open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mia sita na nne

**Mia sita na nne** ni namba inayoandikwa **604** kwa tarakimu za kawaida na DCIV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 603 na kutangulia 605. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 151.

## Tanbihi
Mia tano na arobaini na tano

**Mia tano na arobaini na tano** ni namba inayoandikwa **545** kwa tarakimu za kawaida na DXLV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 544 na kutangulia 546. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 5 x 109.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka ya 545 BK na 545 KK.

## Tanbihi
Mia tano na arobaini na sita

**Mia tano na arobaini na sita** ni namba inayoandikwa **546** kwa tarakimu za kawaida na DXLVI kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 545 na kutangulia 547. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 3 x 7 x 13.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka ya 546 BK na 546 KK.

## Tanbihi
Mia tano na arobaini na nane

**Mia tano na arobaini na nane** ni namba inayoandikwa **548** kwa tarakimu za kawaida na DXLVIII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 547 na kutangulia 549. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 137.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka ya 548 BK na 548 KK.

## Tanbihi
Mia tano na arobaini na saba

**Mia tano na arobaini na saba** ni namba inayoandikwa **547** kwa tarakimu za kawaida na DXLVII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 546 na kutangulia 548. 

**547** ni namba tasa.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka ya 547 BK na 547 KK.

## Tanbihi
Mia tano na arobaini na tisa

**Mia tano na arobaini na tisa** ni namba inayoandikwa **549** kwa tarakimu za kawaida na DXLIX kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 548 na kutangulia 550. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 3 x 61.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka ya 549 BK na 549 KK.

## Tanbihi
Mia sita na tano

**Mia sita na tano** ni namba inayoandikwa **605** kwa tarakimu za kawaida na DCV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 604 na kutangulia 606. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 5 x 11 x 11.

## Tanbihi
Mia sita na saba

**Mia sita na saba** ni namba inayoandikwa **607** kwa tarakimu za kawaida na DCVII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 606 na kutangulia 608. 

**607** ni namba tasa.

## Tanbihi
Mia tano na hamsini na mbili

**Mia tano na hamsini na mbili ** ni namba inayoandikwa **552** kwa tarakimu za kawaida na DLII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 551 na kutangulia 553. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 3 x 23.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka ya 552 BK na 552 KK.

## Tanbihi
Mia tano na hamsini na tatu

**Mia tano na hamsini na tatu ** ni namba inayoandikwa **553** kwa tarakimu za kawaida na DLIII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 552 na kutangulia 554. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 7 x 79.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka ya 553 BK na 553 KK.

## Tanbihi
Mia tano na hamsini

**Mia tano na hamsini** ni namba inayoandikwa **550** kwa tarakimu za kawaida na DL kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 549 na kutangulia 551. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 5 x 5 x 11.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka ya 550 BK na 550 KK.

## Tanbihi
Mia sita na sita

**Mia sita na sita** ni namba inayoandikwa **606** kwa tarakimu za kawaida na DCVI kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 605 na kutangulia 607. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 3 x 101.

## Tanbihi
Mia tano na hamsini na nne

**Mia tano na hamsini na nne ** ni namba inayoandikwa **554** kwa tarakimu za kawaida na DLIV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 553 na kutangulia 555. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 277.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka ya 554 BK na 554 KK.

## Tanbihi
Mia tano na hamsini na tano

**Mia tano na hamsini na tano ** ni namba inayoandikwa **555** kwa tarakimu za kawaida na DLV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 554 na kutangulia 556. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 5 x 37.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka ya 555 BK na 555 KK.

## Tanbihi
Mia tano hamsini na moja

**Mia tano hamsini na moja** ni namba inayoandikwa **551** kwa tarakimu za kawaida na DLI kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 550 na kutangulia 552. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 19 x 29.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka ya 551 BK na 551 KK.

## Tanbihi
Mia tano na hamsini na sita

**Mia tano na hamsini na sita ** ni namba inayoandikwa **556** kwa tarakimu za kawaida na DLVI kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 555 na kutangulia 557. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 139.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka ya 556 BK na 556 KK.

## Tanbihi
Tad Mosel

**Tad Mosel** (1 Mei 1922 &ndash; 24 Agosti 2008) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1961, alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Tamthiliya** kwa tamthiliya yake *All the Way Home*.
Frank Loesser

thumbnail|right|200px|Frank Loesser

**Frank Henry Loesser** (29 Juni 1910 &ndash; 28 Julai 1969) alikuwa mtunzi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1962, pamoja na mwandishi Abe Burrows, Loesser alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Tamthiliya** kwa tamthiliya yao *How to Succeed in Business Without Really Trying*.
Abe Burrows

**Abe Burrows** (18 Desemba 1910 &ndash; 17 Mei 1985) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa **Abram Solman Borowitz**. Mwaka wa 1962, pamoja na mtunzi Frank Loesser, Burrows alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Tamthiliya** kwa tamthiliya yao *How to Succeed in Business Without Really Trying*.
Frank D. Gilroy

**Frank Daniel Gilroy** (13 Oktoba 1925 &ndash; 12 Septemba 2015) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1965, alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Tamthiliya** kwa tamthiliya yake *The Subject Was Roses*.
Howard Sackler

**Howard Oliver Sackler** (19 Desemba 1929 &ndash; 12 Oktoba 1982) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1967, alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Tamthiliya** kwa tamthiliya yake *The Great White Hope*.
African Methodist Episcopal Church

thumb|Askofu Richard Allen, mwanzilishi wa Kanisa la A.M.E.
**African Methodist Episcopal Church** (kifupi: **A.M.E. Church**, au *Kanisa la Kimethodisti la Kiaskofu la Kiafrika*) ni kanisa la kwanza lililoanzishwa na Wamarekani Weusi katika Marekani. 

Lilianzishwa na mchungaji Richard Allen mjini Philadelphia, Pennsylvania mnamo mwaka 1816, wakati makanisa kadhaa ya Wamethodisti Weusi walitafuta njia za kujitegemea kutoka kanisa kuu lililokuwa mikononi mwa Wakristo Weupe katika jamii yenye ubaguzi wa rangi.

Allen alibarikiwa kuwa askofu mnamo 1816 akisimamia wachungaji 8 na makanisa 5. Hadi mwaka 1846 walikuwa tayari wachungaji 176, makanisa 296 na Wakristo 17,375; waliongezeka kuwa 207,000 mnamo 1876.  

Leo hii kuna takriban Wakristo 2,510,000 wanaohudumiwa na wachungaji 3,817 na maaskofu 21 katika shirika 7,000 zilizopangwa kwa mikoa katika Marekani, lakini pia huko Angola, Benin, Burundi, Cote d'Ivoire, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Namibia, Rwanda, Afrika Kusini, Togo, Uganda, Bahamas, Guyana, Jamaika, Trinidad na Tobago, Ufalme wa Maungano (Uingereza) na Kanada.

