open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pilot (sehemu ya Prison Break)

"**Pilot**" ni sehemu ya kwanza kabisa ya mfululizo wa tamthilia ya kusisimua ya Kimarekani *Prison Break*. Sehemu hii imeongozwa na Brett Ratner na kutungwa na Paul Scheuring, ambaye pia ni muundaji wa mfululizo huu. Ilionyeshwa kwa mara ya kwanza nchini Marekani mnamo Agosti 29, 2005, kwenye kituo cha televisheni cha Fox. Sehemu hii inamtambulisha Michael Scofield (uhusika uliochezwa na na Wentworth Miller), ambaye anajiingiza kwa makusudi jela la Fox River State ili kumnasua kaka yake, Lincoln Burrows (uhusika ulichezwa na Dominic Purcell), ambaye alihukumiwa kifo kwa kosa la mauaji ya kaka wa Makamu wa Rais. Kosa  ambalo hakulitenda.

## Muhtasari
Baada ya kujichora machata korofi yanayoleta ramani ya gereza na maelezo mengine ya siri, Michael Scofield anajiingiza mwenyewe jela kwa kupora benki. Mara tu anapofika gerezani, anakutana na Lincoln Burrows na kuanza kutekeleza mpango wake wa kumtorosha Lincoln kabla ya tarehe yake ya kunyongwa. Michael anaanza kutathmini mazingira ya gereza, kukusanya washirika, na kutafuta njia ya kufikia maeneo muhimu kwa ajili ya kutoroka. Anapambana na changamoto za utawala wa gereza, walinzi, na magenge mbalimbali ya wafungwa, huku akijaribu kuficha nia yake halisi kutoka kwa kila mtu.

## Hadithi
Sehemu ya "Pilot" inaanza kwa kuanzisha njama kuu ya *Prison Break*: mhandisi Michael Scofield akijaribu kumuokoa kaka yake kutoka kipengele cha kunyongwa. Michael anaonekana akiwa na chata lake kubwa mgongoni na mikononi, iliyoundwa kuficha ramani na namba muhimu zitakazomsaidia kutoroka. Tunaona jinsi anavyopora benki kwa makusudi ili ahukumiwe na kupelekwa Fox River.

Gerezani, Michael anakutana na Lincoln Burrows na wanafanya "mazungumzo" yao ya kwanza kama wafungwa. Michael anaanza kuchunguza njia za kutoroka, akijifanya anatumia ujuzi wake wa uhandisi kurekebisha mambo gerezani. Anawasiliana na wafungwa wengine muhimu kama vile Fernando Sucre (mjelamjela mwenza), John Abruzzi (mkuu wa Mafia anayeweza kutoa ndege), na Theodore "T-Bag" Bagwell (mfungwa hatari anayeweza kuleta matatizo). Pia, anakutana na Daktari Sara Tancredi, ambaye anafanya kazi katika kliniki ya gereza, eneo muhimu kwa mpango wake. Mwishoni mwa kipindi, Michael anaanza kutekeleza hatua ya kwanza ya mpango wake, akionyesha utatuzi wa matatizo yake na akili yake ya hali ya juu.

## Marejeo
## Viungo vya Nje
* Watch "Pilot" online at Fox.com 
* 

Jamii:Sehemu za Prison Break
Jamii:Sehemu za televisheni
Francistown

'''''' ni mji wa pili wa Botswana. Wakati wa sensa ya mwaka 2022 ulikuwa na wakazi 103,417  

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Botswana

## Marejeo 
Jamii:Miji ya Botswana
Monica Ndaya

**Monica Ndaya Kanyinda** (anajulikana kwa jina moja la **Monica Ndaya**) ni mwanasoka wa Kongo ambaye anacheza kama beki wa OCL City na timu ya taifa ya wanawake ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

## Kazi ya klabu 
Ndaya alicheza kwa FCF Bafana Bafana na OCL City katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. 

## Kazi ya kimataifa 
Ndaya al ichaguliwa kwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo katika ngazi ya juu wakati wa Mashindano ya Kufuzu kwa Olimpiki ya Wanawake ya CAF ya 2020 (raundi ya tatu).

## Marejeo 
Jamii:wachezaji mpira wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Amba Bongo

**Amba Bongo** (alizaliwa Kinshasa, 21 Aprili 1962) ni mwandishi wa Kongo na mtetezi wa wakimbizi wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo  

## Wasifu 
Alipata *shahada ya Kiingereza na Utamaduni wa Afrika* katika Taasisi ya Juu ya Ualimu ya Gombe, kisha akasomea saikolojia katika Chuo Kikuu cha Warocqué cha Mons, Ubelgiji  .

Anafanya kazi kama mkurugenzi wa Active Women, muundo wa wakimbizi wa jumuiya ambao unasaidia wanawake wa Kiafrika wanaozungumza Kifaransa katika maombi ya hifadhi  ,  . Anaishi London .

## Machapisho 
** *Une femme en exil*, 2000
** *Cécilia*

## Marejeo 
Jamii:waandishi wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Maguy Kabamba

**Maguy (Margaret) Rashidi Kabamba** (alizaliwa 3 Agosti 1960) ni mwandishi na mfasiri kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Ana shahada ya Sanaa inayobobea katika utafsiri kutoka Chuo Kikuu cha York, Toronto, Kanada, na Shahada ya Uzamili ya Kifaransa, pamoja na Mhispania mdogo, kutoka Chuo Kikuu cha Saint Louis, St. Louis, MO.

## Wasifu 
Riwaya yake *ya Deni la Ukoloni* ilichapishwa mnamo 1995. Kitabu hiki kinaangazia kwa kina imani ya Waafrika wengi kwamba maisha bora yanaweza kupatikana Ulaya. Kichwa chake kinarejelea falsafa kwamba upataji wa mali na pesa kwa njia yoyote (yaani, uhalifu) ni malipo au haki halali. Usemi huu umetumiwa mara kwa mara na viongozi wa Kongo  . Kitabu chake cha pili kinaitwa *Jibu*, riwaya nyingine ambamo anachora picha ya jamii ya sasa ya Wakongo.

Wakati wa mwaka wa shule wa 2007-2008, alifanya kazi kama mwalimu wa Kifaransa I-III katika Shule ya Upili ya Dulles .

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* Wasifu wa waandishi wa Kiafrika 
* Wasifu wa waandishi wa Kiafrika (kama hapo juu katika Kifaransa na habari zaidi)

Jamii:waandishi wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Benedict Lombe

**Benedict Lombe** (alizaliwa Goma, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, 1992 ) ni mwandishi mwenye uraia wa nchi mbili, Kongo na Uingereza. Kwa sasa anaishi London .

## Wasifu 
Mtindo wake ni wa kujitolea, iwe ni kuandika kuhusu utambulisho wa watu weusi au hadithi za diaspora. . Uandishi wake umebuniwa kwa umakini, unaonyesha ubinadamu mkubwa na umejaa ucheshi .

### Tuzo 
Alipokea Tuzo la 2022 la Susan Smith-Blackburn kwa Wanawake, Transgender, na Waandishi wa kucheza wasio wa Binary kwa mchezo wake wa *Lava* . Tuzo hiyo ilitolewa kwake katika Ukumbi wa Kuigiza wa Shakespeare Globe mnamo Jumatatu, Aprili 11, 2022  . Yeye ndiye mwandishi wa kwanza kupokea tuzo hii kwa uchezaji wake tangu kuundwa kwa tuzo mnamo 1978, miaka 44 iliyopita  . Inasimulia hadithi ya safari ya mwanamke kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo hadi London kupitia Afrika Kusini baada ya ubaguzi wa rangi . Siku moja, mwanamke huyu wa Kiingereza-Kongo alipokea barua isiyotarajiwa kutoka kwa ofisi ya pasipoti ya Uingereza, fumbo ambalo alipaswa kulifunua  na Tuzo la Utendaji Bora Mbali la Mwisho wa Magharibi.

Pia alipokea uteuzi wa Tuzo la Alfred Fagon katika mfululizo wa Michezo Bora Mpya ya Mwaka  na orodha fupi za Tuzo la Uandishi wa Igizo la Papatango na Royal Cour & Kudos TV Fellowship  .

