open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hifadhi ya Taifa ya Bakossi

**Hifadhi ya Taifa ya Bakossi** (BNP) ni eneo lililohifadhiwa ndani ya *Hifadhi ya Msitu ya Bakossi,* iliyoundwa mwaka 2008. Hifadhi hii ina eneo la hektari 29,320.

## Wanyama na Mimea 
Eneo la mandhari ya Bakossi ni sehemu ya eneo la ikolojia la Nyanda za Juu za Kamerun .  Eneo la mandhari ya Bakossi linajumuisha aina mbalimbali ya makazi katika urefu tofauti. 

Wafanyakazi kutoka *Kew Gardens* na *IRAD-National Herbarium* ya Kamerun walifanya kazi katika kuandaa orodha ya mimea katika eneo la Kupe-Bakossi mnamo miaka ya 1995 na 2005. Eneo hilo halijajulikana kuwa na aina nyingi za mimea. Wataalamu wa mimea walipata aina 2,440 za mimea, idadi kubwa. Kati ya hizi, spishi moja kati ya 10 ilikuwa mpya katika sayansi. 82 zilizuiliwa katika eneo hilo na 232 zilitishiwa kutoweka kulingana na vigezo vya Umoja wa Kimataifa wa Uhifadhi wa Mazingira (IUCN) 2001. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Hifadhi ya Taifa ya Chebera Churchura

**Hifadhi ya Taifa ya Chebera Churchura** ni mbuga ya taifa inayopatikana kusini magharibi mwa Ethiopia . Hifadhi hii ilianzishwa na serikali ya mkoa mwaka 2005. 

## Flora 
Hifadhi hiyo ina eneo la kilomita za mraba 1,250 na ina aina nne za makazi ya viumbe. Sehemu kubwa ya mbuga hiyo, 62%, ni nyika yenye miti mingi inayotawaliwa na nyasi za tembo ( *Pennisetum purpureum* ), huku misitu ya milimani ikijumuisha 29% pamoja na misitu na misitu ya mito ya sehemu iliyobaki.

## Wanyama 
Hifadhi hiyo ina aina  za 37 spishi  za mamalia wakubwa na aina 237 za ndege. Tembo wa Afrika ni wachache sana katika maeneo ya misitu yaliyohifadhiwa na tambarare wazi. Mamalia ambao pia wanapatikana katika mbuga ya taifa ya Chebera Churchura ni pamoja na Simba, Chui, Servals, Kudus wakubwa, Colobus, Viboko, Kunguri wa Defassa, Warthog, na Nyati wa Cape . 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:Utalii nchi kwa nchi

Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Boumba Bek

**Hifadhi ya Taifa ya Boumba Bek** ni mbuga ya taifa iliyoko kusini-mashariki mwa Kameruni.

## Historia 
Hifadhi hiyo haipitishwa bado, kulingana na mshauri wa kisayansi wa Mfuko wa Wanyamapori Ulimwenguni katika eneo hilo, Paul Robinson Ngnegueu, " uwindaji haramu ni tishio kubwa katika Boumba Bek."  Hayo ni matokeo ya mdororo wa kiuchumi wa mwishoni mwa miaka ya 1980 nchini Kamerun.  Wazawa walideuka majangili, kwa kuatfuta fursa za kifedha.  

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Campo Ma'an

[thumb| [Swala aina ya Peters's Duiker]]
'''Hifadhi ya Taifa ya Campo Ma'an''', Ina eneo la kilomita za mraba 2,680  . Ni Hifadhi ya taifa nchini Kamerun, iliyoko Mkoa wa Kusini katika tarafa ya Océan .  

Inapakana na Guinea ya Ikweta upande wa kusini, Bahari ya Atlantiki upande wa magharibi,  Vallée-du-Ntem na Mvila upande wa mashariki.  Jumla ya eneo la hifadhi na eneo la bafa ni takribani hekta 700, 000.  

Hali ya hewa ina misimu miwili ya kiangazi, Novemba hadi Machi na Julai hadi Agosti, na misimu miwili ya mvua, Aprili hadi Juni na Agosti hadi Oktoba.  Wastani wa halijoto ni 25°C. 

## Mimea na wanyama 
[thumb| Picha ya [sokwe kutoka katika mpango wa makazi wa WWF katika Mbuga ya taifa ya Campo Ma'an.]]
Mbuga ya taifa ya Campo Ma'an ni sehemu kuu ya bayoanuwai, yenye aina mbalimbali za mimea na wanyama, na pamoja na magonjwa kadhaa ya kijamii.  Aina za mamalia ni pamoja na tembo wa msituni, duiker, viboko, nguruwe wa msituni, pangolini wakubwa, mnyama aina ya black colobus, mandrills na chui .   Idadi ndogo ya nyati wa misitu wanaishi katika eneo la kusini la mbuga hiyo.  Mbuga ya taifa ya Campo Ma'an ina idadi kubwa ya sokwe wa nyanda za chini walio hatarini kutoweka na sokwe wa kati walio hatarini kutoweka .

 Eneo hili linachukuliwa kuwa na mandhari ya kupendeza kwa uhifadhi wa sokwe wa nyanda za chini na sokwe wa kati na IUCN  na mbuga hiyo ni sehemu ya mradi unaoendelea wa kukaa sokwe.  Aina za reptilia zilizoripotiwa ni 122, na aina za samaki ni 165. Uchunguzi wa millipedes, uliofanywa mwaka wa 2015, unaripoti spishi 27 katika Mbuga ya Kitaifa ya Campo Ma'an, iliyo nyingi zaidi ni *Aporodesmus gabonicus.*  

Pia ni mojawapo ya maeneo 33 ya ndege yanatambuliwa katika kona ya kusini-magharibi ya Kamerun, na ina zaidi ya spishi 300 za ndege.   Aina ya msitu huo ni mwavuli wa kijani kibichi unaofungwa zaidi, na unafafanuliwa kama *msitu wa Atlantic wa Biafra* wenye spishi nyingi za mimea katika familia ya Caesalpiniaceae .  Okidi adimu na iliyo hatarini sana kutoweka kutoka kwa jenasi ya Distylodon iligunduliwa katika kijiji cha jirani cha Bifa; tathmini inaendelea ili kugundua kutokea zaidi kwa spishi hii ndani ya eneo lililohifadhiwa.  Jumla ya spishi za mimea zimeripotiwa kuwa 256, na 22 zimeorodheshwa kuwa hatarini na IUCN . 

Eneo la msitu lililo na Mbuga ya taifa ya Campo Ma'an linaaminika kuendelea kuwa ni msitu wa mvua wa kitropiki katika enzi za Pleistocene, kwa kuzingatia usambazaji wa spishi za mimea zinazotawanya polepole na viwango vya juu vya kuenea.  Ukataji miti wa kuchagua ulifanyika mnamo 1994-1995, ukiacha barabara za uvunaji katika eneo la hifadhi. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:Mkoa wa Kusini (Kamerun)
Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Bénoué

**Hifadhi ya Taifa ya Bénoué** ni mbuga ya taifa ya Kamerun na Hifadhi iliyoteuliwa na UNESCO .  Ina hektari  180,000 kwa ukubwa. Hifadhi hii ina sehemu kubwa ya mbele ya Mto Bénoué,  ambayo inaenea kwa zaidi ya kilomita 100 kutengeneza mpaka wa mashariki. 

