open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gloria Allred

thumbnail|right|200px|Gloria Rachel Allred
**Gloria Rachel Allred** (alizaliwa Julai 3, 1941) ni wakili wa nchini Marekani anayejulikana kwa kuchukua kesi za hali ya juu na mara nyingi zenye utata, haswa zile zinazohusisha ulinzi wa haki za wanawake. Ameingizwa katika National Women's Hall of Fame.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1941
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Watu walio hai
Jane Alpert

**Jane Lauren Alpert** alizaliwa mnamo Mei 20, 1947 ni Mmarekani mwenye itikadi kali ambaye alikula njama katika ulipuaji wa majengo nane ya ofisi za serikali na biashara katika Jiji la New York mnamo  mwaka 1969. 

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1947
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Watu walio hai
Romeo Alexander Horton

**Romeo Alexander Horton** (20 Agosti, 1923 – 2005) alikuwa mchumi, mwanabenki na mtumishi wa serikali  nchini Liberia.

Alipata wazo la kuanzisha Benki ya Maendeleo ya Afrika na alikuwa mmoja wa waanzilishi wa benki hiyo.

## Maisha ya awali 
Romeo alizaliwa Monrovia nchini Liberia na Mchungaji Daniel Horton na Ora Milner Horton chotara wa Marekani na Afrika kutoka huko Georgia.  

Horton alianza masomo yake katika shule ya  Ricks Institute nchini Virginia chini ya malezi ya baba yake ambaye alikuwa mkuu wa chuo wakati huo. Baba yake Hortons alihamishiwa katika shule ya  Booker Washington Institute (ambayo ilihusika haswa na kilimo) na Horton alijiunga katika shule hiyo na kuhitimu darasa la nane mwaka 1937. Horton alihitimu katika chuo cha Morehouse College huko Atlanta, Georgia.

## Marejeo
## Viungo vya nje 
* Running Africa

Jamii:Wafanyabiashara wa Liberia
Jamii:WikiVibrance Tanzania 
Jamii:Waliozaliwa 1923
Jamii:Waliofariki 2005
Lupe Anguiano

**Lupe Anguiano** (alizaliwa 12 Machi 1929) ni mwanaharakati wa nchini Marekani anayejulikana kwa kazi yake kupigania haki za wanawake, haki za maskini, na hifadhi ya mazingira. Anasifiwa kwa kuleta uungwaji mkono wa kidini na kusaidia kuanzisha upya mijadala ya kidini ili kujumuisha katika masuala hayo ya nchi nzima.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1929
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Naomi Anderson

**Naomi Bowman Talbert Anderson** (Machi 1, 1843 - 9 Juni 1899) alikuwa Mmarekani mwenye asili ya Afrika, kiongozi mwenye kasi, mwanaharakati wa haki za kiraia, na mwandishi ambaye alitetea haki sawa kwa jinsia na rangi zote katika miaka ya 1870. 

Aliandika mashairi na kutoa hotuba akiangazia uzoefu wa wanawake wa Amerika wenye asili ya Kiafrika ambao bado walikuwa watumwa kwa kukosa uwezo wa kupiga kura, akipokea sifa nyingi kutoka kwa watu wengine waliokosa kura kwa mchango wake katika harakati.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1843
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Waliofariki 1899
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Michele Anderson

**Michele J. Anderson** (alizaliwa Januari 30, 1967 ni Rais wa awamu 10 katika Chuo cha Brooklyn, na ni msomi katika masuala ya sheria ya ubakaji.

Anderson alihitimu kutoka Chuo Kikuu cha California, mnamo mwaka 1989 na Shahada ya Sanaa katika mafunzo ya Jamii, na kupata heshima kubwa katika Chuo cha Merrill.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1967
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Watu walio hai
Jewel Amoah

**Jewel Amoah** ni msomi wa masuala ya wanawake, anayejulikana zaidi kwa kazi yake kama mtetezi na mwanaharakati wa haki za binadamu nchini Kanada na Afrika, ambaye sasa ni sehemu ya Kitivo cha Sheria katika kampasi ya St. Augustine ya Chuo Kikuu cha West Indies. 

Kupitia kazi yake kama wakili na msomi, Dk. Amoah ameangazia haki za usawa kwa wanawake na watoto, makutano, na haki za binadamu za kimataifa. Kwa miongo miwili, Dk. Amoah amewezesha mabadiliko ya shirika kuhusiana na unyanyasaji, ubaguzi, usawa mahali pa kazi na haki za binadamu.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Kanada
Jamii:Watu walio hai
Jana Amin

**Jana Amin** ni mwanaharakati wa nchini Marekani mwenye asili ya Misri anayejulikana kwa kutetea utoaji elimu kwa wasichana na uwezeshaji wa wanawake. 

Alianza kazi yake ya kuwa mwanaharakati kwa kusimulia ukweli wa wanawake wa Kiislamu.

## Maisha ya awali
Jana alihamia nchini Marekani akiwa na umri mdogo. Mama yake Rana el Kaliouby ni mwanasayansi mashuhuri wa kompyuta na mjasiriamali. Jana ana mdogo wake wa kiume.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Cecilia Alvarez

**Cecilia Alvarez** (alizaliwa Aprili 15, 1950) ni msanii wa Chikana wa Marekani anayejulikana zaidi katika mtindo wake wa upakaji wa mafuta ambapo ilikuwa inayoonyesha maudhui ya mwanamke, umaskini, na uharibifu wa mazingira katika nchi ya Marekani na Amerika ya Kilatini 

Mchoro wa Alvarez unaojulikana kama *Las Cuatas Diego* umeangaziwa katika vitabu na maonyesho kote ulimwenguni. 

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1950
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachoraji wa Marekani
Alta Gerrey

**Alta Gerrey** (alizaliwa mwaka 1942) ni mshairi, mwandishi, na mchapishaji wa nchini Marekani mwenye asili ya Uingereza; anajulikana zaidi kama mwanzilishi wa vyombo vya habari vinavyotetea haki za wanawake vya Shameless Hussy Press na mhariri wa *Shameless Hussy Review*. 

Mchango wake wa mwaka 1980 katika *The Shameless Hussy* alishinda tuzo ya American Book Award  mnamo mwaka 1981. Ameshirikishwa katika filamu ya historia ya wanawake ijulikanayo kama ''She's Beautiful When She's Angry''.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1942
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Washairi wa Marekani
Wanda Alston

**Wanda Alston** (Aprili 7, 1959 - Machi 16, 2005) alikuwa mtetezi wa haki za wanawake, mwanaharakati, na afisa wa serikali  wa nchini Marekani.

Mnamo miaka ya 1990, Alston alihudumu katika Shirika la National Organization for Women (NOW) kama mtendaji msaidizi. Pia alikuwa kiongozi mwaka 1995 katika mkutano wa Umoja wa Mataifa wa Wanawake wa Beijing. Alikuwa mratibu wa kisiasa katika maandamano matano huko Washington na San Francisco. Alikuwa mjumbe aliyechaguliwa na Bodi ya Taifa ya Wakurugenzi wa shirika la NOW.

Alston pia alifanya kazi kama mshauri wa kisiasa na alikuwa hai katika Chama cha Democratic Party. Pia alifanya kazi kama mratibu wa matukio katika kampeni ya Haki za Kibinadamu. Pia alikuwa katika harakati za uokoaji huko Washington. Vile vile Alston alikuwa mshiriki hai katika kanisa lake la mtaa, Unity Churchy la Washington.

Alston pia alikuwa kiongozi katika jumuiya ya mashoga na alikuwa kaimu mkurugenzi wa Washington, D.C. katika Ofisi ya Wasagaji, Mashoga, Wenye jinsia mbili na Waliobadili jinsia kutoka mwaka 2004 hadi kifo chake.