Kanisa la A.M.E ni sehemu ya familia ya makanisa ya Wamethodisti likifuata mafundisho ya John Wesley.

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*Tovuti rasmi ya A.M.E.
*Overview over the African Methodist Episcopal Church 

Jamii:Wamethodisti
Malawi Congress Party

**Malawi Congress Party (MCP)** ni chama cha kisiasa nchini Malawi. MCP ilikuwa chama tawala nchini tangu uhuru hadi mwaka 1993.

## Historia
Chama kitangulizi kilikuwa **Nyasaland African Congress (NAC)** kilichoundwa mwaka 1944 kwa shabaha ya kupanua haki za Waafrika wazalendo katika koloni la Nyasaland, jinsi Malawi ilivyoitwa kabla ya mwaka 1964. 

Mwaka 1958 Hastings Banda alirudi nchini akachaguliwa kuwa mwenyekiti wa chama. Baada ya Banda kuzunguka na kuhutubia wananchi na kupinga Shirikisho la Afrika ya Kati serikali ya kikoloni ilitangaza hali ya dharura na kupiga NAC marufuku.

Badala yake viongozi wa awali wa NAC wasiokuwa gerezani waliunda Malawi Congress Party (MCP) iliyomtambua Hastings Banda kuwa kiongozi wake ilhali amefungwa jela.

Katika uchaguzi kabla ya uhuru mwaka 1961 MCP ilipata kura nyingi kikawa chama cha kuongoza nchi kwenda uhuru. Tangu mwaka 1966 kilikuwa chama pekee kilichoruhusiwa.

Baada ya mwisho wa udikteta wa Banda MCP ilizidi kushindwa katika uchaguzi mkuu lakini inaendelea kuwa chama muhimu katika Malawi.

Wakati wa uchaguzi wa mwaka 2009 ilipata takriban asilimia 30 za kura kitaifa.

## Tovuti rasmi
*[http://www.malawicongressparty.org/ ]
Wilaya ya Busokelo

**Wilaya ya Busokelo** ni kati ya wilaya mpya nchini Tanzania. Ilianzishwa kuanzia mwaka 2013 ikimegwa kutoka Wilaya ya Rungwe ikiwa upande wa Mkoa wa Mbeya. 

Wilaya inapakana na Wilaya ya Kyela upande wa kusini, Wilaya ya Rungwe upande wa magharibi, Wilaya ya Makete upande wa mashariki na Wilaya ya Mbeya Vijijini upande wa kaskazini. 

Makao makuu yapo Lwangwa, takriban kilomita 47 kutoka Tukuyu.

Eneo la wilaya ni km² 969.14 na asilimia 85 zina matumizi ya kilimo, asilimia 15 ni misitu na milima ambayo ni hasa volkeno ya Mlima Rungwe na Milima Livingstone. 

Wilaya inapokea wastani ya milimita 900 za mvua kwenye nyanda za chini na hadi milimita 2700 kwenye nyanda za juu. Halijoto ni ya wastani, kati ya sentigredi 18° – 25°.

Wilaya ya Busekelo ina kata 13 pamoja na vijiji 56 na vitongoji 237. 

Idadi ya wakazi wakati wa sensa ya mwaka 2012 ilikuwa watu 96,348 katika kaya 2,773. Katika sensa ya mwaka 2022 walihesabiwa 100,123 .

Shule za msingi za serikali ni 62, shule za sekondari za serikali ni 15 na shule za sekondari za binafsi ni 2 .

## Tanbihi
## Viungo vya Nje
*Busekelo District Profile
Majanga

**Majanga** ni matukio yanayompata mtu, mara nyingi kama matokeo ya kufanya jambo ambalo si la kawaida katika jamii.

Baadhi ya jamii zinaamini kuwa majanga hutokana na nguvu za giza au mikosi kutoka kwa wazazi au watu wenye mamlaka juu ya mhusika.

Jamii:Maisha
Charles Gordone

**Charles Gordone** (12 Oktoba 1925 &ndash; 16 Novemba 1995) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa **Charles Edward Fleming**. Mwaka wa 1970, alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Tamthiliya** kwa tamthiliya yake *No Place to be Somebody*.
Paul Zindel

**Paul Zindel** (15 Mei 1936 &ndash; 27 Machi 2003) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1971, alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Tamthiliya** kwa tamthiliya yake *The Effect of Gamma Rays on Man-in-the-Moon Marigolds*.
Jason Miller (mwandishi)

**Jason Miller** (22 Aprili 1939 &ndash; 13 Mei 2001) alikuwa mwandishi na mwigizaji filamu kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1973, alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Tamthiliya** kwa tamthiliya yake *That Championship Season*.
Mia sita na nane

**Mia sita na nane** ni namba inayoandikwa **608** kwa tarakimu za kawaida na DCVIII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 607 na kutangulia 609. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 2 x 2 x 19.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 608 KK na 608 BK.

## Tanbihi
Mia sita na tisa

**Mia sita na tisa** ni namba inayoandikwa **609** kwa tarakimu za kawaida na DCIX kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 608 na kutangulia 610. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 7 x 29.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 609 KK na 609 BK.

## Tanbihi
Mia sita na kumi

**Mia sita na kumi** ni namba inayoandikwa **610** kwa tarakimu za kawaida na DCX kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 609 na kutangulia 611. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 5 x 61.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 610 KK na 610 BK.

## Tanbihi
Mia sita kumi na moja

**Mia sita kumi na moja** ni namba inayoandikwa **611** kwa tarakimu za kawaida na DCXI kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 610 na kutangulia 612. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 13 x 47.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 611 KK na 611 BK.

## Tanbihi
Mia sita kumi na mbili

**Mia sita kumi na mbili** ni namba inayoandikwa **612** kwa tarakimu za kawaida na DCXII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 611 na kutangulia 613. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 3 x 3 x 17.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 612 KK na 612 BK.

## Tanbihi
Mia sita kumi na tatu

**Mia sita kumi na tatu** ni namba inayoandikwa **613** kwa tarakimu za kawaida na DCXIII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 612 na kutangulia 614. 

**613** ni namba tasa.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 613 KK na 613 BK.

## Tanbihi
Mia sita kumi na nne

**Mia sita kumi na nne** ni namba inayoandikwa **614** kwa tarakimu za kawaida na DCXIV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 613 na kutangulia 615. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 307.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 614 KK na 614 BK.

## Tanbihi
Mia sita kumi na tano

**Mia sita kumi na tano** ni namba inayoandikwa **615** kwa tarakimu za kawaida na DCXV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 614 na kutangulia 616. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 5 x 41.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 615 KK na 615 BK.

