open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Wayne Palmer

**Wayne Palmer** ni jina la uhusika wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani maarufu kama *24*. Uhusika ulichezwa na  D. B. Woodside. 
 

## Katika uhusika
Huyu ni ndugu wa Rais wa zamani wa Marekani Bw. David Palmer, Wayne alikuja kuchukua nafasi ya Mike Novick na alifanya kazi kama Mkubwa wa Wafanyakazi wa Ikulu, ni baada ya Palmer kumhondosha Novick kazini mwishoni mwa Msimu wa Pili. 

Zamani alifanya kazi kama askari wa Majini wa Marekani. Pia, ana dada yake aitwaye Sandra Palmer. Baada ya kumaliza elimu ya juu, akapata ufadhili wa baseball katika Chuo Kikuu cha Stanford, ambapo alipata digrii ya Sayansi ya Siasa. 

Baadaye, alienda kupata digrii ya Sheria, ambayo ameipata katika Chuo cha Sheria cha Yale. Inaaminika ya kwamba, huyu naye ni kama kaka yake, Wayne Palmer naye ni mwanachama wa chama cha Democrat.

## Viungo vya Nje
* Character biography  on the official 24 website

Jamii:Wahusika wa 24
Kitunda (sataranji)

thumb|450px|**Mwendo wa kitunda****Kushoto:** Nafasi za vitunda mwanzoni wa mchezo ziko kwenye mstari wa pili kila upande**Kulia:**Mwendo: hatua ya kwanza ya kitunda ni mirabi 2 au 1 kwenda mbele pekee. Hatua zinazofuata ni mraba 1-1 tu (angalia nukta nyeupe/nyeusi).**Kukamata:**alama nyekundu zinaonyesha miraba ambako vitunda vyeupe vinaweza kukamata kete za adui; alama buluu ni miraba ambako vitunda vyeusi vinaweza kukamata.
**Kitunda** (Kiing. *pawn*) ni kete kwenye mchezo wa shataranji ambayo inapatikana mara nane kila upande. Inajaza mstari wa mbele katika mpangilio wa jeshi la shataranji, hivyo inawakilisha askari wa kawaida.  Hutazamwa kama kete dhaifu . Hata hivyo mchezaji hodari anaweza kushinda akijua kutumia vitunda vyake kwa busara. Kama kete inafika mstari wa mwisho upande wa kinyume wa ubao inabadilika kuwa kete ya juu kama malkia au ngome.

Nafasi ya kitunda ni kama askari wa mguu katika jeshi; maafisa wa juu na askari wenye silaha za pekee wanakaa nyuma yake.

## Mwanzo wa mchezo 
Vitunda hukaa kwenye mstari wa pili kila upande. Hii inafanana na utaratibu wa mapigano katika jeshi za kale ambako mara nyingi askari wa kawaida walikuwa mstari wa mbele na nyuma yao mfalme, maafisa au majenerali, wanajeshi wenye farasi, wapiga mishale au mashine za kurusha mikuki walikaa nyuma yao.

Mstari wa vitunda unalinda kete za juu zilizopo nyuma lakini unazibana pia kwa sababu ni farasi pekee inayoweza kuruka juu ya kete nyingine.

Kwa hiyo namna ya kufungua mstari wa vitunda ni kipindi cha kwanza katika mchezo wa shataranji. 

## Mwendo 
Kitunda kina mwendo wa pekee. Tofauti na kete za juu hutembea mbele tu hakiwezi kurudi nyuma. Mwendo ni hatua za mraba 1-1 isipokuwa hatua ya kwanza inayoweza kuwa mraba 1 au miraba miwili.

Kama kitunda kinafikia mstari wa mwisho wa ubao kinaondolewa na kubadilishwa kwa kete nyingine yoyote isipokuwa kete kuu ya shaha. Badiliko la kitunda huwa ni uamuzi wa mchezaji wake.

## Kukamata 
Kitunda hukamata kete za adui kama ziko upande wa kushoto au kulia wa mraba mbele yake. Hakina uwezo wa kukamata kete zilizopo mbele yake moja kwa moja.

Jambo la pekee ni nafasi ya "kukamata kwa kupita". Hii inaweza kutokea kama kitunda kinakanyaga hatua kubwa ya kwanza kwa umbali wa miraba miwili.
Kama kinapita mraba unaotishiwa na kitunda cha adui kinaweza kuondolewa. Sababu yake ni ya kwamba kama kingetembea hatua ndogo ya mraba 1 tu adui kingekuwa na nafasi ya kuishambulia. Kama mchezaji adui anaamua hivyo anaweza kuondoa kitunda na kuweka chake kwenye mraba uliotishiwa naye awali.

Jamii:Sataranji
Witness Mwaijaga Sigbjorn

thumb|Aliyekuwa msanii wa muziki nchini Tanzania
**Witness Mwaijaga Sigbjorn** (anafahamika kwa jina lake la kisanii kama **Witness Kibonge Mwepec** au kabla ya kuwa mshindi wa Coca Cola Pop Stars alifahamika kama **Bad Gear**; amezaliwa 15 Novemba 1982) ni msanii wa hip hop na rapa kutoka nchini Tanzania. 

Anafahamika zaidi kwa kuwa mmoja kati ya washindi wa shindano la Coca Cola Pop Stars na mmoja wa wa wanzilishi wa kundi la muziki wa hip hop maarufu kama Wakilisha. Anavuma kwa baadhi ya vibao vyake kadhaa alivyofanya na kundi, pamoja na vya peke yake. Vibao hivyo ni pamoja na: Hoi, Kiswanglish, Kichekesho na [[Zero] n.k pia ana album yake inaitwa Khaya Khaya yenye nyimbo kumi, Iliyofanywa Tanzania na kuuzwa nchini Norway chini ya Lebo iitwayo Nedland Kultur.

Witness Kibonge Mwepec, alisoma katika Shule ya Msingi ya Oysterbay ya jijini Dar es Salaam, vilevile Shule ya Sekondari ya Jitegemee ambapo ndipo alipomalizia. Pia, alishafanya kazi na mashirika ya kimataifa kama vile UNICEF na alikuwa akifanya mikutano inayohusiana na masuala ya vijana.

Pia, alishawahi kuwa mcheza wa ngoma za asili na muziki wa asili yaani kuimba kwa kutumia ala za asili pia alikua ni muelimishaji rika wa ISHI, shirika la masuala ya mafunzo, uhamasishaji, uelimishaji rika na maendeleo ya vijana Tanzania.

## Viungo vya nje
* 
* Witness-Museke 

Jamii:Waliozaliwa 1982
Jamii:Wanamuziki wa Tanzania
Jamii:Watu walio hai
Glenn Morshower

**Glenn Morshower** (amezaliwa kama **Glenn Grove Morchower**;  mnamo tar. 24 Aprili 1959) ni mwigizaji wa filamu na televisheni kutoka nchini Marekani. Anafahamika sana kwa kucheza kama Kachero wa Siri wa Marekani, Aaron Pierce, katika mfululizo wa kipindi cha televisheni maarufu kama *24.* Ukiachia nyota kiongozi wa mfululizo huo Bw. Kiefer Sutherland (Jack Bauer), Morshower ni mwigizaji pekee aliyeonekana katika kila msimu wa mfululizo huo.

## Marejeo 
## Viungo vya Nje 
* 

Jamii:Waliozaliwa 1959
Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Jamii:Watu walio hai
Aaron Pierce

**Aaron Pierce** ni jina la uhusika wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani maarufu kama *24*. Uhusika unachezwa na  Glenn Morshower. 

Pierce ni Kachero Maalum wa Huduma ya Kisiri ya Kikachero ya Marekani, anafanya kazi kama kiongozi wa ulinzi, katika vipindi tofauti, toka wakati wa David Palmer na Charles Logan.  Pierce ana mtoto mmoja wa kiume, ambaye, ambamo alitajwa mara moja tu kwamba anatumikia jeshi la Navy.  Ukimtoa  Jack Bauer, Pierce ni muhusika pekee aliyeonekana katika kila msimu wa mfululizo huu wa  *24*.
## Katika uhusika
## Viungo vya Nje
Jamii:Wahusika wa 24
Kim Raver

**Kimberly Jayne Raver** (amezaliwa tar. 15 Machi 1969) ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini Marekani.