Alston alifariki mnamo Machi 16, 2005, kama matokeo ya mauaji katika nyumba yake huko Washington, D.C. Alichomwa kisu hadi kufa.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1959
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Waliofariki 2005
Mai Musodzi

**Elizabeth Maria "Mai" Musodzi Ayema** MBE (1885-1952) alikuwa mwanaharakati wa Zimbabwe na mtumishi wa umma kutoka Salisbury.

## Maisha ya awali
Musodzi Chibhaga alizaliwa mwaka 1885 karibu na mji wa Salisbury, kwa sasa panaitwa Harare, katika bonde la mto Mazowe juu kwa Chibhaga na Mazviwana. Shangazi yake Nehanda Nyakasikana alikua kiongozi wa kiroho wa jamii ya watu wa shona. 

Yeye na ndugu zake walikuwa mayatima kufuatia maasi ya 1896-1897 dhidi ya ukoloni uliohusisha kuondoa makampuni ya Uingereza yaliyokuwa nchini Afrika Kusini. Walikwenda kuishi na mjomba wao katika kituo cha Jesuit Chishawasha. Musodzi alibatizwa Elizabeth Maria mwaka 1907.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1885
Jamii:Waliofariki 1952
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Jamii:Wanawake wa Zimbabwe
Jamii:FFD22
Jamii:AWC Zanzibar
Lucy Elmina Anthony

thumbnail|right|200px|Lucy Elmina Anthony
**Lucy Elmina Anthony** (Oktoba 24 1859 - Julai 4 1944) alikuwa kiongozi aliyejulikana kimataifa katika ''Woman's Suffrage movement''. Alikuwa ndugu wa mwanamageuzi wa kijamii wa nchini Marekani na mwanaharakati wa haki za wanawake Susan B. Anthony na kiongozi wa muda mrefu wa wanawake walio na haki ya kupiga kura Anna Howard Shaw.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1859
Jamii:Waliofariki 1944
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Charlotte Bolles Anthony

**Charlotte Bolles Anthony** (pia alijulikana kama **Lottie B. Anthony**: Agosti 18 1841 - Julai  8 1877) alikuwa mwanaharakati wa haki za wanawake nchini Marekani. 

Anthony alikuwa mmoja wa wanawake 14 waliokamatwa na Susan B. Anthony baada ya kupiga kura kinyume cha sheria katika Rochester, N.Y. mnamo Novemba 5 mwaka 1872.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1841
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Waliofariki 1877
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Judith Kanakuze

**Judith Kanakuze** (Septemba 19, 1959 - Februari 7, 2010) alikuwa mwanasiasa wa Rwanda na mwanaharakati wa haki za wanawake aliyejulikana sana kwa kupitisha sheria dhidi ya Unyanyasaji wa kijinsia, ikiwa ni pamoja na ufafanuzi wa kwanza wa kisheria wa Rwanda juu ya ubakaji, na kuchangia mgawanyo wa kijinsia wa kikatiba ambao ulihitaji uwakilishi wa wanawake katika mambo ya kiserikali. 

Alifanya kazi katika nyanja mbalimbali, ikiwa ni pamoja na lishe na utumishi wa umma, kabla ya kuwa kiongozi mashuhuri wa wanawake baada ya mauaji ya kimbari ya mwaka 1994, ambapo alipoteza watu wengi kwenye familia yake.

## Marejeo 
Jamii:Wanaharakati wa Rwanda
Jamii:Waliofariki 2010
Jamii:Waliozaliwa 1959
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Jamii:Wanawake wa Rwanda
Jamii:FFD22
Jamii:AWC Zanzibar
Mary Stafford Anthony

**Mary Stafford Anthony** (Aprili 2, 1827 – Februari 5, 1907) alikuwa mwanaharakati wa haki za wanawake wakati wa karne ya 19. Anthony aliajiriwa kama mwalimu wa shule huko Western New York, na hatimaye alipandishwa cheo na kuwa mkuu wa shule ya Rochester City School, ambapo alikuwa mwanamke wa kwanza aliyejulikana kupokea malipo sawa na wanaume katika kazi sawa.

Alilelewa katika familia ya Quakers akajihusisha katika mashirika mbalimbali ya utetezi wa haki na mashirika mengine ya kimaendeleo, kama vile ''New York Women's Suffrage Association*, *Women's Christian Temperance Union*, na *National Woman Suffrage Association''. Anthony alianzisha klabu ya kisiasa ya wanawake, ambayo baadaye ilibadilishwa jina mnamo  mwaka 1880 na kuwa kama klabu ya Usawa wa Kisiasa. Alikuwa dada wa Susan B. Anthony.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1827
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Waliofariki 1907
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
DOT Tanzania

[DOT_Arusha|thumbnail|120|right|Mafunzo ya [Biashara Kidigital Arusha]] 
**DOT Tanzania** (*Digital Opportunity Trust*) ni asasi ya kimataifa inayofanya kazi zake nchini Tanzania ikijiendesha bila faida, ikiwafundisha vijana katika masuala ya ubunifu. Taasisi hii huwaelekeza vijana katika kuweza kutambua fursa mbalimbali zilizopo pamoja na kutumia vyema mifumo ya kidigitali .

Digital Oportunity Trust inafanya kazi katika nchi kadhaa barani Afrika zikiwemo Kenya, Ethiopia, Afrika Kusini, Uganda na nyinginezo.

DOT Tanzania moja ya miradi yake ni kuwawezesha vijana elimu ya biashara hasa kwa vijana wajasiriamali; mradi huo unajulikana kama *Digital Business*

## Marejeo
Jamii:Elimu ya Tanzania
Jamii:WikiVibrance Tanzania
Dinah Musindarwezo

**Dinah Musindarwezo** ni mwanaharakati wa haki za wanawake Afrika kutoka Rwanda. 
Ni mkurugenzi wa sera na mawasiliano katika shirika la Womankind Worldwide, na Mkurugenzi Mtendaji wa zamani wa Mtandao wa Maendeleo ya Wanawake wa Afrika na Mawasiliano (FEMNET).

## Maisha 
Mwaka 2010 Musindarwezo alifanya kazi kama mtaalamu wa usawa wa kijinsia kwa msaada wa watu wa Norway nchini Rwanda.

Mwaka 2012 alikua mkurugenzi mtendaji wa FENNET huko Kenya akiwa kama mkurugenzi mtendaji aliweza kuelezea hisiazake baada ya kukerwa na tamko la raisi  wa Tanzania hayati John Magufuli la mwezi juni 2017, baada ya kuzuia kutokuendelea na masomo kwa wanafunzi wanaopata ujauzito wakiwa bado masomoni. 

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Rwanda
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Jamii:Wanaharakati wa Rwanda
Jamii:FFD22
Veneranda Nzambazamariya

**Veneranda Nzambazamariya**, (alifariki 30 Januari, 2000) alikuwa kiongozi wa wanawake nchini Rwanda. 

Baada ya kifo chake alitunukiwa Tuzo ya Amani ya Milenia kwa Wanawake.

## Nukuu Yake 
Hebu jifariji, umetolewa kafara na mifumo ni muhimu kubadilika, Unganeni ili kubadilisha matatizo kuwa fursa za kuchukua hatua.

## Marejeo 
Jamii:Wanaharakati wa Rwanda
Jamii:Wanawake wa Rwanda
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Jamii:Waliofariki 2000
Jamii:FFD22
Urias McGill

**Urias Africanus McGill** (1823 –1866) alikuwa chotara wa Kiafrika na Kimarekani ambaye alihamia nchini Liberia na familia yake mnamo karne ya 19. 

Alikuwa mmoja wa wanafamilia katika familia iliyojulikana sana ya McGill (Monrovia), yeye na kaka zake walianzisha biashara ambazo zina mafanikio makubwa huko Monrovia.