Barabara ya umma kuelekea Tcholliré inakatiza sehemu ya kaskazini ya hifadhi hiyo. Mpaka wa magharibi umeundwa na barabara kuu inayounganisha miji ya Garoua kuelekea kaskazini, na Ngaoundéré kusini.  Hifadhi hiyo  inapatikana kwa kuja kaskazini kutoka Ngaoundéré. 

## Historia 
Mnamo 1932, eneo hilo lilianzishwa kama Hifadhi ya wanyama. Iliboreshwa na kuwa Hifadhi ya taifa mnamo 1968, na mnamo 1981, ikawa Hifadhi ya Mazingira. 

## Mimea na wanyama 
[right|thumb| [Kiboko ndani ya hifadhi]]
Hupatikana wanyama mbalimbali katika hifadhi hiyo ikiwa ni pamoja na, tembo wa afrika, fisi mwenye madoadoa , nguruwe, nguruwe na tumbili pia hupatikana katika mbuga hiyo. Wanyama wakubwa katika mbuga hiyo ni swala kama vile kob, kore wa magharibi, eland kubwa na kunde, pamoja na nyati wa afrika . 

Mahali pekee barani Afrika ambapo kuna mabadiliko ya kweli ya kutazama eland kubwa, swala mkubwa zaidi barani Afrika, yupo ndani ya Mbuga ya taifa ya Bénoué.  Mbwa mwitu wa afrika yuko ndani ya mbuga ya taifa, ingawa sio kawaida hapo kuliko katika Hifadhi ya taifa ya Faro .  Mbuga ya taifa ya Bénoué inajulikana kwa makoloni yake ya viboko .  

Tangu 2005, eneo hilo linachukuliwa kuwa ni kitengo cha Uhifadhi wa Simba.  Mwaka wa 2011, idadi ya simba ilihesabiwa kuwa ni 200.  

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Deng Deng

**Hifadhi ya Taifa ya Deng Deng** ni mbuga ya taifa nchini Kamerun . Ilianzishwa mnamo 2010, ina eneo la kilomita za mraba 682.64. 

## Jiografia 
Hifadhi ya taifa ya Deng Deng iko kwenye Mto Sanaga . Hifadhi ya Lom Pangar iko mashariki mwa mbuga hiyo.

Hifadhi ya taifa ya Deng Deng iko kilomita 50 kusini mashariki mwa Mbuga ya taifa ya Mbam Djerem .

## Mimea na wanyama 
Hifadhi ya taifa ya Deng Deng iko katika eneo la Mosaic ya Kaskazini mwa Kongo ya msitu wa savanna.

Hifadhi hiyo hupatikana wanyama kama sokwe ( *Pan troglodytes* ), tembo wa msituni wa afrika ( *Loxodonta cyclotis* ), kiboko ( *Hippopotamus amphibius* ), pangolin wakubwa ( *Smutsia gigantea* ), na duiker mwenye mgongo wa njano ( Cephalophus silvicultor ). 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:Mkoa wa Mashariki (Kamerun)
Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Douala-Edéa

**Hifadhi ya Taifa ya Douala-Edéa**, zamani ilijulikana kama "Hifadhi ya Wanyamapori ya Douala-Edéa", ni mbuga ya taifa katika Mkoa wa Littoral wa Kamerun .

## Historia 
Hifadhi hiyo ilianzishwa mnamo 1932. Kameruni iliteua hifadhi hiyo kama mbuga ya wanyamapori kwa madhumuni ya kisayansi mwaka 1971, na kufikia mwaka  1974 hifadhi hiyo ilikuwa na wahifadhi na kituo cha walinzi. Iliteuliwa kuwa mbuga ya taifa mwaka 2018. 

Mnamo Oktoba 2018, iliboreshwa hadi hadhi ya mbuga ya taifa. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Hifadhi za Taifa za Kamerun
Jamii:Douala
Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Lobéké

alt=Picha ya Mwonekano wa hifadhi ya Taifa ya Lobéké|thumb|Picha ya Mwonekano wa hifadhi ya Taifa ya Lobéké
**Hifadhi ya Taifa ya Lobéké**, ni mbuga ya taifa iliyopo kusini mashariki mwa Kamerun ndani ya Mkoa wa Mashariki .  

Ipo katika Bonde la Kongo, inapakana upande wa mashariki na Mto Sangha ambao unatumika kama mpaka wa kimataifa wa Kamerun na Jamhuri ya Afrika ya Kati na Jamhuri ya Kongo .  

Pia ipo karibu na hifadhi zingine mbili huko CAR na Kongo. Upande wa kaskazini-magharibi kuna Mbuga ya taifa ya Boumba Bek, mbuga nyingine za taifa katika Mkoa wa Mashariki wa Kamerun. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Mbam Djerem

**Hifadhi ya Taifa ya Mbam Djerem** inapatikana nchini Kamerun. Ilianzishwa mwaka 2000 na ina eneo la kilomita za mraba 4234.78.

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Kamerun
Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Bonde la Mbéré

alt=Maporomoko ya Lancrenon katika kijiji cha Yamba|thumb|Maporomoko ya Lancrenon  katika kijiji cha Yamba
**Hifadhi ya Taifa ya Bonde la Mbéré** ni mbuga ya taifa iliyoko mashariki ya kati mwa Kamerun . 

## Historia 
Hifadhi hiyo ilianzishwa mnamo 4 Februari 2004 kwa mujibu wa Amri N ° 2004/0352 / PM kwa malengo yafuatayo:

* Ulinzi wa hifadhi za maji kusini mwa Kamerun na uhifadhi wa mandhari ya kuvutia ya Bonde la Mbéré.
* Kuhakikisha uendelevu na mtiririko wa mto Mbéré.
* Kukuza maendeleo ya utalii wa mazingira ili kuboresha hali ya maisha ya wakazi wa eneo hilo
* Kupata makazi ya spishi kama vile kiboko, nyati wa Kiafrika na mlima reedbuck . 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Hifadhi ya Mefou

**Hifadhi ya Mefou,** ( ), pia inajulikana kama *Hifadhi ya wanyamapori ya Mefou na Hifadhi ya Mfou,* ni hifadhi ya wanyamapori katika eneo la misitu la Mfou nchini Kamerun . Ndani yake kuna Mbuga ya wanyama ya Mefou  ambayo inatumika kama makazi ya sokwe ambao asili yao ni Afrika : tumbili, sokwe na sokwe . 

## Historia 
Ape Action Africa ilianzisha sehemu salama pa kuhifadhi nyani waliokuwa wakihifadhiwa katika hifadhi ya wanyama ya Mvog-Betsi huko Yaoundé . Hatimaye, ikachukua hatua ya kuwalinda nyani ambao waliathiriwa na biashara haramu. 

Mnamo 2010, mkurugenzi wa Ape Action Africa, Kanali Avi Sivan, aliuawa katika ajali ya helikopta . 

## Picha katika hifadhi 

Faili:Mandril in the Reserve sanctuary Mefou.jpg|Mandril
Faili:Mandrill adulte du sanctuaire de la Mefou.jpg|Sokwe Mandril
Faili:Gorille adulte avec dos argenté du sanctuaire de la Mefou.jpg|Sokwe mwenye backback
Faili:Femelle gorille dans la reserve de la Mefou.jpg|Gorilla wa kike
Faili:Singe dans le Park de la Mefou2.jpg|Kuingia kwenye hifadhi
Faili:Singe dans le Park de la Mefou7.jpg|Miti kwenye hifadhi
Faili:Chimpanzé in Primate Reserve sanctuary Mefou.jpg|Sokwe Wamefungwa huko Mefou
Faili:Femelle gorille adulte dans la reserve de la Mefou.jpg|Gorilla wa kike

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:Mkoa wa Kati (Kamerun)
Hifadhi ya Taifa ya Mpem na Djim

**Hifadhi ya Taifa ya Mpem na Djim** ni eneo lililohifadhiwa nchini Kamerun . Hifadhi hiyo iliteuliwa na serikali ya Kamerun kuwa hifadhi ya taifa mwaka 2004, na inashughulikia eneo la kilomita za mraba 974.8. 

