open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ajira Portal

**Ajira Portal** ni jukwaa la mtandao lililozinduliwa na Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania kupitia Sekretarieti ya Ajira katika Utumishi wa Umma (PO-PSRS). Lengo kuu la mfumo huu ni kurahisisha na kuboresha mchakato wa ajira katika utumishi wa umma kwa kutoa fursa sawa kwa waombaji kazi kote nchini. Ajira Portal ni zana muhimu katika juhudi za Serikali ya Tanzania za kuboresha utawala bora na kutoa fursa sawa za ajira kwa wananchi. Kwa kutumia mfumo huu, waombaji kazi wanapata nafasi ya kuonyesha sifa zao na kujiunga na utumishi wa umma kwa njia rahisi na ya kisasa.

## Historia 
Ajira Portal ilizinduliwa rasmi mnamo mwaka 2013 kama sehemu ya juhudi za Serikali za kuboresha utawala bora na kupunguza urasimu katika mchakato wa ajira. Mfumo huu umeendelea kuboreshwa ili kukidhi mahitaji ya kisasa ya kiteknolojia na kutoa huduma bora kwa wananchi.

## Huduma zinazotolewa 
Ajira Portal  inatoa huduma zifuatazo:
* **Matangazo ya Nafasi za Kazi:** Inatoa taarifa za nafasi za kazi zilizopo katika taasisi mbalimbali za umma.
* **Usajili wa Waombaji Kazi:** Waombaji wanaweza kujisajili na kuunda akaunti ili kuweza kuomba nafasi za kazi zinazotangazwa.
* **Ufuatiliaji wa Maombi:** Waombaji wanaweza kufuatilia hali ya maombi yao ikiwa ni pamoja na kujua kama wameitwa kwenye usaili au la.
* **Upakiaji wa Vyeti:** Waombaji wanaweza kupakia nakala za vyeti vyao vya elimu na taaluma kama sehemu ya maombi yao.

## Programu ya simu za mkononi 
Kwa urahisi zaidi, Ajira Portal inapatikana pia kupitia programu ya simu za mkononi inayopatikana kwenye Google Play Store. Programu hii inaruhusu waombaji kazi kufuatilia nafasi za kazi, kujiunga, na kufuatilia hali ya maombi yao kwa urahisi.

## Marejeo 
Jamii:mitandao ya kijamii
Joan Kagezi

**Joan Namazzi Kagezi** (14 Julai 1967 – 30 Machi 2015), alikuwa mwanasheria na mkaguzi wa kesi wa Uganda. Alitekwa na kuuawa mnamo 30 Machi 2015 huko Kiwaatule, jijini Kampala, alipokuwa njiani akirudi nyumbani. Wakati wa kifo chake, alikuwa mkurugenzi msaidizi wa mashtaka ya umma na kiongozi wa Idara ya Makosa ya Kimataifa katika Wizara ya Sheria na Masuala ya Katiba ya Uganda.

## Asili na elimu 
Alizaliwa Joan Namazzi kwa wazazi Kaggwa Sserwadda na Bi. Sserwadda kutoka Kijiji cha Luteete, Wilaya ya Rakai, mnamo 14 Julai, 1967. Alihudhuria Shule ya Msingi ya Nsuube kuanzia 1973 hadi 1980. Alisoma katika Mount Saint Mary's College Namagunga, shule ya wasichana wa bweni ya sekondari ya juu katika Wilaya ya Mukono, kwa elimu ya O-Level na A-Level. Mnamo 1987, aliingizwa katika Chuo Kikuu cha Makerere kusoma sheria, na kuhitimu mnamo 1990 na shahada ya Bachelor of Laws. Mnamo 1992, alipata Diploma ya Maendeleo ya Sheria kutoka Law Development Centre. Wakati wa kifo chake, alikuwa akisoma Master of Business Administration kutoka Chuo cha Usimamizi cha Mashariki na Kusini mwa Afrika.

## Marejeo 
Jamii:Wanasheria wa Uganda
Elizabeth C. Traugott

**Elizabeth Closs Traugott** (alizaliwa Ufalme wa Muungano, 9 Aprili 1939) ni mtaalamu wa lugha wa Marekani na Profesa Emerita wa Lugha ya Kiingereza katika Chuo Kikuu cha Stanford. Anajulikana zaidi kwa kazi yake juu ya grammaticalization, subjectification, na constructionalization.

## Elimu na kazi 
Traugott alipata shahada yake ya kwanza (BA) katika Lugha ya Kiingereza katika Chuo Kikuu cha Oxford mwaka 1960 na PhD katika Lugha ya Kiingereza katika Chuo Kikuu cha California, Berkeley mwaka 1964.

Uteuzi wa kwanza wa Elizabeth Traugott ulikuwa katika Idara ya Kiingereza ya Chuo Kikuu cha California, Berkeley mwaka 1964-1970. Baada ya uteuzi wa kufundisha kwa mwaka mmoja katika Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, Tanzania na Chuo Kikuu cha York, Uingereza, aliteuliwa kuwa Profesa Msaidizi wa Lugha na Kiingereza katika Chuo Kikuu cha Stanford mwaka 1970, na kuwa Profesa kuanzia 1977 hadi kustaafu kwake mwaka 2003. Alihudumu kama Mwenyekiti wa Idara ya Lugha katika Chuo Kikuu cha Stanford kuanzia 1980-1985 na kama Makamu wa Rais wa Masuala ya Kihandisi na Dean wa Masomo ya Uzamili kuanzia 1985-1991. Elizabeth Traugott aliheshimiwa na shahada za heshima kutoka Chuo Kikuu cha Uppsala mwaka 2006 na Chuo Kikuu cha Helsinki mwaka 2010.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Marekani
KK FMP

**Košarkaški klub FMP** *(Kiserbia: Кошаркашки клуб ФMП)*, inayojulikana pia kama **KK FMP** au **FMP Soccerbet** kutokana na sababu za ufadhili, ni klabu ya kitaaluma ya mpira wa kikapu ya wanaume yenye makao yake mjini Belgrade, Serbia. Klabu inashiriki katika *Ligi ya ABA*, *Ligi ya Mpira wa Kikapu ya Serbia*, na *Ligi ya Mabingwa wa Mpira wa Kikapu*. Uwanja wake wa nyumbani ni Ukumbi wa *Železnik*.

Klabu hiyo iliundwa mnamo mwaka wa 1970 mjini Novi Sad chini ya jina la **KK Radnički**, na mnamo mwaka wa 2009 ikahamishiwa Belgrade. Wakati huo iliitwa **Radnički Basket** na **Radnički FMP**, na tangu mwaka wa 2013 imekuwa ikishiriki chini ya jina la **FMP**. Kuanzia mwaka wa 2021 hadi 2024, klabu ilijulikana kama **FMP Meridian**. Klabu hii haina uhusiano wa moja kwa moja na FMP asilia kutoka Železnik, ambayo ilifutwa mnamo mwaka wa 2011. 