## Tanbihi
Mia sita kumi na sita

**Mia sita kumi na sita** ni namba inayoandikwa **616** kwa tarakimu za kawaida na DCXVI kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 615 na kutangulia 617. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 7 x 11.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 616 KK na 616 BK.

## Tanbihi
Ziwa Jipe

**Ziwa Jipe** ni moja kati ya maziwa ya Tanzania na ya Kenya.

Linategemea zaidi maji ya mto Lumi unaotiririka kutoka mlima Kilimanjaro.

## Tazama pia
* Orodha ya maziwa ya Kenya
* Orodha ya maziwa ya Tanzania

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*Dangerous, beautiful lake astride Kenya-Tanzania border 

Jamii:Maziwa ya Kenya
Jamii:Maziwa ya Tanzania
Jamii:Mkoa wa Kilimanjaro
Etna

chini yake.]]
.]]
 wengi.]]
 inatumika kwa mchezo wa skii.]]
**Etna** (kutoka Kilatini: *Aetna*; kwa Kiitalia pia *Mongibello*; kwa Kisisili *Mungibeddu* au *â Muntagna*) ni volkeno hai wa Sicilia mashariki (Italia visiwani) kati ya miji ya Catania na Messina. Ndiyo ndefu kuliko zote za Ulaya: kwa sasa imefikia mita 3357 juu ya usawa wa bahari. 

Etna inaenea katika kilometa mraba 1190 ukiwa na duara ya km 140 miguuni pake.  

Etna inakadiriwa kuwa na miaka 350,000 - 500,000 na ni kati ya volkeno hai zaidi duniani, kwa kuwa haitulii karibu kamwe, lakini kwa namna yake si hatari. Lava yake inageuka baada ya miaka kadhaa kuwa nzuri sana kwa kilimo. 

Mnamo Juni 2013 iliingizwa na UNESCO katika orodha ya urithi wa dunia.

## Tanbihi
## Marejeo
* 
* 

## Viungo vya nje
* Mount Etna Live Webcams 
* Mount Etna Face Nord Live Webcams
* Mount Etna Regional Park
Apenini

ya Milima Sibilini (mikoa ya Marche na Umbria)]]

**Apenini** (kwa Kiitalia: *Appennini*) ni safu ya milima inayounda uti wa mgongo wa rasi ya Italia kwa urefu wa km 1,200 na upana hadi km 250.

Kwa kiasi kikubwa ni ya kijani, isipokuwa kwenye barafuto ya kilele kirefu zaidi, Corno Grande (mita 2,912 juu ya usawa wa bahari).. 

Vilele vingine 20, hasa vya Apenini ya Kati, vina kimo cha walau mita 1,900.

## Tanbihi 
## Marejeo 
* 
* 
* 
* 
* 
* .
* .
* .

## Viungo vya nje
* 
* 
* 
* 
*
Yosefu Allamano

[thumb|[Picha halisi Mt. Yosefu Allamano.]]
 Torino.]]
**Yosefu Allamano** (Castelnuovo Don Bosco, Asti, 21 Januari 1851 – Torino, 16 Februari 1926) alikuwa padri wa Kanisa Katoliki nchini Italia. 

Baada ya baba yake kufariki mapema, alilelewa Kikristo sana na mama yake, dada wa mtakatifu padri Yosefu Cafasso, halafu na mtakatifu padri Yohane Bosco. 

Kisha kupata upadrisho, akihudumia patakatifu pa Bikira Maria "Konsolata" (yaani "Mfarijiwa") alianzisha mashirika mawili ya kitawa yenye karama ya umisionari: Wamisionari wa Consolata (I.M.C.) kwa wanaume, na Masista Wamisionari wa Consolata kwa wanawake. 

Papa Yohane Paulo II alimtangaza mwenye heri tarehe 7 Oktoba 1990, halafu Papa Fransisko alimtangaza mtakatifu tarehe 20 Oktoba 2024.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 16 Februari.

## Tanbihi 
## Viungo vya nje 
* Hagiography Circle 
* Saints SQPN
* Pope John Paul II, Homily for the Beatification of Giuseppe Allamano, 7 October 1990, Libreria Editrice Vaticana
Punt

kwa eneo la kujitawala katika kaskazini ya Somalia angalia **Puntland**

right|thumb|Malkia Ati, mke wa Mfalme Perahu wa Punt. Taswira kwenye hekalu  ya Farao Hatshepsut huko Deir el-Bahri.
**Punt** (iliitwa pia **Pwenet** au **Pwene** na Wamisri wa Kale) ilikuwa milki katika Zama za Kale. Habari zake zinajulikana kutokana na taarifa za Wamisri wa Kale waliofanya biashara nayo. Ilikuwa na sifa za kuzalisha dhahabu, ubao wa mpingo, meno ya ndovu na uvumba zilizotafutwa sana nchini Misri.  

## Taarifa za Wamisri
Katika makaburi na majengo mengine ya Misri ya Kale yaliyohifadhiwa hadi leo kuna picha za Punt na maandishi yanayorejelea Punt. Vyote vinasema ya kwamba Punt ilikuwa karibu na bahari na njia ya kuifikia ilikuwa kupitia Bahari ya Shamu. Kati ya watu wake kulikuwa na vikundi vitatu vilivyotofautiana katika nguo na namna ya kupamba nywele zao. Kulikuwa na nyumba zilizojengwa juu ya nguzo na ufugaji wa ng'ombe. Katika hadithi za Wamisri nchi ya miungu ilikuwa karibu na Punt.

Farao mbalimbali walituma misafara ya kibiashara kwenda Punt na taarifa zao ni msingi wa habari zetu juu ya nchi hii. Farao wa kwanza anayejulikana alikuwa Sahure katika nasaba ya tano (karne ya 25 KK). Safari nyingine zilifuata. 

Taarifa pana zaidi inapatikana katika hekalu la Hatshepsut wa nasaba ya 18 (karne ya 15 KK). Huyu malkia aliamuru kujenga kundi la meli zilizozunguka mara kwa mara kwenye Bahari ya Shamu hadi Punt. Picha za safari za meli 5 bado zinaonekana ukutani mwa hekalu la Deir el-Bahri. Katika maandishi ya picha majina ya mfalme na malkia wa Punt wa wakati ule yamehifadhiwa: ni mfalme Parahu na malkia Ati.

Baada ya mwaka 1000 KK mawasiliano yalififia na hatimaye kwisha, labda kutokana na kipindi cha mvurugo katika Misri.