## Biografia 
Urias McGill alizaliwa huko Baltimore, Maryland, baba yake akiwa George R. na mama yake akiwa Angelina McGill. Alipokuwa na umri wa miaka nane, yeye pamoja na familia yake walihamia nchini Liberia. Mama yake alifariki muda mfupi baada ya wao kufika Monrovia mnamo Februari mwaka 1831. Mnamo mwaka 1854 Urias na kaka zake watatu waliunda kampuni ya biashara ya *McGill Brothers*.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1823
Jamii:Waliofariki 1866
Jamii:Wafanyabiashara wa Liberia
Jamii:WikiVibrance Tanzania
Chuo cha Utumishi wa Umma Tanzania

**Chuo cha Utumishi wa Umma** ni taasisi ya elimu ya juu nchini Tanzania, iliyopewa jukumu la kutoa kozi zinazowatayarisha wanafunzi wanaohitimu katika chuo hicho kwa ajili ya utoaji wa huduma ya umma kwa wananchi. Taasisi hiyo pia hutoa kozi mpya kwa watumishi wa umma walio kazini, ili kuboresha na kuongeza ujuzi na maarifa kazini.

## Eneo
Chuo hiki kina kampasi sita katika maeneo yafuatayo: Mtwara, Singida, Tanga, Mbeya, Tabora na Dar es Salaam. Msimamo wa kijiografia wa kampasi  hiyo ya Dar es Salaam ni:06°48'54.0"S, 39°16'51.0"E (Latitudo:-6.815000; Longitudo:39.280833).

## Mtazamo
Chuo cha Utumishi wa Umma Tanzania kilianzishwa ili kusaidia idara ya utumishi wa umma kwa mafunzo, ushauri na utafiti ili kukidhi kuridhika kwa wateja. Chuo cha Utumishi wa Umma Tanzania kinaendesha miradi kadhaa katika taaluma mbalimbali ili kuboresha ubora wa huduma. Baadhi ya miradi hiyo hufanywa kwa usaidizi wa wafadhili kama vile CINOP. CINOP imefanya mengi ili kuhakikisha TPSC kupitia mbinu shirikishi imebadilisha CBET (Uzoefu wa Elimu ya ujuzi). TPSC imesajiliwa kama Chuo cha Ufundi ambapo Idara za Utumishi wa Umma zitakuwa na watumishi wenye mwelekeo wa vitendo waliohitimu kutoka TPSC. Kwa kufanya hivyo, CINOP imeshiriki kikamilifu katika mchakato wa Kuboresha miundombinu ya ICT, kama vile Chumba cha Kompyuta na Kituo cha Rasilimali za habari. Chini ya mradi huu, TPSC ni taasisi ya kwanza barani Afrika kutumia programu ya Kompyuta ya Uholanzi kusimamia mifumo ya kompyuta inayojulikana kama ResPowerfuse.Pia TPSC inatumia teknolojia ya IGEL. Kwa hiyo TPSC inajitahidi kuhakikisha kwamba watumishi wana uwezo wa kutoa huduma na kutumia rasilimali zilizopo.

## Marejeo 
Jamii:Vyuo vikuu vya Tanzania
Jamii:Dar es Salaam
Jamii:WikiVibrance_Tanzania
Danieline Moore

**Danieline Moore Kamya** ni muigizaji na mjasiriamali kutokea nchini Liberia. Mwaka 2007 alikuwa *Miss Liberia USA*. Yeye pia ni msemaji wa *Africa Environment Watch*.

## Maisha binafsi
Ameolewa na Kamya, mpenzi wake wa muda mrefu tangu mwaka  2017. Alishinda shindano hilo mwaka uliofuata. Filamu ilionyeshwa kwa mara ya kwanza *Beltsville*, *Maryland*, huko Marekani. Hafla hiyo ilihudhuriwa na nyota wengi wa Nollywood akiwemo Ramsey Nouah.

### Biashara
Anaendesha maduka ya nguo (boutiques) za mtindo kama vile; Nalu Couture, Glitz na Nalu, Yeye pia ni mwanzilishi wa *D. K. M. Cosmetics* na laini ya mavazi ya *VIXEN* nchini Liberia, na pia anajishughulisha na utengenezaji wa nguo za kuogelea.

## Viungo vya nje
* Danieline Moore on *Modelmayhem*
* Danieline Moore on *Exploretalent*

## Marejeo
Jamii:Wafanyabiashara wa Liberia
Jamii:Waigizaji filamu wa kike wa Liberia
Jamii:WikiVibrance Tanzania
Hary Gunarto

**Hary Gunarto** (1954~ ) ni mwanasayansi wa utafiti aliyehitimu kutoka Chuo Kikuu cha Washington State (Marekani) na profesa katika Chuo Kikuu cha Ritsumeikan Asia Pacific (APU), Japan . Maslahi yake ya utafiti ni katika teknolojia ya vyombo vya habari vya kidijitali na uhifadhi wa kidijitali wa maeneo ya urithi wa dunia wa UNESCO .

## Marejeo
## Viungo vya Nje 
* Gunarto's Japanese Kanji Learning Website.

Jamii:Waliozaliwa 1954
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanasayansi wa Japani
Souad Dibi

**Souad Dibi** ni mwanaharakati wa haki za wanawake wa Moroko, raisi wa chama cha El Khir (kwa Kiingereza. : charity) kilichopo Essaouira, na ambacho lengo lake ni kutoa uhuru wa kiuchumi kwa wanawake kwa kukuza ushirikiano wao wa kitaaluma.  Kila mwaka zaidi ya wanawake mia moja hufuata programu ya elimu iliyoundwa ili kuwapa ujuzi wa kuzalisha mapato . Eneo hili la pwani ya Atlantiki ya Morocco ni eneo la watalii, lakini pia linaonyesha kuwa vijana na wanawake wengi ni masikini zaidi ya  30%.

## Wasifu 
Souad Dibi alizaliwa huko El Jadida, karibu na Casablanca, na aliolewa na seremala kutoka pwani ya Morocco. Alikuwa mshonaji kabla ya kuanzisha chama chake. Dibi alianzisha El Khir mwaka 1998 kwa ajili ya wanawake wa Essaouira waliotelekezwa na awana na rasilimali yoyote ya kuishi(kipato). 

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanaharakati wa Moroko
Jamii:Wanawake wa Moroko
Fedwa Misk

thumbnail|right|200px|Fedwa Misk

**Fedwa Misk** ni mwandishi, mwanahabari wa zamani na mwanaharakati wa haki za wanawake wa Moroko. Alishiriki katika vuguvugu laFebruari 20  2011 na baadaye akafungua jarida la mtandaoni kwa lengo la kukuza mjadala kuhusu wanawake nchini Morocco. Chapisho la Misk *Qandisha* liliangazia hadithi kadhaa za hali ya juu na jarida ilo lilishambuliwa na wadukuzi mara mbili. Amekuwa akifanya kazi kama mwandishi wa magazeti mbalimbali na mtangazaji wa Diwane, kipindi cha redio cha maandishi. Mnamo 2021 alichapisha, "Nos mères" (Mama zetu), mchezo kuhusu maambukizi kati ya wanawake na athari zake kwa ufeministi.

## Kazi 
Misk alihudhuria miaka sita ya shule ya matibabu na amefanya kazi kama mwandishi wa kujitegemea wa magazeti ya Morocco na nje ya nchi.  Kama mwandishi wa habari, ameajiriwa na gazeti la ''Le Courrier de l'Atlas'' linaloandika makala kuhusu matukio ya kitamaduni, mahojiano na vipande vya picha.  . Amekuwa akiblogu kwa miaka mingi Yeye haamini kuhusu Mungu. .

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanaharakati wa Moroko
David Denis (mjasiriamali)

**David Denis** (alizaliwa mwaka 1998) ni kijana mjasiriamali nchini Tanzania aliyechaguliwa kuingia katika tuzo za vijana wajasiriamali za Anzisha Prize , tuzo ambazo ziliwakutanisha vijana wa Kiafrika kutoka katika nchi mbalimbali kama Tanzania, Madagaska, Ghana na baadhi ya nchi nyingine.