## Bibliografia na sinema 
### Miradi iliyokamilika 
* *Lava* kucheza
* Kazi ya kidijitali ya The Protest Papatango Theatre Company ya Bush Theatre kama sehemu ya *Isolated But Open* series  .
* Kipande cha msimu wa Damsel Productions '2020 *Outdoors*  .

Amekamilisha kikamilifu kamisheni ya Tamasha la Charleston na mchezo wa kuigiza wa Theatre 503 huko London kuhusu hadithi za wanawake wa Kongo katika historia nzima  .

Anashiriki katika Chumba cha Waandishi wa Drama ya BBC 2021-2022  ambacho anaandikia miradi ya asili ya filamu na televisheni.

## Marejeo 
Jamii:waandishi wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:waandishi wa Uingereza
Annie Lulu

**Annie Lulu** (alizaliwa 1987) ni mshairi, mwimbaji, mwandishi wa Kongo na Romania, akiandika kwa Kifaransa. Anachunguza mada za ikolojia, ufeministi na tamaduni nyingi. Alishinda tuzo ya riwaya ya ikolojia ya 2023.

## Wasifu 
### Utoto, elimu na maisha ya awali 
Annie Lulu alizaliwa mjini Iasi nchini Romania . Ana asili ya Kirumani, Warom na Wayahudi kwa upande wa mama yake, na asili ya Kongo kwa upande wa baba yake . Alifika Ufaransa akiwa mdogo sana, alisomea falsafa, na akajikita kikamilifu katika uandishi. .

### Kazi 
Riwaya yake ya kwanza, *La Mer Noire dans les Grands Lacs*, iliyotolewa mwaka 2021, ni ya kumbukumbu za maisha yake .  Inasimulia hadithi ya Nili ambaye yuko tayari kujifungua mtoto wake wa kwanza na anarejea tena katika asili yake. . Hapo tunagundua historia ya mama yake mwenyewe, aliyekuwa mwanafunzi, mjamzito bila kuwa mke wa mwanaume mweusi, katika Romania ya mwaka 1989, bado ikiendeshwa na dikteta Nicolas Ceausescu. Mwisho wake alizalia Iasi na kufanikiwa kwa kuwa mwalimu katika chuo kikuu cha Bucharest. Lakini mama yake hakuwa na hisia za upendo kwa binti yake.  . Riwaya hii ilikuwa katika mbio za Prix Louis Guilloux, ambayo hatimaye ilishinda na Dimitri Rouchon-Borie  ,  . Pia ilitofautishwa na jury ya Prix Senghor kwa vile ilipokea tuzo ya riwaya ya kwanza ya kuzungumza Kifaransa na Francophile  ,  ,  ,  .

## Inafanya kazi 
* *La Mer Noire dans les Grands Lacs*, Paris, Éditions Julliard, 2021, 181 p. 
* *Peine des Faunes*, Paris, Éditions Julliard, 2022, 312 p. 

## Tuzo na zawadi 
* Tuzo la Senghor kwa riwaya ya kwanza ya lugha ya Kifaransa na Francophile 2021 kwa *Bahari Nyeusi katika Maziwa Makuu* 

## Marejeo 
Jamii:waandishi wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:waandishi wa Romania
Astrid Mujinga

**Astrid Mujinga** (alizaliwa Likasi, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, 1955) ni mwandishi, mwanaharakati wa haki za wanawake na mwanahabari katika Redio Okapi  ,  .

## Wasifu 
Astrid Mujinga ana shahada ya kwanza katika elimu ya mafunzo, chaguo la Kifaransa na lugha za Kiafrika, aliyoipata katika Taasisi ya Juu ya Elimu. Alifundisha Kifaransa kwa miaka 20 katika Chuo cha Alfajiri kabla ya kujikita katika uandishi wa habari.  .

## Inafanya kazi 
* .
* 
* .

## Marejeo 
Jamii:waandishi wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Orodha ya wahusika wa Prison Break

, Robert Knepper, Wade Williams, Sarah Wayne Callies, Wentworth Miller pamoja na mtayarishaji mkuu Matt Olmstead]]
Hii ni **orodha ya wahusika** katika mfululizo wa televisheni ya Marekani *Prison Break*. Wahusika wameorodheshwa kwa alfabeti kwa kutumia jina lao la mwisho au kwa jina ambalo linaonekana kwenye safu ya majina ya kipindi.

## Muhtasari
:  = Waigizaji wakuu (waliotajwa) 
:  = Waigizaji wa mara kwa mara (3+)
:  = Waigizaji wageni (12)

### Waigizaji wakuu
### Waigizaji wa mara kwa mara

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* Official characters' biographies  at Fox's *Prison Break* website
Jamhuri ya Kislovakia (1939–1945)

**Jamhuri ya Kislovakia (1939–1945)** ilikuwa nchi tegemezi ya Ujerumani ya Kinazi iliyoanzishwa tarehe 14 Machi 1939 baada ya kuvunjika kwa Czechoslovakia kufuatia Mkataba wa Munich wa 1938. Taifa hili liliongozwa na Jozef Tiso, padri wa Kanisa Katoliki, na liliendesha utawala wa chama kimoja kwa kushirikiana kwa karibu na utawala wa Hitler.

## Historia 
### Kuanzishwa kwa taifa 
Baada ya Czechoslovakia kulazimika kukabidhi Sudetenland kwa Ujerumani mwaka 1938, mgawanyiko wa ndani ulipelekea maeneo mengine pia kudai uhuru. Slovakia, kwa msaada wa Ujerumani, ilitangaza uhuru wake tarehe 14 Machi 1939.

### Katiba na utawala 
Katiba ya kwanza ya Slovakia kama taifa huru ilipitishwa mwezi Julai 1939, ikimpa rais mamlaka makubwa, ikiwa ni pamoja na kuteua waziri mkuu na mawaziri. Jozef Tiso, kiongozi wa chama cha HSĽS (Hlinka's Slovak People's Party), aliteuliwa kuwa rais, huku Vojtech Tuka akiwa waziri mkuu wa kwanza.

### Uhusiano na Ujerumani Kinazi 
Slovakia ilikuwa mtegemezi mkuu wa Ujerumani, na mara kadhaa ilishiriki vita upande wa Majeshi ya Muungano wa Axis. Iliunga mkono uvamizi wa Polandi mnamo Septemba 1939 na baadaye kushiriki kwenye mashambulizi ya Umoja wa Kisovyeti mwaka 1941.

## Ukandamizaji dhidi ya Wayahudi 
Sheria kali dhidi ya Wayahudi zilianza kutekelezwa kuanzia mwaka 1940, ikiwemo "Jewish Code" iliyoweka masharti ya ubaguzi wa wazi, kazi za lazima, na kuvalia alama ya njano. Kati ya mwaka 1942 na 1944, karibu Wayahudi 70,000 walipelekwa kwenye kambi za mateso kama Auschwitz, ambapo wengi wao waliuawa.

## Mapinduzi ya kitaifa 
Mnamo Agosti 1944, Mapinduzi ya Kitaifa ya Slovakia (Slovenské národné povstanie) yalizuka yakiongozwa na maafisa wa kijeshi na wapinzani wa utawala wa Tiso. Ingawa mapinduzi haya yalizimwa na Ujerumani, yaliashiria mwisho wa udhibiti wa Slovakia na kushiriki katika harakati za kukomboa taifa.

## Mwisho wa utawala wa Tiso 
Tarehe 4 Aprili 1945, mji mkuu Bratislava ulitekwa na Jeshi la Umoja wa Kisovyeti. Muda mfupi baadaye, Slovakia ilijumuishwa tena ndani ya Czechoslovakia. Jozef Tiso alikamatwa, akashtakiwa kwa usaliti na mauaji ya halaiki, na kunyongwa mwaka 1947.

## Muhtasari 
## Urithi 
Leo hii, Jamhuri ya Slovakia haichukulii taifa hili la 1939–45 kama sehemu ya urithi wa kitaifa. Ingawa baadhi ya vikundi vya kisiasa vinataja tarehe 14 Machi kama “Siku ya Uhuru wa Taifa,” taasisi rasmi za kiserikali hazikubali utawala huo kama halali. Tukiangalia nyuma, kipindi hiki kinaakisi giza la ushirikiano na nguvu za Nazi pamoja na mauaji ya halaiki.