## Mahali pa Punt
Mahali pa Punt bado haijatambuliwa na wanahistoria kwa uhakika. Zamani maoni yalitofautiana zaidi, lakini tangu kutambua taarifa inayopatikana katika hekalu la kaburi la malkia Hatshepsut inaeleweka ya kwamba Punt ilikuwa upande wa kusini wa Misri. Ilhali njia ya bahari inaacha uwezekano ya kwamba Punt ilikuwepo ama Uarabuni kusini au kinyume upande wa Eritrea na Somalia, kuna bado taarifa nyingine iliyotambuliwa. Hapo msafara fulani ulirudi Misri kwa kufuata njia ya mto Naili. Kwa hiyo leo wataalamu wengi wanafikiri mahali pa Punt ilkuwa barani Afrika, kwenye pwani za Sudan, Eritrea au Somalia. Wachache wamehisi Punt kuwa kusini zaidi, hadi Afrika ya Mashariki.

Leo hii sehemu ya kaskazini ya Somalia inayojitawala iliamua kutumia jina hili la kale na kujiita Puntland.

## Picha za Punt kutoka Hekalu la Hatshepsut

File:Punthouse01.gif|Nyumba ya Punt juu ya nguzo 
File:Punt2.JPG|Nyumba na miti ya Punt
File:Punt3.JPG|Kikosi cha kijeshi cha Misri kuingia Punt 

## Maelezo 
Jamii:Madola
Jamii:Historia ya Afrika
Jamii:Misri ya Kale
Anwar Sadat

thumb|Anwar Sadat
**Muhammad Anwar el-Sadat** (kwa  *muhammad anwar as-sadat*, 25 Desemba 1918&#x20;– 6 Oktoba 1981) alikuwa Rais wa tatu wa Misri akihudumia kuanzia 15 Oktoba 1970 hadi kuuawa kwake na maafisa wa jeshi. 

Sadat alikuwa mwanachama mwandamizi wa Harakati ya Maafisa Huru iliyompindua Mfalme Farouk wa Misri katika mapinduzi ya mwaka 1952. Baadaye alikuwa mshauri wa karibu wa Rais Gamal Abdel Nasser akihudumu mara mbili kama makamu wake, halafu baada ya kifo cha Nasser alichukua nafasi yake mwaka 1970.

Katika kipindi cha miaka 11 alipotawala alibadilisha mwelekeo wa taifa. Aliachana na misingi mingi ya kisiasa na ya kiuchumi ya mfumo wa Nasser. Alianzisha mfumo wa vyama vingi na kufungua uchumi kwa makampuni ya binafsi. Aliondoa Misri katika ushirikiano na Umoja wa Kisovyeti na kurudisha wasaidizi Warusi kwao.  

Mwaka 1973 aliongoza Misri katika Vita ya Yom Kippur dhidi ya Israeli akafaulu kurudisha rasi ya Sinai kutoka utawala wa Israeli. Kufaulu hapo kulimfanya shujaa wa taifa akatumia heshima hii kwa majadiliano na Israeli na mkataba wa amani wa mwaka kati ya Misri na Israel. Mwaka 1977 Sadat alikuwa rais wa kwanza wa nchi ya Kiarabu aliyefika mwenyewe nchini Israel na kuhutubia bunge la Knesset. 

Mwaka 1979 alifikia mkataba wa amani na Israeli. Mkataba huu ulimletea tuzo ya Nobel ya Amani pamoja na Menachim Begin wa Israel. Hapo Sadat alikuwa Mwislamu wa kwanza kupokea tuzo ya Nobel yoyote.

Ingawa Wamisri wengi walikubali mkataba wa amani, hasa kwa sababu ulirudisha Sinai kwa Misri, wengine walisikitika, hasa Jumuiya ya Ikhwan Muslimin waliokataa kabisa. Pia nchi nyingine za Kiarabu zinazounganishwa katika Jumuiya ya Nchi za Kiarabu -isipokuwa Sudan- zilikataa mkataba huo wa amani zikatenga Misri katika jumuiya hii hadi 1989. Sababu ilikuwa ya kwamba mkataba huo haukutaja suala la dola au nchi kwa Wapalestina waliokuwa wakimbizi tangu kufukuzwa kwao wakati wa kuundwa kwa Israel mwaka 1948. 

Mkataba wa amani ulikuwa pia sababu ya kwamba kundi la wanajeshi wenye uhusiano na Ikhwan Muslimin walimwua Sadat tarehe 6 Oktoba 1981. 

Aliyemfuata madarakani alikuwa makamu wake, Hosni Mubarak.

## Marejeo 
## Kujisomea
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Viungo vya nje
*Official website 
*Bibliotheca Alexandrina, Front Page 
*Anwar Sadat Chair for Peace and Development at the University of Maryland
**Remarks at the Presentation Ceremony for the Presidential Medal of Freedom - March 26, 1984* 
*
*
*Video of Sadat's assassination
*Free Egyptians Point of View About Sadat's Assassination   (Internet Archive)
*Sadat Movie (Produced in 1983) - Banned from the Middle East because of some historical mistakes.

Jamii:Waliozaliwa 1918
Jamii:Waliofariki 1981
Jamii:Marais wa Misri
Jamii:Tuzo ya Nobel ya Amani
Mia sita kumi na saba

**Mia sita kumi na saba** ni namba inayoandikwa **617** kwa tarakimu za kawaida na DCXVII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 616 na kutangulia 618. 

**617** ni namba tasa.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 617 KK na 617 BK.

## Tanbihi
Mia sita kumi na nane

**Mia sita kumi na nane** ni namba inayoandikwa **618** kwa tarakimu za kawaida na DCXVIII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 617 na kutangulia 619. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 3 x 103.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 618 KK na 618 BK.

## Tanbihi
Waanzilishi saba

thumb|200 pix|Waanzilishi saba pamoja.
**Waanzilishi saba** wa Utawa wa Watumishi wa Maria, ni wanaume wa Firenze (Italia) ambao mwaka 1233 hivi waliacha shughuli zao wakaenda kuishi upwekeni ili kuanzisha shirika la maisha ya wakfu aina ya ombaomba kwa heshima ya Bikira Maria. 

Majina yao ni: Buonfiglio wa Monaldi (Bonfilius), Yohane wa Buonagiunta (Bonajuncta), Amadeo wa Amidei (Bartolomeus), Rikovero wa Lippi-Ugguccioni (Ugo), Benedikto wa Antella (Manettus), Gerardino wa Sostegno (Sostene), na Aleksi Falconieri (Alexius), wa mwisho kufa (1310), ambaye ndiye maarufu zaidi.