Anafahamika zaidi kwa kucheza kama Nico Reilly katika kipindi cha TV cha *Lipstick Jungle*, Kim Zambrano katika kipindi cha TV cha *Third Watch*, na Audrey Raines katika kipindi cha TV cha *24*.

## Viungo vya Nje 
* 
* THR - Inside The Box Pilot: Lead Role 

Jamii:Waliozaliwa 1969
Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Jamii:Watu walio hai
Audrey Raines

**Audrey Louise Raines** ni jina la uhusika wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani maarufu kama *24*. Uhusika unachezwa na  Glenn Morshower. Huyu ni binti wa Waziri wa Ulinzi wa Marekani Bw. James Heller. Huyu ni kipenzi cha nyota wa mfululizo huu Bw. Jack Bauer.
## Katika uhusika
## Viungo vya Nje
Jamii:Wahusika wa 24
Nakaaya

**Nakaaya Abraham Sumari** (anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama **Nakaaya** tu; amezaliwa 3 Septemba 1982, Arusha mkoa wa Kaskazini mwa Tanzania) ni mwimbaji wa muziki wa R&B, Hip hop, na dansi kutoka nchini Tanzania. 

Anajulikana sana kwa kibao chake mashuhuri cha **Mr. Politician**. Huyu ni dada wa aliyekuwa mrembo wa Tanzania kwa mwaka wa 2005, Nancy Sumari.

## Wasifu
### Maisha ya awali
Yeye ni wa kwanza kuzaliwa kutoka katika familia ya watoto watano. Wazazi wake ni wafanyabiashara huko mkoani Arusha. **Nakaaya** alikulia mjini Arusha na Nairobi, Kenya, ambapo alikwenda kwa sababu za kimasomo. Akiwa bado yungali mdogo, Nakaaya alipenda sana kuimba na kutumbuiza.

Baada ya kumaliza shule, alihamia jijini Dar es Salaam na akawa anafanya kazi katika nyanja kadhaa za kitawala kabla hajajiendeleza na masuala ya kimuziki. **Nakaaya** alishawahi kufanya kazi na bendi ya Tanzanite ambayo walimwalika ili wafanyenaye kazi kunako mwaka wa 2004. Lakini, ilimlazimu kusimamisha shughuli za muziki kwa muda ili isije ikaingliana na kazi zake za kila siku.

Mnamo mwaka wa 2006, akapata nafasi katika moja kati ya matamasha ya Tusker Project Fame ambayo yalifanyika katika jumba la Dar Cinemas. Nakaaya akapata bahati ya kumvutia mmoja wa wa majaji kwa uwezo wake na kipaji alichonacho. Hivyo akawa mmoja kati ya waamuru katika kipindi hicho.

## Viungo vya Nje
* 
* Tovuti Rasmi ya Nakaaya 

Jamii:Waliozaliwa 1982
Jamii:Wanamuziki wa Tanzania
Jamii:Watu walio hai
Ray C.

**Rehema Chalamila** (anafahamika zaidi kwa jina la kisanii kama **Ray C**; amezaliwa Iringa, Tanzania, 15 Mei 1982) ni mwimbaji wa muziki wa R&B, dansi, na bongo-bhangra kutoka nchini Tanzania.

## Wasifu
Kabla ya kujihusisha na muziki, Ray C aliwahi kufanya kazi kama mtangazaji wa redio ya East Africa kabla ya kwenda redio ya Clouds FM ya jijini Dar es Salaam.

Mnamo mwaka 2003 alitoa albamu yake ya kwanza iliyokwenda kwa jina la "Mapenzi Yangu".

Alianza kujulikana baada ya kutoa vibao kadhaa kama vile; Sikuhitaji, Mapenzi Yangu, Nawewe Milele, Ulinikataa na nyingine nyingi zilizompa umaarufu kama mwimbaji aliyeutingisha muziki wa Bongo Flava kati ya 2003-2009 hadi hapo alipokuja kuingia matatani kiafya baada ya kutumia dawa za kulevya. 

Mwaka wa 2012, Rais wa Tanzania wakati huo, Jakaya Kikwete, alitoa msaada mkubwa wa fedha kwa ajili ya matibabu ya Ray C na baada ya huduma mwimbaji huyu alikwenda kumshukuru kwa msaada wake.

Mwaka wa 2016 iliripotiwa ya kwamba Ray C amerudi tabia yake ya kutumia dawa za kulevya, hali ambayo ilimkera sana Kikwete. 

## Muziki
**Albamu:**
*Mapenzi Yangu (2003)
*Na Wewe Milele (2004)
*Sogea Sogea (2006)
*Touch Me (2008)

## Tuzo 
**Mshindi:**
*2004 Tanzania Music Awards - Msanii Bora wa kike 
*2004 Kisima Music Awards - Msanii wa kike kutoka Uganda & Tanzania
*2007 Tanzania Music Awards - Msanii Bora wa kike 
**Mshiriki:**
*2006 Pearl of Africa Music Awards - Msanii bora wa kike (Tanzania)
*2005 Channel O Music Awards - Msanii bora Afrika ya Mashariki
*2007 Pearl of Africa Music Awards - Msanii bora wa kike (Tanzania) 
*2008 Pearl of Africa Music Awards - Msanii bora wa kike (Tanzania) 
*2011 Tanzania Music Awards - Video bora, Wimbo bora, Wimbo bora wa Afro Pop and Wimbo bora wa kushirikishwa ('Mama Ntilie' with Gelly wa Ryme & AT)

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1982
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamuziki wa Tanzania
Jamii:Muziki wa kizazi kipya

## Viungo vya Nje
*
*
Saint Augustine, Florida

240px|thumb
**Saint Augustine** ni mji mdogo uliopo kwenye mwambao wa Atlantiki katika jimbo la Florida. Idadi ya wakazi ni 12,284 (2007) 

Mji ulianzishwa na Wahispania mnamo 1565 waliochagua jina kwa heshima la Agostino wa Hippo.

## Viungo vya Nje 
* Tovuti ya mji la Saint Augustine

Jamii:Miji ya Florida
Wikipedia ya Kifaransa

**Wikipedia ya Kifaransa** (*Kifaransa:Wikipédia francophone, Wikipédia en français*) ni toleo la kamusi elezo ya Wikipedia kwa lugha ya Kifaransa, inaandikwa *Wikipédia*. Wikipedia ya Kifaransa ilianzishwa mnamo mwezi  Machi, 2001. Toleo hili lina makala zaidi ya lakhi 750,000 kwa mwezi wa Januari, 2009, na kuifanya iwe toleo la Wikipedia ya tatu kwa ukubwa baada ya Wikipedia ya Kiingereza na Wikipedia ya Kijerumani. Hata hivyo, ni Wikipedia ya kwanza kwa ukubwa katika orodha ya Lugha za Kirumi.

## Tazama pia 
* Wikipedia ya Kiingereza Rahisi
* Wikipedia ya Kijerumani
* Wikipedia ya Kiingereza
* Wikipedia ya Kihispania
* Wikipedia ya Kiwolofu
* Wikipedia ya Kiyoruba
* Wikipedia ya Kilingala
* Wikipedia ya Kizulu

## Viungo vya nje
*  French Wikipedia

Jamii:Wikipedia kwa lugha tofauti
Wikipedia ya Kihispania

**Wikipedia ya Kihispania** (Kihispania: *Wikipedia en Español*) ni toleo la kamusi elezo ya Wikipedia kwa lugha ya Kihispania. Ilianzishwa mnamo mwezi Mei, 2001. Mnamo tar. 8 Machi ya mwaka wa 2006, Wikipedia ya Kihispania imefikisha makala  100,000.

Kwa sasa, ni Wikipedia ya 9 kwa ukubwa kwa hesabu ya makala, inafuatiwa na Wikipedia ya Kisweden mnamo mwezi Aprili 2007. Zamani ilikuwa Wikipedia ya 8 kwa ukubwa, hadi ilipofika mwezi wa Mei mwaka 2005 ikapitwa na Wikipedia ya Kireno kisha Wikipedia ya Kiitalia kunako mwezi wa Agosti 2005. Mnamo tar.  18 Novemba 2007, Wikipedia ya Kihispania imefikisha makala 300,000.

