open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Junior Madozein

**Joseph Junior Ghislain Madozein** (alizaliwa tarehe 10 Oktoba 1987) ni mchezaji wa mpira wa kikapu na raia wa Jamhuri ya Afrika ya Kati, mara ya mwisho alichezea ASOPT inayoshiriki Ligi ya Kikapu Daraja la I  nchini humo.

## Wasifu kimataifa 
Madozei alichezea timu ya taifa ya mpira wa kikapu akiwakilisha nchi yao katika mashindano ya AfroBasket mwaka 2007, ambapo alipata wastani wa pointi 1.7, rebaundi 1.3, na pasi za magori 0.8. Mnamo Juni 26, 2015, alikuwa mmoja wa wachezaji 20 walioitwa kwenye kikosi cha timu hiyo kwahajili ya mashindano ya  AfroBasket 2015 na kocha mkuu Aubin-Thierry Goporo. Wengine ni pamoja na Romain Sato na James Mays.

## Marejeo 
Jamii:Wachezaji wa Jamhuri ya Afrika ya Kati
Jamii:Wachezaji wa mpira wa kikapu
Rudesindo

ya Mt. Rudesindo.]]
**Rudesindo** (pia: **Rosendo**; Santo Tirso, Ureno, 26 Novemba 907 - Celanova, Hispania, 1 Machi 977) alikuwa mapema mmonaki, akawa askofu wa Mondonyedo - Dumio akiwa na umri wa miaka 18 kuanzia 925 hadi 950, halafu 955-958, lakini pia gavana 955-969.

Kati ya juhudi zake, kuna uanzishaji wa monasteri kadhaa na kuongoza jeshi dhidi ya wavamizi Waarabu na Wanormani.

Mwaka 968 hadi 977 alikabidhiwa jimbo lingine akawa abati wa Celanova, alipotembelewa na watu wengi kwa ajili ya ushauri.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 1 Machi.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Filippo Caraffa e Giuseppe Morelli (curr.), *Bibliotheca Sanctorum* (BSS), 12 voll., Istituto Giovanni XXIII nella Pontificia Università Lateranense, Roma 1961-1969.
* Pio Paschini (cur.), *Enciclopedia Cattolica* (EC), 12 voll., Ente per l'Enciclopedia Cattolica e per il libro cattolico, Città del Vaticano  1948-1954.

## Viungo vya nje
* Saint Rudesind 
* San Rosendo
* SAN ROSENDO, OBISPO Y ABAD
* San Rosendo: Nuestro Patrono

Jamii:waliozaliwa 907

Jamii:Wamonaki
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:watawa waanzilishi
Jamii:wanasiasa wa Hispania
Jamii:Watakatifu wa Hispania
Ewald Frank

**Ewald Frank** (Danzig, 24 Desemba 1933 - 8 Juni 2024) alikuwa mhubiri wa Ujerumani, mwanzilishi na kiongozi wa Freie Volksmission huko Krefeld. Alikuwa mfuasi wa mhubiri William Branham

## Kuanzishwa kwa Misheni ya Watu 
Frank alikodi jumba dogo huko Krefeld na kuanza kazi yake maarufu ya umishonari. Mnamo 1964, Freie Volksmission Krefeld, iliyoanzishwa na Frank, ilitambuliwa kama shirika lisilo la faida. Wakati huo ilikuwa na wanachama 250. Katika mwaka huo huo, Ewald Frank alienda India kwa mara ya kwanza kufanya uinjilisti huko. Mnamo Oktoba 2014 aliondoka kwa 25 yake Misheni ya India.

Kisha akaandika kitabu "Ndoa na Talaka" ambamo alijaribu kusema. Wanawake wana jukumu la chini katika Misheni ya Watu Huru, ambayo Frank, kama kielelezo chake Branham, anaona kuwa imejikita katika Kuanguka kwa Mwanadamu katika Paradiso na katika mvuto wa kingono wa wanawake.

Frank anaendelea na safari nyingi za umishonari. Leo jumuiya yake ina takriban wanachama 3000 (kuanzia 2001). Katika makao makuu ya misheni huko Krefeld, karibu na kanisa lenye viti 550, ni nyumba ya uchapishaji na uchapishaji ya misheni. Freie Volksmission ina wafanyakazi 16 wa kudumu (hadi 2014) na inafadhiliwa zaidi na michango. Parokia hawajasajiliwa popote. Kulingana na wazo hilo, karibu watu 300 huhudhuria huduma. Katika ibada mbili za jubilee za maadhimisho ya miaka 50 tarehe 5 na 6 Oktoba 2014 wageni 1200 walikuja. 

## Kusafiri 
Ewald Frank alisafiri katika nchi nyingi kupasha habari njema.

## Mafundisho 
Lengo la Misheni ya Watu Huru ni "kurudi kamili kwa mafundisho na utendaji wa kanisa la kwanza katika wakati wa Mitume," wazo hilo linanukuu misheni. Frank na misheni ya watu wake wanakataa maazimio ya baraza kama "uongo wa neno asili". Frank pia anakataa Kanuni ya Imani ya Nisea-Konstantinopoli, ambayo inaunganisha makanisa yote makubwa ya Kikristo, na vilevile Utatu. Yeye hufanya ubatizo wa waamini na kuwahimiza wafuasi wake kuacha jumuiya zao za awali za imani. 

## Baadhi ya machapisho yake 
* *Baraza la Mungu*. Rathmann, Marburg 1964, 98 p.
* *William Branham, Nabii Aliyetumwa kutoka kwa Mungu*. Krefeld au J. (baada ya 1969), 20 p.
* *Ukristo wa Jadi - Ukweli au Udanganyifu?* Freie Volksmission, Krefeld 1992, 181 p.
* *Ufunuo: kitabu chenye mihuri 7?* Freie Volksmission, Krefeld 1994, 198 p.
* *Maandiko yanasema nini?* *Mafundisho ya msingi ya Kikristo yalijaribiwa.* QuickPrinter, Overath 2006, 301 p.

## Tanbihi 
Jamii:Waliozaliwa 1933
Jamii:waliofariki 2024
Jamii:Watu wa Ujerumani
Max Mombollet

**Maixant Magloire Mombollet** (alizaliwa 17 Januari 1981 huko Bangui, Jamhuri ya Afrika ya Kati) Ni mchezaji wa zamani wa mpira wa kikapu wa chuo kikuu kutoka The Citadel mnamo mwaka 2000-2004. Amechezea timu ya taifa ya mpira wa kikapu ya Jamhuri ya Afrika ya Kati mwaka 2001, 2003, 2005, 2007 na 2009 FIBA Championships Africa, na kuisaidia timu hiyo kufika robo fainali mwaka wa 2005, 2007, na 2009.Kwa sasa anacheza nafasi ya mbele katika Orcines inayoshiliki ligi ya kikapu Ufaransa.

## Marejeo 
Jamii:Mpira wa kikapu
Bruno-Nazaire Kongaouin

**Bruno-Nazaire Kongaouin** (alizaliwa 12 oktoba, 1966) ni raia wa Jamhuri ya Afrika ya kati na mchezaji wa mpira wa kikapu msitahafu. Alizaliwa Bangui, alicheza mpira wa kikapu katika chuo kikuu cha Houston Baptist Huskies kuanzia 1983 hadi 1987 pia aliteuliwa  mara mbili katika  All-Trans America Athletic Conference (TAAC) kipindi cha miaka  miwili ya mwishoni.

