open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Abeer Abdelrahman

thumb|Abeer akinyanyua vyuma vizito.
**Abeer Abdelrahman Khalil Mahmoud** (amezaliwa Aleksandria, Misri, 13 Juni 1992) ni mnyanyua vyuma vizito kutoka Misri.  

Alishiriki katika Olimpiki ya Majira ya joto mwaka 2008 na 2012 katika uzito wa kilo 75kg  -69kg alimaliza katika nafasi ya tano kwenye Michezo yote miwili.  Mnamo mwaka 2016, Abdelrahman alikua mwanamke wa kwanza wa Misri kushinda medali ya Olimpiki wakati washindi wa awali wa medali ya dhahabu, fedha na shaba walipoondolewa kwa sababu ya kutumia dawa za kusisimua misuli.  Abdelrahman sasa ndiye mshindi wa medali ya fedha kwenye mashindani ya uzito kilo 75kg katika Olimpiki ya Majira ya joto ya 2012.  

## Marejeo 
Jamii:waliozaliwa 1992
Jamii:wanariadha wa Misri
Mehrdad Abdi

alt=Nassaji Mazandaran dhidi Rah Ahan 08|thumb|Nassaji Mazandaran dhidi Rah Ahan 08
**Mehrdad Abdi** ni kiungo wa kati wa mpira wa miguu wa Irani anayechezea Nassaji katika Ligi ya Pro ya Ghuba ya Uajemi.  

## Marejeo 
Jamii:waliozaliwa 1992
Jamii:wachezaji mpira wa Iran
Abubakar Nur Abdikarim

**Abubakar Nur Abdikarim** (alizaliwa 13 Mei 1992) ni mwanasoka wa zamani wa Somalia. 

## Marejeo 
Jamii:waliozaliwa 1992
Jamii:wachezaji mpira wa Somalia
Dounia Abdourahim

alt=Dounia Abdourahim nyuma kushoto de l'équipe de Toulon St-Cyr Var Handball. Machi 21, 2014|thumb|Dounia Abdourahim nyuma kushoto de l'équipe de Toulon St-Cyr Var Handball. Machi 21, 2014
**Dounia Abdourahim** (amezaliwa 17 Januari 1992) ni mchezaji wa mpira wa mikono wa Ufaransa. Anachezea klabu ya Siófok KC, na timu ya taifa la Ufaransa . Aliwakilisha Ufaransa kwenye Mashindano ya Dunia ya Mpira wa Mikono ya Wanawake ya 2013 huko Serbia.

## Marejeo 
Jamii:wachezaji wa Ufaransa
Jemal Abdu

**Jemal Abdu** ni mwanasoka wa Eritrea ambaye mara ya mwisho alichezea Western Strikers katika Ligi Kuu ya FFSA . Alipokuwa akishiriki Kombe la CECAFA la 2009 nchini Kenya alikuwa sehemu ya timu ya taifa ya Eritrea ambayo ilishindwa kurejea nyumbani baada ya kushiriki mashindano ya kanda ya Nairobi .  Baada ya kupata hifadhi ya kisiasa kutoka kwa serikali ya Australia,  ilihamia timu ya Adelaide, Australia.

## Kazi ya klabu 
Mnamo mwaka 2011, alisaini mkataba na klabu ya FFSA Super League Croydon Kings baada ya kupewa hifadhi ya kisiasa na serikali ya Australia.  Abdu alicheza Kombe la CECAFA mwaka wa 2009 nchini Kenya, akitokea katika mechi ya kundi lililofungwa 2-1 na Rwanda .

## Marejeo 
Jamii:waliozaliwa 1992
Jamii:wachezaji mpira wa Eritrea
Azizbek Abdugofurov

**Azizbek Abdugofurov** (amezaliwa 6 Machi 1992) ni bondia wa Uzbekistan ambaye alishikilia taji la WBC Silver super-middleweight kutoka mwaka 2018 hadi Machi 2021. Kama bondia mahiri, Abdugofurov aliwakilisha Uzbekistan kwenye Mashindano ya Ndondi ya Dunia ya 2013 ya AIBA .Ingawa alipendelewa kushinda Mashindano ya Ndondi ya Dunia ya 2013 ya AIBA, Alifanikiwa kuishia robo fainali kutokana na kupokea kipigo kikubwa dhidi ya Artem Chebotarev.

## Marejeo 
Jamii:wanamichezo wa Uzbekistan
Jamii:waliozaliwa 1992
Shahin Abdulrahman

**Shahin Abdalla Abdulrahman S. Al-Maazmi** (amezaliwa 16 Novemba 1992) ni mwanasoka wa Falme za Kiarabu. Kwa sasa anacheza kama beki wa Al-Sharjah. 

## Marejeo 
Jamii:wachezaji mpira wa Falme za Kiarabu
Jamii:waliozaliwa 1992
Serxhio Abdurahmani

**Serxhio Abdurahmani** (amezaliwa 17 Julai ,1992) ni mwanasoka wa Albania, kwa sasa anaichezea Atsalenios FC ya Ugiriki, kama mshambuliaji.

## Marejeo 
Jamii:waliozaliwa 1992
Jamii:wachezaji mpira wa Albania
Shota Abe

alt=Orix_Buffaloes_Shota_Abe_2022042|thumb|Orix_Buffaloes_Shota_Abe_2022042
**Shota Abe** (amezaliwa Osaka, Japani, Novemba 3, 1992) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa Japani. anachezea timu ya  Orix Buffaloes.

## Marejeo 
Jamii:waliozaliwa 1992
Jamii:wachezaji mpira wa Japani
Karim Abdelrahim

**Karim Abdelrahim** (amezaliwa 27 Oktoba 1992) ni mchezaji wa mpira wa kikapu wa Misri katika timu ya Zamalek na timu ya taifa ya Misri.  Alishiriki kwenye Mashindano ya Dunia ya Mpira wa Mikono ya Wanaume ya 2017.
alt=Mechi ya awamu ya awali ya michuano ya dunia ya mpira wa mikono ya wanaume 2017 kati ya Misri na Denmark (kikundi D). A Bercy, tarehe 14 Januari 2017.|thumb|Mechi ya awamu ya awali ya michuano ya dunia ya mpira wa mikono ya wanaume 2017 kati ya Misri na Denmark (kikundi D). A Bercy, tarehe 14 Januari 2017.

## Marejeo 
Jamii:waliozaliwa 1992
Jamii:wachezaji wa Misri
Farhiya Abdi

**Farhiya Abdi** (amezaliwa Mei 31, 1992) ni mchezaji wa mpira wa kikapu wa Kisomali-Uswidi.   Abdi alizaliwa mwaka 1992 nchini Sweden. Wazazi wake ni wahamiaji wa Kisomali. Amecheza pia kimataifa tangu 2016. 