## Jiografia 
Hifadhi hiyo iko katika Mkoa wa Kati wa Kamerun. Hifadhi hiyo inapakana na mito ya Mpem na Djim, ambayo ni sehemu ya Mto Sanaga . 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:Mkoa wa Kati (Kamerun)
Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Nki,

**Hifadhi ya Taifa ya Nki**, ni mbuga ya taifa iliyopo kusini mashariki mwa Kamerun, katika Mkoa wa Mashariki . Miji ya karibu zaidi na Nki ni Yokadouma, Moloundou na Lomie.

## Mimea 
alt=Hifadhi ya Kitaifa ya Nki inayohifadhi takriban tembo 3,000 wa msitu wa Afrika kufikia mwaka wa 2006.|thumb|Hifadhi ya Kitaifa ya Nki inayohifadhi takriban tembo 3,000 wa msitu wa Afrika kufikia mwaka wa 2006.
Kama ilivyo kwa Boumba-Bek upande wa kaskazini-mashariki, aina kuu ya msitu ni ya kijani kibichi kila wakati na mwavuli wazi unaotawaliwa na *Triplochiton* wa m 50-60 , ingawa umechanganywa na sehemu kubwa za kijani kibichi kilichofungwa. Pia kuna baadhi ya miti ya *Uapaca* iliyofurika katika kando ya Mto Dja. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Takamanda

**Hifadhi ya Taifa ya Takamanda** ni eneo lililohifadhiwa nchini Kamerun, lililoanzishwa mwaka 2008 ili kusaidia kuwalinda sokwe walio hatarini kutoweka. 

Hifadhi ya Msitu wa Takamanda, ilianzishwa mnamo 1934 na eneo la kilomita za mraba 675.99. 

Kuna takriban vijiji 43 katika hifadhi hiyo na mwaka 2000 watu wapatao 16,000 waliishi humo. 

Hifadhi hiyo ina sifa ya bioanuwai kubwa, ambayo wanyama mbalimbali huishi, pamoja na aina kadhaa za nyani, kuna nguruwe wa mwitu, antelopes ndogo na aina nyingi za ndege. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Hifadhi ya Taifa ya Faro

**Hifadhi ya Taifa ya Faro** ni mbuga ya taifa katika Mkoa wa Kaskazini, Kamerun . Inachukua eneo la kilomita za mraba 3,300 na iko karibu na mpaka wa Naijeria, imezungukwa upande wa mashariki na hifadhi kadhaa za uwindaji.  Ni makazi ya duma, vifaru weusi, tembo, na inajulikana kwa makoloni yake ya viboko . 

Hifadhi hiyo imefungamana na mito miwili mikubwa ya mchanga, wa kudumu, Faro upande wa kaskazini-mashariki na Déo kando ya upande wa magharibi, ambapo inapita ndani ya Faro katika upande wa kaskazini kabisa. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:Mkoa wa Kaskazini (Kamerun)
Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Waza

alt=Picha ya Tembo katika Hifadhi ya Waza|thumb|Picha ya Tembo katika Hifadhi ya Waza
**Hifadhi ya Taifa ya Waza**, ni mbuga ya taifa katika Idara ya Logone-et-Chari, katika Mkoa wa Kaskazini ya Mbali, Kamerun .  

Ilianzishwa mwaka 1934 kama hifadhi ya uwindaji, na ina jumla ya eneo la kilomita za mraba 1,700. Waza ilipata hadhi ya mbuga ya taifa mwaka 1968, na ikawa hifadhi ya UNESCO mwaka 1979. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:Mkoa wa Kaskazini ya Mbali (Kamerun)
Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Asili ya Cova-Paul-Ribeira da Torre

**Hifadhi ya Asili ya Cova-Paul-Ribeira da Torre**, Ipo mashariki mwa kisiwa cha Santo Antão, ni mojawapo ya "mbuga za asili" kumi katika nchi ya Cape Verde .  

Eneo lake ni kilomita za mraba 20.92.  , Hifadhi hiyo iko kwenye orodha ya majaribio ya maeneo ya Urithi wa Dunia . 

## Picha 

Faili:ValeRibeiraPaul.JPG|alt=Bonde la Paul linaloelekea baharini  Eneo- kilomita20.92 (8.08 sq mi)|Bonde la Paul linaloangalia baharini Eneo- kilomita 20.92 (8.08 sq mi)
Faili:Cova Krater.jpg|Eneo linalozunguka bonde la Cova
Faili:Ribiera da torre1.JPG|Ribeira da Torre na bonde lake

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Hifadhi ya Taifa ya Aouk

**Hifadhi ya Taifa ya Aouk** ni mbuga ya taifa nchini Chad . Ina eneo la kilomita za mraba 7400. 

Ingawa mbuga hiyo haikukua ikiwa na ulinzi sawa na Mbuga ya taifa ya Zakouma, bado ina mchanganyiko mkubwa na wa kuvutia wa mamalia na ndege. Ni mahali maarufu kwa safari za utalii. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Wanyama ya Bahr Salamat

**Hifadhi ya Wanyama ya Bahr Salamat**, ni eneo la hifadhi nchini Chad . Umepewa jina la Mto Bahr Salamat ambao unapita katikati ya hifadhi hiyo. Eneo hilo liliteuliwa kuwa hifadhi ya taifa mnamo 1 Januari 1964 na limeorodheshwa kama  moja ya hifadhi ya IUCN.

Eneo hili lina jukumu muhimu sana kwa wanyamapori wanaozunguka, kutoa hifadhi kwa aina kadhaa za ndege wanaohama, kusaidia duma, viboko, tembo na aina kadhaa za swala. Inazuia mafuriko, inadhibiti ujazaji wa maji chini ya ardhi, kukamata mashapo na udhibiti wa maji ya kemikali, na pia ni kitovu cha spishi kadhaa za samaki. 

## Viungo vya nje 
* Kituo cha Ufuatiliaji wa Uhifadhi Ulimwenguni

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Hifadhi ya Asili ya Moroços

**Hifadhi ya Asili ya Moroços** ( *Parque Natural de Moroços* ), Ipo katikati ya kisiwa cha Santo Antão, ni mojawapo ya "mbuga za asili" kumi nchini Cape Verde .  

Eneo lake ni kilomita zamraba 8.18. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:Milima ya Kabo Verde
Hifadhi ya Asili ya Fogo

alt=Alama ya kukaribishwa kwenye hifadhi ya asili|thumb|Alama ya kukaribishwa kwenye hifadhi ya asili
**Hifadhi ya Asili ya Fogo** ( ), Ipo kwenye kisiwa cha Fogo, ni mojawapo ya "mbuga za asili" kumi katika nchi ya Cape Verde .  

Eneo la hifadhi hiyo ni kilomita za mraba 84.69,   50% ya mbuga hiyo iko ndani ya manispaa ya Santa Catarina do Fogo, 28% katika manispaa ya Mosteiros na 22% katika São Filipe .  

