open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aisha

**Aisha bint Abu Bakr** (Kar.: عائشة ʿāʾ'isha - mwenye uhai) alikuwa mke wa tatu tena mdogo wa mtume Muhammad. 

## Utoto 
Aisha alizaliwa Maka akiwa binti wa Abu Bakr. Baba huyu alikuwa rafiki wa karibu wa Muhammad na baadaye khalifa wa kwanza wa Uislamu. Alipokuwa mdogo alimfuata baba aliyekimbia Ethiopia mwaka 615 wakati wa kudhulumiwa kwa Waislamu wa kwanza mjini Maka. Baada ya kurudi aliposwa na Muhammad. 

## Ndoa 
Aisha aliposwa katika umri mdogo wa miaka 6 au 7. Alipofikia miaka 9 aliolewa kabisa na kuhamia nyumba ya Muhammad huko Madina. Kati ya wake wa mtume anasemekana alikuwa mke wa karibu zaidi naye. Muhammad alipokea ayat nyingi za Kurani wakati alipokuwa na Aisha. 
 
Wasunni waamini ya kwamba Muhammad alipokufa alimtafuta Aisha na kuuaga dunia akilaza kichwa chake mapajani pake. Washia hawakubali wakiamini ya kwamba mtume aliweka kichwa mapajani pake Ali ibn Abi Talib.

## Baada ya Muhammad 
Baada ya kifo cha mtume babake Aisha alikuwa khalifa wa kwanza. Aisha mwenyewe alishiriki katika kazi ya kukusanya kumbukumbu za mtume na hadith zaidi ya 2,000 za Muhammad zimetokana naye. 

Alikuwa na nafasi katika siasa ya Uislamu wa kwanza jinsi inavyoonekana katika uasi dhidi ya Ali ibn Abi Talib mwaka 656. Ali alichaguliwa kuwa khalifa wa nne akikataliwa na sehemu ya wandani wa Muhammad. Aisha alikusanya jeshi kati ya watu wa Makka akaelekea Basra alipomshambulia Ali na jeshi lake katika mapigano ya ngamia. Aliposhindwa Alim alimrudisha Madina alipoishi hado kifo chake mwaka 678.

## Viungo vya nje 
* The Prophet's wives / `A'ishah bint Abi Bakr 

Jamii:Uislamu
Tunda

thumb|250px|Fyulisi kama mfano wa tunda:katikati iko kokwa yenye mbegu;sehemu nene la nyama ya tunda ambayo ni sehemu ya kuliwaganda la nje kabisa linafunika tunda lote kama ngozi.
thumb|Sahani ya matunda
**Matunda** ni sehemu za mimea zilizo na mbegu ndani yao. 

Kwa lugha ya biolojia ni ovari ya ua iliyoiva. Ovulo au chembekike ndani ya ovari zinakuwa mpaka kuwa mbegu. Kwa hivyo hata kokwa, matumba ya maharagwe, nyanya na matango ni matunda kwa kibiolojia. Lakini kwa lugha ya kila siku tunda lina nyama tamu au chungu. Nyanya na matango huitwa mboga kwa kawaida. 

Ukuta wa ovari huunda ganda la tunda na nyama pia kama iko. Kama nyama hii ina lishe kwa binadamu na ladha ya kupendeza basi ni tunda la kuliwa.

Matunda mengi yana maji ndani yao pamoja na sukari asilia. Asilimia kubwa ya tunda ni nyuzi za vitembwe. Ina kiasi kikubwa cha vitamini na madini kama chuma. Kwa kawaida matunda hayana protini na mafuta mengi isipokuwa matunda ya pekee kama maparachichi.
 
## Picha

File:Pfirsiche.jpg|Mafyulisi
File:Pears.jpg|Mapea
File:Bananas.jpg|Ndizi
File:Red_Apple.jpg|Tofaa
File:Plums.jpg|Maplamu
File:Apricots.jpg|Aprikoti
File:Mango_and_cross_section_edit.jpg|Maembe
File:Figs.jpg|Matini
File:Guava_bangalore.jpg|Mapera
File:Table_grapes_on_white.jpg|Zabibu
File:Oranges white background.jpg|Chungwa
File:Citrus_paradisi_(Grapefruit,_pink)_white_bg.jpg|Mabalungi
File:Lemon.jpg|Malimau
File:Backyard_limes.jpg|Ndimu
File:TangerineFruit.jpg|Chenza
File:PattsBlueberries.jpg|Beri za buluu
File:Cranberries20101210.jpg|Beri nyekundu
File:Raspberries (Rubus idaeus).jpg|Rasiberi
File:Strawberrypile.jpg|Stroberi
File:Cherry_Stella444.jpg|Cheri
File:Pineapple_and_cross_section.jpg|Mananasi
File:Watermelons.jpg|Matikiti maji
File:Tn_Dates_Angou.JPG|Matende
File:Starr 040318-0066 Artocarpus altilis.jpg|Shelisheli
File:Artocarpus_heterophyllus_fruits_at_tree.jpg|Mafenesi
File:Avocado Hass - single and halved.jpg|Maparachichi

*
Azteki

thumb|400px|Milki za Mexiko wakati wa kufika kwa Wahispania 1519
**Azteki** ilikuwa jina la ustaarabu muhimu nchini Mexiko kabla ya kufika kwa Wahispania. Waazteki walitawala nyanda ja juu za Mexiko ya Kati pamoja na mji mkuu Tenochtitlan uliokuwa Jiji la Meksiko jinsi uanvyoitwa leo.

## Asili ya Azteki 
Waazteki ambai kiasili walikuwa wavindaji na wahamiaji walifika mnamo mwaka 1325 kwenye ziwa la Texcoco kutoka kaskazini wakajenga makazi yao kwenye kisiwa ziwani wakaita mji "Tenochtitlan".
thumb|350px|Askari Azteki; kengee za mikuki inakata kwa vipande vikali vya mawe magumu

## Upanuzi wa utawala 
Wafalme wa Azteki walipanusha eneo lao na hadi kufika kwa Wahispania mji mkuu ulikuwa na wakazi 300,000 ukiwa mji mkuu wa milki iliyotawala maeneo mapana katika nyanda za juu. Kitovu cha milki hii kilikuwa maungano ya miji mitatu ya Tenochtitlan, Texcoco na Tlacopan.

Mji mkubwa wa Tenochtitlan ulilishwa kwa kodi za maeneo yaliyotawaliwa na Waazteki. Mtindo wa utawala huo ulikuwa kudai malipo ya kodi baada ya kuwashinda majirani. Menginevyo mila, desturi na sheria ziliendelea kufuatana na utamaduni wa kila mahali. 

Mtindo huu ulirahisihsa utawala kwa sababu uliwaachia watawaliwa kiwango kikubwa cha uhuru wa ndani lakini baadaye ilikuwa rahisi kwa Wahispania kupasua milki hii kwa kujiunga na vikundi vilivyotawaliwa.

## Jamii 
Jamii ya Waazteki ilikuwa na tabaka nne: Makabaila (tecuhtin), Wakulima (macehualtin), Wafanyabiashara (pochteca) na watumwa (tlatlacotin). 

Kila Azteki alitakiwa kushiriki katika jeshi. Wengine walikuwa wanajeshi hasa bila kazi nyingine na hii ilikuwa njia ya kupanda ngazi katika jamii.

## Kilimo 
Kilimo cha Waazteki kilitumia mazao kama vile mahindi, maharagwe, mboga na nyanya. Hawakufuga wanyama isipokuwa mbwa na kuku lakini maziwa ya nyanda za juu yaliwapa samaki. Mazao mengi yaliyo kawaida leo hii duniani yaligunduliwa na kustaawishwa na wakulima wa Amerika kabla ya kufika kwa Wahispania.