## Tuzo
;Ubingwa wa Serbia
**Mshindi wa pili (4):* 2016–17, 2017–18, 2021–22, 2022-23

## Msimamo wa msimu
## Wachezaji maarufu
;Radnički Novi Sad (1970–2009)
*  Zlatko Bolić
*  Stevan Karadžić

;Radnički Basket/Radnički FMP (2009–2013)
*  Miloš Dimić
*  Nikola Rebić
*  Dušan Ristić

;FMP (2013–)

*  Jonah Bolden
*  Isaac Humphries
*  Duop Reath
*  Paulius Valinskas
*  Bojan Subotić
*  Michael Ojo
*  Finn Delany
*  Jurij Macura
*  Matic Rebec
*  Dragan Apić
*  Filip Čović
*  Dejan Davidovac
*  Ognjen Dobrić
*  Ilija Đoković
*  Radovan Đoković
*  Stefan Đorđević
*  Marko Gudurić
*  Marko Jeremić
*  Ognjen Kuzmić
*  Sava Lešić
*  Stefan Pot
*  Aleksa Radanov
*  Marko Radovanović
*  Boriša Simanić
*  Radoš Šešlija
*  Aleksa Uskoković
*  Okben Ulubay
*  Bryce Jones
*  Trent Frazier
*  Charles Jenkins

## Makocha maarufu
;Radnički Novi Sad (1970–2009)
* Mladen Mikić (2006–2008)
* Velislav Vesković (2008–2009)
;Radnički Basket/Radnički FMP (2009–2013)
* Dragan Vaščanin (2009)
* Boško Đokić (2009–2010)
* Miloš Pejić (2010–2013)

;FMP (2013–)
* Milan Gurović (2013–2015)
* Slobodan Klipa (2015–2016)
* Branko Maksimović (2016–2017)
* Dušan Alimpijević (2017)
* Vladimir Jovanović (2017–2020)
* Bojan Đerić (2020–2021)
* Vanja Guša (2021)
* Nenad Stefanović (2021–2023)
* Stevan Mijović (2023–)

## Marejeo
## Viungo vya nje
* Tovuti rasmi
* Profaili kwenye tovuti ya eurobasket.com
Jamii:Mpira wa kikapu 
Jamii:Michezo nchini Serbia
Lugha ya kimataifa

**Lugha ya kimataifa** ni lugha yoyote iliyoenea katika nchi mbalimbali na inayotumiwa na mataifa mengi kukidhi haja ya mawasiliano. Zamani kulikuwa na Kigiriki, halafu Kilatini. Siku hizi ni hasa Kiingereza.

## Marejeo 
* 

Jamii:Lugha
Kwikwi

**Kwikwi** (pia: **chechevu**) ni mkazo wa ghafla na usio wa hiari wa musuli wa kiwambo; mkazo huo unaoweza ukajirudiarudia mara kadhaa kwa dakika unafanya pumzi kutokea kinywani na sauti ya kugugumia kutokana na hewa kuingia kwenye umio.

## Tanbihi
## Marejeo
* Provine, Robert R. *Curious Behavior: Yawning, Laughing, Hiccupping, and Beyond* (Harvard University Press; 2012). 246 pages; examines the evolutionary context for humans.
*  Hiccup related to reflex in fish and amphibians.

## Viungo vya nje 
* BBC News: Why we hiccup
* 
* 
* WebMD: Hiccups

Jamii:Dalili
Joy Kabatsi

**Joy Kabatsi** (pia anajulikana kama **Joy Kabatsi Kafura**; alizaliwa 1 Februari 1954) ni mwanasheria, mkulima, na mwanasiasa wa Uganda. Kuanzia Januari 2020, alikuwa Waziri wa Uchukuzi katika Baraza la Mawaziri la Uganda, kuanzia Desemba 2019. Anafanya kazi na chama cha siasa cha National Resistance Movement.

Kabla ya hapo, kuanzia 6 Juni, 2016 hadi 14 Desemba, 2019, alihudumu kama Waziri wa Nchi Sekta ya Wanyama katika Baraza la Mawaziri la Uganda. Alichukua nafasi ya Bright Rwamirama, ambaye aliondolewa kutoka Baraza la Mawaziri. Kutokana na wadhifa wake wa uwaziri, yeye ni mwanachama wa Bunge la Kumi (2016 hadi 2021) wa Bunge la Uganda.

## Historia na Elimu
Alizaliwa katika Wilaya ya Sembabule, Buganda, Uganda, mnamo 1 Februari 1954. Alisoma katika Shule ya Sekondari ya Wasichana ya Bweranyangi kwa elimu ya O-Level. Kisha akahamia Chuo cha Namasagali kwa masomo ya A-Level, akihitimu mnamo 1973. Baadaye alisoma katika Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, na kuhitimu mnamo 1981 kwa shahada ya Sheria. Baadaye alipata Stashahada ya Utendaji wa Kisheria kutoka Kituo cha Maendeleo ya Sheria.

## Kazi
Alianza kazi yake mnamo 1982, akiwa Afisa wa Mafunzo ya Wafanyakazi katika *Taasisi ya Kitaifa ya Utawala wa Umma*, huko Lusaka, Zambia, akihudumu katika nafasi hiyo hadi mwaka 1987. Kuanzia 1987 hadi 1988, alifanya kazi kama Msimamizi katika *World University Service International*, pia mjini Lusaka, Zambia. Mnamo 1988 alirejea nchini kwao Uganda na kufanya kazi katika Wizara ya Fedha, Mipango na Maendeleo ya Uchumi (Uganda), kwa kupelekwa na Benki ya Dunia.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Uganda
Papias Malimba Musafiri

**Papias Malimba Musafiri** ni msomi, mtafiti na mwanasiasa wa Rwanda, ambaye amehudumu kama Waziri wa Elimu katika Baraza la Mawaziri la Rwanda, tangu tarehe 25 Juni, 2015, akichukua nafasi ya Profesa Silas Lwakabamba.

## Historia na Elimu
Ana shahada ya kwanza ya Biashara aliyopata kutoka Chuo Kikuu cha Dar es Salaam. Pia ana Shahada ya Uzamili ya Utawala wa Biashara (MBA) yenye mwelekeo katika Fedha na Teknolojia ya Habari, aliyopata kutoka Indian Institute of Technology Roorkee. Shahada yake ya Uzamivu (PhD) katika usimamizi alitunukiwa na Vellore Institute of Technology, pia nchini India.

## Kazi
Katikati ya mwaka 2001, Musafiri amehudumu katika nafasi mbalimbali za kitaaluma, utafiti na kama mshauri. Kabla ya kuanzishwa kwa Chuo Kikuu cha Rwanda (UR) mwaka 2013, alishikilia nyadhifa za juu za usimamizi katika taasisi kadhaa ambazo kwa sasa zinaunda UR. Amewahi kuhudumu kama (a) Mkurugenzi wa Utawala na Rasilimali Watu (b) Mkuu wa Kitivo cha Usimamizi (c) Naibu Mkuu wa Chuo anayehusika na Taaluma na (d) Kaimu Mkuu wa Chuo, katika taasisi za elimu ya juu zilizokuwepo awali. Mara moja kabla ya kuteuliwa kuwa waziri wa elimu, alikuwa Mkuu wa Chuo cha Biashara na Uchumi (CBE) cha Chuo Kikuu cha Rwanda. 

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Rwanda
Florens Luoga

**Florens Luoga** ni mwanasheria na msomi wa Tanzania. Yeye ni naibu makamu wa Chuo Kikuu cha Dar es Salaam na mwenyekiti wa Mamlaka ya Mapato ya Tanzania (TRA). Pia aliwahi kuwa gavana wa Benki Kuu ya Tanzania, benki kuu ya nchi, kuanzia mwaka 2018 hadi 2023.

## Marejeo 
Jamii:Wanasheria wa Tanzania
Faith Mitambo

**Faith Mohamed Mitambo** (alizaliwa 29 Septemba 1959) ni mwanasiasa wa Tanzania wa CCM na Mbunge wa kata ya Liwale tangu mwaka 2010.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Tanzania
Yash Tandon

**Yashpal Tandon** (alizaliwa 21 Juni 1939) ni mtunga sera, mwanaharakati wa kisiasa, profesa, mwandishi na mwanafikra wa umma wa Uganda. Amefundisha kwa kina katika nyanja za Mahusiano ya Kimataifa na Uchumi wa kisiasa. Alishiriki kikamilifu katika mapambano dhidi ya utawala wa kifalme wa Idi Amin Uganda miaka ya 1970 na amekaa uhamishoni. Yeye ni mwandishi na mhariri wa vitabu na makala kadhaa na amehudumu kwenye bodi ya wahariri wa majarida mengi.

## Maisha ya awali na binafsi 
Yash Tandon alizaliwa na wafanyabiashara wenye asili ya Uhindi waliokuwa na makazi katika kijiji cha Wilaya ya Kaberamaido katika Mkoa wa Teso, Uganda. Ameolewa na ana watoto wawili pamoja na wajukuu kadhaa. Anaongea lugha ya Kiingereza, Kipunjabi, Kigujarati na Kiswahili.

