Emmeline Pankhurst

right|thumb|Lydia Becker alikuwa na ushawishi wa mapema kwa Pankhurst na anaweza kuwa alipendezwa na baba ya Pankhurst
**Emmeline Pankhurst** (alizaliwa 15 Julai 1858 – 14 Juni 1928) alikuwa mwanaharakati wa kisiasa wa Uingereza aliyepanga vuguvugu la wapigania haki za wanawake la suffragette na kusaidia wanawake kupata haki ya kupiga kura mnamo mwaka 1918 nchini Uingereza na Ireland. Mnamo 1999, jarida la Time lilimtaja kama mmoja wa watu 100 muhimu zaidi wa Karne ya 20, likisema kwamba "aliunda dhana ya malengo ya wakati wetu" na "alitikisa jamii katika mpangilio mpya usioweza kubadilishwa tena."

Japokuwa alikosolewa sana kwa mbinu zake za harakati zenye msimamo mkali, mchango wake unatambulika kama nguzo muhimu katika kufanikisha haki ya wanawake kupiga kura nchini Uingereza. Wanahistoria wanatofautiana kuhusu ufanisi wa mbinu zake, lakini hakuna shaka kwamba juhudi zake zilikuwa msingi wa mabadiliko hayo.

### Maisha ya Awali na Kuanza kwa Harakati 
Pankhurst alizaliwa katika eneo la Moss Side mjini Manchester katika familia ya kisiasa. Akiwa na umri wa miaka 16, alitambulishwa kwenye vuguvugu la haki za wanawake. Alianzisha na kushiriki katika Women's Franchise League, shirika lililokuwa likipigania haki ya kupiga kura kwa wanawake walioolewa na wasioolewa. Baada ya shirika hilo kuvunjika, alijaribu kujiunga na chama cha Independent Labour Party kilichoegemea siasa za mrengo wa kushoto kupitia urafiki wake na mwanasiasa Keir Hardie, lakini alikataliwa na tawi la chama chake kwa sababu ya jinsia yake.
thumb|Richard Pankhurst alivutia jicho la Goulden kwa mara ya kwanza alipouona "mkono wake mzuri" ukifungua mlango wa teksi alipowasili kwenye mkutano wa hadhara mwaka 1878.
Akiwa mfanyakazi wa sheria ya kuwahudumia masikini (Poor Law Guardian), Pankhurst alishtushwa na hali mbaya ya maisha aliyoshuhudia katika makazi ya wahitaji (workhouses) ya Manchester, hali iliyompa msukumo wa kuendelea kupigania haki za wanawake.

### Kuanzishwa kwa WSPU na Harakati Kali 
Mnamo 1903, alianzisha Women's Social and Political Union (WSPU), shirika la wanawake pekee lililojikita katika kauli mbiu ya "vitendo, si maneno". WSPU ilijitenga na vyama vya kisiasa na mara nyingi ilipinga sera zao. Shirika hili lilijulikana kwa mbinu kali kama vile kuvunja madirisha na kushambulia maafisa wa polisi.

Pankhurst, mabinti zake, na wanaharakati wengine wa WSPU walikamatwa mara kwa mara na kufungwa gerezani, ambako walifanya migomo ya kula wakidai haki zao. Mara nyingi walilazimishwa kula kwa nguvu. Kadri binti yake mkubwa Christabel alivyochukua uongozi wa WSPU, uhasama kati ya kundi hilo na serikali uliongezeka, na WSPU ilianza kutumia mbinu kali zaidi kama vile milipuko na uchomaji wa majengo, jambo lililosababisha mashirika mengine ya haki za wanawake kuwakosoa.

Mnamo 1913, baadhi ya wanachama mashuhuri walijitenga na WSPU, wakiwemo mabinti zake wawili wa Pankhurst, Adela na Sylvia. Emmeline alikasirika sana na kumlazimisha Adela kuhamia Australia, jambo lililovunja uhusiano wao wa kifamilia milele. Sylvia naye alikumbatia siasa za ujamaa.

### Vita vya Kwanza vya Dunia na Mabadiliko ya Mwelekeo 
Vita vya Kwanza vya Dunia vilipoanza, Emmeline na Christabel walitangaza kusitishwa kwa harakati kali na kuunga mkono juhudi za serikali dhidi ya "tishio la Kijerumani." Aliandaa maandamano makubwa yaliyoitwa Women's Right to Serve ili kuonyesha mchango wa wanawake katika vita.

Walihamasisha wanawake kufanya kazi viwandani kusaidia uzalishaji wa silaha na vifaa vya vita, huku wakiwahimiza vijana wa kiume kujiunga na jeshi. Wengine wanadai kuwa harakati za WSPU zilihusiana na White Feather Movement, vuguvugu lililowatia aibu wanaume waliokataa kujiunga na jeshi.

Mnamo 1918, Sheria ya Uwakilishi wa Watu (Representation of the People Act) ilipitishwa, ikitoa haki ya kupiga kura kwa wanaume wote waliokuwa na umri wa miaka 21 na wanawake wenye umri wa miaka 30 au zaidi. Tofauti hiyo ya umri ililenga kuhakikisha kuwa wanaume wasipungue idadi ya wapiga kura kufuatia vifo vingi vyao vitani.
right|thumb|Keir Hardie alifanya kazi na Pankhursts katika masuala mbalimbali ya kisiasa na baadaye akawa rafiki wa karibu sana wa Sylvia.

### Miaka ya Mwisho na Kifo 
Baada ya vita, Pankhurst alibadili mfumo wa WSPU na kuunda Women's Party, chama kilichojitolea kukuza usawa wa kijinsia katika maisha ya umma. Katika miaka yake ya mwisho, alihofia tishio la ubolshevik (ujamaa wa Kisovieti) na akajiunga na Chama cha Conservative. Mnamo 1927, aliteuliwa kugombea ubunge katika eneo la Whitechapel na St Georges.

Alifariki dunia mnamo 14 Juni 1928, wiki chache kabla ya sheria mpya ya Representation of the People (Equal Franchise) Act 1928 kupitishwa, ambayo ilipanua haki ya kupiga kura kwa wanawake wote wenye umri wa miaka 21 au zaidi. Mnamo 1930, alikumbukwa kwa kuwekewa sanamu katika Victoria Tower Gardens, karibu na Bunge la Uingereza.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1858
Jamii:Waliofariki 1928
Jamii:Wanawake wa Uingereza
Jamii:Wanaharakati wa Uingereza
Jamii:Feminism and Folklore 2025 in Tanzania