open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fausto wa Riez

[thumb|Mt. Fausto katika [dirisha la kioo cha rangi, Riez.]]
'''''' (Britania, 400/410 - Ufaransa Kusini, 490 hivi) alikuwa askofu wa mji huo na mwanateolojia maarufu aliyepinga Upelaji .

Kabla ya hapo alikuwa msomi, akajiunga na monasteri ya Lerins akawa abati wake kwa miaka 20-30.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Kanisa la Kiorthodoksi kama mtakatifu na babu wa Kanisa.

Sikukuu yake ni tarehe 28 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko
*Mababu wa Kanisa

## Tanbihi
## Maandishi yake
*[Opera Omnia(https://sw.wikipedia.org/wiki/Opera_Omnia) by Migne Patrologia Latina with analytical indexes]
* Barua na hotuba zake

## Marejeo 
*
*

Jamii:waliozaliwa 405
Jamii:Waliofariki 490
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:watakatifu wa Uingereza
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Jamii:Mababu wa Kanisa
Alfred Mutua

**Alfred Nganga Mutua** (alizaliwa 22 Agosti 1970) ni mwandishi wa habari na mwanasiasa wa Kenya ambaye ni waziri wa sasa wa utalii na wanyamapori. 

Hapo awali alihudumu kama waziri wa masuala ya kigeni na diaspora chini ya rais William Ruto. 

## Marejeo
David Ochieng Ouma

**David Ochieng Ouma** ni mwanasiasa wa Kenya ambaye ni kiongozi wa harakati za ukuaji wa demokrasia, akiwa mbunge wa eneo bunge la Ugenya.
## Marejeo
John Oyioka

**John Oroo Oyioka** (alifariki Kisumu, 15 Februari 2021) alikuwa mwanasiasa wa Kenya ambaye alihudumu kama mbunge wa chama cha demokrasia ya watu kuanzia 2017 hadi kifo chake mwaka wa 2021 kutokana na COVID-19. 

## Marejeo
Anemondi

ya Mt. Anemondi, Lyon.]]
**Anemondi** (pia: **Annemund, Annemundus, Aunemundus, Ennemond au Chamond**; alifariki 657/658) alikuwa askofu mkuu wa mji huo, leo nchini Ufaransa  kuanzia mwaka 642/644 hadi kifodini chake.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 28 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliofariki 657
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Jayne Kihara

**Jayne Njeri Wanjiku Kihara** ni mwanasiasa wa Kenya. Kwa sasa ni mbunge wa eneo bunge la Naivasha. 

Alipiga kura ya ndiyo kupitisha mswada wa fedha wa 2023 na pia mswada wa sheria ya fedha 2024 tarehe 20 Juni 2024. Pia ana sifa ya kusaidia unyakuzi wa shamba la Ndabibi.

## Marejeo
George Khaniri

**George Khaniri** ni mwanasiasa wa Kenya na mwanachama bunge la taifa la amani (ANC) na alichaguliwa kwa mara ya kwanza kuwakilisha eneo bunge la Hamisi katika bunge la Taifa la Kenya mnamo 1996 kwa uchaguzi baada ya kifo cha baba yake, Khaniri Snr. 

## Marejeo
Kennedy Kiliku

**Kennedy Kiliku** (alifariki Mei 20, 2010) alikuwa mwanasiasa wa Kenya hadi kifo chake. Kiliku alikuwa mwenyekiti wa chama cha kitaifa cha wafanyakazi Kenya (NLP). Pia alikuwa mbunge wa eneo bunge la Changamwe kuanzia 1983 hadi 1997, mdadisi na mkosoaji wa serikali.

## Marejeo
Kunialdi na Gisilari

**Kunialdi na Gisilari** (pia: **Chuniald, Conald, Cunibald, Chunibald, Kuniald** na **Gisilar, Gisilher**; waliishi karne ya 7) walikuwa mapadri waliofanya umisionari Ulaya bara wakishirikiana na Rupert wa Salzburg .

Tangu kale wanaheshimiwa na madhehebu mbalimbali kama watakatifu.

Sikukuu yake ni tarehe 28 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* 
* 
*

Jamii:wamisionari

Jamii:Watakatifu wa Austria
Peter Kiilu

**Peter Kiilu** (1951 - 19 Mei 2020) alikuwa mwanasiasa wa Kenya. 

Katika uchaguzi wa ubunge wa 2007 wa Kenya, alichaguliwa katika bunge la Taifa la Kenya kama mwanachama wa Orange Democratic Movement-Kenya (baadaye Wiper Democratic Movement) akiwakilisha eneo bunge la Makueni.

## Marejeo
Zacara da Teramo

right|thumb|293x293px|Antonio Zacara da Teramo (mchoro kutoka karne ya 15 Squarcialupi Codex inayoonyesha maradhi yake ya kimwili)
**Antonio "Zacara" da Teramo** (kwa Kilatini: **Antonius Berardi Andree de Teramo**, anajulikana kama Zacar, Zaccara, Zacharie, Zachara, na Çacharius; takriban 1350/1360 – kati ya Mei 19, 1413 na katikati ya Septemba 1416) alikuwa mtunzi wa muziki wa Italia, mwimbaji, na katibu wa Papa mwishoni mwa Trecento na mwanzoni mwa karne ya 15. 

Alikuwa mmoja wa watunzi wa muziki wa Italia waliokuwa na shughuli nyingi zaidi karibu na mwaka 1400, na mtindo wake uliunganisha vipindi vya Trecento, ars subtilior, na mwanzo wa Renaissance ya muziki.

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* 

Jamii:Wanamuziki wa Italia
Charles Kilonzo

**Mutavi Charles Kilonzo** ni mwanasiasa wa Kenya na mwanachama wa Orange Democratic Movement-Kenya na alichaguliwa kuwakilisha eneo bunge la Yatta katika bunge la Taifa la Kenya tangu uchaguzi wa bunge wa 2007. 

## Marejeo
Antonio Squarcialupi

[thumb|200x200px|[Sanamu ya Antonio Squarcialupi na Benedetto da Maiano, Kanisa kuu la Florence.]]
**Antonio Squarcialupi** (27 Machi 1416 – 6 Julai 1480) alikuwa mpiga kinanda na mtunzi wa muziki kutoka Italia. Alikuwa mpiga kinanda maarufu zaidi nchini Italia katikati ya karne ya 15.

## Marejeo 
* Kurt von Fischer, "Antonio Squarcialupi", in *The New Grove Dictionary of Music and Musicians*, ed. Stanley Sadie.  London, Macmillan Publishers Ltd., 1980.  

Jamii:Wanamuziki wa Italia
Nicolaus Ricci de Nucella Campli

thumb|422x422px|Ballata "De bon parole" ya Niccolò Ricci, katika chanzo chake pekee kilichosalia, ni nakala ya karne ya 19 ya hati ya karne ya 15 iliyoteketea.
**Nicolaus Savini Mathei**  (maarufu kama **Ricci de Nucella Campli**; pia anajulikana kama Niccolò Ricci na Nucella, 1401/1425 - 1438 au baadaye) alikuwa mtunzi wa muziki, mwimbaji, na mwandishi wa Italia mwishoni mwa karne ya 14 na mwanzoni mwa karne ya 15. 

Kazi moja tu ya Nicolaus inajulikana, ballata "De bon parole."

## Marejeo 
Jamii:Wanamuziki wa Italia
Ufalme wa Wazulu

**Ufalme wa Wazulu** ni ufalme uliokuwa na nguvu nchini Afrika Kusini katika karne ya 19. 

Ulianzishwa mnamo mwaka 1816 na Shaka Zulu, ambaye aliunganisha makabila mbalimbali kwa kutumia mikakati ya kijeshi na silaha mpya. Shaka alitawala, lakini aliuawa na ndugu zake mnamo mwaka 1828. 

Baada ya Shaka, Dingane na kisha Mpande walitawala ufalme huo, lakini walikabiliwa na changamoto kutoka kwa Waholanzi na Waingereza. Katika Vita vya Anglo-Zulu mwaka 1879, Waingereza waliwashinda Wazulu, ingawa Wazulu walipata ushindi wa awali katika Vita vya Isandlwana. Baada ya vita hivyo, ufalme wa Wazulu ulidhoofika na kugawanywa, ingawa tamaduni zao zinaendelea kuenziwa hadi leo.