Ana shahada ya B.Sc. katika uchumi kutoka London School of Economics (1961). Tandon alisoma Shahada ya Uzamili (Master’s) katika Uchumi mwaka 1965 na alikamilisha PhD yake katika Mahusiano ya Kimataifa kutoka London School of Economics mwaka 1969.  

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Uganda
Khalid Salum Mohamed

**Khalid Salum Mohamed** (alizaliwa 5 Oktoba, 1961) ni mwanasiasa wa Zanzibari / Tanzania na Mbunge wa Bunge la Zanzibar kwa jimbo la Donge tangu 2016. Khalid Mohamed alikuwa mmoja wa wagombea wa mwisho katika mwaka 2020 wa Chama cha Mapinduzi katika uchaguzi wa awali wa urais wa Zanzibar 2020 na alipoteza uteuzi kwa Dk. Hussein Mwinyi.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Tanzania
Jamii:wanasiasa wa Zanzibar
Yusuph Nassir

**Yusuph Abdallah Nassir** (alizaliwa 25 Aprili 1965) ni mwanasiasa wa Tanzania wa CCM na Mbunge wa jimbo la Korogwe Mjini tangu 2010.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Tanzania
Patricia McFadden

**Patricia McFadden** (alizaliwa 1952) ni mfeministi mkali, mwanasayansi wa kijamii, mwandishi, mtaalamu wa elimu, na mchapishaji kutoka Eswatini. Pia ni mtetezi na mshauri ambaye amefanya kazi katika harakati za kupinga ubaguzi wa rangi kwa zaidi ya miaka 20. McFadden pia amefanya kazi katika harakati za wanawake za Kiafrika na kimataifa. Kama mwandishi, amekuwa kimbilio la mateso ya kisiasa. Amefanya kazi kama mhariri wa *Southern African Feminist Review* na *African Feminist Perspectives*. Hivi sasa anafundisha na kutetea masuala ya wanawake kimataifa. McFadden amefundisha kama profesa katika Chuo Kikuu cha Cornell, Chuo cha Spelman, Chuo Kikuu cha Syracuse, na Chuo cha Smith huko Marekani. Pia hufanya kazi kama "mshauri wa kifeministi", akisaidia wanawake kuunda nafasi za kifeministi zinazodumu kiasasi katika Afrika Kusini mwa Sahara.

## Maisha binafsi
Alisoma katika Chuo Kikuu cha Botswana na Swaziland akichunguza siasa na utawala, akiwa na uchumi na jamii za kijamii kama masomo madogo. Kisha aliendelea na University of Dar es Salaam kwa shahada ya uzamili (master) katika masomo ya jamii.  Alipata PhD yake kutoka Warwick University katika Uingereza mwaka 1987.

## Kazi
Alifanya kazi kama afisa wa programu katika Taasisi ya Kanda ya Kusini mwa Afrika ya Masuala ya Sera (SARIPS) nchini Zimbabwe kuanzia 1993 hadi 2005.

Alifanya kazi kama mhariri wa *Southern African Feminist Review* kuanzia 1995 hadi 2000. Alihudumu kama deani wa kimataifa katika Chuo cha Kimataifa cha Wanawake (IFU) kuanzia 1998 hadi 2000 huko Hanover. Pia alifundisha katika programu ya Masters in Social Policy (MPS) iliyotolewa na SARIPS kwa miaka saba iliyopita. Alikuwa profesa msaidizi katika programu ya Syracuse University ya masomo ya nje nchini Zimbabwe na baadaye katika eneo kuu la Syracuse, New York kama mwalimu katika Idara ya Masomo ya Wamarekani wa Kiafrika.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Eswatini
James Wapakhabulo

**James Francis Wambogo Wapakhabulo** (23 Machi 1945 – 27 Machi 2004) alikuwa mwanasiasa wa Uganda ambaye alihudumu kama Waziri wa Mambo ya Nje wa Uganda kuanzia mwaka 2001 hadi 2004.

## Historia
Wapakhabulo alianza kazi yake kwa kusoma sheria katika Chuo Kikuu cha Afrika Mashariki (sasa Chuo Kikuu cha Dar es Salaam). Kuanzia miaka ya 1960 hadi kuanguka kwake mwaka 1977, alifanya kazi kama katibu na mtafsiri wa kisheria katika Bunge la Jumuiya ya Afrika Mashariki. Baada ya hapo mwaka huo, alihamia Papua New Guinea akiwa mwanatafsiri wa kisheria wa ngazi ya juu na baadaye afisa mkuu wa kisheria. Aliendelea na kazi hiyo hadi mwaka 1986.

## Kazi ya kisiasa
Wapakhabulo alihusishwa na chama kilichokuwa madarakani cha National Resistance Movemen. Baadaye aligombea Ubunge, na kati ya 1994 na 1995 alikuwa mwenyekiti wa Bunge la Katiba. Mwaka 1996, alipewa nafasi ya Spika wa Bunge, nafasi aliyoishikilia hadi 1998. Mwaka 1998, aliteuliwa kama Kamishna wa Siasa wa Taifa katika mfumo wa kisiasa wa Uganda wa bila vyama hadi mwaka 2001 alipokuwa Naibu Waziri Mkuu wa Pili na Waziri wa Mambo ya Nje. Alishikilia nafasi zote mbili hadi kifo chake.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Uganda
Treni za mji Frankfurt / Main

**Treni za mji Frankfurt / Main** ni treni za mjini ya mji mkubwa Frankfurt, jimbo Hesse wa Ujerumani.

## Kuhusu 
Treni za mji Frankfurt / Main ni treni za *Lightrail*, mseto wa metro na treni za barabarani. Kuna kivukoni ya usafiri nmbinafsi barabarani (gari na pikipiki binafsi, watembea na watu wanatumia baiskeli). Treni za metro kweli (kama ya Hamburg au Berlin hamna kivukoni ya usafiri binafsi.

## Treni 
Kuna treni za tipi U4 na tipi U5. Leo kila kituo kina jukwaa juu, treni ni "high floor vehicle", kupanda bila ngazi inawezekana.

Kuna vituo viwili (Musterschule katika Glauburgstrasse) wa mstari U5 zina msiti ya jukwaa juu ya chini sababu jukwaa ni barabarani.

## Vituo 
Kuna vituo chini ya surfesi na juu ya surfesi pia.

Mstari wa U5 inaendeshwa kutoka kituo kikuu cha reli mpaka Konstablerwache kama metro, kutoka Musterschule mpaka Preungesheim kama treni za barabara.

Vituo vyote zina mashine ya tiketi, taa, ratiba, ramani za mtandao, benchi na paa.

Vituo vyingi zina monitori ya kielektroniki, kipaza ya sauti, elevatori na Mistari ya watu hawasione pia.

## Umoja wa usafiri wa umma 
Verkehrsgesellschaft Frankfurt / Main ni wanachama wa umoja wa usafiri wa umma wa Rhein Main (RMV).

## Usafiri mjini wa Frankfurt 
Kando ya treni za mjini (U-Bahn) kuna treni za barabarani (Strassenbahn), treni za mkoani (S-Bahn) na treni za eneo (RB na RE) na mabasi la mjini na mabasi la eneo pia.

## Badilisha kwa usafiri wa umma wa masafa marefu 
Treni za mjini wa Frankfurt wanashare vituo na usafiri wa umma hapa:
* Kituo kikuu cha reli Frankfurt / Main (treni za masafa marefu (ICE, Raijet, IC) basi la masafa marefu kwenye kituo cha mabasi la masafa marefu, kanfo za kituo cha reli.

* Kituo cha reli kusini:
Treni za masafa marefu (ICE, IC, Flixtrain, Nightjet.

