open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mashambulizi ya Reghaïa (1837)

**Mashambulizi ya Reghaïa** mnamo Mei 1837, wakati wa Ukoloni wa Ufaransa nchini Algeria, yalizua mapambano katika eneo la Reghaïa kati ya wakoloni Wafaransa dhidi ya wanajeshi wa Kabyle wa muungano wa Igawawen.

## Historia 
Kabla ya ukoloni, Igawawen, pia wanajulikana kama Zwawas, walitumikia kama wanajeshi chini ya Deylik ya Algiers. Baada ya mapinduzi yaliyofanywa na Ali Khodja, walipata ushawishi zaidi ndani ya nchi. Mwaka wa 1830 Ufaransa ilivamia Algiers, na kuanza uvamizi wa Kifaransa nchini Algeria. Zwawa walitumikia chini ya majeshi yaliyoongozwa na Ibrahim Agha, haswa katika Mapambano ya Staouéli. Baada ya Kuanguka kwa Algiers, Wafaransa walianza kuenea kwenye eneo la Mitidja lililozunguka jiji. Kwa awali kushinda nguvu za Mostéfa Boumezrag huko Médea, hivi karibuni walizuiwa katika Mapambano ya Kwanza ya Blida na Mohamed ben Zamoum. Kufikia mwaka wa 1837, sehemu kubwa ya Mitidja ilitekwa, na Ufaransa ilianza kuenea katika ardhi za Zwawa.

## Shamba la Mercier na Saussine 
Baada ya Kanali Maximilien Joseph Schauenburg (1784-1838) kufanya Mauaji ya El Ouffia mwaka wa 1832, kasi ya unyang'anyi na kutaifisha ardhi na mali za Algeria iliongezeka ili kuwezesha kuweka wakulima Wafaransa zaidi katika eneo la Mitidja kuanzia mwaka wa 1836. Hivyo, huko Reghaïa, eneo la zaidi ya hekta 3,000 lilikabidhiwa kwa Wafaransa wawili, waliokuwa wanaitwa Mercier na Saussine, ili kuanzisha makazi makubwa ya kilimo katika bonde hili lenye maji mengi. Mjasiriamali Mercier ambaye alikuwa amewasili kutoka Marekani mwaka wa 1836 tayari alikuwa na uzoefu katika kusimamia biashara na shughuli za aina hii.

## Shambulio 
Emir Mustapha (1814–1863) aliandaa shambulio lililotokea tarehe 8 Mei 1837 dhidi ya shamba la Reghaia, lililopo kati ya Oued Reghaïa na Oued Hamiz katika bonde la Mitidja. Muungano wa Zwawa, hususan makabila ya Beni Aïcha, Issers, na Amraoua, waliteka nyara Reghaïa. Wakulima wawili Wafaransa waliuawa na Zwawa katika mashamba ya kilimo, na idadi kubwa ya mifugo ilichukuliwa kutoka kwenye zizi na kusafirishwa hadi eneo la Oued Isser. Hata hivyo, shamba la Reghaïa lililindwa kwa ufanisi na wamiliki wake na vikosi vya eneo dhidi ya shambulio hili la kwanza kwenye mpaka kati ya Mitidja na Kabylia, kama ilivyotokea wakati wa shambulio la pili mnamo 1839, chini ya Emir Abdelkader, na Ahmed ben Salem.

## Maktaba ya Picha 

Faili:Abd_al-Qadir.jpg|Emir Abd el Kader
Faili:Damrémont_par_Julien.jpg|Charles-Marie Denys de Damrémont
Faili:Colonel_Maximilien_Joseph_Schauenburg_4.jpg|Maximilien Joseph Schauenburg
Faili:Col_de_Ténia.jpg|Expedition of the Col des Beni Aïcha (1837)
Faili:Photo_boudouaou_marine_08102014.jpg|Mapigano ya kwanza ya Boudouaou (1837)
Faili:Photo aérienne de Reghaia.jpg|Reghaia kutoka angani
Faili:Photo reghaia 02102014.jpg|Reghaia

## Angalia pia 
* Uvamizi wa Kifaransa wa Algeria
* Emirati ya Abdelkader
* Emir Mustapha
* Mapigano ya Kwanza ya Boudouaou (1837)
* Vita vya Issers 

## Marejeo 
## Bibliografia 
* 
* 
* 
* 
* 

## Viungo vya nje 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Jamii:Historia ya Algeria
Jamii:1837
Mauaji ya gereza la Berrouaghia

**Mauaji ya wafungwa** katika gereza la Berrouaghia yalitokea tarehe 14 Novemba mwaka 1994, baada ya jaribio la kutoroka gerezani Berrouaghia, Algeria. 

Idadi ya waliouawa ina tofauti kubwa sana: Serikali ilitoa idadi ya watu wanane waliouawa, huku wengine wakisema idadi hiyo ilikuwa 30 au zaidi, na gazeti la *El Watan* baadaye likitoa idadi ya watu 200.

## Tanbihi
Jamii:1994
Jamii:Historia ya Algeria
George Kegoro

'''George Mong'are Kegoro''' ni mwanasheria wa Kenya na mkurugenzi mkuu wa sasa wa Open Society Initiative for Eastern Africa (OSIEA), tawi la Open Society Foundations (OSF). Kabla ya hapo alikuwa mkurugenzi wa Tume ya Haki za Kibinadamu ya Kenya.

## Elimu
Kegoro ni mhitimu wa Shule ya Upili ya Alliance. Ana Shahada ya Kwanza ya Sheria kutoka Shule ya Sheria ya Chuo Kikuu cha Nairobi na Shahada ya Uzamili ya Sanaa katika Usimamizi wa Migogoro ya Kimataifa kutoka taasisi hiyo hiyo.Kegoro ni Wakili wa Mahakama Kuu ya Kenya.

## Kazi
Kegoro alikuwa Wakili wa Serikali katika Ofisi ya Mwanasheria Mkuu wa Jamhuri ya Kenya ambapo aliwajibika kwa utafiti wa kisheria kwa madhumuni ya kurekebisha sheria. Pia alihudumu kama Mtendaji Mkuu wa Chama cha Wanasheria cha Kenya kuanzia 1998 hadi 2006. Yeye ndiye Mkurugenzi Mtendaji wa zamani wa Kenya wa Tume ya Kimataifa ya Wanasheria na amewahi kuwa Katibu wa Tume ya Uchunguzi kuhusu Ghasia za Baada ya Uchaguzi na alikuwa Katibu Mshiriki wa Tume ya Uchunguzi kuhusu Kashfa ya Goldenberg. Mnamo Januari 2007 George Kegoro aliteuliwa kama Mkurugenzi Mtendaji mpya wa tawi la Kenya katika Tume ya Kimataifa ya Wanasheria
## Marejeo
Jamii:wanasheria wa Kenya
Jamii:Wiki4HumanRights 2024
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Ulipuaji wa makao makuu ya serikali ya Algeria

**Ulipuaji wa makao makuu ya serikali ya Algeria** yalitokea mnamo tarehe 11 Aprili mwaka 2007 wakati mabomu mawili ya kujitoa mhanga yalipolipuka katika mji mkuu wa Algeria, Algiers.

Makao makuu ya Waziri Mkuu wa Algeria yalishambuliwa na mlipuko mkubwa uliosababisha vifo na majeruhi wengi na ulisikika kilomita 10 kutoka eneo la tukio. Mlipuko mwingine ulilenga kituo cha polisi katika kitongoji cha mashariki mwa mji, karibu na uwanja wa ndege wa kimataifa wa Houari Boumediene.

Al-Qaeda walidai kuhusika na mabomu hayo baada ya shambulizi kutokea.

## Tanbihi
Jamii:Historia ya Algeria
Jamii:2007
Jamii:Algiers
Mauaji ya Beni Ounif

**Mauaji ya Beni Ounif** yalitokea mnamo tarehe 15 Agosti mwaka 1999, kwenye barabara ya jangwani karibu na mpaka wa Moroko katika Beni Ounif, Mkoa wa Bechar. 