## Tanbihi
Jamii:Historia ya Afrika Kusini
Grace Jelagat Kipchoim

**Grace Jelagat Kimoi Kipchoim** (3 Januari 1962 - 20 Aprili 2018) alikuwa mwakilishi wa Kenya katika bunge la kitaifa la kenya katika eneo bunge la Baringo kusini .
## Marejeo
Jeremiah Ngayu Kioni

**Jeremiah Ngayu Kioni** ni mwanasiasa wa Kenya. Alichaguliwa kuwakilisha eneo bunge la Ndaragwa  hadi 2013 katika bunge la kitaifa la Kenya katika uchaguzi wa ubunge wa 2007. 
## Marejeo
Amason Kingi

**Amason Kingi Jeffah**  (alizaliwa 1973 [1]) ni mwanasiasa wa Kenya ambaye kwa sasa anahudumu kama spika wa seneti ya Kenya.

## Marejeo
Kiptarus Arap Kirior

**Kiptarus Arap Kirior** (alifariki 3 Desemba 2020) alikuwa mwanasiasa wa Kenya ambaye aliwahi kuwa mbunge wa jimbo la Belgut 1983 na 1988  na 1992-1997. 

## Marejeo
Jackson Kiptanui

**Jackson Kiplagat Kiptanui** ni mwanasiasa wa Kenya na mwanachama wa United Republican Party(URP) na alichaguliwa kuwakilisha eneo bunge la Keiyo Kusini katika bunge la kitaifa la Kenya tangu uchaguzi wa bunge wa 2007. 
## Marejeo
Hosea Kiplagat

**Hosea Mundui Kiplagat** (1945 - 6 Februari 2021)  alikuwa mwanasiasa wa Kenya, mjasiriamali, na mfadhili. Kiplagat alikuwa wa jamii ya watu wa kabila la Tugen.
## Marejeo
William Kipkorir

**William Kipkorir** ni mwanasiasa wa Kenya na mwanachama wa UDA; alichaguliwa kuwakilisha kaunti ya Baringo katika seneti ya Kenya tangu uchaguzi mkuu wa 2022. Alifanikiwa kushinda dhidi ya Gideon Moi. Kipkorir ni mbunge wa zamani wa Baringo Kaskazini.

## Marejeo
Mwangi Kiunjuri

**Kiunjuri Festus Mwangi** (alizaliwa Kieni, kaunti ya Nyeri, 18 Januari 1967) ni mwanasiasa wa Kenya. 

Mwangi amewahi kushika nyadhifa mbalimbali za kisiasa na serikalini. 

## Marejeo
Joseph Nganga Kiuna

**Joseph Nganga Kiuna** ni mwanasiasa wa Kenya, mwanachama cha umoja wa kitaifa na alichaguliwa kuwakilisha eneo bunge la Molo katika bunge la kitaifa la Kenya tangu uchaguzi wa ubunge wa 2007.
## Marejeo
Bernard Kitungi

**Bernard Kitungi** ni mwanasiasa wa Kenya na mbunge wa bunge la 11 la Kenya katika eneo bunge la Mwingi Magharibi, kaunti ya Mwingi. 

Alichaguliwa kuwa mbunge kwa tiketi ya chama cha Wiper Democratic Movement - Kenya (WDM-K) na kwa kuungwa mkono na muungano wa CORD mwaka 2013.

## Marejeo
Carlo Abbate

[thumb|Chateau Oslavany, leo Mkoa wa Moravian Kusini katika [Jamhuri ya Czech]]
**Carlo Abbate** (takriban 1600 – kabla ya 1640) alikuwa mwanateolojia wa muziki, mtunzi, na padri wa Kanisa Katoliki, shirika la Wafransisko kutoka Italia. 

Alizaliwa Genoa na alihudumu kama kasisi na mwanamuziki kwa Kardinali Franz von Dietrichstein, Askofu Mkuu wa Olomouc na gavana wa Moravia.

Kabla ya mwaka 1629, alifundisha muziki katika Seminari ya kanisa la Oslavany; baadaye, alifundisha katika Seminari mpya ya Loretan huko Nikolsburg, ambayo ilikuwa makazi makuu ya kardinali huyo. Abbate aliporudi Italia mwaka 1632, alichapisha mkusanyo wake, "Regulae contrapuncti excerptae ex operibus Zerlini et aliorum ad breviorem tyronum instructionem accommodate," ambao ulikuwa na lengo la kutumika kama kitabu cha kufundishia seminari yake. Mkusanyo huu kimsingi ulikuwa na sheria zilizokubalika tayari kuhusu consonance na dissonance. Kitabu hicho kilichukua maandishi ya awali ya Gioseffo Zarlino.

## Marejeo 
## Viungo vya nje
* Bohn, Emil (1890). Die Musikalischen Handschriften des 16 und 17. Breslau: Georg Olms
* Grove, George (1980). *The New Grove Dictionary of Music and Musicians*. London: Macmillan Publishers. Seite 4. 

Jamii:Waliozaliwa 1600
Jamii:Waliofariki 1640
Jamii:mapadri
Jamii:Wafransisko
Jamii:Wanamuziki wa Italia
Jamii:Watunzi wa Italia
Felix Koskei

**Felix Kipatarus Koskei** (alizaliwa 1964) ni mkenya ambaye aliteuliwa na rais Uhuru Kenyatta kama katibu wa baraza la mawaziri wa kilimo, mifugo na uvuvi tarehe 25 Aprili 2013. Kwa sasa ni mkuu wa utumishi wa umma katika ikulu ya rais William Ruto.
## Marejeo
Sally Kosgei

'''Dk. Sally Jepng'etich Kosgey''' (alizaliwa 1949) ni mwanasiasa wa Kenya,mwanachama wa ODM na alichaguliwa kuwakilisha eneo bunge la Aldai katika bunge la kitaifa la Kenya katika uchaguzi wa wabunge wa 2007. 
## Marejeo
Bartolomeo Bortolazzi

thumb|Bartolomeo Bortolazzi
**Bartolomeo Bortolazzi** (alizaliwa **Toscolano-Maderno** mwaka 1772; alifariki 1846) alikuwa mwanamuziki mtendaji, mtunzi wa muziki, mwandishi, na mtaalamu wa gitaa na mandolini wa Italia. 

Alisifiwa na mwanahistoria wa muziki Philip J. Bone kwa kusaidia kuinua mandolini kutoka katika hali ya kudorora.

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* 
* IMSLP page for Bartholomeo Bortolazzi's mandolin method. Includes public domain scan in .PDF format.
* "Bartolomeo Bortolazzi (1772-1846): Mandolinist, Singer, and Presumed Carbonaro" Revista Portuguesa de Musicologia 2:1 (2015); contains data on Bortolazzi's life in Brazil (1809 to 1846).

Jamii:Waliozaliwa 1772
Jamii:Waliofariki 1846
Jamii:Wanamuziki wa Italia
Learie Constantine

right|thumb|Learie Constantine.
**Learie Nicholas Constantine, Baron Constantine MBE** (21 Septemba 1901 – 1 Julai 1971) alikuwa mchezaji wa kriketi, mwandishi wa habari wa matangazo, msimamizi, mwanasheria, na mwanasiasa kutoka Trinidad na Uingereza.

## Viungo vya nje 
* Furaha, msisimko, kushangaza na furaha ambazo Jumapili hizo ziliingiza katika maisha yetu zilifanya kama pindo, nina uhakika, kwa maisha magumu ambayo yalikuwa mbele yetu sote.
* Mabadiliko ya Uso wa Kriketi" (1969)

Jamii:Waliozaliwa 1901
Jamii:Waliofariki 1971
Jamii:Wanasiasa wa Uingereza
Jamii:Wanasheria wa Uingereza
Jamii:wanasiasa wa Trinidad na Tobago
Ali Korane

**Ali Bunow Korane** ni gavana wa zamani katika Kaunti ya Garissa, Kenya. Alichukua wadhifa huo mnamo Agosti 2017 kama gavana wa pili wa garissa baada ya jenerali mnamo 2017. 
## Marejeo
Julius Kipyegon Kones

**Julius Kipyegon Kones** (alizaliwa 1972) ni mwana-takwimu na mwanasiasa kutoka Kenya. Anahudumu kama mwenyekiti wa bodi ya wakurugenzi  katika shirika la kitaifa la uhifadhi wa maji na mabomba.
## Marejeo
Rachel Shabi

thumb|Rachel Shabi mnamo 2022
**Rachel Shabi** (alizaliwa 30 Machi 1973) ni mwandishi na mwandishi wa habari wa Uingereza. 