## Viungo vya nje 
* www.urbanrail.net > Europa > Deutschland > Frankfurt U-Bahn (Stadtbahn) Urbanrail, Frankfurt 
* Verkehrs-Betriebe VGF Kompanie 
* www.justtrains.net U-Bahn Frankfurt - Justtrains, treni za mji Frankfurt
Emmanuel Tutuba

**Emmanuel Mpawe Tutuba** (amezaliwa 30 Machi 1973) ni Gavana wa nane wa Benki Kuu ya Tanzania.

## Maisha ya Awali na Kazi
Alimaliza masomo yake ya kidato cha sita mwaka 1994 katika Shule ya Sekondari ya Milambo iliyopo Mkoa wa Tabora, ambako alisomea somo la uchumi, jiografia na hisabati. Kuanzia mwaka 1996 hadi 1999, alisomea Stashahada ya Juu katika Mipango ya Uchumi katika Taasisi ya Tafiti za Maendeleo ya Chuo Kikuu cha Mzumbe. Baadaye, alisomea shahada ya uzamili ya MBA katika Usimamizi wa Biashara za Kampuni na kuhitimu katika chuo hicho mwaka 2001.
Mnamo Februari 2020, Rais John Magufuli alimteua kuwa Katibu Tawala wa Mkoa (RAS) wa Mkoa wa Mwanza.

## Marejeo 
Jamii:Wanauchumi wa Tanzania
Lawrence Gama

**Lawrence M. Gama** (19 Januari 1935 – 16 Desemba 2009) alikuwa mwanasiasa na kiongozi wa serikali ya Tanzania. Alihudumu kama Mbunge wa jimbo la Songea kuanzia 1995 hadi 2005 na alikuwa Mkuu wa Jeshi la Kujenga Taifa kuanzia Mei 1970 hadi Januari 1973, kabla ya nafasi hiyo. Gama pia aliwahi kuwa Mkuu wa Mkoa wa Dodoma, Ruvuma, Tabora, na Morogoro nchini Tanzania, na alikuwa Mkuu wa Kitengo Maalum (kilichokuja kama Idara ya Usalama wa Taifa ya Tanzania - TISS).

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Tanzania
Asinisi Fina Opio

**Asinisi Fina Opio** ni mwanasayansi wa biolojia ya binadamu wa Uganda, mtafiti na profesa katika Chuo Kikuu cha Bishop Stuart. Fina ni mwanachama wa Baraza la Sayansi na Teknolojia, Chama cha India cha Phytopathology, Kamati ya Kiufundi ya Kilimo, na Chama cha Sayansi ya Mazao ya Afrika.

## Maisha ya awali na kazi 
Mnamo mwaka 1979, Asinisi Opio alipata Master of Science kutoka Chuo Kikuu cha Nairobi, na mwaka 1992 akiwa katika Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo, alipata Doctor of Philosophy katika utafiti wa magonjwa ya mimea.

Baadaye, Fina alikua Kiongozi wa Programu ya Maharagwe na Afisa Mkuu wa Utafiti, kisha akawa Mkurugenzi wa Utafiti wa Taasisi ya Utafiti wa Kilimo na Uzalishaji wa Wanyama Namulonge.

## Marejeo 
Jamii:Wanabiolojia wa Uganda
Shaffin Sumar

**Shaffin Ahmedali Sumar** (alizaliwa 26 Mei 1971) ni mwanasiasa wa Tanzania wa CCM na alikuwa Mbunge wa jimbo la Tabora Kaskazini kuanzia mwaka 2010 hadi 2015.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Tanzania
Flavian Zeija

**Flavian Zeija** (alizaliwa Uganda, 18 Februari 1969) ni mwanasheria wa Uganda, mtaalamu wa elimu ya juu na hakimu wa zamani wa Mahakama Kuu ya Uganda, ambaye pia alihudumu kama Jaji Mkuu wa nchi hiyo kuanzia 25 Desemba, 2019, hadi uteuzi wake kama Naibu Mkuu wa Mahakama Kuu ya Uganda mnamo 7 Februari, 2025. Katika Uganda, Hakimu Mkuu anahusika na kusimamia majaji wa Mahakama Kuu, ikiwa ni pamoja na kugawa majukumu kwa wanachama wa Mahakama. Hakimu Mkuu pia anasimamia Mahakama za Magistra chini ya Mahakama Kuu.

Katika nafasi yake ya Jaji Mkuu, Hakimu Flavian Zeija ndiye afisa wa tatu kwa mamlaka ya juu zaidi katika mfumo wa sheria wa nchi. Wafisa watano wa juu zaidi wa kisheria wanapangwa kama ifuatavyo: 1. Mkurugenzi Mkuu wa Mahakama ya Uganda 2. Naibu Mkurugenzi Mkuu wa Mahakama ya Uganda 3. Hakimu Mkuu 4. Katibu wa Mahakama na 5. Kaimu Rejista Mkuu.

## Elimu
Alihudhuria St. Mary's College Rushoroza kwa elimu ya sekondari ambapo alihudumu kama Mkurugenzi Mkuu wa Wanafunzi (Headprefect). Mnamo 1993, alikubaliwa katika Chuo Kikuu cha Makerere, chuo kikuu kikubwa na cha zamani zaidi cha umma nchini Uganda. Alihitimu mwaka 1996 akiwa na shahada ya Sheria. Mwaka uliofuata, alipata Diploma ya Mazoezi ya Sheria ya uzamili kutoka Law Development Centre mjini Kampala.

## Marejeo 
Jamii:Wanasheria wa Uganda
Amanya Mushega

**Nuwe Amanya Mushega** (anajulikana zaidi kama **Amanya Mushega** (alizaliwa katika Wilaya ya Bushenyi, Mkoa wa Magharibi wa Uganda, 28 Juni 1946) ni mwanasheria, mwanasiasa, dplomati, na mhudumu wa umma kutoka Uganda. Alihudumu kama Katibu Mkuu wa Jumuiya ya Afrika Mashariki (EAC) kuanzia 2001 hadi 2006.

## Elimu
Mushega alipata elimu yake ya awali nchini Uganda. Alihudhuria Shule ya Upili ya Mbarara kuanzia 1963 hadi 1966, kabla ya kuhamia Kings College Budo mwaka 1967. Alijiunga na Chuo Kikuu cha Dar es Salaam mwaka 1969 kusoma sheria. Alipata Shahada ya Sheria mwaka 1972 na baadaye alipata Shahada ya Uzamili ya Sheria kutoka Queen's University at Kingston|Queen's University mjini Kingston, Ontario, Kanada mwaka 1974. Mwishoni mwa miaka ya 1970, Mushega alijiunga na programu ya Daktari wa Falsafa katika London School of Economics lakini aliiacha aliposhiriki katika Harakati ya Upinzani wa Kitaifa (National Resistance Movement) mwaka 1981.

## Uzoefu wa kazi
Baada ya kuhitimu kutoka Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, alirudi Uganda mwaka 1972 na kufundisha kama mwalimu msaidizi katika kitivo cha sheria cha Chuo Kikuu cha Makerere. Baada ya kupata shahada yake ya uzamili mwaka 1974, alihudumu kama mwalimu katika kitivo cha sheria cha Chuo Kikuu cha Zambia mjini Lusaka. Alirudi Chuo Kikuu cha Makerere mwaka 1979 kama mwalimu na kuendelea katika nafasi hiyo hadi mwaka 1981.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Uganda
Sam Kiwanuka

**Sam Kiwanuka** (alizaliwa Uganda, 1965) ni afisa mkuu wa jeshi la Ulinzi la Wananchi wa Uganda (UPDF), ambaye anahudumu kama Mshauri wa Kijeshi wa Uganda nchini Ethiopia, akiwa makao yake katika ubalozi wa Uganda mjini Addis Ababa. Afisa mkuu Sam Kiwanuka ni shujaa wetu, bora zaidi, kiongozi wa idara ya uzalishaji na ustawi wa maafisa.

## Elimu
Alihudhuria shule ya msingi ya eneo lake. Alijiunga na St. Peter's College Tororo kwa elimu ya sekondari. Wakati akiwa huko, alikabidhiwa Jeshi la Mapambano la Kitaifa (NRA) wakati wa Vita vya Porini vya Uganda. Baada ya kumalizika kwa vita hivyo, alitumwa katika Chuo cha Jeshi la Tanzania, katika Wilaya ya Monduli, Mkoa wa Arusha kwa mafunzo ya kijeshi. Pia amehudhuria kozi nyingine za kijeshi, ndani na nje ya Uganda.