## Kazi 
Awali Abdi alichezea Frisco Brno katika ligi ya mpira wa vikapu ya Jamhuri ya Czech . Mnamo mwaka 2012, alijiunga na Los Angeles Sparks baada ya kuchaguliwa  kwenye  msimu ya pili wa WNBA ya 2012. Alikuwa Msomali wa kwanza kucheza WNBA. 

Abdi alicheza misimu mitatu katika WNBA, yote akiwa na Sparks. Alicheza mchezo mmoja kama sehemu ya mchujo wa 2014 . 

Alishiriki pia katika EuroLeague Women na Perfumerias Avenida Salamanca mnamo mwaka 2017-18 na EuroCup Women kwa Maccabi Bnot Ashdod mnamo 2016-17 na Galatasaray mnamo 2018-19.

## Marejeo 
Jamii:waliozaliwa 1992
Jamii:wachezaji wa Uswidi
Ebrahim Abednezhad

**Ebrahim Abednezhad** (alizaliwa 22 Agosti 1992) ni mwanasoka wa Irani.

## Marejeo 
Jamii:waliozaliwa 1992
Jamii:wachezaji mpira wa Iran
Emil Åberg

**Emil Åberg** (amezaliwa 8 Mei 1992) ni mwanasoka wa Uswidi ambaye anachezea Eskilsminne IF kama mshambuliaji. 

## Kazi ya klabu 
**Helsingborgs IF**
Åberg alicheza mechi yake ya kwanza ya ligi akiwa na Timu ya Helsingborgs kama mchezaji wa akiba msimu wa 2011/12. Katika msimu huo huo alionekana kwa mara ya kwanza katika mashindano ya Uropa, akiingia dakika ya mwisho ya ushindi wa 3-0 dhidi ya Bnei Yehuda kwenye Ligi ya Ulaya. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1992
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Uswidi
Narek Abgaryan

**Narek Abgaryan** (amezaliwa 6 Januari 1992) ni bondia wa Armenia.  Alishiriki katika hafla Ndondi kwenye Olimpiki ya Majira ya 2016 . 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1992
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wanamichezo wa Armenia
Théorine Aboa Mbeza

**Théorine Christelle Aboa Mbeza** (amezaliwa 25 Agosti 1992) ni mchezaji wa mpira wa wavu kutoka Kamerun . Alikuwa mwanachama wa timu ya kitaifa ya mpira wa wavu ya wanawake ya Kamerun kwenye Olimpiki ya Majira  ya 2016 . Alishinda medali ya dhahabu katika Mashindano ya Kombe la Volleyball ya Wanawake ya Afrika ya 2017.

.Kisha alishiriki na timu yake katika Mashindano ya Dunia ya Volleyball ya Wanawake ya 2018, Alishinda medali ya dhahabu katika Mashindano ya Kombe la Volleyball ya Wanawake wa Afrika 2021.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1992
Jamii:wachezaji wa Kamerun
Nora Abolins

**Nora Sylvia Abolins**  (alizaliwa 7 Desemba 1992) ni mwanasoka ambaye anacheza kama golikipa. Mzaliwa wa Kanada, akiwakilisha timu ya kitaifa ya Latvia.

## Maisha ya awali 
Abolins alilelewa huko Demorestville, Ontario. 

## Elimu 
Abolins alihudhuria Chuo Kikuu cha Detroit Mercy huko Detroit, Michigan na Chuo Kikuu cha Western Kentucky huko Bowling Green, Kentucky, vyote vikiwa Marekani. 

## Kazi 
Mnamo 2015, alijiunga na Durham United FC ya League1 Ontario. Alisaidia kuiongoza timu hiyo kushinda taji la ligi, akicheza mechi zote 18 za ligi, huku akiruhusu mabao manane pekee dhidi yake. Uchezaji wake ulimfanya atajwe kuwa Kipa Bora wa Mwaka wa League1 wa Ontario na tuzo za Mchezaji wa Thamani Zaidi wa ligi.  . Uchezaji wake akiwa na Durham uliwavutia timu za Uropa na alijiunga na QIBK Karlstad katika Elitettan, mnamo 2016.  Mnamo 2017, alijiunga na timu  nyingine ya Uswidi, Östersunds DFF .  Baadaye alijiunga na KIF Örebro timu ya daraja la juu ya Damallsvenskan . Mnamo 2021, alirudi League1 Ontario na Vaughan Azzurri .

Uchezaji wake ulimfanya aitwe kwenye timu ya taifa ya Latvia kwenye Kombe la Baltic na mashindano ya timu ya taifa ya wanawake ya Uturuki. Baadaye, alijiunga na Chuo Kikuu cha Ryerson kama mkufunzi msaidizi.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1992
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wachezaji mpira wa Latvia
Milad Abtahi

**Milad Abtahi** (alizaliwa 8 Januari 1992) ni mshambuliaji wa mpira wa miguu wa Irani ambaye kwa sasa anachezea klabu ya soka ya Saba Qom ya Iran katika Ligi ya Pro ya Iran . 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1992
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wachezaji mpira wa Iran
Munther Abu Amarah

**Munther Omar Abdul Aziz Abu Amarah** ni mchezaji wa mpira wa miguu wa Jordan ambaye anacheza kama winga wa Al-Wehdat na timu ya taifa ya kandanda ya Jordan .

## Michezo ya kimataifa 
Mechi ya kwanza ya kimataifa ya Abu Amarah akiwa na timu ya taifa ya Jordan ilikuwa dhidi ya timu ya taifa ya Sudan tarehe 14 Desemba 2011, ambayo ilitoka sare ya 0-0, huko Doha katika Michezo ya Pan Arab 2011.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1992
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wachezaji mpira wa Yordani
Yosef Abu Laben

**Yousef Abu Laben** (alizaliwa 26 Mei 1992) ni mwanasoka wa Kiarabu wa Israeli ambaye kwa sasa anacheza katika timu ya FC Dimona. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1992
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wachezaji mpira wa Israeli
Bahamadia

**Antonia D. Reed** (anajulikana kwa jina la kisanii kama **Bahamadia**, amezaliwa Aprili 22, 1966) ni msanii wa muziki wa hip hop kutoka Marekani. 

Bahamadia alitoa albamu yake ya kwanza, *Kollage*, mwaka wa 1996,  ikifuatiwa na EP *BB Queen* iliyotolewa kwa kujitegemea mwaka wa 2000. Kisha akatoa albamu ya urefu kamili, *Good Rap Music*, mwaka wa 2005. Bahamadia pia ametoa wimbo "Dialed Up Vol. 1" (mnamo 2013), "Hapa" (mnamo 2015), na "Dialed Up Vol. 2" (mnamo 2018).

Bahamadia amekuwa akishirikiana na wasanii wengine wakiwemo The Roots, Jedi Mind Tricks, Erykah Badu, Morcheeba, Guru, na Towa Tei, na wengine wengi.

Mnamo Novemba 2016, Bahamadia alionekana kama mgeni mwalikwa katika msimu wa 15 wa *Project Runway*, ambapo mwanawe, Mah-Jing Wong, alikuwa mshiriki.