Amechangia makala katika gazeti la The Guardian, pamoja na machapisho mengine mengi, na ni mwandishi wa kitabu kinachoitwa "Not the Enemy, Israel's Jews from Arab Lands" (2009).

Jamii:Waliozaliwa 1973
Jamii:Wanawake wa Uingereza
Jamii:Waandishi wa Uingereza
Willy Komen

**William Kiprop Komen** (alifariki 22 Juni 2019) alikuwa mwanasiasa wa chama cha KANU, Kenya ambaye aliwahi kuwa mbunge wa Rongai, mji wa Nakuru, na eneo bunge la zamani la Nakuru Magharibi.
## Marejeo
Andrew Huberman

thumb|Andrew Huberman
**Andrew David Huberman** (alizaliwa 26 Septemba 1975) ni mwanasayansi na mpodcaster Mmarekani.

## Nukuu 
* Dopamini ni kama sarafu inayohusika katika kuzalisha harakati zisizo za bahati nasibu na inahusika katika motisha na kutafuta malipo maalum.
* ["#091 Andrew Huberman, PhD: Jinsi ya Kuboresha Motisha na Umakini kwa Kutumia Dopamini", kwenye FoundMyFitness, imepatikana kwenye DeepCast] (12 Juni 2024).
* Nadhani mfumo wa elimu unapaswa kuanza, kwa maoni yangu, kwa kufundisha watoto jinsi ya kujielewa, nini cha kufanya katika hali ngumu kwa kutegemea nguzo halisi za biolojia na saikolojia, na kujaribu kuondoa siri katika kujaribu ku navigate shughuli ngumu za kukua.
* ["LIVE EVENT Q&A: Dr. Andrew Huberman Maswali na Majibu huko Chicago, IL", kwenye Huberman Lab, imepatikana kwenye DeepCast] (13 Desemba 2023)

Jamii:Waliozaliwa 1975
Jamii:Wanasayansi wa Marekani
Christopher Langat

**Christopher Andrew Langat** ni mwanasiasa Mkenya ambaye ni seneta wa zamani wa kaunti ya Bomet. Langat ni mwanachama wa Chama cha Jubilee.

## Marejeo
Charles Thomas Wooldridge

right|thumb|300x300px|Kusoma Gaol mnamo 1844
**Charles Thomas Wooldridge** (1864 – 7 Julai 1896) alikuwa Trooper katika Royal Horse Guards ambaye aliuawa kwa kunyongwa katika Reading Gaol kwa kosa la kumuua mke wake (uxoricide) na ambaye, kama 'C.T.W.', alipewa kitabu cha Oscar Wilde "The Ballad of Reading Gaol" kwa heshima yake.

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* '1896: Charles Thomas Wooldridge, of The Ballad of Reading Gaol' on the ExecutedToday website
* Charles Wooldridge on True Crime Library
* Wooldridge on 'Oscar Wilde: A Centennial Wreath Of Memories' 

Jamii:Waliozaliwa 1864
Jamii:Waliofariki 1896
Jamii:watu wa Uingereza
Cleophas Lagat

**Cleophas Lagat** ni mwanasiasa wa Kenya na gavana wa zamani wa kaunti ya Nandi, ambaye alihudumu kutoka 2013 hadi 2017.
## Marejeo
Mohammed Kuti

**Mohammed Abdi Kuti** ni mwanasiasa wa Kenya na gavana wa zamani wa kaunti ya Isiolo kuanzia agosti 23, 2017. 

## Marejeo
The Woman's World

'''The Woman's World''' ni jarida la wanawake la Kipindi cha malkia Viktoria lililochapishwa na Cassell kati ya mwaka 1886 na 1890. 

Oscar Wilde alikuwa mhariri wake kati ya mwaka 1887 na 1889, na Ella Hepworth Dixon kuanzia mwaka 1888.

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
*
Jamii:Historia ya Uingereza
Joshua Kutuny

**Joshua Serem Kutuny** (alizaliwa 1978) ni mwanasiasa wa Kenya ambaye amekuwa mwanachama katika bunge la Taifa la Kenya katika jimbo la uchaguzi la Cherangany. 

## Marejeo
Erick Mutai

**Erick Mutai** (alizaliwa 28 Desemba 1983) ni mwanasiasa wa Kenya na msomi kutoka chuo kikuu cha Embu, gavana mteule katika kaunti ya Kericho, Kenya. Erick Mutai ni mwanachama wa chama cha United Democratic Alliance (UDA) na mhitimu wa Chuo Kikuu cha Maseno na chuo kikuu cha Kabianga.

## Marejeo
Mohamed Ibrahim Elmi

**Mohamed Ibrahim Elmi** ni mwanasiasa wa Kenya, mwanachama wa Orange Democratic Movement na alichaguliwa kuwakilisha eneo bunge la Tarbaj katika bunge la taifa la Kenya tangu uchaguzi wa bunge wa 2007. 
## Marejeo
Zipporah Kittony

**Zipporah Jepchirchir Kittony** (alizaliwa 1943), anayejulikana zaidi kama Zipporah Kittony, ni mwanasiasa wa zamani wa Kenya na mwanaharakati wa haki za wanawake na watoto. Alihudumu kama Mbunge aliyeteuliwa kati ya 1988 na 2007 na kama Seneta aliyeteuliwa na KANU kati ya 2013 na 2018. Pia aliwahi kuwa Mwenyekiti wa Shirika la Maendeleo ya Wanawake (MYWO) kuanzia 1996 hadi 2006. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1943
Jamii:Wanasiasa wa Kenya
Jamii:Wanaharakati wa Kenya
Godana Doyo

**Godana Doyo** ni mwanasiasa wa Kenya ambaye alikuwa gavana wa kwanza katika kaunti ya Isiolo kutoka 2013 hadi 2017, alichaguliwa kama mwanachama wa chama cha jamhuri ya muungano (kabla ya kujiunga na Chama cha Jubilee). 

Doyo alishindwa katika azma yake ya kuchaguliwa tena, wakati huu kama mwanachama wa chama cha maendeleo na mageuzi, na Mohammed Kuti.Pia Doyo aliondolewa kesi zote zilizowasilishwa na tume ya maadili na kupambana na ufisadi.

## Marejeo
Ali Rasso Dido

**Ali Rasso Dido** (alizaliwa 23 Oktoba 1961) ni mwanasiasa wa Kenya na mwanachama wa chama cha jamhuri ya muungano katika Bunge la Taifa la Kenya kwa eneo bunge la Saku tangu machi 2013.
Dido alisoma katika chuo cha King's London (MA mafunzo ya ulinzi, 1999) chuo kikuu huria, (MBA, 2003) na chuo kikuu cha Nairobi.

## Marejeo
Open Knowledge Foundation

**Open Knowledge Foundation** (OKF) ni mtandao wa kimataifa usio wa faida unaohimiza na kushiriki taarifa bila malipo, ikijumuisha maudhui na data. Ilianzishwa na Rufus Pollock mnamo 20 Mei 2004 huko Cambridge, Uingereza. Imesajiliwa nchini Uingereza na Wales kama kampuni binafsi iliyozuiliwa kwa dhamana. Kati ya Mei 2016 na Mei 2019, shirika hili liliitwa Open Knowledge International, lakini lilichukua uamuzi wa kurejea jina lake la awali, Open Knowledge Foundation, mnamo Mei 2019.
thumb|Mahojiano na Michael Bauer, mfanyakazi wa zamani wa Open Knowledge Foundation, katika Kituo cha Utamaduni cha Kisasa cha Barcelona (Centre de Cultura Contemporània de Barcelona).