Wahalifu waliweka kizuizi cha barabarani kisichokuwa halisi na kuwakamata watu waliokuwa wakisafiri. Walitekeleza mauaji ya kinyama kwa kuwakata vichwa wanaume, wanawake na watoto 23, na kuwaua kwa risasi watu wengine 6 waliojaribu kukimbia. Aidha, waliteka nyara wasichana wawili wenye umri wa miaka 15 na kuiba mali za wahanga. Rais Abdelaziz Bouteflika alipendekeza kwamba magaidi hao walipata hifadhi nchini Moroko, lakini msemaji wa serikali ya Moroko alikana kwamba Moroko ilihusika na yeyote kati ya washukiwa wa GIA.

## Tanbihi
Jamii:Historia ya Algeria
Jamii:1999
Villa Susini

**Villa Susini** ni jengo maarufu lililoko jijini Algiers, nchini Algeria. 

Kwa muda mrefu, lilikuwa kituo cha siri cha kutesa watu wakati wa Vita vya Uhuru vya Algeria mnamo mwaka 1954-1962. Wakati wa vita hivi, majeshi ya Kifaransa yalitumia Villa Susini kama sehemu ya kuwahoji na kuwatesa wapiganaji na watu waliotuhumiwa kusaidia harakati za ukombozi wa Algeria.

Villa Susini inabaki kuwa sehemu yenye historia mbaya na inaendelea kukumbukwa kwa mateso yaliyofanyika huko. Baada ya uhuru wa Algeria, jengo hili limekuwa alama ya kumbukumbu ya mateso na ukandamizaji wa kikoloni.

## Tanbihi
Jamii:Majengo ya Algeria
Jamii:Algiers
Jamii:historia ya Algeria
Marafiki wa Ilani na Uhuru

**Marafiki wa Ilani na Uhuru** lilikuwa kundi la kisiasa lililoundwa na waharakati wa Algeria mnamo mwaka 1944. 

Kundi hili lilianzishwa na Ferhat Abbas, mwanasiasa na mwanaharakati mashuhuri wa Kialgeria, pamoja na wafuasi wake. Madhumuni yake yalikuwa kutetea haki za Waalgeria na kupigania uhuru kutoka kwa utawala wa kikoloni wa Ufaransa.

## Tanbihi
Jamii:Historia ya Algeria
Jamii:1944
Operesheni Jumelles

**Operation Jumelles** ilikuwa operesheni ya kijeshi iliyoendeshwa na jeshi la Ufaransa katika eneo la Algeria wakati wa Vita vya Uhuru vya Algeria dhidi ya ukoloni wa Kifaransa. Operesheni hii ilifanyika mnamo mwaka 1959 kama sehemu ya jitihada za Ufaransa za kudhibiti harakati za ukombozi zilizoongozwa na Chama cha Kitaifa cha Ukombozi wa Algeria (FLN).

Lengo kuu la Operesheni Jumelles lilikuwa ni kufanya msako na kusambaratisha ngome za waasi wa Algeria, pamoja na kuzuia usafirishaji wa silaha na vifaa vya kijeshi kwa FLN. Operesheni hii ilihusisha mikakati mbalimbali ikiwa ni pamoja na msako wa nyumba kwa nyumba, kukamata washiriki wa FLN, na kuharibu miundombinu yao.

Ingawa Operesheni Jumelles ilileta hasara kwa FLN, pia ilisababisha mateso makubwa kwa raia wa Algeria na kuongeza upinzani dhidi ya utawala wa Kifaransa. Operesheni hii ni sehemu ya historia yenye utata ya Vita vya Algeria na inaashiria mgogoro uliokuwepo kati ya Algeria na Ufaransa wakati huo.

## Tanbihi
Jamii:Historia ya Algeria
Jamii:1959
Jimbojina

**Jimbojina** (kwa Kilatini: "diocesis titularis") ni dayosisi ya zamani ya Kanisa Katoliki ambayo kwa sasa imefutwa isiwe na eneo wala watu, lakini kumbukumbu yake inatunzwa hai kwa kuichagulia askofu asiye mkuu wa jimbo lolote. Huyo haishi huko wala hana mamlaka yoyote juu ya eneo la zamani la jimbo hilo. 

Utaratibu huo ulianza mwaka 1514. Mara chache unafuatwa na Waorthodoksi pia.

Annuario Pontificio inatoa orodha ya majimbojina yote ya Kanisa Katoliki.

## Tanbihi
Jamii:Sheria za Kanisa
Lamphua

**Lamphua** ni jina la mji wa kale na uaskofu kipindi cha Afrika ya Kirumi, ambao bado linaheshimiwa kama jimbojina katika Kanisa Katoliki la Kilatini. 

Kwa sasa, eneo hilo lipo katika sehemu inayoitwa *Aïn-Foua*, nchini Algeria.

## Tanbihi
Jamii:Historia ya Algeria
Lari Castellum

**Lari Castellum** ni jina la eneo na ngome ya zamani katika Dola la Roma. 

Eneo hili linatajwa kama *castellum,* ambayo inamaanisha ngome katika Kilatini. Lari Castellum ilikuwa sehemu muhimu katika muundo wa kijeshi wa Kirumi wakati huo kwa ulinzi na udhibiti wa eneo hilo.

Kwa sasa ni jimbojina la Kanisa Katoliki .

## Tanbihi
Jamii:historia ya Algeria
Mkuu wa jimbo

katika dirisha la kioo cha rangi la kanisa kuu la Honolulu, Hawaii, kama mkuu wa Kanisa la Roma na la Kanisa Katoliki lote miaka 1922 - 1939, akiwa pamoja na askofu Stephen Alencastre, makamu wake kwa Sandwich Islands.]]
**Mkuu wa jimbo** (kwa Kilatini: *Ordinarius loci*) katika Kanisa Katoliki  ni mkleri (askofu au padri) ambaye ana mamlaka ya kisheria ya kudumu  juu ya jimbo (dayosisi au lingine).

Mamlaka hiyo anaweza kuwa nayo kutokana na cheo chake mwenyewe (hasa Askofu wa jimbo) ama kama makamu wa mwenye cheo (hasa makamu wa askofu).

Utaratibu kama huo unafuatwa na Waanglikana. Waorthodoksi wanatumia msamiati tofauti.

## Tanbihi
Jamii:sheria za Kanisa
Wamasesili

**Masaesyli** walikuwa kabila kubwa la Waberberi lililokuwa likiishi katika eneo ambalo sasa ni Algeria ya kaskazini. Walikuwa moja ya makabila yenye nguvu zaidi katika eneo hilo wakati huo na walikuwa na athari kubwa kisiasa na kijeshi katika eneo la Numidia, ambalo lilikuwa jimbo la Kirumi wakati huo. 

Kabila hilo lilikuwa na makao makuu yake katika mji wa Cirta, ambao sasa unajulikana kama Constantine. Masaesyli walikuwa miongoni mwa makabila yaliyojaribu kupinga utawala wa Kirumi katika eneo hilo. Baadaye, kabila hili lilitekwa na Dola ya Kirumi na kushirikiana nao kwa njia mbalimbali, ikiwa ni pamoja na kutoa msaada wa kijeshi na kodi.

## Tanbihi
Jamii:Historia ya Algeria
Jamii:Waberberi
Mauaji ya El Ouffia

**Mauaji ya El Ouffia** yalitokea mnamo tarehe 23 Septemba mwaka 1997 katika kijiji cha El Ouffia karibu na Algiers, Algeria. 

Wahalifu walivamia kijiji hicho na kuua idadi kubwa ya watu, wakiwemo wanawake na watoto. Tukio hili lilikuwa sehemu ya ghasia za wenyewe kwa wenyewe zilizotokea nchini Algeria katika miaka ya 1990. Idadi ya vifo ilikadiriwa kuwa kati ya 50 hadi 64. Mauaji haya yaliongeza wasiwasi kuhusu usalama na hali ya kisiasa nchini wakati huo.

## Tanbihi
Jamii:Historia ya Algeria
Jamii:1997
Kufukuzwa kwa Wamoroko kutoka Algeria

**Kufukuzwa kwa Wamoroko kutoka Algeria** kunarejelea tukio la kihistoria lililotokea mnamo mwaka 1975, ambapo serikali ya Algeria iliwafukuza maelfu ya raia wa Moroko waliokuwa wakiishi nchini humo. Tukio hili lilitokea katika muktadha wa mzozo wa kisiasa kati ya Algeria na Moroko kuhusu suala la Sahara Magharibi. Serikali ya Algeria ilichukua hatua hiyo kama jibu kwa *Kipindi cha Kijani* cha Moroko, ambapo Moroko iliteka eneo hilo lenye utajiri wa rasilimali.