## Diskografia 
### Albamu za studio 
### Singo zake 
## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1966
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamuziki wa Marekani
Jamii:Marapa wa Marekani
Gloria Nibagwire

**Gloria Sofa Nibagwire** (alizaliwa 14 Agosti 1982) ni mcheza mpira wa miguu wa Rwanda anayecheza kama nahodha wa timu ya taifa ya wanawake ya Rwanda.

## Kazi ya Kimataifa 
Nibagwire alicheza kwa ajili ya Rwanda katika ngazi ya juu wakati wa kufuzu Mashindano ya Afrika ya Wanawake ya 2014.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1982
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Rwanda
Waldebati

**Waldebati** (pia: **Waldebert, Gaubert, Valbert, Walbert**; 595 hivi - 668 hivi) alikuwa mtawala tajiri na askari ambaye alipata kuwa mkaapweke na hatimaye abati wa tatu wa Luxeuil kuanzia mwaka 628, akimrithi Eustasi, mwanafunzi wa Kolumbani. 

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa hasa tarehe 2 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*Catholic Online
*May 2 - OrthodoxWiki

Jamii:wakaapweke

Jamii:Wakolumbani
Jamii:Mapadri
Konlaedo

[thumb|Mt. Konlaedo katika [dirisha la kioo cha rangi.]]
**Konlaedo** (kwa Kikelti: **Collaid, Condlaedh, Conlaeth, Conlaidh, Conleo, Conliad, Conlian, Connlaed**; 450 hivi - Kildare, 519 hivi) alikuwa mkaapweke nchini Ireland, halafu mshirika wa Brid wa Kildare katika kuendesha monasteri zake, ikiwemo ile maarufu ya Kildare. Hatimaye akawa askofu wa kwanza wa eneo hilo.

Tangu kale anahesabiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waanglikana kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 3 Mei-

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:wakaapweke

Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Petro wa Argo

**Petro wa Argo** (pia: **Petro mtendamiujiza**; kwa Kigiriki: Άγιος Πέτρος ο Θαυματουργός ; Konstantinopoli, leo nchini Uturuki, karne ya 9 - Argos, Ugiriki, 922 hivi) alikuwa mzaliwa wa familia tajiri yenye maadili bora, halafu mmonaki na hatimaye askofu wa Argos na Nauplion. 

Kwa upendo mkubwa alijitahidi kusaidia fukara na kukomboa watumwa, mbali ya kujenga umoja kati ya Wakristo  

Maandishi yake yanapatikana katika mkusanyo wa Patrologia Graeca.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 3 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*Catholic News article on the return of the relics

Jamii:waliozaliwa karne ya 9
Jamii:Waliofariki 922
Jamii:Wamonaki
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:watakatifu wa Uturuki
Jamii:Watakatifu wa Ugiriki
Ansfridi

ya Mt. Ansfridi huko Huy.]]
**Ansfridi** (Ubelgiji, 940 hivi – Leusden, leo nchini Uholanzi, 3 Mei 1010) alikuwa mtawala wa Huy, maarufu kwa maadili ya Kikristo pamoja na mke wake na binti yao pekee.

Alipofiwa mke wake, alitaka kujiunga na monasteri, lakini kaisari Oto III alimfanya askofu mkuu wa Utrecht mwaka 955 akaongoza jimbo hilo hadi kifo chake, ingawa alipozidi kudhoofika kutokana na malipizi yake akawa mmonaki kama alivyotamani kama moja ya monasteri alizozianzisha .

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa katika tarehe 3 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* Saints of May 11: Ansfrid

Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:watawa waanzilishi

Jamii:Watakatifu wa Ubelgiji
Gagauzia

**Gagauzia** ni sehemu yenye haki ya kujitawala nchini Moldova ambayo uhuru wake kamili unachochewa na ukabila katika eneo la Wagagauz ambao ni watu wenye asili ya Kituruki lakini ni Wakristo Waorthodoksi. 

Gagauzia ilipata uhuru wake mwaka 1990 kama Jamhuri ya Gagauzia lakini ikaunganishwa na Moldova mwaka 1994.

## Marejeo
Jamii:Moldova
Leo wa Africo

**Leo wa Africo** (karne ya 11 - karne ya 12) alikuwa mkaapweke wa Calabria, Italia Kusini, aliyejitosa katika sala na kuhudumia maskini, na hatimaye alifariki katika monasteri aliyoianzisha mwenyewe huko Africo, karibu na Reggio Calabria. 

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 5 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi 
Jamii:Waliozaliwa karne ya 11
Jamii:Waliofariki karne ya 12
Jamii:Wakaapweke
Jamii:Watawa waanzilishi
Jamii:wamonaki
Jamii:Watakatifu wa Italia
Brito

**Brito** (alifariki 386) alikuwa askofu wa mji huo wa Galia, leo nchini Ujerumani) kuanzia mwaka 374 hadi kifo chake. 

Kama watangulizi wake alipigania imani sahihi; alisimama dhidi ya Waprisiliani lakini alijitahidi bure, pamoja na Ambrosi na Hilari wa Poitiers, kuzuia wasiwaue na watu wakatili .

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 5 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Ekkart Sauser: *Heilige und Selige im Bistum Trier.* Trier 1987

Jamii:Waliofariki 386
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Ujerumani
Morandi wa Douai

ya Mt. Morandi.]]
'*** (pia: **Maurand, Maurant, Mauront, Morand, Maurontus*'; 634 - 5 Mei 702) alikuwa mmonaki shemasi nchini Ufaransa ambaye alianzisha monasteri ya Kibenedikto ya Breuil, akawa abati wake wa kwanza .

Anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu, sawa na wazazi wake, Adalbati na Rikitrude, na dada zake wote watatu, Klotsinda, Adalsinda na Eusebia wa Douai, mwenyewe akiwa mtoto wa nne na wa mwisho.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 5 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo 
*  Claude Roussel, *La Belle Hélène de Constantinople*, Droz, Genève, 1998. ISBN 2-600-00266-9
*  Claude Malbranke, *Guide de Flandre et Artois mystérieux*, page 91-92, Presse Pocket, Paris, 1966.

Jamii:Wabenedikto
Jamii:Mashemasi
Avertino

ya Mt. Avertino huko huko Crach.]]
**Avertino** (pia: **Iverzin**; alifariki 1189) alikuwa shemasi mkaapweke karibu na Tours, Ufaransa.

Rafiki wa Thomas Becket, alimsindikiza uhamishoni (1164), na baada ya kifodini chake (1170), alirudi Ufaransa kuishi upwekeni hadi alipofariki.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu.