## Tazama Pia 
* Jozef Tiso
* Holocaust
* Mapinduzi ya Kitaifa ya Slovakia
* Czechoslovakia

## Viungo vya Nje 
* United States Holocaust Memorial Museum
* Slovak Republic - Britannica

Jamii:Historia ya Ulaya
Jamii:Historia ya Slovakia
Mapinduzi ya Kitaifa ya Slovakia

, Rais wa Slovakia na kiongozi wa chama cha Hlinka (Ludak).s)]]

**Mapinduzi ya Kitaifa ya Slovakia** (kwa Kislovakia: *Slovenské národné povstanie*, SNP) ulikuwa uasi mkubwa wa kijeshi na kiraia dhidi ya serikali ya Jamhuri ya Kislovakia (1939–1945) iliyokuwa inashirikiana na Ujerumani ya Kinazi wakati wa Vita ya Pili ya Dunia. Uasi huu ulizinduliwa tarehe 29 Agosti 1944, ukiwa na lengo la kuondoa utawala wa kifashisti na kurejesha uhuru wa Slovakia kama taifa huru au sehemu ya Czechoslovakia iliyounganishwa tena.

## Historia ya awali 
Baada ya Czechoslovakia kugawanywa na Mkataba wa Munich na baadaye kuvamiwa na Ujerumani mwaka 1939, Slovakia iligeuka kuwa serikali tegemezi ya Wanazi chini ya uongozi wa Jozef Tiso. Serikali hiyo ilishiriki moja kwa moja katika vita dhidi ya Umoja wa Kisovyeti, pamoja na kutekeleza sera za ubaguzi, ukiwemo usafirishaji wa Wayahudi kuelekea kwenye kambi za mateso.

Kadri vita vilivyoendelea, upinzani wa ndani ulianza kuimarika, ukijumuisha wanajeshi waliokuwa wakipinga utawala wa Tiso, wapinzani wa kisiasa, na mashirika ya kijamaa. 

## Mipango ya mapinduzi 
Mipango ya mapinduzi iliongozwa na Jeshi la Kupinga Unazi lililoitwa Jeshi la Kitaifa la Slovakia. Jenerali Ján Golian alikuwa mratibu mkuu wa awali, akifuatiwa na Rudolf Viest. Malengo yao yalikuwa:
* Kupindua serikali ya Tiso
* Kusaidia vikosi vya Kisovyeti vinavyokaribia
* Kuwapokea washirika kutoka nchi za Magharibi

## Mlipuko wa mapinduzi 
Mapinduzi yalizinduliwa rasmi tarehe 29 Agosti 1944 kutoka mji wa Banská Bystrica, ambako lilianzishwa makao makuu ya waasi. Maeneo makubwa ya kati ya Slovakia yalichukuliwa kwa muda, na serikali ya mapinduzi ikaanza kufanya kazi.

Vikosi vya Ujerumani vilijibu kwa haraka, vikitumia wanajeshi waliopitia mapambano ya mstari wa mbele, na kulazimisha wanamapinduzi kurudi katika vita vya msituni.

## Ushiriki wa vikosi vya nje 
Mapinduzi yalipata msaada wa moja kwa moja kutoka:
* Umoja wa Kisovyeti – walituma vikosi vya anga na washauri
* Wapolandi wa Jeshi la Armia Krajowa
* Washirika wa Kižidi na wa Kikomunisti

Hata hivyo, msaada wa kijeshi haukuwahi kufika kwa kiwango kilichotarajiwa, hasa kwa sababu ya tofauti za kijiografia na kisiasa kati ya washirika.

## Kushindwa kwa mapinduzi 
Mnamo Oktoba 1944, vikosi vya Ujerumani vilifanikiwa kukandamiza harakati hizo, wakiteka tena Banská Bystrica mnamo tarehe 27 Oktoba. Hata hivyo, harakati za wapiganaji wa msituni ziliendelea hadi mwisho wa vita mwezi Mei 1945.

## Matokeo 
Ingawa mapinduzi yalishindwa kijeshi, yalikuwa na athari zifuatazo:
* Yalizua hamasa ya kitaifa ya upinzani dhidi ya Wanazi
* Yalitoa msingi wa kihistoria kwa hadhi ya Slovakia kama taifa la kupinga ufashisti
* Viongozi wake walikumbukwa kama mashujaa wa taifa
* Yalithibitisha udhaifu wa serikali ya Tiso na kuongeza shinikizo kwa Nazi

## Muhtasari 
## Tazama pia 
* Jamhuri ya Kislovakia (1939–1945)
* Vita Kuu ya Pili ya Dunia
* Ján Golian
* Rudolf Viest
* Umoja wa Kisovyeti
* Banská Bystrica

## Viungo vya nje 
* Tovuti rasmi ya Makumbusho ya Mapinduzi ya Kitaifa ya Slovakia

Jamii:Historia ya Ulaya
Mukenke

**Mukenke** ni mji wa mkoa wa Kirundo nchini Burundi. 

## Tazama pia 
* Orodha ya miji ya Burundi

## Viungo vya nje
Jamii:Miji ya Burundi
Jamii:Mkoa wa Kirundo
Jozef Tiso

**Jozef Tiso** (13 Oktoba 1887 – 18 Aprili 1947) alikuwa mkleri wa Kanisa Katoliki na mwanasiasa wa Slovakia aliyeongoza Jamhuri ya Kislovakia kutoka 1939 hadi 1945, kipindi cha vita Vikuu vya Pili vya Dunia. Serikali yake iliundwa chini ya ushawishi na Ujerumani ya Kinazi, na ilikuwa na ushirikiano mkubwa na Berlin, ikitekeleza sera za kihalifu, ikiwa ni pamoja na utoaji wa Wayahudi kwa Wamarekani wa Kinazi.

## Maisha ya awali 
Jozef Tiso alizaliwa tarehe 13 Desemba 1887 katika kijiji cha Bytča, ambacho wakati huo kilikuwa sehemu ya Austria-Hungaria (sasa Slovakia). Alijiunga na Kanisa Katoliki na kuwa padri, na baadaye akapata elimu ya juu katika Chuo Kikuu cha Bratislava.

Alijikita sana katika siasa za Slovakia, akijiunga na Harakati ya Wakislovaki Wakikristo (Hnutie slovenských katolíkov), ambapo alikua kiongozi wa kisiasa maarufu.

## Kuongoza Jamhuri ya Kislovakia (1939–1945) 
Mnamo Machi 1939, baada ya kugawanywa kwa Czechoslovakia na Ujerumani, Tiso aliunda serikali ya Kislovakia yenye uhusiano wa karibu na Nazi. Alitekeleza sera za kufuata maelekezo ya Berlin, ikiwemo kufunga sheria kali za kibaguzi, na ushiriki katika vita kwa upande wa Axis.

Serikali ya Tiso ilihusishwa moja kwa moja katika utoaji wa Wayahudi wa Slovakia kwa majeshi ya Nazi, tukio lililojulikana kama mauaji ya Wayahudi wa Slovakia.

## Mapambano na Mapinduzi ya Kitaifa ya Slovakia 
Tangu 1944, kulikuwa na upinzani mkali dhidi ya serikali ya Tiso, ukiongozwa na Mapinduzi ya Kitaifa ya Slovakia, yaliyopambana dhidi ya utawala wa Nazi na serikali yake. Hali hii ilionyesha mgawanyiko mkali ndani ya taifa la Slovakia.

## Mwisho wa maisha na kifo 
Baada ya Vita vya Pili vya Dunia kumalizika, Tiso alikamatwa na serikali mpya ya Czechoslovakia. Alishtakiwa kwa uhalifu wa kivita na uhaini, na mnamo Aprili 18, 1947 alikamatwa. Akahukumiwa kifo cha kwa kupigwa risasi.