Raia wa Moroko waliosafirishwa walilazimika kuacha mali zao na kuondoka haraka, jambo lililoleta matatizo makubwa ya kibinadamu. Tukio hili liliongeza uhasama kati ya nchi hizo mbili na kuathiri uhusiano wa kidiplomasia kwa miaka mingi.

## Tanbihi
Jamii:Historia ya Algeria
Jamii:1975
Jamii:Historia ya Moroko
Maonyesho ya Oran

**Maonyesho ya Oran** yalikuwa sehemu ya maadhimisho ya miaka 100 tangu Ufaransa walipodhibiti eneo la Algeria, yakifanyika Oran, Algeria, mnamo mwaka 1930. Yalikuwa tukio la kukumbuka na kusherehekea utawala wa Kifaransa juu ya Algeria. Lengo kuu lilikuwa kuonyesha mafanikio na maendeleo ya ukoloni. Maonyesho haya yalikuwa fursa kwa serikali ya Kifaransa kuonesha mamlaka yake na kuimarisha uhusiano wake na Algeria katika kipindi hicho.

## Tanbihi
Jamii:Historia ya Algeria
Jamii:1930
Wamasili

**Wamasili** ni kabila kubwa la Waberberi lililokuwa likiishi katika eneo la sasa la Algeria ya kaskazini wakati wa karne ya 3 KK. Kabila hili lilikuwa na makao yake makuu karibu na mji wa Cirta, ambao sasa unajulikana kama Constantine. 

Massylii walikuwa moja ya makabila yenye nguvu zaidi katika eneo hilo na walikuwa na ushawishi mkubwa kisiasa na kijeshi katika eneo la Numidia, ambalo lilikuwa jimbo la Kirumi wakati huo. Walishiriki katika mapambano dhidi ya utawala wa Kirumi, lakini baadaye walitekwa na Dola ya Kirumi na kuwa sehemu ya himaya hiyo. Kama sehemu ya himaya hiyo, Massylii walishirikiana na Waroma kwa njia mbalimbali, ikiwa ni pamoja na kutoa msaada wa kijeshi na kulipa kodi. Historia yao inaonyesha jinsi jamii ya Berberi ilivyokuwa na jukumu muhimu katika historia ya Afrika ya Kaskazini wakati wa utawala wa Kirumi.

## Tanbihi
Jamii:Historia ya Algeria
Jamii:Waberberi
Taribo West

**Taribo West** (alizaliwa Port Harcourt, 26 Machi 1974) ni mchungaji na mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Nigeria, aliyecheza kama beki.

## Historia ya Maisha yake 
Taribo West alianzia maisha ya soka katika Vilabu vya mtaani kabisa (Obanta United) nchini Nigeria. Monday Sinclair ndiye mtu aliyegundua kipaji cha Taribo west na kumpeleka kwenye klabu ya Sharks ambayo iko rivers state mwaka 1990 na hakudumu Sana sharks fc akajiunga na Enugu Rangers na Julius Berger 1992. Hapa kipaji chake kilionekana na hatimaye akapata nafasi ya kujiunga na klabu ya Auxerre Ya Ufaransa, alicheza kwa kiwango kikubwa na Bora sana Katika klabu hii na akaweza kusajiliwa kwani Alienda kufanya Trial mwaka 1993 na mwaka 1997 akasajiliwa na Inter Milan, alifanikiwa kucheza Vilabu vingi vikubwa ikiwemo Ac Milan na pia Derby Country, Partizan, FC Kaiserslautern, Al Arab, Ply Mouth na Paykan

Maisha ya ndoa ndiyo yaliyompotezea kiwango chake uwanjani, baada ya kuachana na mkewe Mnigeria mwenzie Atinuke Ekundayo alifilisika baada ya talaka iliyomtaka amlipe mkewe mamiliioni ya pesa alishuka kiwango stress nyingi akaachana na soka.

Mwaka 2014 Taribo West aliamua kuanza kumtumikia Mungu na sasa ni miongoni mwa Wachungaji maarufu akihubiri Injili na kuelezea kufanya miujiza. Taribo West ni mwanzilishi wa Kanisa la Shelter In The Storm Miracle Ministries of All Nation la nchini kwao.

Enzi zake alijizolea umaarufu mkubwa kwa mtindo wake wa uchezaji ikiwemo 'mikogo' timu yake inapokuwa mbele pamoja na mitindo mbalimbali ya nywele.

Jamii:Wachezaji mpira wa Nigeria
Baraza la Mapinduzi (Algeria)

thumb|Houari Boumediene akihutubia watu
**Baraza la Mapinduzi (Algeria)** lilikuwa chombo cha juu cha uongozi na utawala kilichoanzishwa baada ya uhuru wa Algeria kutoka kwa utawala wa Kifaransa mnamo mwaka 1962. 

Baraza hilo lilikuwa na jukumu muhimu katika kipindi cha mpito cha nchi hiyo kuelekea uhuru kamili na ujenzi wa taifa jipya .

## Historia
### Kuanzishwa
Baraza la Mapinduzi liliundwa baada ya mapinduzi yaliyomaliza vita vya uhuru vya Algeria (1954-1962). Chini ya uongozi wa Chama cha Ukombozi wa Kitaifa (FLN), baraza hili lilikuwa na jukumu la kuongoza mchakato wa kujenga serikali na taasisi mpya za kitaifa.

### Muundo
Baraza hili lilijumuisha viongozi wa juu wa FLN, makamanda wa kijeshi, na wanaharakati wa kisiasa ambao walikuwa na mchango mkubwa katika harakati za ukombozi. Viongozi wake mashuhuri walijumuisha Ahmed Ben Bella, ambaye alikuwa Rais wa kwanza wa Algeria huru, na Houari Boumédiène, ambaye baadaye alikuja kuwa rais baada ya mapinduzi ya mwaka 1965.

### Majukumu
Baraza la Mapinduzi lilikuwa na majukumu mbalimbali, yakiwemo:

*Kusimamia ujenzi wa serikali mpya
*Kuunda na kuimarisha taasisi za kitaifa na mfumo wa utawala
*Kuendesha sera za kiuchumi na kijamii 
*Kutekeleza sera za kijamaa zilizolenga kuboresha maisha ya wananchi na kusambaza rasilimali sawasawa
*Kulinda uhuru na usalama wa taifa 
*Kujenga jeshi imara na kuhakikisha usalama wa ndani na mipaka ya nchi

### Mabadiliko
Mwaka 1965, baada ya mapinduzi ya kijeshi yaliyoongozwa na Houari Boumédiène, Baraza la Mapinduzi lilivunjwa na madaraka yake yalihamishiwa kwenye serikali mpya iliyoongozwa na Boumédiène. Kipindi hiki kiliashiria mabadiliko muhimu katika siasa na uongozi wa Algeria, ambapo serikali mpya ilijikita zaidi katika sera za ujamaa na maendeleo ya viwanda.

### Umuhimu
Baraza la Mapinduzi lilikuwa na umuhimu mkubwa katika historia ya Algeria. Ilichangia kwa kiasi kikubwa katika kujenga misingi ya taifa jipya baada ya miaka mingi ya vita vya uhuru na mateso ya kikoloni. Pia lilitoa mwelekeo wa kisiasa na kijamii ambao uliathiri maendeleo ya Algeria kwa miongo kadhaa.

Kwa hivyo, Baraza la Mapinduzi ni sehemu muhimu ya urithi wa kihistoria wa Algeria, likiwa ni alama ya harakati za uhuru na juhudi za kujenga taifa jipya na huru.

## Tanbihi
Jamii:Historia ya Algeria
Russicada

**Russicada** ulikuwa mji wa kale uliopo katika eneo la sasa la Algeria, na ulikuwa muhimu wakati wa Dola la Roma.

## Historia
Russicada ilianzishwa na Warumi kama sehemu ya upanuzi wao katika Afrika ya Kaskazini ikawa kituo kikuu cha biashara. Ikiwa karibu na Bahari ya Mediterania, mji huu ulikuwa na bandari yenye shughuli nyingi, ikisaidia biashara ya baharini na kusafirisha bidhaa kama nafaka na mafuta ya mizeituni.