David ni mjasiriamali anayetumia ubunifu wa kubadilisha takataka kuwa katika matumizi mengine.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1998
Jamii:Wajasiriamali wa Tanzania
Jamii:WikiVibrance Tanzania
Sylvia Tamale

**Sylvia Rosila Tamale** ni msomi kutoka Uganda na mwanaharakati wa haki za binadamu nchini humo. Alikuwa mkuu wa kwanza wa kike katika kitivo cha sheria Chuo Kikuu cha Makerere Uganda.  

## Elimu 
Tamale alipokea shahada yake ya sheria kutoka Chuo Kikuu cha Makerere Shahada yake ya Uzamili ya Sheria kutoka shule ya Sheria ya Harvard, na Udaktari wake wa Falsafa katika sosholojia na masomo ya ufeministi kutoka Chuo Kikuu cha Minnesota mnamo mwaka 1997. Tamale alipokea Diploma yake ya Utendaji wa Sheria kutoka Kituo cha maendeleo ya Sheria Kampala mwaka 1990. 

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1967
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Uganda
Jamii:Wanaharakati wa Uganda
Hilda Tadria

**Hilda M. Tadria** ni mwanaharakati wa haki za wanawake Uganda na mtaalamu wa mambo ya jinsia na maendeleo ya jamii. 

Ni mkurugenzi mtendaji wa Mpango wa Ushauri na Uwezeshaji kwa Wanawake na  Vijana nchini humo *(MEMPROW)*. Amezishauri NGOs duniani kote kuhusu jinsia, usimamizi wa taasisi na maendeleo ya kijamii, na amekuwa profesa msaidizi wa Chuo Kikuu cha Makerere .

## Maisha ya awali 
Tadria ana shahada ya kwanza ya sosholojia kutoka Chuo Kikuu cha Makerere, shahada ya uzamili ya maswala ya anthropolojia kutoka Chuo cha Newnham, Cambridge, Uingereza, na Shahada ya Uzamivu ya anthropolojia ya kijamii kutoka Chuo Kikuu cha Minnesota Marekani.  .

## Kazi 
Tadria amefanya kazi kama mshauri wa jinsia, usimamizi wa taasisi na maendeleo ya kijamii ya Benki ya DuniaUNDP, UNIFEM, serikali ya Uganda Shirika la Maendeleo la Kimataifa la Kanada (CIDA) na NOVIB .

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Uganda
Jamii:Wanaharakati wa Uganda
Kathy Aoki

**Kathy Aoki** ni msanii ambaye anafanya kazi katika njia nyingi tofauti, zikiwemo kazi za uchapishaji, sanaa ya video na naksi. 

Kazi zake zipo katika sehemu tofauti kama katika makumbusho ya sanaa ya San Francisco, makumbusho ya sana katika Chuo Kikuu cha Harvard na pia katika jiji la Seattle.

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Marekani
Ife Piankhi

**Ife Piankhi** ni mshairi na mwimbaji kutoka nchini Uganda. Ameshirikiana na wasanii kama vile Keko, Nneka, Mamoud Guinea, Geoff Wilkinson, Michael Franti, Jonzi D, Wynton Marsalis na Floetry miongoni mwa wengine.  

Amezuru mataifa mbalimbali  kwa miaka 30 iliyopita akizuru Kanada, Ghana, Sierra Leone, Zanzibar, Zambia, Romania, Italia, Uholanzi, na Marekani. 

Alipokuwa akiishi London alikuwa mtangazaji wa Colourful Radio, iliyoanzishwa na Henry Bonsu. Ameonekana kwenye filamu kadhaa  *baadaye* na Owen Shahadah. na *Nubian Spirit* na Louis Buckley. ambazo zinaelezea ujuzi wake kuhusu Bonde la Nile. Ife alianza kazi yake akiwa na miaka 18 akifundisha historia ya awali ya Kiafrika katika shule ya ziada iitwayo Aimhotep School of Knowledge.  

Tangu wakati huo ameendelea kufanya kazi kama mwalimu na mwezeshaji. Aliratibu miradi ya ubunifu kama vile Utambulisho na Tofauti katika Sutton na Kuunganisha Jumuiya huko Merton. Mradi mwingine wa kibunifu ulikuwa Mkusanyiko wa Ancestral, unaosimamiwa na Aamasade Shepnekhi. ambao ulimwona akifanya kazi na jumuiya kuunda nafasi mahususi ya mazingira asilia. Anaonekana mara kwa mara kwenye hafla za ushairi na muziki huko Kampala, Uganda. Kwa miaka mitano alikaa kwenye bodi ya Tamasha la Sanaa la Laba Street, na amesaidia katika ukuzaji wa mipango kama vile Teen Slam Poetry Challenge, Poetry in Session na Tuzo ya Ushairi ya Babashai.  

## Tanbihi
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Uganda
Jamii:Washairi wa Uganda
Isaya Yunge

**Isaya Yunge** (alizaliwa 23 Machi 1990) ni mjasiriamali wa kimtandao na Mtanzania wa kwanza kijana aliyepata nafasi ya kuwa mzungumzaji katika mkutano wa G8 2007 Summit. Mwaka 2018 alikuwa miongoni mwa watanzania watano waliopata tuzo ya  Queen's Young Leader Award kwa kutambuliwa mchango wake kupitia kazi ubunifu wa APP ya mtandaoni ya SomaApps ambayo imesaidia zaidi ya watu 7000 kuendelea na masomo yao kwa njia ya mtandao. Yunge ni muanzilishi wa SomaApps ambayo inawesaidia vijana kupata fursa za ufadhili wa kimasomo nje ya nchi. 

Mwaka 2007 alichaguliwa na shirika na shirika la umoja wa mataifa la haki za haki za watoto UNICEF kuwa balozi wa shirika hilo,  

## Marejeo
Jamii:Wajasiriamali wa Tanzania
Jamii:WikiVibrance Tanzania
Eunice Musiime

**Eunice Musiime** ni mwanasheria wa Uganda na mwanaharakati wa masuala ya wanawake na mtaalamu wa maendeleo ya Jamii. Yeye ndiye Mkurugenzi Mtendaji wa sasa wa Akina Mama wa Afrika (AMwA).  Pia ni mwenyekiti wa Shirikisho la Wanasheria Wanawake wa Uganda (FIDA).  Mnamo Januari, 01, 2005, aliandika ripoti kuhusu Kilimo Hai nchini Uganda pamoja na waandishi wengine wawili; Boaz Keizire na Moses Muwanga. 

## Wasifu 
Musiime ana shahada ya kwanza ya Sheria kutoka Chuo Kikuu cha Dar es Salaam ( Tanzania ) na shahada ya uzamili ya Utawala wa Biashara akisomea uchambuzi wa sera za umma kutoka Chuo Kikuu cha Birmingham .    

Kati ya  mwaka 2004-2006, Musiime alifanya kazi kama mtafiti  Muungano wa Mawakili wa Maendeleo na Mazingira. Alikuwa mkuu wa idara ya sera na utetezi kwenye Chama cha Wanasheria wa Uganda kuanzia mwaka 2006 hadi 2010 na mwenyekiti wa FIDA-Uganda kuanzia 2014–2016.  Kwa sasa Musiime ni Mkurugenzi Mtendaji wa Akina Mama wa Afrika (AMwA). 

## Makala yaliyoandikwa 
* Unleashing the Leader Within.
* Organic Agriculture in Uganda: The Need for a Coherent Policy Framework

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Uganda
Jamii:Waandishi wa Uganda
Eleanor Antin

thumbnail|right|200px|Eleanor Antin
**Eleanor Antin** (alizaliwa Bronx, Februari 27, 1935 ) ni mwandaaji wa filamu na mwanasanaa wa nchini Marekani.