## Tazama pia 
* Jamhuri ya Kislovakia (1939–1945)
* Mapinduzi ya Kitaifa ya Slovakia
* Vita Kuu vya Pili vya Dunia

## Viungo vya nje 
* Encyclopaedia Britannica – Jozef Tiso

Jamii:Wanasiasa wa Slovakia
Jamii:mapadri
Orodha ya miji ya Cabo Verde

**Orodha ya miji ya Cabo Verde** inataja tu miji (cidades) na idadi ya wakazi mwaka 2010 . Takwimu za mwaka huo zinalinganisha na zile za mwaka 1990  na mwaka 2000.

## Tanbihi 
## Viungo vya nje 
* Instituto Nacional de Estatistica de Cabo Verde

Cabo Verde
Espargos

**Espargos** ni mji wa jamhuri ya Cabo Verde iko kisiwani Sal. 

Ukiwa na wakazi 17,081 (2010) ni mji mkubwa wa tatu nchini. 

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Cabo Verde

Jamii:Miji ya Cabo Verde
Fifi Mukuna

**Fifi Mukuna** (alizaliwa Kinshasa, 1968) ni mchoraji katuni kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

## Wasifu 
Baba yake alikuwa mwanadiplomasia. Alisoma shule ya msingi nchini Ubelgiji, ambako baba yake alikuwa amepangiwa kazi, akawa shabiki wa *Bob et Bobette*, mfululizo wa vibonzo ulioundwa na Willy Vandersteen. Alivutiwa na kuchora, na alipo rudi Zaire, alijiunga na *Académie des Beaux-Arts* mjini Kinshasa mwaka 1989. 

Baada ya kuhitimu, Mukuna alianza kuchangia katuni za kisiasa kwa magazeti na majarida mbalimbali ikiwa ni pamoja na *Le Palmarès*, *Le Phare*, na *Le Grognon*, akifanya kazi kwa karibu na wasanii maarufu wa Kongo na wabunifu wa picha. Kuhusu kazi yake kama mwigizaji wa katuni wa *Le Phare*, amesema, "Ilikuwa hatari, lakini niliifurahia sana."  Baadhi ya kazi hii ilichapishwa chini ya jina bandia, na wasomaji wengi walidhani kwamba alikuwa mwanamume, jambo ambalo lilimlinda wakati mamlaka wakati mmoja walikuja kwenye ofisi ya gazeti kushinikiza wasanii wasichore. 

Pia alichapisha vichekesho katika jarida la Muungano wa Franco-Kongo, shirika lisilo la faida la Kongo linalofanya kazi kwa ushirikiano na Alliance Française huko Paris. Mukuna alipata mafunzo zaidi kupitia warsha zilizoandaliwa na Centre Wallonie-Bruxelles. Mnamo 2001, alichangia katika mkusanyiko wa kazi za waandishi wa Kiafrika, ''À l'ombre du baobab*, ambamo aliangazia maisha ya watoto wa mitaani. 

Akiwa na wasiwasi juu ya upinzani uliozidi dhidi ya vibonzo vyake baada ya serikali kugundua utambulisho wake, Mukuna aliacha nchi yake mwaka 2002 na kuhamia Ufaransa. Alipokea hadhi ya mkimbizi wa kisiasa, na watoto wake waliweza kujiunga naye kuishi Ufaransa. Hata hivyo, mume wake aliyebaki Kinshasa alifariki kabla ya kuweza kumfuata.

Huko Ufaransa, Mukuna alianza tena kazi yake kama mwandishi wa vitabu vya katuni. Alichangia katika toleo la tatu la *Afrobulles*, uchapishaji wa mkusanyiko wa jina moja likiongozwa na mchora katuni mwingine wa Kongo, Alix Fuili, pamoja na mikusanyo mingine mitatu: *Une journée dans la vie d'un africain d'Afrique*, *Là-bas ...* *Na poto*, na *Wageni Wapya*. Pia alichangia gazeti la Italia *Linus*, kwa ushirikiano na mwandishi Christophe Ngalle Edimo, na kushiriki katika maonyesho *Matite africane* . Pia alishirikiana na Edimo katika urekebishaji wa hadithi ya Carl Norac kuhusu mada ya maji na ikolojia . Mnamo 2005 alichapisha katuni ya *Si tu me suis autour du monde.* Alichapisha riwaya yake ya kwanza ya picha ya pekee, *Kisi le Collier'', mwaka wa 2013. 

Zaidi ya kutengeneza kazi yake mwenyewe, Mukuna anafundisha, ikijumuisha katika Shule ya Juu ya Mkoa ya Sanaa ya Kuona katika Tourcoing. Yeye pia ni balozi wa kitamaduni wa Alliance Française na Msalaba Mwekundu . 

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1968
Jamii:Wachoraji wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Orodha ya miji ya Eswatini

**Orodha ya miji ya Eswatini** inataja miji na idadi ya wakazi mwaka 2005.

## Tanbihi 
## Viungo vya nje 
* Swaziland Government - The Central Statistical Office
* CityPopulation.de - Historical populations of the cities of Swaziland

Eswatini
Big Bend

**Big Bend** ni mji wa ufalme ya Eswatini. Una wakazi 10,342 (2005). 

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Eswatini

Jamii:Miji ya Eswatini
Mandji

'''''' ni mji wa pili wa jamhuri ya Gabon. Una wakazi 136,462 (2013). 

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Gabon

Jamii:Miji ya Gabon
Brikama

'''''' ni mji wa jamhuri ya Gambia. Una wakazi 84,608 (2013). 

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Gambia

Jamii:Miji ya Gambia
Elisabeth Mweya Tol'Ande

'''Elisabeth Mweya Tol'Ande''' (alizaliwa Kinshasa, 7 Julai 1947) ni mshairi na mwandishi wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo .

## Wasifu 
Elisabeth Mweya Tol'Ande ni binti wa wakulima. Ameshimiwa na Chama cha Waandishi Vijana wa Kongo cha Kinshasa, kisha na Mama wa Taifa wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Denyse Nyakeru Tshisekedi, katika mradi wa **"Congo au Féminin"**..

## Kazi za fasihi 
* Remous des feuilles, (poésie) machapisho Mont Noir (1974)
* Parole de Femmes
* Moi, Femme, je parle, Editions Grain de Sel
* Ahta ikifuatiwa na hadithi ya**"**Damnée**"**, Matoleo ya Bobiso mnamo 1976
* Ahta, ikifuatiwa na Ngamalo , iliyotolewa tena na Matoleo ya Nzoi
* Mtihani wa UKIMWI - Udhaifu wa Kibinadamu na Usaidizi wa Kimungu, Matoleo ya Mikanda  ,  , 
* *Maisha yanavyoendelea: Hadithi kutoka hapa na kwingineko,* matoleo ya Grand Lac, 2024 

## Tuzo 
* *Sébastien Ngonso* Tuzo ya Ushairi mwaka wa 1967.
* Mshindi wa Shindano la Kifasihi la *Rais Joseph Désiré Mobutu* mwaka wa 1970 
* Medali ya Shaba ya Sifa katika *Sanaa, Sayansi na Barua* mnamo 1976 

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* 
* 
* 

Jamii:waandishi wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:Waliozaliwa 1947
Jamii:Watu walio hai
Orodha ya miji ya Guinea

, Guinea's capital city.]]
.]]
**Orodha ya miji ya Guinea** inataja miji mikubwa 10 ya Guinea pamoja na idadi ya wakazi mwaka 2014, halafu miji mingine ya nchi hiyo.

## Miji mingine 
*Beyla
*Boffa
*Boké
*Coyah
*Dabola
*Dalaba
*Dinguiraye
*Faranah
*Forécariah
*Fria
*Gaoual
*Guéckédou
*Kérouané
*Koubia
*Koundara
*Kouroussa
*Lélouma
*Lola
*Macenta
*Mandiana
*Mali
*Mamou
*Pita
*Télimélé
*Timbo
*Tougué
*Yomou

## Tanbihi 
Guinea
Nzérékoré

'''''' ni mji wa pili wa jamhuri ya Guinea. Una wakazi 195,027 (2014). 