## Tazama pia 
* Wikipedia ya Kiingereza Rahisi
* Wikipedia ya Kijerumani
* Wikipedia ya Kiingereza
* Wikipedia ya Kifaransa
* Wikipedia ya Kiwolofu
* Wikipedia ya Kiyoruba
* Wikipedia ya Kilingala
* Wikipedia ya Kizulu

## Viungo vya nje
*  Spanish Wikipedia

Jamii:Wikipedia kwa lugha tofauti
Utah

thumbnail|right|280px|Sehemu ya Jimbo la Utah

**Utah** ni jimbo la Marekani upande wa magharibi ya nchi. Mji mkuu na mji mkubwa ni Salt Lake City (mji ya ziwa wa chumvi). Imepakana na Idaho, Wyoming, Colorado, Arizona, na Nevada.  Jimbo lina wakazi wapatao 2,736,424 (2008) wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 219,887. Tangu 1896 eneo lilipata hali ya jimbo la kujitawala. 

Gavana amekuwa tangu Agosti 2009 Gary Richard Herbert.

thumb|left
## Viungo vya Nje 
* State of Utah Official Website
* Utah Travel Site

Jamii:Utah
Jamii:Majimbo ya Marekani
Radi

Kwa maana tofauti ya neno hili kama elementi ya kikemia angalia radi (elementi)
thumb|right|258px|Radi nchini Marekani
**Radi** (pia: **ngurumo ya umeme**) ni mwangaza na miale ya mwanga mithili ya shoti za umeme inayotokea wakati wa ngurumo wa mvua ya radi. Neno radi linaweza kutaja pia sauti yenyewe na mwanga katikati ya mawingu unaweza kuitwa "umeme". 

Matumizi ya neno "umeme" kwa ajili ya teknolojia ya "stimu" (jinsi *electricity* inavyoitwa nchini Kenya) na vifaa vya umeme yamesababisha kukaza tofauti kati ya umeme kwa jumla na kutokea kwake kwa ghafla wakati wa mvua kali kama mwangaza mkali. Hata hivyo maana asili ya "umeme" ni ule mwangaza.  

Asili yake ni volteji inayojijenga kati ya mawingu angani yenye chaji tofauti au pia kati ya mawingu na ardhi. Volteji hiyo ikiongezeka mno husababisha mkondo wa umeme hewani unaoonekana kama mwangaza mkali. Mkondo unatoa pia joto kali na joto hilo husababisha kupanuka kwa hewa ghafla. Upanuzi huo unaleta sauti inayosikika kama ngurumo kama ni mbali, lakini inaweza kusikika pia sawa na mshtuko wa mlipuko kama ni karibu. 

Kama mwendo wa radi ni kutoka mawinguni kwenda ardhi unaweza kuleta hasara kwa watu au vitu. Takriban watu 2,000 hupigwa na radi kila mwaka na mara nyingi wanakufa. Radi huwasha moto kwenye nyumba au pori. 

Radi inayolenga ardhi huelekea kuingia sehemu ya juu mahali inapopiga. Hapo kuna mitambo ya kikingaradi : ni chuma zilizopo juu ya dari ya nyumba na kuendelea hadi ndani ya ardhi kando ya nyumba. Kama radi inapiga nyumba itachukua njia ya haraka ya kufika ardhini kwa hiyo itapita kwenye vyuma bila kuharibu nyumba yenyewe.

Tofauti ya madhara yaliyopo kati ya radi na ngurumo hutegemeana na kiwango cha athari zinazojitokeza. Kwa kuwa ule wa radi ni umeme mkubwa sana, hivyo basi madhara yake ni makubwa sana kulinganisha na sauti kubwa na ya kuogofya inayotokea muda mfupi tu baada ya radi kutokea.

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
* Central Florida's "Lightning Stalker" photography 
* How Lightning Works at HowStuffWorks
* My Very Close Encounters With Florida Lightning Bolts  By Thomas F. Giella, KN4LF Retired Meteorologist & Space Plasma Physicist
* Positive lightning photography from Florida
* Severe Weather UK 
* Impressive lightning photography  More than 200 Lightning-Pictures
* Video of a heavy thunderstorm  Source: German Weather Chronicles 

Jamii:Metorolojia
Jamii:Umeme
Tallahassee, Florida

thumbnail|right|200px|Mji wa Tallahassee, Florida
 
[260px|thumb|right|Mahali pa Tallahassee katika [Florida]]
**Tallahassee** ndiyo mji mkuu katika jimbo la Florida. Idadi ya wakazi ni 168,979 (2008).

Mnamo mwaka wa 1824, Tallahassee ikawa mji mkuu wa Florida.

## Viungo vya nje 
* Tovuti ya mji la Tallahassee

Jamii:Florida
Jamii:Miji ya Florida
Jamii:Miji mikuu ya majimbo ya Marekani
Nevada

thumbnail|right|280px|Sehemu ya Jimbo la Nevada

**Nevada** ni jimbo la Marekani upande wa magharibi ya nchi. Mji mkuu ni Carson City na mji mkubwa ni Las Vegas. Imepakana na Oregon, Idaho, Utah, Arizona na California.

Jimbo lina wakazi wapatao 2,600,167 (2008) wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 286,367.

31 Oktoba 1864 Nevada ikawa jimbo la 36 la Marekani.

thumb|left

## Viungo vya Nje 
* State of Nevada Official Website 

Jamii:Nevada
Jamii:Majimbo ya Marekani
Rhode Island

thumbnail|right|280px|Sehemu ya Jimbo la Rhode Island

**Rhode Island** ni jimbo la Marekani na jimbo dogo nchi nii. Jimbo uko la Atlantiki na upande wa mashariki ya nchi.

Mji mkuu na mji mkubwa ni Providence. Imepakana na Massachusetts na Connecticut. Jimbo lina wakazi wapatao 1,050,788 (2008) wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 4,002.

Ilikuwa moja ya koloni 13 asilia za Uingereza zilizoasi dhidi ya nchi mama tangu mwaka 1776 na kuanzisha Maungano ya Madola ya Amerika.

thumb|left
## Viungo vya Nje 
*  State of Rhode Island Official Website


Jamii:Majimbo ya Marekani
Jamii:New England
Sacramento, California

thumbnail|right|280px|Mji wa Sacramento, California
 
[260px|thumb|right|Mahali pa Sacramento katika [California]]
**Sacramento** ndiyo mji mkuu katika jimbo wa California. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007, mji una wakazi wapatao milioni 2.1 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 8 kutoka juu ya usawa wa bahari.

Jina la Sacramento ni ya Kihispania, maana yake ni "sakramenti".

## Viungo vya Nje 
*  Tovuti ya mji la Sacramento

Jamii:Miji ya California
Jamii:Miji mikuu ya majimbo ya Marekani
Jamii:Mto Sacramento
Jamii:California
Krakov

thumbnail|right|200px|Krakov, Polandi

**Krakov** (kwa lugha ya Kipolandi: *Kraków*, Kiingereza: *Cracow*, Kilatini: *Cracovia*) ni mji wa Polandi. Mji huo ulikuwa na watu 759,144  mwaka wa 2014. 
Krakov ilikuwa mji mkuu wa Polandi kuanzia mwaka wa 1038 hadi 1596.

## Viungo vya nje 
* www.e-krakow.pl

## Marejeo 
Jamii:Miji ya Polandi
San Jose, California

thumbnail|right|280px|Mji wa  San Jose, California

240px|thumb
**San Jose** (IPA: sænhoʊˈzeɪ) ni mji mkubwa wa jimbo la Kalifornia (Marekani) na pia mji mkubwa wa tatu jimboni. Iko kusini kabisa ya mji wa San Francisco.

Idadi ya wakazi ni 989,496 na pamoja na rundiko la mji ni watu milioni saba.

Jina la San Jose ni la Kihispania, maana yake ni "Mtakatifu Yosefu". Jina lake linatokana na lile la misheni ya Ndugu Wadogo iliyoanzishwa kwa heshima ya mtakatifu huyo.

## Viungo vya Nje 
*  Tovuti ya mji la San Jose

Jamii:California
Jamii:Miji ya California
Jamii:Santa Clara County, California
Kijogoo-shamba

**Vijogoo-shamba** au **bandabanda** ni ndege wa familia Calyptomenidae. Zamani ndege hawa waliainishwa katika familia Eurylaimidae lakini siku hizi inabaki spishi moja tu ndani yake, kijogoo-shamba kijani.

