open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lutgarda

, 1787.]]
**Lutgarda** (pia: **Lutgardis, Lutgarde, Ludgardis, Lutgard, Luitgard, Ludgard, Lutgart au Luthgard**; Tongeren, leo nchini Ubelgiji, 1182 hivi – Aywières, leo nchini Ubelgiji, 16 Juni 1246) alikuwa bikira aliyejiunga na monasteri ya Kibenedikto bila wito akiwa na miaka 12.

Miaka 8 baadaye alipata njozi iliyomfanya achangamkie maisha ya kiroho.

Baadaye tena alihamia urekebisho wa Citeaux akazidi kujaliwa karama za pekee.

Miaka 11 ya mwisho ya maisha yake alibaki kipofu.

Inakumbukwa ibada yake ya pekee kwa Moyo Mtakatifu wa Yesu.

Anaheshimiwa tangu zamani kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa katika tarehe ya kifo chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
*Thomas Merton, *The Life of a Cistercian Mystic: Saint Lutgarde of Aywières* (Milwaukee: Bruce Publishing Company, 1950)

## Viungo vya nje
*Lutgardis of Aywières
*Saint Lutgardis on BALaT – Belgian Art Links and Tools (KIK-IRPA, Brussels)
*Lutgard 
* Archives of Parish church Sint-Lutgardis, Tongeren in ODIS - Online Database for Intermediary Structures  

Jamii:Mabikira
Jamii:Wamonaki

Jamii:Wasitoo
Jamii:Watakatifu wa Ubelgiji
Tikoni wa Limassol

thumb|Mt. Tikoni alivyochorwa.
**Tikoni wa Limassol** (Limassol, Kupro, karne ya 4 – Limassol, 425) alikuwa askofu wa mji huo wakati wa kaisari Theodosi Kijana.

Alipinga Upagani uliokuwa umebaki kisiwani huko.

Tangu kale anaheshimiwa na Ukristo wa Mashariki na Ukristo wa Magharibi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 16 Juni.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* http://www.catholic.org/saints/saint.php?saint_id=2399
* http://ocafs.oca.org/FeastSaintsViewer.asp?FSID=101738

Jamii:Waliozaliwa karne ya 4
Jamii:Waliofariki 425
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Kupro
Setei

[thumb|[Kanisa kuu la Pescara, lenye jina lake.]] 
**Setei** (kwa Kiitalia: **Cetteo**; karne ya 6 - 597 hivi) anatajwa kama askofu wa Amiterno, leo San Vittorino, au wa Aternum, leo Pescara, yote miwili katika mkoa wa Abruzzo, Italia,, ambaye Walombardi walipovamia maeneo yale aliuawa kwa kutoswa mtoni amefungiwa jiwe kubwa shingoni kwa kusingiziwa kwamba alisaliti mji wake .

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu mfiadini. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 13 Juni.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Nicholas Everett, *Patron Saints of Early Medieval Italy AD c.350-800* (PIMS/ Durham University Press, 2016), pp.&nbsp;104–123. 
* Nicholas Everett, 'The Passion of Cetheus of Pescara and the Lombard Invasion of Italy. With a diplomatic edition of *Passio Cethei* based on Venice, Biblioteca Marciana lat. Z 356”, *Hagiographica* 22 (2015), 79-132.

Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Ridhima Pandey

**Ridhima Pandey** (amezaliwa 2009) ni mwanaharakati wa mazingira kutoka Uhindi. Anatetea hatua dhidi ya mabadiliko ya hali ya hewa. Amefananishwa na Greta Thunberg.

Alipokuwa na umri wa miaka tisa, aliwasilisha kesi dhidi ya serikali ya Uhindi kwa kutochukua hatua za kutosha kupambana na mabadiliko ya hali ya hewa.

Nyumba ya Pandey ya Uttarakhand imeathiriwa na hali ya hewa kali katika kipindi cha miaka kumi iliyopita. Mnamo 2013, zaidi ya watu 1000 walifariki katika mafuriko na maporomoko ya ardhi. Karibu watu 100,000 walilazimika kuhamishwa kutoka mkoa huo. Kulingana na Benki ya Dunia, mabadiliko ya hali ya hewa yanaweza kuongeza shinikizo kwa usambazaji wa maji nchini Uhindi.

## Uanaharakati wa Hali ya Hewa
### Hatua za kisheria dhidi ya Serikali ya Uhindi
Katika umri wa miaka tisa, Pandey aliwasilisha kesi dhidi ya Serikali ya Uhindi kwa msingi kwamba hawakuchukua hatua muhimu dhidi ya mabadiliko ya hali ya hewa ambayo walikubaliana katika Mkataba wa Paris. Kesi hii ya mahakama iliwasilishwa katika *National Green Tribunal (NGT)*, mahakama ambayo ilianzishwa mnamo 2010 ambayo inashughulikia tu kesi za mazingira. Pandey pia aliitaka Serikali kuandaa mpango wa kupunguza uzalishaji wa kaboni na mpango wa kitaifa wa kudhibiti athari za mabadiliko ya hali ya hewa, pamoja na kupunguza utumiaji wa mafuta ya visukuku (fossil fuel) ya Uhindi. Wakati wa mkutano huo, tarehe 23 Septemba 2019. Pandey na watoto wengine 15, pamoja na Greta Thunberg, Ayakha Melithafa na Alexandria Villaseñor, waliwasilisha malalamiko kwa Kamati ya Haki za Mtoto ya Umoja wa Mataifa, akizituhumu Argentina, Brazil, Ujerumani, Ufaransa na Uturuki kukiuka Mkataba wa Haki za Mtoto kwa kushindwa kushughulikia shida ya hali ya hewa vya kutosha.  

### Uanaharakati zaidi
Pandey ametaka marufuku kamili juu ya plastiki, akisema kwamba uzalishaji wake unaoendelea ni matokeo ya mahitaji ya watumiaji. Ametaka pia serikali ya Uhindi na serikali za mitaa kufanya zaidi kusafisha Mto Ganga.

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 2009
Jamii:Wanawake wa Uhindi
Jamii:Wanaharakati wa Uhindi
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Siku ya Mtoto wa Afrika

**Siku ya Mtoto wa Afrika** (kwa Kiingereza: *Day of the African Child*) ni siku inayosherehekewa kila mwaka tarehe 16 Juni tangu mwaka 1991 ilipoteuliwa na Umoja wa Afrika katika kuenzi michango ya watoto walioshiriki katika maandamano katika mji wa Soweto, Afrika Kusini mwaka 1976 pamoja na kujengea jamii uelewa juu ya umuhimu wa elimu bora kwa watoto.

Tarehe 16 Juni 1976, maelfu ya watoto katika nchi ya Afrika Kusini walikusanyika katika mji wa Soweto kwa ajili ya maandamano yenye malengo ya kudai elimu bora, mamia ya watoto walipigwa risasi na kuuliwa, watoto zaidi ya elfu moja walijeruhiwa. 

Tarehe 16 ya kila mwaka, mataifa, jumuia mbalimbali na jumuiya za kimataifa pamoja na wadau mbalimbali hukusanyika pamoja kwa ajili ya kujadili fursa na changamoto zinazowakumba watoto katika bara la Afrika.

## Viungo vya Nje 
* 
* BNF Youth League Commemorates Day of African Child  by Arafat Khan, June 16, 2009
* June 16: International Day of the African Child by Adesoji Adegbulu, June 14, 2014

Jamii:Elimu
Jamii:Sikukuu za Kimataifa
Hector Pieterson

**Hector Pieterson** (19 Agosti 1963 – 16 Juni 1976) alikuwa mwanafunzi wa Afrika Kusini alieuliwa kwa kupigwa risasi wakati wa maandamano ya wanafunzi katika kitongoji cha Soweto mwaka 1976, mauaji yaliyosababishwa na polisi kufyatua risasi za moto dhidi ya waandamanaji wanafunzi wa Kiafrika.  

Sam Nzima ndiye aliyejitolea kuubeba mwili wa Pieterson baada ya kupigwa risasi na dada yake Hector alionekana katika picha akikimbia pamoja na Nzima, siku ya mauaji ya mwanafunzi huyo pamoja na wanafunzi wengine hukumbukwa nchini Afrika Kusini kama siku ya vijana lakini nchini Tanzania siku hii huitwa Siku ya Mtoto wa Afrika na huadhimishwa katika nchi nyingi duniani.

