Rais wa Afrika Kusini

**Rais wa Afrika Kusini** ni mkuu wa nchi na mkuu wa serikali wa Jamhuri ya Afrika Kusini. Rais anasimamia tawi la utendaji la serikali na ni Amiri Jeshii Mkuu wa Jeshi la Ulinzi la Taifa la Afrika Kusini. Kuanzia mwaka 1961 hadi 1994, ofisi ya mkuu wa nchi ilijulikana kama urais wa taifa.

Rais anachaguliwa na Bunge la Taifa, jumba la chini ya Bunge, na kwa kawaida ni kiongozi wa chama kikuu, ambacho kimekuwa chama cha African National Congress (ANC) tangu uchaguzi wa kwanza wa watu wa rangi mbalimbali uliofanyika tarehe 27 Aprili 1994. Katiba inaweka ukomo wa muda wa rais kukaa madarakani kwa mihula miwili ya miaka mitano. Rais wa kwanza kuchaguliwa chini ya katiba mpya alikuwa Nelson Mandela. Rais aliye madarakani sasa ni Cyril Ramaphosa, aliyechaguliwa na Bunge la Taifa tarehe 15 Februari 2018 baada ya kujiuzulu kwa Jacob Zuma.

Chini ya katiba ya mpito (iliyodumu kuanzia 1994 hadi 1996), kulikuwa na Serikali ya Umoja wa Kitaifa, ambapo mwanachama wa Bunge (MB) kutoka chama kikuu cha upinzani alikuwa na haki ya kuwa na nafasi ya makamu wa rais. Pamoja na Thabo Mbeki, rais wa mwisho wa apartheid, F. W. de Klerk pia alihudumu kama makamu wa rais, akiwa kiongozi wa Chama cha Kitaifa kilichokuwa chama cha pili kwa ukubwa katika Bunge jipya. Lakini baadaye de Klerk alijiuzulu na kuingia kwenye upinzani na chama chake. Serikali ya umoja wa hiari inaendelea kuwepo chini ya katiba mpya (iliyopitishwa mwaka 1996), ingawa hakuna wateule wa wanasiasa wa upinzani kwa wadhifa wa makamu wa rais tangu wakati huo.

Rais anapaswa kuwa mwanachama wa Bunge la Taifa wakati wa uchaguzi. Baada ya kuchaguliwa, rais anajiuzulu mara moja kutoka kwenye kiti chake kwa kipindi chote cha muhula wa urais. Rais anaweza kung'olewa madarakani kwa kutolewa hoja ya kutokuwa na imani naye au kupitia kesi ya kuondolewa madarakani.

## Mamlaka ya Rais 
* Mkuu wa Nchi na Serikali ya Jamhuri ya Afrika ya Kusini
* Kiongozi wa Baraza la Mawaziri
* Huteua mawaziri na wajumbe wa Baraza la Mawaziri
* Hutuza na kufikilia Maamri ya Kitaifa ya Nchi
* Chifu-wa-kuamuru wa kikosi cha ulinzi cha kitaifa cha Afrika Kusini
* Humteua Chifu Mkuu wa Taifa
* Lazima apitisha miswada yote, marekebisho yote na sheria zote
* Anaweza kutangaza vita au amani

Rais anajulikana kama: "Mheshimiwa" au "Bwana / Bibi Rais" .

Ofisi rasmi ya Rais iko Majengo ya Umoja (Union Buildings) mjini Pretoria na Tuynhuys mjini Cape Town. Makazi yake ni Mahlamba Ndlopfu mjini Pretoria na Genadendal mjini Cape Town.

## Marais wa Afrika Kusini tangu 1994
;Vyama

## Wake wa Rais 
* 1994 - 1996 Winnie Madikizela-Mandela
* 1996 - 1998 Kwanza Binti Zindzi Mandela-Hlongwane
* 1998 - 1999 Graca Machel
* 1999 - 2008 Zanele Mbeki
* 2008 - 2009 Mapula Motlanthe
* 2009 - 2018 Sizakele Zuma (MaKhumalo - mke rasmi)

## Muda 

ImageSize = width:800 height:auto barincrement:12
PlotArea  = top:10 bottom:50 right:130 left:20
AlignBars = late

DateFormat = dd/mm/yyyy
Period     = from:01/01/1960 till:01/01/2019
TimeAxis   = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960

Colors     =
  id:ceremonial value:rgb(0.5,0.5,0) legend: ceremonial
  id:executive value:rgb(0.5,0.5,0.5) legend: executive
  id:postapartheid value:rgb(1,0.5,0) legend: post-apartheid

Legend     = columns:4 left:150 top:24 columnwidth:100

TextData =
  pos:(20,27) textcolor:black fontsize:M
  text:"Historical eras:"

BarData =
  barset:PM

PlotData=
  width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till
  barset:PM

 from: 31/05/1961 till: 31/05/1967 color:ceremonial text:"Charles Robberts Swart" fontsize:10
 from: 31/05/1967 till: 10/12/1967 color:ceremonial text:"Theophilus Ebenhaezer Dönges" fontsize:10
 from: 01/06/1967 till: 10/04/1968 color:ceremonial text:"Jozua François Naudé (acting)" fontsize:10
 from: 10/04/1968 till: 09/05/1975 color:ceremonial text:"Jacobus Johannes Fouché" fontsize:10
 from: 09/05/1975 till: 19/05/1975 color:ceremonial text:"Johannes de Klerk (acting)" fontsize:10
 from: 19/05/1975 till: 21/08/1978 color:ceremonial text:"Nicolaas Johannes Diederichs" fontsize:10
 from: 21/08/1978 till: 10/10/1978 color:ceremonial text:"Marais Viljoen (acting)" fontsize:10
 from: 10/10/1978 till: 04/06/1979 color:ceremonial text:"Balthazar Johannes Vorster" fontsize:10
 from: 04/06/1979 till: 03/09/1984 color:ceremonial text:"Marais Viljoen" fontsize:10
 from: 03/09/1984 till: 15/08/1989 color:executive text:"Pieter Willem Botha" fontsize:10
 from: 19/01/1989 till: 15/03/1989 color:executive text:"Chris Heunis (acting)" fontsize:10
 from: 15/08/1989 till: 10/05/1994 color:executive text:"Frederik Willem de Klerk" fontsize:10
 from: 10/05/1994 till: 16/06/1999 color:postapartheid text:"Nelson Mandela" fontsize:10
 from: 16/06/1999 till: 24/09/2008 color:postapartheid text:"Thabo Mbeki" fontsize:10
 from: 25/09/2008 till: 09/05/2009 color:postapartheid text:"[Kgalema Motlanthe" fontsize:10
 from: 09/05/2009 till: 14/02/2018 color:postapartheid text:"Jacob Zuma" fontsize:10
 from: 15/02/2018 till: 01/01/2019 color:postapartheid text:"Cyril Ramaphosa" fontsize:10

## Tazama pia 
* [Rais wa nchi wa Afrika Kusini
* Orodha ya Mawaziri Wakuu wa Afrika Kusini
* Siasa ya Afrika Kusini

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* Ofisi za Prezidenti 

Afrika Kusini

Jamii:Afrika Kusini