Rosemary Radford Ruether

**Rosemary Radford Ruether** (2 Novemba 1936 – 21 Mei 2022) alikuwa mwanafalsafa wa Kikatoliki na mtafiti wa theolojia ya ufeministi, anayejulikana kwa mchango wake mkubwa katika nyanja za teolojia ya ufeministi na teolojia ya kiikolojia ya ufeministi (*ecofeminist theology*). Mafundisho na maandiko yake yalisaidia kuanzisha maeneo haya kama taaluma huru za masomo, na anaheshimiwa kama mmoja wa wasomi wa kwanza kuleta mitazamo ya wanawake katika mijadala ya kitaaluma kuhusu theolojia ya Kikristo.

Ruether alihusika katika harakati za haki za kiraia katika miaka ya 1960, na kazi yake ilihamasishwa na teolojia ya ukombozi na teolojia ya Weusi. Alifundisha katika Chuo Kikuu cha Howard kwa miaka kumi, na baadaye katika Seminari ya Theolojia ya Garrett-Evangelical. Katika maisha yake ya kitaaluma, aliandika kuhusu mada mbalimbali, ikiwa ni pamoja na upinzani dhidi ya Uyahudi (*antisemitism*), mgogoro wa Israeli na Palestina, uhusiano kati ya ufeministi na Ukristo, pamoja na mzozo wa mabadiliko ya tabianchi.

Ruether alikuwa mtetezi wa upadrisho wa wanawake, harakati inayopigania wanawake kuruhusiwa kuwa makasisi wa Kanisa Katoliki, licha ya marufuku rasmi ya kanisa. Kwa miongo kadhaa, alihudumu kama mwanachama wa bodi na baadaye mwanachama mshiriki wa kundi la *Catholics for Choice*, linalotetea haki za utoaji mimba. Msimamo wake wa wazi kuhusu masuala haya ulipingwa na baadhi ya viongozi wa Kanisa Katoliki.

## Maisha ya Awali na Elimu 
Ruether alizaliwa kwa jina Rosemary Radford mnamo Novemba 2, 1936, huko Saint Paul, Minnesota. Alikuwa mtoto wa mwisho kati ya mabinti watatu wa wazazi wake, Rebecca Cresap Radford (née Ord) na Robert Radford. Baba yake, aliyekuwa Mepiskopaliani, alifanya kazi kama mhandisi wa kiraia, huku mama yake, Mkatoliki, akifanya kazi kama katibu.

Baba yake alifariki wakati Ruether alipokuwa na umri wa miaka kumi na mbili, na baada ya hapo, yeye na mama yake walihamia San Diego, California. Ruether alisoma katika shule kadhaa za Kikatoliki zinazosimamiwa na Sisters of Providence kutoka St. Mary-of-the-Woods, Indiana. Shule hizi, pamoja na ushawishi wa marafiki wa mama yake, zilimpa msingi mzuri wa kifeministi na kiharakati uliokuja kuathiri kazi yake baadaye.

Alisoma elimu ya juu katika Scripps College kati ya mwaka 1954 hadi 1958, ambako alipata shahada ya kwanza (BA) katika falsafa na dini. Kisha, alipata shahada ya uzamili (MA) katika historia ya kale mwaka 1960 na shahada ya uzamivu (PhD) katika masomo ya Classics na Patristics mwaka 1965 kutoka Claremont Graduate School huko Claremont, California. Katika masomo yake ya Patristics, alifanya tafiti yake ya udaktari kuhusu Gregory wa Nazianzus.

## Theolojia ya Kifeministi 
Kulingana na Ruether, kutengwa kwa wanawake kutoka kwa majukumu ya kitaaluma ya kidhehebu na ya uongozi kumekuwa na athari ya kueneza mitazamo na imani zinazozunguka wanaume. Bila wanawake walioalikwa kuchangia katika mazungumzo ya kithéoolojia ya Kikristo na mazoea, uzoefu wa wanawake umepuuziliwa mbali katika imani na mila za kidhehebu. Ruether aliamini kuwa theolojia ya kiasili na mila zake zinawatenga wanawake, jambo linaloendeleza wazo kwamba wanawake ni wa pili baada ya wanaume.

Ruether aliamini kwamba theolojia ya kifeministi ingeweza kugundua na kubadili mifumo ya kidhehebu inayotiliwa shaka kwa ubaguzi. Alihoji kwamba sio tu kwamba uzoefu wa wanawake unapaswa kutambuliwa na kutungwa katika nafasi za kithéoolojia, bali hata uelewa wa vitu kama vile uzoefu na ubinadamu unahitaji kufanyiwa tathmini upya.

Badala ya kujaribu kubadilisha Ukristo wa kiume na Ukristo wa kifeministi, Ruether alitetea mitazamo mingi ya kithéoolojia. Alisherehekea utofauti badala ya kutetea mtindo mmoja wa kithéoolojia ambao ungeweza kutawala. Katika kitabu chake cha mwaka 1983 *Sexism and God-Talk*, alifungua fursa mpya za Kristo-logia kwa kuuliza swali maarufu, "Je, mkombozi wa kiume anaweza kuwaokoa wanawake?"

Ingawa Ruether alibaki katika Kanisa Katoliki kwa maisha yake yote na taaluma yake licha ya kutokubaliana na mafundisho na mazoea ya kikanisa, alikikosoa kila wakati msimamo na sera za Kanisa. Katika makala iliyochapishwa mwaka 1985 na *The Christian Century*, Ruether alisema, "Ikiwa Kanisa Katoliki linaweza kuwa na makosa kuhusu udhibiti wa uzazi, linaweza kuwa na makosa kuhusu jambo lolote. Ikiwa kuna kutokuwa na uhakika kuhusu jambo ambalo kanisa limefundisha kwa mamlaka yake kamili, basi lolote litakalofundishwa na mamlaka yake kamili linaweza kuwa na makosa."

Kazi ya Ruether imekuwa na ushawishi mkubwa katika uwanja wa theolojia ya kifeministi, ikiwahamasisha wanazuoni kama vile Beverly Wildung Harrison, Pauli Murray, na Kwok Pui Lan.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1936
Jamii:Feminism and Folklore 2025 in Tanzania
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Jamii:Waliofariki 2022