 Kongawoin alishiriki katika Olimpiki mwaka 1988 na timu yake taifa ya mpira wa vikapu ya Jamhuri ya Afrika ya Kati. Kufuatia michezo hiyo, aliachiliwa na Milwaukee Bucks inayo shiriki NBA (National Basketball Association) katika msimu wa 1988-89. Hapo awali alitolewa na Bucks msimu wa 1987-88 wa NBA.

## Marejeo 
Jamii:wachezaji wa mpira wa kikapu
Jamii:wachezaji wa Jamhuri ya Afrika ya Kati
Katibu mkuu

Javier Perez de Cuelar (kushoto) na wajumbe wa kumaliza vita vya Iran-Iraq mwaka 1988.]]
**Katibu mkuu** ni cheo cha kiongozi katika chama, shirika, kanisa, klabu au taasisi . Kwa mujibu wa itifaki, yuko chini ya mkuu au mwenyekiti wa shirika, lakini mara nyingi ushawishi wake ni mkubwa kuliko wa yule ambaye ni kiongozi mkuu kwa jina. Kwa kawaida yeye ni mjumbe wa bodi kuu ya shirika, ndiye mkuu wa utawala katika shirika na mkuu wa wafanyakazi. 

Kama shirika linaongozwa na kamati au bodi inayofanya maazimio ya msingi, Katibu Mkuu huwajibika kwa shughuli za kila siku. 

Hata hivyo, wapo makatibu wakuu (wingi wa 'katibu mkuu') katika ngazi za serikali kama vile katibu mkuu wa baraza la mawaziri ambaye hujulikana kama *katibu mkuu kiongozi* hali kadhalika* katibu mkuu* wa wizara.

Lugha ya Kiingereza ina majina kadha wa kadha kumaanisha  'katibu mkuu' kama vile *secretary general*, *principal secretary,* *first secretary,* *executive secretary* na kadhalika; tofauti na Kiswahili ambacho kina mbadala mmoja wa **mtendaji mkuu.**

## Umoja wa Mataifa 
Katika Umoja wa Mataifa cheo cha Katibu Mkuu wa UM kinamtaja mtendaji kiongozi wa ofisi kuu.

## Serikali na wizara 
Katika nchi nyingi kiongozi wa utawala ndani ya wizara fulani huitwa Katibu Mkuu akifanya kazi chini ya waziri ambaye ni kiongozi wa kisiasa. Ilhali mawaziri hubadilishwa mara kwa mara, watumishi wa wizara hudumu na katibu mkuu ana kazi ya kuwasimamia na kupanga kazi yao.

## Vyama vya Kikomunisti 
Katika vyama vya Kikomunisti vilivyofuata mfumo wa Umoja wa Kisovyeti, katibu mkuu aliunganisha madaraka ya mwenyekiti na kiongozi wa utawala; mfumo huo ulianzishwa na Josef Stalin, kuendelezwa hata baada yake na kuigwa na vyama vingine. Hadi leo kiongozi wa chama cha Kikomunisti katika China, Vietnam, Laos, Korea Kaskazini na Kuba anatumia cheo cha katibu mkuu au "katibu wa kwanza" na kutokana na mfumo wa utawala ndiye pia kiongozi mwenye madaraka makuu katika nchi.

## Tanbihi
Jamii:Cheo
Jamii:Siasa
Tshilidzi Nephawe

alt=Mchezaji wa mpira wa vikapu Tshilidzi Nephawe|thumb|Mchezaji wa mpira wa kikapu Tshilidzi Nephawe
**Tshilidzi Nephawe** (amezaliwa 10 Juni 1989) ni mchezaji wa mpira wa kikapu kitaaluma wa Afrika Kusini wa Niigata Albirex BB ya Ligi ya Japan B.League.

Nephawe alihudhuria Shule ya Sekondari ya Mphaphuli karibu na Thohoyandou na alichezea timu za mkoa wa Limpopo akiwa na umri mdogo.Aliendelea na Chuo Kikuu cha Jimbo la New Mexico, ambapo alikuwa mchezaji mwenza wa mchezaji wa baadaye wa NBA Pascal Siakam.

## Marejeo 
Jamii:wachezaji wa mpira wa kikapu
Jamii:wachezaji wa Afrika Kusini
Jamii:USLWO
William Kossangue

**William Stèvie Kossangue-Toro** (alizaliwa  Bangui, Jamhuri ya Afrika ya Kati, 9 Machi 1986) ni raia wa Jamhuri ya Afrika ya Kati, mchezaji mpira wa kikapu ambaye kwa sasa anaichezea timu ya Union Sportive Alfortville Basket  inayoshirika ligi ya Nationale Masculine 3 (NM3) nchini Ufaransa.

## Wasifu 
Kossangue alizaliwa. Baba yake ni Jean aliyekuwa wakili.

## Maisha ya chuo 
Kossangue alianza kucheza mpira wa kikapu katika chuo cha Tyle Junior kabla ya kuamia  Campbell Fighting Camels.

## Marejeo 
Jamii:wachezaji wa Jamhuri ya Afrika ya Kati
Jamii:wachezaji wa mpira wa kikapu
Jamii:waliozaliwa 1986
Jean-Pierre Kotta

**Jean-Pierre Kotta** (alizaliwa tarehe 3 mei 1956) ni raia wa Jamhuri ya Afrika ya Kati, alikuwa katika timu ya taifa ya mpira wa kikapu iliyoshiriki Olimpiki mwaka 1988.

## Marejeo 
Jamii:wachezaji wa Jamhuri ya Afrika ya Kati
Jamii:Waliozaliwa 1956
Jamii:wachezaji wa mpira wa kikapu
Dimitri Kongbo

**Dimitri Alexandre Nils Kongbo** (alizaliwa 8 Oktoba, 1987) amezaliwa Ufaransa, mwenye asili ya Jamhuri ya Afrika ya Kati na mchezaji mpira wa kikapu ambaye mara ya mwisho alichezea Union des Clubs Anneciens ya Nationale Masculine 2 (NM2) nchini Ufaransa.

## Wasifu kimataifa 
Kongbo alicheza timu ya Jamhuri ya Afrika ya Kati katika atua za kufuzu  AfroBasket mwaka 2015. Mnamo Juni 26, 2015, aliteuliwa kwenye kikosi cha awali katika timu kwa hafla rasmi na kocha mkuu Aubin-Thierry Goporo.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1987
Jamii:wachezaji wa mpira wa kikapu
Jamii:wachezaji wa Jamhuri ya Afrika ya Kati
Jamii:wachezaji wa Ufaransa
Michael Mokongo

**Michael Benoît Mokongo** (alizaliwa tarehe 11 Julai 1986) ni mchezaji wa mpira wa kikapu ambaye mara ya mwisho alichezea AS Monaco Basket ya LNB Pro B nchini Ufaransa.

## Wasifu kitamaifa 
Kwa mara ya kwanza Mokongo aliwakilisha timu ya Jamhuri ya Afrika ya Kati kimataifa mwaka 2009 kwanye mashindano ya kufuzu AfroBasket. Alicheza AfroBasket mwaka 2011 akiwa na wastani wa pointi 11 na asisti 6. Pia Mokongo aliwahi kuichezea timu Ufaransa siku za nyuma, akiichezea katika Mashindano ya FIBA Europe mwaka 2006 timu ya watoto chini ya umri wa miaka 20. Awali alitarajiwa kuchezea Jamhuri ya Afrika ya Kati katika AfroBasket 2015 chini ya kocha mkuu Aubin-Thierry Goporo, lakini jeraha la goti lilimlazimu kutoshiriki mashindano hayo.