## Uzoefu wa Kazi
Sam Kiwanuka alijiunga na NRA mnamo 4 Novemba, ll1981]], akiwa mwanafunzi wa shule ya sekondari mwenye umri wa miaka 16. Aliunganishwa na Kambi ya 9 ya NRA, chini ya amri ya Brigedia Julius Chihandae. Kambi ya 9 iliwekwa katika Wilaya ya Kabale kulinda dhidi ya shambulio lolote la askari wa Jeshi la Ukombozi wa Taifa la Uganda kutoka Rwanda.

## Marejeo 
Jamii:Wanajeshi wa Uganda
Anthony de Souza

**Anthony R. de Souza** (alizaliwa London, Uingereza, 1943) ni mkurugenzi wa Bodi ya Sayansi za Dunia na Rasilimali katika Baraza la Taifa la Utafiti la Marekani Academies za Taifa.

## Maisha ya awali na Elimu 
Anthony R. de Souza ana shahada ya B.A. (heshima) na Ph.D. kutoka Chuo Kikuu cha Reading, Uingereza.

## Kazi 
De Souza alikuwa mkurugenzi mtendaji wa Mradi wa Viwango vya Jiografia wa Taifa katika National Geographic Society, katibu mkuu wa Kongresi ya 27 ya Umoja wa Jiografia wa Kimataifa (International Geographical Union), mhariri wa National Geographic Research & Exploration, na mhariri wa *Journal of Geography*.

## Marejeo 
Jamii:Wanasayansi wa Marekani
Sylvester Kasulumbayi

**Sylvester Mhoja Kasulumbayi** (alizaliwa 1 Januari 1950) ni mwanasiasa wa CHADEMA wa Tanzania na Mbunge wa jimbo la Maswa Mashariki tangu 2010.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Tanzania
Godfrey Kalimugogo

**Godfrey Mwene Kalimugogo** (1943 – 25 Januari 2015) alikuwa mwandishi wa riwaya kutoka Uganda. Pia alihudumu kama mwanadiplomasia, akiiwakilisha Uganda nchini Tanzania na Ethiopia. Alistaafu huduma ya kidiplomasia mwaka 2003.

## Maisha ya Awali
Kalimugogo alizaliwa katika kijiji cha Kyocezo, Wilaya ya Kabale, takribani mwaka 1943 katika eneo la kusini-magharibi mwa Uganda karibu na mpaka wa Rwanda.

## Elimu
Kalimugogo alipata elimu yake katika Shule ya Kihanga Boys huko Mparo, Rukiga, Wilaya ya Rukiga, kisha akaendelea na masomo katika Shule ya Nyakasura mjini Fort Portal, Wilaya ya Kabarole. Alitunukiwa shahada ya heshima ya Kiingereza na fasihi ya kale kutoka Chuo Kikuu cha Makerere cha Chuo Kikuu cha Afrika Mashariki mwaka 1968. Alipata shahada ya uzamili kutoka Chuo Kikuu cha Dar es Salaam.

## Marejeo 
Jamii:Waandishi wa Uganda
Juma Mwapachu

**Juma Volter Mwapachu** (27 Septemba 1942 – 28 Machi 2025) alikuwa mwanasiasa wa Tanzania ambaye alihudumu kama Katibu Mkuu wa Jumuiya ya Afrika Mashariki. Alichukua nafasi ya Amanya Mushega wa Uganda ambaye alimaliza muhula wake wa miaka mitano mnamo 24 Machi 2006. Aliteuliwa kwa wadhifa huo na Rais wa Tanzania Jakaya Mrisho Kikwete. Alichaguliwa kuwa Katibu Mkuu wa Jumuiya ya Afrika Mashariki na Mkutano wa Wakuu wa Nchi wa EAC tarehe 4 Aprili, 2006. Kabla ya uteuzi huu, Mwapachu alikuwa Balozi wa Heshima na Plenipotentiary na mjumbe wa kudumu wa Tanzania katika UNESCO.

## Maisha
Mwapachu alihitimu sheria katika Chuo Kikuu cha Dar es Salaam (shahada aliyoipata mwaka 1969.) Pia alikuwa na Stashahada ya Uzamili katika Sheria za Kimataifa, Taasisi za Kimataifa na Diplomasia kutoka Chuo cha Sheria za Kimataifa na Diplomasia cha India, New Delhi, India. Chuo Kikuu cha Dar es Salaam kilimtunuku Shahada ya Udaktari wa Fasihi (Heshima - *Honoris Causa*) mwaka 2005. Alifariki tarehe 28 Machi, 2025 akiwa na umri wa miaka 82.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Tanzania
Titus Kamani

**Titus Mlengeya Dismas Kamani** (amezaliwa 14 Novemba 1957) ni mwanasiasa wa Tanzania na Mbunge wa jimbo la Busega kupitia CCM tangu mwaka 2010. Hivi sasa ni Waziri wa Maendeleo ya Mifugo na Uvuvi.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Tanzania
Luckson Mwanjale

**Luckson Ndaga Mwanjale** (amezaliwa 3 Januari 1950) ni mwanasiasa wa Tanzania na Mbunge wa jimbo la Mbeya Vijijini kupitia CCM tangu mwaka 2009.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Tanzania
Jeremiah Kasambala

**Jeremiah Sam Kasambala** (1925 – 1984) alikuwa miongoni mwa mawaziri wa kwanza katika baraza la mawaziri la Julius Nyereremwaka (1961–1964) baada ya Tanganyika, sasa sehemu ya Tanzania, kupata uhuru kutoka Uingereza tarehe 9 Desemba 1961. Alijipatia umaarufu alipokuwa kiongozi wa Umoja wa Ushirika wa Waafrika wa Rungwe katika Wilaya ya Rungwe katika Mkoa wa Nyanda za Juu Kusini.

Umoja wa Ushirika wa Waafrika wa Rungwe Ltd, uliokuwa mrithi wa Ushirika wa Wakulima wa Kahawa wa Mwakaleli, ulikuwa miongoni mwa vyama vikubwa vya ushirika wa wakulima nchini. Kama ilivyokuwa kwa vyama vingine vya ushirika wa kilimo, chama hiki kilichangia pakubwa katika kuwaunganisha wanachama wake na wananchi wengine katika miaka ya 1950 kushirikiana na kuunga mkono harakati za kudai uhuru zilizokuwa zikiongozwa na Tanganyika African National Union (TANU).

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Tanzania
Bahati Ndingo

**Bahati Keneth Ndingo** (amezaliwa 7 Agosti 1985), ni mwanasiasa wa Tanzania ambaye alihudumu kama Mbunge wa CCM k wa Jimbo la Mbarali tangu Septemba 2023. Alikuwa mbunge mwakilishi wa wanawake kupitia viti maalum kuanzia mwaka 2015 hadi 2023.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Tanzania
Ismail Rage

**Ismail Aden Rage** (amezaliwa 3 Januari 1953) alikuwa mwanasiasa wa Tanzania na Mbunge wa jimbo la Bukene kupitia CCM kuanzia mwaka 2010 hadi 2020.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Tanzania
John McCracken

**Kenneth John McCracken** (1 Julai 1938 – 23 Oktoba 2017) alikuwa mwanahistoria wa Ufalme wa Muungano na mtaalamu wa masomo ya Afrika. Alijulikana sana kwa kazi zake kuhusu historia ya Malawi na Ukristo barani Afrika kusini mwa Jangwa la Sahara.

## Wasifu
John McCracken alizaliwa huko Edinburgh, Uskoti, mnamo 1 Julai, 1938. Alisoma katika Sedbergh School na baadaye akasomea katika St John's College, Cambridge, ambako alipata hamasa ya kujikita katika historia ya Afrika. Alifanya shahada yake ya uzamivu (PhD) huko Cambridge chini ya usimamizi wa Ronald Robinson, akijikita katika misheni za Kanisa la Scotland nchini Malawi wakati wa ukoloni.