## Teknolojia 
Teknolojia ya Azteki haikugundua bado matumizi ya chuma au shaba. Vifaa vyote vilikuwa vya ubao na mawe. Kwa visu na silaha walitumia mawe magumu sana ya obsidiani yaliyovunjwa na kuwa na kona kali. Silaha hizi hazikuweza kushindana na panga na kinga za chuma za Wahispania waliokuwa pia na aina za bunduki. 

thumb|350px|Kalenda ya Azteki

## Mwisho wa ustaarabu 
Mwaka 1519 alifika Mhispania Hernan Cortes pamoja na jeshi ya askari 450 kutoka visiwa vya Karibi vilivyovamiwa na Hispania tangu siku za Kristoforo Kolumbus. Baada ya kupokelewa vizuri na mfalme wa Azteki Moctezuma II walimkamata mfalme kama mfungwa na kuchukua dhahabu kutoka mahekalu. Wenyeji wa mji waliwashambulia na kuua Wahispania wengi. Cortes aliweza kukimbia akarudi na jeshi mpya akaweza kuteka mji tar. 13 Agosti 1521 na kuuharibu kabisa. 

Kuja kwa Wazungu kulisababisha vifo vingi hasa kutokana na magonjwa yasiyojulikana bado Amerika bara lakini pia kutokana na vita na utumwa. 

Huo ulikuwa mwisho wa ustaarabu wa Azteki.

Jamii:Madola
Mwinda

**Mwinda** (kwa Kiingereza: *predator*) kwa lugha ya biolojia ni mnyama ambaye anatumia wanyama wengine kama windo kwa kusudi la chakula; kwa kawaida kiumbehai cha windo kinauawa.

Kwa mfano buibui anayekamata na kula nzi ni mwinda. Vilevile kundi la simba wanaomwua na kula pundamilia ni wawinda. Nzi au pundamilia katika mifano hii ni windo. 

Wanyama wawinda wengi ni walanyama, wengine walavyote, lakini si walanyama wote ni wawinda, kwa kuwa baadhi wanakula mabaki ya mizoga.

Kuna pia mimea michache ambayo inapata chakula kwa kuwinda wadudu. 

## Marejeo
Tufani

[frame|right|Picha ya [rada ya tufani upande wa kaskazini ya ikweta]]
[right|thumb|Picha ya tufani jinsi inavyoonekana kutoka [kituo cha anga]]
**Tufani** (kutoka neno la Kiarabu) ni dhoruba yenye mwendo wa kuzunguka. Inasababishwa na eneo la shindikizo duni la hewa ambako upepo umeanza kuzunguka ndani yake. 

Mzunguko huu hufuata mwendo wa saa katika maeneo ya kusini kwa ikweta na huenda kinyume cha mwendo wa saa katika maeneo ya kaskazini kwa ikweta.

## Chamchela na Kimbunga 
Tufani ikitokea kwenye nchi kavu huitwa chamchela.

Kwenye bahari za tropiki mzunguko unaongezeka nguvu kutoka nishati ya joto ya maji baharini kuwa dhoruba kali. Tufani hizi zinazoanza baharini huitwa kimbunga. Kimataifa kuna majina mengine yaliyo tofauti kila bahari kama vile:

* Katika eneo la Atlantiki (hasa Karibi) kimbunga huitwa hurikan (kwa Kiingereza Hurricane)
* katika eno la Pasifiki Kaskazini kimbunga huitwa taifuni (en: typhoon)
* katika eneo la Bahari Hindi na Pasifiki Kusini jina la saikloni (en: cyclone) limetumiwa

## Tufani katika anga ya nje 
Tufani zimetazamwa pia katika falaki kwenye sayari za mfumo wa jua letu kama Mshtarii na Meriki. Hasa doa jekundu kubwa lililoonekana kwenye Mshtarii tangu mwaka 1830 na hata kabla ya hapo limetambuliwa kuwa tufani. 

Jamii:Maafa asilia
Jamii:Metorolojia
Kilomita kwa saa

thumb|250px|Mita hii katika gari ni tayari kuonyesha kasi kwa km/h
**Kilomita kwa saa** (kifupi: **km/h**) ni kipimo cha kasi. **Km** peke yake ni kifupi cha kilomita na **h** ni kifupi cha saa *(kutoka Kilatini hora > Kiingereza hour)*.

Kitu chenye kasi ya km/h 1 (kilomita moja kwa saa) kinatembea kilomita moja katika muda wa saa moja. Mwanadamu kwa mwendo wa wastani anatembea kwa km/h 5 yaani katika muda wa saa moja anatembea kilomita tano. Kwa kutumia baisikeli kwa kasi ya wastani mtu husafiri kwa km/h 15 hadi km/h 20. Magari yanaruhusiwa kusafiri kwa 50 km/h mijini na 80 hadi km/h 100 nje ya miji.

Kipimo cha SI kwa kasi ni m/s yaani mita kwa sekunde lakini hakitumiki sana kwa sababu katika maisha ya kila siku watu hawataki kujua mwendo wao kwa kila sekunde.

## Viungo vya nje 
* The converter for speed units: km/h, mph, knots, etc. 
* A conversion calculator for Units of Speed

Jamii:Fizikia
Jamii:Vipimo vya kasi
Jamii:Kifupi
Upepo

wa Pieter Kluyver (1816–1900) ukionyesha upepo mkali.]]
[thumb|250px|[Alama za upepo usoni mwa maji.]]
**Upepo** ni mwendo wa hewa. Husababishwa na joto la jua. Hewa ikipashwa joto na jua hupanuka huwa nyepesi na kupanda juu. Hivyo inaacha nafasi ambako hewa baridi zaidi inaingia kuchukua nafasi yake. 

Kwa lugha ya metorolojia kuna mwendo kutoka eneo la shindikizo la juu la hewa kwa eneo lenye shindikizo duni la hewa. 

Kuna aina nyingi za upepo. Upepo mkali huitwa dhoruba. Ikizunguka ndani yake ni tufani, na tufani ikianza baharini ni kimbunga.

Nguvu ya upepo ilitumiwa na binadamu tangu karne nyingi kwa njia ya teknolojia mbalimbali kama vile
* jahazi na usafiri wa majini
* kuendesha mashine za kusaga nafaka 
* kuendesha pampu za maji kwa umwagiliaji

Tangu karne ya 20 nguvu ya upepo imetumiwa pia kutengeneza umeme. Katika karne ya 21 umeme wa upepo umeanza kuwa chanzo muhimu wa nishati.

Jamii:Metorolojia
M/s

**M/s** ni kifupi cha **mita kwa sekunde**. **m** peke yake ni kifupi cha mita na **s** ni kifupi cha sekunde.

Kitu chenye kasi ya 1 m/s kinatembea mita moja katika muda wa sekunde moja. Kipimo hiki ni sehemu ya vipimo sanifu vya kimataifa (SI) kwa kasi. Katika maisha ya kila siku hakitumiki sana kwa sababu watu hawataki kujua mwendo wao kwa kila sekunde. Badala yake kipimo cha kilomita kwa saa kimekuwa kawaida zaidi. Lakini msingi wake ni m/s.

Kasi ya 1 m/s ni sawa na 3.6 km/h. Mwendo wa mtu anayetembea kwa miguu kwa kasi ya wastani huwa ni mnamo 5 km/h.

## Hesabu 
Mita 1 kwa sekunde hulingana na:
: ≈ 3.2808  futi kwa sekunde 
: ≈ 2.2369  maili kwa saa
: = 3.6  km/h

Jamii:Vipimo vya kasi
Jamii:Vipimo sanifu vya kimataifa
Jamii:Kifupi
Kaskazini

thumb|250px|right|Alama za dira zikionyesha kaskazini katika hali ya mkoozo
**Kaskazini** ni moja kati ya mielekeo minne mikuu ya dira. Mwelekeo wake ni ncha ya kaskazini ya dunia. Kinyume chake ni kusini.

Jina "kaskazini" limetokana na neno la Kiarabu "قيظ *qiz*" joto na "قيظ قائظ  *qiz qaez*" hali ya hewa lenye joto sana; kutoka sehemu za Zanzibar au Uswahilini kwenda kaskazini kuelekea Somalia joto linaongezeka sana; upepo wa joto latokea huko.

Kaskazini kawaida huwa juu zaidi kwenye ramani. Kanada ipo kaskazini mwa nchi ya Marekani, Venezuela ipo kaskazini mwa nchi ya Brazil, na Urusi ipo kaskazini mwa nchi ya India. Ncha ya kaskazini ni kaskazini ya mbali unayoweza kwenda.