## Marejeo 
frame|Bango la mradi wa Geodata kwa Kihispania
thumb|Nembo ya OpenGLAM
Jamii:Intaneti
Tamasha la Asafotu

**Tamasha la Asafotu** linaadhimishwa na watu wa Ga-Adangbe wa Ghana na Togo. Watu wa **Ada/Dangbe Mashariki** wanaadhimisha **Asafotu** ambayo pia inaitwa **Asafotufiam**, tamasha la kila mwaka la mashujaa linaloadhimishwa na watu wa Ga-Dangbe kuanzia Alhamisi ya mwisho ya Julai hadi mwisho wa wiki ya kwanza ya Agosti. Inaadhimisha ushindi wa mashujaa vitani, vita vilivyopiganwa na mababu zao ambavyo vyote vilishinda, na wale waliouawa kwenye uwanja wa vita. Ili kuigiza matukio haya ya kihistoria, mashujaa huvaa mavazi ya jadi ya vita na kufanya pambano la maonyesho. Huu pia ni wakati ambapo vijana wanafundishwa vita ili kuwa mashujaa.

Tamasha hili pia linaanzisha mzunguko wa mavuno kwa ajili ya mila na sherehe maalum zinazofanywa. Hizi zinajumuisha sherehe za utakaso. Sherehe zinafikia kilele chake katika durbar ya machifu, maandamano yenye rangi nyingi ya machifu katika mapambo na wafuasi wao. Wanaandamana na vikundi vya kijeshi vya kitamaduni vinavyoitwa 'Makampuni ya Asafo' huku wakipiga ngoma, kuimba na kucheza mitaani na kwenye viwanja vya durbar. Katika durbar, salamu hubadilishwa kati ya machifu, matoleo ya kinywaji hufanywa na tamko la utii hutolewa.

## Marejeo
Jamii:Matamasha nchini Ghana
Tamasha la Asafotufiam

**Tamasha la Asafotufiam** linaadhimishwa na machifu na watu wa Ada katika Wilaya ya Dangme Mashariki ya Mkoa wa Greater Accra wa Ghana. Tamasha hili linaadhimishwa katika wiki ya kwanza ya mwezi Agosti kila mwaka.

## Marejeo
Jamii:Matamasha nchini Ghana
Tamasha la Asafua

**Tamasha la Asafua** ni tamasha la kila mwaka linaloadhimishwa na machifu na watu wa Sekondi katika Mkoa wa Magharibi wa Ghana. Kwa kawaida huadhimishwa mwezi wa Juni.

## Sherehe 
Wakati wa tamasha, wageni wanakaribishwa kushiriki chakula na vinywaji. Watu huvaa nguo za kitamaduni na kuna durbar ya machifu. Pia kuna ngoma na kucheza.

## Marejeo
Jamii:Matamasha nchini Ghana
Donovan Mitchell

[thumb|Mitchell akiwa na timu ya [Cleveland Cavaliers mnamo 2023]]
**Donovan Mitchell Jr.** (amezaliwa Septemba 7, 1996) ni mchezaji wa mpira wa kikapu wa kulipwa nchini Marekani wa timu ya Cleveland Cavaliers wa Chama cha mpira wa Kikapu Marekani (NBA). Jina la utani "**Spida**", alichaguliwa katika raundi ya kwanza ya drafti ya Chama cha mpira wa kikapu Marekani mwaka 2017 na kusajiliwa na timu ya Utah Jazz, ambayo aliichezea kutoka 2017 hadi 2022. Yeye ni *All-Star* wa Chama cha mpira wa kikapu Marekani mara tano.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1996
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Mpira wa kikapu
Jamii:wachezaji wa Marekani
Joyce Emanikor

**Joyce Akai Emanikor** ni mwanasiasa wa Kenya ambaye kwa sasa ni mwanachama wa bunge la taifa kama mwakilishi wa wanawake katika kaunti ya Turkana.Emanikor ni mwanachama wa chama cha jubilee.

Emanikor alisoma katika chuo kikuu cha Daystar na chuo kikuu cha Manchester kabla ya kufanya kazi OXFAM na UNICEF. 
## Marejeo
Tamasha la Viazi Vikuu la Ashanti

**Tamasha la Viazi Vikuu la Ashanti** ni sherehe ya kila mwaka ya watu wa Ashanti wa Mkoa wa Ashanti. Inaashiria mavuno ya kwanza ya Viazi Vikuu wakati wa msimu wa vuli, baada ya msimu wa mvua. Viazi vikuu ni zao kuu la chakula katika Ashanti na sehemu kubwa ya Afrika.

## Marejeo
Jamii:Matamasha nchini Ghana
Tamasha la Awukudae

**Tamasha la Awukudae** (maana yake: *Sherehe ya Jumatano*) ni tamasha la jadi la watu wa Ashanti katika Mkoa wa Ashanti. Kama vile Tamasha la Akwasidae, linaloadhimishwa siku ya Jumapili, Awukudae ni sehemu ya sherehe zilizo ndani ya mzunguko wa Tamasha la Adae. Sherehe za Adae hazibadiliki, zikiwa zimeanzishwa tangu zamani za kale.

## Marejeo
Jamii:Matamasha nchini Ghana
Tamasha la Awubia

**Tamasha la Awubia** ni tamasha la kila mwaka linaloadhimishwa na machifu na watu wa Eneo la Kitamaduni la Awutu huko Awutu Bereku katika Mkoa wa Kati wa Ghana. Mji uko katika Wilaya ya Awutu Senya. Kwa kawaida huadhimishwa kuanzia mwezi wa Agosti hadi Septemba.  Tamasha hilo pia linajulikana kama Tamasha la Awutu Awubia.

## Marejeo
Jamii:Matamasha nchini Ghana
Tamasha la Ayimagonu

**Tamasha la Ayimagonu** ni tamasha la kila mwaka linaloadhimishwa na machifu na watu wa Eneo la Kitamaduni la Dofor katika Wilaya ya North Tongu. Inapatikana kilomita chache mashariki mwa Juapong katika Mkoa wa Volta wa Ghana. Kwa kawaida huadhimishwa mwezi wa Novemba. 

## Marejeo
Jamii:Matamasha nchini Ghana
Lidwini wa Trier

[thumb|[Sanamu ya Mt. Lidwini.]]
**Lidwini wa Trier** (pia: **Leudwinus, Leodewin, Liutwin, Ludwin, Lutwin, Lutwinus**; Mettlach, leo nchini Ujerumani, 660 hivi - Reims, leo nchini Ufaransa, 29 Septemba 717) alikuwa askofu wa Trier, leo nchini Ujerumani, na wa Laon, leo nchini Ufaransa . Alianzisha monasteri ya Mettlach .

Kabla ya hapo alikuwa na mke na watoto 2 au 3. Alipofariki, yule wa kwanza, Milo, akawa askofu badala yake.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Kanisa la Kiorthodoksi kama mtakatifu, kama baba yake, Warinus, na mjomba wake, Basinus.  

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 29 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Georg Gresser: *History of the Diocese of Speyer to the end of the 11th Century (Geschichte des Bistums Speyer bis zum Ende des 11. Jahrhunderts)* Quellen und Abhandlungen zur Mittelrheinischen Kirchengeschichte Band 89. Mainz 1998.
* Georg Gresser: *Liutwin.* In: *Church and Theology Lexicon.* Band 6. Freiburg 1997, Sp. 1009.
* Andreas Heinz: *Saints in the Saarland (Heilige im Saarland)* 2. Auflage. Saarbrücker Druck und Verlag, Saarbrücken 1991, .
* Franz Xaver Kraus: Ludwin. In: General German Biography(Allgemeine Deutsche Biographie) (ADB). Band 19, Duncker & Humblot, Leipzig 1884, S. 616 f.
* Friedrich Schneider: *The Relics of the Holy Lutwinus to Mettlach (Die Trinkschale des Heiligen Lutwinus zu Mettlach)*. Von Zabern, Mainz 1905 ()
* Constantin von Briesen: *Historical Documents of the Merzig-Wadern Circle (Urkundliche Geschichte des Kreises Merzig-Wadern)* Franz Stein, Saarlouis 1863.