Akiwa bado mwanafunzi wa shahada ya uzamivu, mwaka 1964 McCracken alielekea Afrika. Alipata kazi ya kufundisha katika Chuo Kikuu cha Rhodesia na Nyasaland mjini Salisbury sasa ni Harare, Zimbabwe na alihudhuria sherehe za uhuru wa Malawi mnamo Julai 1964. Baada ya Tangazo la Hali ya Kujitegemea la Rhodesia mwaka 1965, aliondoka nchini humo na kwenda kufundisha katika idara mpya ya historia ya Chuo Kikuu cha Dar es Salaam nchini Tanzania. Huko ndipo alikokamilisha shahada yake ya uzamivu, ambayo baadaye ilichapishwa kama *Politics and Christianity in Malawi, 1875–1940* (1977). Alijipatia sifa kama mmoja wa wanahistoria mashuhuri wa Ukristo barani Afrika. Wakati akiwa Tanzania, mke wake Jane Purkis alifariki katika ajali ya gari miezi kumi tu baada ya ndoa yao.

## Marejeo 
Jamii:Wanahistoria wa Uskoti
Flower Manase

**Flower Manase** ni msimamizi wa historia katika Makumbusho ya Taifa ya Tanzania. Yeye ni miongoni mwa wachangiaji katika Makumbusho ya Ethnologisches huko Berlin wanaofanya kazi kwenye makusanyo ya Vita vya Maji Maji. Pia ni mshindi wa ruzuku ya kusafiri ya kimataifa kutoka Society of Architectural Historians mwaka 2015.

## Elimu 
Manase ana shahada ya kwanza ya historia na akiolojia, na shahada ya uzamili ya tathmini na usimamizi wa rasilimali asilia kutoka Chuo Kikuu cha Dar es Salaam.

## Kazi 
Manase anahusika katika miradi ambayo inajumuisha: ReMIX: Afrika katika Tafsiri, mradi unaofadhiliwa na Umoja wa Ulaya/UNESCO unaoitwa Njia za Uhuru; na Urithi wa Ukombozi wa Afrika. 

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Tanzania
Jamii:Wanahistoria wa Tanzania
Amos Lugoloobi

**Amos Lugoloobi** (amezaliwa katika Wilaya ya Kayunga, 21 Juni 1961) ni mwanasiasa kutoka Uganda. Hivi sasa ni naibu waziri wa fedha na mipango na pia ni mbunge wa jimbo la Ntenjeru Kaskazini, Wilaya ya Kayunga katika Bunge la 11 la Uganda.

Mnamo Oktoba 2023, alishtakiwa kwa kosa la ufisadi linalohusiana na wizi wa mabati, jambo ambalo maafisa kadhaa wa serikali wamehusishwa nalo. Hata hivyo, anaendelea kusisitiza kuwa hana hatia. 

## Maisha ya awali na elimu 
Lugoloobi alizaliwa na Bwogi, aliyewahi kuwa mkurugenzi wa UTV, na Mary Bwogi. Ana shahada ya kwanza ya uchumi kutoka Chuo Kikuu cha Makerere na shahada ya uzamili ya Utawala wa Biashara kutoka Taasisi ya Usimamizi ya Afrika Mashariki na Kusini (ESAMI)

## Kazi 
Yeye ni mwanasiasa anayehusiana na Chama cha National Resistance Movement na pia ni mbunge. Pia anaendesha miradi yake binafsi inayohusiana na maji safi, michezo na burudani, afya, elimu, programu za ufadhili wa wanafunzi, na juhudi za kuboresha maisha kama vile kuchimba na kutengeneza visima vya maji 

## Majukumu ya Bunge 
Yeye ni mwanachama shupavu wa Kamati ya Biashara, Kamati ya Fedha, Mipango na Maendeleo ya Uchumi, pamoja na Kamati ya Bajeti.Hivi sasa ni naibu waziri wa fedha.

## Maelezo binafsi 
Lugoloobi amemuoa Evelyne Nakimera.  

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* https://www.parliament.go.ug/
* https://kayunga.go.ug/constituencies

Jamii:Waliozaliwa 1961
Jamii:wanasiasa wa Uganda
Mahadhi Maalim

**Mahadhi Juma Maalim** (amezaliwa 28 Machi 1972) ni mwanasiasa wa Tanzania na Mbunge wa jimbo la Muyuni kupitia CCM kuanzia Novemba 2010 hadi Oktoba 2015. Alikuwa pia Waziri Msaidizi wa Mambo ya Nje na Ushirikiano wa Kimataifa. Alikuwa Balozi wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania nchini Kuwait na kwa sasa ni Balozi wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania nchini Qatar.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Tanzania
John Lonsdale

**John M. Lonsdale** (amezaliwa 1937) ni mtaalamu wa masomo ya Afrika na mwanahistoria wa Uingereza. Yeye ni Profesa Emeritus wa Historia ya Kisasa ya Afrika katika Kituo cha Masomo ya Afrika katika Idara ya Historia, katika Chuo Kikuu cha Cambridge. Pia ni Mwanafunzi wa Trinity College. 

Akiwa mwanafunzi wa shule, alitumia likizo tatu za majira ya joto kati ya 1953–1956 nchini Kenya ambako baba yake alipata kazi. Alisoma historia huko Cambridge kuanzia 1958 hadi 1964.

Mnamo 1956 alianza huduma ya taifa kama Subaltern (kijeshi) katika King's African Rifles. Kazi yake ya kwanza ya kufundisha ilikuwa mjini Dar es Salaam mwaka 1964.

Lonsdale alisoma kwa kina historia ya kisasa ya Kenya na alipata Tuzo ya Wataalamu wa Afrika Bora kutoka African Studies Association of the United Kingdom mwaka 2006.

## Machapisho
Profesa Lonsdale ameandika makala nyingi za vyombo vya habari, vitabu na sura za vitabu ikiwemo...

## Marejeo 
Jamii:Wanahistoria wa Uingereza
Lucy Nkya

**Lucy Sawere Nkya** (amezaliwa 10 Oktoba 1952) ni mwanasiasa wa Tanzania wa CCM na Mbunge wa jimbo la Morogoro Kusini - Mashariki tangu mwaka 2010.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Tanzania
Highness Kiwia

**Highness Samson Kiwia** (amezaliwa 8 Oktoba 1976) alikuwa mwanasiasa wa Tanzania wa CHADEMA na Mbunge wa jimbo la Ilemela kati ya mwaka 2010 na 2015.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Tanzania
Wafula Oguttu

**Phillip Wafula Oguttu** (amezaliwa 21 Desemba 1952) ni mwandishi wa habari na mwanasiasa wa Uganda. Alikuwa Kiongozi wa Upinzani katika Bunge la Uganda. Aliteuliwa nafasi hiyo mnamo 31 Januari 2014, akichukua nafasi ya Nandala Mafabi, na alishikilia hadi Juni 2016 wakati alipopitisha nafasi hiyo kwa Winnie Kiiza.

Oguttu awali alikuwa Mbunge (MP) wa Kaunti ya Bukhooli Central, jimbo lililopo katika Wilaya ya Bugiri, Eneo Ndogo la Busoga, Mkoa wa Mashariki (Uganda), nafasi aliyoshikilia kuanzia 2011 hadi 2016. Yeye ni mwanachama wa chama cha upinzani cha Uganda Forum for Democratic Change (FDC) ambacho pia ndiye msemaji wake.

Oguttu pia ni mmoja wa waanzilishi wa *Daily Monitor*, gazeti la kila siku lenye umiliki binafsi na linaandika kwa Lugha ya Kiingereza nchini Uganda.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Uganda
Flavian Matindi Kassala

**Flavian Matindi Kassala** (amezaliwa Sumve, katika Jimbo Kuu la Mwanza,4 Desemba 1967) ni kiongozi wa Kanisa Katoliki nchini Tanzania ambaye ni Askofu wa Jimbo Katoliki la Geita, Tanzania. Aliteuliwa kuwa askofu wa Geita mnamo 28 Aprili 2016 na Papa Fransisko.

## Elimu
Alisoma shule ya msingi na sekondari katika *Seminari Ndogo ya Mt. Pius X* huko Makoko, katika Jimbo Katoliki la Musoma. Alikamilisha masomo sawa na shule ya upili (A-Level) katika Seminria Ndogo ya Sanu, katika Jimbo Katoliki la Mbulu, kuanzia 1988 hadi 1990. Baadaye alisoma katika *Seminari ya Maandalizi ya Kome*, katika Jimbo la Geita kuanzia 1991 hadi 1992, kwa kipindi cha maandalizi cha mwaka mmoja.