## Marejeo
Jamii:Wanaharakati wa Afrika Kusini
Jamii:Waliozaliwa 1963
Jamii:Waliofariki 1976
Chiara Sacchi

**Chiara Sacchi** (amezaliwa 2002) ni mwanaharakati wa hali ya hewa kutoka Buenos Aires, Argentina.

## Maisha binafsi
Chiara Sacchi alizaliwa na kukulia Haedo, Buenos Aires, na kusoma Elmina Paz de Gallo, huko El Palomar. Kulingana na mahojiano na *Slow Food*, Sacchi alikulia katika mazingira ya kifamilia ambapo kila wakati alikuwa na wasiwasi sana juu ya kula kwa afya, na ndio sababu vitendo vyake vingi kama mwanaharakati wa hali ya hewa vinahusu suala hili. Amebainisha pia katika hotuba na mahojiano anuwai kwamba alihimizwa kuchukua hatua kwa mabadiliko ya hali ya hewa kwani aliogopa mabadiliko ya ghafla ya joto nchini mwake.

## Uanaharakati
Chiara Sacchi alikuwa sehemu ya kihistoria ya harakati *Children vs. Climate Crisis*, pamoja na Greta Thunberg na wanaharakati wengine 16 vijana. Huu ulikuwa mpango ambao uliotaka Kamati ya Haki za Mtoto ya Umoja wa Mataifa kushikilia Argentina, Brazil, Ufaransa, Ujerumani na Uturuki kuwajibika kwa kutotenda kwao mbele ya shida ya hali ya hewa. Ombi hili lilikuwa malalamiko ya kwanza rasmi yaliyowasilishwa na kikundi cha watoto walio chini ya umri wa miaka 18 juu ya mabadiliko ya hali ya hewa chini ya Makubaliano juu ya Haki za Watoto.

Sacchi imeshiriki kama mwanaharakati katika mtandao wa *Slow Food Argentina*, kikundi cha ulimwengu kinachofanya kazi kwa uhifadhi wa bioanuwai na chakula kizuri, safi, na haki. Kuhusu uanaharakati unaohusiana na kula kwa afya, pia ameshiriki katika *Terra Madre Salone del Gusto* na katika shughuli za *La Comunidad Cocina Soberana de Buenos Aires*, jamii ya *slow food* huko Buenos Aires. Amesema wazi juu ya uhuru wa chakula :Ninakuza kanuni za *Slow Food* kwa sababu ninaamini kuwa kuna njia zingine za uzalishaji wa chakula, ambazo hazidhuru asili na wanadamu. . . Sio tu kwamba serikali hazichukui jukumu la kurekebisha na kuzuia uharibifu unaosababishwa na mfumo wa chakula, zinaruhusu sumu kuendelea kutua kwenye sahani zetu.  Sacchi pia ni msaidizi mkeleketwa wa hatua ya pamoja: Kila mabadiliko makubwa hutoka kwa raia, kutoka kwa watu. . . Ninapozungumza juu ya kuingia mtaani, nazungumza juu ya kuhamasisha, kuunda nguvu ya pamoja.  Anajulikana kwa kauli mbiu yake *Give Us Back Our Future*. 

Sacchi ni sehemu ya harakati inayokua ya vijana ambayo inakuza usawa wa kizazi katika hatua za hali ya hewa.

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 2002
Jamii:Wanawake wa Argentina
Jamii:Wanaharakati wa Argentina
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Uwanja wa michezo wa 30 Juni

thumb|uwanja wa michezo wa 30 Juni
**Uwanja wa michezo wa 30 Juni** ni uwanja wa michezo] unaotumika zaidi kwa mechi za mpira wa miguu na pia wakati mwingine kwa riadha huko Cairo. Ulijengwa na Vikosi vya Ulinzi vya Anga vya Misri. Uwanja huo ndio ukumbi mkuu wa Kijiji cha Michezo wa Ulinzi wa Hewa. Uwanja huo una uwezo wa kuchukua watu 30,000. na ni moja wapo ya kumbi za Ligi Kuu ya Misri. Ni uwanja wa nyumbani kwa upande wa Ligi Kuu ya Misri Pyramids F.C.

Mnamo Machi mwaka 2019 ulitangazwa kwamba uwanja huo utakuwa mwenyeji wa bar moja ya moja ya mechi za Kundi C katika Kombe la Afrika la Mataifa ya mwaka 2019, pamoja na mechi moja ya Kundi A na Kundi D na mechi moja kila moja katika raundi ya 16, robo fainali, na nusu fainali.

## Ajali
Mashabiki 22 wa mpira wa miguu walifariki tarehe 8 Februari mwaka 2015 katika makabiliano na polisi kwenye malango ya uwanja wa Misri wakati wa mechi ya ligi kati ya vilabu viwili vya Cairo, Zamalek SC na ENPPI. Idadi ya vifo ilitarajiwa kuongezeka.Watu wengi  waliokufa walibanwa wakati umati ukikanyagana  baada ya polisi kutumia mabomu ya machozi kusafisha mashabiki wanaojaribu kuingia kwa nguvu uwanjani.

## Marejeo
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha
Jamii:Viwanja vya michezo Misri
Darajani

'''''' ni mji mdogo wa Kenya mashariki, km 204 kusini mashariki kwa Nairobi. Una kituo cha treni.

## Tanbihi
Jamii:Miji ya Kenya
Huruma, Nairobi

'''''' ni mtaa wa Nairobi, mji mkuu wa Kenya.

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
* Baliga, Nisha. (2005). Community Based Upgrading and Tenure Regularization: Insights from Nairobi, Kenya. Masters Thesis, Masters of Science in Urban Planning, Columbia University.
* G21 DAY ONE - "Chukua Hatua (Take a Step)"

Jamii:Mitaa ya Nairobi
Jamii:Kaunti ya Nairobi
Jamii:Kata za Kenya
Kahawa, Kenya

thumb| Kahawa, Kenya	
'''''' ni mji mdogo wa Kenya, kati ya kaunti ya Kiambu na kaunti ya Nairobi.

## Tanbihi
Jamii:Miji ya Kenya
Jamii:Kaunti ya Kiambu
Jamii:Kaunti ya Nairobi
Nina Py Brozovich

**Nina Py Brozovich** ni mwanaharakati wa hali ya hewa kutoka Bolivia. Alianzisha *Fridays For Future* huko Bolivia. 

Alikuwa sehemu ya Mkutano wa Vijana wa Umoja wa Mataifa wa Hali ya Hewa (United Nations Youth Climate Summit).

Kazi yake imeonekana katika *Bolivian Express*, *Pagina Siete*, na *Fridays for Future weekly*. Alikuwa sehemu ya kampeni ya UNICEF *One Generation*.

Anajitolea katika *La Senda Verde*.

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Bolivia
Jamii:Wanaharakati wa Bolivia
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
World Literacy Foundation

thumbnail|right|200px|Watoto wakiwa wamebeba nembo ya WLF Arusha Tanzania
**World Literacy Foundation** (kifupi: *WLF)* ni jina la kutaja asasi ya kiraia isiyolenga faida kwa ajili ya kuwainua vijana katika ujuzi na maarifa ya kujua kusoma na kuandika.

Taasisi hiyo ilianzishwa nchini Australia mwaka 2003, ikisimama katika misingi ya haki ya elimu pamoja na kutangaza umuhimu wa elimu katika jamii.

Taasisi hiyo imekuwa ikihusisha jamii katika kujengea uelewa juu ya umuhimu wa elimu pamoja na kuwa na mabalozi katika nchi mbalimbali duniani, na inaarifiwa kuwa kila mwaka mmoja kati ya watu kumi, hajui kusoma na kuandika huku watu milioni 750 dunia kote hawajui kusoma na kuandika.

## Marejeo
Jamii:Elimu
Jamii:Mashirika
Iris Duquesne

**Iris Duquesne** (amezaliwa 2003) ni mwanaharakati wa hali ya hewa kutoka Bordeaux, Ufaransa. 

Jumatatu, 23 Septemba  2019 Aliwasilisha malalamiko dhidi ya Ufaransa, Ujerumani, Argentina, Brazil na Uturuki. Pamoja na vijana wengine kumi na tano kutoka kote ulimwenguni, pamoja na Greta Thunberg, anashutumu kutochukua hatua kwa viongozi juu ya mpango wa hali ya hewa kama ukiukaji wa Makubaliano juu ya Haki za Watoto. 