Wana domo pana na spishi za Asia pamoja na kijogoo-shamba kijani zina rangi ya majani lakini spishi nyingine za Afrika ni kahawia na nyeupe zenye michirizi myeusi. Ndege hawa wanatokea misitu mizito. Hula matunda na hukamata wadudu kwa namna ya shore au chechele. Hupenda kuwa kwa makundi ya hadi kufikia ndege 20. Tago la vijogoo-shamba ni mjengo mkubwa (mpaka nusu mita) unaofungika na wenye mwingilio kwa upande wake. Limefumika kwa vitawi, manyasi na majani na kufunikika kwa tando za buibui, vigoga na kuvumwani. Jike huyataga mayai 1-3.

## Spishi za Afrika 
* *Pseudocalyptomena graueri*, Kijogoo-shamba Kijani (Grauer's au African Green Broadbill)
* *Smithornis capensis*, Kijogoo-shamba Utosi-mweusi (African Broadbill)
* *Smithornis rufolateralis*, Kijogoo-shamba Mabega-mekundu (Rufous-sided Broadbill)
* *Smithornis sharpei*, Kijogoo-shamba Kichwa-kijivu (Grey-headed Broadbill)

## Spishi za Asia 
* *Calyptomena hosii* (Hose's Broadbill)
* *Calyptomena viridis* (Green Broadbill)
* *Calyptomena whiteheadi* (Whitehead's Broadbill)

## Picha 

Smithornis rufolateralis 003.png|Kijogoo-shamba mabega-mekundu

Green broadbill.jpg|Green broadbill

Jamii:Kijogoo-shamba na jamaa
Kiseleagofu

**Viseleagofu** ni ndege wa jenasi *Jynx*, jenasi pekee ya nusufamilia Jynginae katika familia Picidae. Wanafanana na vigong'ota wadogo lakini domo lao ni dugi na fupi zaidi. Kwa hivyo hutafuta wadudu na mabuu katika miti na matawi yanayooza au ardhini; hula chungu, samesame na siafu hasa.

Ndege hawa wana rangi ya kamafleji: nyeupe, kijivu na kahawia; manyoya yao yamechorwa kwa milia myembamba mingi iliyo myeusi. Wakitishwa wanaweza kulinyoosha koo lao na kukigeuza kichwa chao takriban nyuzi 180 kwa kila upande, wakati huo huo hufanya sauti ya sss kama nyoka. Jike huyataga mayai 7-9 katika tundu la kigong'ota.

## Spishi
* *Jynx ruficollis*, Kiseleagofu Koo-jekundu (Rufous-necked au  Red-throated Wryneck)
* *Jynx torquilla*, Kiseleagofu wa Ulaya (Eurasian Wryneck)

## Picha

Torcecuello.JPG|Kiseleagofu wa Ulaya
Jinxtorquilla.jpg|Kiseleagofu wa Ulaya aliyekamatwa
Wryneck, Village, Behlolpur, district Mohali, Punjab, India.JPG|Kiseleagofu wa Ulaya huko Uhindi

Jamii:Vigong'ota na jamaa
Jacksonville, Florida

thumbnail|right|280px|Mji wa Jacksonville, Florida

260px|thumb
260px|thumb
**Jacksonville** ni mji la Florida na mji mkubwa jimbo hii. Mji uko kando la Atlantiki. 

Idadi ya wakazi ni 794,555. Wakazi wa jiji ni mchanganyiko wa watu kutoka zote za dunia. Mji upo m 5 kutoka juu ya usawa wa bahari. 

Mji ulianzishwa na Waingereza mnamo 1791.

## Viungo vya Nje 
* Tovuti ya mji la Jacksonville

Jamii:Miji ya Florida
Wikipedia ya Kiyoruba

**Wikipedia ya Kiyoruba** (kwa Kiyoruba: *Wikipéédíà Yorùbá*) ni toleo la kamusi elezo ya Wikipedia kwa lugha ya Kiyoruba. Tarehe 19 Septemba 2008, Wikipedia hiyo ilifikisha makala 6,054 na tarehe 6 Septemba 2021 makala 33,457. Hivyo ni Wikipedia ya 107 kwa ukubwa. Pia, ni moja kati ya Wikipedia ya lugha za Kiniger-Kongo zenye makala zaidi ya 20,000, nyingine yake ni hii Wikipedia ya Kiswahili.

## Tazama pia
* Wikipedia ya Kiingereza Rahisi
* Wikipedia ya Kijerumani
* Wikipedia ya Kiingereza
* Wikipedia ya Kifaransa
* Wikipedia ya Kihispania
* Wikipedia ya Kiwolof
* Wikipedia ya Kiafrikaansi
* Wikipedia ya Kilingala
* Wikipedia ya Kizulu

## Viungo vya nje
* Wikipedia Yoruba
* Statistics for Yoruba Wikipedia  by Erik Zachte

Jamii:Wikipedia kwa lugha tofauti
Haramia

[thumb|250px|Bendera ya kihistoria ya maharamia Wazungu kwenye [Atlantiki ]]
**Haramia** ni jambazi anayefanya mambo yake kwenye gimba la maji, hasa baharini. 

Kufuatana na Mkataba wa Umoja wa Mataifa juu ya sheria za bahari uharamia ni matendo yoyote ya jinai yanayotekelezwa baharini na mabaharia au maabiria wa meli binafsi dhidi ya meli nyingine au dhidi ya watu na mali ndani yake. 

Kisheria matendo ya aina hii dhidi ya ndege, mizigo au maabiria wake huitwa pia uharamia.

## Historia
Katika historia maharamia wamejulikana tangu habari za kwanza juu ya usafiri kwenye bahari. Kati ya habari za kwanza ni zile kuhusu maharamia kwenye Mediteranea mnamo karne ya 13 KK.

Julius Caesar alipokuwa kijana alikamatwa na maharamia akaachiwa nao baada ya malipo ya fidia kubwa, lakini baadaye akarudi akalipiza kisasi na kuwaua maharamia. 

Siku hizi eneo lenye uharamia mbaya ni Indonesia, lakini ni hasa maharamia wa Somalia walioonekana sana katika habari tangu mwaka 2008.

Wakati mwingine maharamia walitawala pia maeneo ya bandari walipokuwa na kimbilio chao kama dola-mji. Mfano mashuhuri wa madola hayo madogo ilikuwa jamhuri ya Bou Regreg katika Moroko ya leo wakati wa karne za 17-19.

## Viungo vya Nje 
* Tafiti za kitaaluma juu ya uharamia wa kisasa na usalama wa baharini  
* European Union Naval Force Somalia 
* Filamu 5 nzuri kuhusu uharamia huko Somalia 

Jamii:Uharamia
Jamii:Sheria
Cherry Jones

**Cherry Jones** (amezaliwa tar. 21 Novemba 1956) ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini Marekani. Huenda akawa anafahamika kwa kucheza kwake kama Rais wa Marekani (Allison Taylor), katika mfululizo wa kipindi cha televisheni cha *24*.

## Filamu/Tamthilia alizocheza 
* *Alex: The Life of a Child* (1986) (TV) .... Tina Crawford
* *Light of Day* (1987) .... Cindy Montgomery
* *The Big Town* (1987) .... Ginger McDonald
* *Spenser: For Hire* (1987) TV Series ....Tracy Kincaid
* *HouseSitter* (1992) .... Patty
* *Loving* (1983/I) TV Series .... Frankie (1992)
* *Polio Water* (1995) .... Virginia
* *Julian Po* (1997) .... Lucy
* *The Horse Whisperer* (1998) .... Liz Hammond
* *Murder in a Small Town* (1999) (TV) .... Mimi Barnes
* *Cradle Will Rock* (1999) .... Hallie Flanagan
* *The Lady in Question* (1999) (TV) .... Mimi Barnes
* *Erin Brockovich* (2000) .... Pamela Duncan
* *The Perfect Storm* (2000) .... Edie Bailey
* *Cora Unashamed* (2000) (TV) .... Lizbeth Studevant
* *What Makes a Family* (2001) (TV) .... Sandy Cataldi
* *Divine Secrets of the Ya-Ya Sisterhood* (2002) .... Grandma Buggy Abbott
* *Signs* (2002) .... Officer Paski
* *The West Wing* TV Series .... Barbara Layton (2004)
* *The Village* (2004) .... Mrs. Clack
* *Clubhouse* (2004) TV Series .... Sister Marie
* ''Ocean's Twelve* (2004) .... Molly Star/Mrs. Caldwell
* *Swimmers* (2005) .... Julia Tyler
* *24* (2009) .... President Allison Taylor