Mji huu ulikuwa na miundombinu ya kisasa, barabara nzuri, majengo ya umma, na majengo ya kibiashara. Russicada pia ilikuwa na mabafu ya umma, majumba ya starehe, na nyumba za sanaa, zikionyesha maisha ya kijamii na kitamaduni ya wakati huo.

Baada ya kuanguka kwa Dola la Kirumi, Russicada ilianza kupoteza umuhimu wake na hatimaye ikaanguka. Hata hivyo, mabaki yake yanaendelea kuvutia wanahistoria na watafiti wa kiakiolojia, yakitoa mwanga juu ya maisha ya kale na umuhimu wake wa zamani. Russicada inaacha urithi muhimu katika historia ya Algeria na Dola la Kirumi.

## Tanbihi
Jamii:Historia ya Algeria
Mauaji ya Sid El-Antri

**Mauaji ya Sid El-Antri** yalitokea katika kijiji cha Sid El-Antri, Algeria, mnamo mwaka 1997, wakati wa Vita vya Kiraia vya Algeria. Zaidi ya watu 50 waliuawa kwa ukatili na makundi ya wanamgambo. 

Shambulio hili lilikuwa sehemu ya mfululizo wa matukio ya kikatili yaliyofanywa na makundi ya kijeshi dhidi ya raia katika kipindi hicho cha vurugu. Mauaji haya yalihusisha matumizi ya silaha kali na vitendo vya kinyama dhidi ya raia, wakiwemo wanawake na watoto. Tukio hili linaonyesha ugumu na ukatili wa Vita vya Kiraia vya Algeria, ambavyo viliua maelfu ya watu na kuacha majeraha makubwa kwa taifa la Algeria.

## Tanbihi
Jamii:Historia ya Algeria
Jamii:1997
Mauaji ya Sidi-Hamed

**Mauaji ya Sidi-Hamed** yalifanyika mnamo tarehe 11 Januari mwaka 1998, katika kijiji cha Sidi-Hamed karibu na Algiers nchini Algeria wakati wa Vita vya wenyewe kwa wenyewe vya Algeria. 

Wapiganaji wa Kigaidi wenye msimamo mkali walivamia kijiji na kuua zaidi ya watu 100, wakiwemo watoto na wanawake, wakitumia silaha kama visu, mapanga, na bunduki. Tukio hili lilionyesha ukatili mkubwa na liliacha alama ya hofu na huzuni kwa wakazi wa eneo hilo na taifa zima, likiwa ni mfano wa mateso yaliyokumba Algeria wakati wa vita hivyo vya kiraia vilivyoanza mwaka 1991 na kuendelea kwa zaidi ya muongo mmoja.

## Tanbihi
Jamii:Historia ya Algeria
Jamii:1998
Kuzingirwa kwa Hippo Regius

[thumb|[Gofu|Magofu ya Hippo Regius, Algeria]]
**Kuzingirwa kwa Hippo Regius** kilikuwa kipindi cha kihistoria ambapo mji wa Hippo Regius ulizingirwa na jeshi la Wavandali chini ya uongozi wa Mfalme Genseriki kuanzia mwaka 430 hadi 431 BK. Kuzingirwa huku kulikuwa sehemu ya vita vya muda mrefu kati ya Dola la Roma na Wavandali. 

Hippo Regius, mji muhimu wa Kirumi upande wa Afrika ya Kaskazini, ilikuwa moja ya maeneo muhimu kwenye vita hivyo. Kuzingirwa huku kulikoma mwaka wa 431 BK, baada ya Wavandali kufanikiwa kuuteka mji. 

Matokeo ya kuzingirwa huko yalikuwa na athari kubwa katika historia ya eneo hilo, na inakumbukwa hasa kwa kuwa ndipo Augustino alipofariki.

## Tanbihi
Jamii:Historia ya Algeria
Jamii:430
Mauaji ya Souhane

**Mauaji ya Souhane** yalitokea mnamo mwaka 1997 Souhane, nchini Algeria, wakati wa Vita vya wenyewe kwa wenyewe vya Algeria. 

Kundi la washambuliaji wenye silaha walivamia kijiji hicho na kuua raia wasiokuwa na hatia, wakiwemo wanawake na watoto, mamia ya watu walipoteza maisha yao. Mauaji haya yalikuwa sehemu ya mfululizo wa vurugu na machafuko ambayo yalikuwa yakitokea nchini Algeria.

## Tanbihi
Jamii:Historia ya Algeria
Jamii:1997
Msafara wa Uhispania kuelekea Tlemcen (1535)

**Msafara wa Uhispania kuelekea Tlemcen** ni safari ya kihistoria iliyofanywa na Wahispania mnamo mwaka 1535. 

Lengo la safari lilikuwa kuanzisha mahusiano ya kidiplomasia na biashara na eneo la Tlemcen, lililokuwa sehemu ya himaya ya Algeria. Hata hivyo, safari ilikuwa na changamoto nyingi ikawa ni moja ya matukio muhimu ya kihistoria katika uhusiano kati ya Uhispania na Afrika Kaskazini.

## Tanbihi
Jamii:Historia ya Algeria
Jamii:1535
Jamii:Historia ya Hispania
Usalama wa mtandao

**Usalama wa mtandao** (pia: usalama wa kompyuta, usalama wa kidijiti, au usalama wa teknolojia ya habari, usalama wa IT) ni ulinzi wa mifumo ya kompyuta na mitandao dhidi ya mashambulizi na wahalifu ambayo yanaweza kusababisha kufichuliwa kwa taarifa bila ruhusa, wizi, au uharibifu wa vifaa, programu, au taarifa za kompyuta, pamoja na usumbufu au kupotoshwa kwa huduma wanazotoa.

Uwanja huu ni muhimu kutokana na utegemezi ulioongezeka kwenye mifumo ya kompyuta, Intaneti, na viwango vya mitandao isiyo na waya kama vile Bluetooth na Wi-Fi. Pia ni muhimu kutokana na ukuaji wa vifaa vya kisasa, vikiwemo simu za mkononi, televisheni, na vifaa mbalimbali vinavyounda Mtandao wa vitu (IoT). Usalama wa mtandao ni mojawapo ya changamoto kubwa zaidi katika ulimwengu wa sasa, kutokana na umuhimu wa mifumo ya habari na jamii wanazosaidia. Usalama ni muhimu sana kwa mifumo inayosimamia mifumo mikubwa yenye athari za kimwili zinazofikia mbali, kama vile usambazaji wa umeme, uchaguzi, na fedha.

Wakati vipengele vingi vya usalama wa kompyuta vinahusisha hatua za kidigitali kama vile nywila za kielektroniki na usimbaji fiche, hatua za usalama wa kimwili kama vile kufuli za chuma bado zinatumika kuzuia uingiliaji usio na ruhusa.

## Madhaifu na mashambulizi ya kompyuta 
Madhaifu hupelekea kasoro katika muundo, utekelezaji, utendaji, au usimamizi wa ndani wa kompyuta au mfumo ambao unahatarisha usalama wake. Zaidi ya madhaifu yaliyogunduliwa hurekodiwa katika hifadhidata ya Mapungufu na Uwekaji Wazi wa Kawaida (CVE). Mapungufu yanayoweza kutumiwa ni yale ambayo angalau shambulio au kutumia lipo. Mapungufu yanaweza kufanyiwa utafiti, kuhakikiwa nyuma, kutafutwa, au kutumiwa kwa kutumia zana za kiotomatiki au maelezo ya kibinafsi.

Watu au taasisi mbalimbali wanaweza kuwa hatarini kwa mashambulizi ya mtandaoni; hata hivyo, makundi tofauti yanaweza kupata aina tofauti za mashambulizi zaidi kuliko wengine.

Mwezi wa Aprili 2023, Idara ya Sayansi, Ubunifu na Teknolojia ya Uingereza ilichapisha ripoti kuhusu mashambulizi ya mtandaoni katika miezi 12 iliyopita. Walifanya utafiti kwa biashara 2,263, mashirika ya hisani 1,174, na taasisi za elimu 554 za Uingereza. Utafiti uligundua kuwa "32% ya biashara na 24% ya mashirika ya hisani kwa ujumla walikumbuka ukiukwaji au mashambulizi kutoka miezi 12 iliyopita." Takwimu hizi zilikuwa juu zaidi kwa "biashara za kati (59%), biashara kubwa (69%), na mashirika ya hisani yenye mapato makubwa ya pauni 500,000 au zaidi kwa mwaka (56%)." Ingawa biashara za kati au kubwa mara nyingi ni waathirika, tangu kampuni kubwa kwa ujumla zimeboresha usalama wao kwa muongo uliopita, biashara ndogo na za kati (SMBs) pia zimekuwa hatarini zaidi kwani mara nyingi "hazina zana za kisasa za kujilinda." SMBs wanaweza zaidi kuathiriwa na zisizo, ransomware, kashfa, mashambulizi ya mtu katikati, na mashambulizi ya kukataa huduma (DoS).