Alijiunga huko California na *Heirs to our Oceans*, NGO ya uhifadhi wa bahari ikileta pamoja maelfu ya vijana. Kwa upande mwingine, Iris Duquesne anazingatia kuchakata upya. 

Anaamini kama ilivyosemwa kwamba watu wazima wana mambo ya kufundisha watoto. Ni wakati wa kugundua kuwa pia tuna mambo ya kufundisha watu wazima.

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 2003
Jamii:Wanawake wa Ufaransa
Jamii:Wanaharakati wa Ufaransa
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Zanagee Artis

**Zanagee Artis** (amezaliwa 2000) ni mwanaharakati wa hali ya hewa kutoka Clinton, Marekani.

Anajulikana sana kwa kushirikiana kuanzisha kikundi cha wanaharakati wa hali ya hewa kinachoongozwa na vijana cha *Zero Hour* mnamo 2017.

Kuanzia 2021, Artis alikuwa Kaimu Mkurugenzi wa Sera wa *Zero Hour*.

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 2000
Jamii:Wanaume wa Marekani
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Mathare

la Mathare.]]
'''''' ni mtaa duni wenye wakazi 500,000 hivi katika mji mkuu wa Kenya, Nairobi.

## Tanbihi
Jamii:Mitaa ya Nairobi
Highridge

'''''' ni mtaa tajiri wa Nairobi, mji mkuu wa Kenya. Pamoja na Parklands unaunda kata mojawapo ya kaunti ya Nairobi, eneo bunge la Westlands.

## Tanbihi
Jamii:Mitaa ya Nairobi
Ngara, Nairobi

**Ngara** ni kata ya Nairobi, mji mkuu wa Kenya, katika eneo bunge la Starehe. 

## Tanbihi
Jamii:Mitaa ya Nairobi
Jamii:Kaunti ya Nairobi
Jamii:Kata za Kenya
Kawangware

'''''' ni mtaa wa Nairobi, mji mkuu wa Kenya. 

Ni kata ya eneo bunge la Dagoretti Kaskazini, kaunti ya Nairobi.

## Tanbihi
Jamii:Mitaa ya Nairobi
Jamii:Kata za Kenya
Jamii:kaunti ya Nairobi
Lang'ata (Nairobi)

ya Langa'ta.]]
.]]
'''Lang'ata''' ni mtaa wa Nairobi, mji mkuu wa Kenya.

## Tanbihi
Jamii:Mitaa ya Nairobi
Matopeni

**Matopeni** ni jina la:

* Matopeni, Lindi, kata ya Lindi Mjini, Tanzania
* Matopeni, Nairobi, kata ya Nairobi, Kenya
Spring Valley, Nairobi

'''''' ni mtaa wa Nairobi, mji mkuu wa Kenya, katika eneo bunge la Embakasi ya Kati. Pamoja na Matopeni unaunda kata mojawapo ya kaunti ya Nairobi.

## Tanbihi
Jamii:Mitaa ya Nairobi
Kambi Muru

'''''' ni mtaa wa Nairobi, mji mkuu wa Kenya, katika tarafa ya Kibera.

## Tanbihi
Jamii:Mitaa ya Nairobi
Kisumu Ndogo

'''''' ni jina la mitaa miwili ya Nairobi, mji mkuu wa Kenya.

Mmoja uko katika eneo la Kibera na mwingine huko Korogocho.

## Tanbihi
Jamii:Mitaa ya Nairobi
Madaraka Estate

'*** (pia: **Madaa*') ni mtaa wa Nairobi, mji mkuu wa Kenya.

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* http://kenyaweeklypost.com/modules.php?name=News&file=article&sid=284 

Jamii:Mitaa ya Nairobi
Mugumoini

'''''' ni mtaa fukara wa Nairobi, mji mkuu wa Kenya, eneo bunge la Lang'ata. Wakazi wengi ni Waluhya. .

## Tanbihi
Jamii:Mitaa ya Nairobi
Harrison Ngau Laing

**Harrison Ngau Laing** ni mwanamazingira na mwanasiasa kutoka Malaysia. Ni mwanachama wa kabila la Kayan.  

Alipewa Tuzo ya Mazingira ya Goldman mnamo 1990 kwa kazi yake ya kuzuia ukataji miti ya mkoa wa Sarawak.

Alikuwa mbunge wa Bunge la Malaysia kutoka 1990 hadi 1995.

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanaume wa Malaysia
Jamii:Wanaharakati wa Malaysia
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Syokimau

'''''' ni mtaa wa kaunti ya Machakos, karibu kabisa na Nairobi, mji mkuu wa Kenya, eneo bunge la Mavoko.

## Tanbihi
Jamii:Mitaa ya Nairobi
Jamii:Kaunti ya Machakos
Upper Hill, Nairobi

thumb|Upper Hill

'''''' ni mtaa wa Nairobi, mji mkuu wa Kenya, unaoenea katika tarafa za Kibera na Dagoretti Kaskazini.

## Tanbihi
Jamii:Mitaa ya Nairobi
Lengusaka

**Lengusaka** ni mji wa Kenya katika Bonde la Ufa la Afrika Mashariki, kaunti ya Samburu.

## Tanbihi
Jamii:Miji ya Kenya
Jamii:Kaunti ya Samburu
Porro, Kenya

**Porro** ni bonde la Kenya,  kaunti ya Samburu, sehemu ya Bonde la Ufa la Afrika Mashariki, linalovutia watalii kwa mandhari yake.

## Tanbihi
Jamii:Kaunti ya Samburu
Ujwang'a

'''Ujwang'a''' ni mji mdogo wa Kenya katika kaunti ya Siaya.

## Tanbihi
Jamii:Miji ya Kenya
Jamii:Kaunti ya Siaya
Kombewa

'''''' ni mji wa Kenya katika kaunti ya Kisumu.

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Kenya

## Tanbihi
Jamii:Miji ya Kenya
Jamii:Kaunti ya Kisumu
Soweto Magharibi

'''''' ni mtaa fukara wa Nairobi, mji mkuu wa Kenya, sehemu ya Kibera.

## Tanbihi
Jamii:Mitaa ya Nairobi
Kondele

thumb|Soko la Kondele 2010
'''''' ni mji wa Kenya katika kaunti ya Kisumu.

 ni kata ya Eneo bunge la Kisumu ya Kati.

## Tanbihi
Jamii:Kata za Kenya
Jamii:Miji ya Kenya
Jamii:Kaunti ya Kisumu
Mau Summit

'''''' ni mji wa Kenya katika kaunti ya Kericho, mita 2,534 juu ya usawa wa bahari.

## Tanbihi
Jamii:Miji ya Kenya
Jamii:Kaunti ya Kericho
Umoja II

'''''' ni kata ya Nairobi, mji mkuu wa Kenya, katika eneo bunge la Embakasi Magharibi.

## Tanbihi
Jamii:Mitaa ya Nairobi
Jamii:Kata za Kenya
Jamii:kaunti ya Nairobi
Musamba

'''''' ni mji mdogo wa Kenya magharibi, karibu na mto Musamba na mto Khalaba.

## Tanbihi
Jamii:Miji ya Kenya
Riruta Satellite

'''''' ni mtaa wa Nairobi, mji mkuu wa Kenya, katika eneo bunge la Dagoretti Kusini.

## Tanbihi
Jamii:Mitaa ya Nairobi
Wanguru

'''** (pia: **Wang'uru, Mwea''') ni mji wa Kenya katika kaunti ya Kirinyaga.

## Tanbihi
Jamii:Miji ya Kenya
Jamii:Kaunti ya Kirinyaga
Sviatoslav Zabelin

**Sviatoslav Zabelin** (amezaliwa 1950) ni mwanamazingira kutoka Urusi. 

Ni mwanzilishi wa mtandao wa mazingira wa *Socio-Ecological Union*. Alipewa Tuzo ya Mazingira ya Goldman mnamo 1993.

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1950
Jamii:Wanaume wa Urusi
Jamii:Wanaharakati wa Urusi
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Chuo Kikuu Kishiriki cha Josiah Kibira

**Chuo Kikuu cha Josiah Kibira (JoKUCo)** ni tawi la Chuo Kikuu cha Tumaini Makumira lililoko Bukoba nchini Tanzania..

## Marejeo
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Jamii:Vyuo vikuu vya Tanzania
Chuo Kikuu Kishiriki cha Askofu mkuu Mihayo Tabora

**Chuo Kikuu Kishiriki cha Askofu Mkuu Mihayo cha Tabora (AMUCTA)** ni tawi la Chuo Kikuu cha Mt. Augustino cha Tanzania lililopo katika mkoa wa Tabora, nchini Tanzania.