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Guinea

Jamii:Miji ya Guinea
Elodie Ngalaka

**Elodie Ngalaka** (jina la kuzaliwa: **Élodie Gieskes**, alizaliwa Kinshasa, 22 Januari 1962) ni mwandishi wa asili ya Kiholanzi, Cabinda, na Kongo, mwanzilishi mwenza wa *Bookutani* na Mkurugenzi wa *Tuzo ya Émilie Flore Faignond*. , 

## Wasifu 
Yeye ni binti ya Henri-Joseph Gieskes, raia wa Uholanzi, na Zoé-Elisabeth Yowalola Matumeli, wa taifa la Kongo. Élodie Ngalaka pia anajulikana kwa kuwa mke wa Tshibassu Mubiay. Kazi yake *Ngalaka, la Belgicaine* iliigizwa na Cie Théâtre de Marconte chini ya jina *kin la rumba, kin la sape*  ,  ,  , 

## Marejeo 
Jamii:waandishi wa Uholanzi
Jamii:waandishi wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Orodha ya miji ya Guinea-Bissau

kuu ya Bissau, mji mkuu wa Guinea-Bissau.]]
**Orodha ya miji ya Guinea-Bissau** inataja miji ya Guinea Bisau yenye idadi ya wakazi iliyozidi 5,000 wakati wa sensa ya mwaka 2009.

## Tanbihi 
Guinea-Bissau
Wivine N'Landu Kavidi

'''Wivine N'Landu Kavidi''' ni mshairi na mwanasiasa wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

## Wasifu 
Wivine N'Landu Kavidi alishikilia nyadhifa kadhaa muhimu katika utawala wa nchi, ikiwa ni pamoja na kuwa Mkurugenzi wa Utafiti katika Kituo cha Kitaifa cha Utafiti wa Kisayansi (CNRS) na Mshauri Mkuu wa Masuala ya Kijamii na Kitamaduni. Mnamo Agosti 1980, chini ya uongozi wa Mobutu Sese Seko, aliteuliwa kuwa Katibu Mkuu wa Masuala ya Wanawake, kisha mwaka 1996 akawa Waziri wa Ushirikiano wa Kimataifa. Mnamo 1997, alihamia uhamishoni nchini Afrika Kusini kufuatia kuingia madarakani kwa Laurent Kabila.Ni mke wa Jean Nguza Karl-I-Bond na binti wa Edmond Nzeza-Nlandu, mwanzilishi wa Chama cha Alliance des Bakongo (ABAKO).

Kama mwandishi, anajulikana kwa mkusanyiko wake wa Lures na Glimmers . Mnamo 4 avril 2006, alijiwasilisha kama mgombea wa chama cha Muungano wa Ulinzi wa Jamhuri (UDR) katika uchaguzi wa rais . Marie-Thérèse Nlandu, mwanachama wa familia yake, pia amesimama kama mgombea, lakini kwa chama cha Kongo-Pax.

## Marejeo 
Jamii:wanasiasa wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:waandishi wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Znamianka

thumb|220px|Mtazamo wa jiji kutoka upande
**Znamianka** ni mji wa Ukraini. Makutano muhimu ya reli kwenye mpaka wa maeneo ya nyika na misitu-steppe. Pamoja na Kropyvnytskyi huunda mkusanyiko wa mijini. Idadi ya wakazi ilihesabiwa kuwa 22,000 mwaka 2022.

## Historia 
Jiji lilianzishwa kama kituo cha reli mnamo 1869, na lilipewa hadhi ya jiji mnamo 1938 . Wakati wa Holodomor 1932-1933 (njaa iliyosababishwa bandia, mauaji ya halaiki yaliyotambuliwa ya Waukraine) na uvamizi wa Wanazi mnamo 1941-1943, jiji lilipoteza takriban idadi sawa ya wakaazi   .

Mnamo 1952 kituo kipya cha reli kilijengwa. Katika miaka ya 1960 majengo ya makazi ya ghorofa tano. Mnamo 1968, kwa heshima ya kumbukumbu ya ukombozi, obelisk kubwa ilijengwa katikati mwa jiji kwenye tovuti ya kaburi la watu wengi. Mnamo 1977, Nyumba ya Utamaduni. Katika miaka ya 1980 majengo ya makazi ya ghorofa tisa.

Wakati wa uvamizi wa Warusi ulioanza mwaka wa 2014, mwanajeshi anayeitwa Viktor Goli, ambaye jina la barabara kuu ya jiji hilo liliitwa, aliuawa huku akiwazuia adui kusonga mbele. Baada ya kuanza kwa wimbi jipya la vita mwaka 2022, mji huo ukawa kimbilio la maelfu ya wakimbizi kutoka kusini mashariki mwa nchi.

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Ukraini

## Marejeo 
Jamii:miji ya Ukraine
Gabú

'''''' ni mji wa jamhuri ya Guinea Bisau. Una wakazi 43,556 (kadiri ya sensa ya mwaka 2009). 

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Guinea-Bissau

Jamii:Miji ya Guinea Bisau
Orodha ya miji ya Guinea ya Ikweta

, mji mkuu wa nchi.]]
**Orodha ya miji ya Guinea ya Ikweta** inataja miji ya Guinea ya Ikweta yenye idadi ya wakazi iliyozidi 1,000 katika kadirio la mwaka 2005.

## Tanbihi 
Guinea ya Ikweta
Bata, Guinea ya Ikweta

**Bata** ni mji mkubwa wa jamhuri ya Guinea ya Ikweta, katika wilaya ya Litoral. Ni mji wa bandari na makao makuu ya wilaya hiyo na pia ya kanda ya Rio Muni ambayo ni sehemu ya kibara ya nchi. Mwaka 2015 idadi ya watu ilikadiriwa kuwa 290,000 na hivyo ni mji mkubwa wa nchi hiyo. 

Uko kwenye pwani a Bahari ya Atlantiki ya eneo la bara la nchi. Bata ni kitovu cha usafiri na bandari, ambapo feri husafiri hadi mji mkuu Malabo na jiji la Douala nchini Kamerun, wakati ndege zinaweza kutua katika Uwanja wa Ndege wa Bata. 

Bandari ya Bata ni kati ya bandari zenye kina kirefu zaidi katika Afrika ya Magharibi. Hata hivyo, Bata haina beseni la asili na gati lilijengwa ili kusaidia uhamisho wa shehena za meli. Bidhaa kuu zinazouzwa nje ni mbao na kahawa.  Bandari hiyo ilipanuliwa kwa sehemu na mikopo ya ushirikiano wa China, na uwezo wake ni tani milioni 6,5 na kontena za TEU 300,000 kila mwaka. 

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Guinea ya Ikweta

## Marejeo 
Jamii:Miji ya Guinea ya Ikweta
Ebebiyín

'''''' ni mji mkubwa wa tatu wa jamhuri ya Guinea ya Ikweta, katika wilaya ya Kié-Ntem. Una wakazi 24,831 (kadirio la mwaka 2005). 

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Guinea ya Ikweta

Jamii:Miji ya Guinea ya Ikweta
Orodha ya miji ya Jibuti

[thumb|250px|right|[Ramani ya Jibuti]]
**Orodha ya miji ya Jibuti** inataja miji mikubwa ya Jibuti pamoja na idadi ya wakazi wakati wa sensa ya mwaka 2009, halafu miji mingine ya nchi hiyo.

thumb|left|250px|Ramani ya kinaganaga zaidi
[thumb|right|250px|[Jibuti (mji)|Jibuti, mji mkuu]]
[thumb|right|250px|[Ali Sabieh]]

## Miji mingine
*As Ela (ايلى)
*Assa Hougoud (أسا هوغود‎)
*Assamo (أسامو)
*Balho (بالهو)
*Chebelle (شبيلي)
*Daimoli (دايمولي)
*Daoudaouya (داوديا)
*Dorale (دورال)
*Doumera (دوميرا)
*Godoria (غودوريا)
*Khor Angar (خور أنغار)
*Randa (راندا)
*Ras Siyyan (رأس سيان)
*Sagallou (ساجالو)
*Yoboki (يوبوكي)

## Tanbihi 
Jibuti
Ali Sabieh

'''''' ni mji wa jamhuri ya Jibuti. Una wakazi 44,782 (sensa ya mwaka 2024). 