## Tazama pia 
* Kusini
* Mashariki
* Magharibi

Jamii:Jiografia
Tropiki

thumb|300px|Kanda ya tropiki duniani

**Tropiki** ni ukanda wa dunia uliopo pande zote mbili za ikweta kati ya latitudo za 23.5° za kaskazini na za kusini.

Ni ukanda wa joto duniani. Hapa jua linafikia mahali pa juu kabisa angani hivyo ukanda huu unapokea mwanga na joto zaidi. Katika maeneo kusini na kaskazini yake jua halifiki kamwe juu kabisa.

Pia hakuna tofauti kubwa katika muda wa mchana na usiku jinsi ilivyo nje ya tropiki kuelekea nchani. Hii ni pia sababu ya kwamba nchi za tropiki hazina majira kama maeneo yenye joto ya wastani au maeneo karibu na ncha za dunia.

Jamii:Jiografia
Jamii:Metorolojia
Milima ya Mwezi

thumb|Picha ya ramani ya milima ya mwezi
**Milima ya Mwezi** ni jina la kihistoria kwa ajili ya safu ya milima ya Afrika ya Kati ambayo ni asili ya mto Nile. Milima hii ya mwezi ilitajwa katika maandiko ya Eratosthenes na Claudius Ptolemayo. 

Kufuatana na "jiografia" ya Ptolemayo milima hii inapatikana upande wa magharibi wa Rhapta inayoaminiwa ilikuwepo kwenye pwani la Tanzania labda huko Pangani.  "Kutoka hapa kuelekea magharibi iko milima ya mwezi. Maziwa ya mto Nile yanapokea maji yao kutoka theluji iliyopo juu ya milima hii." 

Hakuna uhakika ni milima ipi ya leo. Katika historia milima ya Ethiopia, Kilimanjaro na milima ya Ruwenzori imeshatazamiwa kuwa milima ya mwezi ya kale.

Wataalamu wengi kidogo huelekea kukubali milima ya Ruwenzori. Milima hii iko karibu na maziwa makubwa ambako mto Nile unatoka; vilele vya juu vina theluji. Mlima wa Kilimanjaro una theluji lakini iko mbali na maziwa ya chanzo cha Nile. Milima ya Ethiopia peye asili ya Nile ya buluu haina theluji ya kudumu.

Zaidi ya hapo hakuna uhakika kwa sababu milima ya juu iko karibu na maziwa yote kwenye chanzo cha mto Nile.
Akira Kurosawa

**Akira Kurosawa** (23 Machi 1910 – 6 Septemba 1998) alikuwa mwongozaji wa filamu wa Japani. Filamu nyingi za Kurosawa zilikuwa maarufu sana nchini humo na kupendwa na watu wengi duniani kote.

## Viungo vya nje 
* 

Jamii:Waongozaji Filamu wa Japani
Jamii:Waliozaliwa 1910
Jamii:Waliofariki 1998
Peter Jackson

**Peter Robert Jackson** (amezaliwa 31 Oktoba 1961, mjini Pukerua Bay) ni mwongozaji filamu wa Kinyusiland. Anafahamika zaidi kwa kuongoza mfululizo wa filamu ya *The Lord of the Rings*.

Mnamo mwaka wa 2003, Jackson alishinda tuzo ya Academy kwa kuongoza filamu ya *The Lord of the Rings: The Return of the King*.
Vilevile anafahamika kwa kuitengeneza upya filamu ya *King Kong* ya mwaka 2005. Jackson alizaliwa katika mji wa Pukerua Bay, New Zealand, na ni mtoto pekee wa mzee Bill na Joan Jackson, ambao wote walikuwa wahamiaji kutoka nchi ya Uingereza.

## Filamu alizoongoza 
* Bad Taste (1987)
* Meet the Feebles (1989)
* Valley of the Stereos (1992) (filamu fupi)
* Braindead (a.k.a. Dead Alive) (1992)
* Heavenly Creatures (1994)
* Forgotten Silver (1995) - mockumentari
* The Frighteners (1996)
* The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring (2001)
* The Lord of the Rings: The Two Towers (2002)
* The Lord of the Rings: The Return of the King (2003)
* King Kong (2005)
* The Lovely Bones (2007) (Ishatangazwa)
* Halo (2008) - Mwandaaji mkuu (Ishatangazwa)

## Viungo vya nje 
* 
* The official Peter Jackson fanclub
* In-depth interview about *King Kong* and future projects 
* Peter Jackson's trip from splatstick to RAF
* Interview of Charlie Rose with Peter Jackson in 2002 
* Another Interview of Charlie Rose with Peter Jackson in 2006 

Jamii:Waongozaji filamu wa New Zealand
Jamii:Waliozaliwa 1961
Jamii:Watu walio hai
Sandra Bullock

**Sandra Annette Bullock** (amezaliwa 26 Julai 1964) ni mwigizaji filamu wa Marekani. Ameanza kujipatia umaarufu kunako miaka ya 1990, baada ya kuigiza katika moja ya sehemu ya filamu zilizopata mafaniko makubwa - Speed na While You Were Sleeping.

Baada ya hapo, akawa miongoni mwa waigizaji filamu wenye kuheshimika, hasa baada ya kucheza filamu iliyochezwa mwaka wa 2004 - Crash. Ni miongoni mwa wanamama tajiri wa 14 ambao waigizaji-mashuhuri wanaomiliki zaidi au chini ya dola milioni 85 za Kimarekani.

## Filamu alizoigiza 
## Tanbihi
## Marejeo 
# https://web.archive.org/web/20071001000511/http://www.hollywoodreporter.com/hr/search/article_display.jsp?vnu_content_id=1003531373
# http://www.variety.com/article/VR1117951828.html?categoryid=13&cs=1&query=Sandra+Bullock 
# http://www.variety.com/article/VR1117951828.html?categoryid=13&cs=1&query=Sandra+Bullock 

## Viungo vya nje 
* 
* Chris' Famous Sandra Bullock Page 
* Sandra Bullock Central Fan Community 
* 

Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Jamii:Waliozaliwa 1964
Jamii:Watu walio hai
Baraka Makaba

**Baraka Kilala Makaba** (amezaliwa 8 Mei 1978) ni mtayarishaji wa filamu kutoka nchini Tanzania. Filamu ambazo ametayarisha ni: Pete Almasi, Operesheni Surrender, True Faith na Omorion.

Jamii:Watayarishaji filamu wa Tanzania
Jamii:Waliozaliwa 1978
Jamii:Watu walio hai
Eliza Dushku

**Eliza Patricia Dushku** (amezaliwa tar. 30 Desemba 1980)  ni mwigizaji wa tamthilia za TV na filamu kutoka nchini Marekani. Ameonekana katika filamu nyingi tu za Hollywood, filamu hizo ni True Lies, The New Guy, Bring It On, na Wrong Turn.

Vilevile ni anafahamika zaidi kwa kushiriki katika mfululizo wa vipindi vya televisheni, Buffy the Vampire Slayer na Angel as Faith. Pia alikuwa mwusika mkuu katika katika mfululizo wa kipindi cha tevisheni, maarufu kama Tru Calling.

## Wasifu 
### Maisha ya awali 
Dushku alizaliwa mjini Watertown, Massachusetts. Baba wa Dushku alikuwa Mwalbania-Mwamerika na mamake alikuwa Mdenmark asilia. Alikulia katika dhehebu la Mormon, ambalo mamake ndilo alilokuwa anaamini, lakini yeye hakujiweka karibu sana na dhehebu hilo. Ana ndugu watatu wa kiume, Aaron, Benjamin (amezaliwa 5 Februari 1976), na Nathan (amezaliwa 8 Juni 1977, mjini Boston, Massachusetts), wa mwisho wake nae vilevile mwigizaji na mwanamitindo. Wazazi wake na Dushku walitarikiana tangu Dushku akiwa yungali bado mchanga.

