Kujitoa kwa Joe Biden kwenye uchaguzi mkuu wa Marekani

thumb|250px|right|Joe Biden
**Mnamo Julai 21, 2024, Joe Biden**, rais aliye madarakani wa Marekani, alitangaza kujiondoa katika uchaguzi wa urais wa Marekani 2024 kupitia taarifa aliyoitoa kwenye mitandao ya kijamii.  Alimuidhinisha Makamu wa Rais Kamala Harris kama mgombea mbadala wake wa Chama cha Demokrasia katika uchaguzi huo. 

Kuliibuka wasiwasi juu ya afya ya Biden  wakati wa urais wake, haswa ukihusishwa umri na uwezo wake wa kutekeleza majukumu kwenye muhula wa pili. Licha ya matarajio tofauti ya watu,  mnamo Aprili 25, 2023, Biden alitangaza kuwa atagombea tena kama rais katika uchaguzi wa 2024, na Harris angekuwa tena mgombea mwenza wake. Kampeni hiyo inarandana na kampeni ya miaka minne iliyopita,  kampeni yake ya urais 2020 .  Siku ya tangazo lake, kura ya maoni ya *Gallup* iligundua kuwa kiwango cha kukubalika kwa Biden kilikuwa asilimia 37, huku wengi wa wale waliohojiwa wakisema uchumi ndio wasiwasi wao mkubwa.  Wakati wa kampeni yake, alinadi sera ya kiuchumi inayojulikana kama " Bidenomics " kufuatia janga la COVID-19 .   Mara kwa mara alisema nia yake ya "kumaliza kazi" kama ujumbe wa mikutano yake ya kisiasa.   

Wasiwasi kuhusu umri wa Biden ulifikia kiwango cha juu mnamo Juni 2024, kufuatia mdahalo kati ya Biden na mgombea wa Chama cha Republican Donald Trump . Utendaji wa Biden ulishutumiwa sana, na watoa maoni wakisema mara kwa mara alipoteza mwelekeo wa mawazo yake na kutoa majibu yasiyonyooka, alikuwa na hali ya kuyumbayumba, alizungumza kwa sauti ya kukoroma, na alishindwa kukumbuka takwimu au kutoa maoni yake mara kwa mara.  Waandishi kadhaa wa magazeti walimtangaza Trump kuwa mshindi,  na kura ya maoni ilionyesha kuwa wengi waliamini kuwa Trump alishinda.  Mjadala huo ukiwa umeibua maswali kuhusu afya yake, Biden alikabiliwa na wito wa kujiondoa kwenye kinyang'anyiro hicho kutoka kwa Wanademokrasia wenzake  na bodi za wahariri za vyombo kadhaa vikuu vya habari.   Kufikia Julai 19, zaidi ya maafisa wakubwa 30 wa Chama cha Demokrasia,  walikuwa wamemtaka ajiondoe. 

Licha ya miito mingi ya kumtaka ajiondoe, Biden alisisitiza mara kwa mara kwamba atasalia kuwa mgombea.  Hata hivyo, mnamo Julai 21, barua yenye saini yake iliwekwa kwenye akaunti yake ya mtandao wa X iliyoarifu kujiondoa kwake kama mgombea, ikisema kwamba hiyo ni "kwa faida ya chama changu na nchi".   Biden ni rais wa kwanza aliye madarakani anayestahili kuchaguliwa tena kuacha nia yake ya kuchaguliwa tena tangu Lyndon B. Johnson mwaka 1968, na rais wa kwanza katika historia ya Marekani kuchagua kutogombea tena baada ya kushinda kura za mchujo .

## Usuli 
### Ugombea wa Biden 
Mnamo Aprili 25, 2023, baada ya miezi kadhaa ya uvumi,   Rais Joe Biden alithibitisha kuwa atagombea tena kama rais katika uchaguzi wa urais wa Marekani wa 2024, na Makamu wa Rais Kamala Harris tena kama mgombea mwenza wake. Kampeni hiyo inarandana sana na kampeni yake ya urais 2020 .  Siku ya tangazo lake, kura ya maoni ya Gallup iligundua kuwa kiwango cha uungwaji mkono kwa Biden kilikuwa asilimia 37, huku wengi wa wale waliohojiwa wakisema uchumi ndio wasiwasi wao mkubwa.  Wakati wa kampeni yake, Biden alikuza ukuaji wa juu wa uchumi na ufufuaji kufuatia janga la UVIKO 19 (COVID 19) .   Mara kwa mara alisema nia yake ya "kumaliza kazi" kama kauli mbiu yake kwenye mkutano wa kisiasa.   