Wote wanaheshimiwa katika Kanisa Katoliki kama watakatifu, na sikukuu yao ya pamoja huwa tarehe 17 Februari.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo ya Kiswahili
* John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 57-58
* Pd. Leandry Kimario, O.F.M.Cap. - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 50-51

## Marejeo ya Kilatini
* *Legenda de origine Ordinis fratrum Servorum Virginis Mariae auctore incerto 1317*, a cura di Agostino M. Morini, OSM in: *Monumenta Ordinis Servorum Sanctae Mariae (M.O.S.)*, I, Bruxelles 1897, pp. 60-106. Sehemu ndogo imetafsiriwa kwa Kiswahili katika Masomo ya Breviari - Sikukuu za Bwana, za Bikira Maria na za Watakatifu - Ndanda Mission Press 1978, uk 67-70

## Viungo vya nje 
* Tovuti rasmi ya Watumishi wa Maria 
* [Tovuti ya Watumishi wa Maria Marekani(https://sw.wikipedia.org/wiki/Marekani) ]

Jamii:Waliozaliwa karne ya 13
Jamii:Wakaapweke
Jamii:Watawa waanzilishi
Jamii:Watumishi wa Maria
Jamii:Watakatifu wa Italia
Mia sita kumi na tisa

**Mia sita kumi na tisa** ni namba inayoandikwa **619** kwa tarakimu za kawaida na DCXIX kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 618 na kutangulia 620. 

**619** ni namba tasa.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 619 KK na 619 BK.

## Tanbihi
Mia sita na ishirini

**Mia sita na ishirini** ni namba inayoandikwa **620** kwa tarakimu za kawaida na DCXX kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 619 na kutangulia 621. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 5 x 31.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 620 KK na 620 BK.

## Tanbihi
Mia sita ishirini na moja

**Mia sita ishirini na moja** ni namba inayoandikwa **621** kwa tarakimu za kawaida na DCXXI kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 620 na kutangulia 622. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 3 x 3 x 23.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 621 KK na 621 BK.

## Tanbihi
Mia sita ishirini na mbili

**Mia sita ishirini na mbili** ni namba inayoandikwa **622** kwa tarakimu za kawaida na DCXXII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 621 na kutangulia 623. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 311.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 622 KK na 622 BK.

## Tanbihi
Mia sita ishirini na tatu

**Mia sita ishirini na tatu** ni namba inayoandikwa **623** kwa tarakimu za kawaida na DCXXIII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 622 na kutangulia 624. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 7 x 89.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 623 KK na 623 BK.

## Tanbihi
Mia saba

**Mia saba ** ni namba inayoandikwa **700** kwa tarakimu za kawaida na DCC kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 699 na kutangulia 701. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 5 x 5 x 7.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 700 KK na 700 BK.

## Tanbihi
Mia saba na mbili

**Mia saba na mbili ** ni namba inayoandikwa **702** kwa tarakimu za kawaida na DCCII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 701 na kutangulia 703. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 3 x 3 x 3 x 13.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 702 KK na 702 BK.

## Tanbihi
Mia sita ishirini na tano

**Mia sita ishirini na tano** ni namba inayoandikwa **625** kwa tarakimu za kawaida na DCXXV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 624 na kutangulia 626. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 5 x 5 x 5 x 5 (au 54).

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 625 KK na 625 BK.

## Tanbihi
Mia saba na tatu

**Mia saba na tatu ** ni namba inayoandikwa **703** kwa tarakimu za kawaida na DCCIII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 702 na kutangulia 704. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 19 x 37.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 703 KK na 703 BK.

## Tanbihi
Mia saba na nne

**Mia saba na nne ** ni namba inayoandikwa **704** kwa tarakimu za kawaida na DCCIV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 703 na kutangulia 705. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 2 x 2 x 2 x 11 (au 26 x 11).

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 704 KK na 704 BK.

## Tanbihi
Mia saba na tano

**Mia saba na tano ** ni namba inayoandikwa **705** kwa tarakimu za kawaida na DCCV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 704 na kutangulia 706. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 5 x 47.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 705 KK na 705 BK.

## Tanbihi
Mia saba na sita

**Mia saba na sita ** ni namba inayoandikwa **706** kwa tarakimu za kawaida na DCCVI kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 705 na kutangulia 707. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 353.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 706 KK na 706 BK.

## Tanbihi
Mia saba na saba

**Mia saba na saba ** ni namba inayoandikwa **707** kwa tarakimu za kawaida na DCCVII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 706 na kutangulia 708. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 7 x 101.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 707 KK na 707 BK.

## Tanbihi
Mia saba na nane

**Mia saba na nane ** ni namba inayoandikwa **708** kwa tarakimu za kawaida na DCCVIII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 707 na kutangulia 709. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 3 x 59.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 708 KK na 708 BK.

## Tanbihi
Mia saba na moja

**Mia saba na moja ** ni namba inayoandikwa **701** kwa tarakimu za kawaida na DCCI kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 700 na kutangulia 702. 

**701** ni namba tasa.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 700 KK na 700 BK.

## Tanbihi
Mia sita ishirini na nne

**Mia sita ishirini na nne** ni namba inayoandikwa **624** kwa tarakimu za kawaida na DCXXIV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 623 na kutangulia 625. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 2 x 3 x 13.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 624 KK na 624 BK.

## Tanbihi
Hema

[250px|thumb|Mji wa hema za wapenzi wa [muziki waliokuja kwa tamasha za bendi]]
250px|thumb|Muundo wa hema sahili
**Hema** ni kibanda chepesi kinachofanywa na kiunzi cha ndani na ganda la nje la kitambaa, plastiki au ngozi. Kazi yake ni kukinga dhidi ya jua, mvua, baridi au athari nyingine za hali ya hewa. Hema ni rahisi kufumuliwa na kupelekwa mahali pengine kwa matumizi mapya.  

Katika jamii zinazofuata maisha ya uhamaji hema ni kawaida badala ya nyumba imara, kwa mfano wafugaji wanaohamahama pamoja na kondoo, mbuzi, ng'ombe au ngamia zao.

Mahema madogo yanatumiwa pia kama kinga ya muda kwa burudani kama camping au matembezi marefu. Mahema makubwa zaidi hutumiwa na jeshi kwa kambi za muda, pia wakati wa maafa kama watu hawana nyumba tena: kwa mfano baada ya tetemeko la ardhi au mafuriko. Mahema makubwa sana zatumiwa kwa mikutano mahali pasipo ukumbi mkubwa kiasi cha kutosha.

Katika ukulima wa kisasa hema pia hutumika kukuzia mimea kama vile katika ukuzaji wa mimea bila mchanga unaojulikana kwa Kiingereza kama *Hydroponic.* Mahema hayo maarufu kama *Grow Tents* yana miundo na ukubwa tofauti na hukinga mimea kutokana na athari za hali ya anga, wadudu na wanyama waharibifu au kukuziwa mimea inayohitaji kutunzwa kwa makini. Hema za kukuzia mimea ni maarufu sana na wakulima wa miche na wakulima wa mbangi.