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Jibuti

Jamii:Miji ya Jibuti
Bouaké (mji)

**Bouaké** ni mji wa jamhuri ya Cote d'Ivoire. Una wakazi 567,481 (kadirio la mwaka 2014). 

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Cote d'Ivoire

Jamii:Miji ya Cote d'Ivoire
Mutsamudu

**Mutsamudu** ni mji wa Komori wenye wakazi 23,594 (kadirio la mwaka 2005).

Unapatikana katika kisiwa cha Anjouan.

## Tazamia pia 
* Orodha ya miji ya Komori

Jamii:Miji ya Komori
Mafeteng

'''''' ni mji wa Lesotho wenye wakazi 39,754 (sensa ya mwaka 2016).

## Tazamia pia 
* Orodha ya miji ya Lesotho

Jamii:Miji ya Lesotho
Orodha ya miji ya Lesotho

ya Lesotho]]
, mji mkuu wa Lesotho]]
**Orodha ya miji ya Lesotho** inataja tu ile mikubwa zaidi pamoja na idadi ya wakazi katika sensa mbalimbali.

Lesotho
Jamii:Lesotho
Buchanan, Liberia

**Buchanan** ni mji wa Liberia wenye wakazi 50,245 (sensa ya mwaka 2008).

## Tazamia pia 
* Orodha ya miji ya Liberia

Jamii:Miji ya Liberia
Zawiyat Bischara

'''''' ni mji wa Libya wenye wakazi 14,154 mwaka 2010.

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Libya

## Marejeo 
Jamii:Miji ya Libya
Sikasso

'''''' ni mji wa Mali wenye wakazi 225,753 (mwaka 2009).

## Tazamia pia 
* Orodha ya miji ya Mali

Jamii:Miji ya Mali
Orodha ya miji ya Liberia

ya Liberia, ikionyesha wilaya na miji.]]
, mji mkuu wa Liberia]]
**Orodha ya miji ya Liberia** inataja tu ile mikubwa zaidi.

*Arthington
*Barclayville
*Belefuanai
*Bensonville
*Bopolu
*Buchanan
*Buutuo
*Caldwell
*Careysburg
*Clay-Ashland
*Edina
*Fish Town
*Foya
*Ganta
*Gbarnga
*Greenville
*Harbel
*Harper
*Kakata
*Kongo
*Monrovia (mji mkuu)
*Marshall
*Palala
*Paynesville
*Pleebo
*River Cess
*Robertsport
*Sacleipea
*Sagleipie
*Sanniquellie
*Sasstown
*Sembe
*Tubmanburg
*Tuzon
*Virginia
*Voinjama
*Yekepa
*Zorzor
*Zwedru

Liberia
Jamii:Liberia
Solange Lusiku Nsimire

**Solange Lusiku Nsimire** (20 Aprili 1972 – 14 Oktoba 2018) alikuwa mwandishi wa habari na mwanaharakati wa haki za wanawake wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

## Wasifu 
Alizaliwa Bukavu, Kivu Kusini, mashariki mwa Zaire (sasa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo), alisomea biashara na utawala katika Taasisi ya Juu ya Ualimu ya Bukavu. Kisha alifanya kazi katika shirika. Alichukua hatua zake za kwanza kama mwandishi wa habari katika Radio Maendeleo huko Bukavu na kisha katika Radio Maria, kituo cha redio cha Kikatoliki. 

Solange Lusiku alifariki tarehe 13 octobre 2018 mjini Kinshasa kufuatia ugonjwa.

## Tuzo 
* 2013: daktari wa heshima wa Chuo Kikuu cha Louvain nchini Ubelgiji
* 2014: Tuzo la Ilaria Alpi na Ujasiri katika Uandishi wa Habari

## Tanbihi
Jamii:wanaharakati wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Baleka Bamba Nzuji

**Baleka Bamba Nzuji** (alizaliwa Léopoldville, sasa Kinshasa, 1943) ni mwandishi na mshairi wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Anajulikana kwa mchango wake mkubwa katika fasihi ya Afrika inayotumia Kifaransa, na alishinda tuzo ya fasihi ya shindano la Leopold Sedar Senghor huko Kinshasa mwaka 1969.

## Wasifu 
### Utoto na Elimu 
Baleka Bamba Nzuji alizaliwa mwaka wa 1943 huko Banzyville, wakati huo jimbo la Zaire . Hapo awali, jina lake la kwanza lilikuwa Marie Caroline, na akawa Baleka Bamba baada ya amri juu ya Uafrika wa majina ya kwanza  . Alikulia katika muktadha wa kijamii na kisiasa ulioonyeshwa na misukosuko ya uhuru na ukosefu wa usawa wa kijinsia. Akiwa na umri wa miaka 13, alisoma shairi la Lamartine ambalo lilimshawishi sana na kuamsha mapenzi yake ya fasihi. Alisoma katika Chuo Kikuu cha Lovanium huko Kinshassa na kufuzu katika philolojia ya Kirumi  .  

## Tanbihi
Jamii:waandishi wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Bwanga Pilipili

**Bwanga Pilipili** ni mwigizaji na mwandishi mwenye asili ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo anayekaa nchini Ubelgiji.

## Wasifu 
Yeye ni mzaliwa wa Kivu, katika eneo la Maziwa Makuu. .

Alikuwa akifanya kazi kwa Michezo Maalum ya Olimpiki  alipoamua kutafuta taaluma ya filamu. Alihitimu kutoka  uigizaji, filamu, na redio-televisheni.

Ikiwa unahitaji maelezo zaidi kuhusu programu zake, historia, au taaluma inayotolewa, niko hapa kusaidia! huko Brussels kwa tafsiri ya kushangaza. ; alihitimu mwaka wa 2012  .

Alicheza nafasi yake ya kwanza jukwaani mwaka wa 2013 katika *Msimu* wa Aimé Césaire, iliyoongozwa na Christian Schiaretti, katika ukumbi wa kitaifa wa Théâtre  ambapo aliigiza uhusika wa Pauline Lumumba  . Mchezo huu uliwasilishwa kwa mara ya kwanza mjini Kinshasa katika tamasha la kimataifa la maigizo *Ça se pass à Kin*  .

Tangu 2019, ameshirikiana na tamasha la kisanii na la fani mbalimbali la Brussels/Africapitales  .

Yeye ni dada wa rapper wa Brussels Isha  .

## Kuandika 
Aliandika pamoja *Kuunda katika Baada ya Ukoloni.* *Sauti na wapinzani wa Ubelgiji-Kongo*  , 
* 2021 : Tuzo la Heshima la Dhahabu la Afrika  , 

## Tanbihi
Jamii:waandishi wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Kabika Tshilolo

**Marie-Jeanne Kabika Tshilolo** (alizaliwa Lubumbashi, 24 Mei 1949) ni mwandishi wa kike kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo .

## Machapisho 
* .
* .

## Tanbihi
Jamii:waandishi wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Deborah Basa

**Deborah Basa** ni mtayarishaji wa filamu na mwandishi wa skrini wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo  , ,  .

## Filamu 
* 2014 : *Harmonica*  ,  ( filamu fupi ), mkurugenzi
* 2019 : *Upendo kwa mita 200*  (mfululizo wa TV), mkurugenzi msaidizi.
* 2020 : *Awa (Hapa)*  ( Filamu fupi ), mkurugenzi na mtayarishaji mwenza.

## Maisha binafsi
Déborah Basa Kabambi ni mama wa watoto wawili na mke wa mkurugenzi wa Kongo Tshoper Kabambi  .

## Tanbihi
Jamii:wanawake wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
K-Ci

**K-Ci** (alizaliwa na jina la: **Cedric Renard Hailey**; alizaliwa 2 Septemba, 1969) ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka nchini Marekani. Anajulikana zaidi kama mwimbaji mkuu wa kundi la Jodeci na mwimbaji wa pili katika duo la kindugu la K-Ci & JoJo. Kabla ya umaarufu wake katika muziki wa R&B, alianza kama mwimbaji wa injili akiwa na kaka yake JoJo katika kundi la Little Cedric and the Hailey Singers.