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Hifadhi ya Taifa ya Manda

**Hifadhi ya Taifa ya Manda** ni mbuga ya taifa ya nchini Chad .

Iko kusini mwa Chad karibu na mji wa Sarh na imepakana na Mto Chari upande wa mashariki na upande wa kusini magharibi ni barabara ya Sarh-Ndjamena. 

Hifadhi hiyo inachukua zaidi ya hektari 113,000 na ilianzishwa mnamo 1965, kabla ya kuwa hifadhi ya wanyama tangu 1953.

Mamalia katika mbuga hiyo ni pamoja na simba na mamalia wengine wakubwa ambao wanaweza kuonekana tu wakati wa kiangazi. 

Baadhi ya ndege wanaopatikana katika Hifadhi ya Taifa ya Manda Chad ni pamoja na Yellow penduline tit, Senegal Eremomela, blackcap babbler, white collared starling, bush petronia, Rufous Cisticola, Gambaga fly catcher na red faced pytilia miongoni mwa wengine wengi.  Hifadhi ya taifa ya Manda iliundwa awali kwa ajili ya ulinzi wa eneo la Derby, lakini kama tembo wa afrika, spishi hii ilitoweka kutoka kwenye hifadhi hiyo mwishoni mwa miaka ya 1980. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Zakouma

**Hifadhi ya Taifa ya Zakouma**, Ina eneo la kilomita za mraba 1,158, ni mbuga ya taifa ilyopo kusini mashariki mwa Chad, inayozunguka mpaka wa Mkoa wa Guéra na Mkoa wa Salamat .     I

Ilianzishwa kuwa mbuga ya taifa mwaka 1963 kwa amri ya rais, na kuipa ulinzi wa hali ya juu zaidi unaopatikana chini ya sheria za taifa. 

## Historia 
Zakouma ndiyo mbuga kongwe zaidi ya taifa ya Chad,  iliyoanzishwa na serikali ya taifa hilo mwaka wa 1963.   

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Dahlak Marine

**Hifadhi ya Taifa ya Dahlak Marine,** ni mbuga ya taifa katika Mkoa wa Kaskazini mwa Bahari Nyekundu huko Eritrea . Inajumuisha sehemu ya visiwa vya Dahlak na maji yanayozunguka.

Ruhusa lazima ipatikane kabla ya kuruhusiwa kusafiri hadi Hifadhi ya taifa ya Dahlak Marine. Hifadhi hiyo inastawi na wanyamapori na kuna wastani wa aina 325 za samaki katika maji yanayozunguka eneo hilo. Visiwa vingi visivyokaliwa na watu vimekuwa maeneo ya kuweka viota kwa idadi kubwa ya ndege wa baharini kwa sababu ya asili yao iliyotengwa na malisho tajiri katika eneo jirani. 

Mbali na wanyamapori, kuna idadi ndogo ya watu 2,500 wanaoishi kwenye visiwa vinne. Watu hawa hudumisha mtindo wao wa maisha wa kitamaduni wa kuchunga mbuzi na ngamia, pamoja na kuvua samaki. Upigaji mbizi wa Scuba sasa unaruhusiwa katika eneo hilo na unaongozwa na kikundi cha wapiga mbizi waliofunzwa ambao wanajumuisha wapigania uhuru wa zamani ambao wanaunda msingi wa utalii wa kupiga mbizi wa Eritrea.  

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:Bahari ya Shamu
Hifadhi ya Taifa ya Semenawi Bahri

**Hifadhi ya Taifa ya Semenawi Bahri,** ni mbuga ya taifa huko Eritrea .

Inaundwa na milima mikubwa na mabonde, iko kwenye mwinuko wa kati ya mita 900 na 2400. Aina mbalimbali za wanyamapori huishi humo, ikiwa ni pamoja na duiker, klipsppringer, warthog, chui na bushbuck . Aina nyingi za ndege pia zimegunduliwa hivi karibuni. 

Barabara moja ya lami inapita humo ili kurahisisha usafiri. Hifadhi hiyo pia ina vifaa vya vituo vya burudani huko Meguo, Medhanit na Sabur.  Hifadhi hiyo haijulikani vyema kwa watalii wa kimataifa na wa ndani. Walakini, vivutio vyake ni pamoja na mimea na wanyama na ndege. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Hifadhi ya Taifa ya Banhine

**Hifadhi ya Taifa ya Banhine**, ni eneo lililohifadhiwa kaskazini mwa Mkoa wa Gaza, Msumbiji . Hifadhi hii ilianzishwa mnamo 26 Juni 1973.  

Mnamo 2013 mipaka ya Hifadhi ilisasishwa  ili kuonyesha vyema hali halisi ya ardhi, hasa uwepo wa binadamu katika eneo hilo.

## Wanyama 
Aina 18 za samaki zinapatikana katika hifadhi hiyo. Samaki wa Afrika wa lungfish, spishi mbili za killifish na aina mbili za barbel wameunda njia za kukabiliana na vipindi vinavyotabirika vya ukame. Wakati fulani, ardhi oevu huwa kavu kabisa. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Goz Beïda

**Hifadhi ya Taifa ya Goz Beïda** ni mbuga ya taifa  ya nchini Chad na ina eneo la kilomita ya mraba 3000. 

Iko karibu na mji wa jina moja katika mkoa wa Sila. Eneo hilo limekumbwa na migogoro ya ndani nchini humo, lakini pia limesalia kuwa kimbilio la spishi nyingi za mimea na wanyama walio hatarini kutoweka.

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Sena Oura

**Hifadhi ya Taifa ya Sena Oura** (    )  ni eneo lililohifadhiwa lenye hadhi ya mbuga ya taifa nchini Chad. 

Ilianzishwa mnamo 2010 katika Idara ya Mayo-Dallah ya mkoa wa magharibi wa May-Kebbi, kwenye mpaka na Kamerun,  iliundwa na kuanza kutumika kwa Sheria ya 16 katika eneo la kilomita za mraba 735.2.

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Gorongosa

**Hifadhi ya Taifa ya Gorongosa** iko upande wa kusini wa Bonde Kuu la Ufa la Afrika katikati mwa Msumbiji , Kusini-mashariki mwa Afrika .

Ina zaidi ya eneo la kilomita za mraba 4,000.

## Wanyamapori 
right|thumb|300x300px| Warthogs
Gorongosa ni makazi kwa wanyama na mimea mbalimbali baadhi yao hawapatikani popote pengine duniani. Bioanuwai hii tajiri inaunda ulimwengu mgumu ambapo wanyama, mimea na watu huingiliana. 

Kuanzia wadudu wadogo hadi mamalia wakubwa zaidi, kila mmoja ana jukumu muhimu katika mfumo ikolojia wa Gorongosa. Mbuga hii inajumuisha vilima vya mchwa vinavyotumiwa kama kivuli cha mende na kudu . 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Chimanimani

**Hifadhi ya Taifa ya Chimanimani** ( Kireno : Parque Nacional de Chimanimani ) ni eneo lililohifadhiwa katika Mkoa wa Manica nchini Msumbiji . Iko katika Milima ya Chimanimani kwenye mpaka na Zimbabwe . Pamoja na Mbuga ya taifa ya Chimanimani ya Zimbabwe inaunda Mbuga ya Chimanimani Transfrontier.  Iliteuliwa kuwa hifadhi mnamo 2003. Mnamo 2020 iliteuliwa kuwa hifadhi ya taifa. 