## Maisha binafsi 
Dushku kwa sasa anaishi mjini Los Angeles, California.

## Filamu alizoigiza 
* That Night (1992) - Alice Bloom
* This Boy's Life (1993) - Pearl
* Fishing With George (1994)
* True Lies (1994) - Dana Tasker
* Bye Bye Love (1995) - Emma Carlson
* Journey (1995, TV) - Cat
* Race the Sun (1996) - Cindy Johnson
* Bring It On (2000) - Missy Pantone
* Jay and Silent Bob Strike Back (2001) - Sissy
* Soul Survivors (2001) - Annabel
* The New Guy (2002) - Danielle
* City by the Sea (2002) - Gina
* Wrong Turn (2003) - Jessie Burlingame
* Punk'd (2003) - Herself
* The Kiss (2003) - Megan
* The Last Supper (2006) - Waitress
* Yakuza (2006, Video Game) - Yumi Sawamura (voice)
* On Broadway (2007) - Lena Wilson
* Nobel Son (2007) - Sharon "City" Hall
* Open Graves (2007) - Erica
* The Alphabet Killer (2007) - Megan Paige
* Bottle Shock (2008)
* Sex and Breakfast (2008) - Renee

## Vipindi vya televisheni 
* Buffy the Vampire Slayer (1998-1999, 2000, 2003 recurring) - Faith Lehane (sinema 20)
* Angel (2000, 2003 guest appearances) - Faith Lehane (sinema 6)
* King of the Hill (2002) - Jordan (voice) in episode 'Get Your Freak Off'
* Tru Calling (2003-2005) - Tru Davies (sinema 27 )
* Reading Rainbow (2005 guest appearance) - Mwandishi wa sinema 'Unique Monique'
* That '70s Show (2005 guest appearance) - Sarah
* Nurses (2007) - Eve Morrow (Pilot)
* Ugly Betty (2007 mgeni mwalikwa) - halijulikani
* Dollhouse (2008) - Echo

## Marejeo 
# http://www.truefan-eliza.com/judy.html 
# http://www.maximonline.com/articles/index.aspx?a_id=4046&src=fc 
# http://movies.about.com/library/weekly/aa050202b.htm 
# http://moviesblog.mtv.com/2007/05/15/eliza-dushku-joins-the-force-for-alphabet-killer/ 
# http://www.eonline.com/gossip/kristin/detail/index.jsp?uuid=972f7d73-e0a2-43ea-abad-0abf6afba1f3

## Viungo vya nje 
* 

Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Jamii:Waliozaliwa 1980
Jamii:Watu walio hai
Ghuba ya Akaba

right|thumb|Rasi ya Sinai iliyoko mpakani wa Misri na Israel imetenga ghuba za Akaba na Suez.
**Ghuba ya Akaba** (Kar. Bahr al-'Aqaba; pia: Ghuba ya Eilat) ni mkono wa kaskazini-mashariki ya Bahari ya Shamu. Imetenganisha Bara Arabu na Rasi ya Sinai. Kijiolojia ghuba ni sehemu ya Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki.

Nchi zinazopakana na ghuba hii ni hasa Misri na Uarabuni wa Saudia. Yordani na Israeli zina pwani fupi kwenye ncha ya kaskazini kabisa ya ghuba.

Bandari muhimu ni Akaba upande wa Yordani na Eilat upande wa Israeli pamoja na Taba wa Misri. 

Ghuba inanaza kwenye mlango wa bahari wa Tiran. Urefu kutoka hapa hadi Akaba ni kilomita 175. Upana wa ghuba ni takriban 25 - 30 km. Kina kikubwa ni 127 m.

Ghuba hupendwa na watalii wanaopumzika na kuangalia samaki chini ya maji. Mazingira yake ni hasa jangwa.

Jamii:Bahari ya Hindi
Jamii:Bahari ya Shamu
Jamii:Jiografia ya Misri
Jamii:Jiografia ya Saudia
Jamii:Jiografia ya Israeli
Jamii:Jiografia ya Yordani
Beka'a

thumb|350px|Bonde la Beka'a nchini Lebanon

'''Beka'a''' (pia: Beqaa, Biqâ na Becaa; kwa Kiarabu البقاع‎ al-niqāʿ; ilijulikana siku za kale kama Coele-Syria) ni bonde lenye rutuba lililopo mashariki mwa Lebanoni kati ya safu za milima ya Lebanoni na milima ya Lebanoni ndogo . 

Linaanza kaskazini, mpakani wa Syria, na kufuata urefu wote wa Lebanoni likielekea kusini. Urefu wake ni takriban kilomita 120 na upana wake 8-12 km. Mito muhimu ni Orontes (nahr al-asi) upande kaskazini na mto Litani upande wa kusini. 

Kijiolojia ni sehemu ya kaskazini ya Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki likiendelea upande wa kusini katika bonde la mto Yordani.

Ni eneo muhimu zaidi kwa kilimo nchini Lebanon. Kuna kilimo cha mboga wa majani aina nyingi. Viwanda pia vipo vingi eneo hilo vinavyohusiana na kilimo.

Miji muhimu ni Zahlé na Baalbek.

## Historia
Awali kipindi cha zama za chuma bonde la Beqaa kwa jumla lilikaliwa na Wafoinike - wakiongea na jamii na makabila. Bonde hilo lilikuwa kituo cha falme za Waarama katika karne ya 11. iligeuzwa kuwa kituo cha kabila na makabila ya Waarama, na kisha wakaanzisha mfumo wa usambazaji maji wa Damascus kwa kujenga mifereji na mahandaki ambayo yaliongeza ufanisi wa mto Barada.

## Marejeo
Jamii:Jiografia ya Lebanoni
Jamii:Africa Wiki Challenge 2021 in Tanzania
Capercaillie (band)

thumbnail|right|200px|Bendi ya Capercaillie
**Capercaillie** ni bendi ya muziki ya Kiskoti.  Ilianzishwa na Donald Shaw na Karen Matheson. Walitoa albamu wa kwanza mwaka 1984.  Wanaimba kwa Kiingereza na Kiskoti.

Jamii:Utamaduni wa Uskoti
Ukanda wa Gaza

right|frame|300px|Ramani ya Ukanda wa Gaza.
**Ukanda wa Gaza** ni eneo dogo kwenye mwambao wa Mediteranea ya Mashariki lililopo sehemu ya Mamlaka ya Kitaifa ya Palestina ya Palestina. Lina urefu wa kilomita 40 na upana kati ya km 6 na 14. Eneo lote halizidi km² 360. Gaza imepakana na Bahari ya Kati halafu nchi za Israeli (upande wa mashariki na kaskazini) na Misri (upande wa kusini-magharibi). Israeli inatenganisha Gaza na maeneo upande wa magharibi ya mto Yordani yaliyo pia chini ya mamlaka ya Palestina.

Ni kati ya maeneo yenye msongamano mkubwa wa watu likiwa na wakazi milioni 1.4 yaani zaidi ya watu 4,100 kwa km².

Mji mkubwa ni Gaza.

## Historia
Ukanda huu ni kati ya mabaki ya Palestina ya Kiingereza yasiyotwaliwa na Israeli wakati wa vita ya Kiarabu-Kisraeli ya 1948 na kuwa kimbilio kwa wakimbizi wengi Wapalestina waliowahi kukaa katika sehemu zilizopata kuwa za Israeli. Kati ya miaka 1948 hadi 1967 ulitawaliwa na Misri. Tangu vita ya siku sita ya 1967 ulikuwa chini ya Israeli. 

Tangu mwaka 1994 ulikabidhiwa kwa mamlaka ya Palestina lakini Israeli iliendelea kuwa na vijiji vya Waisraeli na vituo vya kijeshi ndani yake. Mapigano ya intifada yaliongezeka kuwa makali na kusababisha vifo vingi. Tangu mwaka 2005 Israeli iliondoa wakazi na wanajeshi wake wote. 

Baada ya uchaguzi wa 2006 chama cha Hamas chini ya Ismael Haniya kilipata kura nyingi na kushika serikali ya Palestina. Farakano kati ya Hamas na Fatah wa rais Mahmud Abas liliongezeka hadi Hamas kuchukua mamlaka yote katika Gaza kwa nguvu ya silaha mwezi wa Juni 2007. Tangu mwezi ule Gaza iko chini ya serikali ya Hamas lakini maeneo mengine yako chini ya mamlaka ya rais Abas. 

Hali ya maisha ya wakazi wake ni ngumu. Israeli imefunga mipaka na kuzuia wakazi wa Gaza wasitoke nje kwa sababu wanamgambo Wapalestina wanaendelea kurusha roketi ndogo kutoka Gaza kwenda Israeli. Kutokana na kufungwa kwa mipaka yote uchumi ni duni: hakuna ajira. Hata huduma za msingi kama vile maji na umeme zinavurugika kabisa. 