## Viungo vya nje
* "Lutwinuskirche"  in St. Lutwinus Church, Mettlach.
* "St. Ludwin" Profile at Catholic.org

Jamii:Waliozaliwa 660
Jamii:Waliofariki 717
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:watawa waanzilishi

Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Tamasha la Boaram

**Tamasha la Boaram** ni tamasha la mavuno la kila mwaka linaloadhimishwa na machifu na watu wa Talensis katika Eneo la Kitamaduni la Bongo katika Mkoa wa Upper East wa Ghana. Kwa kawaida huadhimishwa kati ya miezi ya Oktoba na Novemba. 

## Sherehe 
Wakati wa tamasha, sadaka hutolewa kwa miungu.

## Marejeo
Jamii:Matamasha nchini Ghana
Mashine ya Kelvite

thumb|Mashine ya Kelvite.
**Mashine ya kupima kina ya Kelvite** ilikuwa winchi ndogo inayoendeshwa kwa mkono au kwa kutumia mota, iliyowekwa kwenye staha ya meli. Ilitumika kushusha na kuvuta waya wa kupima kina ili kujua kina cha maji ambacho chombo kilikuwa kikiendesha. 

Ilivumbuliwa na William Thomson, 1st Baron Kelvin, mwaka 1872.

## Marejeo 
Jamii:mashine
Tamasha la Bob-Ngo

**Tamasha la Bob-ngo** ni tamasha la kila mwaka linaloadhimishwa na machifu na watu wa Eneo la Kitamaduni la Jirapa katika Mkoa wa Upper West wa Ghana. Kwa kawaida huadhimishwa mwezi wa Aprili.

## Sherehe 
Wakati wa tamasha, wageni wanakaribishwa kushiriki chakula na vinywaji. Watu huvaa nguo za kitamaduni na kuna durbar ya machifu. Pia kuna kucheza na kupiga ngoma.

## Marejeo
Jamii:Matamasha nchini Ghana
Einsiedeln

[thumb|[Mandhari ya kijiji.]]
**Einsiedeln** ni kijiji cha Uswisi (Jimbo la Schwyz) maarufu kwa monasteri yake ya Kibenedikto.

Wakazi wake ni karibu 10,000.

Jamii:Miji ya Uswisi
Jamii:Schwyz
Mashine ya matone ya maji ya Kelvin

alt= Drawing of a typical setup for the Kelvin Water Dropper|right|thumb|Kielelezo 1: Usanidi wa kimkakati wa kitone cha maji cha Kelvin.
**Mashine ya matone ya maji ya Kelvin**, iliyovumbuliwa na mwanasayansi wa Kiskoti William Thomson (Lord Kelvin) mwaka 1867, ni aina ya jenereta ya umeme wa static. Kelvin aliita kifaa hiki kama condenser yake ya kumwagilia maji. Vifaa hivi pia vinajulikana kama jenereta ya umeme wa maji ya Kelvin, jenereta ya umeme wa static ya Kelvin, au radi ya Lord Kelvin. Kifaa hiki hutumia maji yanayoanguka ili kuzalisha tofauti za voltage kwa njia ya induction ya electrostatic inayotokea kati ya mifumo iliyounganishwa, yenye chaji tofauti. Hii hatimaye husababisha kutokwa kwa umeme kwa njia ya cheche. Kifaa hiki kinatumika katika elimu ya fizikia kuonyesha kanuni za umeme wa static.

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* Kelvin Water dropper – MIT OCW
* YouTube ("Reinhard Schumacher") – Kelvin Water Dropper: Implementation and Explanation
* YouTube ("RimstarOrg") – Kelvin Water Dropper and How it Works
* YouTube ("Veritasium") – Sparks from Falling Water: Kelvin's Thunderstorm
* Detailed description of device and how to build your own Kelvin water dropper.
* Lego Kelvin water dropper

Jamii:mashine
Adariki

[thumb|200px|Mt. Adariki katika [mchoro wa ukutani.]]
**Adariki, O.S.B.** (kwa Kijerumani: **Adalrich**; kwa Kifaransa: **Alaric**; alifariki katika kisiwa cha Ufenau, katika Uswisi wa leo, 29 Septemba 973 hivi) alikuwa padri aliyeishi mara monasterini huko Einsiedeln, mara upwekeni . 

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 29 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Alban Butler, Vie des Pères, des martyrs et des autres principaux saints, Louvain 1831, tome 14e.
* Helvetia Sacra, Tome III/1, 336 sq.
* D. Geuenich : « La communauté féminine du coenobium Sichingis au s. X », in : Culture primitive à Säckingen, éd. par W. Berschin, 1991.
* Ekkart Sauser : *Adelrich (Adalrich).* Dans : ''Lexique biographique et bibliographique de l'Église* (BBKL). Volume 17, Bautz, Herzberg 2000,  , colonnes 18–19.

## Viungo vya nje 
* Ökumenisches Heiligenlexikon: *Landelin von Ettenheimmünster''
* Die Quellen des hl. Landelin zu Ettenheimmünster

Jamii:Waliofariki 973
Jamii:wamonaki
Jamii:Wabenedikto
Jamii:mapadri
Promontorium Kelvin

right|thumb|Promontorium Kelvin, kitongoji kilichounganishwa kwa urahisi na Rupia Kelvin. Picha ya Lunar Orbiter 4.
**Promontorium Kelvin** ni rasi kwenye uso wa karibu wa Mwezi. Iko kusini mashariki mwa Mare Humorum, karibu na Rupes Kelvin. Urefu wake ni takriban kilomita 45. Majiranukta yake ni 26.95°S 33.45°W.

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* Promontorium Kelvin at Moon Wiki
*  - features the promontory

Jamii:Mwezi
Jamii:rasi
Morisi Duaod

na Mtoto Yesu (kushoto) na Mt. Morisi (kulia) katika dirisha la kioo cha rangi huko Clohars-Fouesnant.]]
**Morisi Duaod, O.Cist.** (pia: **Maurice**; Croixanvec, Bretagne, katika Ufaransa wa leo, 1115 hivi – Carnoet, Bretagne, 29 Septemba 1191) alikuwa padri ambaye bado kijana alijiunga na wamonaki Wasitoo huko Langonnet akawa abati wao. Baadaye akaanzisha monasteri nyingine huko Carnoet  akaiongoza hadi kifo chake .

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 29 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Daniel Andrejewski, *Saint-Maurice, abbé de Langonnet et Carnoët*, 1980
Henry Lawson Wyatt

right|thumb|Sanamu ya Wyatt katika Union Square mnamo 2011
**Henry Lawson Wyatt** (Februari 12, 1842 – Juni 10, 1861), alikuwa askari wa Confederate wakati wa Vita vya wenyewe kwa wenyewe nchini Marekani. 

Alifariki katika mapigano vya Big Bethel, moja ya mapigano ya mwanzo ya vita hivyo, na kumfanya kuwa askari wa kwanza kutoka North Carolina kufa vitani.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1842
Jamii:Waliofariki 1861
Jamii:Watu wa Marekani
Tamasha la Damba

thumb|Machifu wa Diaspora walioketi wakati wa Tamasha la Dunia la Damba, nchini Ujerumani.
**Tamasha la Damba** ni tamasha kubwa zaidi nchini Ghana, linaloadhimishwa na watu wa Mkoa wa Kaskazini, Mkoa wa Savannah, Mkoa wa Kaskazini-Mashariki, Mkoa wa Upper East na Mkoa wa Upper West. Katika siku za hivi karibuni, Damba imekuwa tamasha la kimataifa, likivutia wageni kutoka kote ulimwenguni na kuadhimishwa kila mwaka nchini Ujerumani, Marekani, na Uingereza.

## Marejeo
Jamii:Matamasha nchini Ghana
Tamasha la Dodoleglime

**Tamasha la Dodoleglime** linaadhimishwa na machifu na watu wa Eneo la Kitamaduni la Ve katika wilaya ya Hohoe ya Mkoa wa Volta wa Ghana. Tamasha hili linaadhimishwa mwezi wa Novemba kila mwaka.

## Marejeo
Jamii:Matamasha nchini Ghana
Roslyne Akombe

**Roselyn Kwamboka Akombe** (alizaliwa kaunti ya Nyamira, 1976) ni kamishna wa zamani wa tume huru ya uchaguzi na mipaka (IEBC) ya Kenya.