## Marejeo 
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Jamii:Vyuo vikuu vya Tanzania
Jamii:mkoa wa Tabora
Chuo Kikuu Great Lakes cha Kisumu

**Chuo Kikuu Great Lakes cha Kisumu** ni chuo kikuu cha binafsi nchini Kenya. 

## Historia
Wazo la kuanzisha Chuo Kikuu Great Lakes  cha Kisumu kilianzishwa katika Taasisi ya Kitropiki ya Afya na Maendeleo ya Jamii (KAMJ) barani Afrika, ambayo ilisimamia maombi ya mamlaka ya kufanya kazi kama chuo kikuu. Kuanzishwa kwa  ( KAMJ)  mwaka 1998 kulikuwa na vyanzo kadhaa vinavyoonyesha haja ya kozi rasmi katika Huduma ya Afya ya Jamii inayoongoza kwa sifa za kitaaluma zinazotambulika. 

## Marejeo 
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Jamii:Vyuo vikuu vya Kenya
Jamii:Kisumu
Chuo Kikuu Kishiriki cha Stella Maris Mtwara

## HISTORIA 
Chuo Kikuu cha Stella Maris Mtwara kilianza kama Kituo cha Chuo Kikuu cha Mtakatifu Augustine Cha Tanzania (SAUT) septemba 26, 2009. SAUT iligundua kuwa ni muhimu kuanzisha kituo hicho ambacho baadaye kiliboreshwa katika Chuo mwezi Aprili 2012. 

## Programu za kitaaluma 
Chuo kinatoa tuzo mbalimbali katika makundi ya Vyeti, Diploma, Shahada za Shahada ya Kwanza, na Programu za Shahada ya Uzamili (Uzamili). Chuo kinaendesha vitivo vifuatavyo;- Kitivo cha Elimu, Kitivo cha Sayansi ya Jamii, Kitivo cha Utawala wa Biashara, na Kitivo cha Sheria. Pia Chuo kinaendesha Kurugenzi ya Masomo ya Uzamili ambayo hutoa Mwalimu wa Sanaa katika Usimamizi wa Elimu na Mipango (MEMP) na Mwalimu wa Utawala wa Biashara (MBA). Tuzo zote zinazotolewa na STEMMUCO zimetolewa kwa jina la Chuo Kikuu cha Mtakatifu Augustine Tanzania kwa mujibu wa kifungu cha (19), cha Sheria ya Vyuo Vikuu Na. 07 ya mwaka 2005 ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Aidha, Chuo kinaendesha Kituo cha Maendeleo ya Nishati na Mafunzo ya Usimamizi.

## Marejeo 
Jamii:Vyuo vikuu vya Tanzania
Jumuiya ya Uhifadhi wa Mazingira Tanzania

**Tanzania Environmental Conservation Society,** pia inajulikana kama **TECOSO Tanzania,** ni Shirika lisilo la kiserikali limeanzishwa mwaka 1998 na kusajiliwa tarehe 11 Februari, 1999 chini ya Sheria ya Vyama CAP.337 RE2002 kutoka Vyama (Maombi ya Usajili) Kanuni za 1954.  Mtazamo wake ni ulinzi wa Mazingira na uhifadhi wa makazi ya viumbe hai, kukuza njia jumuishi ambayo inajumuisha maendeleo ya jamii, elimu ya mazingira, uhifadhi wa asili na Utalii hasa wa ekolojia . Shirika pia ni asasi inayosaidia katika kushirikiana na kufanya miradi ya kitafiti, mafunzo ya kiuongozi, elimu ya ufundi stadi ambayo inazingatia usawa wa kijinsia. 

## Mbinu ya uhifadhi 
TECOSO Tanzania pia inadumisha mtandao baina ya mabara kwa kubadilishana habari na kujenga uwezo wa juhudi za uhifadhi. Inafanya kazi na washirika tofauti, pamoja na taasisi za serikali au vyama, watafiti, taasisi za ujifunzaji za ndani na za kimataifa, vyuo vikuu na NGO zingine.   Shughuli nyingi za shirika hufanywa katika Mkoa wa Arusha, Mkoa wa Manyara, Dar es Salaam, na Mkoa wa Kilimanjaro .  

## Angalia pia 
* Ziwa Chala
* Mlima Kilimanjaro

## Viungo vya nje 
* Tovuti ya TECOSO

## Marejeo 
Jamii:Mashirika ya Tanzania
Chuo Kikuu cha Sayansi na Teknolojia cha Meru

thumb|Chuo Kikuu Cha sayansi na teknolojia Cha Meru

**Chuo Kikuu cha Sayansi na Teknolojia cha Meru** ni chuo kikuu cha umma huko Eneo bunge la Tigania Magharibi, Kaunti ya Meru, Kenya. Kinapatikana katika kilomita kumi na tano  kaskazini mashariki mwa Meru Town, kando ya barabara kuu ya Meru-Makutano-Maua.

## Marejeo 
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Jamii:Vyuo vikuu vya Kenya
Jamii:Kaunti ya Meru
Chuo Kikuu cha Kikatoliki cha Mwenge

**Chuo Kikuu cha Kikatoliki cha Mwenge (MWECAU)**, zamani Chuo Kikuu cha Elimu cha Mwenge (MWUCE), ni chuo kikuu ambacho kiko chini ya Baraza la Maaskofu Katoliki Tanzania, uliopo Moshi, Tanzania. 

Kilianzishwa kama Chuo cha Ualimu cha St Joseph.  Baadae kama Chuo Kikuu cha Elimu cha Mwenge, kilikuwa ni tawi la Chuo Kikuu cha Mtakatifu Agustino cha Tanzania. 

## Marejeo 
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Jamii:Vyuo vikuu vya Tanzania
Jamii:Moshi
Taasisi ya Mafunzo ya Ufundi ya Bonde la Ufa

**Rift Valley Technical Training Institute** ni taasisi ya mafunzo ya kiufundi ya umma iliyoko katika mji wa Eldoret, Kenya. Ni mojawapo ya Taasisi za Mafunzo ya Ufundi nchini Kenya.  Taasisi hiyo inatoa Kozi za Ufundi, Ufundi, Stashahada na Stashahada ya Juu na upendeleo kwa matumizi ya kiwandani. 

**Historia**

Taasisi hiyo ilianzishwa mnamo 1962 kama shule ya ufundi na biashara. Mnamo  mwaka 1979, ilipewa hadhi ya shule ya upili na kuanza kozi za kiwango cha A katika hisabati, fizikia na kemia. Mnamo mwaka 1986, shule hiyo iliinuliwa zaidi na kuwa taasisi ya kwanza ya mafunzo ya kiufundi ya mkoa wa Bonde la Ufa. 

## Marejeo 
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Jamii:Vyuo vikuu vya Kenya
Jamii:Eldoret
Chuo Kikuu cha Kikatoliki cha Ruaha

**Chuo Kikuu cha Kikatoliki Ruaha** (kwa Kiingereza: **Ruaha University College**; kifupi: **RUCO**) ni chuo kikuu cha Kanisa Katoliki kinachopatikana Iringa, Tanzania.  

Chuo kilianzishwa na Baraza la Maaskofu Katoliki Tanzania kikasajiliwa kama chuo kikuu kishiriki cha Ruaha kikiwa chini ya Chuo Kikuu cha St. Augustine cha Tanzania. 

Chuo kinaongozwa kwa misingi ya kanuni za Kanisa juu ya elimu ya juu (*Ex Corde Ecclesiae*). Hata hivyo, chuo kinajitegemea katika utawala wake na utoaji wa elimu na kinapokea wanafunzi wa imani zote bila ya ubaguzi kwa misingi ya rangi, kabila, jinsia, ulemavu au tabaka..

## Taaluma 
Chuo kina vitivo vifuatavyo:
* Kitivo cha Teknolojia ya Habari na Mawasiliano
* Kitivo cha Sheria
* Kitivo cha Sanaa na Sayansi ya Jamii
* Kitivo cha Afya ya Jamii
* Kurugenzi ya Mafunzo ya muda mfupi na Elimu ya Kujiendeleza

## Tanbihi
## Marejeo 
# "Register of Universities" (PDF). Tanzania Commission for Universities. Archived from the original (PDF) on 24 September 2015. Retrieved 15 July 2013.