## Maisha ya awali 
K-Ci alizaliwa mjini Charlotte, North Carolina, kwa wazazi Anita na Cliff Hailey, wote wakiwa waimbaji wa injili. Familia yao iliishi kwa muda Baltimore kabla ya kurejea Charlotte alipokuwa kijana. Alisoma katika shule ya sekondari ya Garinger.

## Kazi ya muziki 
K-Ci alianza kurekodi muziki wa injili na kaka yake Joel (JoJo) na baba yao, wakitoa albamu tatu kati ya 1983 na 1985. Baadaye walikutana na ndugu wengine wawili akina DeGrate (DeVante Swing na Dalvin), na kuunda kundi la R&B la Jodeci. K-Ci alikuwa mwimbaji mkuu wa kundi hilo, ambalo lilitoa albamu tatu zilizopata mafanikio makubwa kati ya 1991 na 1995. Baada ya Jodeci kuchukua mapumziko mwaka 1996, K-Ci aliendelea kufanya kazi na JoJo kama duo la kindu la K-Ci & JoJo, wakitoa albamu tano kati ya 1997 na 2013.

Kama msanii wa kujitegemea, K-Ci alirekodi wimbo maarufu wa Bobby Womack "If You Think You're Lonely Now" mwaka 1994, ambao ulifika nafasi ya 17 kwenye chati ya Billboard Hot 100. Pia alishirikiana na Mary J. Blige katika wimbo "I Don’t Want to Do Anything" kwenye albamu yake ya kwanza ''What's the 411?'' (1992).

## Maisha binafsi 
K-Ci aliwahi kuwa katika uhusiano wa kimapenzi na Mary J. Blige kati ya 1992 na 1997. Ingawa Blige alidai walikuwa wamechumbiana, K-Ci alikanusha kuwa walikuwa na mpango wa kufunga ndoa. Yeye na JoJo ni binamu wa wasanii wengine wa R&B kama Fantasia Barrino, Dave Hollister, Calvin Richardson, na Stephanie Mills.

## Albamu akiwa na Jodeci 
## Albamu akiwa na K-Ci & JoJo 
## Albamu za K-Ci kama msanii wa kujitegemea 
## Nyimbo maarufu za solo 
* "If You Think You're Lonely Now" (1994) – kutoka kwenye filamu ''Jason's Lyric''
* "I Don’t Want to Do Anything" (1992) – aliimba na Mary J. Blige

## Viungo vya nje 
*K-Ci Discography kwenye Discogs
*K-Ci & JoJo kwenye AllMusic

Jamii:Wanamuziki wa Marekani
Harbel

'''''' ni mji wa Liberia wenye wakazi 25,309 (sensa ya mwaka 2008).

## Tazamia pia 
* Orodha ya miji ya Liberia

Jamii:Miji ya Liberia
Orodha ya miji ya Mauritania

ya Mauritania]]
 

**Orodha ya miji ya Mauritania** inaonyesha miji mikubwa zaidi nchini Mauritania, yaani ile yenye wakazi zaidi ya 10,000.

## Marejeo 
## Viungo vya Nje 
Jamii:Miji ya Mauritania
Mauritania
Bassiknou

'''''' ni mji wa Mauritania. Idadi ya wakazi ni watu 10,561, mbali na wakimbizi kutoka Mali katika kambi ya Mbera. 

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Mauritania

## Tanbihi
Jamii:Miji ya Mauritania
Kiffa

'''''' ni mji wa Mauritania. Wakati wa sensa ya mwaka 2013 idadi ya wakazi ilikuwa watu 50,206 .

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Mauritania

## Tanbihi
Jamii:Miji ya Mauritania
DeVanté Swing

**DeVante Swing** (jina halisi: *Donald Earle DeGrate Jr.*; alizaliwa Septemba 29, 1969) ni mtayarishaji wa muziki, mwimbaji, mtunzi wa nyimbo na rapa kutoka Marekani. Anajulikana zaidi kama mwanzilishi na mtayarishaji mkuu wa kundi la Jodeci, pamoja na kaka yake Mr. Dalvin, na ndugu akina Hailey – K-Ci na JoJo.

## Maisha ya awali 
DeVante alizaliwa mjini Hampton, Virginia, na alikulia Charlotte, North Carolina. Akiwa na umri wa miaka 16, alisafiri hadi Minneapolis kwa matumaini ya kufanya majaribio kwa Prince katika Paisley Park, lakini alikataliwa. Tukio hilo lilimchochea kurejea North Carolina na kuimarisha ujuzi wake wa uandishi na utayarishaji wa muziki.

## Kazi ya muziki 
Katika miaka ya 1980 na mapema 1990, DeVante alianza kama mhandisi wa sauti na mtayarishaji wa nyimbo kwa wasanii wengine. Alipata umaarufu mkubwa kama kiongozi wa kundi la Jodeci, ambapo alihusika kama mtunzi mkuu, mtayarishaji na mwongozaji wa video. Aliongoza utayarishaji wa albamu zote za Jodeci.
Mnamo 1991, alianzisha kikundi cha wasanii chipukizi kilichoitwa Swing Mob, ambacho kilijumuisha vipaji kama Missy Elliott, Timbaland, Ginuwine, Static Major, Tweet, Stevie J, na wengine. Kupitia Swing Mob, DeVante alitoa mchango mkubwa katika kuunda sauti ya kisasa ya R&B na hip hop ya miaka ya 1990.
## Albamu akiwa na Jodeci 
## Kazi nyingine za uzalishaji 
* ''I Just Can't Handle It* – Hi-Five (1990) – mhandisi wa sauti na mtayarishaji
* *Can U Get Wit It (Remix)'' – Timbaland & Magoo ft. DeVante Swing (1999)
* Mwongozaji mwenza wa video za Jodeci kama "Feenin'" (na Hype Williams) na "Freek'n You" (na Brett Ratner)
## Viungo vya nje
*  Discography ya DeVante Swing kwenye Discogs
*Wasifu wa DeVante Swing kwenye AllMusic

Jamii:Wanamuziki wa Marekani
Nelly Dembo Osongo

**Nelly Dembo Osongo** ni mwanamitindo wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo aliyekuwa Malkia wa Kongo mwaka 2005 akiwa na umri wa miaka 22. Alishiriki katika shindano la Miss Dunia mwaka 2005.

## Viungo vya nje 
*  Fiche sur le site santabanta.com 

Jamii:wanamitindo wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Diane Mizumi

**Diane Mizumi Mwinga** alichaguliwa kuwa Malkia wa Kongo (Kinshasa) mwaka 2006 akiwa na umri wa miaka 23 katika Hoteli Kuu ya Kinshasa. Alizaliwa tarehe 4 Machi 1983 na alikulia Lubumbashi, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Yeye ni mwanafunzi wa mawasiliano. Mizumi ni binti wa Willy Mizumi na Marie-Grégoire Tambil.

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* http://www.lesoftonline.net/phil.php?id=841  *Bi : balozi mpya azaliwa*, Le Soft Online
*  http://www.sdamy.com/en/tag/miss-world-2006.php?title=Miss-CONGO-DEMOCRATIC-REP&name=Diane-MIZUMI-MWINGA  *Miss Congo Democratic Rep* (picha), sdamy.com

Jamii:wanamitindo wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Christelle Mbila

thumb|Christelle Mbila
**Christelle Mbila** (alizaliwa Kinshasa, 14 Julai 1990) ni malkia wa urembo kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

## Wasifu 
Christelle Mbila anasoma mitindo katika Taasisi ya Juu ya Sanaa na Ufundi huko Kinshasa, kisha rasilimali watu katika Shule ya Maendeleo ya Biashara kabla ya kusoma Shahada ya Uzamili katika Sayansi za Kazi katika Chuo Kikuu Huria cha Brussels mwaka 2021. Alitwaa taji la Miss Kinshasa kisha Miss Congo tarehe 31 Julai 2008. .

Aliwakilisha Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo katika Miss World 2008.