## Jiografia 
Hifadhi hii ina eneo la kilomita za mraba 656.  Inalinda sehemu ya Msumbiji ya Milima ya Chimanimani, ikijumuisha Monte Binga (m 2436), kilele cha juu kabisa cha Msumbiji. Hifadhi hii ina eneo kubwa la buffa (1723 km2),  ambalo linaenea hadi maeneo ya mwinuko wa chini kuelekea kusini, mashariki, na kaskazini, na inajumuisha hifadhi za misitu za Moribane, Mpunga, Maronga, na Zomba. Misitu ya hifadhi ya Moribane, Mpunga, na Maronga ilianzishwa mwaka 1953. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Odzala-Kokoua

**Hifadhi ya Taifa ya Odzala-Kokoua** (au *Hifadhi ya Taifa ya Odzala* ) ni mbuga ya taifa katika Jamhuri ya Kongo .  

Hifadhi hiyo ililindwa kwa mara ya kwanza mnamo 1935, ikatangazwa kuwa hifadhi ya viumbe hai mnamo 1977, na ikapewa jina rasmi kwa amri ya rais mnamo 2001.

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Ogooué-Leketi

**Hifadhi ya Taifa ya Ogooué-Leketi** ni mbuga ya taifa katika Jamhuri ya Kongo, iliyoanzishwa mnamo 9 Novemba 2018.  

Hifadhi hii ina eneo la kilomita za mraba 3,500 kwenye mpaka na Mbuga ya taifa ya Batéké Plateau ya Gabon .

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Visiwa vya Bazaruto

alt=Picha ya Mtumbwi na wavuvi kwenye Kisiwa cha Magaruque, Msumbiji|thumb|Picha ya Mtumbwi na wavuvi kwenye Kisiwa cha Magaruque, Msumbiji
**Hifadhi ya Taifa ya Visiwa vya Bazaruto** (BANP) ni eneo lililohifadhiwa katika Mkoa wa Inhambane wa Msumbiji kwenye visiwa vya Bazaruto . 

Hifadhi hiyo ilitangazwa kuwa hifadhi ya taifa mnamo 25 Mei 1971. Iko nje ya pwani ya wilaya za Vilanculos na Inhassoro, inayofunika eneo kubwa la bahari na visiwa sita. 

## Mahali 
Mbuga ya taifa ya Bazaruto ilizinduliwa mwaka wa 1971, kisiwa cha visiwa sita karibu na pwani ya Msumbiji kati ya Vilankulo na Inhassoro .  Hifadhi hiyo iliundwa kulinda dugong na kasa wa baharini, na makazi yao. 

Mimea na wanyama wa visiwa, miamba ya matumbawe na ndege wa baharini pia walijumuishwa.  Kisiwa kikubwa zaidi ni Bazaruto Island na vingine ni Benguerra, Margaruque, Santa Carolina (Paradise Island), Banque na Pansy Shell Island.  

## Uhifadhi na Utalii 
BANP ni kivutio maarufu cha watalii. Kufikia mwaka wa 2011, hifadhi hiyo ilikuwa na hoteli tano zinazokuza programu za thamani ya juu na zisizo na athari. Hoteli hizo hutoa mchango muhimu kwa uchumi wa ndani kupitia ajira na mapato ya kodi. Mfuko wa Ulimwengu Pote wa Mazingira (WWF) una programu ya kusaidia jamii za wenyeji kuwa wa kisasa zaidi katika kutambua sehemu ya mapato kwa ajili ya kulinda rasilimali muhimu za kiikolojia. 

Mnamo Desemba 2017, usimamizi wa mbuga ulipitishwa kwa Mbuga za Afrika . 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika

Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Ntokou-Pikounda

**Hifadhi ya Taifa ya Ntokou-Pikounda** ni eneo la hifadhi lenye kilomita za mraba 4,472 katika Bonde la Kongo huko Jamhuri ya Kongo .

Hifadhi hiyo iliundwa kimsingi kulinda idadi ya viumbe hai wanaokadiriwa kuwa 15,000 wa nyanda za chini mnamo 28 Desemba 2012 wakati Baraza la Mawaziri la Kongo na Rais Denis Sassou Nguesso walipitisha amri ya kuanzisha Hifadhi ya taifa ya Ntokou-Pikounda. 

Hifadhi hii pia ina wastani wa tembo 8,000 wa msituni na sokwe 950. Miji na vijiji vinavyozunguka hifadhi hiyo vina idadi ya watu 25,000-30,000, na huduma chache zipo kwa watalii.    

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Conkouati-Douli

**Hifadhi ya Taifa ya Conkouati-Douli** ni mbuga ya taifa ya pwani inayotambuliwa na UNESCO katika Jamhuri ya Kongo . Shughuli kuu za hifadhi hii ni pamoja na utafiti wa kibaolojia na maendeleo ya utalii.

Iko karibu na vijiji vya Cotovindou na Louléma kando ya mpaka kati ya Kongo na Gabon, kwenye sehemu ya makutano ya njia ya taifa ya 5. 

Hifadhi hii ilichukua karibu hektari 300,000 lakini ilipunguzwa hadi hektari 144,294 kwa sheria ya mwaka 1989. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Hifadhi za Taifa za Jamhuri ya Kongo
Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Ruvubu

**Hifadhi ya Taifa ya Ruvubu,** ni mbuga ya taifa nchini Burundi inayojumuisha kilomita za mraba 508,   ambayo ilianzishwa mwaka 1980.  

Mipaka yake iko ndani ya majimbo ya Karuzi, Muyinga, Cankuzo na Ruyigi . Hifadhi hii inagusa nchi jirani ya Tanzania upande wa kusini, bonde la Mto Ruvubu ambalo mandhari yake yametawala eneo hilo. 

Hifadhi ya Taifa ya Ruvubu imepata jina lake kutokana na Mto Ruvubu unaopita katika urefu wa hifadhi hiyo.  Hifadhi hii ni sehemu ya mwisho ya mfumo wa ikolojia wa nyasi asilia ambao hapo awali ulifunika sehemu kubwa ya kaskazini mashariki mwa Burundi. 

Ni makazi kwa idadi ya spishi za wanyamapori, haswa kiboko, mamba wa Nile, nyati wa Cape, nyati, aina nyingi za duiker, spishi tano za nyani, ikiwa ni pamoja na nyani wa mzeituni, tumbili aina ya vervet, tumbili aina ya colobus, tumbili wa blue, na Senegal bushbaby . Takribani aina 200 za ndege zilirekodiwa katika mbuga hiyo. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika

Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Nouabalé-Ndoki

alt=Tembo wa msituni katika Mbeli Bai, Hifadhi ya Kitaifa ya Nouabalé-Ndoki|thumb|Tembo wa msituni katika Mbeli Bai, Hifadhi ya Kitaifa ya Nouabalé-Ndoki
**Hifadhi ya Taifa ya Nouabalé-Ndoki** ni mbuga ya taifa katika Jamhuri ya Kongo . Ilianzishwa mwaka1993, katika mikoa ya kaskazini mwa Kongo, ni makazi kwa tembo wa misituni, nyani wakubwa, ikiwa ni pamoja na sokwe wa nyanda za magharibi. 

Hifadhi ina aina nyingi za viumbe hai 300 za ndege, pamoja na aina 1,000 za mimea na miti ambayo ni pamoja na mahogani walio hatarini kutoweka.    

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Rusizi

alt=Picha ya Viboko katika Hifadhi ya Taifa ya Rusizi|thumb|Picha ya Viboko katika Hifadhi ya Taifa ya Rusizi
**Hifadhi ya Taifa ya Rusizi**, ni mbuga ya taifa nchini Burundi, karibu na Mto Rusizi .  Ipo  kilomita 15 kaskazini mwa jiji la Bujumbura na ni makazi ya wanyama kama viboko na sitatunga .  