## Maisha ya awali na elimu
Wazazi wake, Sol Fineman na Jeanette Efron, walikuwa Wayahudi wa Polandi ambao walikuwa wamehamia nchini Marekani hivi karibuni.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1935
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Marekani
Rebecca Mulira

**Rebecca Allen Namugenze Mukasa** (anajulikana pia kama **Rebecca Mulira**, alifariki 2001) alikuwa mtetezi wa haki za wanawake na mwanaharakati wa masuala ya kijamii wa nchini Uganda.

## Wasifu 
Rebecca Mulira alizaliwa kwenye hospitali ya Mengo, Kampala. 

## Michango 
Anajulikana kwa mchango wake kwenye Ufalme wa Buganda 

## Heshima 
Alitunukiwa tuzo za heshima kama mmoja wa vinara wa kike wa mapambano dhidi ya Ukoloni wa Kiafrika.

Alipongezwa na akina Kabaka kwa kuwa kinara katika ukombozi wa wanawake. 

## Kifo 
Alifariki kwa ajali ya gari mwaka wa 2001. 

## Marejeo
Jamii:Waliofariki 2001
Jamii:Wanawake wa Uganda
Jamii:Wanaharakati wa Uganda
Margaret Baba Diri

**Margaret Baba Diri** (29 Juni 1954 - 9 Januari 2025) alikuwa mwanasiasa wa Uganda ambaye alichaguliwa kwa mara ya kwanza kwenye Bunge la Uganda kama mwakilishi wa watu wenye ulemavu mwaka 1996 ambako amedumu hadi sasa. 

Kabla ya kujiunga na siasa alifanya kazi kama mwalimu kwenye shule ya St. Charles Lwanga huko Koboko kati ya 1976 na 1990 na pia kama afisa wa maendeleo ya jinsia kwenye Umoja wa Kitaifa wa Watu Walemavu wa Uganda (NUDIPU)  kati ya 1992 na 1996.

## Elimu 
Margaret Baba Diri ana Stashahada ya Elimu kutoka Chuo cha Taifa cha Ualimu Kyambogo, pia alipata Shahada ya awali ya Elimu ya Watu Wazima na Jamii kutoka Chuo Kikuu cha Kyambogo.

## Kazi 
Margaret Baba Diri alianza taaluma yake kama mwalimu shule ya St. Charles Lwanga Koboko kati ya mwaka 1976 na 1990 na kama afisa wa maendeleo ya jinsia kwenye Muungano wa Kitaifa wa Watu Walemavu wa Uganda (NUDIPU) kati ya 1992 na 1996. 

Baadaye alijiunga na siasa kama mwakilishi wa watu wenye ulemavu bungeni. Amekuwa Bungeni kwa vipindi vitano kuanzia  mwaka 1996 ambapo pia alimwakilisha Koboko kama Mbunge Mwanamke. Margaret Baba Diri ni mjumbe wa Kamati ya Bunge ya Tume ya Mamlaka za Serikali na Biashara pia mjumbe wa Kamati ya Bunge ya Elimu na Michezo.

## Maisha binafsi 
Margaret Baba Diri ni mjane.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1954
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wanawake wa Uganda
Jamii:Wanasiasa wa Uganda
Judith Arcana

**Judith Arcana** (alizaliwa Cleveland, Ohio, Februari 5, 1943) ni mwandishi wa mashairi, hadithi, insha na vitabu. 

Alikuwa mwalimu kwa miaka arobaini, na uandishi wake umeonekana katika majarida ya wanahistoria tangu mwanzoni mwa miaka ya 1980. Amekuwa mwanaharakati wa haki za wazazi kwa miaka miwili katika Jane Collective, huduma ya utoaji mimba ya Chicago (1970–1972). 

Arcana anajulikana kwa kusisitiza kwake juu ya asili ya siasa ya sanaa na fasihi.

## Maisha binafsi
Ni binti wa Anne Solomon na Norman Rosenfield. Baada ya kifo cha Anne Rosenfield mnamo Machi 1944, baba yake Norman Rosenfield alifunga ndoa na Ida Epstein mnamo Julai 1945 na kwa sasa anaishi Portland, Oregon.

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Marekani
Thelma Awori

**Thelma Awori** (alizaliwa  Monrovia, Liberia, Machi 25, 1943) ni profesa wa Uganda, Msaidizi wa Katibu Mkuu wa zamani wa Umoja wa Mataifa, na mtetezi wa masuala ya wanawake. Alihamia Uganda mnamo 1965.  Yeye ni mbunge wa zamani wa Uganda People's Congress, ambaye alihama na kujiunga na Movement.  

Yeye ni mwanafeministi wa Kiafrika ambaye anaamini katika haki kwa wanawake na uhalali wa mitazamo ya wanawake. Cha kusikitisha alipata kujulikana sana kwa ukandamizaji wa ndani kwa sababu ya dini na ujamaa.  

## Elimu 
Alisoma Chuo Kikuu cha Harvard huku akipata Shahada yake ya Sanaa na sifa ya Mahusiano ya Kijamii na maswala ya  Anthropolojia ya Kitamaduni. Pia Chuo Kikuu cha California huko Berkeley, alipata Shahada ya Uzamili ya Elimu ya Watu Wazima na Saikolojia ya Kibinadamu.  Alipata PhD katika 2006 kutoka Chuo Kikuu cha Columbia huko New York City .  

## Uzoefu wa kazi 
Anaishi Uganda na anafanya kazi kwenye bara zima la Afrika. Yeye ni mwalimu wa watu wazima ambaye anainua ufahamu wa watu wa kisiasa kuhusu jinsia na ukosefu wa haki wa uchumi mkuu.  Alifanya kazi kama Naibu Mkurugenzi katika UNIFEM tangu 1990. Pia aliajiriwa kama Mkuu Sehemu ya Afrika, UNIFEM, New York . Alifanya kazi kama Mshauri katika UNIFEM, ILCO ya Uholanzi, Shirika la Umoja wa Mataifa la Kuhudumia Watoto, na Shirika la Maendeleo ya Kimataifa la Marekani, tangu 1981. 

## Maisha binafsi 
Ameolewa na Aggrey Awori ambaye alikuwa Waziri wa Teknolojia ya Habari na Mawasiliano wa Baraza la Mawaziri la Uganda kuanzia tarehe 16 Februari 2009 hadi 27 Mei 2011.  Aggrey Awori na Thelma Awori walikutana  Chuo Kikuu cha Harvard, Marekani kati ya miaka ya 1960 walipokuwa wanafunzi kwenye Chuo hicho Kikuu cha Harvard. 

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1943
Jamii:Wanawake wa Uganda
Jamii:Wanaharakati wa Uganda
Yasmin Alibhai-Brown

**Yasmin Alibhai-Brown** (**Damji**; alizaliwa tarehe 10 Disemba 1949) ni mwandishi wa habari wa Uingereza alizaliwa Uganda.  

Mwandishi wa mara kwa mara wa *i* na *London Evening Standard*,  yeye ni mtoa maoni mashuhuri kuhusu uhamiaji, utofauti, na masuala ya tamaduni nyingi.  

## Maisha na familia 
Yasmin Damji alizaliwa kwenye jumuiya ya Waasia wa Uganda mjini Kampala.   Familia yake ilikuwa ya tawi la Nizari Ismaili  la imani ya Kiislamu ya Shia,  na anajiona kama Muislamu wa Shia.  Mama yake alizaliwa Afrika Mashariki na baba yake alihamia huko kutoka  Uingereza  miaka ya 1920. 