## Marejeo
Tamasha la Don

**Tamasha la Don** ni tamasha la kila mwaka linaloadhimishwa na machifu na watu wa Bolgatanga katika Mkoa wa Upper East wa Ghana. Kwa kawaida huadhimishwa mwezi wa Mei.

## Marejeo
Jamii:Matamasha nchini Ghana
Abdikadir Aden

**Abdikadir Omar Aden** (alizaliwa 21 Oktoba 1972) ni mwanasiasa wa Kenya na mbunge wa 11 aliyechaguliwa katika eneo bunge la Balambala, Kaunti ya Garissa kwa tiketi ya  chama cha Orange Democratic Movement mwaka 2013. Alipoteza nia yake ya kuchaguliwa tena mwaka 2017. 

## Marejeo
Tamasha la Bugum Chugu

**Buɣim Chuɣu** (Tamasha la Moto) ni tamasha la kwanza la watu wa Dagomba katika mwaka. Husherehekewa katika mwezi wa kwanza wa mwaka wa kalenda ya Dagomba, Bugum Goli (mwezi wa moto), na husherehekewa siku ya tisa ya mwezi. Tamasha hili linaadhimishwa kukumbuka *mwana wa mfalme aliyepotea*

## Marejeo
Jamii:Matamasha nchini Ghana
Ahmed Abass

**Ahmed Ibrahim Abass** ni mwanasiasa wa Kenya na mbunge wa bunge la 11 la Kenya kutoka eneo bunge la Ijara katika kaunti ya Garissa.
## Kazi
Alichaguliwa kuwa mbunge kwa tiketi ya chama cha Orange Democratic Movement (ODM) kwa kuungwa mkono na muungano wa CORD mnamo 2013 na alihudumu katika kamati ya bunge kuhusu kazi za umma, barabara na uchukuzi.
## Marejeo
Kuta za Marrakesh

**Kuta za Marrakesh** ni seti ya ngome za kujihami ambazo zinajumuisha wilaya za kihistoria ya medina na Marrakesh, Morocco. Ziliwekwa kwa mara ya kwanza mwanzoni mwa karne ya 12 kwa nasaba ya Almoravid iliyoanzisha mji huo mwaka 1070 kama mji mkuu wao mpya.

## Marejeo
Mgogoro wa kifedha

**Mgogoro wa kifedha** ni hali yoyote ambapo baadhi ya mali za kifedha hupoteza ghafla sehemu kubwa ya thamani yake ya kawaida. Katika karne ya 19 na mwanzoni mwa karne ya 20, migogoro mingi ya kifedha ilihusishwa na hofu za kibenki, na kushuka kwa uchumi.  

## Marejeo
Jemaa el-Fnaa

**Jemaa el-Fnaa** (kwa Kiarabu: ساحة جامع الفناء Sāḥat Jāmiʾ al-Fanāʾ, pia Jemaa el-Fna, Djema el-Fna au Djemaa el-Fnaa) ni eneo la mraba na soko katika eneo la madina ya Marakesh (mji mkongwe). Eneo kuu la mraba la Marrakesh, linatumiwa na wenyeji na watalii.

## Marejeo
Camfed

**CAMFED** (pia inajulikana kama kampeni ya elimu ya kike) ni shirika la kimataifa lisilo la kiserikali, na lisilo la faida lililoanzishwa mwaka 1993 ambalo dhamira yake ni kutokomeza umaskini barani Afrika kupitia elimu ya wasichana na uwezeshaji wa wanawake vijana. 

Programu za CAMFED zinafanya kazi nchini Zimbabwe, Zambia, Ghana, Tanzania na Malawi.

## Marejeo
Jamii:mashirika ya kimataifa
TVET

**TVET** (elimu ya ufundi) inarejelea aina na viwango vyote vya elimu vinavyotoa maarifa na stadi zinazohusiana na kazi katika sekta mbalimbali za maisha ya kiuchumi na kijamii kupitia mbinu rasmi, zisizo rasmi na zisizo za ufundishwaji shuleni na kazini, muktadha wa kujifunza. ili kufikia malengo na madhumuni yake, TVET inazingatia ufundishaji na umilisi wa mbinu maalum na kanuni za kisayansi zinazosimamia mbinu hizo, pamoja na maarifa ya jumla, ujuzi na maadili.

## Marejeo
Jamii:elimu
Taasisi ya Usimamizi ya Uganda

**Taasisi ya Usimamizi ya Uganda** (UMI) ni kituo cha kitaifa kinachomilikiwa na serikali kwa mafunzo, utafiti, na ushauri katika uwanja wa usimamizi na utawala nchini Uganda. Ni mojawapo ya vyuo vikuu tisa vya umma na taasisi zinazotoa shahada nchini nje na jeshi.

## Marejeo
Jamii:elimu ya Uganda
Mohamed Huka Adan

**Mohamed Huka Adan** alikuwa mwanasiasa wa Kenya na mbunge wa bunge la 11 aliyechaguliwa kutoka eneo bunge la Mandera Kusini kwa tiketi ya chama cha United Republican Party (URP) kwa kuungwa mkono na muungano wa Jubilee. Akiwa bungeni, Adan alihudumu katika kamati ya bunge ya elimu, utafiti na teknolojia na alizungumza mara 63 bungeni wakati wa mkutano wa 11. Adan alifariki machi 2019 kutokana na ugonjwa ambao haukutajwa.
## Marejeo
Chuo Kikuu cha Cape Coast

**Chuo Kikuu cha Cape Coast (UCC)** ni chuo kikuu cha umma kilichoko katika mji wa kihistoria wa Cape Coast katika eneo la kati la Ghana.  as a university college in response to the country's dire need for highly qualified and skilled manpower in the education sector. Its original mandate was therefore to train graduate teachers for second cycle institutions, teacher training colleges and technical institutions, Chuo hiko kina sehemu ya mbele ya bahari adimu na ipo katika kilima kinachoangalia bahari ya Atlantiki.

## Marejeo
EMPRETEC

**EMPRETEC** ni mpango wa Umoja wa Mataifa ulioanzishwa na mkutano wa UNCTAD ili kukuza uundaji wa biashara endelevu, za kibunifu na zenye ushindani wa kimataifa za biashara ndogo na za kati (SMEs).

## Marejeo
Fola Adeola

**Tajudeen Afolabi Adeola** ni mfanyabiashara na mwekezaji kutoka Nigeria. Adeola ni mwanzilishi mwenza wa benki ya Guaranty Trust (GTBank Plc.), ref>mwanachama wa tume ya Afrika, vilevile mwanzilishi na mwenyekiti wa shirika la FATE 

## Marejeo
Tamasha la Bakatue

**Tamasha la Bakatue**, ni tamasha linaloadhimishwa na machifu na watu wa Elmina katika Mkoa wa Kati wa Ghana. Tamasha hilo, lililowekwa tangu mwaka 1847, husherehekewa kila mwaka siku ya Jumanne ya kwanza ya mwezi wa Julai.
## Marejeo
Jamii:Matamasha nchini Ghana
Chuo Kikuu cha Sayansi na Teknolojia cha Olusegun Agagu

**Chuo Kikuu cha Sayansi na Teknolojia cha Olusegun Agagu** ni chuo kikuu cha sayansi na teknolojia cha Jimbo la Ondo, Nigeria, kinachomilikiwa na serikali. 

Kilianzishwa mwaka 2008 na serikali ya jimbo chini ya uongozi wa Dkt. Olusegun Agagu. 

## Marejeo
Jamii:jimbo la Ondo
Agnes Nebo von Ballmoos

ya chuo kikuu cha Liberia, 1978 ]]
**Agnes Nebo von Ballmoos** (21 Februari 1938 – 29 Machi 2000) alikuwa profesa wa muziki, msomi wa muziki wa asili, kondakta, mtunzi, na wakili wa Liberia. 

## Marejeo
Samuel Kofi Woods

**Samuel Kofi Woods** (alizaliwa 1 Mei 1964) ni mwanaharakati wa haki za binadamu, mwanahabari, mwanasiasa na msomi kutoka Liberia. 

Mnamo 1994, alianzisha shirika ambalo liliandika ukiukwaji wa haki za binadamu wakati wa vita vya pili vya wenyewe kwa wenyewe vya Liberia. 