Kwenye kampeni yake, Biden alilipa kipaumbele suala la kulinda demokrasia ya Marekani, ikiwa ni pamoja na kurejesha haki ya kitaifa ya utoaji mimba kufuatia uamuzi wa Mahakama Kuu ya shirikisho kufuta mwongozo wa *Roe v. Wade*. Pia alidhamiria kuongeza fedha kwa ajili ya ulinzi na usalama wa mipaka na utii wa sheria pamoja na maboresho ya mfumo wa kipolisi,  Biden aliahidi kuunga mkono, kulinda na kutanua haki za wapenzi wa jinsi moja, LGBT pamoja na kuwekeza kwenye mapambano dhidi ya mabadiliko ya tabia nchi.

Kuelekeza nguvu kwenye kuimarisha mahusiano na washirika wa Marekani ilikuwa lengo kuu la sera ya Biden ya mambo ya nje  na aliahidi kuendelea kuunga mkono Ukraine kufuatia uvamizi wa Urusi dhidi ya nchi hiyo na kuibeba Israel kufuatia vita vyao na Hamas, akisema kuwa ni "muhimu" kwa maslahi ya usalama wa taifa la Marekani. Biden aliahidi kuendelea na juhudi za kukabiliana na uhalifu wa kutumia bunduki na kutetea Sheria ya Huduma za Bei Nafuu kufuatia maoni kutoka kwa Donald Trump alipoapa kuwa angefuta sheria hiyo.   Biden alipendekeza kuongeza ushuru kwa matajiri kupitia mpango wa "ukomo wa chini wa kodi ya mapato ya mabilionea" ili kupunguza nakisi na kufadhili huduma za kijamii kwa watu wa hali ya chinii.    Mnamo Machi 12, alifikia zaidi ya wajumbe 1,968 waliohitajika kushinda uteuzi wa Chama cha Kidemokrasia, na kuwa mteule aliyepita kabla mchakato kuisha.  

### Umri wa Biden na afya yake 
Katika kuapishwa kwake, Biden alikula kiapo cha ofisi akiwa na umri wa miaka 78, na kumfanya kuwa mtu mzee zaidi kushika wadhifa huo.  Biden alikuwa mzee alipochukua madaraka kuliko rais mwingine yeyote alipokuwa akiondoka madarakani. Wasiwasi juu ya afya ya  Biden uliibuka wakati wa urais wake, haswa kuhusu umri wake na uwezo wa kuumudu muhula wa pili. Kwenye ripoti katika *Jarida la Active Aging*, madaktari walibainisha kuwa alikuwa na "wasifu wa kipekee wa kiafya" kulingana na umri wake, na tathmini ya kimatibabu iliyofanywa na daktari Kevin O'Connor ilithibitisha utete wake wa kimwili.  Dan Zak wa ' *gazeti la Washington Post* alielezea serikali ya Marekani kama serikali ya wazee wakati wa kuapishwa kwa Biden. 

Mnamo Julai 2024, *The New York Times* liliripoti kwamba Kevin Cannard, daktari wa neva kutoka Kituo cha Kitaifa cha Kijeshi cha Walter Reed aliyebobea katika magonjwa yahusuyo kujongea kama ugonjwa wa Parkinson, alitembelea Ikulu ya White House mara nane ndani ya miezi minane iliyopita, ukijumuisha kukutana kwake na daktari wa Biden.  Ripoti hiyo ilizua utata kwani O'Connor aliikanusha, akitoa mfano wa kuonana kwa Cannard wakati wa utawala wa Barack Obama na wafanyakazi ndani ya Ikulu ya White House ambao walikuwa na matatizo ya neva. 

### Mdahalao na Trump 
Biden alikabiliwa na ukosoaji mkubwa baada ya mjadala mbashara wa televisheni dhidi ya Trump mnamo Juni 27, 2024, huku Wanademokratiki wengi wakikosoa utendaji, ambapo Biden alikuwa na mwonekano wa kuyumbayumba na alizungumza kwa sauti ya mikwaruzo.  Kufuatia utendaji wa Biden katika mdahalo huo, Wanademokratiki wengi walimtaka ajiondoe kwenye kinyang'anyiro hicho, na kusababisha msukosuko wa kisiasa ndani ya chama hicho kiasi kwamba vyombo vya habari waliuita "mgogoro wa Biden".