## Viungo vya nje 
* Wavuti ya chuo 

Jamii:Vyuo vikuu vya Tanzania
Jamii:Mkoa wa Iringa
Chuo Kikuu Kishiriki cha Afya na Sayansi St. Francis

**Chuo Kikuu cha Afya na Sayansi Shirikishi ya Mtakatifu Francis**  ni tawi  la  Chuo Kikuu cha Mtakatifu Agustino cha Tanzania,

Chuo kilianzishwa mwaka 2010 na Mkutano wa Maaskofu Tanzania  kwa kuzingatia hitaji la Kanisa Katoliki kuchangia mafunzo ya madaktari zaidi na Wataalam wengine wa Afya nchini Tanzania Chuo kilisajiliwa kwa muda na Tume ya Vyuo Vikuu Tanzania (TCU) tarehe 2 Novemba 2010 na kilisajiliwa  rasmi Septemba 2013.

Chuo ni shule ya pili ya Tiba baada ya *Weill Bugando* wa zamani huko Mwanza, sasa Chuo Kikuu cha Kikatoliki cha Afya na Sayansi Shirikishi (CUHAS) kuanzishwa na kumilikiwa na Maaskofu wa Kakatoliki Tanzania.

Chuo Kikuu cha Afya na Sayansi Shirikishi ya Mtakatifu Francis kiko katika mji wa Ifakara; nyumba ya kiutawala ya wilaya ya Kilombero, mkoani Morogoro kipo kilomita mia nne ishirini Kusini Magharibi mwa Dar-s-Salaam na kilomita 230 kutoka Mji wa Morogoro.Ni shule ya kwanza ya matibabu kuanzishwa katika mji wa vijijini wa Tanzania.

## Marejeo 
Jamii:Vyuo vikuu vya Tanzania
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Chuo Kikuu Cha Hope Afrika

**Chuo Kikuu cha Hope Africa (HAU)** kilianzishwa mnamo 2000 kwa msaada kutoka Kanisa la Free Methodist huko Karen, Kenya. Kilihamia Bujumbura, Burundi, mnamo Desemba 2003. Wakati huo, kilikuwa na wanafunzi 110. 

Kinachukuliwa kama chuo kikuu bora cha binafsi cha Burundi na hupokea waombaji wengi kwa mwaka. HAU ni chuo kikuu cha binafsi kikubwa na kinachokua kwa kasi zaidi nchini Burundi na idadi kubwa ya wanafunzi 1,700 kabla ya usumbufu wa raia mnamo 2015. 

Tangu 2015, uandikishaji umekuwa ukirejea hatua kwa hatua na sehemu kubwa ya shirika la wanafunzi linalotoka nchi zinazozunguka Afrika ya Kati. HAU iliongozwa na Sylvain Nzohabonayo hadi 2017 wakati Dk Victor Barantota, (Elimu Maalum ya PhD), alimfuata kama msimamizi. Kati ya 2020 HAU ilipewa nafasi ya 4 kati ya vyuo vikuu 7 nchini Burundi na Guru University. Viongozi wengi wa dini, siasa na wafanyabiashara wa Burundi wamehudhuria HAU, pamoja na Denise Bucumi Nkurunziza, mke wa Rais wa zamani wa Burundi Pierre Nkurunziza.

Jamii:Bujumbura
Jamii:Vyuo vikuu vya Burundi
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Yahya Zayd

**Yahya Zayd** ,(alizaliwa 21 Juni 1996) ni mwanasoka wa kimataifa nchini Tanzania ,anayecheza timu ya Ismaily iliyopo huko Misri.

## Marejeo 
Jamii:Wachezaji mpira wa Tanzania
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Godzilla (mwimbaji)

**Golden Jacob Mbunda** (alifahamika kwa jina lake la kisanii Godzilla; 5 Januari 1988 - 12 Februari 2019) alikuwa Mtanzania msanii wa kurekodi, mwimbaji na mtunzi wa nyimbo.

## Maisha
Godzilla na ndugu zake wawili walilelewa na mama yao huko Morogoro, baada ya baba yao kufariki akiwa na miaka miwili tu.

Mwanzoni mwa mwaka 2007 Godzilla alishiriki kwenye mashindano ya vita vya fremu lakini hakushinda nafasi ya kwanza, mashindano hayo ya vita hiyo ya fremu yalikua na mafanikio makubwa kwake kama jukwaa. Kwa sababu ilimfanya ajulikane na kupata mahojiano makubwa ya kwanza ya redio na kuwa mmoja kati ya rapa wa kwanza kutumbuiza kwa hatua kubwa bila mtu yeyote rasmi kwenye redio. Mnamo mwaka wa 2008 Godzilla alijiunga na kampeni ya Zinduka Malaria Hakuna tena kampeni iliyolenga kumaliza malaria Mnamo 

Mwaka 2014 Januari Godzilla alitoa mixtape yake rasmi ya kwanza ambayo ilipata nyimbo 18 kama Illumi-Naught, The Same, Freestyle, Boss, Tungi, Tayari sio, keki, Otis, Happy Birthday, Freestyle feat Joti, Fuck na mimi unajua nimepata, Biashara, Kukomaa kwa Godzizi, Money feat Gosby, Hight Tonight, Closer feat Cliff mitindo na Lakuchumpa feat Joti

## Tanbihi
Jamii:Waimbaji wa Tanzania
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Chuo Kikuu cha Koitalel Arap Samoei

**Chuo Kikuu cha Koitalel Arap Samoei** ni chuo kikuu kilichopo Nandi  katika nchi ya Kenya, kilifunguliwa mnamo  mwaka2015.

Serikali ya Nandi ilikubaliana na Chuo Kikuu cha Nairobi kujenga chuo kikuu kipya kitakachopewa jina la kiongozi mashuhuri,Koitalel Samoei,aliuawa mwaka 1905 na wakoloni.

Kuanzia 2014 chuo kikuu kilikuwa katika mchakato wa kudahili wanafunzi katika Chuo cha Chuo Kikuu cha Koitalel Arap Samoei kwa kozi za kuanza Januari 2015.

Chuo Kikuu cha Nairobi kimetenga bajeti ya Bilioni 2 kutoka kwa Serikalini  kwaajili ya ujenzi huo kulingana na tovati ya Serikali ya Kaunti ya Nandi.

Programu za masomo zitakazotolewa katika chuo kikuu ni Sheria, Elimu na Usimamizi wa Biashara.Chuo kikuu kitatumia miundo iliyopo ya Shule ya Upili ya Samoei. Tume ya Elimu ya Chuo Kikuu nchini Kenya ilisema kuwa imeridhika kwamba ardhi inayopatikana shuleni ni zaidi ya ekari 100 na kwa hivyo inatosha kwa upanuzi. Kuanzia mwaka wa 2018 ujenzi unaendelea.

## Marejeo 
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Jamii:Vyuo vikuu vya Kenya
William Nicholaus Lyimo

**William Nicholaus Lyimo** (maarufu kwa jina la kisanii **Bill Nass**   ; amezaliwa 11 Aprili 1993) ni rapa wa Kitanzania. MTV Base ilimtaja kati ya "Wasanii 50 walio tazamwa Kwa Mwaka 2017".  Miezi kadhaa baada ya kutolewa kwa wimbo wake wa kwanza "Raha",  

## Mafanikio 
Bill Nass aliteuliwa kuwania Tuzo za Muziki za Kilimanjaro Tanzania (KTMA) za mwaka 2015 kama "Msanii Mpya Bora".  

Bill Nass ameshinda tuzo ya Mwimbaji Bora wa Kiume wa Hip hop Mwaka 2022.