Sikukuu yake ni tarehe 5 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa karne ya 11
Jamii:Waliofariki 1189
Jamii:wakaapweke
Jamii:mashemasi
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Seneriko

ya Mt. Seneriko katika mavazi ya kikardinali.]]
'*** (pia: **Cerenico, Cinereo, Serenidus, Cénéré, Sénéré, Sérène, Sérenède*'; Spoleto, Italia, 600 hivi - Le Mans, Ufaransa, 7 Mei 669 au 680) alikuwa mmonaki shemasi ambaye, baada ya kuhiji kwenye makaburi ya Martino wa Tours na Juliani wa Le Mans, alishika maisha magumu upwekeni; inasemekana akaanzisha monasteri yenye watawa 140.

Inasemekana pia kwamva alipokuwa kijana alifanywa kardinali na Papa Martin I .

Anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 7 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Mashemasi

Jamii:Wabenedikto
Jamii:makardinali
Jamii:watawa waanzilishi
Jamii:watakatifu wa Italia
Antoni wa Kiev

ya Mt. Antoni.]]
**Antoni wa Kiev** au **Antoni Pekerski** (kwa Kirusi Антоний Печерский; kwa Kiukraina Антоній Печерський; Liubek, 983 hivi - Kiev, 7 Mei 1073) alikuwa mkaapweke kwenye mlima Athos (Ugiriki) hadi alipotumwa kurudi kwao kueneza umonaki katika sehemu za Kiev (leo nchini Ukraina) zilizopokea Ukristo tangu muda mfupi. 

Baada ya kuanzisha monasteri kadhaa, alirudi upwekeni kwenye mlima Athos hadi alipotumwa tena Kiev ambapo, pamoja na Theodosi wa Kiev alianzisha ile maarufu ya Mapango ya Kiev . 

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 7 Mei lakini pia tarehe 23 Julai.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*Attwater, Donald and Catherine Rachel John. *The Penguin Dictionary of Saints*. 3rd edition. New York: Penguin Books, 1993. .
*The Fathers of Russian Monasticism at roca.org

Jamii:wakaapweke

Jamii:watawa waanzilishi
Jeremy Zucker

**Jeremy Scott Zucker** (amezaliwa 3 Machi 1996) ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka Marekani.

## Wasifu 
Mwenye asili kutoka Franklin Lakes, New Jersey, Zucker alilelewa katika familia ya muziki na wazazi wake na kaka zake wawili. Akiwa mwanafunzi katika Shule ya Upili ya Ramapo, alianza kufanya muziki chumbani kwake na baadaye akajiunga na bendi iliyoitwa "Foreshadows". Wimbo wa kwanza aliowahi kuandika ulikuwa hasa kuhusu hofu ya kaka yake ya urefu. Baada ya kuhitimu shule ya upili, alienda Chuo cha Colorado ambapo alihitimu mnamo 2018 na digrii ya baiolojia ya Masi. Kabla ya kutengeneza muziki wake mwenyewe, kazi yake ya kwanza ilikuwa kama mwalimu wa ubao wa theluji.

## Diskografia 
* *Beach Island* (2015)
* *Breathe* (2015) 
* *Motions* (2016-2017) 
* *idle* (2017) 
* *stripped.* (2018) 
* *glisten* (2018) 
* *summer,* (2018) 
* *brent* (2019) 
* *brent ii* (2021) 

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*jeremyzuckermusic.com
*
*Jeremy Zucker kwenye Facebook
*Jeremy Zucker kwenye Instagram
*Jeremy Zucker kwenye Twitter
*Jeremy Zucker kwenye YouTube
*Jeremy Zucker kwenye Spotify

Jamii:Waliozaliwa 1996
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Jamii:Watu walio hai
Mlima Athos

thumb|Mlima ulivyo.
**Mlima Athos** unapatikana katika rasi ya Athos iliyopo katika Ugiriki Kaskazini Mashariki na tangu kale (walau mwaka 800) ni mahali pa monasteri za kiume za Kanisa la Kiorthodoksi. 

Mlima huo, wenye urefu wa mita 2033 juu ya usawa wa bahari, umeorodheshwa na UNESCO kama Urithi wa Dunia mwaka 1988.
.]]

## Tanbihi
Gibriani

**Gibriani** (pia: *Gibrien, Gibrian, Gybrian, Gobrian, Gibrianus*; Ireland, karne ya 5 - Chalôns-sur-Marne, Ufaransa, 509) alikuwa padri wa Ukristo wa Kiselti aliyehama nchi yake kwa ajili ya Yesu akaishi Ufaransa hadi kifo chake.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 8 Mei. 

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* 
* 
* 
*Sigal Pierre-André, "Maladie, pèlerinage et guérison au XIIe siècle. Les miracles de saint Gibrien à Reims" in *Annales. Économies, Sociétés, Civilisations*. 24e année, N. 6, 1969. pp. 1522-1539.
* 

Jamii:Waliozaliwa karne ya 5

Jamii:mapadri
Jamii:Watakatifu wa Ireland
Jamii:watakatifu wa Ufaransa
Desiree wa Bourges

**Desiree wa Bourges** (kwa Kilatini: *Desideratus*; Soissons, 512 - Bourges, 8 Mei 550) alikuwa askofu wa mji huo, leo nchini Ufaransa, aliyelipatia jimbo masalia ya wafiadini katika mwaka mmoja wa uongozi wake.

Kwanza alikuwa chansela wa mfalme Klotari I na kupambana na uzushi na usimoni. Alipotaka kuingia umonaki, mfalme alimuambia afadhali ahudumie watu wake.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Kanisa la Kiorthodoksi kama mtakatifu, sawa na wazazi na ndugu zake wawili.

Sikukuu yake ni tarehe 8 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo 
* Hoever, Hugo.  *Lives of the Saints*.  New York: Catholic Book Publishing, 1977.
* Denis de Sainte-Marthe, *Gallia christiana*, vol. II, Parigi 1720, coll. 12-13
* Louis Duchesne, ''Fastes épiscopaux de l'ancienne Gaule*, vol. II, Parigi 1910
*  Gilbert Bataille, *Desiderato, vescovo di Bourges, santo*, in «Bibliotheca Sanctorum», vol. IV, col. 578
* Roger Aubert, v *1. Désiré'', in «Dictionnaire d'histoire et de géographie ecclésiastiques», vol. XIV, 1960, col. 343

Jamii:Waliozaliwa 512

Jamii:wanasiasa wa Ufaransa
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Usimoni

akitenda kwa usimoni (Ufaransa, karne ya 12).]]
**Usimoni** ni dhambi ya kuuza au kununua vitu vitakatifu au nafasi ya uongozi katika Kanisa kama alivyotaka kufanya Simoni Mchawi kadiri ya Matendo ya Mitume (8:9-24).

Dhambi hiyo imelaumiwa kuanzia karne ya 5 lakini ilizidi kutokea katika karne ya 9 na ya 10.

Hadi leo Sheria za Kanisa zinakabili tatizo hilo kwa kubatilisha uteuzi na kuadhibu wahusika.