## Marejeo 
Jamii:Usalama wa mtandaoni
Jamii:Intaneti
Mauaji ya Oued Bouaicha

**Mauaji ya Oued Bouaïcha** yalitokea takribani maili 150 (kilomita 240) kusini mwa Algiers, karibu na Djelfa, mnamo tarehe 26 Machi mwaka 1998, wakati wa Vita vya wenyewe kwa wenyewe vya Algeria. 

Jumla ya watu 47, kati yao watoto 27 walio chini ya miaka 16, waliuawa jijini *Oued Bouaïcha* katika eneo la manispaa ya *Bouire Lahdab*, karibu na *Had Sahary*, na kundi la watu 15 wenye mapanga na visu, waliowateka nyara wanawake 3. 

## Tanbihi
Jamii:Historia ya Algeria
Jamii:1998
Finbari

[thumb|[Sanamu ya Mt. Finbari (karne ya 19), kanisa kuu la Cork.]]
**Finbari** (kwa Kieire: **Fionnbharra**; pia: **Finbar, Finbarr, Finnbar, Finnbarr, Barra**; Templemartin, 550 hivi – Cloyne, 25 Septemba 623) alikuwa mmonaki wa Ireland. 

Alianzisha monasteri kusini mwa kisiwa hicho, ambayo ikawa kiini cha mji wa Cork, yeye akiwa askofu wake wa kwanza  . 

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake ni tarehe 25 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
Jamii:Waliozaliwa 550
Jamii:Waliofariki 623
Jamii:Wamonaki
Jamii:Mapadri
Jamii:Watawa waanzilishi
Jamii:maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Ireland
Samwel Mohochi

**Samwel Mukira Mohochi** (amezaliwa Nairobi, Kenya, 26 Juni 1972) ni Mkenya na Jaji wa Mahakama Kuu, mwanaharakati wa haki za binadamu na wakili mwenye uzoefu mkubwa wa kisheria kuhusu madai ya haki za binadamu katika mahakama za kitaifa. Yeye ni mtetezi wa haki za binadamu wa kimataifa katika mashirika ya ufuatiliaji wa mikataba na Baraza la Haki za Kibinadamu la Umoja wa Mataifa.

## Elimu ya awali
Samwel Mohochi alisoma katika shule za umma nchini Kenya. Alisoma Shule ya Msingi ya Kimathi Estate kati ya 1980 na 1985, Shule ya Msingi ya Rabai Road kati ya 1985 na 1987, ambapo alifuzu kwa Mtihani wake wa Cheti cha Msingi cha Kenya. Baadaye alisoma Shule ya Upili ya St Paul's Amukura katika Wilaya ya Teso kati ya 1988-1990 na Shule ya Upili ya Kisii kati ya 1990 na 1991, ambapo alifuzu kwa Cheti chake cha Kenya cha Elimu ya Sekondari.

## Elimu ya juu
Samwel Mohochi alisomea Shahada ya Kwanza ya Sheria katika Chuo cha Sheria cha Babasaheb Dk. Ambedkar, kisha Chuo Kikuu cha Nagpur nchini India, kati ya 1992 na 1997 na kuhitimu shahada ya juu ya daraja la pili.

Alijiandikisha kusomea mitihani yake ya shule ya sheria katika Shule ya Sheria ya Kenya mwaka wa 1998, na hatimaye kuhitimu na Diploma yake ya sheria mwaka wa 2000.

Alianza masomo yake ya Shahada ya Uzamili ya Sheria katika Chuo Kikuu cha Taasisi ya Haki ya Mpito cha Ulster mwaka 2009-2010.

## Kazi
Hapo awali aliongoza Mfuko wa Madai Dhidi ya Mateso (2001–2005) akiwa kama Mkurugenzi Mtendaji.Pia ni Mwanzilishi na Mdhamini wa Muungano wa Kitaifa wa Watetezi wa Haki za Kibinadamu nchini Kenya.

Alikuwa Mjumbe wa Mkutano Mkuu wa Shirika la Dunia dhidi ya Mateso (Shirika la Mondiale Contre la Torture, OMCT). Mwanachama wa Maisha wa Chama cha Msalaba Mwekundu cha Kenya.

Amewasilisha washukiwa wa uhalifu wa kutatanisha wanaodaiwa kusumbua vikosi vya usalama ambavyo ni pamoja na mungiki na Sabaot Land Defence Force SDLF na alichangia pakubwa katika uchunguzi wa madai ya kuteswa Mlima Elgon na wanajeshi mnamo 2008 wakati wa 'Operesheni Rudi Nyumbani' dhidi ya waasi wa Mlima Elgon.https://www.reuters.com/article/idUSL27279298/ 

## Marejeo
Jamii:watu kutoka Nairobi
Jamii:wanasheria wa Kenya
Jamii: Wiki4HumanRights 2024
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Ermenfridi

ya Mt. Ermenfridi ilivyochorwa.]]
**Ermenfridi** (pia: **Ermenfredus, Ermenfroy, Ermenfroi**; mwishoni mwa karne ya 6  - 25 Septemba 670 hivi) alikuwa mmonaki na padri wa Kanisa Katoliki huko Luxeuil, katika Ufaransa wa leo.

Alitumwa kufufua monasteri ya Cusance.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. Papa Leo XIII alithibitisha heshima hiyo tarehe 24 Novemba 1900.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 25 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Congregatio de Causis Sanctorum, *Index ac status causarum*, Città del Vaticano 1999.
* Filippo Caraffa e Giuseppe Morelli (curr.), *Bibliotheca Sanctorum* (BSS), 12 voll., Istituto Giovanni XXIII nella Pontificia Università Lateranense, Roma 1961-1969.

Jamii:Waliozaliwa karne ya 6
Jamii:Waliofariki 670
Jamii:Wamonaki
Jamii:Wakolumbani
Jamii:mapadri
Jamii:watawa waanzilishi
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Sergi wa Radonezh

ya Mt. Sergi na maisha yake.]]
**Sergi wa Radonezh** (kwa Kirusi Сергий Радонежский, Sergiy Radonezhsky; 14 Mei 1314 - 25 Septemba 1392) ni kati ya wamonaki maarufu zaidi wa Urusi kutokana na utakatifu wake. 

Kisha kuishi kama mkaapweke misituni, alishika maisha ya kijumuia monasterini, na baada ya kufanywa abati, aliyaeneza, akiwa mtu mpole, mshauri wa watawala na mfariji wa waumini wote. 

Sergi alitangazwa mtakatifu wa Kanisa la Kiorthodoksi la Kirusi mwaka 1452 au 1448. Hata Kanisa Katoliki, Waanglikana na Walutheri wanamheshimu hivyo.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 25 Septemba lakini pia tarehe 5 Julai.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*Official site of the Trinity-St. Sergius Lavra
*Repose of the Venerable Sergius, Abbot and Wonderworker of Radonezh Orthodox icon and synaxarion
*Uncovering of the relics of the Venerable Sergius of Radonezh
*IMDB page

Jamii:Mapadri
Magofu ya Kua

, Wilaya ya Mafia]]
**Magofu ya Kua** ni eneo la kihistoria lililoko katika kata ya Jibondo, Wilaya ya Mafia katika Mkoa wa Pwani, Tanzania. Eneo hilo la Waswahili wa Karne za Kati liko kwenye mwambao wa kusini magharibi wa Kisiwa cha Juani, funguvisiwa la Mafia. 

Kufikia 2016, eneo hilo kwa sasa liko kwenye orodha 50 za urithi wa kitamaduni zilizo hatarini katika nchi 36.