## Viungo vya nje
Jamii:Palestina
Jamii:Miji ya Biblia
Illinois

thumbnail|right|280px|Sehemu ya Jimbo la Illinois
thumb|350px|Ramani ya Illinois
**Illinois** ni jimbo la kujitawala la Muungano wa Madola ya Amerika au Marekani. Ilikuwa jimbo la Marekani tangu 1818. Iko katika magharibi ya kati ya nchi ikipakana na majimbo ya Wisconsin, Iowa Missouri, Kentucky na Indiana. Upande wa kaskazini - mashariki imepakana na Ziwa Michigan.

Eneo la jimbo ni 140,998 km² likiwa na wakazi 12,831,970 hivyo kuna msongamano wa watu 86.27/km². Idadi kubwa hukaa katika rundiko la jiji la Chicago penye wakazi milioni 9.

Mji mkuu ni Springfield lakini mji mkubwa ni Chicago. Kwa miji mingine angalia Orodha ya miji ya Illinois.

## Watu kutoka Illinois 
* Rais wa 16 wa Marekani Abraham Lincoln
* Rais wa 18 wa Marekani Ulysses S. Grant
* Rais wa 40 wa Marekani Ronald Reagan
* Mchoraji na mkurugenzi wa filamu Walt Disney
* Hillary Clinton seneta wa New York na mke wa rais Bill Clinton
* Rais wa 44 wa Marekani Barack Obama alikuwa seneta wa Illinois kabla ya kuwa rais.


Jamii:Majimbo ya Marekani
Boris Yeltsin

thumb|right|195px|Hayati Boris Yeltsin.
**Boris Nikolayevich Yeltsin** (kwa herufi za Kirusi: Бори́с Никола́евич Е́льцин ; 1 Februari 1931 - 23 Aprili 2007) alikuwa rais wa kwanza wa Urusi baada ya mwisho wa ukomunisti. 

Alitumikia taifa la Urusi kuanzia mwaka 1991 hadi 1999. Mikhail Gorbachov, alimtangulia Boris, wakati huo Urusi iliitwa Umoja wa Kisovyeti. Vladimir Putin amekuja baada ya Boris.

Boris Yeltsin alifariki dunia kwa ugonjwa wa moyo tarehe 23 Aprili mwaka 2007.

## Viungo vya nje 
* Obituary and public tributes on Lasting Tribute 
* CNN Cold War — Profile: Boris Nikolayevich Yeltsin 
* Death of a Bear- *Hammernews*
* The Good Czar The Strange Nobility of Boris Yeltsin
* 

Jamii:marais wa Urusi
Jamii:Waliozaliwa 1931
Jamii:Waliofariki 2007
New South Wales

thumbnail|right|280px|Jervis Bay kusini mwa New South Wales
thumbnail|right|350px|Palipo na doa jekundu ndiyo ukubwa wa eneo la New South Wales.

**Welisi Mpya Kusini** () ni moja kati ya majimbo ya Australia. Pia ni moja kati ya majimbo makongwe katika Australia. Kati ya majimbo yote ya Australia, New South Wales ndiyo inayoongoza kwa kuwa na idadi kubwa ya watu. Mji mkuu wa New South Wales ni Sydney. Sydney ni mji mkubwa kabisa katika Australia. 

Mji wa Sidney ulianzishwa mnamo mwaka 1788 kama kituo cha wafungwa kutoka Uingereza waliopelekwa hapa badala ya magereza ya nyumbani. 

Wakazi wa New South Wales wanaitwa Wawelsh au Welshman (Kiing.

Jina la jimbo limetokana na mpelelezi Mwingereza James Cook aliyekuwa Mzungu wa kwanza wa kupitia pwani hili na na kulitolea jina la "New South Wales" kwa heshima ya Welisi ambayo ni nchi jirani ya Uingereza ndani ya Ufalme wa Muungano kwenye kisiwa cha Britania.

## Jiografia 
## Viungo vya nje
* Australia - Map of South East Australia from Geoscience Australia 
* NSW Official State Website
* NSW Parliament 
* NSW Police
* NSW State Law
* NSW State Library - History of Our Nation 
* NSW Weather and Sydney Weather 
* NSW Directory  - from the Open Directory Project

## Usafiri 
 at Berowra]]
### Barabara 
* Hume Highway 
* Princes Highway 
* Pacific Highway 
* New England Highway 
* Federal Highway 
* Sturt Highway 
* Newell Highway 
* Great Western Highway 

Jamii:New South Wales
Jamii:Majimbo ya Australia
Jodie Foster

**Alicia Christian Foster** (anafahamika zaidi kama **Jodie Foster**; amezaliwa 19 Novemba 1962) ni mwigizaji wa filamu wa Marekani. 

Foster ameshiriki katika filamu nyingi, kama vile Bugsy Malone, Taxi Driver, The Silence of the Lambs na Panic Room. Foster pia ni mwongozaji na mtayarishaji wa filamu. 

Amewahi kushinda tuzo nyingi ikiwemo na ya Oscars.

## Filamu alizoigiza 
## Viungo vya nje 
* 
* 
* 
* Jodie Foster: Given leadership award 

Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Jamii:Waongozaji Filamu wa Marekani
Jamii:Watayarishaji Filamu wa Marekani
Jamii:Waliozaliwa 1962
Jamii:Watu walio hai
Chamchanga

**Chamchanga** ni ndege wa jenasi mbalimbali katika familia ya Scolopacidae. Chamchanga tumbo-jeupe huitwa kiulimazi kwa kawaida. Ndege hawa ni weusi au kahawia na weupe, na wana domo refu na miguu mirefu na myembamba. Huonekana kandi ya bahari, viziwa au mito ambapo hukamata wadudu, gegereka hata samaki wadogo. Hutaga mayai 3-5 ardhini mahali majimaji.

## Spishi za Afrika 
* *Actitis hypoleucos*, Chamchanga Tumbo-jeupe au Kiulimazi (Common Sandpiper)
* *Tringa erythropus*, Chamchanga Madoa (Spotted Redshank)
* *Tringa flavipes*, Chamchanga Miguu-njano (Lesser Yellowlegs)
* *Tringa glareola*, Chamchanga-mtoni (Wood Sandpiper)
* *Tringa nebularia*, Chamchanga Miguu-kijani (Common Greenshank)
* *Tringa ochropus*, Chamchanga Kijani (Green Sandpiper)
* *Tringa stagnatilis*, Chamchanga-wangwa (Marsh Sandpiper)
* *Tringa totanus*, Chamchanga Miguu-hina au Kiguuhina (Common Redshank)
* *Xenus cinereus*, Chamchanga Kijivu (Terek Sandpiper)

## Spishi za mabara mengine 
* *Actitis macularius* (Spotted Sandpiper)
* *Tringa brevipes* (Grey-tailed Tattler) – zamani *Heteroscelus brevipes*
* *Tringa guttifer* (Nordmann's au Spotted Greenshank)
* *Tringa incana* (Wandering Tattler) – zamani *Heteroscelus incanus*
* *Tringa melanoleuca* (Greater Yellowlegs)
* *Tringa semipalmata* (Willet) – zamani *Catoptrophorus semipalmatus*
* *Tringa solitaria* (Solitary Sandpiper)

## Picha 

Common Sandpiper (Actitis hypoleucos) in Kolkata I IMG 4169.jpg|Kiulimazi
Tringa erythropus 2.jpg|Chamchanga madoa
Yellowlegs - natures pics.jpg|Chamchanga miguu-njano
Tringa glareola 4 (Marek Szczepanek).jpg|Chamchanga-mtoni
Tringa nebularia (Marek Szczepanek).jpg|Chamchanga miguu-kijani
Tringa ochropus 1 (Marek Szczepanek).jpg|Chamchanga kijani
Tringa stagnatilis.jpg|Chamchanga-wangwa
Rotschenkel (Tringa totanus) 01.jpg|Chamchanga miguu-hina
Terek Sandpiper I IMG 9379.jpg|Chamchanga kijivu

Actitis-macularia-005.jpg|Spotted sandpiper
Grey Tailed Tattler.jpg|Grey-tailed tattler
Nordmann's Greenshank - Jason Thompson.jpg|Nordmann's greenshank
Wandering Tattler.jpg|Wandering tattler
Tringa melanoleuca1.jpg|Greater yellowlegs
Catoptrophorus-semipalmatus-001.jpg|Willet
Solitary Sandpiper (8706283406).jpg|Solitary sandpiper

Jamii:Vitwitwi na jamaa
Shemasi

akiimba mbiu *Exsultet* usiku wa Pasaka.]]
 katika mavazi yake rasmi.]]
**Shemasi** (kutoka neno la Kiarabu; kwa Kigiriki: διάκονος, *diákonos* maana yake "mtumishi", "msaidizi", "mhudumu", au "mjumbe".) ni kiongozi wa Kanisa anayeunganisha wenye daraja za juu na walei. 