## Marejeo 
Jamii:wanamitindo wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Missy Bangala

**Missy Bangala** (alizaliwa Kinshasa, 12 Mei 1982) ni mwandishi, mwandishi wa habari na meneja wa kitamaduni. Ndiye mwanzilishi wa Kafe ya Fasihi ya Missy , ambayo ni jukwaa la kukuza fasihi ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

Missy M. Bangala alichaguliwa na Maonyesho ya Vitabu ya Geneva kuiwakilisha Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo katika kuandaa mradi wa barua za kifasihi kwa ushirikiano na Tamasha la Vitabu la Kinshasa. Hivyo, inaweza kuchukuliwa kama kubeba ahadi ya ushirika kwa waandishi wa Kongo na kazi zao.

Alichaguliwa kuwa balozi mwaka 2019 wakati wa Tamasha la Vitabu na Biblia, na tangu hapo amekuwa akitayarisha makala kuhusu maisha ya kifasihi ya Kinshasa kupitia Radio France Internationale.

Hivi sasa meneja wa mradi wa kitamaduni katika Ujumbe wa Umoja wa Ulaya katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Missy Bangala, ambaye hivi karibuni alikua makamu wa rais wa chuo cha fasihi cha jumuiya ya kiraia ya haki za waandishi wa Kongo, anatayarisha kitabu chake cha kwanza cha watoto.

## Marejeo 
Jamii:waandishi wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Geneviève Inagosi

**Geneviève Inagosi** ni mwanasiasa kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo .

## Wasifu 
Mzaliwa wa Wamba, Geneviève Inagossi ana shahada ya kwanza katika mwongozo wa masomo na kazi kutoka Chuo Kikuu cha Kitaifa cha Walimu. Amewahi kusoma habari katika jarida la televisheni ya taifa RTNC kwa miaka kadhaa, na pia amefanya kazi kama msemaji wa vyombo vya habari na mshauri wa mawasiliano katika wizara mbalimbali. .

Alichaguliwa kuwa naibu wa kitaifa katika uchaguzi wa wabunge wa 2011 katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo  .

Yeye tena ni naibu wa kitaifa kufuatia uchaguzi wa wabunge wa 2018 , na ni Waziri wa Jinsia, Familia na Watoto katika serikali ya Matata  .

## Soma pia 
* Juliette Mbambu Mughole
* Ève Bazaiba

## Marejeo 
Jamii:wanasiasa wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Mars Kadiombo Yamba Bilonda

**Mars Kadiombo Yamba Bilonda** (Haut-Katanga, 3 Machi 1958 - Kinshasa, 15 Julai 2021 ) alikuwa msanii wa maigizo, mtunzi wa tamthilia, mwandishi wa filamu na mwongozaji wa filamu kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.,, .

## Filamu (mwandishi na mkurugenzi) 
*  : *La Face cachée de Mobutu* (série télévisée).
*  : *Paris à tout prix*.

## Marejeo 
Jamii:wasanii wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Laure-Anne Mukadi

**Laure-Anne Mukadi** ni mwongozaji wa filamu na mwigizaji kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, aliyezaliwa mjini Kinshasa. Anacheza nafasi ya Olive Musimba katika tamthilia ya televisheni 'Coloré', akiwa sambamba na Mars Kadiombo. , .

## Marejeo 
Jamii:waigizaji filamu wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Marlene Longange

**Marlène Longange** (jina kamili: **Marleine Longange Asetu**; Kisangani, 25 Mei 1973 - Kintambo, 10 Agosti 2023) alikuwa mwigizaji kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

## Wasifu 
Marlène Longange alishinda Tuzo la Africa Movie Academy la Mwigizaji Bora Anayesaidia mwaka wa 2011 kwa nafasi yake kama Kamanda katika ''Viva Riva., .

Akiwa amelazwa katika Kituo cha Hospitali ya Nganda huko Kintambo tangu katikati ya Julai 2023 kwa saratani ya matiti na uvimbe wa mapafu, alikufa mnamo Agosti 10, 2023  na kuzikwa katika kituo cha necropolis cha Nsele huko Kinshasa mnamo Septemba 6, 2023  .

## Marejeo 
Jamii:waigizaji filamu wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Josépha Madoki

**Josépha Madoki** (anajulikana pia kwa jina lake la kisanii **Princess Madoki**; alizaliwa Kinshasa, 9 Januari 1981) ni mcheza dansi mwenye uraia wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Ufaransa.

## Wasifu 
### Utoto na elimu 
Josépha Madoki Mayemba aliwasili Lille akiwa na umri wa miaka mitatu. Mama yake ni mlezi wa watoto na baba yake ni mhandisi.

Akiwa na umri wa miaka kumi na sita, Josépha Madoki alijiunga na kampuni ya densi ya hip-hop ya nusu mtaalamu ,. Mnamo 2003, aliondoka kwenda Paris na kujiunga na Chuo cha Kimataifa cha Ngoma  . Kisha akashirikiana kwenye maonyesho ya Sidi Larbi Cherkaoui kutoka 2013, na urekebishaji wa ukumbi wa michezo  *A Season huko Kongo* , na Babson of the Wanted Posse, pia akishiriki katika muziki *wa Kirikou na Karaba* wa Wayne McGregor . Ziara hii ilidumu miaka mitatu na kuzindua kazi yake  .

### Waacking 
Josépha Madoki anachanganya ushawishi kutoka kwa densi ya kisasa, hip hop na densi ya Kiafrika  .

## Tanbihi
Jamii:wanamuziki wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:wanamuziki wa Ufaransa
El Mahalla El Kubra

'''''' ni mji wa Misri. Una wakazi 817,989 (kadirio la mwaka 2021).

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Misri

## Marejeo 
Jamii:Miji ya Misri
Jolie Ngemi

**Jolie Ngemi** (alizaliwa Kinshasa, 16 Aprili 1989) ni msanii wa maonyesho, wa jukwaani, mcheza dansi na mkoreografia kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo .

## Wasifu 
Mwenye asili ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, yeye ni binti wa shemasi na mchungaji wa Kiprotestanti. Alifanya mazoezi na mwigizaji Jacques BanaYanga  .

Katika 2011, aliunda onyesho la solo *la Jolie* kwa ushirikiano wa Ula Sickle na Yann Leguay, kisha akasoma katika Shule ya Mafunzo ya Sanaa ya Uigizaji na Utafiti huko Brussels  mnamo 2016 na *gestes 10,000*  .

Mnamo 2020, aliunda kipindi cha *Wakatt* na wachezaji kumi na Serge Aimé Coulibaly   

Anaishi Uswisi  .

## Marejeo
Jamii:Wasanii wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jenny Bosenge

**Jennifer Mboyo Bonsenge** (pia anajulikana kama **Jeny Bonsenge** au kwa jina la **Jeny BSG** ) ni mcheza dansi, mwandishi wa nyimbo na mwalimu wa dansi nchini Ubelgiji kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

## Wasifu 
### Ujana 
Bonsenge alikulia Molenbeek, Ubelgiji  .

### Kazi 
Mnamo 2019, video ambayo Jeny na mwanafunzi wake Anae Romyns  ilisambaa kwenye mitandao ya kijamii. Umakini huu uliwaongoza kwenye seti ya kipindi cha televisheni cha Marekani *The Ellen DeGeneres Show* ,, .

Mnamo 2024, alifanya kazi kwa watu mashuhuri kama Fally Ipupa , Aya Nakamura na Burna Boy  .

## Tuzo 
Mnamo 2020, alitunukiwa tuzo ya Nyota ya Mwaka  na manispaa ya Molenbeek-Saint-Jean kwa kumfanya Molenbeek kukua na kukuza sura ya manispaa nchini Ubelgiji na kote ulimwenguni  . Alipatikana na hatia mwaka mmoja baadaye, na alikiri miaka miwili baadaye kuwa alimnyanyasa .

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* 

Jamii:wanamuziki wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Orodha ya miji ya Morisi

**Orodha ya miji ya Morisi** inataja tu miji yake na idadi ya wakazi kadiri ya sensa ya mwaka 2015  ikifuatwa na vijiji. 

## Miji
## Vijiji
## Tanbihi 
## Viungo vya nje 
Morisi
Vacoas-Phoenix

'''''' ni mji wa Morisi. Una wakazi 115,289 (sensa ya mwaka 2015).

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Morisi

## Marejeo 
Jamii:Miji ya Morisi