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Mazingira ya Rumonge

**Hifadhi ya Mazingira ya Rumonge**, ni eneo lililohifadhiwa nchini Burundi linalochukua kilomita za mraba 50. Ilianzishwa mwaka 1980.  Iko katika mwinuko wa mita 1,641. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:Mkoa wa Rumonge
Hifadhi ya Taifa ya Kibira

**Hifadhi ya Taifa ya Kibira** (    ) ni mbuga ya wanyama iliyopo kaskazini-magharibi mwa Burundi . 

Inaingiliana na mikoa minne na kuchukua eneo la kilomita z mraba 400, Hifadhi ya taifa ya Kibira iko juu ya milima ya Mgawanyiko wa Kongo-Nile. Inaenea kaskazini kutoka mji wa mkoa wa Muramvya hadi kwenye mpaka wa Rwanda ambapo inapakana na Hifadhi ya taifa ya Nyungwe .

## Msitu 
Inakadiriwa kuwa karibu 16% ya mbuga hii ina msitu wa mvua wa msingi wa montane (msitu wa pekee wa milimani nchini Burundi) na iko karibu na mashamba makubwa mawili ya chai, moja huko Teza na nyingine huko Rwegura.  Hifadhi inazidi mita 1,100 kwa mwinuko. 

## Picha katika hifadhi 

Faili:Corythaeola cristata -Jurong Bird Park, Singapore-8a.jpg|Turaco mkubwa wa bluu
Faili:Buteo oreophilus 1.jpg|Buzzard wa mlimani
Faili:Black-and-white-casqued Hornbill - Bronx Zoo.jpg|Hornbill mweusi-na-mweupe-casqued

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika

Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Wongo

**Hifadhi ya Taifa ya Wongo**, inapatikana nchini Mali . Ilianzishwa mnamo 16 Januari 2002, na ina eneo la kilomita za mraba 534.

Hifadhi hiyo iko kusini mwa nchi na imejitolea hasa kwa uhifadhi wa sokwe. Hali ya hewa ni ya joto, msimu wa mvua huanza Juni hadi Oktoba. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Mali
Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Mazingira ya Msitu wa Bururi

alt=Hifadhi ya Mazingira ya Msitu Bururi|thumb|Hifadhi ya Mazingira ya Msitu Bururi
**Hifadhi ya Mazingira ya Msitu wa Bururi** ni hifadhi ya asili iliyoko kusini magharibi mwa Burundi . Iliundwa mwaka 1951.

Eneo lake ni kilomita za mraba 33.  Inasimamiwa na taasisi ya ''National pour l' Environment et la Conservation de la nature (INECN''). 

Mvua ya kila mwaka ni huanzia 1200mm hadi 2400mm. 

Kuna aina 93 za miti katika Msitu wa Bururi, ambayo ni pamoja na Strombosia na Myrianthus spp. dominant na Tabernaemontana, Newtonia, na Entandrophragma spp.

Aina 87 za ndege pia zimesajiliwa, ikiwa ni pamoja na Apalis argentea ambayo ni ya kawaida katika baadhi ya maeneo. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:Mkoa wa Bururi
Hifadhi ya Taifa ya Kouroufing

**Hifadhi ya Taifa ya Kouroufing,** inapatikana nchini Mali. Ilianzishwa mnamo 16 Januari 2002. Ina eneo la kilomita za mraba 557.

Hifadhi hiyo ni sehemu ya Bafing Biosphere.  Kaskazini mwa mbuga hiyo kuna Ziwa Manantali.

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Mali
Hifadhi ya Taifa ya Bafing

**Hifadhi ya Taifa ya Bafing,** iko kusini mwa Mali. Ilianzishwa mnamo 1 Julai 2000. Hifadhi hii ina eneo la kilomita za mraba 5000.

Hifadhi ya Taifa ya Bafing ndiyo eneo pekee linalolindwa kwa sokwe ndani ya eneo la Manding Plateau. Misitu hutawala sehemu kubwa ya mandhari. Hifadhi ya taifa ya Korofin na Wongo (zote ni IUCN jamii: II) ni sehemu za Baiolojia ya Bafing . 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Boucle du Baoulé

alt=Hifadhi (kivuli cha kijani) mashariki mwa Mkoa wa Kayes kusini magharibi mwa Mali.|thumb|Hifadhi (kivuli cha kijani) mashariki mwa Mkoa wa Kayes kusini magharibi mwa Mali.
**Hifadhi ya Taifa ya Boucle du Baoulé**, iko magharibi mwa Mali, katika Mkoa wa Kayes na Mkoa wa Koulikoro, ilianzishwa mnamo 1982. Ina eneo la kilomita za mraba 25,330 lakini ina wanyamapori wakubwa kidogo. Hifadhi hiyo inajulikana kwa sanaa ya miamba ya zamani na makaburi .

Ni sehemu ya UNESCO, pamoja na hifadhi zingine mbalimbali kama vile  Hifadhi ya Badinko Faunal kuelekea kusini magharibi, Hifadhi ya Fina Faunal kuelekea kusini, na Hifadhi ya Kongossambougou Faunal kaskazini mashariki.  

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:IUCN Jamii II
Msitu wa Hifadhi ya Mazingira ya Vyanda

**Hifadhi ya Msitu wa Mazingira ya Vyanda** inapatikana nchini Burundi. Ilianzishwa mwaka 1980. Ina eneo la kilomita za mraba 6.

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Burundi
Jamii:Mkoa wa Bururi
Hifadhi ya Taifa ya Zinave

**Hifadhi ya Taifa ya Zinave**,  ni eneo lililohifadhiwa katika wilaya ya Mabote katika Mkoa wa Inhambane, Msumbiji, lililoundwa kwa amri mnamo 26 Juni 1973. 

## Ardhi 
Hifadhi hiyo inaenea kusini mwa Mto Save katika Mkoa wa Inhambane, ikichukua eneo la kilomita za mraba 4000. Ilitangazwa kwa mara ya kwanza kama eneo la uwindaji mnamo 1962, hifadhi hiyo inayoendeshwa na Msumbiji Safariland, na ilipandishwa hadhi na kuwa mbuga ya wanyama mwaka 1972.  Eneo hili linawakilisha kati ya maeneo ya mvua na kavu ya tropiki na ina mvua ya kila mwaka ya takribani mm 800 au chini. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika

Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Quirimbas

**Hifadhi ya Taifa ya Quirimbas** (QNP), ni eneo lililohifadhiwa katika Mkoa wa Cabo Delgado nchini Msumbiji, linalojumuisha sehemu ya kusini ya Visiwa vya Quirimbas, pamoja na eneo kubwa la bara. Eneo la bara la Taratibua lina aina mbalimbali za inselbergs . 

## Mahali 
Hifadhi hii ilianzishwa mnamo Juni 2002.  Ina eneo la kilomita za mraba 110, kando ya pwani ya kaskazini-mashariki ya Msumbiji, na ina visiwa 11 vya kusini mwa visiwa vya Quirimbas. 

Hifadhi hiyo ina hali ya hewa ya kitropiki yenye msimu wa mvua kuanzia Desemba hadi Aprili na msimu wa ukame lakini msimu wa baridi kuanzia Mei hadi Septemba. 

## Ikolojia 
Hifadhi hii inalinda eneo la hektari 913,000  za misitu ya pwani, mikoko na miamba ya matumbawe.  Eneo hilo lilitengwa kwa miongo kadhaa wakati wa Vita vya wenyewe kwa wenyewe vya Msumbiji . 