Makao makuu yanaonekana kuwa yalikaliwa mwanzoni mwa karne ya 16 na kutelekezwa mwanzoni mwa karne ya 19, hata hivyo kuna ushahidi wa uvamizi wa wazee kusini mwa eneo hilo. Hakujawa na uchunguzi wowote wa kiakiolojia wa mabaki ya magofu na utamaduni wa nyenzo unaozizunguka. Kuhusu ubora wa majengo yaliyobomolewa kwa mtazamo wa usanifu, kuna maoni tofauti.

Kua, kulingana na wanahistoria wa Ulaya na wanaakiolojia inajulikana kama "Pompeii ya Afrika Mashariki," ni kati ya majengo makubwa ya mawe ya matumbawe ambayo yanaweza kuwa yamezungukwa na mawe katika makazi madogo sawa na yale yanayoonekana karibu na maeneo mengine ya miji ya mawe kando ya Pwani ya Kiswahili. Uchunguzi wa hivi majuzi wa kituo unaonyesha kuwa makazi hayo, ambayo hapo awali yalifunika zaidi ya ekari 30-40, yalijumuisha misikiti saba, maeneo manne ya makaburi, "jumba" kubwa la gorofa mbili,(huenda ni nyumba zilizo na nafasi/vyumba vingi tofauti), takribani 30.

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya kale ya Waswahili
* Maeneo ya Kihistoria ya Kitaifa ya Tanzania

## Marejeo
Jamii:Wilaya ya Mafia
Turris in Mauretania

right|thumb|Mauretania Caesariensis (125 BK)
**Turris in Mauretania** ni makazi ya kale ya Afrika Kaskazini ya Kirumi katika jimbo la Kirumi la Mauretania Caesariensis. Eneo lake halijulikani lakini inaaminika kuwa liko Algeria ya leo. 

Mji huu unaaminika ulikuwa na uaskofu, lakini hakuna maaskofu wa zamani wanaojulikana kwetu. 

Kiambishi "in Mauretania" ni kutofautisha mji huu na miji iliyokuwepo Hispania na majimbo ya jirani ya Afrika Kaskazini ya Kirumi.

Dayosisi hii inabakia leo kuwa jimbojina la Kanisa Katoliki katika kanda ya Karthago. Askofu wa sasa wa kiheshima ni Askofu Alain de Raemy, askofu msaidizi wa Lausanne, Genève na Fribourg (Uswisi).

## Marejeo 
Jamii:Historia ya Algeria
Ain-Sbir

thumbnail|right|200px|Ramani ya Ain-Sbir
**Aïn-Sbir** ni mahali penye chemchemi nchini Algeria na iko karibu na mlima Djebel Sekoum, Koudiat Kaïda na mlima Oulad Selem. Aïn Sbir pia iko karibu na kaburi la Marabout Sidi Rakhal, Chaba Tebb el Mra na Chaba Khouari. Mji wa karibu zaidi ni Ali Mendjeli.

## Jiografia 
Aïn-Sbir iko kwenye majiranukta ya 36.22833°N 6.53083°E katika jimbo la Constantine, kaskazini mwa Algeria, kilomita 300 mashariki mwa mji mkuu, Algiers. Aïn Sbir iko kwenye urefu wa mita 727 juu ya usawa wa bahari.

Eneo la Aïn Sbir lina milima upande wa kusini magharibi, lakini upande wa kaskazini mashariki ni tambarare. Eneo linalozunguka Aïn Sbir lina mteremko kuelekea kaskazini. Sehemu ya juu kabisa katika eneo la karibu iko kwenye urefu wa mita 825 juu ya usawa wa bahari, kilomita 1.0 kaskazini mwa Aïn Sbir.

## Idadi ya watu 
Eneo la Aïn Sbir lina watu wengi, na kuna wakazi 239 kwa kila kilomita ya mraba. Mji wa karibu zaidi ni Constantine, ambao uko kilomita 16.9 kaskazini mwa Aïn Sbir. Eneo linalozunguka Aïn Sbir linajumuisha hasa mashamba.

Katika eneo linalozunguka Aïn Sbir kuna vyanzo vingi vya maji.

## Marejeo 
Jamii:Jiografia ya Algeria
Summula, Mauretania

- Mauretania Caesariensis (125 BK)]]
**Summula** ulikuwa mji na uaskofu katika Dola la Roma huko Afrika ya Kaskazini. 

Hivi sasa ni jimbojina la Kanisa Katoliki la Kilatini .
 

## Marejeo
Mauaji ya Thalit

**Mauaji ya Thalit** yalitokea katika kijiji cha Thalit, takriban kilomita 70 kutoka Algiers, mnamo Aprili 3-4, mwaka 1997, wakati wa Vita vya Kiraia vya Algeria. Katika shambulio hilo, watu hamsini na wawili kati ya wakazi hamsini na tatu wa kijiji hicho waliuawa kwa kuchinjwa wakati wa ghasia iliyodumu kwa muda wa masaa 12. Baada ya mauaji hayo, nyumba za wakazi zilichomwa moto. Shambulio hilo lilihusishwa na wapiganaji wa Kigaidi.

## Tanbihi
Jamii: Historia ya Algeria
Jamii: 1997
Mkataba wa Tangier (1844)

**Mkataba wa Tangier (1844)** ulikuwa ni makubaliano kati ya Ufaransa na Moroko, yaliyosainiwa mnamo tarehe 10 Oktoba mwaka 1844, baada ya vita kati ya nchi hizo mbili. Mkataba huu ulimaliza mgogoro uliotokana na mvutano wa kikoloni na mipaka kati ya Ufaransa, iliyokuwa ikidhibiti Algeria, na Moroko.

## Historia 
Katika miaka ya 1830, Ufaransa ilianza kuimarisha utawala wake juu ya Algeria, jambo lililosababisha mvutano na Moroko. Baada ya ushindi wa Ufaransa katika vita vya Isly mnamo tarehe 14 Agosti mwaka 1844, pande hizo mbili zilikubaliana kufanya mazungumzo ya amani.

## Makubaliano 
Mkataba wa Tangier uliweka misingi ya amani kati ya Ufaransa na Moroko. Yalijumuisha:
* Moroko kutotumia eneo lake kama kimbilio la wapinzani wa utawala wa Ufaransa nchini Algeria.
* Kuheshimu mipaka na kuepuka vitendo vya uchokozi.
* Moroko kufanya marekebisho ya ndani ili kuimarisha utawala na ulinzi wake.

## Matokeo 
Mkataba huu ulipunguza mvutano na kuweka msingi wa mahusiano bora kati ya Ufaransa na Moroko, ingawa Moroko iliendelea kukabiliwa na changamoto za kikoloni.

## Tanbihi
Jamii:Historia ya Algeria
Jamii:Historia ya Moroko
Jamii:1844
Mkataba wa Algiers (1815)

**Mkataba wa Algiers wa mwaka 1815** ulisainiwa kati ya Marekani na Dey wa Algiers, kama sehemu ya jitihada za Marekani kukomesha machafuko katika Bahari ya Mediterania. Baada ya Vita vya Uingereza na Marekani (1812-1815), Marekani iliamua kutumia nguvu za kijeshi kumaliza mzozo huo.

## Masharti Muhimu
*Kusitisha Uhasama: Pande zote zilikubaliana kusitisha uhasama.
*Hakuna Malipo ya Hongo: Algiers ilikubali kuacha kudai hongo kutoka Marekani.
*Ulinzi wa Meli: Meli za Marekani zilihakikishiwa usalama katika Bahari ya Mediterania.
*Wafungwa: Wafungwa wote wa vita walirudishwa makwao.

## Matokeo
Mkataba huu uliimarisha biashara za Marekani katika Bahari ya Mediterania na kupunguza nguvu za maharamia wa Kiarabu. Pia, uliimarisha ushawishi wa Marekani kijeshi na kiuchumi katika eneo hilo.

## Tanbihi
Jamii:Historia ya Algeria
Jamii:1815
Jamii:Historia ya Marekani
Jamii:Algiers
Pembetatu ya Kifo (Algeria)

**Pembetatu ya Kifo** ni jina lililotolewa kwa eneo lililoko kusini-magharibi mwa Algiers, ambalo mipaka yake inajumuisha Blidah, Médéah, na Hadjout, ambapo baadhi ya mauaji mabaya zaidi ya miaka ya 1990 yalitokea.

## Tanbihi
Jamii:miaka ya 1990
Jamii:Historia ya Algeria
Tullia, Numidia

**Tullia** ulikuwa mji muhimu wa kale uliokuwa pia makao makuu ya askofu katika jimbo la Numidia, eneo ambalo leo linafahamika kama Annaba, nchini Algeria.