Hii ni kwa sababu ushemasi ni daraja ya tatu na ya mwisho katika Kanisa Katoliki na madhehebu mengine kadhaa ya Ukristo. Unatolewa na Askofu kwa kumwekea muumini mikono na kumuombea ili atoe vizuri huduma ya Neno la Mungu, ya liturujia na ya matendo ya upendo. Unaweza kutolewa kwa namna ya kudumu au kama hatua ya kuelekea daraja ya upadri.

Katika Kanisa la Moravian ushemasi ni ngazi ya kwanza ya uchungaji.

Katika historia ya Kanisa mashemasi waliotoa mchango mkubwa, mara nyingi kwa kukamilisha ushuhuda wao kwa kumfia Yesu.

Kati yao maarufu zaidi ni Laurenti Mfiadini, Efrem wa Syria, na Fransisko wa Asizi.

## Katika Biblia
Imezoeleka kusema ushemasi ulianzishwa na Mitume walipoweka viongozi saba wenye kusema Kigiriki kuwasaidia katika kuongoza Kanisa la Yerusalemu. Wa kwanza wao alikuwa Stefano . Hata hivyo wataalamu wengine wanasema hao saba hawakuwa mashemasi tu.

Kwa vyovyote cheo cha ushemasi kinazungumziwa na Agano Jipya, hasa katika Nyaraka za Kichungaji, Mtume Paulo anapotaja sifa za shemasi (1Tim 3:1-13).

## Tanbihi
## Viungo vya nje
Jamii:Viongozi wa Kikristo
Jamii:Kanisa
Jamii:Kanisa Katoliki
Kasisi

**Kasisi** ni jina lenye asili ya Kiarabu linalotumika kwa mtu mwenye daraja takatifu ya pili katika madhehebu kadhaa ya Ukristo, ambapo wengi wanapendelea neno padri au mchungaji. 

Pamoja na matumizi tofauti ya majina, mara nyingi mtazamo wa imani kuhusu vyeo hivyo ni tofauti zaidi.

Jamii:Ukristo
Jamii:Kanisa
Auckland

thumbnail|right|1000px|Muonekano wa Mji wa Auckland 

**Auckland** ni mji mkubwa kabisa katika nchi ya New Zealand. Mji wa Auckland una idadi ya wakazi wapatao milioni 1.4 (makisio). Kwa kipindi kifupi katika historia ya New Zealand, mji wa Auckland ulikuwa mji mkuu kabla hauja amishiwa katika mji mkuu mwingine wa sasa wa Wellington.

## Viungo vya nje 
* Auckland - Visitor-oriented official website
* Auckland.Wiki  - Wiki about Auckland not affiliated with Wikipedia

* Maps and aerial photos
** Auckland Street Map (from Wises.co.nz)
** Auckland Street Map  (from Zoomin.co.nz)
** Maps & Aerial Photos  (from the ARC map website - go to 'General Regional Information' (opens interactive map with aerial layer)

Jamii:Miji ya New Zealand
Jamii:New Zealand
Alfred Deakin

thumb|right|250px|Alfred Deakin.

**Alfred William Deakin** (3 Agosti 1856 - 7 Oktoba 1919) alikuwa Waziri Mkuu wa pili wa Australia.

Alizaliwa mjini Fitzroy, Melbourne, Australia. Kunako miaka ya 1890 aliisaidia Australia kuifanya kuwa nchi. Hapo awali alikuwa Jaji Mkuu, wakati huo Bw. Edmund Barton ndiyo alikuwa Waziri Mkuu, baada ya hapo Bw. Deakin akashika madaraka hayo baada ya Bw. Barton kuondoka madarakani. Deakin alikuwa Waziri Mkuu mara tatu. Serikali yake ilizanzisha fedha za Kiaustralia na jeshi la maji (navy).

## Viungo vya nje 
* Alfred Deakin  - Australia's Prime Ministers / National Archives of Australia 
* Guide to the papers of Alfred Deakin held and selectively digitised by the National Library of Australia
* Alfred Deakin Prime Ministerial Library
* Deakin University

Jamii:Waliozaliwa 1856
Jamii:Waliofariki 1919
Jamii:Mawaziri Wakuu wa Australia
Mnara wa Eiffel

thumb|right|160px|Mnara Eiffel
thumbnail
thumb|Mnara wa Eiffel
**Mnara wa Eiffel** (kwa Kifaransa: *Tour Eiffel*) ni jengo mashuhuri la mji wa Paris nchini Ufaransa.

Mnara huu ulipokea jina lake kutoka kwa mjenzi wake aliyekuwa mhandisi Alexandre Gustave Eiffel.

Kimo chake ni mita 300 na juu yake kuna antena ya redio jumla ya kimo inafikia mita 324. 

Mnara huu ulijengwa kando ya mto Seine miaka 1887 hadi 1889 kama geti la Maonyesho ya Dunia ya mwaka 1889. 

Mwanzoni watu wa Paris hawakupenda mnara huo: wengine walidai ubomolewe mara moja baada ya maonyesho. Lakini idadi kubwa ya watalii iliufanya kuwa ishara ya mji wa Paris na watu walianza kuuzoea. 

Kati ya miaka 1889–1930 ilikuwa jengo kubwa la dunia nzima.
 
Mwaka 1906 mnara uliwezesha mawasiliano ya kwanza kwa simu hewa kati ya Ulaya na Marekani kuvukia Atlantiki kwa sababu ya kimo chake kikubwa. Wanajeshi walikuwa na kituo cha mawasiliano ya simu mnarani.

Kila mwaka hutembelewa na wageni milioni sita wanaoipanda kwa kutumia ngazi 1,665.

Mnamo Machi 15, 2022, antenna mpya inayoendana na mtandao wa DAB +, huduma za redio ya dijiti, iliwekwa na helikopta juu ya mnara, na kuongeza urefu wake kutoka mita 324 hadi 330.

## Viungo vya nje 
* Tovuti rasmi ya Mnara wa Eiffel 
* Picha za Mnara wa Eiffel  
* Video za Mnara wa Eiffel  

Jamii:Paris
Eiffel
Anno Domini

**Anno Domini** (maneno ya Kilatini yanayomaanisha: *"Mwaka wa Bwana"*; kifupi: **AD** au **A.D.**) ni namna ya kutaja miaka katika kalenda ama Kalenda ya Gregori au Kalenda ya Juliasi. 

Jina kamili ni "Anno Domini Nostri Jesu Christi" (Mwaka wa Bwana wetu Yesu Kristo) likirejea idadi ya miaka tangu kuzaliwa kwake Yesu Kristo.

Katika lugha ya Kiingereza ni njia ya kawaida ya kutaja miaka kama "AD" (ambayo ni sawa na matumizi ya BK) au "BC" yaani "before Christ" (tazama KK); ni pia kawaida katika maandiko ya kihistoria yanayotumia lugha ya Kilatini.

Jamii:Historia
Kitabu

mojawapo iliyochapwa na Gutenberg. Tangu hapo Biblia imekuwa kitabu kilichoenea zaidi.]]
[thumb|250px|[Kamusi ya Kilatini.]]
**Kitabu** (kutoka Kiarabu **كتاب**, *kitabun*) ni mkusanyo wa kurasa zilizofungwa pamoja kwa njia ya kudumu. Siku hizi kitabu kimekuwa hasa mkusanyo wa kurasa za karatasi zilizochapishwa.

UNESCO imetoa elezo kuwa kitabu ni tangazo kwa umma lililochapishwa lenye kurasa zisizopungua 49. 