## Viungo vya Nje 
* 
* 
* Cherry Jones  at the Internet Off-Broadway Database
* Cast Out: Queer Lives in Theater (U. Michigan Press, edited by Robin Bernstein) republishes the interview in which Cherry Jones first publicly discussed her sexuality.
* Cherry Jones  - *Downstage Center'' interview at American Theatre Wing.org
* TonyAwards.com Interview with Cherry Jones 

Jamii:Waliozaliwa 1956
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Allison Taylor

**Allison Taylor** ni jina la kuita uhusika wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani maarufu kama *24*. Uhusika huu unachezwa na Cherry Jones, huyu ni mwanamke wa kwanza kuwa Rais wa Marekani, na amechukua nafasi kutoka kwa Bw. Noah Daniels katika siku ya ufunguzi wake, ambayo ilianza kuonekana katika sehemu ya  *24: Redemption*. Aliaza kuonekana rasmi akiwa kazini, ni baada ya kuanza kwa  Msimu wa 7. Mume wake ni Henry Taylor, na mtoto wake wa kiume ni Roger Taylor (ambaye aliuawa kati ya sehemu za Redemption na Siku ya 7).

## Katika uhusika 
Kabla ya kuchaguliwa kuwa kama Rais, Taylor alikuwa Seneta (kiti kilikuwa kikimilikiwa na baba yake). Amemshinda mgombea mwenzi Bw. Noah Daniels katika uchaguzi.  Kwa mujibu wa maelezo ya Daniels, "kichwa cha maelezo" jilaumu kwa kushindwa na sio kupigania vilivyo ili ubaki kazini.

Jamii:Wahusika wa 24
Martha Logan

**Martha Logan** ni jina la mhusika wa kipindi cha televisheni cha Marekani maarufu kama *24*.  Uhusika ulichezwa na Jean Smart. Akiwa kama mwanamke wa kwanza wa Marekani wa mfululizo wa *24*, ana uwezo, lakini ni mwanamama asiyetabirika na asiye sawa wa Rais Charles Logan. Uhusika huu wa *Martha Logan* umevunja rekodi na kuufanya kupata Tuzo ya Emmy mnamo mwaka wa 2006.

## Marejeo
Jamii:Wahusika wa 24
Orodha ya Marais wa Tanzania

Makala hii inaonyesha orodha ya marais wa Tanzania.

## Marais wa Tanzania, 1964-hadi sasa 
## Ushirika wa Kisiasa 
* CCM - Chama Cha Mapinduzi
* TANU - Tanganyika African National Union

## Tazama pia 
* Orodha ya viongozi 
* Orodha ya Mawaziri Wakuu wa Tanzania
* Orodha ya Mawaziri Wakuu wa Zanzibar
* Orodha ya Magavana Wakuu wa Tanganyika
* Orodha ya Masultan wa Zanzibar


Tanzania
Missouri

**Missouri** ni jimbo la kujitawala la Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani. Mji mkuu ni Jefferson City na Kansas City ni mji mkubwa. Imepakana na Iowa, Illinois, Kentucky, Tennessee, Arkansas, Oklahoma, Kansas na Nebraska. Jimbo lina wakazi wapatao 5,911,605 (2008) wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 180,533.

Upande wa mashariki kuna wa Mto Mississippi. Mto Missouri inaendelea kupita jimbo ya Missouri.

Kiingereza ni lugha rasmi.

Miji muhimu baada ya Kansas City ni Saint Louis, Columbia na Springfield.

thumb|left
## Viungo vya Nje 
*  State of Missouri Official Website


Jamii:Majimbo ya Marekani
Quang Binh

thumb|right|300px|*Majimbo ya Quang Binh*
**Quang Binh** (Tỉnh Quảng Bình) ni jimbo ya Vietnam. Mji mkuu ni Đồng Hới.
Kiwanja cha Ndege cha Dong Hoi ya Quang Binh.
Phong Nha-Ke Bang, world heritage site of UNESCO ya Quang Binh.

Jamii:Majimbo ya Vietnam
Jamii:Quang Binh
Wikipedia ya Kijapani

**Wikipedia ya Kijapani** (Kijapani: *ウィキペディア日本語版* au *Wikipedia Nihongo-ban*|tafsiri "*Wikipedia: Toleo la lugha ya Kijapan*") ni toleo la kamusi elezo ya Wikipedia kwa lugha ya Kijapani. Na kwa tar. 25 Juni ya mwaka wa 2008, Wikipedia ya Kijapani imefikisha zaidi ya makala 500,000, na kuifanya iwe toleo la Wikipedia ya tano kwa ukubwa baada ya Kiingereza, Kijerumani, Kifaransa na Kipoland.

Wikipedia hii ilianzishwa mnamo mwezi wa Septemba ya mwaka wa 2002, na kunako mwezi wa Aprili katika mwaka wa 2006, ilifikisha makala 200,000 na kwa mwezi wa Juni katika mwaka wa 2008, ikafikisha makala 500,000. Hii ni Wikipedia kubwa kwa upande wa lugha ambazo si za Lugha za Ulaya, na ya pili kwa ukubwa ni ile Wikipedia ya  Kichina.

## Marejeo 
## Viungo vya nje
*  Japanese Wikipedia
* A guide to the Japanese Wikipedia

Jamii:Wikipedia kwa lugha tofauti
Jean Smart

**Jean E. Smart** (amezaliwa tar. 13 Septemba 1951) ni mshindi wa tuzo nyingi-nyingi za Emmy, akiwa kama mwigizaji filamu, televisheni, na mcheshi kutoka nchini Marekani. Smart anafahamika sana kwa uhusika wa vichekesho, moja kati ya uhusika wake uliomaarufu ni ule aliocheza kama Charlene Frazier Stillfield kutoka katika ucheshi wa CBS maarufu kama *Designing Women*.

Baadaye akapata umaarufu zaidi baada ya kucheza kama Martha Logan kwenye mfululizo wa  *24*. Smart ameonekana tena kama Regina Newly katika ucheshi unaorushwa hewani na ABC maarufu kama *Samantha Who?*, ambayo hiyo ndiyo iliyompelekea kupata tuzo ya Emmy kwa mwaka wa 2008.

## Filamu
## Viungo vya Nje
* 
* 
* 
* Official Jean Smart website 
* Jean Smart win supporting-actor Emmys Samantha Who? 

Jamii:Waliozaliwa 1951
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Wikipedia ya Kipoland

**Wikipedia ya Kipoland** (Kipoland: *Wikipedia polskojęzyczna*) ni toleo la kamusi elezo ya Wikipedia kwa lugha ya Kipoland. Wikipedia ya Kipoland, ni toleo la tisa la Wikipedia. Ilianzishwa tarehe 26 Septemba 2001.  

Mwezi wa Mei 2008 ilifikisha makala zaidi ya 500,000, na kuifanya iwe toleo la nne kwa ukubwa baada ya Wikipedia kwa Kiingereza, Kijerumani, na Kifaransa. 

Tarehe 24 Septemba 2013 ilifikia nakala 1,000,000.

Hii ni toleo kubwa la Wikipedia katika orodha ya lugha za Kislavoni kwa idadi ya makala.
 
## Viungo vya Nje 
*  Polish Wikipedia

Jamii:Wikipedia kwa lugha tofauti
Sifuri halisi

yaani ndani ya mango. Wakati nishati mwendo inaongezeka kila atomi inachezacheza zaidi. Inaonekana jinsi gani molekuli kwa jumla inahitaji nafasi kubwa zaidi kadiri mwendo unavyoongezeka. Hapa ni sababu ya kwamba magimba yanapanuka kiasi yakipashwa moto na kujikaza wakati wa kupoa.]]
 wa mwendo unategemea nishati mwendo wa atomi hizi; katika hewa joto zina mbio mkubwa na katika hewa baridi zina mwendo wa polepole zaidi hadi kufikia kiwango cha sifuri halisi ambako zinakaa kimya bila mwendo.]]