## Tanbihi
Jamii:Historia ya Algeria
Tamko la Kimataifa kuhusu Haki za Makabila (1976)

**Tamko la Kimataifa kuhusu Haki za Makabila (1976)** ni waraka muhimu wa haki za binadamu ulioanzishwa na Umoja wa Mataifa. Ulitolewa rasmi tarehe 16 Desemba mwaka 1976 na Mkutano Mkuu wa Umoja wa Mataifa kupitia Azimio 31/136. 

Tamko hili linajumuisha haki na uhuru wa msingi wa binadamu, kama vile haki ya kuishi, uhuru wa kujieleza, haki ya kuwa na mahakama huru, na haki ya kuwa na uhakika wa sheria. Lengo lake ni kukuza na kulinda haki za binadamu ulimwenguni kote, na inatambua kuwa haki hizi ni msingi wa amani, haki, na ustawi wa dunia nzima. Tamko hili linatambuliwa kama kiwango cha kimataifa cha haki za binadamu na ni muhimu katika kukuza na kulinda haki za binadamu kote ulimwenguni.

## Tanbihi
Jamii:1976
Jamii:Algiers
Jamii:haki za binadamu
Jamii:umoja wa Mataifa
Akiolojia ya Zilum

**Akiolojia ya Zilum** inahusisha uchunguzi wa masalia ya kale yanayopatikana katika eneo la Zilum (Nigeria Kaskazini Mashariki) ili kufahamu zaidi kuhusu historia ya eneo hilo na watu waliokuwa wakiishi hapo. 

Shughuli za akiolojia Zilum zinaweza kujumuisha uchimbaji wa vitu vya kale kama vile vyombo vya udongo, silaha za zamani, mabaki ya majengo, na hata mabaki ya binadamu. Kwa kutumia mbinu za kisayansi, kama vile uchunguzi wa mabaki ya kaboni na upimaji wa mionzi, watafiti wanaweza kujaribu kufanya tathmini za kisayansi kuhusu umri wa masalia hayo na jinsi ya maisha ya watu waliokuwa wakiishi Zilum katika nyakati za kale.

## Tanbihi
Jamii:Historia ya Nigeria
Jamii:akiolojia
Operesheni Adolphe

**Operesheni Adolphe** (pia inajulikana kama Adolph) ilikuwa operesheni ya kijeshi iliyofanywa na Jeshi la Ufaransa wakati wa Vita vya Kwanza vya Indochina, iliyoanza Aprili 1953. 

Ilikuwa operesheni ya mwisho kati ya operesheni kadhaa zilizofanyika katika msimu wa masika, na ilihitimishwa kabla ya msimu wa mvua kufanya kampeni kuwa ngumu hadi kuanza kwa Operesheni Camargue mnamo Julai.

## Tanbihi 
## Marejeo 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Singer, B. (2004). *Cultured force: Makers and defenders of the french colonial empire*. Madison, WI: University of Wisconsin Press.

Jamii:Historia ya Ufaransa
Jamii:Historia ya Vietnam
Jamii:1953
Operesheni Atlante

**Operesheni Atlante** ilikuwa operesheni ya kijeshi ya Vita vya Kwanza vya Indochina iliyojumuisha awamu tatu, Aréthuse, Axelle na Attila, iliyofanyika kwa miezi sita kuanzia Januari 20, 1954. Kamanda wa Jeshi la Ufaransa Jenerali Henri Navarre alitumia vikosi 53 vya askari wa miguu na artillery ya Ufaransa katika jaribio la kuwazunguka wanajeshi 30,000 wa Việt Minh waliodhaniwa kujificha miongoni mwa wakazi milioni 2 katika maeneo ya mabwawa yenye matope kati ya Da Nang na Nha Trang kusini mwa Vietnam. Lengo lilikuwa ni kuwatuliza wenyeji na kurejesha mamlaka ya serikali ya Bảo Đại.

Kupitia kupelekwa kwa awali kwa wiki nne za kutua kwa majini kwenye pwani katika awamu ya Aréthuse kati ya Januari 20 na 29, vikosi vya Ufaransa viliendelea kuimarishwa kupitia wiki nane za Axelle. Attila, iliyopangwa kuwa awamu ya miezi miwili ambapo vikosi kamili vya Ufaransa vilifunga kazi ya Việt Minh, haikuweza kutekelezeka kufikia Machi kutokana na ongezeko la majeruhi wa Kifaransa. Washambuliaji wa mbali na mabomu yalipunguza nguvu ya vikosi vya Ufaransa, wakati mashambulizi ya Việt Minh katika maeneo ya milimani yalielekeza umakini wa Ufaransa kwingine. Ufaransa ilikabiliwa na msururu wa vitendo vya kujitolea kwa kila kijiji wakati vikosi vikuu vya Việt Minh viliendelea kuwa ngumu kupatikana. Wanajeshi wa Võ Nguyên Giáp walikusanya nguvu na kuanza kurudi nyuma, na pamoja na utekelezaji wa Jeshi la Taifa la Vietnam, hii ililazimisha Ufaransa kuacha Operesheni Atlante. Navarre baadaye alitangaza Aréthuse na Axelle kuwa zilizofanikiwa, huku Attila ikiwa haikutekelezwa.

Atlante ilisababisha fikira nyingi kati ya uongozi wa Ufaransa. Utendaji wa ANV ulisababisha Mkuu wa Ulinzi wa Ufaransa Paul Ely kusema kwamba "Sasa ni wazi kuwa, hata nilipokuwa na shaka wakati Bwana Pleven alipouliza maoni yangu juu ya uwezekano wa Wavietnam kuturithi kwa muda mfupi, nilikuwa bado mwerevu zaidi. Hawana uwezo wa kufanya kitu chochote kikubwa kwa miaka kadhaa." Ilikuwa jaribio kubwa la kwanza la ANV katika operesheni za kijeshi. Mkuu wa Jeshi la Anga Jenerali Fay aliandika kwamba "Ingeleta matokeo bora ikiwa tungekuwa tunalenga kwa uthabiti idadi kubwa ya mabomu kwenye sehemu moja au mbili na kuhakikisha kukatwa kwa njia kwa karibu kila mara kwa kuharibu kazi ya ukarabati." Navarre alipokea ukosoaji kwa kuzingatia Atlante wakati operesheni zilikuwa zinaendelea huko Dien Bien Phu, hata hivyo mwanahistoria Martin Windrow anasema kwamba hii haikuwa na haki ikizingatiwa asili tofauti ya matukio hayo mawili.

## Tanbihi
## Marejeo 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Jamii:Historia ya Ufaransa
Jamii:Historia ya Vietnam
Jamii:1954
Muhammad Abbas (Amiri wa Kano)

**Muhammad Abbas** alikuwa kaimu na baadaye emir wa Kano. Aliwekwa kuwa kaimu na Bwana Lugard baada ya utulivu wa Kaskazini mwa Nigeria, aliongoza katika mabadiliko ya eneo la caliphal kuwa emirate chini ya utawala wa Uingereza chini ya Ulinzi wa Kaskazini mwa Nigeria.

## Maisha ya zamani 
Kidogo inajulikana kuhusu maisha ya awali ya Muhammad Abbas. Wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe vya tatu vya Kano, alikuwa mwaminifu kwa ndugu zake na baadaye akawa Wambai wa Kano baada ya Aliyu Babba kuongoza kikosi cha Yusufawa hadi kushinda. Alihamisha Aliyu Babba kwenda Sokoto kwa kampeni ya majira ya kupukutika ya 1903, wakati Kano ilipokamatwa na Waingereza. Baada ya Vita vya Kwatarkwashi, aliongoza sehemu ya kikosi cha Kano kujisalimisha kwa Lugard, kwa uaminifu wake, Lugard alimteua kuwa Kaimu wa Kano na mwezi wa Mei 1903 akamthibitisha kuwa emir wa Kano.
thumb|Ufungaji wa emir wa Kano Abbas

## Marejeo 
Jamii:waliozaliwa karne ya 19
Jamii:Waliofariki 1919
Jamii:Wanasiasa wa Nigeria
Vita vya Kano

**Vita vya Kano** vilikuwa vita muhimu mnamo mwaka 1903 kati ya Dola la Uingereza na Emirati ya Kano ya Dola la Sokoto katika eneo ambalo sasa ni Kaskazini mwa Nigeria.