## Marejeo 
Jamii:Waimbaji wa Tanzania
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Dennis Moran (mhalifu)

**Dennis Michael Moran** (pia anajulikana kwa jina la **Coolio**; Oktoba 27, 1982 - 14 Aprili 2013) alikuwa tapeli wa tarakilishi wa Marekani kutoka Wolfeboro, New Hampshire, ambaye alishtakiwa Februari 2000 kwa mfululizo wa mashambulizi ya kunyimwa huduma ambayo ilifugwa baadhi ya maeneo maarufu zaidi kwenye mtandao wa intaneti. Alikuwa na umri wa miaka 17 wakati alipofanya mashambulizi hayo. Baadaye alikamatwa na hatia ya kukanusha tovuti za Elimu ya Upinzani wa Madawa ya Kulevya na Usalama wa RSA, pamoja na upatikanaji usioidhinishwa kwa mifumo ya Talakilishi za Jeshi la Marekani na Jeshi la Anga katika vituo vinne vya kijeshi. Moran alikufa kwa utumaji dawa za kulevya kupitiliza 2013. 

## Mashambulizi 
Mnamo Februari 7, 2000, shambulio la smurf kulizalisha zaidi ya gigabit 1 kwa sekunde ya trafiki ya Itifaki ya Ujumbe wa Udhibiti wa Mtandao ilizinduliwa dhidi ya ruta za Yahoo!, na kusababisha tovuti zao kushindwa kwa ulimwengu kwa masaa kadhaa. Katika ujumbe uliotumwa kwa Kituo cha Uratibu wa CERT, Yahoo! mhandisi wa mtandao Jan B. Koum alisema kwamba washambuliaji walikuwa "Juu ya wastani  wa hati kiddie" na "Alijua kuhusu topology yetu na kupanga shambulio hili kubwa mapema."

## Kazi ya kitaaluma 
Wakati wake jela, Moran alishauriwa na Paul Zimmerman ambaye alimsaidia kuanzisha kampuni ya ushauri wa Tarakilishi, DM Huduma za kompyuta. Kazi yake ililenga  Utafutajishida wa Talakilishi zote za nyumbani na biashara karibu na Wolfeboro.

## Tanbihi
Jamii:Wahalifu wa Marekani
Jamii:mabingwa wa kompyuta wa Marekani
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Abubakari Asenga

**Abubakar Damian Asenga** (amezaliwa Juni 13, 1983) ni mwanasiasa wa Tanzania. Kwa sasa anahudumu kama mbunge wa Chama Cha Mapinduzi wa Jimbo la Kilombero tangu Novemba 2020.
Alikuwa Katibu Tawala wa Wilaya (DAS) wa Wilaya ya Rombo mkoani Kilimanjaro.

## Marejeo
Jamii:Wabunge wa Tanzania
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Robert Tappan Morris

thumb|**Robert Tappan Morris** (2008)

**Robert Tappan Morris** (alizaliwa Novemba 8, 1965) ni mwanasayansi wa kompyuta na mjasiriamali wa Marekani. Anajulikana zaidi kwa kuunda minyoo ya Morris mwaka wa 1988, akichukuliwa kama mnyoo wa kwanza wa kompyuta kwenye mtandao.

Morris alishitakiwa kwa kutengeneza minyoo ya kompyuta, akawa mtu wa kwanza kutiwa hatiani chini ya Sheria mpya ya Udanganyifu wa Kompyuta na Unyanyasaji (CFAA). Aliendelea kufunika duka la mtandaoni , moja ya programu za kwanza za tovuti, na baadaye kampuni ya ufadhili wa mtaji Y Combinator, wote pamoja na Paul Graham.

Baadaye alijiunga na kitivo katika idara ya Uhandisi wa Umeme na Sayansi ya Kompyuta katika Taasisi ya Teknolojia ya Massachusetts (MTT), ambapo alipata umiliki mwaka 2006. Alichaguliwa katika Chuo cha Taifa cha Uhandisi mwaka 2019.

## Maisha yake ya awali 
Morris alizaliwa mwaka wa 1965 kwa wazazi Robert Morris na Anne Farlow Morris. Robert Morris mwandamizi alikuwa mwanasayansi wa kompyuta katika maabara ya Bell, ambaye alisaidia kubuni Multics na Unix; na baadaye akawa mwanasayansi mkuu katika Kituo cha Usalama wa Kompyuta cha Taifa, mgawanyiko wa Shirika la Usalama wa Taifa (NSA).

Morris alikulia katika sehemu ya Millington ya Long Hill Township, New Jersey, na alihitimu kutoka Shule ya Delbarton mnamo 1983. Morris alihudhuria Chuo Kikuu cha Harvard, na baadaye akaendelea kuhitimu shule katika Chuo Kikuu cha Cornell.

## Mnyoo wa Morris 
Minyoo ya kompyuta ya Morris ilitengenezwa mwaka wa 1988, wakati akiwa mwanafunzi aliyehitimu katika Chuo Kikuu cha Cornell. Alitoa minyoo kutoka MIT, badala ya kutoka kwa Cornell. Minyoo ilitumia udhaifu kadhaa kupata kuingia kwenye mifumo iliyolengwa, ikiwa ni pamoja na:
* Shimo katika hali ya kwanza ya programu ya Unix Tumabarua.
* Shimo lililopinduliwa katika huduma ya mtandao wa vidole.

## Mashtaka ya jinai 
Mnamo 1989, Morris alionyeshwa kwa kukiuka Kanuni za Msimbo wa Marekani 18 (18 Marekani.C. § 1030), Sheria ya Udanganyifu na Unyanyasaji wa Kompyuta (CFAA). Alikuwa mtu wa kwanza kuonyeshwa chini ya tendo hili. Mnamo Desemba 1990, alihukumiwa kifungo cha miaka mitatu cha majaribio, masaa 400 ya huduma ya jamii, na faini ya dola 10,050 pamoja na gharama za usimamizi wake. 

## Maisha ya baadaye na kazi 
Maslahi ya utafiti mkuu wa Morris ni usanifu wa mtandao wa kompyuta ambao unajumuisha kazi kwenye meza za hash zilizosambazwa kama vile mitandao ya Chord .Yeye ni rafiki wa muda mrefu na mshirikiano wa Paulo Graham. Pamoja na makampuni mawili ya kufunika.

## Marejeo 
Jamii:Wanasayansi wa Marekani
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Adolf Mkenda

**Adolf Faustine Mkenda** (alizaliwa Rombo, Kilimanjaro, 1963) ni Waziri wa Elimu wa Tanzania. Profesa mshirika wa Uchumi katika Chuo Kikuu cha Dar es Salaam na mwanasiasa ambaye kwa sasa ni mbunge wa Chama Cha Mapinduzi wa jimbo la Rombo tangu Novemba 2020.

## Kazi ya kisiasa 
Baada ya uchaguzi mkuu wa Tanzania wa 2020, Mkenda aliteuliwa kama Waziri wa Kilimo katika Baraza la Mawaziri la 5 la Tanzania na Baraza la Mawaziri la 6 la Tanzania. Kabla ya uteuzi huu alihudumu katika nyadhifa tofauti kama Katibu Mkuu Wizara ya Maliasili na Utalii (2019-2020), Katibu Mkuu Wizara ya Mambo ya nje na Ushirikiano wa Afrika Mashariki (2018-2019) na Katibu Mkuu Wizara ya Viwanda, Biashara na Uwekezaji (2017-2018).

## Marejeo 
Jamii:Mawaziri wa Tanzania
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Elizabeth Mrema

"
"

thumb|**Elizabeth Mrema akiwa katika hafla ya COP15 huko nchini Japani**
**Elizabeth Maruma Mrema** ni kiongozi na mwanasheria wa Bioanuai wa Tanzania, ambaye kwa sasa yuko nje ya nchi, huko Montreal, Canada, ameteuliwa kuwa katibu mtendaji wa Mkataba wa Umoja wa Mataifa kuhusu Utofauti wa Kibiolojia (CBD) mwaka 2020. Yeye ni mwanamke wa kwanza wa Kiafrika kushikilia jukumu hili. Hapo awali alishikilia nafasi nyingi za uongozi katika *Shirika la Mazingira la Umoja wa Mataifa*.

## Kazi
Kabla ya kuanza kazi na UNEP, Mrema alifanya kazi wizara ya Mambo ya Nje na Ushirikiano wa Kimataifa wa Tanzania, akihudumu kama Mshauri/Mshauri Mwandamizi wa Sheria. Pia alihamia katika Diplomasia ya Sheria ya Kimataifa ya Umma na Diplomasia ya Mkutano katika Kituo cha Mahusiano ya Kigeni na Diplomasia ya Tanzania.