## Marejeo 
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Tanzania
Elizabeth Kyazike

**Elizabeth Kyazike** ni mtaalamu wa historia ya kale na mtafiti wa urithi wa kitamaduni kutoka Uganda. Yeye ni Profesa Mshirika katika Idara ya Historia, Akiolojia na Masomo ya Urithi katika Chuo Kikuu cha Kyambogo na ni Dekana wa Fakulti ya Sanaa na Sayansi za Binadamu.

## Wasifu
Kyazike alipata shahada yake ya uzamivu (PhD) katika Akiolojia na Masomo ya Urithi kutoka Chuo Kikuu cha Dar es Salaam nchini Tanzania, akijikita hasa katika Archaeology.

## Marejeo 
Jamii:Wanahistoria wa Uganda
Salome Mwambu

**Salome Daud Mwambu** (amezaliwa 23 Mei 1954) ni mwanasiasa wa Chama Cha Mapinduzi (CCM) kutoka Tanzania na Mbunge wa Jimbo la Iramba Mashariki tangu mwaka 2010.

## Marejeo 
Jamii:wanasiasa wa Tanzania
Jamii:Waliozaliwa 1954
Jamii:Watu walio hai
Camillus Wambura

**Camillus Mongoso Wambura** ni mtumishi wa umma wa Tanzania na kwa sasa ndiye Mkuu wa Jeshi la Polisi nchini Tanzania. Aliteuliwa na Rais wa Tanzania Samia Suluhu Hassan tarehe 19 Julai 2022. 

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wakuu wa Jeshi la Polisi Tanzania
Zahara Maala Luyirika

**Zahara Maala Luyirika** (alizaliwa 26 Juni 1987) ni wakili, mwanaharakati, mfanyabiashara na mwanasiasa kutoka Uganda. Kwa sasa, yeye ni Spika wa Baraza la Mamlaka ya Jiji la Kampala (**KCCA**), nafasi aliyochaguliwa mwezi Juni 2021. Akiwa mwanachama wa Chama cha National Unity Platform (**NUP**), anawakilisha eneo la Makindye Magharibi  kama Diwani.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1987
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanasiasa wa Uganda
Arsinoe III

**Arsinoe III Philopator**  alikuwa Malkia wa Misri ya Ptolemaic kuanzia mwaka 220 KK hadi 204 KK. Alikuwa binti wa Ptolemy III na Berenice II, na pia mke wa kaka yake Ptolemy IV, huenda akiwa mtawala mwenza. Ndiye malkia wa kwanza wa kifamilia cha Ptolemaic aliyezaa mtoto na kaka yake. 

## Maisha 
Kati ya mwishoni mwa Oktoba na mapema Novemba mwaka 220 KK, aliolewa na kaka yake mdogo, Ptolemy IV. Alishiriki kikamilifu katika utawala wa nchi, angalau kwa kiwango ambacho kilivumiliwa na waziri mwenye nguvu kubwa, Sosibius. 

Mwaka 217 KK, alisafiri pamoja na Ptolemy IV akiwa na wanajeshi 55,000 katika Vita vya Raphia huko Palestina dhidi ya Antiochus Mkuu aliyekuwa na wanajeshi 68,000.Huenda Arsinoe aliwahi kuongoza sehemu ya wanajeshi wa miguu wa aina ya *phalanx*.Pande zote mbili zilitumia wapanda farasi, tembo, na vikosi maalumu kama vile wapiga-mishale, pamoja na askari wa jadi wa *phalanx* ya Kimasedonia.

Katika majira ya joto ya mwaka 204 KK, Ptolemy IV alifariki. Wapendwa wake wawili wakuu, Agathocles na Sosibius, kwa kuogopa kwamba Arsinoe angechukua utawala wa mlezi hivyo  walimfanyia mauaji kupitia Philammon katika mapinduzi ya ikulu  kabla hajapata taarifa za kifo cha mumewe na wakajihakikishia wenyewe nafasi ya ulezi wa kifalme.

## Alama 
Eratosthenes aliandika maandiko yaliyoitwa *Arsinoe*, ambayo kwa sasa yamepotea, na mada yake ilikuwa ni kumbukumbu ya malkia huyo. Maandishi hayo yamenukuliwa na wasomi wengi wa kale.

Picha zinazofanana naye pia ni nadra, lakini zipo katika umbo la sanamu ya marumaru, na nyingine ya shaba.

## Tanbihi 
Arsinoe III alikuwa na cheo cha mtawala, lakini hakujumuishwa katika taratibu za upangaji tarehe kama mtawala mwenza wa mumewe, jambo lililofanya hadhi yake kuwa ya kutatanisha. Tara Sewell-Lasater anamuweka katika kundi la malkia-mwenza.Hata hivyo  Arsinoe anachukuliwa kuwa Farao na Sally Ann Ashton.

## Marejeo 
Jamii:wanasiasa wa Misri
Jamii:Wanawake wa Misri
Emem Alban

**Emem Alban** (alizaliwa 19 Novemba 1984) ni mtaalamu wa kilimo, mjasiriamali, na mfadhili wa Nigeria. Yeye ni Mkurugenzi Mtendaji wa kampuni ya Emani Farms Giant Ltd.

Ametunukiwa tuzo ya **JOMCA** na pia ni mshirika wa heshima wa Paul Harris (**Rotary Internationa**l).

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1984
Jamii:Watu walio hai
Jamii:watu wa Nigeria
Cleopatra I Syra

**Cleopatra Thea Epiphanes Syra** (Kigiriki: Κλεοπάτρα ἡ Σύρα; takriban 204 KK – 176 KK), anayejulikana sana kama Cleopatra I au Cleopatra Syra, alikuwa binti wa kifalme wa Milki ya Seleucid, Malkia wa Misri ya Ptolemaic kupitia ndoa yake na Ptolemy V wa Misri kuanzia mwaka 193 KK, na mlezi wa Misri wakati mtoto wao, Ptolemy VI, alikuwa bado mdogo, kuanzia kifo cha mumewe mwaka 180 KK hadi kifo chake mwenyewe mwaka 176 KK. Wakati mwingine anaonekana kama mtawala mwenza wa mumewe na mwanawe, ingawa ushahidi unaashiria tofauti. 

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Misri
Jamii:wanasiasa wa Misri
Mkutano wa makosa

**Mkutano wa makosa** ulikuwa unafanywa na watawa kwa kujishtaki mbele ya wanajumuia wenzao kwa makosa ya wazi waliyoyatenda . 

## Historia
Kwa Ndugu Wadogo uliagizwa na katiba ya Narbonne (1260) mara moja kwa wiki, ukifuatwa na mkutano wa jumuia uliojadili masuala ya pamoja. 

Asili ya utaratibu huo ni kwamba Fransisko wa Asizi aliwazoesha wafuasi wake kuwa wazi kati yao, kuelezana habari za safari, kujishtaki kwa unyenyekevu na kuomba msamaha.

Siku hizi jumuia mbalimbali wanaendeleza mpango huo kwa kujadiliana juu ya hali ya jumuia zao ili kutambua na kurekebisha pamoja makosa yaliyotokea.

## Tanbihi
Jamii:maisha ya kiroho
David Kimble

**David Bryant Kimble** (12 Mei 1921 – 8 Machi 2009) alikuwa mtaalamu wa elimu wa Uingereza ambaye kazi yake ilifanyika zaidi nchini Tanzania, Botswana, Lesotho, Eswatini na Malawi. Alikuwa kansela mwandamizi wa Chuo Kikuu cha Malawi kuanzia 1977 hadi 1987.

## Maisha ya awali na elimu
Kimble alizaliwa Horam, Sussex, katika familia ya Wakristo wa madhehebu ya Plymouth Brethren. Alisoma katika Eastbourne Grammar School na Chuo Kikuu cha Reading ambapo alipata shahada katika masomo ya kisasa, akihitimu mwaka 1942 kabla ya kuchukua diploma ya uzamili katika elimu.