## Marejeo 
Jamii:Wachezaji wa Jamhuri ya Afrika ya Kati
Jamii:Wachezaji wa mpira wa kikapu
Yannick Zachée

**Yannick Zachee** (alizaliwa 29 Oktoba 1986 huko Meulan, Ufaransa) Ni mchezaji wa mpira wa kikapu wa Afrika ya Kati ambaye ni mwanachama wa timu ya taifa ya mpira wa kikapu ya Jamhuri ya Afrika ya Kati.Alizaliwa Ufaransa, anaiwakilisha Jamhuri ya Afrika ya Kati kimataifa.

Zachee hapo zamani alichezea timu ya Fos Ouest Provence Basket ambayo inashiriki Ligi ya Mpira wa Kikapu  Nchini Ufaransa.Hapo awali, Zachee alikuwa amechezea timu ya Chorale Roanne Basket pamoja na timu ya JA Vichy of Ligue Nationale de Basketball.

Zachee alikuwa mshiriki wa timu ya taifa ya mpira wa kikapu ya Jamhuri ya Afrika ya Kati iliyomaliza nafasi ya sita kwenye Mashindano ya FIBA Afrika ya mwaka 2009.

## Marejeo 
Jamii:Mpira wa kikapu
Jamii:Afrika ya Kati
Kurt-Curry Wegscheider

**Kurt-Curry Axel Wegscheider** (amezaliwa 30 Mei 2001) ni mchezaji wa mpira wa kikapu wa Jamhuri ya Afrika ya Kati ambaye mara ya mwisho alichezea New Mexico Lobos.

## Maisha ya zamani 
Wegscheider alizaliwa Bangui baba yake alikuwa Mjerumani mwenye asili ya Ufaransa, na mama yake alikuwa mchezaji wa zamani wa mpira wa kikapu kitaaluma katika Jamhuri ya Afrika ya Kati.kwa mara ya kwanza Baada ya kucheza soka, Wegscheider alianza kucheza mpira wa kikapu akiwa na umri wa miaka mitano.Akiwa na umri wa miaka 14, alijiunga na NBA  Academy Africa ya nchini Senegal ambako alicheza kwa miaka mitano. Alicheza pia katika programu ya Mpira wa Kikapu Bila Mipaka na alipewa jina la MVP wa mchezo wa nyota wote.

## Marejeo 
Jamii:Wachezaji wa Jamhuri ya Afrika ya Kati
Jamii:Wachezaji wa mpira wa kikapu
Romain Sato

**Romain Guessagba-Sato-Lebel** (amezaliwa Machi 2, 1981), kwa ujumla anajulikana kama **Romain Sato**, Ni mchezaji wa zamani wa mpira wa kikapu nchini Afrika ya Kati. Akiwa amesimama ana urefu wa 1.96 m (6' 5"), alicheza kama swingman.

## Sekondari 
Sato alihudhuria Shule ya Upili ya Dayton Christian, alipokuwa akiishi Moraine, Ohio, Marekani. Akiwa huko, alicheza mpira wa kikapu, na mwaka wa 2000 Sato alichaguliwa kama Bw. Basketball kwa jimbo la Ohio. Mnamo mwaka 2019 alichaguliwa katika Jumba la Athletic Hall of Fame la Shule ya Upili ya Dayton Christian, na mnamo mwwaka 2021 shule hiyo ilistaafisha jezi yake #23.

## Tanbihi
Jamii:Wachezaji wa Jamhuri ya Afrika ya Kati
Jamii:Wachezaji wa mpira wa kikapu
Patrick O'Bryant

'''Patrick Fitzgerald O'Bryant''' (amezaliwa Juni 20, 1986) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa kikapu wa Marekani na Jamhuri ya Afrika ya Kati. Ana urefu wa 7 ft (213 cm), 250 lb (110 kg; 18 st)  Alichaguliwa kutoka Chuo Kikuu cha Bradley na Golden State Warriors na chaguo la 9 la jumla katika rasimu ya NBA ya 2006.Amekuwa mwanachama wa Mashujaa wa NBA, Boston Celtics, na Toronto Raptors, na pia amecheza kwenye Ligi ya Maendeleo ya NBA, na ng'ambo huko Uropa na Amerika ya Kusini.

## Marejeo 
Jamii:Wachezaji wa mpira wa kikapu
Jamii:wachezaji wa Marekani
Jamii:wachezaji wa Jamhuri ya Afrika ya Kati
Régis Koundjia

**Régis Junior Koundjia-Sindo** (alizaliwa  Bangui, Jamhuri ya Afrika ya Kati, 8 Novemba 1983) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa kikapu kutoka Jamhuri ya Afrika ya Kati. Alicheza mpira wa kikapu chuoni  LSU Tigers na George Washington Colonials kuanzia 2003 hadi 2007. Koundjia alicheza  timu ya taifa ya Jamhuri ya Afrika ya Kati kwenye Mashindano ya FIBA Afrika mwaka 2005, 2007 na 2009. Alisaini  Vermont Frost Heaves inayo shiriki Ligi Kuu  (PBL) msimu wa 2008-09 baada ya  kucheza Ligi ya Marekani  NBA msimu wa joto na San Antonio Spurs.

## Maisha binafsi 
Baba yake, mwanadiplomasia wa Jamhuri ya Afrika ya Kati, aliuawa kwa kuwekewa sumu mwaka 1991.

Koundjia alisomea sosholojia katika Chuo Kikuu cha George Washington.

## Marejeo 
Jamii:wachezaji wa mpira wa kikapu
Jamii:wachezaji wa Jamhuri ya Afrika ya Kati
Joseph-Dieudonné Ouagon

**Joseph-Dieudonné Ouagon** (alizaliwa tarehe 10 Novemba 1962) ni raia wa Jamhuri ya Afrika ya Kati mchezaji mpira wa kikapu. 

Alikuwa katika timu ya taifa iliyoshiriki Olimpiki mwaka 1988.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1962
Jamii:Wachezaji wa Jamhuri ya Afrika ya Kati
Jamii:Wachezaji wa mpira wa kikapu
Asrangue Souleymane

**Asrangue Souleymane** (alizaliwa 1982 huko Bangui) Ni mchezaji wa mpira wa kikapu wa zamani aliecheza nafasi ya mshambuliaji wa mbele  katika chuo kikuu cha New Orleans Privateers.Souleymane alianza kazi yake na Cincinnati Bearcats.Anatoka Jamhuri ya Afrika ya Kati na alichezea timu yake ya taifa kwenye Mashindano ya FIBA Afrika ya 2005 na 2007.

## Marejeo 
Jamii:Wachezaji wa Jamhuri ya Afrika ya Kati
Jamii:Wachezaji wa mpira wa kikapu
Artelaide

**Artelaide** (pia: **Arthelais**; Konstantinopoli, leo nchini Uturuki, 544 - Benevento, Italia, 560) alikuwa bikira ambaye anasemekana alihama nchi yake ili asiolewe na kaisari Justiniani I.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 3 Machi. 

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*Saint Arthelais at Catholic Online

Jamii:Waliozaliwa 544
Max Kouguere

**Max Martial Kouguère** (alizaliwa tarehe 12 machi 1987) ni raia wa Afrika ya kati mchezaji mpira wa kikapu ambaye mara ya mwisho alichezea timu ya Phoenix Brussels. Pia mchezaji wa timu ya taifa Jamhuri ya Afrika ya kati.

## Wasifu 
Kabla ya kusaini  Olympique Antibes  msimu wa 2009-10, Kouguère alichezea timu ya  Ufaransa ya BCM Gravelines. Mara chache aliona, akicheza kwa dakika 64 pekee katika michezo 11 kakati msimu. Licha ya hayo, Kouguère wa futi 6 na inchi 6  (1.98 m) alipata wafuasi wengi nchini Ufaransa kupitia uwezo wake wa kucheza danki na katika mashindano kadhaa nchini Ufaransa.