## Matokeo ya mdahalo 
Mnamo Julai 17, ABC News iliripoti kwamba kiongozi wa wachache wa Bungeni Hakeem Jeffries na kiongozi wa wengi wa Seneti Chuck Schumer walikutana na Biden mnamo Julai 12 na 13, mtawalia, na walikuwa wameelezea wasiwasi wao kwa Biden kuhusu kushindwa Kwa Chama cha Kidemokrasia katika Congress.  Biden aliripotiwa kumwambia Schumer kwamba alihitaji wiki moja kufanya uamuzi.  Jeffrey Katzenberg, mwenyekiti mwenza wa kampeni, aliripotiwa kumuonya Biden mnamo Julai 17 kwamba wafadhili walikuwa wakisitisha ufadhili wa kampeni yake, ingawa Katzenberg hakupendezwa na maudhui ya  majadiliano yao. 

Jioni hiyo, Biden alipimwa na kukutwa na maambukizi ya  UVIKO 19 (COVID-19) .  Allionekana na dalili kidogo, ikiwa ni pamoja na kikohozi, kutoa kamasi, na " dalili nyinginezo za maradhi ".  Hali kadhalika, taswira zake kwenye picha zilizomuonesha akiwa dhaifu wakati akishuka kwenye Air Force One akienda kujitenga katika makazi yake huko Rehoboth Beach, Delaware, zilichochea uvumi zaidi juu ya afya yake.  *Gazeti la New York Times* liliripoti kwamba Biden alikuwa "mwenye kukubali zaidi" kuondoa uteuzi wake.  Katika mazungumzo ya simu, spika wa zamani wa Ikulu Nancy Pelosi alimwambia Biden alikuwa na matarajio kuwa [Biden] asingegombe.  Mnamo Julai 18, *Axios* iliripoti kwamba Wanademokratiki waliamini kuwa Biden angejitoa kwenye uchaguzi, wakirejea shinikizo kutoka kwa Jeffries na Schumer, upigaji kura wa ndani, na ukosoaji.  *Gazeti la New York Times* liliripoti siku hiyo kwamba Biden alikuwa akifikiria kuhusu kujiondoa.  Kufikia jioni ya Julai 20, Biden alianza kupanga juu ya kujitoa kwenye kinyang'anyiro kwa kuwashirikisha washauri wa karibu, na alifikia uamuzi wa mwisho asubuhi ya Julai 21.  

Kabla ya kujitoa kwa Biden, neno *Joever* ( /dʒ oʊ . v ər / JOH -vər ), umbi-neno lenye maana ya *Joe* na *kwisha*, lilitumiwa na wakosoaji na vyombo vya habari kuelezea hali ya kampeni ya Biden. Neno hili lilitokana na chapisho la mwaka 2020 la 4chan lililomkejeli Biden alipodhaniwa hatoweza kushinda uchaguzi wa 2020, na kwa haraka likawa *meme* [kitu cha mzaha kisambaacho kwa kasi] maarufu ya mtandaoni, haswa Kwenye Twitter . Meme ya *Joever* ilipata umaarufu mkubwa mnamo 2024 huku wasiwasi juu ya siha na afya yake zikiongezeka. 

## Miitikio ya kampeni 
### Mkakati 
Kampeni ya Biden ilitumia mkakati wa kupunguza nguvu za maoni ya kutaka kujiondoa kwa Biden hadi alipoteuliwa rasmi kupitia kura iliyodhaniwa kuwa ya kuwaita kwa majina wapiga kura, kabla ya Kongamano la Kitaifa la Wanademokratiki, ambalo liliisha ndani ya saa moja. 

### Sera 
Kujibu lawama zilizofuatia mdahalao wake na Trump, Biden alitangaza sera kadhaa za kimaendeleo,  ikiwa ni pamoja na mageuzi ndani ya Mahakama ya Juu ili kuweka ukomo wa muhula na kanuni za maadili, marekebisho ya katiba ya kuanzisha mamlaka ya mwendesha mashtaka juu ya matendo ya rais, marufuku ya kitaifa ya silaha za mashambulizi, na. kupunguza ongezeko la kodi za pango. 