## Picha

File:Tent city in Port-au-Prince 2010-01-21.jpg|Mahema ya wahanga wa tetemeko la ardhi nchini Haiti mwaka 2010
File:Bedouin Tent, Syrian Desert (5079932783).jpg|Hema la wafugaji Waarabu huko Syria
File:Zirkus Barum 01 KMJ.jpg|Hema kubwa la sarakasi Barum, Ujerumani 
file:Battlefield of Gettysburgh (sic) - U.S. General Hospital. (3110843376).jpg|Mahema ya kijeshi wakati wa Vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Marekani, 1865

## Tanbihi
## Marejeo
## Viungo vya nje
Yemi Osinbajo

**Oluyemi Oluleke Osinbajo** (* 8 Machi 1957) ni wakili na mwanasiasa nchini Nigeria. Tangu 29 Mei 2015 alikuwa makamu wa rais wa Nigeria Muhammadu Buhari. Yeye ni pia wakili, mwanasheria aliyefundisha kwenye chuo kikuu alishika vyeo mbalimbali katika idara ya sheria ya Jimbo la Lagos anakotoka.  

## Maisha ya binafsi
Yemi Osinbajo alizaliwa mwaka 1957 mjini Lagos. Alimwoa Dolapo Soyode Osinbajo aliye mjukuu wa Obafemi Awolowo. Wana watoto watatu.

## Elimu
Yemi Osinbajo alisoma ngazi ya msingi kwake Lagos na 1969–1975 alikuwa kwenye shule ya sekondari ya Igbobi College Yaba, Lagos, Nigeria. 1975–1978 alianza masomo ya sheria kwenye Chuo Kikuu cha Lagos hadi kufikia digrii ya kwanza. Halafu akashiriki katika utumishi wa vijana kwa umma (kama JKT ya Tanzania) kulingana na sheria ya Nigeria alipokuwa mshauri wa kisheria katika mkoa wa Bondel. Kutoka hapo aliendelea kusoma Uingereza kwenye London School of Economics alipopata digrii ya pili ya sheria mwaka 1981.

## Mwanasheria
Baada ya kurudi aliajiriwa mwaka 1981 kuwa mwalimu wa sheria kwenye Chuo kikuu cha Lagos akaendelea hadi 1986. 1988 - 1992 alikuwa mshauri wa mwanasheria mkuu wa Nigeria.

1997 hadi 1999 alikuwa profesa wa shria na mkuu wa idara ya sheria Lagos. Kutoka hapa aliitwa kuhudumia kama mwanashaeria mkuu mwenye cheo cha waziri katika serikali ya Jimbo la Lagos.

2007 - 2013 alirudi Chuo Kikuu cha Lagos kama profesa. Tangu 2007 aliingia katika kampuni ya mawakili Simmons Cooper Partners (Barristers and Solicitors), Nigeria.

## Siasa
Wakati wa kuundwa kwa chama kipya cha All Progressives Congress (APC) mnamo 2013 Yemi aliombwa kutunga ilani ya uchaguzi ya chama na pamoja na wengine alitoa manifesto iliyoitwa "Roadmap to a New Nigeria". Ahadi muhimu zilikuwa milo ya bure kwa wanafunzi shuleni, malipo ya serikali kwa wazazi maskini wakipeleka watoto wao shule na kuwapatia chanjo. Kulikuwa pia na mipango ya kuunda nafasi za kazi kwa vijana.

Mwaka 2014 mgombea wa urais wa All Progressives Congress jenerali mstaafu Muhammadu Buhari alimtangaza Osinbajo kama makamu wake kwa uchaguzi wa 2015. 

Baada ya ushindi wa Buhari aliapishwa pamoja na makamu wake tarehe 29 Mei 2015.

## Marejeo
## Viungo vya Nje
*
*Profile  at WhosWhoLegal
Mia sita ishirini na sita

**Mia sita ishirini na sita** ni namba inayoandikwa **626** kwa tarakimu za kawaida na DCXXVI kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 625 na kutangulia 627. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 313.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 626 KK na 626 BK.

## Tanbihi
Mia sita ishirini na saba

**Mia sita ishirini na saba** ni namba inayoandikwa **627** kwa tarakimu za kawaida na DCXXVII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 626 na kutangulia 628. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 11 x 19.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 627 KK na 627 BK.

## Tanbihi
Atlas (milima)

thumb|milima ya atlas
Kwa matumizi tofauti ya jina hili tazama Atlas (maana)

**Milima ya Atlas** (kwa Kiberber: **Idurar n Watlas**; kwa , *jibaal al-atlas*) ni safu ya milima kunjamano katika Afrika ya kaskazini-magharibi. Ina urefu wa takriban kilomita 2,400 kuanzia Moroko kwa kuvukia Algeria hadi Tunisia. Milima ya Atlas hutenganisha pwani ya Atlantiki na Mediteranea kutoka jangwa la Sahara. 

Mwinuko wa juu ni Jebel Toubkal nchini Moroko inayofikia mita 4,167 juu ya UB. 

Wakazi wa milima hii ni hasa makabila ya Waberber.

Jina la milima hii linatokana na mmoja wa miungu ya Ugiriki ya Kale, Atlas. 

## Asili
Atlas ni milima kunjamano yaani tokeo la kugongana kwa mabamba ya gandunia ya Afrika na Ulaya kulikosababisha kukunjwa kwa uso wa ardhi na kutokea kwa safu za milima hii. Mchakato huu ulitokea mara mbili. Mara ya kwanza takriban miaka milioni 300 iliyopita, wakati bamba la Amerika Kaskazini liligongana na bamba la Afrika na tokeo lake ni safu ya Antiatlas katika Moroko ya kusini. Lakini sehemu kubwa ya Atlas ilitokea kutokana na mgongano wa mabamba ya Afrika na Ulaya katika kipindi cha miaka milioni 65 - 2 iliyopita. 

Kutokana na historia hii kuna hatari ya mtetemeko wa ardhi katika eneo la Atlas na miji kadhaa iliwahi kuharibiwa.

## Jina
Jina la Atlas linatokana na mhusika Atlas kwenye mitholojia ya Ugiriki ya Kale. Katika hadithi za Wagiriki huyu alikuwa mungu mmojawapo aliyepaswa kubeba anga kwa mabega yake. Hivyo makazi yake yaliaminiwa kuwa katika milima hiyo mirefu iliyo karibu na anga.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Afrika

## Marejeo
Mia sita na thelathini

**Mia sita thelathini** ni namba inayoandikwa **630** kwa tarakimu za kawaida na DCXXX kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 629 na kutangulia 631. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 3 x 3 x 5 x 7.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 630 KK na 630 BK.

## Tanbihi
Mia sita thelathini na moja

**Mia sita thelathini na moja** ni namba inayoandikwa **631** kwa tarakimu za kawaida na DCXXXI kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 630 na kutangulia 632. 

**631** ni namba tasa.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 631 KK na 631 BK.

## Tanbihi
Mia sita thelathini na mbili

**Mia sita thelathini na mbili** ni namba inayoandikwa **632** kwa tarakimu za kawaida na DCXXXII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 631 na kutangulia 633. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 79.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 632 KK na 632 BK.