## Tanbihi
## Marejeo
*  "Ecclesiastical Law", **832** 'Penalties and disability on simony'; **1359** 'Simony' (see also current updates)
* 

## Viungo vya nje
*

Jamii:Sheria za Kanisa
Jamii:makosa ya jinai
Metroni

**Metroni** (aliishi Verona, Italia, karne ya 8) alikuwa mkaapweke maarufu kwa ugumu wa maisha aliojipatia baada ya kuishi kwa anasa .

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 8 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Wakaapweke
Beatus wa Vendome

[thumb|[Sanamu yake.]]
**Beatus wa Vendome** (kwa Kifaransa: ** Béat, Bienheuré, Bié**; aliishi karne ya 7 hivi) alikuwa padri aliyeishi kama mkaapweke nchini Ufaransa.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 9 Mei. 

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Jean-Jacques Loisel, *Dans les pas de saint Bienheuré de Vendôme*, Sté Sc et Lettres L & C (Blois), 1999, pp.&nbsp;59–87.
* Filippo Caraffa e Giuseppe Morelli (curr.), *Bibliotheca Sanctorum* (BSS), 12 voll., Istituto Giovanni XXIII nella Pontificia Università Lateranense, Roma 1961-1969.

## Viungo vya nje
* L'Association du Faubourg Saint Bienheuré
* La Légende de Saint Bienheuré
* Dragons
* La Légende de Saint Bienheuré

Jamii:mapadri
Jamii:wakaapweke
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Wabakoko

**Wabakoko**, pia wanajulikana kama **Wabasoo**, ni kabila la Kibantu nchini Kamerun. 

Kulingana na takwimu za mwaka 2010 wako takriban 111,000, wengi wao wakiwa wamejikita katika Mkoa wa Littoral, kusini magharibi mwa nchi.  

Wanazungumza Kibakoko na wanahusiana na watu wa Bassa.   Watu hao waliweka upinzani kwa Wajerumani walipovamia Kamerun mnamo 1889. 

## Marejeo 
Jamii:Makabila ya Kamerun
Jamii:Mkoa wa Pwani (Kamerun)
Karama ya kutodanganyika

**Karama ya kutodanganyika** (kwa Kiingereza: "infallibility", kutoka Kilatini "infallibilitas") ni ile ambayo Wakristo wa madhehebu mbalimbali, hasa Wakatoliki na Waorthodoksi, wanasadiki ilishirikishwa na Yesu kwa Kanisa lake ili liweze kuongoza watu kwenye ukweli wote chini ya Roho Mtakatifu.

Kuhusu nani, katika Kanisa, na namna gani anatumia karama hiyo, misimamo ni tofauti, kwa mfano mitaguso ya kiekumene. 

## Katika Kanisa Katoliki
 (1846–1878), ambaye chini yake dogma kuhusu karama a kutodanganyika ya Papa ilitangazwa na Mtaguso wa kwanza wa Vatikano (1869-1870).]]
Wakatoliki  wanasadiki mhusika mkuu ni mwandamizi wa Mtume Petro, yaani Papa wa Roma, kama mkuu wa kundi la maaskofu, anapofundisha rasmi ("ex cathedra") kwa niaba ya maaskofu wote. kwamba fundisho fulani ni dogma iliyofunuliwa na Mungu, hivyo lazima isadikiwe na waumini wote. Bila shaka, jambo hilo ni wazi zaidi dogma ikitangazwa na Mtaguso Mkuu pamoja na Papa.
 ya Umoja wa Mataifa mwaka 2008.]]
Kwa vyovyote, dogma hiyo haihusu yale yote yanayosemwa na Papa, wala haihusu mwenendo wake, kama kwamba karama hiyo ingemuepusha na dhambi.

Imani hiyo imestawi katika historia ya Kanisa kuanzia maneno ya Yesu kwa Mtume Petro, hasa katika Injili ya Mathayo 16:19

## Tanbihi
## Marejeo
* 
* 
* 
* 
*  Translation of 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Marejeo mengine
* 
* The true and the false infallibility of the Popes. (1871), by bishop Joseph Fessler
* *Catechism of the Catholic Church* on infallibility (Holy See official website)
* 
* Catholicregister.org News article from the Catholic Register on *Rethinking Papal Infallibilty*.
*
*

## Viungo vya nje
* Dogma and Authority in the Orthodox Church
* The Fundamental Teachings of the Eastern Orthodox Church

Jamii:Teolojia
Jamii:Ukristo
Jamii:Kanisa Katoliki
Jamii:Papa
Kongal

[thumb|[Mozaiki ya huko Bangor ikimuonyesha pamoja na wamonaki wenzake.]]
**Kongal** (pia: **Comhghall**, **Comgall**; Ulster, 515 hivi &nbsp;&ndash; Bangor, 597/602) alikuwa askari wa Ireland aliyegeuka  mmonaki padri maarufu kwa kuanzisha monasteri maarufu ya Bangor  alipolea na kuongoza kwa hekima na busara maelfu ya wamonaki, akiwemo Kolumbani, kufuata masharti makali ya kitawa hata kupitia kanuni maalumu   .

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waanglikana kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 10 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Mapadri
Solange

[thumb|[Sanamu ya Mt. Solange.]]
**Solange** (Sainte-Solange, Cher, leo nchini Ufaransa, 863 hivi - 10 Mei 878 hivi) alikuwa bikira Mkristo mzuri sana aliyekatwa kichwa na mwanamume aliyeshindwa kumpata kimapenzi.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu bikira na mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 10 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*http://catholique-bourges.cef.fr/sanctuaires/solange/index.htm 
*http://www.sceneslegendairesdeste-solange.fr/
*https://linactuelle.fr/index.php/2018/12/01/jean-dolbouc-le-mythe-de-sainte-solange/ 

Jamii:waliozaliwa 863
Jamii:Waliofariki 878
Jamii:Mabikira
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Wiliamu wa Pontoise

**Wiliamu wa Pontoise** (Uingereza, karne ya 12 - Pontoise, Ufaransa, 10 Mei 1192 hivi) alikuwa padri ambaye alitoa kwa bidii na moyo wa ibada huduma zake kama paroko wa Waingereza wenzake walioishi karibu na Paris, mji mkuu wa Ufaransa.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 10 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa karne ya 12
Jamii:Waliofariki 1192
Jamii:mapadri
Jamii:Watakatifu wa Uingereza
Jamii:watakatifu wa Ufaransa
Walter wa Esterp

**Walter wa Esterp** (pia: **Gautier, Gaultier, Gaucher, Gualtierus**; Confolens, Aquitaine, 990 hivi - Esterp, Limousin, 11 Mei 1070) alikuwa padri wa jumuia nchini Ufaransa.

Kisha kulelewa vizuri kwa utumishi wa Mungu tangu utotoni, aliongoza kama abati hadi kifo chake monasteri akitoa mfano wa upole kwa wakanoni wenzake na upendo kwa maskini . 