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1949
Jamii:Wanawake wa Uingereza
Jamii:Waandishi wa habari
Tanzania Media Convergency

**Media Convergency Company Limited** (kifupi: MCC) ni shirika lililopo mkoa wa Dar es Salaam nchini Tanzania linayojishughulisha na Teknolojia ya Habari na Mawasiliano. Pamoja na masuala ya kidijiti, shirika hili linafanya kazi na wadau wa maendeleo katika maeneo mbalimbali. Lilianzishwa tarehe 31 Agosti 2020 na Asha Daudi Abinallah.
Mbali na elimu ya kidijiti na intaneti, shirika linajishughulisha na mapambano dhidi ya Ukatili wa kijinsia mitandaoni.

Mbali na elimu ya matumizi ya mitandao, *Media Convergency* wamekuwa wakifanya miradi ya kutoa elimu ya ufundishaji wasichana namna ya kujiepusha na vitendo vibaya kwa njia ya mtandao pamoja na kuwa elimisha vijana kuwa wabunifu wa kidigitali.
Asasi hii hushughulika na kufanya Uchechemuzi wa mambo mbalimbali kwa njia ya mtandao wa kijamii na ana kwa ana.

## Women at Web
Media Convergency inatekeleza mradi wa Women at Web. Mradi huu ulianza mwaka 2018 na kuanzishwa na DW Akademie , mradi huu unatekelezwa katika nchi nne za Afrika ya Mashariki ambazo ni Tanzania, Kenya, Rwanda na Uganda ukiwa na malengo ya kuwahamasisha na kuwajengea uwezo  wasichana na wanawake katika kujiingiza na kujikita katika matumizi ya kidijiti na Internet. 

## The Innovation and Tech Forum 
Tarehe 27 Agosti 2021,Media Convergency kwa kushirikiana na Tume ya Sayansi na Teknolojia Tanzania kupitia UNDP walizindua mradi wa Jukwaa la Ubunifu katika Teknolojia kupitia *Buni Innovation Hub* kwa malengo ya kuendeleza ubunifu katika teknolojia, kuwaunganisha wabunifu pamoja na kuwakutanisha pamoja wabunifu wadogo na wabunifu wakubwa.

## Marejeo
Jamii:Mashirika ya Tanzania
Bashir Saleh Bashir

**Bashir Saleh Bashir** (alizaliwa Traghan, 1946) alikuwa msaidizi wa kiongozi wa zamani wa Libya Muammar Gaddafi. Alikuwa mkuu wa Ofisi ya Kiafrika ya Libya, hazina huru ya mali iliyowekeza utajiri wa mafuta wa Libya zaidi katika nchi za Afrika za Jangwa la Sahara, na aliwahi kuwa mpatanishi kati ya Libya, Afrika na Ufaransa.

Bashir alitekwa baada ya vita vya wenyewe kwa wenyewe vya Tripoli vya Libya mwaka  2011 lakini baadaye alifanikiwa kutoroka. Libya ilitaka arudishwe kwa sababu iliaminika kuwa yuko Ufaransa. Bashir alitumia pesa za mafuta ya Libya kwa ajili ya familia ya Gaddafi pekee, kununua hoteli, rasilimali za madini na hisa katika makampuni. hatimaye kuwa kile ambacho baadhi ya maafisa wa Libya na wataalamu wa masuala ya fedha wanaeleza kama mmoja wa wawekezaji wakubwa barani Afrika. Mamlaka ya Libya inaamini kwamba kumpata ni ufunguo wa kupata dola bilioni 7 zilizokosekana katika fedha za Libya.

Mnamo 23 Februari 2018, Bashir, alijeruhiwa katika tukio la wizi wa gari karibu na nyumba yake huko Johannesburg. Washambuliaji walimtoa kwenye gari lake na kumpiga risasi, kabla ya kutoroka ndani ya gari.  Inaonekana alikuwa akiishi huko tangu 2013.

Mnamo 19 Novemba 2021, Saleh alitangaza kugombea urais katika uchaguzi wa urais wa Libya.

Mnamo Mnamo 24 Novemba 2021, Tume ya Juu ya Uchaguzi ya Libya (HNEC) ilibatilisha ugombea urais wa Bashir Saleh.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1946
Jamii:Wafanyabiashara wa Libya
Jamii:Wanasiasa wa Libya
Jamii:WikiVibrance Tanzania
Nala Money

**NALA Money** ni application ya kifedha iliyoanzishwa mwaka 2017 ambayo inatoa huduma ya miamala ya kifedha kama vile kufanya malipo na kutuma fedha Afrika nzima 

Kampuni ya NALA Money ipo kwenye baadhi ya nchi za Afrika kama vile Tanzania, Kenya na Uganda tena ipo nchini Marekani na Uingereza. Kwa sasa, NALA haitozi gharama yoyote ile kwa mteja afanyapo miamala ila makato yapo kama kawaida kwenye huduma za kibenki au mitandao ya simu. 

Pamoja na wepesi wa kufanya miamala,watumiaji wa NALA wanaweza kufahamu taarifa fupi kuhusu historia ya miamala yao iliyofanyika iwe ya kibenki au mitandao ya kifedha

## Marejeo
Jamii:Ajira
Jamii: WikiVibrance Tanzania
Mustafa Rugibani

**Mustafa Rugibani** (alizaliwa 1941) ni mfanyabiashara na mwanasiasa  nchini Libya. Aliteuliwa na Abdurrahim El-Keib kuwa Waziri wa Kazi tarehe 22 Novemba 2011.

Kabla ya ghasia zilizoiangusha serikali ya Gaddafi ya Libya, Mr. Rugibani alikuwa Mkurugenzi Mtendaji wa MTS nchini Libya na mwenyekiti wa United Business Machines, mshirika mwenza wa  biashara za IBM aliyeidhinishwa kwa bidhaa  tofauti tofauti na huduma za IBM nchini Jordan.

Mustafa Rugibani aliteuliwa kuwa balozi wa Libya katika Baraza la Kitaifa mnamo mwaka  2013 hadi 2017.

## Marejeo
## Viungo vya nje 
* Interim Government Official website (Executive Office)

Jamii:WikiVibrance Tanzania
Jamii:Wafanyabiashara wa Libya
Jamii:Wanasiasa wa Libya
Zineb El Rhazoui

**Zineb El Rhazoui** (kwa Kiarabu: زينب الغزوي, Zainab al-Ghazwi; alizaliwa Moroko, 19 Januari 1982) ni mwandishi wa habari nchini Ufaransa. 

Alikuwa mwandishi wa habari wa gazeti lenye maudhui ya kejeli Charlie Hebdo lenye makao makuu mjini Paris kuanzia 2011 hadi 2017. Alikuwa Moroko wakati wa mauaji ya Charlie Hebdo tarehe 7 Januari 2015.

Alikuwa mtaalamu wa dini na mkosoaji wa dini ya Uislamu kupitia uandishi wa magazeti. Tangu kutokea kwa mauaji aliamua kuwa mwanaharakati wa kidini na haki za binadamu, kuongea hadharani ulimwenguni kote na kwenye majukwaa kwa kuizunguka dunia kuhusu Uislamu na uhuru wa kujieleza.

## Marejeo 
Jamii:Waandishi wa habari
Jamii:Waliozaliwa 1982
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Jamii:Wanaharakati wa Moroko
Jamii:Wanawake wa Moroko
Jamii:FFD22
Mustafa Sanalla

**Mustafa Sanalla** (مصطفى صنع الله) amewahi kuwa mwenyekiti wa kampuni ya kitaifa ya mafuta ya Libya (NOC) tangu Mei 2014.

Baada ya kupata Shahada ya uhandisi wa kemikali kutoka Chuo Kikuu cha Tripoli mnamo mwaka  1985, Sanalla alijiunga na kampuni ya  mafuta na gesi ya Ras Lanuf, tawi la kampuni ya NOC inayoendesha kiwanda cha kusafisha mafuta cha Ras Lanuf nchini Libya. 