## Tanbihi
Mia sita thelathini na tatu

**Mia sita thelathini na tatu** ni namba inayoandikwa **633** kwa tarakimu za kawaida na DCXXXIII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 632 na kutangulia 634. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 211.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 633 KK na 633 BK.

## Tanbihi
Mia sita thelathini na nne

**Mia sita thelathini na nne** ni namba inayoandikwa **634** kwa tarakimu za kawaida na DCXXXIV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 633 na kutangulia 635. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 317.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 634 KK na 634 BK.

## Tanbihi
Mia sita thelathini na tano

**Mia sita thelathini na tano** ni namba inayoandikwa **635** kwa tarakimu za kawaida na DCXXXV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 634 na kutangulia 636. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 5 x 127.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 635 KK na 635 BK.

## Tanbihi
Mia sita thelathini na sita

**Mia sita thelathini na sita** ni namba inayoandikwa **636** kwa tarakimu za kawaida na DCXXXVI kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 635 na kutangulia 637. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 3 x 53.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 636 KK na 636 BK.

## Tanbihi
Mia sita thelathini na saba

**Mia sita thelathini na saba** ni namba inayoandikwa **637** kwa tarakimu za kawaida na DCXXXVII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 636 na kutangulia 638. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 7 x 7 x 13.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 637 KK na 637 BK.

## Tanbihi
Mia sita ishirini na nane

**Mia sita ishirini na nane** ni namba inayoandikwa **628** kwa tarakimu za kawaida na DCXXVIII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 627 na kutangulia 629. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 157.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 628 KK na 628 BK.

## Tanbihi
Mia sita ishirini na tisa

**Mia sita ishirini na tisa** ni namba inayoandikwa **629** kwa tarakimu za kawaida na DCXXIX kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 628 na kutangulia 630. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 17 x 37.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 629 KK na 629 BK.

## Tanbihi
Mia sita thelathini na nane

**Mia sita thelathini na nane** ni namba inayoandikwa **638** kwa tarakimu za kawaida na DCXXXVIII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 637 na kutangulia 639. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 11 x 29.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 638 KK na 638 BK.

## Tanbihi
Mia sita thelathini na tisa

**Mia sita thelathini na tisa** ni namba inayoandikwa **639** kwa tarakimu za kawaida na DCXXXIX kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 638 na kutangulia 640. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 3 x 71.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 639 KK na 639 BK.

## Tanbihi
Mia sita arubaini

**Mia sita arubaini** au **mia sita na arobaini** ni namba inayoandikwa **640** kwa tarakimu za kawaida na DCXL kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 639 na kutangulia 641. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 2 x 2 x 2 x 2 x 5 (au 27 x 5).

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 640 KK na 640 BK.

## Tanbihi
Mia sita arobaini na moja

**Mia sita arobaini na moja** ni namba inayoandikwa **641** kwa tarakimu za kawaida na DCXLI kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 640 na kutangulia 642. 

**641** ni namba tasa.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 641 KK na 641 BK.

## Tanbihi
Mia sita arobaini na mbili

**Mia sita arobaini na mbili** ni namba inayoandikwa **642** kwa tarakimu za kawaida na DCXLII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 641 na kutangulia 643. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 3 x 107.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 642 KK na 642 BK.

## Tanbihi
Mia sita arobaini na tatu

**Mia sita arobaini na tatu** ni namba inayoandikwa **643** kwa tarakimu za kawaida na DCXLIII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 642 na kutangulia 644. 

**643** ni namba tasa.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 643 KK na 643 BK.

## Tanbihi
Mia sita arobaini na nne

**Mia sita arobaini na nne** ni namba inayoandikwa **644** kwa tarakimu za kawaida na DCXLIV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 643 na kutangulia 645. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 7 x 23.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 644 KK na 644 BK.

## Tanbihi
Mia sita arobaini na saba

**Mia sita arobaini na saba** ni namba inayoandikwa **647** kwa tarakimu za kawaida na DCXLVII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 646 na kutangulia 648. 

**647** ni namba tasa.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 647 KK na 647 BK.

## Tanbihi
Mia sita arobaini na nane

**Mia sita arobaini na nana** ni namba inayoandikwa **648** kwa tarakimu za kawaida na DCXLVIII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 647 na kutangulia 649. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 3 x 3 x 3 x 3 (au 23 x 34).

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 648 KK na 648 BK.

## Tanbihi
Mia sita arobaini na tisa

**Mia sita arobaini na tisa** ni namba inayoandikwa **649** kwa tarakimu za kawaida na DCXLIX kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 648 na kutangulia 650. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 11 x 59.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 649 KK na 649 BK.

## Tanbihi
Mia sita hamsini

**Mia sita hamsini** ni namba inayoandikwa **650** kwa tarakimu za kawaida na DCL kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 649 na kutangulia 651. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 5 x 5 x 13.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 650 KK na 650 BK.

## Tanbihi
Mia sita hamsini na moja

**Mia sita hamsini na moja** ni namba inayoandikwa **651** kwa tarakimu za kawaida na DCLI kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 650 na kutangulia 652. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 7 x 31.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 651 KK na 651 BK.

## Tanbihi
Mia sita hamsini na mbili

**Mia sita hamsini na mbili** ni namba inayoandikwa **652** kwa tarakimu za kawaida na DCLII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 651 na kutangulia 653. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 163.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 652 KK na 652 BK.

## Tanbihi
Mia sita hamsini na tatu

**Mia sita hamsini na tatu** ni namba inayoandikwa **653** kwa tarakimu za kawaida na DCLIII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 652 na kutangulia 654. 

**653** ni namba tasa.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 653 KK na 653 BK.

## Tanbihi
Milima kunjamano

[400px|thumb|**[Bamba la gandunia A** linasukumwa chini ya **bamba la gandunia B**; shinikizo kwenye kona ya B inasababisha kupanda kwa milima kunjamano. Kona ya A inatelemka katika **magma C** ya koti ya dunia na kuyeyuka.]]
thumb|400px|Mgongano wa mabamba mawili hujenga milima kunjamano
400px|thumb|Safu sambamba za Rocky Mountains (Marekani)
**Milima kunjamano** (kwa Kiingereza *fold mountains*) ni aina ya milima ambayo hutokea wakati mabamba ya gandunia yanagongana. Shinikizo linasababisha kukunjwa kwa ganda la dunia na hili linafanya sehemu ya uso wa ardhi kuinuliwa juu. 

Tokeo lake ni safu ya milima au pia mfululizo wa masafu yaliyo sambamba.

Milima kunjamano ni umbo la kawaida kati ya milima mirefu duniani. Mifano ni milima ya Atlas katika Afrika ya Kaskazini, Alpi katika Ulaya na Himalaya katika Asia. Kilimanjaro ni mlima mrefu kwa upande wa Afrika lakini si mlima kunjamano kwa sababu ni volkeno ya pekee.