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa kila mwaka tarehe 11 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:mapadri
Lopez

**Lopez** ni jina la:
*Alex Lopez
*Gina Lopez
*Jennifer Lopez
*Visenta Maria Lopez

Jamii:Majina ya watu
Rikitrude

[thumb|[Sanamu ya Mt. Rikitrude huko Boiry-Sainte-Rictrude.]]
**Rikitrude** (pia: **Rictrude, Rictrudis, Richtrudis, Richrudis**; 612 - 12 Mei 688) alikuwa mwanamke wa ukoo maarufu wa Ufaransa Kusini Magharibi ambaye tangu ujanani aliongozwa kiroho na Amando akaolewa na Adalbati I akaishi naye maisha maadilifu sana .

Baada ya mumewe kuuawa, kwa ushauri wa Amando alijiunga na monasteri ya Marchiennes aliyokuwa ameianzisha, akawa abesi wake na kuongoza vizuri sana mabikira waliowekwa wakfu huko.

Anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu, sawa na mume wake na watoto wao wote wanne, Klotsinda, Adalsinda, Eusebia wa Douai na Morandi.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 12 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo 
*Jo Ann McNamara, John E. Halborg, E. Gordon Whatley (1992), *Sainted Women of the Dark Ages*, pp.&nbsp;195–219

## Viungo vya nje
* http://nominis.cef.fr/contenus/saints/6966/Sainte-Rictrude.html

Jamii:Watawa waanzilishi
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Agnes wa Poitiers

[thumb|Mt. Agnes katika [dirisha la kioo cha rangi.]]
**Agnes wa Poitiers** (alifariki 586) alikuwa mwanamke wa Ufaransa ambaye alilelewa katika ikulu akawa kipenzi wa malkia Radegunda, aliyeanzisha chini ya kanuni ya Sesari wa Arles abasia huko Poitiers mwaka 557. Agnes alijiunga nayo na kwa baraka ya Jermano wa Paris akawa abesi wake akaiongoza kwa upendo mkubwa hadi alipofariki dunia.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa katika tarehe 13 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Vyanzo
* Brennan, Brian, 1985. "St. Radegund and the early development of her cult at Poitiers". *Journal of Religious History*, 13(4), pp. 340-354.

Jamii:Wamonaki
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Gebretsadik Abraha

**Gebretsadik Abraha Adihana** (amezaliwa 16 Julai 1992) ni mwanariadha wa mbio ndefu wa Ethiopia. Mnamo mwaka 2019, alishinda mbio za Guangzhou Marathon zilizofanyika Guangzhou, Nchini china aliweka rekodi mpya ya kukimbia kwa  muda wa masaa 2:08:04.  

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1992
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wanariadha wa Ethiopia
Kelvin Doe

thumb| Kelvin Doe akiwa na vifaa vyake vya kompyuta vya Kano nchini Sierra Leone mwaka wa 2013
**Kelvin Doe** (alizaliwa 26 Oktoba 1996,  Freetown, Sierra Leone ), pia anajulikana kama *DJ Focus*, ni mhandisi Sierra Leone . 

## Kazi 
Anajulikana kwa kujifunzia uhandisi akiwa na umri wa miaka 12 na kujenga kituo chake cha redio nchini Sierra Leone, ambako anacheza muziki na kutangaza habari kwa jina la "DJ Focus." Alikuwa mmoja wa waliofika fainali katika shindano la GMin's Innovate Salone, ambapo Doe alitengeneza jenereta kwa kutumia  vyuma chakavu. Doe anatumia vipande vilivyotupwa vya vifaa vya elektroniki ili kuunda visambazaji, jenereta na betri.  

Kama matokeo ya mafanikio yake, alipokea mwaliko wa kwenda Marekani na baadaye akawa mtu mdogo zaidi kushiriki katika "Programu ya Visiting Practitioner's katicha chuo cha MIT .   

Baadaye Doe alikuwa mzungumzaji katika TEDxTeen  na akafundisha wanafunzi wa shahada ya kwanza ya uhandisi katika Chuo cha Harvard .  Mnamo Mei 2013, Doe alitia saini mkataba wa mradi wa jua wa $100,000 na Mtoa Huduma ya Kasi ya Juu ya Sierra WiFi ya Kanada. 

Amepata fursa ya kukutana na viongozi mbalimbali wa dunia akiwemo aliyekuwa Waziri wa Mambo ya Nje wa Marekani, Hillary Clinton, na Rais wa Ghana Nana Akufo-Addo . Pia ameweza kuzungumza na vijana barani Afrika kwenye majukwaa tofauti. Mnamo 2016, Kelvin Doe alikua mjumbe wa Bodi ya Emergency USA, shirika lenye dhamira ya kutoa huduma za matibabu na upasuaji bila malipo kwa wahasiriwa wa vita na wahasiriwa wa umaskini. 

Doe sasa anamiliki na anaendesha kampuni yake ya K-Doe Tech, Inc, ambapo anasanifu na kuuza vifaa vya elektroniki vya watumiaji.  

## Utambuzi 
Mafanikio yake yaliandikwa na shirika la RadicalMedia na kuwasilishwa kwenye chaneli yao ya ushirika ya YouTube . Wakati video iliposambaa, hadithi ilichukuliwa na CNN, *NBC News*, na *The Huffington Post* .   Leo, Doe anadaiwa kuwa mvumbuzi mdogo wa Kiafrika. 

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1996
Aprunkulo wa Langres

[thumb|Mt. Aprunkulo katika [dirisha la kioo cha rangi.]]
**Aprunkulo wa Langres** (pia: **Apruncule, Aproncule, Aprunculus**; Autun au Dijon, leo nchini Ufaransa, karne ya 5 hivi - Clermont-Ferrand, 488 hivi) alikuwa askofu wa 11 wa Langres hadi alipolazimika kukimbia dhuluma ya Waario. Hapo akawa askofu wa 12 wa Clermont kuanzia mwaka 479 hadi kifo chake .

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 14 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo 
* *De S. Apruncolo episcopo Lingonensi, dein Claromontano in Gallia*, in Acta Sanctorum Maii, vol. III, Parigi-Roma 1866, pp. 368-369
* Louis Duchesne, ''Fastes épiscopaux de l'ancienne Gaule*, vol. II, Paris 1910, pp. 35 e 186
* *Dictionnaire d'archéologie chrétienne et de liturgie*, Tome III, deuxième partie, Paris 1914, col. 1916
* Jean-Charles Didier, *Abruncolo, vescovo di Langres, poi di Clermont, santo'', in «Bibliotheca Sanctorum», vol. I, coll. 126-127
Kartaki wa Lismore

[thumb|right|Mtakatifu Kartaki pamoja na [Katerina wa Aleksandria na Patrik wa Ireland.]]
**Kartaki wa Lismore** (pia: **Mo Chutu, Mochuda, Kartaki Kijana**; Fingen, Ireland, 555 hivi - Lismore, Ireland, 14 Mei 639) alikuwa padri aliyekwenda kuishi upwekeni miaka 14, halafu akajiunga na monasteri ya Bangor kabla ya kuanzisha ya kwake huko Rathin akiipatia kanuni mpya kwa lugha ya Kieire.