## Historia 
Mnamo mwaka 1899, Lord Lugard alitangaza eneo kubwa la Dola ya Sokoto kuwa chini ya ulinzi wa Uingereza. Baada ya kushindwa kwa majaribio mengi ya kidiplomasia kwa Khalifa, mnamo mwaka 1900 kampeni ya kijeshi ilizinduliwa ili kudhibiti dola hiyo. Kampeni ya utulivu ya Waingereza iliyojulikana kama Kano-Sokoto Expedition ilianza kutoka Zaria mwishoni mwa Januari 1903 chini ya uongozi wa Kanali Morland. Kampeni hiyo ilijumuisha maafisa wa Uingereza na maafisa wasaidizi (N.C.O.s) pamoja na askari 800 wa Kiafrika wa vyeo vya kawaida. Isipokuwa kikosi cha wapanda farasi na wachache wa askari wa mizinga, jeshi lote lilikuwa la askari wa miguu. Walikuwa wakisaidiwa, hata hivyo, na bunduki nne za milima za milimita 75, ambazo zingeweza kuvunjwa na kusafirishwa na wapagazi, pamoja na bunduki sita za mashine.

## Vita 
Baada ya mapigano ya hapa na pale nje ya kuta za ngome, Waingereza waliweza kupenya mipaka ya ulinzi ya mji mkuu. Wakati huo, Kano ilikuwa imeachwa bila ulinzi mkubwa, kwani Emir alikuwa mbali na kikosi kikubwa cha wapanda farasi kwa ajili ya Kampeni ya Majira ya Kupukutika huko Sokoto. Madakin Kano, kiongozi wa ndani, aliwakusanya askari waliobaki katika mji ili kuutetea. Licha ya jitihada zake, Waingereza walifanikiwa kuuteka mji huo baada ya mapigano makali ambapo walipata majeruhi 70.

## Baadaye 
Habari za kutekwa kwa Kano na Waingereza mnamo Februari 1903 ziliwafikia wapanda farasi wa Emir na kusababisha maandamano ya muda mrefu ya kurejesha mji huo katika Vita vya Kwatarkwashi.

## Mkusanyo wa Picha 

Kano Conquest.jpg|Jeshi la Uingereza wakati wa Ushindi wa Kano
Kano Conquest 04.jpg|Jeshi la Uingereza wakati wa Ushindi wa Kano
Kano Conquest 03.jpg|Jeshi la Uingereza wakati wa Ushindi wa Kano
Conquest of Kano 2.jpg|Jeshi la Kano
Conquest of Kano.jpg|Jeshi la Kano

## Marejeo 
Jamii:Historia ya Nigeria
Jamii:1903
Baraza la Watu wa Kaskazini

**Baraza la Watu wa Kaskazini (NPC)** ni chama cha kisiasa nchini Nigeria. Kiliundwa mnamo Juni 1949, chama hiki kilikuwa na ushawishi mkubwa katika Kanda ya Kaskazini kuanzia miaka ya 1950 hadi mapinduzi ya kijeshi ya mwaka 1966. Awali kilikuwa ni shirika la kitamaduni lililojulikana kama **Jamiyaar Mutanen Arewa**. Baada ya Vita vya wenyewe kwa wenyewe vya Nigeria mwaka 1967, NPC ikawa chama kidogo.

## Wanachama mashuhuri 
* Sir Ahmadu Bello, kiongozi wa chama, Sardauna wa Sokoto, Waziri Mkuu wa Kanda ya Kaskazini.
* Sir Alhaji Abubakar Tafawa Balewa, alikuwa naibu kiongozi wa chama na Waziri Mkuu wa Nigeria.
* Aliyu Makama (Makaman Bida), kiongozi wa Chama cha Kitaifa cha Nigeria mwaka 1978.
* S. A. Ajayi, mwenyekiti wa jimbo la Kwara wa NPC, alikuwa Katibu wa Bunge wa zamani kwa Sardauna wa Sokoto.
* Muhammadu Ribadu
* Maitama Sule
* Ibrahim Imam
* Sir Kashim Ibrahim (Shettima Kashim)
* Ado Bayero
* Musa Yar'Adua
* Waziri Ibrahim
* Aminu Dantata 
* Shehu Shagari
* Shettima Ali Monguno

## Marejeo 
Jamii:Historia ya Nigeria
Luxmanda

**Luxmanda** ni eneo la kiakiolojia lililoko kaskazini-kati mwa Wilaya ya Babati nchini Tanzania. 

Eneo hilo liligunduliwa mnamo 2012. 

## Tazama pia
* Maeneo ya Kihistoria ya Kitaifa ya Tanzania

## Marejeo
Mbutu Bandarini

]]
**Mbutu Bandarini** ni eneo la kihistoria la kitaifa lililopo katika kata ya Somangila, Wilaya ya Kigamboni, katika Mkoa wa Dar es Salaam nchini Tanzania.

Kuna magofu ya mji wa kale wa Waswahili.

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya kale ya Waswahili

## Marejeo
Jamii:Wilaya ya Kigamboni
Jamii:Miji ya kale ya Waswahili
Machafuko ya Jos ya mwaka 1945

**Mapigano ya Jos ya mwaka 1945** yalikuwa mfululizo wa migogoro ya kikabila iliyotokea katika mji wa Jos, ulioko katika Jimbo la Plateau, Nigeria, kati ya makabila ya Igbo na Hausa-Fulani.

Mapigano ya Jos ya mwaka 1945 yalichochea na mchanganyiko wa sababu, ikiwa ni pamoja na ushindani wa nguvu za kisiasa, rasilimali za kiuchumi, na mizozo juu ya ardhi na tofauti za kidini. Migogoro ilikuwa hasa kati ya kabila la Hausa-Fulani lenye Waislamu wengi na kabila la Igbo lenye Wakristo wengi, ingawa makabila mengine pia yalihusika.

## Dhana potofu 
Tofauti na imani maarufu, mapigano ya Jos ya mwaka 1945 yalikuwa ni fujo katika soko la viazi, na si mauaji au vita vya kidini. Ingawa idadi ya vifo haijulikani, ripoti kadhaa zilieleza idadi isiyo zidi watu wawili kufa.

## Marejeo 
Jamii:Historia ya Nigeria
Jamii:1945
Pango la Mumba

**Pango la Mumba**, lipo karibu na Ziwa Eyasi lenye kiwango kikubwa cha alkali, katika Wilaya ya Karatu, Mkoa wa Arusha, Tanzania.

## Tazama pia
* Maeneo ya Kihistoria ya Kitaifa ya Tanzania

## Marejeo
Jamii:Wilaya ya Karatu
Michoro ya mwambani ya Oran Kusini

**Michoro ya mwambani ya Oran Kusini** ni michoro ya kihistoria inayotokana na kipindi cha Neolithiki. Michoro hiyo inapatikana kusini mwa Mkoa wa Oran, Algeria, katika Milima ya Atlas ya Sahara, katika maeneo (kutoka magharibi kwenda mashariki) ya Figuig, Ain Sefra, El-Bayadh, Aflou, na Tiaret.

## Marejeo
Jamii:Historia ya Algeria
Michoro ya mwambani ya mkoa wa Djelfa

thumb|Sanaa ya Neolithiki katika Djelfa.
**Michoro ya mwambani ya mkoa wa Djelfa** katika Safu ya Ouled Nail (Aljeria) inajumuisha michoro ya kale za pango na maandishi ya petroglyphs katika enzi ya Neolithiki yaliyotambuliwa tangu 1914.

## Marejeo
Ugwuele

**Ugwuele** ni jamii Waigbo huko Uturu, katika eneo la Serikali ya Mtaa wa Isuikwuato, Jimbo la Abia nchini Nigeria ambalo linajumuisha eneo la Zama za Mawe ambayo yanatoa ushahidi kwamba wanadamu waliishi katika eneo hilo tangu miaka 250,000 iliyopita.

## Marejeo
Kuta za Benin

**Kuta za Benin** (pia ikijulikana kama Benin Iya; kwa Kiedo: Iyanuwo), ni mfululizo wa kuta zinazozunguka Mji wa Benin katika Jimbo la Edo nchini Nigeria.

## Marejeo
Jamii:jimbo la Edo