**Sifuri halisi** katika fizikia ni kiwango cha halijoto ya duni kabisa inayowezekana. 

Ni sawa na vizio −273.15° kwenye skeli ya selsiasi au vizio 0° kwenye skeli ya kelvini.

Kwenye kiwango cha sifuri halisi hakuna mwendo wa maada au molekuli tena. Sababu yake ni ya kwamba halijoto yenyewe kifizikia ni uso mwingine wa mwendo wa mada yaani mwendo wa molekuli na atomi. 

Katika hali ya kawaida molekuli za hewa au za kiowevu huwa na mwendo; pia molekuli za gimba mango huwa na mwendo fulani kama kitikisiko. Kama mwendo = halijoto inaongezeka tunaona badiliko la gimba mango kuwa kiowevu au gesi. Kinyume chake tunaona jinsi gani maji "baridi" huwa barafu imara maana yake mwendo wa molekuli za H20 imepungua. Pasipo mwendo tena hakuna joto wala halijoto na hali hii huitwa "sifuri halisi".

Hali hii inasababisha kutokea kwa mambo yasiyo kawaida. Kwa mfano uwezo wa metali wa kupitisha umeme unaongezeka sana kadiri metali inavyokaribia sifuri halisi.

Hali halisi haiwezekani kukuta mada kwenye hali ya sifuri halisi kabisa lakini katika maabara imewezekana kuikaribia sana. 

Jamii:Vipimo
Jamii:Fizikia
Wikipedia ya Kiitalia

**Wikipedia ya Kiitalia** (Kiitalia: *Wikipedia in italiano*) ni toleo la kamusi elezo ya Wikipedia kwa lugha ya Kiitalia. Toleo hili lilianzishwa mnamo mwezi  wa Januari katika mwaka wa 2002 na ina makala zaidi ya 527,000 na watu waliojisajiri ni zaidi ya 338,000 kwa tar. 5 Januari 2009.

Mnamo mwezi wa Agosti 2005, Wikipedia ya Kiitalia imeipita toleo la Wikipedia ya Kihispania na Kireno, na kuifanya iwe Wikipedia ya 8 kwa ukubwa wa hesabu ya makala. Sababu za msingi zilizopelekea Wikipedia hii kuwa kubwa ni baada ya kuruka idadi ya makala kutoka 56,000 hadi 64,000. Ambazo zote zilifanywa na maroboti ambao walitengeneza makala za mbegu zaidi ya 8,000 kuhusu miji na maeneo ya Hispania.

Mnamo tar. 8 Septemba 2005, Wikipedia ya Kiitalia imeipita Wikipedia ya Kiholanzi na baada ya siku moja, mnamo 9 Septemba, ikapita makala 100,000. Mnamo tar. 11 Septemba, imeipita Wikipedia ya Kiswidi, na kuifanya iwe toleo la Wikipedia ya tano kwa ukubwa. Tena, maboti yakafanya michango mizito kwa kuikuza Wikipedia hii. Kwa mfano, maboti yametunga zaidi ya makala 35,000 kuhusu manispaa za Ufaransa. Hata hivyo, ilikuja kupitwa na Wikipedia ya Kipoland mnamo tar. 23 Septemba 2005.

## Marejeo 
## Viungo vya nje
*  Italian Wikipedia

Jamii:Wikipedia kwa lugha tofauti
Oakland, California

thumbnail|right|200px|Mji wa Oakland, California

260px|thumb|Oakland
260px|thumb|Oakland
**Oakland** ni mji wa nane kwa ukubwa katika California. Uko mashariki ya rasi ya San Francisco. Mji ulikuwa na wakazi 397,067 mnamo mwaka 2006.

Mji uliundwa mwaka 1852. Jina la kwanza la mji lilikuwa *encinal* (Kihispania: kituka cha mti wa oak).

## Viungo vya Nje 
*  Tovuti ya mji la Oakland 

Jamii:California
Jamii:Miji ya California

Jamii:Alameda County, California
Wikipedia ya Kireno

**Wikipedia ya Kireno** (Kireno: *Wikipédia em português*) ni toleo la kamusi elezo ya Wikipedia kwa lugha ya Kireno. Inaandikwa *Wikipédia*, kwa Kireno. Hii ilikuwa toleo la tano la Wikipedia zilizoanzishwa mwezi wa Juni, 2001. Hii ni Wikipedia ya nane kwa ukubwa na hesabu ya wingi makala. Imetunga zaidi ya makala 473,396 kwa tar. 19 Aprili 2009.

Kuanzia mwaka 2004, toleo hili lilikuwa haraka sana. Wakati wa mwezi wa Mei katika mwaka wa  2005, ikazipita Wikipedia zote mbili, yaani, ya Kihispania na Kiitalia. Kwa ufananisho, kunako  Mei, 2004 ilikuwa Wikipedia ya 17 kwa wingi wa makala.

## Viungo vya nje
* Portuguese Wikipedia (in portuguese)

Jamii:Wikipedia kwa lugha tofauti
Wikipedia ya Kiholanzi

**Wikipedia ya Kiholanzi** (Kiholanzi: *Nederlandse Wikipedia*) ni toleo la kamusi elezo ya Wikipedia kwa lugha ya Kiholanzi. Hii ilianzishwa mnamo tar. 19 Juni katika mwaka wa 2001, na ikafikisha makala 100,000 kunako tar. 14 Oktoba ya mwaka wa 2005.

Kwa muda mfupi ikawa imeipita Wikipedia ya Kipoland ikiwa kama Wikipedia ya sita kwa ukubwa, lakini baadaye ikarudi nyuma na kuwa sehemu ya nane kwa ukubwa. Mnamo tar. 24 Januari 2006, idadi ya makala imeongezeka na kuwa 125,000. Mnamo tar. 1 Machi 2006, ikaipiku Wikipedia ya Kiswidi na Kiitalia, yaani, ilikuwa kwa siku moja tu na kurudi tena katika sehemu yake ya sita.

Mnamo tar. 19 Machi 2006, takriban makala 150,000 ziliongezeka na baadaye ikawa na makala nyingine zilizoongezeka na kufikia 200,000 hiyo ilikuwa kunako tar. 24 Mei 2006. Mradi huu ulifikia makala 300,000 mnamo tar. 28 Mei ya mwaka wa 2007. Na kwa tar. 10 Januari ya mwaka wa 2008, Wikipedia hii imetunga zaidi ya makala 400,000 articles. Lengo la kufikisha makala  500,000 lilifikiwa mnamo tar.  30 Novemba katika huohuo wa 2008.

## Marejeo 
## Viungo vya nje
*  Dutch Wikipedia

Jamii:Wikipedia kwa lugha tofauti
Wikipedia ya Kislovakia

**Wikipedia ya Kislovakia** (Kislovakia: *Slovenská Wikipédia*) ni toleo la kamusi elezo ya Wikipedia kwa lugha ya Kislovakia. Ilianzishwa mnamo mwezi wa  Oktoba katika mwaka wa 2003, lakini ikaanza kufanya kazi kwa sana katikati mwa mwaka wa 2004.

Ilielezwa ya kwamba Wikipedia hii ilifikisha makala 15,000 mnamo mwezi Septemba 2005 na kiwango cha makala 50,000 kilifikia kunako mwezi wa Agost 2006 na kiwango cha makala 100,000 kilifikia kunako mwezi wa Agosti 2008.

Wikipedia ya Kislovakia imefikisha makala zaidi ya 100,000 kunako tar. 28 Agosti 2008. Wikipedia ya Kislovakia ni miongoni mwa Wikipedia kubwa katika orodha ya matoleo ya Wikipedia za Lugha za Kislavoni. Kuna kiasi kikubwa sana cha maboti yanayoanzisha makala katika Wikipedia ya Kislovakia.

## Viungo vya nje
* Slovak Wikipedia

Jamii:Wikipedia kwa lugha tofauti
Wikipedia ya Kikatala

**Wikipedia ya Kikatala** (Kikatala: **Viquipèdia**) ni toleo la kamusi elezo huru ya Wikipedia kwa lugha ya Kikatala. Wikipedia hii ilianzishwa mnamo tar.  16 Machi katika mwaka 2001 na imefikisha makala 150,000 kunako mwezi wa  Desemba 2008. Wikipedia hii iliiumbwa mda mchache baada ya kutoka kwa toleo la Wikipedia isiyo ya Kiingereza (Wikipedia ya Kijerumani).