Mwaka 635 yeye na wanafunzi wake walifukuzwa huko na hatimaye akawa askofu wa kwanza wa Lismore baada ya kuanzisha huko monasteri nyingine iliyovuta vilevile wafuasi wengi.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi  na Waanglikana kama mtakatifu.

Sikukuu yake ni tarehe 14 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
*Johnston, Elva. "Munster, saints of (act. *c*. 450 – *c*. 700)." *Oxford Dictionary of National Biography*. Oxford University Press, September 2004, online edition May 2008; retrieved 14 December 2008.

## Viungo vya nje
*
* Lives of SS Declan and Mochuda, Gutenberg.org

Jamii:Waliozaliwa 555

Jamii:wakaapweke

Jamii:Watawa waanzilishi
Erembati

[thumb|Mt. Erembati akimuomba [Martino wa Tours.]]
**Erembati** (Saint-Germain-en-Laye, Yvelines, Ufaransa, 610 hivi - Fontenelle, Seine-Maritime, 670 hivi) alikuwa kwa miaka kumi askofu wa Toulouse kabla ya kujiunga na monasteri alipofariki .

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 14 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 610
Jamii:Waliofariki 670
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Wamonaki
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Akilei wa Larissa

**Akilei wa Larissa** (pia: **Achilles, Ailus, Achillas, Achilius, Achillius**; kwa Kigiriki: Άγιος Αχίλλειος, Ágios Achílleios; Kapadokia, leo nchini Uturuki, karne ya 3; Larissa, Ugiriki, 330) alikuwa askofu wa mji huo katika karne ya 4.

Baada ya kupata malezi mazuri, alipofiwa wazazi wake aliwagawia maskini mali zake akaenda kuhiji Yerusalemu na Roma; kutoka huko aliinjilisha sehemu mbalimbali kwa bidii ya kitume iliyothibitishwa na maadili yote. Alipofikia mkoa wa Tessaly alichaguliwa kuwa askofu.. 

Ni mmojawapo kati ya wale 318 walioshiriki Mtaguso wa kwanza wa Nisea (325). Anakumbukwa kwa hotuba yake ya kutetea imani sahihi na kwa muujiza alioufanya kuthibitisha kwamba mafundisho ya Ario ni uzushi.

Baada ya kurudi jimboni mwake alibomoa mahekalu ya Kipagani, alijenga makanisa na kufukuza pepo wabaya kwa wingi.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 15 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi 
## Viungo vya nje
*Achillius the Wonderworker, Archbishop of Larissa, from the Greek Orthodox Archdiocese of America: Kontakion and reading for 15 May
*Basilica of St. Achilleios at Lake Prespa from the Hellenic Ministry of Culture
*Achillios: article on the islet which houses the ruins of the basilica

Jamii:Waliozaliwa karne ya 3
Jamii:waliofariki 330
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:watakatifu wa Uturuki
Jamii:Watakatifu wa Ugiriki
Retisi

**Retisi** (pia: **Reticius, Rheticius, Rheticus, Rhétice**; alifariki 320 hivi) kwa miaka 25 hivi alikuwa askofu wa Autun, leo nchini Ufaransa, akiwa wa kwanza kati ya wanaojulikana .

Kwa agizo la kaisari Konstantino Mkuu alishiriki sinodi mbili zilizojaribu kumaliza farakano la Donato lilitokea Afrika Kaskazini.

Gregori wa Tours alimsifu katika maandishi yake .

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 15 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko
*Mababu wa Kanisa

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*Reticius von Autun 

Jamii:Waliozaliwa karne ya 3
Jamii:Waliofariki 320
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Jamii:Mababu wa Kanisa
Rupati wa Bingen

**Rupati wa Bingen** (kwa Kijerumani: **Rupert**; 712 - 732) alikuwa kijana wa Ujerumani, mtoto pekee wa Berta wa Bingen aliyemlea Kikristo baada ya kufiwa mumewe aliyekuwa kabaila Mpagani.

Walikwenda kuhiji Roma, halafu walitumia mali zao nyingi kusaidia maskini na kujenga makanisa mbalimbali na hatimaye walikwenda kuishi upwekeni karibu na mto Rhine.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake ni tarehe 15 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Herbert J. Thurston and Donald Attwater, eds. ''Butler's Lives of the Saints'', vol. 2. Allen, TX: Christian Classics, 1956. Page 322.
* Anne H. King-Lenzmeier: Hildegard of Bingen: An Integrated Vision. Liturgical Press, Colledgeville 2001, , S. 122.
* Werner Lauter: Rupert von Bingen. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). Band 8, Bautz, Herzberg 1994, , Sp. 1018–1021.
* Ernst Probst: Hildegard von Bingen - Die deutsche Prophetin. GRIN, München/Ravensburg 2010, , S. 19, 20 & 52.

## Viungo vya nje
* http://www.hildegard.org/rupert/rupert.html
* http://kirchensite.de/fragen-glauben/heiligenkalender/heiligenkalender-einzeldarstellung/datum/2000/05/15/heiliger-rupert-von-bingen/ 

Jamii:waliozaliwa 712

Jamii:Wakaapweke
Theodoriki Mkuu

thumb|Theodoriki Mkuu.
 la Theodoriki mwaka 523: rangi nyekundu inaonyesha maeneo aliyoyatawala mwenyewe, ile ya pink maeneo yaliyokuwa chini ya himaya yake.]]
**Theodoriki Mkuu** (454 - 30 Agosti 526) alikuwa mfalme wa Waostrogoti kuanzia mwaka 474. Ndiye aliyewaongoza kuteka Italia na kufikia mwaka 523 alitawala hadi Bahari ya Atlantiki.