Sanalla alipandishwa cheo mara kadhaa hadi alipoteuliwa kuwa mwenyekiti wa NOC mnamo mwaka 2014.

Kama mwenyekiti, Sanalla amesaidia  kudumisha uhuru wa NOC na kuongeza uzalishaji wa mafuta wa nchini Libya, ambao ulikua umevurugika tangu kutokea kwa vita vya wenyewe kwa wenyewe vya Libya mwaka 2011. Sanalla pia anajishughulisha na juhudi za kuvutia uwekezaji wa kimataifa katika sekta ya mafuta na gesi ya Libya.

Julai 13, 2022 uteuzi wa bosi mpya mkuu wa Kampuni ya Kitaifa ya Mafuta (NOC), kampuni ya umma inayosimamia sekta ya nishati, chanzo kikuu cha fedha za kigeni nchini. Farhat Bengdara, gavana wa zamani wa Benki Kuu ya Libya, alichukua nafasi ya Mustafa Sanalla.https://www.francetvinfo.fr/monde/afrique/libye/libye-tripoli-remplace-le-patron-de-la-puissante-compagnie-nationale-du-petrole-au-coeur-de-rivalites-politiques_5256412.html

## Marejeo
 Jamii:WikiVibrance Tanzania
Jamii:Wafanyabiashara wa Libya
Juliette Mbambu Mughole

**Juliette Mbambu Mughole** (alizaliwa Musienene, jimbo la Lubero, Mkoa wa Kivu Kaskazini, huko Zaire, sasa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, 16 Juni 1979) ni mwanasiasa na mwanaharakati wa Kongo na mwanzilishi wa *Mughole Foundation.* 

Amechaguliwa mwaka wa 2006 na kuchaguliwa tena mwaka 2011 kama naibu wa kitaifa katika uchaguzi wa wabunge katika wilaya ya uchaguzi ya Lubero katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* Juliette Mbambu Mughole kwenye Twitter

Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1979
Jamii:Wanasiasa wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Bea Arthur

**Beatrice Arthur** (jina la kuzaliwa **Bernice Frankel**; Mei 13, 1922 – Aprili 25, 2009) alikuwa mwigizaji, mchekeshaji, mwimbaji, na mwanaharakati wa Marekani.

Arthur alianza taaluma yake jukwaani mwaka 1947. Alishinda tuzo mbalimbali kama vile mnamo mwaka 1966 alishinda tuzo ya Tony Award for Best Featured Actress in a Musical baada ya kucheza Vera Charles katika muziki wa Mame. Aliendelea kucheza *Maude Findlay* kwenye sitcom ya  *All in the Family* na kuonekana 1971-1972.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1922
Jamii:Waliofariki 2009
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Jamii:Wiki4HumanRights 2024
Louise Armstrong

**Louise Armstrong** (Machi 17, 1937 – Agosti 10, 2008) alikuwa mwandishi aliyechapisha vitabu vingi vya watu wazima na watoto. 

Akiwa mtetezi wa haki za wanawake na mwanaharakati, Armstrong alikuwa alizungumza kwa mapana kwa miongo miwili huko Marekani, Kanada, na Uingereza, kuhusu unyanyasaji wa watoto, mapenzi, jeuri ya familia, na unyanyasaji wa kingono. Kitabu chake cha *Kiss Daddy Goodnight*, kilichochapishwa na Pocket Books mwaka wa 1978, ni kazi ya msingi ilyoeleza juu ya kujamiiana.

Armstrong alikuwa kitivo cha taasisi ya Fasihi ya watoto na aliongoza kamati ya unyanyasaji wa familia kwa ajili ya mtandao wa Kitaifa wa Afya ya Wanawake mwaka (1979–1984). Armstrong pia aliandika magazeti, ikiwa ni pamoja na *Siku ya Mwanamke* na *Connecticut Magazine*.

Mtoto wake wa kike ni Noah Hawley aliyeshinda tuzo ya Emmy Award kama mtayarishaji bora wa filamu.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1937
Jamii:Waliofariki 2008
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Kenia Arias

alt=Kenia Arias katika Ukumbi wa Michezo wa Alex Theatre Kuadhimisha Lalo Schifrin, Tamasha la Kuzaliwa kwa Miaka 85|thumb|Kenia Arias katika Ukumbi wa Michezo wa Alex Theatre Kuadhimisha Lalo Schifrin, Tamasha la Kuzaliwa kwa Miaka 85
**Kenia Arias** (pia anajulikana kama **Kenia** tu) ni mwimbaji na mwigizaji wa filamu. 

Tangu mwaka 2000, ametoa mixtapes mbili, EP moja na albamu tatu. Pia ameshirikiana na wasanii mbalimbali  wa rap katika kazi zake zote. 

Kenia ameonekana katika vipindi mbalimbali vya televisheni, kama vile vya Marekani katika *Graceland TV* na Netflix katika *GLOW TV*.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wasanii wa Marekani
Jamii:Watu walio hai
Clara Guthrie d'Arcis

alt=Clara Guthrie d’Arcis|thumb|Clara Guthrie d’Arcis
**Clara Guthrie d’Arcis** (New Orleans, Februari 22, 1879 - Geneva, Mei 12, 1937) alikuwa mwanaharakati wa amani wa Uswisi, mzaliwa wa nchini Marekani, mwanamke na mfanyabiashara wa kimataifa. 

Alikuwa mwanzilishi na rais wa Umoja wa Wanawake Duniani kwa mapatano ya Kimataifa,  na mweka hazina wa kamati ya amani na Upokonyaji Silaha ya mashirika ya Kimataifa ya wanawake.Aliwakilisha Uswizi katika Kongamano la 5 l la baraza la Kimataifa la wanawake. Kama raisi wa *peace movement*.

Clara Guthrie  alijulikana sana kimataifa..

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1879
Jamii:Waliofariki 1937
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Kimberly Arcand

alt=Kimberly akielezea "Jinsi ya kushikilia nyota iliyokufa mikononi mwako"|thumb|Kimberly  akielezea "Jinsi ya kushikilia nyota iliyokufa mikononi mwako"
 **Kimberly Kowal Arcand** ni mwanasayansi na mkusanyaji data wa NASA . Pia ndiye mratibu wa  Mathematical beauty katika mradi wa majibu ya picha ya astronomia katika kituo cha Smithsonian huko Harvard kilichoko Cambridge Massachusetts.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Watu walio hai
Jessie Ashley

thumb|180px|right|Jessie Ashley
**Jessie Ashley** (1861 - 1919) alikuwa mwanasheria na mwanaharakati wa nchini Marekani. 

Alizaliwa katika familia ya kitajiri, alijiunga na shule ya sheria akiwa na umri wa miaka 39.

Mwanzilishi wa National Birth Control League, Ashley alihudumu katika bodi ya wahariri ya *Birth Control Review* ya *Margaret Sanger* mnamo miaka ya 1910. Kama wakili, alifanya kazi kwa niaba ya wanaharakati wenye itikadi kali na alikuwa mwanaharakati wa mara kwa mara wa wafanyakazi wa viwanda kote ulimwenguni, alihusika katika mgomo wa wafanyakazi wa nguo wa mwaka 1911 huko Lowell, Massachusetts na 1913 Paterson katika mgomo wa kuhariri. Wakati huo huo, aliwahi kuwa mtunza hazina wa National American Woman Suffrage Association (NAWSA).

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1861
Jamii:Waliofariki 1919
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Basit Igtet

**Basit Igtet** (alizaliwa 24 Septemba 1970) ni mfanyabiashara  wa Zurich na Libya ambaye ameanzisha kampuni kadhaa katika sekta mbalimbali nchini humo. Mwaka 2011, alifanya kazi kuunga mkono mapinduzi ya Libya kupitia ushawishi wa kimataifa na hivyo basi aliteuliwa kuwa Mjumbe Maalum wa Baraza la Kitaifa la Mpito (NTC) nchini Libya  tarehe 4 Septemba 2011.
 