## Kujitoa 
Mnamo Julai 21, akaunti rasmi ya Rais Joe Biden kaika mtandao wa X,  ilichapisha barua iliyotangaza kujiondoa kwake. Katika barua hiyo, aliandika, " ... ingawa imekuwa nia yangu kutaka kuchaguliwa tena, naamini ni kwa manufaa ya chama changu na nchi kwa mimi kujiuzulu na kuelekeza nguvu zangu kipekee katika kutimiza wajibu wangu kama Rais wa nchi katika muda uliosalia wa kipindi changu."  Baadae, siku hiyo hiyo, chapisho kwenye akaunti hiyo hiyo lilimuidhinisha Harris, makamu wa rais tangu 2021, kama mbadala wake katika kinyang'anyiro cha urais. 

## Mbadala wa mgombea 
thumb| Ishara ya uwanja wa Biden/Harris ioneshayo  kuondolewa kwa jina la Biden, huko Oakland, CA, siku moja baada ya Biden kujitooa.
Wajumbe wala kiapo wa Biden walibaki huru kufuatia kujiuzulu kwake kutoka kwenye kinyang'anyiro hicho. Sasa, mgombea atakayepata saini 300 kutoka kwa wajumbe atatokea kwenye orodha ya wagombea urais. Ni lazima mgombea apate kura nyingi za wajumbe katika kongamano ili awe mteuliwa; ikiwa hakuna mgombeaji aliyepata kura nyingi hapo awali, wajumbe wakuu 700 zaidi wanaruhusiwa kumpigia kura mgombeaji.  Wajumbe wote karibu 3,800 waliojitolea hapo awali kwa Biden hawatofungwa. Yaani, hata kama Biden amemwidhinisha Harris, sheria za Kamati ya Kitaifa ya Wademokratiki hazihitaji wajumbe hawa kufuata mapendekezo yake na kumuunga mkono mrithi wake aliyechaguliwa. 

Katika uchunguzi juu ya wajumbe uliofanywa na Associated Press mnamo Julai 22, 2024, Kamala Harris alikua mgombeaji mpya baada ya kupata ahadi kutoka kwa zaidi ya nusu ya wajumbe. 

## Miitikio ya kisiasa 
### Chama cha Kidemokrasia 
Marais wa zamani Bill Clinton na Barack Obama walisifu kazi ya Biden kama rais, ambapo Obama akiandika kuwa "Joe Biden amekuwa mmoja wa marais wa Marekani walioleta tija" na kwamba Biden "hangefanya uamuzi huu isipokuwa kwa kuamini kuwa ni sahihi kwa Marekani."  Wanademokratiki wengi walisifu uamuzi wa Biden kuwa "hakuwa mbinafsi". Watu hao ni kama vile Mbunge wa South Carolina Jim Clyburn, mshauri wa Obama David Axelrod, na Mbunge wa Ohio Greg Landsman, huku Kiongozi wa Wengi katika Seneti Chuck Schumer akiandika kwamba kwa mara nyingine Biden "ameiweka nchi yake, chama chake., na mustakabali wetu mbele" na kuiweka nafsi yake nyuma.  Aliyekuwa Waziri wa Mambo ya Nje na mgombea urais Hillary Clinton alifanya vivyo hivyo na kumuidhinisha Harris. 

### Kampeni ya Trump 
Kufuatia tangazo la kujiondoa kwa Biden, Trump alitoa taarifa kwenye mtandao wake wa kijamii, Truth Social, akisema kuwa mpinzani wake wa zamani "hakufaa kugombea Urais, na kwa hakika hafai kuhudumu", akimuelezea kama "Rais wa ovyo kuliko wote walopata kutokea katika historia ya nchi yetu".  Kampeni ya kuchaguliwa tena kwa Trump imetayarisha ripoti za utafiti wa upinzani kuhusu Kamala Harris na gavana wa Pennsylvania Josh Shapiro . Kampeni ilinuia kutoa ujumbe wa kumkosoa vikali Harris katika Kongamano la Kitaifa la Republican, lakini baadae ikaamua kuitupilia mbali nia yake hiyo. 

### Mwitikio wa kimataifa 
Mataifa mbalimbali yamekuwa na maoni juu ya kinachoendelea Marekani. Mataifa hayo ni pamoja na Australia  Brazil, Canada, China, Jamhuri ya Czech, Ujerumani, Ireland, Israel, New Zealand, Norway, Philippines, and others.

## Tanbihi
Jamii:Siasa ya Marekani
Jamii:2024
__INDEX__