Alicia Elena Pérez Duarte

**Alicia Elena Pérez Duarte** (alizaliwa 15 Mei 1953) ni mwanasheria na mtafiti wa Mexico ambaye anaangazia haki za binadamu na hali ya kisheria ya wanawake. Yeye ni mwanachama wa *Sistema Nacional de Investigadores* (Mfumo wa Kitaifa wa Watafiti) na mwanzilishi mwenza wa Programa *Universitario de Estudios de Género* (PUEG, Mpango wa Chuo Kikuu cha Mafunzo ya Jinsia) katika Chuo Kikuu cha Kitaifa cha Kujiendesha cha Mexico. Mbali na kazi yake katika shughuli za kisheria za kibinafsi, amehudumu kama hakimu wa Mahakama Kuu ya Jiji la Mexico, kama katibu wa kiufundi wa Tume inayochunguza mauaji ya wanawake huko Ciudad Juárez, na kama mwendesha mashtaka maalum wa uhalifu dhidi ya wanawake.

## Maisha ya awali na elimu
Alicia Elena Pérez Duarte alizaliwa 15 Mei 1953 huko Ocotlán, Jalisco, México. Kuanzia umri mdogo, alikaidi makusanyiko ambayo yalimtaka avae nguo na ingawa alichukua ballet, aliacha kama kijana na kufanya kazi kwa siri ili apate pesa zake mwenyewe. Familia yake ilikuwa na hali nzuri na iliishi nje ya nchi kwa sehemu ya utoto wake, lakini wazazi wake walitalikiana alipokuwa na umri wa miaka kumi na tatu. Pérez-Duarte alimaliza shule ya kati na ya upili katika shule ya utawa huko Jalisco. Baada ya kuhitimu mwaka wa 1972, alijiandikisha katika Chuo Kikuu cha Kitaifa cha Uhuru cha Meksiko (Kihispania: Universidad Nacional Autónoma de México, UNAM) kusomea sheria. Alimaliza elimu yake ya leseni (1977) na shahada ya uzamili (1981) kwa ubora, na kupata Medalla Gabino Barreda kwa sifa yake ya kitaaluma. Alimaliza Udaktari wake wa Sheria mwaka wa 1988 katika UNAM na akaendelea kukamilisha uteuzi wake wa kitaalamu katika haki za binadamu katika Taasisi ya Haki za Kibinadamu ya Kimataifa ya Marekani [es] nchini Kosta Rika mwaka wa 1989.

## Kazi 
Pérez-Duarte alifungua kampuni yake ya kisheria mwaka wa 1977 na alishughulikia zaidi wateja katika kesi za madai na sheria za familia. Mnamo 1983, aliajiriwa pia kufanya kazi katika *Instituto de Investigaciones Jurídica (Taasisi ya Utafiti wa Kisheria)* ya UNAM. Mbali na mazoezi yake ya kibinafsi, Pérez-Duarte alifundisha sheria ya jumla katika shule ya matayarisho "Colegio Montaignac", nadharia ya sheria na mazoezi katika Universidad Intercontinental, na sheria ya kiraia katika UNAM. Mnamo 1988, aliwasiliana na rafiki kuwa mwakilishi wa kisheria wa Chavela Vargas, mwimbaji mashuhuri ambaye alikuwa mlevi na alikuwa katika hatari ya kulaghaiwa na lebo yake ya rekodi. Pérez alikua mwakilishi wa kisheria wa Vargas tangu wakati huo hadi kifo chake na wawili hao walikuwa na uhusiano wa kimapenzi ambao ulidumu kwa karibu muongo mmoja. Wanawake hao wawili waliishi pamoja kwa miaka minne kati ya hiyo na watoto wawili wa Pérez-Duarte. 

Mnamo 1992, pamoja na wasomi wengine wanaotetea haki za wanawake, Pérez-Duarte walianzisha Programa Universitario de Estudios de Género (PUEG, Programu ya Chuo Kikuu cha Mafunzo ya Jinsia) katika Chuo Kikuu cha Kitaifa cha Meksiko. Mwaka huo, aliteuliwa pia kuhudumu kama mkurugenzi wa kisheria wa huduma za umma kwa masuala ya kiraia na familia katika ofisi ya Mwanasheria Mkuu wa Serikali.  Mnamo 1993, aliteuliwa kama Hakimu wa Hesabu wa Baraza Kuu la Haki la Wilaya ya Shirikisho. Wakati wa uongozi wake, alikuwa akifanya kazi katika mapambano dhidi ya unyanyasaji wa wanawake na unyanyasaji dhidi ya wanawake. Uanaharakati wake ulisababisha kuteuliwa kama mjumbe wa Meksiko kwa Shirika la Afya la Pan American, Mpango wa Maendeleo wa Umoja wa Mataifa, Shirika la Dunia Dhidi ya Mateso, pamoja na mashirika mengine ya kimataifa na ya kimataifa yanayojitahidi kupata usawa na haki ya kuishi bila vurugu.

Peréz-Duarte aliteuliwa kuhudumu kama katibu wa kiufundi wa Tume ya Seneti ya Ufuatiliaji wa mauaji ya wanawake huko Ciudad Juárez kati ya 2003 na 2005. Mnamo 2006 alikua mwendesha mashtaka maalum wa uhalifu na vitendo vya unyanyasaji kwa wanawake. Miongoni mwa kesi zilizochunguzwa ni madai ya kutekwa nyara na kuteswa kwa Lydia Cacho huko Cancun; pete ya ponografia ya watoto iliyokuwa ikifanya kazi huko Cancun, Chihuahua, Mexicali, na Tijuana; na ubakaji uliofanywa na polisi kwa kundi la wanawake huko San Salvador Atenco. Baada ya kutumikia miezi ishirini na miwili, alijiuzulu kutoka kwa wadhifa huo kwa sababu ya ucheleweshaji wa urasimu na kuachiliwa kwa sababu za kisiasa au kufutwa kazi.[13][18] Akijiuzulu kutoka kwa utumishi wa umma, Peréz alirejea UNAM mwaka wa 2008 na aliteuliwa kama Mwenyekiti wa Leandro Azuara Pérez katika kitivo cha sheria. 

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1953
Jamii:Wanasheria wa Mexiko
Jamii:Wanaharakati wa Mexiko
Jamii:Feminism and Folklore 2025 in Tanzania