Kuanzia 2009 hadi 2012, alifanya kazi katika mashirika yaliyoko Bonn, Ujerumani. Mwaka 2009, aliteuliwa kuwa Kaimu Katibu Mtendaji wa UNEP/ASCOBANS (Mkataba wa Uhifadhi wa Cetaceans Ndogo za Baltic, North East Atlantic, Ireland na Bahari ya Kaskazini) , Katibu Mtendaji wa UnEP/Sekretarieti ya Mkataba wa Uhifadhi wa Wanyamapori.

Kuanzia mwaka 2012, amekuwa akihudumu kama Naibu Mkurugenzi wa Idara ya Mazingira katika Shirika la Mazingira la Umoja wa Mataifa (UNEP). Katika nafasi hii alipewa jukumu la kusimamia uratibu wa shirika, operesheni, na utoaji wa programu. Baadaye aliteuliwa kuwa Mkurugenzi wa Idara ya Sheria katika Shirika la Mazingira la Umoja wa Mataifa (UNEP) mwezi Juni 2014. Mwaka 2018 aliwahi kuwa Kaimu Mkurugenzi wa Idara ya Huduma za Kampuni. Mnamo Novemba 2019, Mrema alitumikia nafasi ya mpimla kama Afisa anayesimamia Sekretarieti ya CBD. Kuanzia Desemba 2019, aliwahi kuwa Kaimu Katibu Mtendaji wa Umoja wa Mataifa kuhusu Sekretarieti ya Utofauti wa Kibaiolojia (CBD). Mnamo Julai 2020 ilitangazwa kuwa atateuliwa kuwa Katibu Mtendaji.

## Kazi nyingine ya kitaaluma
Mbali na majukumu ya uongozi, Mrema anahudumu kama mhadhiri wa prono katika Chuo Kikuu cha Nairobi - Shule ya Sheria, na hapo awali ametoa muhadhara wa pro bono katika Shirika la Sheria za Maendeleo ya Kimataifa (IDLO), Roma, Italia.

Amechapisha makala nyingi juu ya sheria ya kimataifa ya mazingira na kuendeleza vitabu na miongozo yenye ushawishi mkubwa kwa makubaliano ya mazingira ya kimataifa pamoja na mada nyingine juu ya sheria za mazingira.

## Heshima na tuzo
Mnamo mwaka wa 2007, alipata Tuzo ya Kwanza ya Unep-pana ya Mwaka (Tuzo la Wafanyakazi wa UNEP Baobab) "kwa utendaji wa kipekee na kujitolea kufikia malengo ya UNEP"

## Marejeo
Jamii:Wanabiolojia wa Tanzania
Jamii:Wanawake wa Tanzania
Shule ya Kimataifa ya Kennedy House

**Shule ya Kimataifa ya Kennedy House** ni shule ya msingi binafsi ya kimataifa iliyoanzishwa mnamo 2009. Ni ekari 20 ya chuo kikuu vijijini iko Mto Usa, nje kidogo ya Jiji la Arusha, nchini Tanzania. Ilianzishwa kutokana na hitaji la shule bora ya kimataifa za awali na msingi katika eneo la Usa River.Shule ya Kennedy House imeidhinishwa na Mtaala wa Kimataifa wa Cambridge na inafuata Mitaala ya Kitaifa ya Uingereza. Wafanyakazi wanao fundisha shule hiyo ni Walimu Waliohitimu Chuo Kikuu. kwa kawaida Kennedy House wanaendelea kutoa elimu kutoka kwa wanafunzi hadi wakubwa nchini Tanzania, Uingereza, Bara la Ulaya, Afrika Kusini na Australia.

## Vifaa 
Shule hiyo ina vyumba vya kujitolea vya Sayansi, Muziki na Sanaa, ina uwanja wa mpira wa miguu, raga, kriketi na riadha, pamoja na netiboli, tenisi na dimbwi la kuogelea la mita 25 ambalo Shule ya Kennedy House inaandaa galas za mashindano ya kuogelea dhidi ya Shule zingine za Kimataifa huko Kaskazini mwa Tanzania.

## Eneo 
Shule hii iko Usa River kati ya miji ya Arusha na Moshi, Kaskazini mwa Tanzania.Iko kilomita 24 kutoka Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Kilimanjaro. Inafanya huduma ya kila siku ya nyumba kwa nyumba kwa wanafunzi wanaoishi Arusha.

## Marejeo 
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Jamii:Elimu ya Tanzania
Chuo Kikuu cha Afrika Mashariki

**Chuo Kikuu cha Afrika Mashariki** (The East African University) ni chuo kikuu kinachopatikana Kenya.

## Eneo 
Chuo kikuu hicho kiko takriban kilomita 10 (6.2 mi) kusini mwa wilaya kuu ya biashara katika mji wa Kitengela, Kaunti ya Kajiado, Kenya. Eneo hili liko mbali na barabara ya Nairobi-Kajiado-Namanga, takriban kilomita 40 (mi 25) kusini mwa Nairobi, mji mkuu wa Kenya na mji mkubwa katika nchi hiyo. Eneo hili liko mbali na barabara ya Nairobi-Kajiado-Namanga, takriban kilomita 40 (mi 25) kusini mwa Nairobi, mji mkuu wa Kenya na mji mkubwa katika nchi hiyo. Takriban uratibu wa chuo kikuu ni:1° 39' 0.00"S, +36° 54' 0.00"E. Longitude:36.9000). 

Chuo kikuu pia kina chuo kingine kilichopo View Park Towers, Utalii Lane ndani ya CBD (Wilaya ya Biashara ya Kati) jijini Nairobi.

## Historia 
Wazo la kuanzisha chuo kikuu lilikuwa mimba mwaka 2005. Mwaka 2006, ekari 100 (0.40 km2) za ardhi zilipatikana Kitengela, kwa lengo la kuanzisha chuo kikuu. Baadaye maombi yalitolewa kwa Tume ya Elimu ya Chuo Kikuu kwa Leseni ya Taasisi ya Elimu ya Juu. Leseni hiyo ilitolewa Novemba 2010 na kukabidhiwa kwa maafisa wa chuo hicho na mwenyekiti wa tume hiyo, Prof. Ezra Maritum. 

## Shule za Wasomi 
Kuanzia Januari 2012, chuo kikuu hudumisha shule zifuatazo: 
* Shule ya Masomo ya Biashara na Usimamizi
* Shule ya Sayansi ya Kompyuta na Teknolojia ya Habari
* Shule ya Elimu, Sanaa, na
* Sayansi ya Jamii

## Kozi 
**Kozi za Shule za Kuhitimu**

**Kozi za Shahada ya Kwanza**

Shahada ya Sayansi katika Usimamizi wa Biashara (Uhasibu)

Shahada ya Sayansi katika Usimamizi wa Biashara (Mauzo & Masoko)

Shahada ya Sayansi katika Usimamizi wa Biashara (Benki & Fedha)

Shahada ya Sayansi katika Usimamizi wa Biashara (Usimamizi wa Rasilimali Watu)

Shahada ya Sayansi ya Kompyuta na Teknolojia ya Habari

Shahada ya Kwanza ya Elimu (Sanaa)

Shahada ya Teknolojia ya Habari za Biashara

**Kozi za Diploma                                               ** 

Diploma katika Sayansi ya Kompyuta na IT

Diploma katika Teknolojia ya Habari ya Biashara

Diploma katika Sayansi ya Biashara na chaguzi

Diploma katika Sayansi ya Actuarial

Diploma katika Usimamizi wa Mikopo

Diploma katika Benki ya Kiislamu na FEDHA

Diploma katika Usimamizi wa Manunuzi na Ugavi

Diploma katika Usimamizi wa Ushirikiano

Diploma katika Usimamizi wa Mashirika Yasiyo ya Kiserikali

Diploma katika Mipango na Usimamizi wa Mradi

**Kozi za Cheti**

Cheti katika Sayansi katika Sayansi ya Kompyuta na IT

Cheti katika Taarifa za Biashara Teknolojia.

## Ushirika 
Chuo Kikuu cha Afrika Mashariki kina uhusiano na Chuo Kikuu cha Kampala, taasisi ya chuo kikuu na chuo kikuu chake kikuu kilichopo Ggaba, kitongoji cha kusini mashariki mwa Kampala, mji mkuu wa Uganda na mji mkubwa katika nchi hiyo. Profesa Badru Kateregga, Mwenyekiti wa Bodi ya Wadhamini ya TEAU pia anahudumu kama Makamu Mwenyekiti wa Chuo Kikuu cha Kampala. 