Tarehe 23 Septemba 2021, Kouguere alisaini  klabu ya Ubelgiji Phoenix Brussels.

## Marejeo 
Jamii:wachezaji wa Jamhuri ya Afrika ya Kati
Jamii:Wachezaji wa mpira wa kikapu
Luka wa Nicosia

**Luka wa Nicosia** (Nicosia, wilaya ya Enna, karne ya 9 hivi - Agira, Enna, karne ya 9 hivi) alikuwa mmonaki wa Ukristo wa Mashariki akawa abati wa monasteri ya Agira katika kisiwa cha Sicilia.

Alikuwa maarufu kwa unyenyekevu na maadili mengine . 

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 2 Machi.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi 
## Marejeo
### Kwa Kiitalia
* https://archive.today/20130702165348/http://nicosia-italia.xoom.it/nicosia-italia/u_illustri/lucacasale.html 
* http://www.enrosadira.it/santi/l/lucacasale.htm

Jamii:Waliozaliwa karne ya 9
Jamii:Waliofariki karne ya 9
Jamii:Wamonaki
Jamii:Wabazili
Jamii:mapadri
Jamii:Watakatifu wa Italia
Jamel Artis

thumbnail|right|200px|Jamel Artis

**Jamel Gurley Artis** (amezaliwa Baltimore, Maryland, Januari 12, 1993) ni mchezaji wa mpira wa kikapu wa Marekani. Alicheza mpira wa kikapu katika Chuo Kikuu cha Pittsburgh .

## Maisha ya chuo 
Kutoka Notre Dame Prep huko Massachusetts, mnamo Aprili 12, mwaka 2013 alitia saini kuichezea timu ya Pittsburgh Panthers.Akiwa kama  mwanafunzi mpya, Artis alicheza nafasi ya mbele kwa nguvu akitokea benchi. Kufuatia msimu wa mpira wa kikapu kwa wanaume mwaka 2014-15 Atlantic Coast Conference, Artis aliteuliwa kuwa mchezaji wa timu ya tatu ya All-ACC.Artis. alipokea tuzo za heshima za All-ACC kama mkuu.

## Marejeo 
Jamii:Wachezaji wa Marekani
Jamii:Wachezaji wa mpira wa kikapu
Sanda Bouba Oumarou

**Sanda Bouba Oumarou** (alizaliwa tarehe 1 Januari 1958) ni mchezaji wa mpira wa kikapu na msimamizi wa michezo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati. Alicheza katika mashindano ya Olimpiki mwaka 1988 na timu yake ya taifa. Pia ni mkuu wa Kamati ya Kitaifa ya Olimpiki nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati.

## Marejeo 
Jamii:Wachezaji wa mpira wa kikapu
Jamii:Wachezaji wa Jamhuri ya Afrika ya Kati
Christian Gombe

**Christian Gombe** (alizaliwa tarehe 22 Februari 1962) ni raia wa Afrika ya Kati na alikuwa mchezaji wa mpira wa kikapu katika kikosi kilicho shiriki Olimpiki mnamo mwaka 1988 na timu ya taifa ya mpira wa kikapu ya Jamhuri ya Afrika ya kati.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1962
Jamii:Wanamichezo wa Afrika
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Mpira wa kikapu
Jamii:AWC Zanzibar
Dhieu Deing

**Dhieu Abwok Deing** (alizaliwa 28 Agosti 2001) Ni mchezaji wa mpira wa kikapu wa Marekani-Sudan Kusini ambaye anachezea timu ya Cape Town Tigers.Alicheza mpira wa kikapu katika timu ya  chuo kikuu cha USC Aiken Pacers, ambao ni washindi wa Dodge City CC, na UTSA Roadrunners.

## Maisha ya chuo 
kwa kila mchezo wake wa kwanza akiwa na timu ya USC Aiken, Deing alipata wastani wa pointi 11.6 na baundi 4.3.Alihamia Chuo cha Jumuiya ya Dodge City, ambapo alipata wastani wa pointi 19.1 na bandis 4.7 katika mwaka wake wa pili.msimu uliofuata, alihamia UTSA, ambapo alipata wastani wa pointi 13.6 na rebounds 5.3 kwa kila mchezo katika msimu wake mdogo. Deing baadae alitangaza kwa rasimu ya NBA ya mwaka 2022 na akaamua kughairi ustahiki wake uliosalia wa chuo.

## Marejeo 
Jamii:wachezaji wa Sudan Kusini
Jamii:Wachezaji wa Marekani
Jamii:Wachezaji wa mpira wa kikapu
Petro wa Cava

[thumb|250px|Mt. Petro akisujudiwa na [Kiongozi|mtawala.]]
**Petro wa Cava, O.S.B.** (jina la Kiitalia: **Pietro Pappacarbone**; Salerno, 1038 hivi - Cava de' Tirreni, Salerno, 4 Machi 1123) alikuwa amejiunga na monasteri maarufu ya Cava lakini baadaye alihamia Cluny (1062-1068) akawa askofu wa Policastro (1079). 

Hata hivyo alijiuzulu arudie monasteri yake ya kwanza akawa abati wake wa tatu akaiongoza kwa uimara hadi kifo chake, alipofuatwa na Kostabile.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu. Heshima hiyo ilithibitishwa na Papa Leo XIII tarehe 21 Desemba 1893.

Sikukuu yake inaadhimishwa kila tarehe 4 Machi. 

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
* San Pietro I (Pappacarbone) Abate di Cava
*Peter of Pappacarbone

Jamii:Waliozaliwa 1038
Jamii:Waliofariki 1123
Jamii:Wamonaki
Jamii:Wabenedikto
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Italia
Cleanthony Early

thumbnail|right|200px|Cleanthony Early

**Cleanthony Early** (amezaliwa Aprili 17, 1991) Ni mchezaji wa mpira wa kikapu wa Kimarekani aliyechezea timu ya Cape Town Tigers ya Ligi ya Mpira wa Kikapu nchini Afrika (BAL). Alikuwa mchezaji wa chuo kikuu cha All-American pamoja na  Chuo Kikuu cha Jimbo la Wichita baada ya kusoma katika Chuo cha Jamii cha Sullivan County.

## Marejeo 
Jamii:Wachezaji wa Marekani
Jamii:Wachezaji wa mpira wa kikapu
Aubin-Thierry Goporo

**Aubin-Thierry Goporo** (alizaliwa tarehe 15 mei 1968) ni kocha wa mpira wa kikapu Afrika ya kati pia alikuwa mchezaji apo awali ambaye ni mkurugenzi wa maendeleo timu ya wanafunzi ,Tennessee Volunteers basketball team. Alicheza mpira wa kikapu chuoni Florida Tech Panthers na kihitimu mwaka 1996.Goporo alikuwa kaitka timu ya taifa ya kikapu Jamhuri ya Afrika ya kati iliyo shiriki Olimpiki mwaka 1988, alikuwa kocha wa mwaka 2015 kwanye mashindano ya FIBA Afrika.

Ni kaka wa mchezaji wa mpira wa kikapu na kocha Frédéricque Rufin Goporo.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1968
Jamii:Wanamichezo wa Afrika
Jamii:Watu walio hai
Jamii:AWC Zanzibar
Basino wa Trier

**Basino wa Trier** (alifariki Trier, leo nchini Ujerumani, 4 Machi 705) alikuwa askofu wa 30 wa mji huo kuanzia mwaka 697/698 hadi kifo chake. 

