Demografia ya Tanzania

**Demografia ya Tanzania** inahusu idadi ya watu wa Tanzania, pamoja na msongamano wa watu, makabila, kiwango cha elimu, hali ya afya, hali ya uchumi, imani za dini, na vipengele vingine vya kitakwimu katika idadi ya watu.

Mgawanyo wa idadi ya watu nchini Tanzania hauwiani. Watu wengi wanaishi mpakani kaskazini au pwani ya mashariki, huku sehemu nyingi za nchi zikibaki na watu wachache. Msongamano unatofautiana kutoka watu 12 kwa kilomita ya mraba (31 kwa maili ya mraba) katika Mkoa wa Katavi hadi watu 3,133 kwa kilomita ya mraba (8,110 kwa maili ya mraba) jijini Dar es Salaam. Takriban asilimia 70 ya idadi ya watu ni wakazi wa vijijini, ingawa asilimia hii imekuwa ikipungua tangu angalau mwaka 1967. Dar es Salaam ni mji mkuu wa kibiashara na ndiyo mji mkubwa zaidi. Dodoma, iliyo katikati ya Tanzania, ndiyo mji mkuu rasmi wa kiserikali. Tangu 2016, aliyekuwa rais wa Tanzania (2015-2021) hayati John Pombe Magufuli, aliazimia kutimiza ndoto ya kukamilisha uhamiaji wa serikali jijini Dodoma. Tangu mwaka huo alianza kujenga majengo muhimu ya serikali.

Idadi ya watu inajumuisha makabila takriban 125. Watu wa makabila ya Wasukuma, Wanyamwezi, Wachagga, na Wahaya wana zaidi ya wanachama milioni 1 kila moja. Makabila mengine madogo lakini wana athari katika miji ya pwani ni pamoja na Wazaramo, wenyeji halisi wa mji wa Dar es Salaam.

Zaidi ya lugha 100 zinazungumzwa nchini Tanzania, na kuifanya kuwa nchi yenye utofauti mkubwa wa lugha katika Afrika Mashariki. Miongoni mwa lugha zinazozungumzwa nchini Tanzania ni familia zote nne za lugha za Afrika: Kibantu, Cushitic, Nilotic, na Khoisan. Kiswahili na Kiingereza ndizo lugha rasmi za Tanzania. Kiswahili ni sehemu ya tawi la Kibantu la familia ya Niger-Kongo. Wasandawe wanazungumza lugha inayoweza kuwa na uhusiano na lugha za Khoe za Botswana na Namibia, wakati lugha ya Wahadzabe, ingawa ina konsonanti za klik, inasemekana kuwa lugha pekee isiyo na uhusiano na nyingine. Lugha ya Waraqw ni ya Cushitic. Lugha nyingine ni lugha za Kihindi na Kireno (zinazozungumzwa na Wagoa na Wamozambiki).

Watu wasio Waafrika wanaoishi bara na Zanzibar ni asilimia 1 ya jumla ya idadi ya watu. Jumuiya ya Wahindi inajumuisha Wahindu, Wasikh, Waislamu wa Shia na Sunni, Waparasi, na Wagoa, na inazidi watu 60,000. Watu wapatao 70,000 wa Kiarabu na 20,000 wa Kizungu (asilimia 90 kati yao ni kutoka kwenye diaspora ya Uingereza) wanaishi Tanzania. Zaidi ya watu 100,000 wanaoishi Tanzania wana asili ya Kihindi au Kizungu.

Kulingana na data za 1999-2003, zaidi ya watu 74,000 waliozaliwa Tanzania walikuwa wanaishi katika nchi za Shirika la Ushirikiano wa Kiuchumi na Maendeleo (OECD), wakiwa na 32,630 wanaoishi Uingereza; 19,960 Canada; 12,225 Marekani; 1,714 Australia; 1,180 Uholanzi; na 1,012 Uswidi.

## Idadi ya watu 
Kwa mujibu wa Sensa ya Watu na Makazi ya mwaka 2022, jumla ya idadi ya watu nchini Tanzania ilikuwa 61,741,120 ikilinganishwa na 44,928,923 mwaka 2012 na 12,313,469 mwaka 1967, hii ikionyesha ongezeko la wastani la asilimia 2.9 kwa mwaka. Kundi la watu wenye umri chini ya miaka 15 lilikuwa asilimia 44.1 ya idadi ya watu mwaka 2012, na asilimia 42.5 mwaka 2022. Wale wenye umri wa miaka 15–35 walikuwa asilimia 34.5 mwaka 2022, wakati wenye umri wa miaka 15–64 waliongezeka kutoka asilimia 52.2 mwaka 2012 hadi asilimia 53.4 mwaka 2022. Watu wenye umri zaidi ya miaka 64 walibaki karibu asilimia 3.8 ya idadi ya watu.

### Muundo wa idadi ya watu 
thumb|Msongamano wa watu (2022)
[thumb|Mwanamke mzee wa Kitanzania huko [Arusha, 2008.]]
Muundo wa idadi ya watu (01.07.2013) (Makadirio) (Makadirio yanayotokana na Sensa ya Watu na Makazi ya 2002.):

Makadirio ya Idadi ya Watu kwa Jinsia na Kundi la Umri (01.VII.2020) (Makadirio yanayotokana na Sensa ya Watu na Makazi ya 2012.): 

## Takwimu Muhimu 
[thumb|350x350px|[Idadi ya watu, kiwango cha uzazi na kiwango cha uzazi halisi, makadirio ya Umoja wa Mataifa.]]
Utafiti wa Idadi ya Watu na Afya wa Tanzania wa mwaka 2010 ulikadiria kuwa kiwango cha vifo vya watoto wachanga kwa kipindi cha 2005–2010 kilikuwa 51.

### Wastani wa kuishi 
 nchini Tanzania tangu 1950]]

## Marejeo
Jamii:Demografia
Jamii:Tanzania
Jamii:Demografia nchi kwa nchi