Licha ya kuwa ya pili kuumbwa baada ya Wikipedia ya Kijerumani, kwa takriban miezi miwili ilikuwa Wikipedia pekee isiyo ya Kiingereza kusheheni makala nyingi tangu kuanzishwa. Na kwa katikati ya mwaka wa 2008, Wikipedia ya Kikatala ikawa ndiyo Wikipedia kubwa katika lugha za nchi.

## Marejeo
## Tazama pia
## Viungo vya nje
*  Catalan Wikipedia
*  Internet Archive - Catalan Wikipedia main page, 27 Machi 2001.

Jamii:Wikipedia kwa lugha tofauti
Wikipedia ya Kichina

**Wikipedia ya Kichina** (Kichina: **中文維基百科/中文维基百科**) ni toleo la kamusi elezo huru ya Wikipedia kwa lugha ya Kichina. Wikipedia hii ilianzishwa mnamo mwezi wa Oktoba katika mwaka wa 2002. Wikipedia hii ina makala zaidi ya 250,000 kwa mwezi wa Aprili 2009.

Mtandao huu ulizuiliwa na  Serikali ya Jamhuri ya Watu wa China Ina wasimamizi 87, wakiwemo 29 kutoka China Bara, 18 kutoka Taiwan, na 15 kutoka Hong Kong.

## Marejeo 
## Viungo vya nje
* Chinese Wikipedia
* Chinese Wikimedia Conference 2006

Jamii:Wikipedia kwa lugha tofauti
Wikipedia ya Kiswidi

**Wikipedia ya Kiswidi** (Kiswidi: *Svenskspråkiga Wikipedia* au *Svenska Wikipedia*) ni toleo la kamusi elezo ya Wikipedia kwa lugha ya Kiswidi.  Hili lilikuwa toleo la tatu la Wikipedia, ilianzishwa mnamo mwezi Mei, 2001, likiwa sambamba kabisa na toleo la Wikipedia ya Kijerumani, baada ya Wikipedia ya Kiingereza na Kikanada.

Hii ni Wikipedia ya kumi na moja kwa ukubwa wa wingi wa hesabu ya makala (baada ya toleo la  Kiingereza, Kijerumani, Kifaransa, Kipoland, Kijapani, Kiholanzi, Kiitalia, Kireno, Kihispania, Kirusi) kwa kufikisha zaidi ya makala 300,000 kwa mwezi wa Desemba 2008.

## Viungo vya nje
* Swedish Wikipedia

Jamii:Wikipedia kwa lugha tofauti
Uchina Bara

thumb|300px|Sehemu iliwekwa unjano ni sehemu ya Uchina Bara.
**Uchina Bara** ni sehemu ya Uchina bila kujumlisha Jamhuri ya China inayomiliki Taiwan, Kinmen, Matsu, na Pescadores. Hii pia inatoa sehemu ya Hong Kong na Macau. 

Wakati wa Nasaba ya Qing, sehemu yote ya Uchina Bara, Hong Kong, Macau, Taiwan, Kinmen, Matsu, Pescadores, na Mongolia ilikuwa sehemu ya Dola la Kichina. Taiwan, Hong Kong, na Macau yalitolewa kwa wageni kwa muda kwa miaka kadhaa (Taiwan walipewa Wajapani, Hong Kong walipewa Waingereza, na Macau walipewa Wareno).

Mwishoni mwa Dola la Qing, China ikawa Kuomintang China (Jamhuri ya  China) na ikairudisha Taiwan mikononi mwake mnamo mwaka wa 1945. Baadaye ukomunisti (Jamhuri ya Watu wa China) ikachukua sehemu kubwa ya China, na Kuomintang wakabaki na Taiwan, Kinmen, Matsu, na Pescadores. Mongolia baadaye ikawa nchi huru.

Tangu hapo, Uchina ya Kikomunist ikawa imeingiza baadhi ya sehemu za  (uchina bara) na baadhi ya vijisiwa ambavyo viliathiriwa na idadi kuwa ya wakomunisti (Hainan). Mkoa huu ni sehemu ya Uchina Bara.

Baadaye Hong Kong na Macau zikarudi mikononi mwa serikali ya China, lakini kuna kipindi hujifikiria kuwa wao kama sio wamoja wa sehemu ya Uchina Bara.

## Viungo vya Nje
* Learn Chinese What is Mandarin? People of Mainland China speak mandarin Chinese.

Jamii:Uchina
Wikipedia ya Kicheki

**Wikipedia ya Kicheki** (Kicheki: *Česká Wikipedie*) ni toleo la kamusi elezo huru ya Wikipedia kwa lugha ya Kicheki.

Ilianzishwa mnamo mwezi wa Mei katika mwaka wa 2002 kwa maomba ya mhariri aliyekuwa akichangia katika Wikipedia ya Kiesperanto. Lakini, kwa kipindi hicho, Wikipedia ilikuwa ikitumia software ya UseMod. Takriban kurasa tatu za toleo hili zilipotea wakati wa kuihamisha kutoka software ya kale kwenda MediaWiki. Mnamo tar. 20 Oktoba 2003, ilifikisha makala 1,000, ambazo nyngi zilikuwa zinahusu masuala ya Kiesperanto.

Mnamo mwezi wa Juni katika mwaka wa 2005, Wikipedia ya Kicheki imefikisha makala  10,000 na baadaye 20,000 mnamo mwezi wa Desemba katika mwaka huohuo wa wa 2005. Ukurasa wa mwanzo wa Wikipedia, ulisanifiwa upya baada ya kufikisha kiwango hicho. Na kwa tar. 18 Juni 2008, kuna zaidi ya makala 100,000, wasimamizi 21, zaidi ya watumiaji 34,000 waliojisajiri, na madazeni na madezeni ya wachangiaji wanaochangia kila siku.

## Viungo vya nje
* Czech Wikipedia 
** Czech Wikipedia's chronicle, mostly documenting article numbers 

Jamii:Wikipedia kwa lugha tofauti
Kideni

thumb|right|Lahaja za Kideni
**Kideni** ni moja kati ya lugha za Kijerumaniki, kinazungumzwa nchini Udeni, Visiwa vya Faroe, na sehemu kadhaa za Grinlandi na Ujerumani (Kusini mwa Schleswig). Idadi ya wasemaji wa lugha hiyo inakadiriwa kuwa milioni 5.5. Nchini Grinlandi na visiwani Faroe, lugha hii inatumika kama ya pili kitaifa. Kwa watu wa Udeni, au Wadeni, lugha hii inajulikana kama *dansk*.

## Mfano
Hapa kuna mifano miwili ya Kideni:

## Viungo vya nje
*makala za OLAC kuhusu Kideni 
*lugha ya Kideni katika Glottolog
*lugha ya Kideni katika Ethnologue

Jamii:Lugha za Kijerumaniki
Jamii:Lugha za Denmark
Jamii:Lugha za Ujerumani
Wikipedia ya Kirusi

**Wikipedia ya Kirusi** (Kirusi: *Русская Википедия*) ni toleo la kamusi elezo ya Wikipedia kwa lugha ya Kirusi. Mnamo tar. 16 Agosti 2006, Wikipedia ya Kirusi imefikisha makala 100,000.  Mnamo tar. 29 Novemba 2006, ilizawadiwa "Tuzo ya Runet" (Премия Рунета) katika kundi la  sayansi na elimu. Kunako tar. 17 Machi 2008, imefikisha makala  250,000 na mnamo tar. 19 Mei 2008, imekuwa Wikipedia ya 10 kwa ukubwa.

Mnamo tar. 25 Februari 2010, Wikipedia ya Kirusi imepita idadi ya makala **500,000**.

## Marejeo 
## Viungo vya nje
* Russian Language Wikipedia
* The embassy of the Russian-language Wikipedia

Jamii:Wikipedia kwa lugha tofauti
Wikipedia ya Kidenmark

**Wikipedia ya Kidenmark** ni toleo la kamusi elezo huru ya Wikipedia kwa lugha ya Kidenmark. Wikipedia hii, iliazishwa mnamo tar. 1 Februari katika mwaka wa 2002. Na kwa tar. 28 Desemba 2008, Wikipedia hii imefikisha zaidi ya makala 100,000. Kutokana na Kidenmark kuwa lugha inayoingiliana na  Kiswidi na Kinorwei, wasimamizi wa mitandao hushirikiana kwa heshima ya mitandao yao ya Wikipedia kwa kupitia *Skanwiki* sehemu ya mtando wa Wikimedia mashuhuri kama Meta-Wiki.