Mwana wa familia ya watawala, alijiunga na monasteri akawa abati, akapewa uaskofu.

Tangu zamani anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 4 Machi.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
*Olaf Schneider: *Erzbischof Hinkmar und die Folgen: Der vierhundertjährige Weg historischer Erinnerungsbilder von Reims nach Trier.* Berlin, New York, 2010 v.&nbsp;a. S. 118–120

Jamii:waliozaliwa karne ya 7
Jamii:Waliofariki 705
Jamii:Wamonaki
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Ujerumani
Anselmo wa Nonantola

thumb|Mt. Anselmo akianzisha monasteri ya Nonantola.
**Anselmo wa Nonantola** (Cividale del Friuli, 723 - Nonantola, 803) alikuwa mtawala wa Friuli miaka 749-751, lakini aliacha siasa akatawa katika monasteri mbili alizozianzisha akafanywa abati wa ile karibu na mji wa Nonantola, Italia, aliyoiongoza kwa miaka 50 akihamasisha nidhamu ya kimonaki kwa maisha na mafundisho yake.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 3 Machi. 

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 723

Jamii:wanasiasa wa Italia

Jamii:Watawa waanzilishi
Jamii:Watakatifu wa Italia
Apiano wa Comacchio

**Appiano wa Comacchio** (aliishi karne ya 9 hivi) alikuwa mmonaki huko Pavia, Italia, aliyepelekwa na abati wake kuishi kama mkaapweke huko Comacchio ili kuhakikisha chumvi kwa ajili ya monasteri. 

Akiwa huko alifanya pia utume kwa wananchi.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake inaadhimishwa kila tarehe 4 Machi. 

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Wamonaki
Jamii:Wakaapweke
Jamii:Watakatifu wa Italia
Kieran wa Saighir

la kioo cha rangi.]]
**Kieran wa Saighir** (pia: **Ciaran Mzee**; Cleire, karne ya 5 - 530 hivi) alikuwa mmonaki wa Ireland na askofu wa Saighir, Ossory.

Anahesabiwa kati ya Mitume kumi na wawili wa Ireland.

Tangu kale anaadhimishwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu, hasa tarehe 5 Machi, sikukuu yake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
### Vyanzo
**ISOS digital view of Codex Kilkenniensis* (MS Z 3.1.5) in Marsh's Library, Dublin. Life of Ciarán of Saighir begins on f. 106 v.
**Bethada Náem nÉrenn*.  (Two different *Lives* of St. Ciaran of Saighir.) Edited and trans. by Charles Plummer.Available through CELT.
*Irish *Life* of Ciarán of Saigir, ed. and tr. Standish Hayes O'Grady, "Life of S. Kieran of Saighir." In *Silva Gadelica*. 1892. Translation transcribed to HTML by Mary Jones.
**Life of Ciarán of Saigir*, ed. and tr. Rev. D.B. Mulcahy.

### Marejeo mengine
*.
*.
*Johnston, Elva. "Munster, saints of (act. *c*.450–*c*.700)." *Oxford Dictionary of National Biography*. Oxford University Press, Sept 2004, online edition May 200. Accessed: 14 Dec 2008.

## Viungo vya nje
* Roaringwater Journal: A Saint’s Day – Ciarán and Piran
* The Fitzpatrick – Mac Giolla Phádraig Clan Society
* http://www.irelandseye.com/irish/people/saints/ciaran.shtm

Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Ireland
Maxime Zianveni

**Maxime Zianveni** (alizaliwa tarehe 29 Desemba 1979) ni Mfaransa mzaliwa wa Afrika ya kati zamani alikuwa mchezaji wa mpira wa kikapu kwa sasa ni kocha mkuu wa timu ya mpira wa kikapu nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati. Alicheza vilabu kadhaa nchini ufaransa enzi za uchezaji wake.

## Wasifu kama kocha 
Tarehe 23 Aprili 2020, Zianveni saini kuwa kocha mkuu wa Le Cannet ya Nationale Masculine 2 (NM2), ligi  daraja la nne nchini Ufaransa.

Alikua mkufunzi mkuu wa timu ya taifa ya mpira wa kikapu nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati mwaka 2021, na akaifundisha katika FIBA AfroBasket 2021.

## Marejeo 
Jamii:Kocha wa mpira wa kikapu
Jamii:Watu wa Jamhuri ya Afrika ya Kati
Jamii:Wachezaji wa Ufaransa
Jamii:Wachezaji wa mpira wa kikapu
Virjili wa Arles

**Virjili wa Arles** (karne ya 6 – 610 hivi) alikuwa mmonaki, halafu abati na hatimaye Askofu mkuu wa Arles (Ufaransa) miaka 588 - 610.

Anakumbukwa kwa mafungamano yake na Papa Gregori I, ambayo kwanza yalikuwa mazuri, lakini baadaye yakavurugika kwa sababu mbalimbali.

Alipokea vizuri wamisionari Augustino wa Canterbury na wenzake waliotumwa na Papa huyo huko Uingereza .

Habari zake ziliandikwa na Gregori wa Tours.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 5 Machi.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo 
*  Mabillon, Acta SS., O.S.B., II (Paris, 1669);
*  *Acta Sanctorum*, March, I, 397-402 (Paris, 1865);
*  Andrien, Un insigne plagiat: faussete des actes de S. Virgile in Bulletin de la Société scientifique des Basses-Alpes, III (Digne, 1888);
*  Gregory the Great, Epistolae in *Patrologia Latina*, LXXVII;
*  William E. Klingshirn - *Caesarius of Arles : The Making of a Christian Community in Late Antique Gaul* - Cambridge University Press, 1994. ISBN 0-521-52852-6, p.&nbsp;86 ici.
*  Paul-Albert Février (sous la direction de) - ''La Provence des origines à l'an mil* - Editions Ouest-France, 1989. ISBN 2-7373-0456-3 
*  Gregory, Odo, Henri Léonard Bordier, *Histoire ecclésiastique des Francs* - Firmin Didot, 1861, p.&nbsp;205 ici
*  Alban Butler, *Vies des pères des martyrs et des autres principaux saints* – Louvain, 1828 ; Tome 3, p.&nbsp;361 qui
*  Charles-Louis Richard, *Bibliothèque sacrée, ou Dictionnaire universel historique, dogmatique, canonique, géographique et chronologique des sciences ecclésiastiques*, 1827, p.&nbsp;69. 
*  Joseph Hyacinthe Albanés, *Gallia christiana novissima'', Arles (Valence, 1900); ouvrage accessible sur Gallica qui

Jamii:wamonaki
Alan Major

**Alan M. Major** (amezaliwa Juni 21, 1968) ni kocha wa mpira wa kikapu kutoka Marekani ambaye ni kocha mkuu wa Patriots BBC Ligi ya Mpira wa Kikapu nchini Afrika (BAL). Alikuwa mkufunzi mkuu katika Chuo Kikuu cha North Carolina huko Charlotte kutoka mwaka 2010 hadi mwaka 2015. Kabla ya kuteuliwa kuwa kocha wa Charlotte 49ers, Major alitumia miaka tisa kufanya kazi na Thad Matta katika Jimbo la Ohio na vyuo vikuu vya Xavier.Amezaliwa Indianapolis, huko Indiana, alihitimu mwaka 1992 huko Purdue. Major alichukua likizo ya matibabu kwa muda usiojulikana kwa sababu ya shida nyingi za kiafya mnamo Januari 2015, na nafasi yake ikachukuliwa na mkufunzi wake mkuu, Ryan Odom kwa muda. Kufikia katikati ya mwaka 2016, Major ana hali nzuri ya afya. Alirudi kando mnamo mwaka 2016 kama Mkurugenzi wa Ukuzaji wa Wachezaji huko Ohio State kutoka mwaka 2016-2017. Wakati akiwa mbali na kufundisha, Major alisafiri Marekani kutembelea timu mbalimbali ambazo za Chuo na NBA zilizofaulu. Pia alisaidia timu kadhaa za watalii wa ng'ambo kwenda China, Israeli na Ufilipino.