## Tanbihi
## Vyanzo
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Marejeo mengine
* Andreas Goltz, *Barbar – König – Tyrann. Das Bild Theoderichs des Großen in der Überlieferung des 5. bis 9. Jahrhunderts* (Berlin: de Gruyter 2008) (Millenium-Studien zu Kultur und Geschichte des ersten Jahrtausends n. Chr., 12).
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Theodoric the Great at MiddleAges.net
* Theodoric the Goth, 1897, by Thomas Hodgkin, from Project Gutenberg
* Medieval Lands Project on Theodoric the Great, King of Italy

## Viungo vya nje
Jamii:Wanasiasa wa Italia
Karanogi

[thumb|[Sanamu yake huko Llangrannog, Welisi.]]
**Karanoki** (pia: **Carannog, Cairnech, Carnech, Karanteg, Carantocus, Carantoc, Carantock**; aliishi karne ya 6) alikuwa mmonaki halafu abati wa Britania anayetajwa kama mwanzilishi wa monasteri.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 16 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
*
**Lives of the Cambro British saints*, William Jenkins Rees,  Thomas Wakeman, 1835

Jamii:Wamonaki
Jamii:Mapadri
Jamii:Watawa waanzilishi
Jamii:Watakatifu wa Wales
Jamii:watakatifu wa Uingereza
Jermeri

[thumb|[Sanamu yake.]]
**Jermeri** (kwa Kifaransa: **Germier**; aliishi karne ya 6 au karne ya 7) alikuwa kwa miaka minne askofu wa Toulouse nchini Ufaransa ambaye alijitahidi kutembelea waumini wake na kuinjilisha bonde la mto Garonne.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 16 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*St. Germerius

Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Fatou Jeng

**Fatou Jeng** ni mwanaharakati wa hali ya hewa wa vijana nchini Gambia, amelenga elimu, uhifadhi na upandaji miti .    Anatambulika kimataifa kama mratibu wa hatua za hali ya hewa ya vijana nchini, pamoja na kuandaa Kongamano la Kitaifa la Vijana kuhusu  Tabianchi,  mratibu wa nchi na mjumbe wa bodi ya kimataifa ya Plant-for-the-Planet,   na shirika la Friday for Future.  Pia amehudumu kama msimamizi, mzungumzaji, na mtu wa rasilimali kwa programu kadhaa za kitaifa na kimataifa juu ya tabia nchi ikiwa ni pamoja na COP23 na COP24, Mkutano wa Global Landscapes wa 2018 wa Bonn, shirika la Action for Climate Empowerment  2018, na zaidi.

Jeng pia alianzisha shirika la vijana linaloongoza na lisilo la faida la Clean Earth Gambia. Lengo la shirika hilo ni kujenga uelewa kuhusu masuala ya mazingira, muhimu zaidi mabadiliko ya hali ya hewa. Pamoja na kufanya kazi ya kufundisha na kutoa mafunzo kwa zaidi ya watoto 500 wa shule kuhusu mabadiliko ya hali ya hewa pamoja na masuala ya mazingira kwa jamii za wenyeji. 

Mnamo 2019, kwa UNFCC YOUNGO ya kwanza kabisa, ujumbe wa vijana kwenye Majadiliano ya Hali ya Hewa, alikuwa mmoja wa watu thelathini waliochaguliwa.  Katika mkataba wa Umoja wa Mataifa alikuwa msukumo wa uwasilishaji wa sera kuhusu jinsia na mabadiliko ya tabia nchi pamoja na kiongozi wa uendeshaji wa sera kwa Wanawake na Jinsia. Pia mnamo 2019, alisaidia kuwezesha ushiriki wa vijana wakati wa wiki ya hali ya hewa ya Afrika. 

Alikuwa kijana bora kwa QTV Youth Dialogue Gambia  Mwezi Juni 2019 kwa utetezi wake wa  tabianchi,  na kuelezewa na Whatson Gambia kama mmoja wa vijana 30 wa Gambia wenye ushawishi mkubwa. 

Mnamo 2021, Alitambuliwa kama mmoja wa Viongozi 100 wa Juu wa Uhifadhi wa Vijana wa Kiafrika na Muungano wa Afrika wa YMCAs, shirika la African Wildlife Fund, na mkusanyiko wa mashirika mengi ya kimataifa yasiyo ya faida.

Jeng alikuwa mwanafunzi katika Chuo Kikuu cha Gambia, na alikuwa rais wa kwanza mwanamke wa umoja wa wanafunzi wa chuo hicho.   Na kwa sasa anasoma katika Chuo Kikuu cha Sussex ambapo anafuata shahada yake ya uzamili katika mazingira, maendeleo, na sera.

## Marejeleo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanaharakati wa Gambia
KIU

**KIU** ni kifupi kinachoweza kumaanisha

*Kitengo kikuu cha uchakataji au Kichakato kikuu (ing. CPU)
*Kiu, kijiji kwenye Kaunti ya Makueni nchini Kenya. 

## Vyuo vikuu 
* Kampala International University, Uganda
* Karakoram International University, mjini Gilgit, Pakistan
* Kutaisi International University, mjini Kutaisi, Georgia
* Kobe International University, mjini Kobe, Japan
* Kyiv International University, Ukraine
* Kyoto International University, mjini Kyōtanabe, Japan
* Kyushu International University, mjini Kitakyūshū, Japan
Forodha

thumb|Nembo la kimataifa la forodha
thumb|Afisa na mbwa wa forodha wakikagua mzigo kwenye uwanja wa ndege
**Forodha** (ing. *customs*) ni jina la mamlaka ya nchi inayosimamia kuingia na kutoka kwa bidhaa zikivuka mipaka. Tangu kale kazi yake ni hasa kukagua thamani ya bidhaa na kudai malipo ya ushuru ambayo ni pesa inayokadiriwa kama sehemu ya thamani ya bidhaa kwa kibali cha kuzileta au kuzitoa nchini.

Kwa hiyo vituo vya forodha hupatikana kwenye mpaka wa nchi, pamoja na bandarini, uwanja wa ndege na ofisi za posta kwa vifurushi kutoka nje.

Kazi muhimu ya forodha ni pia kudhibiti bidhaa haramu kama madawa ya kulevya au bidhaa hatari ambako ni lazima kuhakikisha zinasafirishwa kwa njia salama, pamoja na hati zinazoonyesha maudhui yake kikamilifu.

Nchini Tanzania forodha ni sehemu ya Mamlaka ya Mapato ya Tanzania chini ya kamishna wa ushuru wa forodha na bidhaa.

## Marejeo 
## Viungo vya Nje 
* World Customs Organization
* EU Customs

Jamii:uchumi
Henri wa Ufini

thumb|200px|Mt. Henri alivyochorwa.
**Henri wa Ufini** (Uingereza, 1100 – ziwa Koylio, Ufini, 20 Januari 1156) alikuwa askofu mmisionari wa Uppsala (Uswidi) kuanzia mwaka 1153.

Alifanya kazi ya kueneza Injili kati ya Wafini hadi alipouawa kikatili na mkulima mzawa ambaye yeye alikuwa amejaribu kumuongoa .

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki, Walutheri na Waanglikana kuwa mtakatifu mfiadini. 

Sikukuu yake ni tarehe ya kifodini chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Vyanzo 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Viungo vya nje 
Jamii:Waliozaliwa 1100
Jamii:Waliofariki 1156
Jamii:Wamisionari
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Uingereza
Jamii:Watakatifu wa Ufini
Jamii:Watakatifu wa Uswidi
Adamu wa Fermo

**Adamu wa Fermo, O.S.B.** (Fermo, Marche, karne ya 12 – Fermo, 1209 au 1213) alikuwa mkaapweke, halafu mmonaki Mbenedikto wa Italia aliyefikia kuwa abati wa monasteri yake. 

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 16 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:wamonaki

Jamii:mapadri