## Marejeo 
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Jamii:Elimu ya Kenya
Jamii:Kaunti ya Kajiado
Chuo Kikuu cha Ufundi cha Kenya

**Chuo Kikuu cha Ufundi cha Kenya** (TU-K) ni chuo kikuu cha umma huko Nairobi, Kenya. Kiliandikishwa mnamo Januari 2013 na aliyekua rais wa wakati huo wa Kenya Mwai Kibaki.  

## historia 
Chuo Kikuu cha Ufundi cha Kenya kilikua kutoka kwa Polytechnic ya Kenya. Kenya Polytechnic ilianzishwa mnamo mwaka 1961.  Mapendekezo ya kuanzishwa kwa taasisi ya ufundi jijini Nairobi yalitangazwa katika Ripoti ya Willoughby iliyochapishwa mnamo mwaka 1949. Hii ilisababisha kuundwa kwa Chuo cha Ufundi cha Royal cha Afrika Mashariki (RTCEA). 

Lengo lilikuwa kuanzisha chuo cha ufundi jijini Nairobi ambacho kitatoa elimu na mafunzo ya ufundi na viwango vya nusu taaluma kwa maeneo matatu ya Afrika Mashariki ambayo ni Kenya, Uganda, na Tanganyika. Ilikuwa muhimu wakati huo katika kila wilaya kuwe na wanafunzi walio kidhi vigezo vya kutosha kujiunga na RTCEA.Wakati Uganda na Tanganyika zilianzisha taasisi za kiufundi huko Kampala na Dar es Salaam kwaajili ya kuandaa watahiniwa kujiunga na RTCEA, Kenya iliamua kuanzisha mitiririko ya darasa chini ya jina la Taasisi ya Ufundi ya Kenya (KTI) huko RTCEA.  

Kufikia mwaka 1960 ilikuwa imeamuliwa kwamba Chuo cha Ufundi cha Royal cha Afrika Mashariki kinapaswa kuongeza jukumu lake la kutoa digrii. Kwa hivyo mnamo 1960, RTCEA ilipewa mamlaka ya kutoa shahada za Chuo Kikuu cha London chini ya mpango maalum. kwaajili ya sifa hii mpya, chuo kilibadilishwa jina na kuitwa Royal College Nairobi

## Tanbihi
Jamii:Vyuo vikuu vya Kenya
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Jamii:Elimu jijini Nairobi
Hassan Mtenga

**Hassan Mtenga** (kutoka Mkoa wa Mtwara) ni mwanasiasa wa Tanzania ambaye kwa sasa ni Mbunge wa Chama Cha Mapinduzi jimbo la Mtwara Mjini tangu Novemba 2020. 

## Marejeo 
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Jamii:Wabunge wa Tanzania
Asanterabi Zephaniah Nsilo Swai

**Asanterabi Zephaniah Nsilo Swai** (1925–1994) alikuwa mwanasiasa wa Tanzania.

## Vyeo
* Kuanzia 1952 hadi 1954 alikuwa msaidizi warden katika Chuo Kikuu cha Makerere.
* Kuanzia mwaka 1958 hadi 1960 alikuwa meneja mkuu, Meru Cooperative Union na alikuwa mwenyekiti wa jimbo, Tanganyika African National Union (TANU) wa Jimbo la Kaskazini.
* Kuanzia 1960 hadi 1962 alikuwa mwenyekiti, Kamati ya Uchumi na Maendeleo ya Jamii ya TANU.
* Mwaka 1960 aliteuliwa kuwa mjumbe wa Baraza la Bunge.
* Kuanzia 1960 hadi 1961 alikuwa Waziri wa Biashara na Viwanda.
* Kuanzia Januari hadi Machi 1962 alikuwa Waziri wa Afya na Kazi.
* Kuanzia Julai hadi Desemba 1962 alikuwa Waziri bila Kwingineko na Mwakilishi wa Kudumu wa Tanzania kwenye Umoja wa Mataifa
* Kuanzia mwaka 1962 hadi 1963 alikuwa Waziri wa Mipango ya Maendeleo Tanganyika.
* Mwaka 1962 Nelson Mandela alikuwa mgeni wake.
* Kuanzia Septemba 1965 hadi Machi 1967, alikuwa Waziri wa Viwanda, Rasilimali za Madini na Nguvu,
* Kuanzia Machi 1967 hadi Juni 1967, alikuwa Waziri wa Mambo ya Uchumi na Mipango ya Maendeleo na mwenyekiti wa Shirika la Maendeleo la Taifa.
* Mwaka 1967 alikuwa Waziri wa Masuala ya Afrika Mashariki.
* Kuanzia mwaka 1967 hadi 1968 alikuwa Waziri wa Mawasiliano, Utafiti na Huduma za Jamii na mwanachama, Bunge la Afrika Mashariki.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Tanzania
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Andrew Tarimo

**Andrew Tarimo** (alizaliwa Kilimanjaro, Tanzania) ni profesa wa kitaaluma na mtafiti kutoka Tanzania ambaye amebobea katika uhandisi wa umwagiliaji na mifumo ya usimamizi wa maji.  . Pia anatoa anafindisha na ni simamizi katika Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo Idara ya Sayansi ya Uhandisi na Teknolojia, hapo awali Idara ya Kilimo Uhandisi na Mipango ya Ardhi.   

## Tanbihi
## Marejeo
* Publications by Andrew Tarimo at ResearchGate

## Viungo vya nje 
* Wasifu wa Msomi wa Google

Jamii:Wahandisi wa Tanzania
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Afrocuration Project 2022 Tanzania
Bunzi (Eumeninae)

**Bunzi** ni nyigu wa nusufamilia Eumeninae katika familia Vespidae. Spishi nyingi zina kiuno chembemba sana na mara nyingi kirefu (petiole), lakini kiuno cha spishi nyingine ni kifupi na si chembamba sana. Bunzi wanaojulikana sana hutengeneza vijengo kwa matope vilivyo umbo la mtungi mdogo.

Nusufamilia hii ni kubwa kuliko zote za Vespidae yenye takriban jenasi 200 na karibu na spishi 3000.

Nyigu wa familia Sphecidae huitwa bunzi pia. Halafu kuna bunzi-buibui wa familia Pompilidae.

## Maelezo
Bunzi wa Eumeninae ni baini ya nyigu wanaojulikana sana katika Afrika ya Mashariki. Spishi zinazoonekana sana ni nyeuzi na mara nyingi zina mng'ao buluu, urujuani au kijani. Spishi nyingine zina miviringo, mistari au madoa njano, meupe, machungwa au mekundu au miungano ya rangi hizo.

Kuna spishi zenye kiuno chembamba na kirefu, na spishi nyingine zenye kiuno kifupi kisicho chembamba sana. Urefu wao ni chini ya sm 1 hadi takriban sm 5.

## Mwenendo
Bunzi hutaga mayai yao katika vyumba vya matope. Vyumba hivyo vinaweza kujengwa nje kimoja-kimoja au katika vikundi vya vyumba kadhaa kwenye miamba au miti au hata kwenye kuta au milango ya nyumba. Vijengo vya chumba kimoja vina umbo la mtungi kwa kawaida. Vile vilivyo vyumba kadhaa havina umbo maalum. Bunzi wanaweza kujenga vyumba pia katika vishimo walivyochimba wao wenyewe au katika vishimo vya wadudu wengine vilivyoachwa au hata katika matundu yaliyofanywa na watu, kama matundu ya misumari au ya funguo au katika vifaa vya elektroniki.

Kabla ya kutaga jike hukamata viwavi, mabuu ya mbawakawa au buibui. Anadunga wadudu hao na kuingiza sumu ili kuwapoozesha. Anaweka mmoja au wawili katika chumba kimoja. Kisha anataga yai moja juu ya mdudu au analining'inia kutoka dari. Buu akitoka katika yai huanza kujilisha kwa mdudu aliye bado ni hai na mbichi.

## Picha

Potter Wasp (Delta emarginatum) filling a cell with caterpillar ... (31187442161).jpg|Vikundi vya vyumba
Muurwesp.JPG|Vyumba katika ukuta
Potter Wasp (Delta emarginatum) building a cell ... (32722078904).jpg|*Delta emarginatum*
Eumenes sp - Avispa alfarera (8974386656).jpg|*Eumenes mediterraneus*

Jamii:Nyigu na jamaa