Lakini kuna pia vitabu vyenye kurasa tupu vitakavyoandikwa kwa mkono. 

Hadi karne ya 15 BK vitabu vyote viliandikwa kwa mkono kwa kutumia kalamu; kwa sababu hii vilikuwa vichache na bei ilikuwa juu. 

Johannes Gutenberg alibuni mashine ya kuchapisha vitabu iliyofanikiwa na kurahisisha vitabu sana.

Siku hizi vitabu hutolewa pia kwa njia ya mtandao au CD kama vitabu pepe.

Kitabu kilichochapishwa mara nyingi zaidi duniani ni Biblia ya Kikristo: imetolewa katika nakala bilioni 5-6 hivi. 

## Viungo vya nje 
* WikiHow article on How to read a Book
* Google Book Search (Beta)
Aral (ziwa)

thumb|300px|Meli ya ziwani inayokaa jangwani mahali pa bandari ya zamani.
**Ziwa Aral** (kwa Kikazakhi: *Арал теңізі* *Aral tengizi*, kwa Kiuzbeki: *Orol dengizi*, kwa Kirusi: *Аральскοе мοре* *Aralskoye more*) ni ziwa la Asia ya Kati, mpakani mwa Kazakhstan na Uzbekistan.

Hadi mwaka 1960 lilikuwa na eneo la maji la km² 68,000, lakini limepungua hadi kubaki na km² 17,160 pekee mwaka 2004. Tangu 1987 kupungua kwa maji kulisababisha ugawaji wa ziwa katika sehemu mbili upande wa kaskazini na upande wa kusini ambazo haziunganiki tena.

Mito mikubwa inayoingia na kubeba maji yake ni Amu Darya na Syr Darya na mito hii ilitumiwa katika mipango ya Umoja wa Kisovyeti kwa umwagiliaji wa mashamba makubwa ya pamba na mazao mengine. Miradi hiyo iliyoanzishwa katika mazingira yabisi iliendelea kwa miaka 30 hivi hadi kushindikana; maji yamepotea kwa wingi mashambani na katika mifereji kutokana na usimbishaji na kusababisha kupungua kwa mazao. Kiasi cha chumvi ardhini kiliongezeka sana jinsi ilivyo mara nyingi katika miradi ya umwagiliaji ya nchi za joto na kumaliza rutuba ya udongo.

Ziwa halikupokea tena kiasi chake cha maji, hivyo likapungua. Sehemu kubwa za eneo la ziwa la awali zimekuwa jangwa. Maji yaliyobaki yameharibika kutokana na majitaka ya viwanda na mbolea nyingi iliyosukumwa kutoka mashamba mitoni halafu ziwani.

Kuna mradi wa kuokoa angalau sehemu ndogo ya kaskazini. Ukuta ulijengwa kwa shabaha ya kuzuia upotevu wa maji katika jangwa la msingi wa ziwa la kale. Uwiano wa maji yamepanda tena katika sehemu hii ndogo.

## Picha

Image:Survey of the Sea of Aral 1853.jpg|Ziwa Aral mnamo 1850
Image:Aral map.png|Ramani ya Ziwa Aral mnamo 1960
Image:Aral sea 1985 from STS.jpg|Ziwa Aral mwaka 1985.
Image:Modis aral.jpg|Kisiwa ndani ya ziwa kikiwa kimeungana na bara kutokana na upotevu wa maji mnamo 2000/2001
Image:Karte aralsee.jpg|Picha ya Ziwa Aral inaonyesha eneo lake jinsi ilivyoonekana mwaka 2004 pamoja na mipaka ya ziwa mnamo 1960 (mstari mweusi)
AralSea ComparisonApr2005-06.jpg_|Sehemu ya Kaskazini imeanza kupanuka kidogo
File:Aral Sea.gif|Mabadiliko miaka 1960–2014

Jamii:Maziwa ya Uzbekistan
Jamii:Maziwa ya Kazakhstan
Jamii:Asia ya Kati
Jamii:Maziwa ya chumvi
Volga

thumb|right|Beseni la Volga.

**Volga** (kwa Kirusi: **Волга**) ni mto mrefu kuliko yote ya Ulaya. Mwendo wake kuanzia chanzo hadi mdomo uko nchini Urusi. Urefu wake ni km 3,690. Inanaza kaskazini- magharibi ya Moskva na kupita kwenye tambarare za Urusi ya magharibi. Inaishia kwenye Bahari ya Kaspi kwa kimo cha -28 (chini ya UB) karibu na mji wa Astrakhan. Volga inapokea takriban mito 200 inayoishia humo.

Mto ni njia ya maji muhimu inayounganana na:
* Bahari ya Baltiki kupitia mfereji wa Volga-Baltiki
* Bahari Nyeupe kupitia mfereji wa Baltiki-Bahari Nyeupe
* Bahari Nyeusi na Mediteranea kupitia mfereji wa Volga-Don
 
## Picha

Image:Rzhev.jpg|Rzev ni mji wa kwanza kwenye mwendo wa Volga. Picha ya mwanzo wa karne ya 20
Image:Volga Ulyanovsk-oliv.jpg|Mto Volga karibu na Ulyanovsk
Image:Russia.A2003147.0750.721.500m.jpg|Picha kutoka angani
Image:VolgaZimoy.JPG|Volga ikifunikwa kwa barafu wakati wa Januari

## Tazama pia 
* Orodha ya mito ya Urusi

## Viungo vya nje
Jamii:Mito ya Urusi
Jamii:Bahari Nyeusi
Bahari ya Chumvi

[right|thumb|300px|[Mtalii akielea kwenye maji ya Bahari ya Chumvi na kusoma gazeti.]]
 kutoka angani ikionyesha bahari ya chumvi na maeneo ya jirani.]]
**Bahari ya Chumvi** (kwa Kiebrania: **יָם הַ‏‏מֶ‏ּ‏לַ‏ח**‎ *yam ha-melaḥ* "bahari ya chumvi"; kwa Kiarabu: **ألبَحْر ألمَيّت‎** *al-bahrᵘ l-mayyit*, "bahari ya mauti"; kwa Kiingereza: Dead Sea) ni ziwa lililoko kati ya nchi za Israeli, Palestina na Yordani. 

Ziwa liko ndani ya bonde la mto Yordani ambalo ni sehemu ya Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki. Eneo lake ni takriban km² 600. 

Mwambao wa ziwa ni mahali pa chini kabisa kwenye nchi kavu ya dunia: uko mita 400 chini ya uwiano wa bahari. 

Kwa sababu hiyo kuna joto kali linalosababisha maji mengi kugeuka mvuke na kuacha chumvi nyingi: kiasi cha chumvi ni mara tisa kulinganisha na chumvi katika maji ya Bahari ya Kati. 

Kiasi hicho kikubwa cha chumvi kimezuia kuwepo kwa samaki ndani yake; uhai pekee ni aina za bakteria na algae.

Kiasi kikubwa cha chumvi kimesababisha densiti ya maji yake kuwa juu; hivyo binadamu huelea tu katika maji haya, bila ya kuhitaji jitihada yoyote. 

Watalii hupenda kufika huko wakiogelea na kujipakia matope ya ziwa yanayosemekana kuwa na tabia za kuponya magonjwa ya ngozi.

Israeli na Yordani zimeanzisha viwanda vinavyosafisha aina mbalimbali za chumvi kwa matumizi ya biashara.

Kwa jumla kiasi cha maji ziwani kimerudi nyuma kwa sababu mto Yordani, ambao ni mto wa pekee unaoingia humo, umehamishwa kwa shughuli za umwagiliaji.

Kuna sababu mbalimbali za kuelezea umaarufu wa bahari hii. 

Kwanza, sifa yake imeenea kutokana na kutajwa sana kwenye Biblia, kitabu kitakatifu cha waumini Wakristo. 

Pili, maji yake ina chumvi nyingi sana ambayo inafanya mtu kuelea anapoingia ndani. Yaani, hii ndiyo bahari pekee ambayo watalii huwakuta wenzao wakisoma gazeti majini bila kuzama. Chumvi yake ni kuanzia mara 8 ikilinganishwa na bahari zingine.