Kwenye nchi kavu, kuna idadi ndogo ya tembo, simba, chui, mamba na hata mbwa mwitu.  Makazi ya viumbe ni pamoja na milima, misitu, savanna, mikoko, fukwe, miamba ya matumbawe na vitanda vya nyasi baharini.  

Hifadhi hiyo ina aina nyingi za viumbe vya baharini ikiwa ni pamoja na kasa wa baharini, pomboo na aina nyingi za samaki. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Magoe

**Hifadhi ya Taifa ya Magoe**, ni eneo lililohifadhiwa katika Mkoa wa Tete, Msumbiji . Hifadhi hiyo ilitangazwa kuwa hifadhi ya taifa mnamo Oktoba 2013.  Hapo awali eneo hilo lilikuwa sehemu muhimu ya mpango wa usimamizi wa wanyamapori wa Jumuiya ya Tchuma Tchato.

## Mahali 
Hifadhi hiyo eneo la kilomita za mraba 3,559, katika eneo hilo na iko kwenye ukingo wa kusini wa bwawa kubwa la Cahora Bassa . 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Ukurasa Mkuu

ensaiklopidia ya bure ambayo mtu yeyote anaweza kuhariri .
Makala  kwa Kiingereza

##  

* **Hifadhi**
* '***
* **Makala zaidi yaliyoangaziwa**

## Ulijua&nbsp;.. 

*
*
*
*
*
*
*
*

*
*
*

*
*
*
*

*
*

*
*
*
*
*
*

*

*
*
*
*
*

*
*
*

*
*
*

*
* **https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/daily-article-l.lists.wikimedia.org/*'
*
Hifadhi ya Taifa ya Lag Badana

**Hifadhi ya Taifa ya Lag Badana**,  ni [hifadhi  ya [taifa iliyopo nchini Somalia , Iko kwenye pwani ya kusini ya mbali.

## Muhtasari 
Lag Badana ilikuwa mbuga ya kwanza ya taifa kuanzishwa nchini humo. Katika nusu ya pili ya miaka ya 1980, Wizara ya Utalii Somalia  chini ya utawala wa Siad Barre ilitafuta kuweka tasnia ya utalii katikati mwa eneo la mbuga, na miamba ya matumbawe ya karibu na visiwa vya pwani vile vile vilifikiriwa kama sehemu ya maendeleo. 

## Wanyamapori 
Eneo la Lag Badana lina zaidi ya spishi 200 za mimea yenye mishipa na ni makazi kwa wanyama adimu kama kudu. Kati ya mimea yote, trakribani 20 ni endemic . 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Mlima wa Daallo

**Mlima wa Daallo** (    ) ni Hifadhi ya Taifa na mbuga ya wanyama iliyopo  katika eneo la mashariki la Sanaag huko Somaliland . Ni sehemu ya Milima ya Ogo .

Daallo ni mfano mkuu wa nyika isiyoharibiwa, msitu mnene kwenye mawe ya chokaa na sehemu ya jasi karibu na msingi wa Mlima Shimbiris, kilele kirefu zaidi cha Somaliland. 

Daallo, kihistoria imekuwa ikikaliwa na mababu wa zamani wa makabila mengi ya asili ya Kisomali.

Baadhi ya miti katika hifadhi hiyo ina zaidi ya miaka 1000.

Mimea mingi kutoka kwenye hifadhi hutumika kama dawa. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Gaanlibah

alt=Mlima wa Gaanlibah|thumb|Mlima wa Gaanlibah
**Gaanlibah** au '''Ga'an Libah''' (    ) ni safu ya milima katika eneo la kiakiolojia, na hifadhi ya taifa iliyoko katika eneo la Maroodi Jeex la Somaliland .   

Ipo karibu na Milima Golis .   Miteremko yake ya juu ndio chanzo cha mto wa msimu wa Togdheer ambao unapita katikati ya jiji la Burao hadi Bonde la Nugaal . 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Hifadhi ya Taifa ya Kismayo

**Hifadhi ya Taifa ya Kismayo** ( *KNP* ) ni mbuga ya taifa huko Kismayo, Somalia, pia inajulikana kama *Haabar Waalid*.

Hifadhi hiyo iko maili 17 kutoka mji wa Kismayo. 

Katika mbuga hii ya taifa, wanyama wengi huzurura kwa uhuru katika makao yao yaliyohifadhiwa. Hifadhi hii ni makazi kwa wanyama wa asili kutoka eneo hilo, kama Ngedere . Tabia hii inafanya hifadhi hii kuwa maalumu na ya kipekee. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Garamba

alt=Mtazamo wa anga wa hifadhi ya Garamba|thumb|Mtazamo wa anga wa hifadhi ya Garamba
**Hifadhi ya Taifa ya Garamba**, Ina eneo la kilomita za mraba 2,000 za mbuga ya taifa iliyopo kaskazini-mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo .

Ni miongoni mwa mbuga kongwe zaidi barani Afrika, na iliteuliwa kuwa kwenye orodha ya Hifadhii ya Urithi wa Dunia na UNESCO mwaka 1980 kwa sababu ya  mandhari na makazi muhimu ya vifaru weupe wa kaskazini, tembo, viboko na twiga .  Garamba imekuwa ikisimamiwa na shirika la African Parks kwa ushirikiano na Institut Congolais pour la Conservation de la Nature (ICCN), tangu 2005.

## Historia 
Hifadhi ya taifa ilianzishwa mwaka wa 1938.  

Hifadhi hiyo iliteuliwa kuwa hifadhi ya Urithi wa Dunia na UNESCO mnamo 1980, na ilijumuishwa kwenye Orodha ya Urithi wa Dunia wa hifadhi zilizopo kwenye hatari katika shirika hilo kutoka 1984-1992.   

## Mimea na wanyama 
Mbuga hii yenye mandhari ya savanna inasaidia msongamano mdogo wa miguka .   Baadhi ya nyasi za Garamba zinaweza kukua hadi futi 10 . 

Garamba ni makazi ya aina mbalimbali za mamalia, ikiwa ni pamoja na aina mbalimbali za swala,  pamoja na nyati, tembo, fisi, nguruwe wakubwa wa msituni, twiga, kiboko na simba .   

Hifadhi hii ina idadi ya twiga wa kipekee waliosalia katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, spishi ndogo za Kordofan, ambazo zina chini ya spishi 60; na mojawapo ya idadi kubwa zaidi ya tembo iliyosalia nchini. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:Urithi wa Dunia katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Diawling

[thumb| Pinta wa [kaskazini]]

**Hifadhi ya Taifa ya Diawling,** iko kusini magharibi mwa Mauritania karibu na delta ya Mto Senegal . Wakati wa msimu wa mvua, sehemu kubwa ya mbuga hiyo huwa na maziwa makubwa. Inajulikana kwa kuwa na zaidi ya spishi 220 za ndege wanaotambuliwa, wakiwemo pelicans, korongo weusi, na flamingo, na pia samaki wake.