## Kazi
Mnamo  2004, Igtet aliunda *Swiss International Management AG*  ambayo hutoa huduma za biashara katika nchi ya Qatar.
Mnamo 2005 na 2006, aliwezesha vikundi 12 vya makampuni ya uhandisi ya kijerumani katika sehemu moja ambayo iliendelea kutoa uhandisi  na dhana za  ujenzi katika nchi ya Qatar.

Mnamo 2006 alianzisha Kikundi cha Fedha cha Uswizi Mideast ambacho kilikuwa  kinatoa ushauri wa Qatari Diar.
Mnamo 2007, alihusika katika uhamisho wa *Metrica*, kampuni ya usafiri wa anga, usafiri wa anga na makazi yenye makao yake makuu Ujerumani.

## Uhisani 
Alifadhili onyesho moja huko *La Comédie Française* huko Paris mnamo 2012.

## Maisha binafsi 
Amemuoa Sara Bronfman, mtoto wa bilionea Edgar Bronfman, Sr.; wana mtoto mmoja wa kike.

## Viungo vya Nje
* 

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1970
Jamii:WikiVibrance Tanzania
Jamii:Wafanyabiashara wa Libya
Dalya Attar

alt=Mjumbe wa Baraza la Wajumbe la Maryland kutoka wilaya ya 41|thumb|Mjumbe wa Baraza la Wajumbe la Maryland kutoka wilaya ya 41
**Dalya Attar-Mehrzadi** ni mwanasiasa wa nchini Marekani ambaye kwa sasa anahudumu katika Maryland House of Delegates kama mjumbe anayewakilisha wajumbe wa Maryland katika jimbo la Maryland, ambalo liko kaskazini-magharibi mwa jiji la Baltimore.

Attar alizaliwa na kukulia katika Jiji la Baltimore katika familia ya wahamiaji.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanasiasa wa Marekani
Michael Doe (mfanyabiashara)

**Michael Doe** (alifariki 5 Agosti 1990) alikuwa mfanyabiashara kutoka Uingereza na Liberia. 

Alikuwa mmiliki wa hoteli iitwayo *Hotel Africa* na aliuawa tarehe 5 Agosti mwaka 1990 na kiongozi wa *Independent National Patriotic Front of Liberia* Mfalme Johnson kwa kutupwa kwenye ghorofa ya nne ya  hoteli hiyo.

## Marejeo
Jamii:Watu wa Liberia
Jamii:Wanaume wa Liberia
Jamii:Wafanyabiashara wa Liberia
Jamii:Waliofariki 1990
Jamii:WikiVibrance_Tanzania
Ottilie Assing

**Ottilie Davida Assing** (11 Februari 1819 – 21 Agosti 1884) alikuwa Mmarekani mwenye asili ya Kijerumani mnamo karne ya 19.

Alizaliwa huko Hamburg, alikuwa binti mkubwa wa mshairi Rosa Maria Assing, aliyelelewa kama Mlutheri, na David Assing, daktari mashuhuri katika fani yake aliyekuwa Myahudi, ambaye alibadili dini kuwa Mkristo baada ya kufunga ndoa na kubadili jina lake kuwa Assing. 

Mama yake alikuwa rafiki na wanawake wengine wa fasihi, akiwemo Clara Mundt na Fanny Lewald.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1819
Jamii:Waliofariki 1884
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Alice Constance Austin

**Alice Constance Austin** (alizaliwa na Joseph B. na Sarah L. Austin mwaka 1862 huko Chicago, Illinois.) alikuwa mwanaharakati, msanifu majengo, na mbunifu. 

Pendekezo lake maarufu huko Llano del Rio, ingawa halijatekelezwa kikamilifu, liliathiri sana miundo ya baadaye ya jiji na mpango wa usanifu. Mnamo mwaka1935, Austin alichapisha kitabu chake kilichoitwa *The Next Step* kilichoelezea jinsi ya kupanga urembo, faraja na amani yenye kupunguza maumivu, na mambo yasiyo na maana., kujadili, matatizo na mradi wa Llano del Rio, na baadhi ya mawazo yake mengine kuhusu kupanga. Juhudi zake za utetezi wa haki za wanawake katika historia ya mipango miji zilifikia hatua ya kuathiri maendeleo ya masuala ya kisasa kama vile kipato cha chini, usalama wa kijamii, gharama ya makazi, na huduma ya afya.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1862
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Valerie Aurora

thumb|180px|right|Valerie Aurora
**Valerie Anita Aurora**; ni mhandisi wa programu na mwanaharakati wa haki za wanawake. 

Alikuwa mwanzilishi wa Ada Initiative, shirika ambalo lilitaka kuongeza ushiriki wa wanawake katika harakati za utamaduni na teknolojia. 

Aurora pia anajulikana ndani ya jumuiya ya Linux kwa kutetea maendeleo mapya katika mifumo ya mafaili katika Linux, ikiwa ni pamoja na ChunkFS na Union mount. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Val Henson, lakini alilibadilisha muda mfupi kabla ya mwaka 2009, na kuchagua jina lake la kati kwa lile la mwanasayansi wa kompyuta Anita Borg. Mnamo mwaka 2012, Aurora, na mwanzilishi mwenza wa Ada Initiative Mary Gardiner, walitajwa kuwa watu wawili wenye ushawishi mkubwa katika usalama wa kompyuta na *SC Magazine*. Mnamo mwaka 2013, alishinda tuzo ya  O'Reilly Open Source Award.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Emilie Autumn

thumb|180px|right|Emilie Autumn
**Emilie Autumn Liddell** (anajulikana zaidi kwa jina lake la kisanii kama **Emilie Autumn**; alizaliwa Septemba 22, 1979) ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo, mshairi, mwandishi na mpiga gitaa wa nchini Marekani. 

Mtindo wa muziki wa Autumn unaelezewa ni kama "Fairy Pop", "Fantasy Rock" au "Victoriandustrial".

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1979
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wasanii wa Marekani
Kate Austin

alt=Kate Austin (1864–1902)|thumb|Kate Austin (1864–1902)
**Kate Cooper Austin** (Julai 25, 1864 – Oktoba 28, 1902) alikuwa mwandishi wa habari, mwanaharakati na mtetezi wa haki za wananawake nchini Marekani.

Catherine Cooper alizaliwa Julai 25, 1864 LaSalle County, Illinois. Austin alihamia na familia yake hadi Hook's Point, Iowa, alipokuwa na umri wa miaka sita. Akiwa na umri wa miaka 11, Austin alifiwa na mama yake na ikabidi awalee kaka na dada zake saba. Kwa sababu ya kuwa na maisha magumu, Austin alijifunza kusoma kwani ikawa moja ya burudani zake.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1864
Jamii:Waliofariki 1902
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Tamara Awerbuch-Friedlander

thumb|180px|right|Tamara Eugenia Awerbuch-Friedlander
**Tamara Eugenia Awerbuch-Friedlander** ni mwanabiolojia, mwanahisabati na mwanasayansi kwa ujumla ambaye alifanya kazi katika Harvard School of Public Health (HSPH) huko Boston, Massachusetts.

Utafiti wake na machapisho yanazingatia nadharia ya Biosocial theory ambayo husababisha au kuchangia magonjwa. Pia anaaminika kuwa ni mwanamke wa kwanza wa Harvard kuwa na majaji kwa kesi iliyowasilishwa dhidi ya Chuo Kikuu cha Harvard kwa kosa la ubaguzi wa kijinsia.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wanasayansi wa Marekani
Mzimba

'''''' ni mji ulioko kaskazini mwa Malawi.

Mwaka 2018 ulikadiriwa kuwa na wakazi 26,096.

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Malawi

## Marejeo 
Jamii:Miji ya Malawi
Jamii:Mkoa wa Kaskazini (Malawi)