## Marejeo 
Jamii:Kocha wa mpira wa kikapu
Jamii:Mpira wa kikapu
Liz Mills

**Liz Mills** ni kocha wa mpira wa kikapu kutoka Australia ambaye aliwahi kuwa kocha mkuu wa timu ya mpira wa kikapu ya wanaume ya nchini Moroko AS Salé. Yeye ndiye mkufunzi mkuu wa kwanza wa kike wa mpira wa kikapu kuongoza timu ya wanaume kwenye ubingwa wa bara FIBA, na pia ni kocha mkuu wa kwanza wa kike katika Ligi ya Mpira wa Kikapu Afrika (BAL) baada ya kuangazia mnamo mwaka 2022.Pia ni mkufunzi mkuu wa kwanza wa kike wa timu ya vilabu vya wanaume nchini Moroko, na katika ulimwengu wa Kiarabu.

Mills alianza kazi yake ya ukocha huko Sydney, Australia, mnamo mwaka 2002 akifanya kazi na timu ya vijana na timu ya juu ya wanawake. Tangu mwaka 2011, Mills amekuwa kocha mkuu na kocha msaidizi barani Afrika na timu za vilabu ya wanaume wakubwa, timu za kitaifa za vyuo vikuu vya wanaume na timu za kitaifa za wanaume.

Mnamomwaka  2021 Mills alikuwa mkufunzi mkuu wa timu ya Taifa ya Mpira wa Kikapu ya Wanaume ya nchini Kenya, na kuwa mwanamke pekee duniani wakati huo alisimamia timu ya taifa ya wanaume sio tu katika mpira wa kikapu bali katika mchezo wowote.

Jamii:Kocha wa mpira wa kikapu
Jamii:Mpira wa kikapu
Jamii:Mpira wa kikapu Afrika
José Neto

**José Alves dos Santos Neto** (alizaliwa 16 Machi 1971) ni kocha mtaalamu wa mpira wa kikapu kutoka nchini Brazil. Tangu mwaka 2020 alikuwa kocha mkuu wa klabu ya  Petro de Luanda katika Ligi ya Mpira wa Kikapu ya Angola, na pia kwa timu ya taifa ya mpira wa kikapu ya wanawake ya nchini Brazil.

## Marejeo 
Jamii:Mpira wa kikapu
Jamii:Kocha wa mpira wa kikapu
Ogoh Odaudu

**Ogoh Odaudu** (alizaliwa 3 Agosti 1981) ni mchezaji wa mpira wa kikapu aliyestaafu kutoka Nigeria ambaye ni kocha mkuu wa timu ya Rivers Hoopers ya Ligi Kuu ya nchini Nigeria. Katika miaka yake ya kucheza, Odaudu alikuwa mchezaji wa timu ya taifa ya Nigeria ya mpira wa kikapu.

## Wasifu wa kucheza 
Amezaliwa Jos, ameichezea timu ya taifa ya Nigeria ya vijana katika Mashindano ya Dunia ya mwaka 1999 ya FIBA Under-19. 

Odaudu alikuwa mwanachama wa timu ya wakubwa nchini Nigeria na alicheza na timu hiyo katika matoleo ya mwaka 2001, 2003 Mashindano ya Afrika ya FIBA. Alicheza pia kwenye Michezo ya Jumuiya ya Madola ya 2006.

## Marejeo 
Jamii:Makocha
Jamii:Wachezaji wa mpira wa kikapu
Jamii:Wachezaji wa Nigeria
Robert Pack

**Robert John Pack Jr.** (amezaliwa 3 Februari 1969) ni mchezaji wa zamani na mkufunzi wa kitaalamu wa mpira wa kikapu wa Kimarekani. Yeye ndiye kocha mkuu wa sasa wa timu ya REG wa Ligi ya Mpira wa Kikapu ya Afrika.  Akiwa na urefu wa mita 1.88 anacheza kama mlinzi wa uhakika, alichezea misimu 13 katika Chama cha Kikapu cha Taifa (NBA).

## Wasifu wa shule ya upili na chuo kikuu 
Pack alihudhuria Shule ya Upili ya Alfred Lawless huko New Orleans. Alikuwa mchezaji mwenza wa shule ya upili  wa NBA Eldridge Recasner Alipata wastani wa pointi 13.4 kwa kila mchezo na asisti 5.3 katika misimu yake miwili akiwa na USC.

## Marejeo 
Jamii:Kocha wa mpira wa kikapu
Jamii:wachezaji wa mpira wa kikapu
Jamii:wachezaji wa Marekani
Miodrag Perišić

**Miodrag Perišić** (alizaliwa 28 Agosti 1972) ni Mserbia ambaye ni mkufunzi wa kitaalamu wa mpira wa kikapu ambaye ni kocha mkuu wa sasa wa Al Ittihad Alexandria.

## Marejeo 
Jamii:Makocha
Jamii:Mpira wa kikapu
Ardo Smaragdo

**Ardo Smaragdo** (alifariki Aniane, Hérault, leo nchini Ufaransa, mnamo Machi 843) alikuwa mmonaki padri, kwanza mwanafunzi wa Benedikto wa Aniane halafu mshirika na hatimaye mwandamizi wake kama abati wa monasteri ya Aniane.

Ndiye aliyeandika habari za maisha ya Benedikto, ambazo ni kati ya wasifu bora wa karne za kati.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Maandishi yake
* Ardo Smaragdus, *Vita*, Migne's Patrologia Latina, 103:353 sqq.;
* Cabaniss, Allen, trans. Benedict of Aniane: ''The Emperor's Monk, Ardo's Life*. Foreword by Annette Grabowsky and Clemens Radl. Kalamazoo, Michigan: Cistercian Publications, 2008. Pp.&nbsp;112.
* W. Kettemann (a cura di), *Subsidia Anianensia. Überlieferungs- und textgeschichtliche Untersuchungen zur Geschichte Witiza-Benedikts, seines Klosters Aniane und zur sogenannten «anianischen Reform». Mit kommentierten Editionen der* Vita Benedicti Anianensis, *Notitia de servitio monasteriorum*, *des* Chronicon Moissiacense/Anianense *sowie zweier Lokaltraditionen aus Aniane*, tesi di dottorato, Duisburg 2000, pp. 139-223.
* *Vita Benedicti Abbatis Anianensis et Indensis auctore Ardone*, a cura di G. Waitz, *Monumenta Germaniae Historica*, *Scriptores*, XV/1, Hannover 1887, pp. 198-220.