Uchunguzi makini unaonyesha kwamba chumvi kupita kiwango cha kawaida ndiyo sababu ya bahari hii kuwa na jina la kimaajazi, ‘ya kifo’. Hakuna uhai wa mimea wala wanyama unaopatikana katika bahari hiyo. 

Lakini kuna bidhaa za maana zinazowavutia watalii: madini au matope ya Bahari hiyo yanasifika sana kwa sababu yana uwezo wa kutibu magonjwa mbalimbali. 

Kama ilivyo desturi, watalii huzuru bahari hiyo na kuosha miili yao kwa kufaidika na madini hayo. Lakini si lazima mtu azuru Bahari ya Kifo ili apate matibabu kutokana na madini haya. Siku hizi kuna kampuni nyingi ambazo zinayauza kwa bei nafuu. Matope hayo yamebeba ioni ambazo hutoa uchafu na kemikali ambazo huharibu ngozi ya binadamu. Kulingana na mahitaji ya mtu binafsi, madini hayo yaweza kutumiwa peke yake ama pamoja na bidhaa nyingine kama vile mafuta ya ngozi na nywele.

## Viungo vya nje 
*https://www.researchgate.net/publication/6548248_A_facial_mask_comprising_Dead_Sea_mud
*https://floralbeautyspot.com/all-about-dead-sea-mud-mask/ 

Jamii:Maziwa ya Israeli
Jamii:Maziwa ya Palestina
Jamii:Maziwa ya Yordani
Jamii:Maziwa ya Biblia
Jamii:Maziwa ya chumvi
Kleopatra

ya Kleopatra]][thumb|250px|[Sarafu ya Kimisri yenye sura ya Kleopatra]]
thumb|right|250px|Taswira ya 1660: Kifo cha Kleopatra
**Kleopatra VII** (69 KK - 30 KK) alikuwa malkia na farao wa mwisho wa Misri. 

Alizaliwa katika nasaba ya Waptolemaio. Utambulisho wa mama yake unajadiliwa na inadhaniwa alikuwa Kleopatra V au Kleopatra VI, ambao huenda walikuwa mtu mmoja.

Wakati wa utoto wake, Kleopatra alilelewa katika ikulu ya Aleksandria nchini Misri na alipata elimu nzuri ya Kiyunani ya Hellenism. Alipata kusema lugha nyingi kama vile Kikopti, Kiarabu, Kiaramu, Kihabeshi, Kifarsi na Kigiriki kama lugha ya mama. 

## Malkia na fitina 
Alipokuwa na miaka 18, mnamo au kabla ya Machi 51 KK, baba yake Ptolemaio XII Auletes aliaga dunia naye akarithi ufalme pamoja na kaka yake aliyekuwa mdogo wa miaka 12. Mwaka 49 KK washauri wa kaka walimfukuza Kleopatra katika ufalme. Alikaa jangwani kati ya makabila yaliyokuwa waaminifu kwake hadi kuingia kwa Waroma nchini.

## Kleopatra na Caesar 
Mwaka 48 KK vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Jamhuri ya Roma ilifika Misri. Pompeius, adui wa Julius Caesar, alikimbilia Misri alipokamatwa na kuuawa na washauri wa mfalme. Julius Caesar mwenyewe alimfuata akajaribu kumaliza fitina ndani ya familia ya Kimisri. Alimpenda Kleopatra akamsaidia kushika ufalme tena. Akazaa naye mtoto aliyeitwa Caesarion (47 KK - 30 KK).

Julius Caesar alirudi Roma na Kleopatra pamoja na mtoto alimfuata mwaka 44 KK na alikuwako Roma wakati wa uuaji wa Caesar akarudi tena Misri.

## Mke wa Marcus Antonius 
Katika vita kati ya Marcus Antonius na Octavianus (Augusto wa baadaye) hakushikamana na upande wowote hadi kukutana na Marcus Antonius. Hapo akawa mpenzi wake na Marcus alimfuata Misri walipozaliana watoto wawili. Marcus alimwacha nyuma alipoondoka Misri akarudi Roma mwaka 40 KK akapatana na Octavianus na kufunga ndoa na dada yake Octavia.

Mwaka 37 KK alipokuwa mtawala wa nusu ya mashariki ya dola la Roma alirudi kwa Kleopatra akamwoa mwaka 37 KK hata kama kisheria Mroma hakuruhusiwa kuwa na wake wengi. Katika agano lake Marcus aliwapa watoto wa Kleopatra majimbo huko mashariki.

Mwaka 33 KK Marcus Antonius alifarakana na Octavianus. Huyo alitumia nafasi ya kushawishi senati ya Roma kutangaza vita dhidi ya Misri kwa sababu ya majimbo yaliyokabidhiwa mikononi mwa watoto wa Kleopatra.

## Mwisho 
Katika mapigano ya Aktium meli za Octavianus zilishinda; Marcus Antonius alijiua. Baada ya kufika kwa Octavianus nchini Misri malkia alijaribu kupatana naye ikashindikana. Alielewa ya kwamba atapelekwa Roma na kuonyeshwa kama mfungwa mbele ya watu wa mji huo. Hapo aliamua kuaga dunia tarehe 12 Agosti 30 KK. Octavianus alimtafuta pia Caesarion akamwua kwa sababu aliogopa mtoto wa Caesar atakuwa hatari kwake.

## Marejeo 
Jamii:Watu wa Roma ya Kale
Jamii:Mafarao wa Misri ya Kale
Jamii:Wanawake wa Misri
Indira Gandhi

[thumb|Indira Gandhi pamoja na rais wa Marekani [Richard Nixon 1971]]
**Indira Gandhi** (19 Novemba 1917 – 31 Oktoba 1984) alikuwa mwanasiasa wa Uhindi na mwanamke wa kwanza kuwa waziri mkuu wa nchi hiyo.

Indira alizaliwa kama binti wa Jawaharlal Nehru aliyekuwa waziri mkuu wa kwanza wa Uhindi kati ya 1947 hadi 1964. Jina la Gandhi alipokea kwa njia ya ndoa na Firuz Gandhi ambaye hakuwa na uhusiano na Mahatma Gandhi.

Alishirikiana na babake kama karani yake. Mwaka 1955 alikuwa mwenyekiti wa chama tawala cha Congress. Baada ya kifo chake aliingia katika serikali kama waziri akachaguliwa kuwa waziri mkuu 1966 akatawala hadi 1977.

1980 alirudi baada ya uchaguzi akashika uongozi tena. Kipindi cha mwisho kiliona uasi wa kundi la Kalasinga huko Punjab. Indira iliamuru jeshi kuvamia Hekalu ya Kalasinga huko Amritsar ambako waasi wenye silaha walijificha. Baada ya tendo hili Indira aliuawa na walinzi wake waliokuwa Kalasinga.

Baada ya kifo chake, madaraka yalishikiliwa na mtoto wake wa kiume aitwae Rajiv Gandhi, na alikuwa kama waziri mkuu kati ya 1984 hadi 1989. 

Jamii:Waliozaliwa 1917
Jamii:Waliofariki 1984
Jamii:Wanasiasa wa Uhindi
Jamii:Watu wa Uhindi
Jamii:Wanawake wa Uhindi
Laura Bush

thumb|right|195px|Laura Bush.

**Laura Bush** (jina la kuzaliwa: **Laura Lane Welch** amezaliwa tar. 4 Novemba 1946 mjini Midland, Texas) ni mke wa rais wa Marekani Bw. George W. Bush. Laura ni mtoto pekee wa mzee Harold Bruce Welch (1912-1995) na Jenna Louise Hawkins (aliz. 1919). Laura na George walikutana na kuoana mnamo mwaka wa 1977. Laura ni mama wa Barbara Bush na Jenna Bush, ambao walizaliwa mapacha mnamo mwaka 1981. Kabla ya kuwa mke wa Rais, Laura alikuwa akifanya kazi ya uwalimu wa shule katika mji wa Dallas na Austin, Texas.

## Viungo vya nje 
* 
* "The book on Laura Bush" by Dennis B. Roddy, Pittsburgh Post-Gazette 
* "A Laura Bush we don't know" by Eugene Robinson, San Francisco Chronicle 

* 

Jamii:Wanawake wa Kwanza wa Marekani
Jamii:Waliozaliwa 1946
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Texas