## Mamalia 
Asili na mwanadamu imechangia kuangamiza baadhi ya spishi katika hifadhi ya Diawling. Baadhi ya mamalia wakubwa waliangamia kutokana na ukame wa muda mrefu na uwindaji mwingi. Simba wa mwisho aliyesalia wa Afrika Magharibi  ( *Panthera leo leo* )  huko Diawling alipigwa risasi mwaka 1970, na mara ya mwisho kuonekana kwa swala mwenye rangi nyekundu ilikuwa mwaka  1991. Leo, mamalia pekee katika mbuga hiyo ni fisi walio na madoadoa, mbwa mwitu wa dhahabu wa Kiafrika, nguruwe, paka wa Kiafrika, hares wa Cape na nyani patas . Viumbe wengine kama vile manatee, mamba na kiboko walitoweka na ujenzi wa bwawa hilo. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Kundelungu

**Hifadhi ya Taifa ya Kundelungu** ni mbuga ya taifa ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, iliyoko katika Mkoa wa Haut-Katanga . 

Hifadhi hii ilianzishwa kwa mara ya kwanza mwaka 1970.  Ina eneo la takribani kilomita za mraba 7,600. 

Mfumo ikolojia katika hifadhi ni savanna yenye nyasi kwenye nyika kubwa zilizo na maghala ya misitu na sifa za Katanga . Wanyama wanaopatikana katika mbuga hiyo ni pamoja na swala, mbwamwitu, nungunungu, nguruwe, nyoka, nyani, nyati, viboko na aina za ndege wakiwemo egrets **,** korongo na mwari. 

Kundelungu ni hifadhi ya IUCN jamii II. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:IUCN Jamii II
Tuwon shinkafa

Tuwon shinkafa ni aina ya mlo wa Kinaijeria na Niger kutoka Niger na sehemu ya kaskazini ya Nigeria.[][][]  Ni rojo nzito iliyotayarishwa kutokana na mchele wa kawaida ambao ni laini na unaonata, na kwa kawaida inaandaliwa na aina tofauti za supu kama vile Miyar kuka, Miyar kubewa, Miyar taushe.  [][]Aina mbili zinazotengenezwa kutokana na unga wa Mahindi na mtama zinaitwa Tuwon Masara na Tuwon Dawa.  [][][]
center|thumb|Tuwon shinkafa (kulia) na miyan kuka (kushoto) na samaki wa kukaanga
Jamii:Chakula cha Kiafrika
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Hifadhi ya Taifa ya Mikoko

**Hifadhi ya Taifa ya Mikoko** (   au Muanda Marine Reserve) ni eneo lililohifadhiwa na ardhioevu ya Ramsar katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo . 

Inajulikana sana kwa misitu yake ya mikoko . Inatoa ulinzi kwa idadi ya manatee walio katika hatari ya kutoweka walio kwenye lango la Mto Kongo .  Mikoko ya kwenye hifadhi hii ni tofauti na ile inayopatikana Kusini mwa Asia . 

Inatengeneza aina tofauti ya misitu ya mikoko, ambayo ni ya kawaida katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.  Hifadhi hii ilianzishwa mwaka 1992. 

## Jiografia 
Ina eneo la kilomita za mraba 768 kwa ukubwa, mbuga hii ndio eneo dogo lililohifadhiwa nchini DR Congo. 

## Mimea na wanyama 
Mbali na manatee, eneo hilo lina viboko, mamba, nyoka,  na aina ya Southern reedbuck. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Upemba

**Hifadhi ya Taifa ya Upemba** ni mbuga kubwa ya taifa huko Haut-Lomami, Mkoa wa Lualaba na Mkoa wa Haut-Katanga (zamani katika Mkoa wa Katanga ) wa kusini mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

## Jiografia 
Wakati wa kuundwa kwa Hifadhi ya Taifa ya Upemba, 15 Mei 1939, hifadhi hiyo ilikuwa na eneo la kilomita za mraba 17,730 . Ilikuwa mbuga kubwa zaidi barani Afrika. Mnamo Julai 1975, mipaka ilirekebishwa na leo mbuga hiyo muhimu ina eneo la kilomita za mraba 10,000. 

## Historia 
Hifadhi ya Taifa ya Upemba ilianzishwa kwa mara ya kwanza mwaka 1939. Kama ilivyo kwa wanyamapori wengi wa eneo hilo, katika nyakati za kisasa mbuga hiyo inaendelea kutishiwa na shughuli za uwindaji haramu, uchafuzi wa mazingira, na shughuli za wakimbizi na wanamgambo. 

## Makazi 
Makazi ya mbuga hutofautiana kutokana na  nyasi za Afromontane na misitu kwenye miinuko ya juu katika Milima ya Kibara, kupitia misitu ya Miombo na misitu ya mvua ya kitropiki , kwenye mabwawa, ardhi oevu, maziwa, na vijito vilivyo na maeneo ya kando ya miinuko ya chini.  Ni nyumbani kwa spishi 1,800 tofauti, baadhi yao ziligunduliwa mwishoni mwa 2003.

### Wanyama 
Mfumo wa maziwa, mito, vinamasi na ardhi oevu unasaidia aina mbalimbali za samaki. Hii inajumuisha zaidi ya spishi 30 za Cyprinidae, Mormyridae (pia inajulikana kama samaki wa tembo wa majini), *Barbus*, Alestidae, Mochokidae na Cichlidae . 

Aina za ndege ni pamoja na spishi kadhaa zilizo hatarini au zilizo katika hatari ya kutoweka, kama vile korongo wa wattled na thrush yenye madoadoa . 

Chura wa Schmidt  anapatikana tu kutoka kwenye hifadhi hiyo. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:Mkoa wa Katanga Juu
Jamii:Mkoa wa Lualaba
Jamii:Mkoa wa Lomami Juu
Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Hargeisa

**Hifadhi ya Taifa ya Hargeisa** ( **HNP** ) ni mbuga ya taifa huko Hargeisa, Somaliland .

Iko nje ya jiji la Hargeisa kaskazini, ni kipande kilichohifadhiwa cha Afrika kisichoonekana mara nyingi. 

## Viungo vya nje 
* 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika

Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Altos de Nsork

**Hifadhi ya Taifa ya Altos de Nsork** (    ) inapatikana katika Guinea ya Ikweta . 

Ilianzishwa mwaka 2000. Hifadhi hiyo ina ukubwa wa kilomita za mraba 700 .  Eneo hilo limepakana upande wa magharibi na Mto Abang, na upande wa mashariki na kusini na barabara, kuna barabara chache katika hifadhi hiyo. 

Mbuga hii ni makazi ya wanyama wengi wa porini wanaoifanya kuwa maarufu katika misitu inayozunguka Gabon, kama vile sokwe, mnyama aina ya black colobus, mandrels, nyati wa msituni na nguruwe wekundu. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Kahuzi-Biega

alt=Njia ya kuingilia hifadhiini|thumb|Njia ya kuingilia hifadhini
**Hifadhi ya Taifa ya Kahuzi-Biega** ni eneo lililohifadhiwa karibu na mji wa Bukavu mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo . Iko karibu na ukingo wa magharibi wa Ziwa Kivu na mpaka wa Rwanda . 

Mnamo 1997, iliorodheshwa kwenye Orodha ya Urithi wa Dunia ulio Hatarini kwa sababu ya kukosekana kwa utulivu wa kisiasa katika eneo hilo, wimbi la wakimbizi, na kuongezeka kwa unyonyaji wa wanyamapori. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:Urithi wa Dunia katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:Mkoa wa Kivu Kusini
Jamii:IUCN Jamii II
Akpan

right|thumb|**Akpan**

**Akpan**, inayofahamika kama **Akassa** ni mtindi wa mahindi uliyochachushwa. Hi ni bidhaa ya chakula inayotumiwa na wau wa Congo na Togo, na pia no chakula kinacholiwa baada ya mlo. 

## Marejeo 
Jamii:Chakula cha Kiafrika
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022