## Viungo vya nje
* Danish Wikipedia
* Meta: Skanwiki
* Report from the Danish Wikipedia, Wikipedia Signpost, 25 Septemba 2006.

Jamii:Wikipedia kwa lugha tofauti
Wikipedia ya Kiesperanto

**Wikipedia ya Kiesperanto** (Kiesperanto: *Vikipedio en Esperanto*, au *esperantlingva Vikipedio*) ni toleo la kamusi elezo huru ya Wikipedia kwa lugha ya Kiesperanto. Wikipedia hii, ilianzishwa mnamo mwezi wa Desemba katika mwaka wa 2001, ikiwa kama Wikipedia ya kumi na moja kuanzishwa (ikifuatiwa na Wikipedia ya Kibasque). 

Mnamo mwezi wa Juni katika mwaka wa 2008, toleo hili likavuka idadi ya makala 100,000, na kuifanya iwe Wikipedia ya 21 kwa ukubwa wa hesabu ya wingi wa makala na pia ni kubwa wa upande wa lugha ya kuundwa (bila kujumlisha Wikipedia ya Kivolapük ambayo yenyewe ina makala nyingi za mbegu).

Wikipedia ya Kiesperanto, ilianza na makala 139 kutoka katika kamusi elezo ya Enciklopedio Kalblanda ya Stefano Kalb.
## Viungo vya Nje 
* Manual at *Vikilibroj* (Wikibooks)
* Report at *Libera Folio*, March 2008 
* Clip at Youtube.com

Jamii:Wikipedia kwa lugha tofauti
Wikipedia ya Kifini

**Wikipedia ya Kifini** ni tole la kamusi elezo huru ya Wikipedia kwa lugha ya Kifini. Kwa hesabu ya makala, hii ni Wikipedia ya 13 kwa ukubwa na wingi wa makala zaidi ya 199,000, zilizofikishwa mnamo tar. 3 Aprili 2009.

Mradi wa Wikipedia ya Kifini, ulianzishwa mwishoni mwa mwaka wa 2002, lakini ilibaki na ngazi iliododa hadi hapo ilipofika mwaka wa 2003. Kasi ya kukuza mradi huu iliongozeka baada ya kubadilishwa kwa bidhaa pepe ya MediaWiki kuwa katika hali ya III na hiyo ilikuwa mwishoni mwa mwezi Novemba 2003, na ikaendelea kuongezeka hadi kunako mwaka wa 2004.

## Malengo 
* 200,000 makala - 12 Aprili 2009
* 100,000 makala - 11 Februari 2007
* 50,000 makala - 21 Februari 2006
* 15,000 makala - 9 Februari 2005
* 5,000 makala - Aprili 2004
* 1,000 makala - Septemba 2002

## Viungo vya nje
*  Finnish Wikipedia
*  Report from the Finnish Wikipedia, from Wikipedia Signpost (in English Wikipedia), 2006-10-23.

Jamii:Wikipedia kwa lugha tofauti
Wikipedia ya Kihungaria

**Wikipedia ya Kihungaria** (Kihungaria: *Magyar Wikipédia*) ni toleo la kamusi elezo huru ya Wikipedia kwa lugha ya Kihungaria/Magyar. Wikipedia hii, ilianzishwa mnamo tar. 8 Julai 2003. Wikipedia hii, imefikisha idadi ya makala zaidi ya 100,000 kunako tar. 17 Julai 2008.

## Viungo vya nje
Jamii:Wikipedia kwa lugha tofauti
Michigan

**Michigan** ni jimbo la kujitawala la Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani. Umbo lake linafanana na rasi mawili linalozungukwa na Ziwa Superior, Ziwa Michigan, Ziwa Huron na Ziwa Erie. Imepakana na Kanada, Ohio, Indiana na Wisconsin. 

Mji mkuu ni Lansing na mji mkubwa ni Detroit.

Jimbo lina wakazi wapatao 10,003,422 (2008) wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 253,793. 

thumb|left
## Viungo vya Nje 
* State of Michigan Official Website

Jamii:Michigan
Jamii:Majimbo ya Marekani
New Hampshire

thumbnail|right|280px|Sehemu ya Jimbo la New Hampshire
**New Hampshire** (Hampshire Mpya(sw) ni jimbo katika eneo la **New England** kaskazini-mashariki mwa Marekani. Jimbo hilo linapakana na Massachusetts upande wa kusini, Vermont upande wa magharibi, Maine na Ghuba ya Maine upande wa mashariki, na mkoa wa Quebec wa Kanada upande wa kaskazini. Kati ya majimbo 50 ya Marekani, New Hampshire ni jimbo la saba kwa ukubwa wa eneo la ardhi na la kumi kwa idadi ya watu wachache, ikiwa na wakazi 1,377,529 kulingana na sensa ya mwaka 2020.Concord ndio mji mkuu wa jimbo, na Manchester ndio mji wenye wakazi wengi zaidi.

Mji mkuu ni Concord na Manchester ni mji mkubwa.

Ilikuwa moja ya koloni 13 asilia za Uingereza zilizoasi dhidi ya nchi mama tangu mwaka 1776 na kuanzisha Maungano ya Madola ya Amerika.

Imepakana na Kanada, Maine, Massachusetts na Vermont.

Jimbo lina wakazi wapatao 1,315,809 (2008) wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 24,217.

Kiingereza ni lugha rasmi.
thumb|left

## Viungo vya Nje 
*  State of New Hampshire Official Website


Jamii:Majimbo ya Marekani
Jamii:New England
Tokeeo

**Tokeeo ** ni ndege wa jenasi *Macronyx* na *Tmetothylacus* katika familia ya Motacillidae. Wanafanana na matikisa lakini tokeeo ni wakubwa zaidi na makucha ya nyuma ni marefu sana, marefu hata kuliko yale ya vipimanjia. Mgongo wao una michirizi kahawia na wana rangi ya manjano, machungwa au nyekundu chini. Wana mkufu mweusi kidarini. Ndege hawa wanatokea Afrika tu na hupatikana ardhini; hula wadudu. Tago lao ni kikombe cha manyasi ardhini na jike huyataga mayai 2-4.

## Spishi 
* *Macronyx ameliae*, Tokeeo Koo-jekundu (Rosy-throated Longclaw)
* *Macronyx aurantiigula*, Tokeeo Koo-dhahabu (Pangani Longclaw)
* *Macronyx capensis*, Tokeeo Kusi (Cape Longclaw)
* *Macronyx croceus*, Tokeeo Koo-njano au Katadole (Yellow-throated Longclaw)
* *Macronyx flavicollis*, Tokeeo Habeshi (Abyssinian Longclaw)
* *Macronyx fuelleborni*, Tokeeo Mkufu-mweusi (Fülleborn's Longclaw)
* *Macronyx grimwoodi*, Tokeeo wa Grimwood (Grimwood's Longclaw)
* *Macronyx sharpei*, Tokeeo wa Sharpe (Sharpe's Longclaw)
* *Tmetothylacus tenellus*, Shani au Tokeeo Shani (Golden Pipit)

## Picha 

Macronyx ameliae -East Africa-8.jpg|Tokeeo koo-jekundu
Pangani Longclaw (Macronyx aurantiigula).jpg|Tokeeo koo-dhahabu
Cape Longclaw (36149005780).jpg|Tokeeo kusi
Abyssinian Longclaw (Macronyx flavicollis) from side.jpg|Tokeeo Habeshi
Sharpe‘sLongclaw.jpg|Tokeeo wa Sharpe
Pipit Golden by Mark Tittley.jpg|Tokeeo shani

Jamii:Shomoro na jamaa
Vermont

**Vermont** ni jimbo la kujitawala la Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani. Iko katika kaskazini-mashariki ya nchi. Mji mkuu ni Montpelier na mji mkubwa ni Burlington. Impekana na Kanada (Quebec), New Hampshire, Massachusetts na New York. Jimbo lina wakazi wapatao 621,270 (2008) wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 24,923.

thumb|left

## Viungo vya Nje 
*  State of Vermont Official Website


Jamii:Majimbo ya Marekani
Jamii:New England