## Marejeo 
* G. Andenna, C. Bonetti, (a cura di), *Benedetto di Aniane. Vita e riforma monastica*, Milano, Edizioni paoline 1993, pp. 7-58.
* Ardon, *Vie de Benoît d'Aniane*, introduzione e note di P. Bonnerue, traduzione di F. Baumes (†), rivista e corretta da A. de Vogüé, Bégrolles en Mauges, Abbaye de Bellefontaine 2001.
* A.-M. Bultot-Verleysen, *Hagiographie d'Aquitaine (750-1130)*, in Monique Goullet (a cura di), *Hagiographies. Histoire internationale de la littérature hagiographique latine et vernaculaire en Occident des origines à 1550*, VI, Turnhout, Brepols 2014, pp. 618-626.
* A. Cabaniss, *Benedict of Aniane: The Emperor's Monk. Ardo's Life*, prefazione di A. Grabowsky e C. Radl, Kalamazoo, Cistercian Publications 2008, pp. 1-58.
* P. Chiesa, *Ardo Anianensis mon.*, in P. Chiesa, L. Castaldi (a cura di), *La trasmissione dei testi latini del Medioevo. Mediaeval Latin Texts and Their Transmission*. Te.Tra., IV, Firenze, SISMEL. Edizioni del Galluzzo 2012, pp. 60-68.
* F. Cusimano, *La biografia di Benedetto di Aniane tra storia e topoi agiografici*, in A. B. Romagnoli, U. Paoli, P. Piatti, (a cura di) *Hagiologica. Studi per Reginald Grégoire*, Fabriano, Monastero di San Silvestro abate 2012, pp. 693-726.
* M.-H. Jullien, F. Perelman (a cura di), *Clavis scriptorum Latinorum medii aevi. Auctores Galliae 735-987'', I, Turnhout, Brepols 1994, pp. 184-187.

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa karne ya 8
Jamii:Waliofariki 843
Jamii:Wamonaki
Jamii:Wabenedikto
Jamii:Mapadri
Jamii:Waandishi wa Kilatini
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Provino

**Provino** (pia: **Probino**; Provins, Ufaransa, karne ya 4 - Como, Italia Kaskazini, 420 BK) anakumbukwa kama askofu wa pili wa Como.

Rafiki wa Ambrosi wa Milano, alitumwa naye huko Como kumsaidia askofu Felisi katika juhudi za kukamilisha uenezi wa Ukristo kote Italia baada ya Kaisari Theodosi I kuufanya dini rasmi ya Dola la Roma. 

Baada ya kifo cha Felisi akawa mwandamizi wake akapambana na Uario.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 8 Machi.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi 
## Marejeo
*Siro Borrani, Il Ticino Sacro. Memorie religiose della Svizzera Italiana raccolte dal sacerdote Siro Borrani prevosto di Losone, Lugani, Tip. e Libreria Cattolica di Giovanni Grassi, 1896.
*Adriano Caprioli, Antonio Rimoldi, Luciano Vaccaro, Diocesi di Como, Brescia, Editrice La Scuola, 1986, ISBN 88-350-7761-3.
*Luigi Mario Belloni, Renato Besana e Oleg Zastrow, Castelli basiliche e ville - Tesori architettonici lariani nel tempo, a cura di Alberto Longatti, Como - Lecco, La Provincia S.p.A. Editoriale, 1991.
*Luciano Vaccaro, Giuseppe Chiesi, Fabrizio Panzera, Terre del Ticino. Diocesi di Lugano, Brescia, Editrice La Scuola, 2003.
*Grazia Facchinetti, IL TESORO DI COMO NEL SUO TEMPO: INQUADRAMENTO STORICO, in NOTIZIARIO del Portale Numismatico dello Stato, n. 16, Roma, Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato S.p.A., 2022, pp. 87-105.

Jamii:wamisionari

Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Senan

**Senan wa Inis Cathaigh** (jina kamili kwa Kieire: **Senán mac Geircinn**; Moylougha, 488 - Inis Cathaigh, 544) alikuwa mmonaki padri wa Ireland na abati mwanzilishi wa Inis Cathaigh, kisiwa cha Scattery.

Anahesabiwa kati ya Mitume kumi na wawili wa Ireland.

Tangu kale anaadhimishwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu, hasa tarehe 8 Machi, sikukuu yake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
## Viungo vya nje
*Johnston, Elva. "Munster, saints of (act. *c*.450–*c*.700)." *Oxford Dictionary of National Biography*. Oxford University Press, Sept 2004, online edition May 2008. Accessed: 14 Dec 2008.
*

Jamii:Mapadri
Jamii:watawa waanzilishi
Jamii:Watakatifu wa Ireland
Hunfridi

**, OSB** (alifariki Therouanne, Ufaransa wa leo, 871) alikuwa mmonaki aliyechaguliwa mwaka 856 kuwa askofu wa mji huo ingawa hakupenda. 

Hali ilikuwa ngumu sana upande wa siasa, kutokana na uvamizi wa Wanormani walioteketeza mji, na upande wa Kanisa vilevile, kutokana na maadili kumomonyoka kabisa hata utawani.

Papa Nikola I alimhimiza aendelee na kazi yake, naye akakubali akawa faraja ya wananchi hadi kifo chake.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 8 Machi.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Hunfrid at *Catholic Online*
* Saint of the Day, March 8: *Humphrey of Pruem*  at *SaintPatrickDC.org*
* http://www.santiebeati.it/dettaglio/44280
* https://www.santodelgiorno.it/sant-unfrido-di-therouanne/

Jamii:Waliozaliwa karne ya 9
Jamii:Waliofariki 871
Jamii:wamonaki
Jamii:Wabenedikto
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Litifridi

**Litifridi I** (aliishi karne ya 9 BK) anakumbukwa kama askofu wa Pavia, mji wa Lombardia, Italia Kaskazini, kuanzia mwaka 864 hadi 874.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. Heshima hiyo ilithibitishwa na Papa Leo XIII tarehe 20 Desemba 1888. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 8 Machi.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi 
## Marejeo 
* *Il martirologio romano. Riformato a norma dei decreti del Concilio ecumenico Vaticano II e promulgato da papa Giovanni Paolo II*, LEV, Città del Vaticano 2004.
* Congregatio de Causis Sanctorum, *Index ac status causarum*, Città del Vaticano 1999.
* Filippo Caraffa e Giuseppe Morelli (curr.), *Bibliotheca Sanctorum* (BSS), 12 voll., Istituto Giovanni XXIII nella Pontificia Università Lateranense, Roma 1961-1969.

Jamii:waliozaliwa karne ya 9
Veremundo wa Irache

yake huko Villatuerta (1999).]]
**Veremundo wa Irache, O.S.B.** (pia: **Bermudo**; Navarra, Hispania, 1020 hivi - Irache, Ayegui, Hispania, 1092 au 1099) alikuwa mmonaki wa monasteri ya Wabenedikto ya Irache tangu utotoni akawa abati wake kwa miaka 40.

Alihamasisha juhudi kwa mfano wake wa kufunga na kukesha katika sala.

Papa Aleksanda III alimtangaza mtakatifu mwaka 1163.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 8 Machi.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1020
Jamii:Waliofariki 1092
Jamii:Wamonaki
Jamii:Wabenedikto
Jamii:Mapadri
Stefano wa Obazine

[300px|thumb|[Kaburi lake.]]
**Stefano wa Obazine** (kwa Kifaransa pia: **Étienne de Vielzot**; Vielzot, Limousin, Ufaransa, 1085 - Obazine, Ufaransa, 8 Machi 1154) alikuwa padri, halafu mkaapweke mwanzilishi wa monasteri tatu za jinsia zote mbili ambazo hatimaye aliziunganisha na urekebisho wa Citeaux wa Wabenedikto  akawa abati.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu.

Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 8 Machi.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Gert Melville, "Stephan von Obazine: Begründung und Überwindung charismatischer Führung," in Giancarlo Andenna / Mirko Breitenstein / Gert Melville (eds.), *Charisma und religiöse Gemeinschaften im Mittelalter. Akten des 3. Internationalen Kongresses des "Italienisch-deutschen Zentrums für Vergleichende Ordensgeschichte"* (Münster / Hamburg / Berlin / London: LIT 2005) (Vita regularis. Ordnungen und Deutungen religiosen Lebens im Mittelalter, 26), 85–101.