## Milima kunjamano muhimu 
### Afrika 
* Milima ya Atlas
* Drakensberg

### Asia 
* Himalaya
* Hindukush
* Kaukazi
* Pamir
* Zagros

### New Zealand 
* Alpi za New Zealand

### Ulaya 
* Alpi
* Apenini
* Balkani
*Jura
* Karpati
* Kaukazi 
* Pirenei

### Amerika ya Kaskazini 
* Kaskazini ya Rocky Mountains 
* Sierra Madre Magharibi
* Sierra Madre Mashariki

### Amerika ya Kusini 
* Andes

## Kujisomea
*BBC education guide bitsize Fold mountains
*BBC schools Fold mountains
*Fold mountain 
*How are fold mountains formed?

Jamii:Jiolojia
Mia sita arobaini na tano

**Mia sita arobaini na tano** ni namba inayoandikwa **645** kwa tarakimu za kawaida na DCXLV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 644 na kutangulia 646. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 5 x 43.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 645 KK na 645 BK.

## Tanbihi
Mia sita arobaini na sita

**Mia sita arobaini na sita** ni namba inayoandikwa **646** kwa tarakimu za kawaida na DCXLVI kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 645 na kutangulia 647. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 17 x 19.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 646 KK na 646 BK.

## Tanbihi
Uislamu nchini Afghanistan

uliojengwa wakati wa zama za Nasaba ya Ghurid katika karne ya 12, maarufu kama Msikiti wa Ijumaa wa Herat. Huu ni moja kati ya misikiti ya kale sana nchini Afghanistan.]]
**Uislamu nchini Afghanistan** ulianza baada ya Waarabu wa Kiislamu kutwaa Afghanistan kuanzia karne ya 7 hadi ya 10, na wale waliosalia wakaja kusilimu rasmi mwishoni mwa karne ya 19. 

Leo hii, Uislamu ni dini rasmi ya taifa la Afghanistan, kukiwa na kadirio la asilimia 99.8 ya idadi ya wakazi wote kuwa Waislamu. Kwenye asilimia 80-90 ni wafuasi wa dhehebu la Sunni, wanaofuata mafundisho ya Hanafi, wakati asilimia 7-20 wanaaminika kuwa wa Shia. 

## Tazama pia
*Uislamu kwa nchi

## Marejeo
## Viungo vya nje
*

Jamii:Dini nchini Afghanistan
Uislamu nchini Armenia

.]]

**Uislamu nchini Armenia** ulianza milimani au katika nyanda za juu hasa katika kipindi cha karne ya 7. 

Waarabu, na baadaye kabila la Wakurdi, walianza kuloea Armenia hasa kwa kufuatia uvamizi wa Waarabu na kucheza nafasi kubwa kiitikadi, kijamii, kiuchumi na kihistoria nchini. 

Baada ya uvamizi wa Waseljuki katika karne ya 12, elementi za Waturuki hatimaye zikashinda uwepo wa Waarabu na Wakurdi. Kwa kuanzishwa kwa nasaba za Kiajemi kama vile Nasaba ya Safavid, Nasaba ya  Afsharid, Nasaba ya Zand na Nasaba ya  Qajar, Armenia ikawa kiungo muhimu cha ulimwengu wa Shia ya Kiajemi, huku ikiwa bado inaheshimu uhusiano na uwepo wa Ukristo nchini humo.
 
## Tazama pia
* Historia ya Armenia
* Imarati ya Armenia
* Waajemi wa Armenia

## Marejeo 
## Viungo vya nje
* CIA - The World Fact Book
Jerlando wa Agrigento

[thumb|[Kanisa kuu la Agrigento.]]
**Jerlando wa Agrigento** (au **Gerland wa Besançon**; alifariki 25 Februari 1100) alikuwa askofu wa Kanisa Katoliki huko Agrigento, Sicilia, leo nchini Italia.

Alitangazwa mtakatifu mwaka 1159. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 25 Februari.

## Maisha
Inasadikika kwamba alizaliwa Besançon (Ufaransa), akiwa ndugu wa mfalme wa Kinormani Roger I wa Sisilia. 

Baada ya huyo kufukuza Waarabu kutoka kisiwa cha Sisilia, mwaka 1088 (au 1093) alimuita Jerlando awe askofu wa Agrigento, wa kwanza baada ya utawala wa Kiislamu, ili arudishe Ukristo katika kisiwa chote.

Alifanya kazi hiyo kwa bidii na mafanikio makubwa hadi kifo chake, akiunda upya Kanisa, lililokuwa limebaki na waumini wachache tu wa Ukristo wa Mashariki, kuwa la Kilatini.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* Santi e Beati: San Gerlando 
* The cult of Saint Gerland at Porto Empedocle  
* lavalledeitempli.it: Agrigento Cathedral 

Jamii:waliozaliwa karne ya 11
Modesti wa Trier

**Modesti wa Trier** (alifariki 489) alikuwa askofu wa mji huo  (leo nchini Ujerumani) wakati Wafaranki walipouteka. 

Anaheshimiwa tangu kale kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadimishwa tarehe 24 Februari.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*Modest at *Patron Saints Index* 
*24 February saints at St. Patrick's Church 
*San Modesto di Treviri, Vescovo
Aleksanda I wa Aleksandria

katika monasteri Veljusa, Masedonia Kaskazini.]]
**Aleksanda I wa Aleksandria** (250 hivi - 26 Februari au 17 Aprili, 326 au 328) alikuwa Patriarki wa 19 wa Aleksandria, Misri, maarufu kwa imani na juhudi. 

Wakati wa uongozi wake alikabili masuala mbalimbali, kama vile tarehe ya Pasaka, matendo ya Meletius wa Lycopolis, na hasa Uario. Ndiye aliyekuwa mpinzani mkuu wa padri Ario na wa mafundisho yake hadi Mtaguso wa kwanza wa Nisea, ambao aliushiriki uzeeni pamoja na maaskofu wengine 317 na ambao ulikataa uzushi huo hata kwa kutunga kanuni ya imani sahihi . Ndiye aliyemuandaa shemasi Atanasi wa Aleksandria kuwa mwandamizi wake.

Tangu kale anaheshimiwa na Waorthodoksi wa Mashariki, Waorthodoksi na Wakatoliki kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 26 Februari au 29 Mei.

## Maandishi
Mengi kati ya maandishi yake hayakutufikia, isipokuwa barua mbili. Mengine hayana hakika.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko
*Mababu wa Kanisa

## Tanbihi
## Marejeo
*

## Viungo vya nje
*English translations of Alexander's extant correspondence from Fourth-Century Christianity

Jamii:waliozaliwa 250