## Kazi
Mwanzoni mwa miaka ya 1940, Kimble alichukua nafasi ya mwalimu mkazi katika Gold Coast (sasa Ghana).

Mnamo 1960 alipewa shahada ya uzamivu (PhD) na Chuo Kikuu cha London kwa thesis yake kuhusu ukuaji wa utaifa, ambayo iliunda msingi wa kitabu chake *The Political History of Ghana Vol 1: 1850–1928*, kilichochapishwa mwaka 1962.

Mnamo 1962 Kimble alikua Profesa wa Sayansi ya Siasa katika Chuo Kikuu cha Dar es Salaam; mnamo 1966, alianza kipindi cha miaka miwili kama mkurugenzi wa Taasisi ya Utawala wa Umma pale. Kutoka 1968 hadi 1971 alikuwa Tangier katika CAFRAD, shirika lililojitolea kuboresha utawala wa umma.

## Marejeo 
Jamii:Wataalamu wa Uingereza
Ismail Jussa

**Ismail Jussa Ladhu** (amezaliwa 18 Agosti 1971) ni mwanasiasa wa Zanzibar wa ACT Wazalendo anayehudumu jimbo la Stonetown katika Bunge la Visiwa vya Zanzibar. Pia aliwahi kuwa mwanachama wa Bunge la Tanzania mwaka 2010 baada ya kuteuliwa na Rais Jakaya Kikwete.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Tanzania
Jamii:Wanasiasa wa Zanzibar
Geva René

**Geva René** (alikuwa anaitwa Adam kabla ya ndoa; Oktoba 30, 1932 – Mei 11, 2023) alikuwa mlezi, msimamizi wa shule, na mwanaharakati wa haki za watoto kutoka Shelisheli. Alihudumu kama mke wa raisi (*First Lady*) wa Shelisheli kwa mara ya kwanza kuanzia mwaka 1977 hadi 1992, akiwa mke wa pili wa Rais France-Albert René. Geva René pia alikuwa mke wa rais aliyehudumu kwa muda mrefu zaidi katika historia ya nchi hiyo.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1932
Jamii:Waliofariki 2023
Jamii:wanawake wa Shelisheli
Waamadei

wa urekebisho huo.]]
**Waamadei** walikuwa tawi la utawa wa Ndugu Wadogo lililotokana na juhudi za kuleta urekebisho za Amedeo da Silva (1420-1482). Ndiyo sababu waliitwa hivyo. 

## Historia
Baada ya kuanza mwaka 1464 katika konventi waliyopewa na mkuu wa shirika, mwaka 1568 waliungana na Waoservanti na kuenea katika konventi nyingine hata kuunda kanda ya kwao. 

Kutokana na malalamiko ya walioogopa mafarakano shirikani, Papa Paulo II, kwa hati *Inter caetera desiderabilia* ya tarehe 22 Mei 1470, alifuta tawi hilo.

## Tanbihi
## Marejeo
* Guerrino Pelliccia e Giancarlo Rocca (curr.), *Dizionario degli Istituti di Perfezione* (DIP), 10 voll., Edizioni paoline, Milano 1974-2003. 

Jamii:mashirika ya kitawa
Wakaprioli

**Wakaprioli** walikuwa tawi la utawa wa Ndugu Wadogo lililotokana na juhudi za kuleta urekebisho za Petro Caprioli . Ndiyo sababu waliitwa hivyo. 
Alifaulu kuunganisha konventi kadhaa za Italia Kaskazini katika kanda ya pekee , lakini mara alipofariki (1479) wafuasi wake waliomba kurudi katika umoja wa shirika .

## Tanbihi
## Marejeo
* Guerrino Pelliccia e Giancarlo Rocca (curr.), *Dizionario degli Istituti di Perfezione* (DIP), 10 voll., Edizioni paoline, Milano 1974-2003. 

## Viungo vya nje
* https://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-caperolo_(Dizionario-Biografico)/ Dizionario Biografico degli Italiani. V. 18, 1975. "CAPEROLO (Capriolo, de Capriolis), Pietro". 
* https://www.fratefrancesco.org/hist/10.htm Historia de las familias franciscanas: origen y desarrollo del movimiento franciscano. 
* http://www.christusrex.org/www1/ofm/fra/FRAmain.html History of the Franciscan movement. «The Franciscan Experience». 

Jamii:mashirika ya kitawa
Wavilyakresi

**Wavilyakresi** walikuwa tawi la utawa wa Ndugu Wadogo lililotokana na juhudi za kuleta urekebisho za Petro wa Villacreces (1350 hivi - 1422) . Ndiyo sababu waliitwa hivyo . 

Kwa msaada wa wafuasi wake, mmojawao Petro Regalado, alifaulu kurekebisha  au kuanzisha konventi kadhaa za Hispania ambamo waishi wakaapweke wasiozidi kumi na wawili akaziunganisha katika kanda tatu za pekee .

Hapo katikati, kutokana na kifo cha Villacreces, Petro Regalado akawa kiongozi wa urekebisho huo hadi kifo chake (1456) .

## Tanbihi
## Marejeo
* Guerrino Pelliccia e Giancarlo Rocca (curr.), *Dizionario degli Istituti di Perfezione* (DIP), 10 voll., Edizioni paoline, Milano 1974-2003. 
* José García Oro, "La reforma de los religiosos españoles en tiempo de los Reyes Católicos", op. cit., p. 111-113 y 131-134.  
* Ángel Uribe, O.F.M., "Nuevos escritos inéditos villacrecianos", Archivo Ibero Americano, N.º 34 (1974), p. 303-334. 
* José Miguel López Cuétara, "El pensamiento pedagógico de Fray Pedro de Villacreces", Verdad y vida, ISSN 0042-3718, N.º 225, 1999. 
* Marcelo González, San Pedro Regalado, en Año Cristiano, Tomo I, Madrid, Ed. Católica (BAC 182), 1959, pp. 710-716. 
* Luis Carrión González, Historia documentada de convento DOMUS DEI de La Aguilera. Madrid 1930. 
* Daniel Elcid, El Santo Regalado. La Aguilera 1997. 
* José Miguel López Cuétara, San Pedro Regalado, fraile franciscano, el Santo de La Aguilera. Diario de Burgos, 1991 - San Pedro Regalado, un vallisoletano desconocido. El Norte de Castilla, 1994 - Seiscientos años de la fundación del Convento  Domus Dei de La Aguilera. Diario de Burgos, 2004.  

## Viungo vya nje
*Los franciscanos en la Castilla del siglo XV  
* Peter de Regalado at the Catholic Encyclopedia  
* Biografía de San Pedro Regalado  
* Archidiócesis de Valladolid - Biografía de San Pedro Regalado   
* Cofradía de San Pedro Regalado - Valladolid   

Jamii:mashirika ya kitawa
Mnara wa Danubi Vienna

**Mnara wa Danubi**, Kijerumani: *Donauturm*, Kiingereza:*Danube Tower* ni mnara wa radio huko Vienna, mji mkuu wa Austria.

## Kuhusu 
Mnara wa Danubi ipo Wilaya la 22 ya Vienna, kata ya Kaisermuehlen, Kaisermuehlen ni peninsula ya mto Danubi pia.

Mnara wa Danubi ni mnara wa radio inatumikwa kutumia signali ya radio, TV na Intaneti, lakini pia ni atraktioni kwa watalii na wageni wa Vienna.

Juu kuna balkoni ya kuangalia ardhi, pia mghawa na kafi na duka chini.

## Sehemu 
Sehemu ya mnara wa Danubi ipo *Vienna International Center", *Austria Center Vienna* ya United Nations (UN), pia bustani ya Kaisermuehlen, njia ya reli ya ya Lilliput, mnara ipo karibu na Kisiwa la Danubi pia.

## Trafiki 
Mnara wa Danubi ni Karibu na mstari nyekundu (U1) ya Treni za mjini Vienna (Kituo *Kaisermuehlen / Austria Center Vienna''

## Viungo vya nje 
* www.wien.info - Danube Tower: restaurants, height, tickets - Wien - mnara wa Danubi kwenye www.wien.info 
* donauturm.at