## Viungo vya nje 
Jamii:Waliozaliwa 1085
Jamii:Waliofariki 1154
Jamii:wakaapweke
Jamii:wamonaki
Jamii:Wabenedikto
Jamii:Wasitoo
Jamii:Mapadri
Jamii:Watawa waanzilishi
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Frédéricque Rufin Goporo

**Frédéricque Rufin Goporo** (alizaliwa tarehe 8 Agosti 1966) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa kikapu na kocha wa Afrika ya Kati. Alichaguliwa kuwa mchezaji wa thamani zaidi katika mashindano ya FIBA Africa mwaka 1987, mashindano ambayo timu yake ilishinda. Goporo alishiriki katika Michuano ya Olimpiki mwaka 1988 na timu ya taifa ya mpira wa kikapu ya Jamhuri ya Afrika ya Kati na alifunga michezo 6 kati ya 7. Pia alifundisha timu hiyo kuanzia mwaka 2012 hadi 2013.

Ni kaka wa mchezaji wa mpira wa kikapu na kocha Aubin-Thierry Goporo.

## Marejeo 
Jamii:Wachezaji wa Jamhuri ya Afrika ya Kati

Jamii:Mpira wa kikapu
Jamii:Waliozaliwa 1966
Jamii:AWC Zanzibar
Olegari

[thumb|[Sanamu yake.]]
**Olegari** (kwa Kikatalunya: **Oleguer Bonestruga**; Barcelona, 1060 hivi - Barcelona, 1137) alikuwa askofu wa Barcelona na wa Tarragona, nchini Hispania, kuanzia mwaka 1116. 

Kabla ya hapo alikuwa mkanoni mwanajimbo, halafu Mwaugustino, halafu abati wa monasteri. Alipochaguliwa kuwa askofu alikataa cheo hicho mpaka alipoagizwa na Papa Paskali II.

Tangu zamani anaheshimiwa kama mtakatifu. Heshima hiyo ilithibitishwa na Papa tarehe 18 Mei 1675.

Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 6 Machi.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Vyanzo 
* Bishko, Charles Julian. "The Spanish and Portuguese Reconquest, 1095–1492". *A History of the Crusades, vol. 3: The Fourteenth and Fifteenth Centuries*. Harry W. Hazard, ed. Madison: University of Wisconsin Press, 1975.
* Bisson, Thomas N. *The Medieval Crown of Aragon: A Short History*. Oxford: Clarendon Press, 1986. ISBN|0-19-821987-3.
* Brodman, James William. *Charity and Welfare: Hospitals and the Poor in Medieval Catalonia*. University of Pennsylvania Press, 1998.
* Fletcher, R. A. "Reconquest and Crusade in Spain, c. 1050–1150." *Transactions of the Royal Historical Society*, 5th Ser., **37** (1987), pp.&nbsp;31–47.
* Freedman, Paul H. *The Diocese of Vic: Tradition and Regeneration in Medieval Catalonia*. New Jersey: Rutgers University Press, 1983.
* McCrank, Lawrence J. "The Foundation of the Confraternity of Tarragona by Archbishop Oleguer Bonestruga, 1126–1129." *Viator*, **9** (1978) pp.&nbsp;157–168.

Jamii:Waliozaliwa 1060
Jamii:Waliofariki 1137
Jamii:Waaugustino
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Hispania
Željko Zečević

**Željko Zečević** (alizaliwa 21 Oktoba 1963) ni kocha wa mpira wa kikapu na raia wa Serbia, ambaye kwa sasa ni kocha mkuu wa SLAC inayo shiriki Ligi ya Mpira wa Kikapu Afrika. Pia ni kocha mkuu wa timu ya taifa ya Guinea.

## Wasifu kama kocha 
Alizaliwa katika mji wa Belgrade, SR Serbia, SFR Yugoslavia (kwa sasa Serbia), Zečević alianza kufundisha timu za vijana mwaka 1988 katika mji wa Belgrade.

Zečević alianza kufundisha nchini Italia mwaka 2000, timu ya vijana inayo fahamika kama Amatori Sniadero Udine. Katika msimu wa 2003-04, alianza majukumu na alicheza mechi yake ya kwanza mjini Potenza ya C-1.

Kuanzia mwaka 2015 hadi 2017 alikuwa kocha mkuu wa Chabab Rif Al Hoceima inayo shiriki ligi ya kikapu nchini Moroko.

## Wasifu kama kocha wa timu ya taifa 
Zečević alikuwa kocha wa timu ya taifa ya Misri katika mashindano ya FIBA AfroBasket mwaka 2009.

Februari mwaka 2021, Zečević alikuwa kocha mkuu wa timu ya taifa ya mpira wa kikapu Guinea. Alifundisha timu hiyo kwenye mashindano ya AfroBasket mwaka 2021.

## Marejeo 
Jamii:wanamichezo wa Serbia
Jamii:Waliozaliwa 1963
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Mpira wa kikapu
FIBA AfroBasket 2017

**FIBA AfroBasket 2017** yalikuwa ni mashindano ya 29 kuandaliwa na AfroBasket, ubingwa wa bara la Afrika wa mpira wa kikapu kwa wanaume.

Mashindano hayo yaliandaliwa na nchi mbili: Tunisia na Senegal. Angola iliomba FIBA Africa kuandaa mashindano hayo, maombi yao yalikataliwa kwani nchi hiyo ilikuwa na uchaguzi mkuu mwaka huo.

Tunisia ilishinda taji lao la pili baada ya kuishinda Nigeria 77-65 katika mchezo wa fainali, huku Senegal ikikamata nafasi ya tatu kwa kuishinda Moroko 73-62.

## Marejeo 
Jamii:Mpira wa kikapu
Jamii:2017
Jamii:Mpira wa kikapu Afrika
Johan Grebongo

**Johan Grebongo** (alizaliwa 18 Januari 1994) ni mchezaji wa kimataifa wa mpira wa kikapu wa Jamhuri ya Afrika ya Kati pia ni mchezaji wa klabu ya Mulhouse inayoshitiki katika ligi ya LNB Pro B.

## Taaluma 
Grebongo anaiwakilisha Jamhuri ya Afrika ya Kati katika mashindano ya kitaifa. Aliishindia nchi yake katika mashindano ya AfroBasket 2013 na AfroBasket 2015 chini ya kocha mkuu Aubin-Thierry Goporo.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1994
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji wa Jamhuri ya Afrika ya Kati
Jamii:Mpira wa kikapu Afrika
Jamii:AWC Zanzibar
Allan Dokossi

**Allan Julien Dokossi** (kuzaliwa 14 oktoba 1999) ni mchezaji wa mpira wa kikapu wa Ufaransa mwenye asili ya  jamuhuri ya Afrika ya kati pia ni mchezaji wa timu ya Fos Provence Basket inayoshiriki katika ligi ya LNB Pro A.

## maisha katika clabu 
Katika msimu wa 2018-2019, Allan Dokossi alichezea timu ya  Fos Provence Basket ikiwa kama seem ya ligi ya LNB Pro A iliyo shirikisha timu chini ya 21. apa, alipata wastani wa pointi 14 na kushindwa 11. Nambari hizi zilimhakikishia michezo yake ya kwanza kwenye kikosi cha kwanza katika  kilabu.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1999
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Mpira wa kikapu
Jamii:Wanamichezo wa Afrika

Jamii:AWC Zanzibar