## Marejeo
Tamasha la Kpledjoo

**Tamasha la Kpledjoo** ni tamasha la mavuno la kila mwaka linaloadhimishwa na machifu na watu wa Tema katika Mkoa wa Greater Accra wa Ghana. Kwa kawaida huadhimishwa mwishoni mwa Machi au wiki ya kwanza ya Aprili.

## Marejeo
Jamii:Matamasha nchini Ghana
Tamasha la Kpini Chugu

**Kpini Chugu**, ambayo ina maana ya *Tamasha la Kanga* katika Lugha ya Dagbani, ni tamasha dogo linaloadhimishwa mwezi wa nne baada ya Damba katika Mkoa wa Kaskazini wa Ghana. Linaadhimishwa katika maeneo ya kitamaduni ya Ufalme wa Dagbon, Mamprugu na Nanung. Naa Zangina anajulikana kuwa mwanzilishi wa tamasha hili.

## Marejeo
Jamii:Matamasha nchini Ghana
Kikwazo cha lugha

**kikwazo cha lugha** ni kishazi kinachotumiwa kimsingi kurejelea vizuizi vya kiisimu katika matatizo ya mawasiliano yanayokumba watu au vikundi vilivyozungumza lugha tofauti, au hata lahaja katika baadhi ya matukio.
## Marejeo
Chuo Kikuu cha Afrika Kusini

thumb|Chuo Kikuu cha Afrika Kusini. 
**Chuo Kikuu cha Afrika Kusini (UNISA)** ndicho chuo kikuu kikubwa zaidi nchini Afrika Kusini kwa idadi ya wanafunzi waliodahiliwa. 

UNISA kinavutia theluthi moja ya wanafunzi wote wa elimu ya juu nchini Afrika Kusini.

Kupitia vyuo na washirika mbalimbali, UNISA ina zaidi ya wanafunzi 400,000, ikiwa ni pamoja na wanafunzi wa kimataifa kutoka nchi 130 duniani kote, na hivyo kuifanya kuwa moja ya vyuo vikuu vikubwa duniani na chuo kikuu pekee cha aina hiyo barani Afrika.

Kama chuo kikuu kamili, Unisa hutoa mipango ya kitaaluma na ya kitaaluma, ambayo mingi imepata uthibitisho wa kimataifa, pamoja na eneo kubwa la kijiografia, hali inayowapa wanafunzi wake utambuzi na uwezo wa ajira katika nchi nyingi duniani kote. Chuo hiki kinaorodhesha Waasisi mashuhuri wa Afrika Kusini miongoni mwa wahitimu wake, ikiwa ni pamoja na waweza tuzo mbili za Nobel: Nelson Mandela, rais wa kwanza aliyechaguliwa kidemokrasia wa Afrika Kusini, na Askofu Desmond Tutu.

Iliundwa mnamo mwaka wa 1873 kama Chuo Kikuu cha Cape ya Tumaini Jema, Chuo Kikuu cha Afrika Kusini (au Unisa kama inavyojulikana kwa kawaida) kilitumia sehemu kubwa ya historia yake ya mapema kama wakala wa uchunguzi wa vyuo vikuu vya Oxford na Cambridge na kama kiwanda ambacho vyuo vingine vingi vya Afrika Kusini vilitokana nalo. Sheria mnamo mwaka wa 1916 ilianzisha Chuo Kikuu cha Afrika Kusini (sheria hiyo hiyo ilianzisha Chuo Kikuu cha Stellenbosch na Chuo Kikuu cha Cape Town kama vyuo vikuu huru) kama "mwavuli" au taasisi ya shirikisho yenye makao yake Pretoria, ikicheza jukumu la uangalizi wa kitaaluma kwa baadhi ya vyuo vilivyojaa kuwa vyuo vikuu huru. Vyuo vilivyokuwa chini ya uangalizi wa UNISA vilikuwa Grey University College (Bloemfontein), Huguenot University College (Wellington), Natal University College (Pietermaritzburg), Rhodes University College (Grahamstown), Transvaal University College (Pretoria), Shule ya Madini na Teknolojia ya Afrika Kusini (Johannesburg), na Potchefstroom University College. Mnamo mwaka wa 1959, kwa kupitishwa kwa Sheria ya Upanuzi wa Elimu ya Vyuo Vikuu, uangalizi wa UNISA pia ulipanuka kwa vyuo vitano vya "weusi", yaani Chuo Kikuu cha Zululand, Chuo Kikuu cha Magharibi ya Cape, Chuo Kikuu cha Kaskazini, Chuo Kikuu cha Durban-Westville, na Chuo Kikuu cha Fort Hare. Mnamo mwaka wa 1946, UNISA ilipokea jukumu jipya kama chuo kikuu cha elimu kwa njia ya mtandao, na leo inatoa kozi za cheti, diploma na digrii hadi ngazi ya udaktari.

## Marejeo
Jamii:AWC GWEI
Kanuni za kijamii

**Kanuni za kijamii** ni viwango vya pamoja vya tabia inayokubalika na vikundi. Kanuni za kijamii zinaweza kuwa uelewa usio rasmi ambao unatawala tabia ya wanajamii, na pia kuratibiwa kuwa kanuni na sheria. 
## Marejeo
Majengo ya Jadi ya Asante

iliyochorwa na Thomas Edward Bowdich mnamo 1817 ]]
**Majengo ya Asili ya Asante** ni mkusanyiko wa majengo 10 yaliyojengwa kitamaduni kutoka wakati wa milki ya Ashanti katika eneo karibu na Kumasi.
## Marejeo
Ophelia Inez Weeks

**Ophelia Inez Weeks** ni msomi wa Liberia. Aliongoza chuo kikuu cha Liberia kutoka 2017 hadi 2018. Wakati huo alikuwa mkurugenzi mtendaji wa Liberia na katibu wa bodi ya kituo cha rais Ellen Johnson Sirleaf cha wanawake na maendeleo. 
## Marejeo
Jua Kali

**Jua Kali** ni tamthilia inayorushwa hewani kupitia DsTV. Tamthiliya hii imeundwa na kutayarishwa na Lamata Leah. 

Maudhui ya tamthilia yanagusia utofauti wa maisha, furaha, huzuni, uchoyo na usaliti.  Tamthilia ilianza kuruka tangu 2021 hadi sasa. Aprili 2024, mtandao wa Instagram ulilipuka kwa maoni hasi juu ya ubadilishwaji wa wahusika katika tamthilia hii. Muhusika Maria ambaye ulichezwa na Mimi Mars ulileta mtafaruku mkubwa kwa wapenzi wa na wafuatiliaji wa tamthilia hii. Hata hivyo, Lamata aliendelea na msimamo wake wa kubadili muhusika huyo kwenda la Elizabeth Michael. 

## Washiriki wa tamthilia ya Jua Kali
#Mr. Kaka
#Anna
#Enzo
#Regina
#Luka
#Femi
#Mama Luka
#Judith
#Semeni
#Mama Semeni
#Peter
#Patrick
#Juma
#Thomas
#Dr. Pius
#Gloria
#Sophia
#Maria
#Anitha
#Madame Simba
#Professa Bill
#Auntie Zai
#Naira
#Bibi Anna
#Enzo
#Franck
#Vivian
#Love
#Felix
#Maria
#Suzana
#Michael
#Mama Micheal

## Marejeo
Jamii:Filamu za Tanzania
Jamii:Afrocreatives edit-a-thon 2024 in Tanzania
Asha Boko

**Asha Boko** ni mmoja wa waigizaji wa kike wenye kuvunja mbavu akiringia umbile lake kubwa na kipaji halisi cha sanaa alichonacho.Ni mtoto wa tano kati ya  watoto sita wa familia yao

## Historia
Asha alipata elimu yake ya msingi na sekondari katika shule ya Kongowe  kabla ya kujikita katika sanaa akishiriki tamthilia kadhaa.

## Filamu alizoshiriki
#Taswira 
#Zizimo
#Back From New York 
#Teja 
#Jazba 
#Kuku wa Kichina 
#Hekaheka 
#Kitimtim

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Tanzania
Jamii:waigizaji filamu wa Tanzania
Jamii:Afrocreatives edit-a-thon 2024 in Tanzania
Abdallah Makumbila

**Abdallah Makumbila** (alizaliwa 2 Oktoba 1965) maarufu kama Muhogo Mchungu ni mwigizaji mkongwe wa filamu na tamthilia nchini Tanzania

## Filamu alizoshiriki
#Msago
#Masaibu
#Waraka
## Marejeo
Jamii:Waigizaji filamu wa Tanzania
Jamii:Afrocreatives edit-a-thon 2024 in Tanzania
Tamasha la Kpalikpakpa zã

**Kpalikpakpa zã** au **tamasha la Kpalikpakpa** ni tamasha la kila mwaka linaloadhimishwa na machifu na watu wa Eneo la Kitamaduni la Kpalime lililoko katika Mkoa wa Volta wa Ghana. Jina la tamasha linatokana na jina la utani katika Lugha ya Ewe ambalo ni *Kpalikpakpa si tu makpata* ambalo lina maana ya *kupiga bila kurekodi*. Tamasha hili lina lengo la kuwakumbusha watu wa Kpalime juu ya ushujaa wa mababu zao wakati wa vita katika siku za kale.

## Marejeo
Jamii:Matamasha nchini Ghana
Tamasha la Kobine

**Tamasha la Kobine** linaadhimishwa na machifu na watu wa Lawra katika Mkoa wa Upper West wa Ghana. Tamasha hili linaadhimishwa mwezi wa Septemba kila mwaka.

## Marejeo
Jamii:Matamasha nchini Ghana
Amil Shivji

**Amil Shivji** (alizaliwa Dar es Salaam, 1990) ni mtunzi, mwandishi na mtayarishaji wa filamu kutoka Tanzania. Filamu zake kwa ujumla hushughulikia uwasilishaji potofu wa Afrika na historia yake, pamoja na mada ya Ukoloni Mamboleo.

## Wasifu
Asili ya Shivji inaweza kufuatiliwa hadi Zanzibar. Mara nyingi amekua akitembelea wakati akiwa mtoto, mara nyingi alipata motisha kutoka kisiwani. Kabla ya kuanzisha kazi yake ya filamu, Shivji alifanya kazi kama mwandishi wa habari na mtangazaji wa redio.Yeye ndiye mwanzilishi wa Kijiweni Productions, kampuni ya uzalishaji filamu.

## Filamu 
* Who Killed Me (2012)
* Shoeshine (2013)
* Samaki Mchangani (2014)
* T-Junction (2017)
* Wahenga (2018)
* Mozizi (2021)
* *Tug of War / Vuta N’kuvute* (2021)

## Marejeo
Jamii:Watayarishaji filamu wa Tanzania
Jamii:Afrocreatives edit-a-thon 2024 in Tanzania
Tamasha la Kente

**Tamasha la Kente** ni tamasha la mavuno la kila mwaka linaloadhimishwa na machifu na watu wa Bonwire katika Wilaya ya Ejisu-Juaben katika Mkoa wa Ashanti wa Ghana. Kwa kawaida huadhimishwa mwezi wa Januari. Wengine pia wanadai kuwa huadhimishwa mwezi wa Julai au Agosti.

## Marejeo
Jamii:Matamasha nchini Ghana
Elias Nyang'ongela

'''Elias Nyang'ongela''' maarufu kama Mzee Kikala ni Mwigizaji wa filamu na tamthilia nchini Tanzania.

## Historia
Mzee Kikala ni mzaliwa wa Sengerema Mwanza akiwa na elimu ya shahada ya sanaa katika masuala ya uigizaji aliyopata nchini Uswidi.
Mpaka sasa ana familia ya watoto saba na mjukuu mmoja.

## Kazi
Mzee Kikala alianza kama utumishi katika kituo cha sanaa za ngoma cha Taifa akiwa kama mchezaji, mtunzi na mbunifu wa aina za ngoma. Baadae mnamo mwaka 1986 hadi 2015 alihudumu kama mwalimu katika Chuo cha Sanaa Bagamoyo.

## Filamu alizoshiriki
#Kitasa
#Kombolela
#Mwanamuziki
#Siri ya mtungi

## Marejeo
Jamii:Waigizaji filamu wa Tanzania
Jamii:Afrocreatives edit-a-thon 2024 in Tanzania
Tamasha la Kalibi

**Tamasha la Kalibi** ni tamasha la kila mwaka linaloadhimishwa na machifu na watu wa Sankana, mji ulioko katika wilaya ya Nadowli-Kaleo katika Mkoa wa Upper West wa Ghana. Kwa kawaida huadhimishwa mwezi wa Aprili.

## Marejeo
Jamii:Matamasha nchini Ghana
Director Kenny

**Kenned David Sanga** (anajulikana kikazi kama **"Director Kenny "**, amezaliwa Mbeya, Tanzania, 22 Septemba, 1997) ni mwongozaji wa video za muziki kutoka Tanzania. Ukiacha uongozaji wa taswira mjongeo, Kenny pia ameonekana katika filamu akiwa kama mwigizaji na mwongozaji.

## Maisha na elimu
Kenny alipata elimu yake ya msingi na ya juu huko Kambarage Mbeya, Tanzania, na baadaye alisomea Uhandisi wa Umeme katika Kituo cha Mafunzo ya Ufundi cha Moravian. Alijiunga na kozi ya utayarishaji katika upigaji na uongozaji wa video mnamo 2014.

## Kazi
Mwongozaji Kenny alipiga video yake ya kwanza ya kitaalamu ya muziki, kwa wimbo wa msanii wa Tanzania Lava Lava "DEDE", mwaka wa 2017.  Kisha akaongoza video ya "Nishachoka" ya Harmonize. Kupitia kampuni ya Zoom Production Mwongozaji Kenny amepiga na kuachia zaidi ya video 50 za hip hop, RnB, reggae - dancehall, bongo flava, na nyimbo za afro-pop tangu 2018. Anasifika kwa ubunifu wa kazi zake kwenye video za muziki maarufu na wasanii kama vile Roki, Vanessa Mdee, Diamond Platnumz, Rayvanny, Mbosso, Zuchu, Harmonize na Tanasha Donna. Kenny aliongoza video ya muziki ya "Tetema" ya Rayvanny, ambayo ilitunukiwa "Video Bora ya Kiafrika" katika Tuzo za All Africa Music Awards za 2019.

## Video alizoongoza
## Marejeo
Jamii:Waigizaji filamu wa Tanzania
Jamii:Afrocreatives edit-a-thon 2024 in Tanzania
Tausi Mdegela

**Tausi Mdegela** ni mwigizaji wa filamu na tamthilia nchini Tanzania
## Filamu alizoshiriki
## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Tanzania
Jamii:waigizaji filamu wa Tanzania
Jamii:Afrocreatives edit-a-thon 2024 in Tanzania
Rashid Abdalla Rashid

**Rashid Abdalla Rashid** (Oktoba 24, 1973), ni mwanasiasa mtanzania kwa sasa anahudumu kama mbunge wa chama cha mapinduzi katika jimbo la kiwani katika mkoa wa mkoani Zanzibar tangu Novemba 2015.
## Marejeo
Festo Dugange

**Festo Dugange**, anajulikana pia kama Festo John Dugange, ni mwanasiasa wa Tanzania. Anahudumu kama naibu waziri, ofisi ya rais menejimenti ya utumishi wa umma na utawala bora. Pia ni mbunge wa Chama Cha Mapinduzi katika eneo bunge la Wanging'ombe ambako alichaguliwa mwaka 2020.

## Marejeo
Maryprisca Mahundi

**Maryprisca Winfred Mahundi** ni mwanasiasa wa Tanzania na naibu waziri wa maji na kwa sasa anahudumu kama mbunge wa chama cha mapinduzi kama mwakilishi wa wanawake katika viti maalum tangu Novemba 2020.
## Marejeo
Saasisha Mafuwe

**Saasisha Elinikyo Mafuwe** ( 10 Oktoba 1982) ni mwanasiasa na mtumishi wa serikali kutoka Tanzania na mwanachama wa chama cha mapinduzi na mbunge wa  wa jimbo la Hai mkoani Kilimanjaro tangu 2020.    
## Marejeo