open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mkasi (kipindi cha runinga)

**Mkasi** ni kipindi cha mahojiano cha televisheni cha Tanzania. Kipindi cha Mkasi kilianza kurushwa hewani mwaka 2011.

Kipindi hiki hufanyika katika *Amaya Beauty Salon and Spa*, ambapo Salama Jabir pamoja na watangazaji wengine hukaa na watu maarufu mbalimbali na kuwahoji.

## Mtindo 
Onyesho hilo hufanyika katika ukumbi wa Amaya Beauty Salon and Spa katika kipindi Salama Jabir na marafiki zake ambao huketi na watu mashuhuri na kuwahoji.

## Vipindi
### Msimu wa 1
### Msimu wa 2
### Msimu wa 3
### Msimu wa 4
### Msimu wa 5
### Msimu wa 6
### Msimu wa 6 Mpya 
### Msimu wa 7
### Msimu wa 8
### Msimu wa 9
### Msimu wa 10
### Msimu wa 11
## Tuzo na Uteuzi
### Tuzo
|-
|2014
|Mkasi
|Kipindi cha Televisheni Kinachopendwa
|
|-
|2015
|Mkasi
|Kipindi cha Televisheni Kinachopendwa
|
|}

## Marejeo
## Viungo vya Nje
* Vipindi mtandaoni

Jamii:Vipindi vya televisheni
Jamii:ACWP + film in Tanzania
Jamii:Mbegu za filamu
Huda Salih Mahdi Ammash

**Huda Salih Mahdi Ammash** (alizaliwa 29 Oktoba 1953) ni mwanafizikia na mwelimishaji wa Iraq. Ammash mara nyingi alirejelewa kama “Mama Anthrax” kutokana na uhusiano wake unaodhaniwa na mpango wa silaha za kibiolojia za Iraq.

Ammash alikuwa nambari 53 kwenye orodha ya Pentagon ya watu 55 waliotafutwa zaidi, alama ya "five of hearts", katika kadi za Marekani za watu waliotafutwa zaidi wa Iraq, na alikuwa mwanamke pekee aliyekuwa kwenye kadi hizo. Alijikabidhi kwa nguvu ya muungano mnamo Mei 2003 lakini aliruhusiwa kuachiliwa Desemba 2005 bila mashtaka.

## Maisha
Alipata digrii ya shahada ya kwanza kutoka Chuo Kikuu cha Baghdad, ikifuatiwa na master katika microbiology kutoka Chuo Kikuu cha Wanawake cha Texas huko Denton, Texas. Alitumia miaka minne katika University of Missouri akifuatilia doctorate katika microbiology, ambayo alipata mnamo Desemba 1983. Tesis yake ililenga kwenye athari za mionzi, paraquat, na dawa ya chemotherapy Adriamycin kwenye bakteria na wanyama wenye uti wa mgongo.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Iraq
Jamii:Wanafizikia wa Iraq
Anne Nivat

**Anne Nivat** (amezaliwa 18 Juni 1969 huko Poisy) ni mwandishi wa habari  wa Ufaransa ambaye ameripoti mizozo nchini Chechnya, Iraq na Afghanistan. Anajulikana kwa mahojiano na machapisho kuhusu raia hasa wanawake na uzoefu wao wa vita.
## Maisha ya awali 
Anne Nivat ni raia wa Ufaransa aliyelelewa Haute-Savoie karibu na mpaka wa Uswisi na Geneva.Baba yake ni Georges Nivat, mwanahistoria wa Urusi na mtafsiri wa Alexander Solzhenitsyn, na mama yake ndiye aliyemfundisha lugha ya Kirusi.  Anaishi Paris na pia amewahi kuishi Moscow.
## Elimu 
Nivat alimaliza shahada ya uzamivu (PhD) katika sayansi ya siasa kutoka chuo cha Paris Institute of Political Studies (Sciences Po), jijini Paris.

Nivat alibobea katika siasa za Urusi. Kitabu chake cha kwanza kilihusu vyombo vya habari vya Urusi kwenye kipindi cha *glasnost* katika Umoja wa Kisovyeti wa zamani, kuvunjika kwa nchi hiyo, na matukio yaliyoendelea hadi 1995 (Anne Nivat, ''Quand les médias russes ont pris la parole : de la glasnost à la liberté d'expression: 1985-1995*, kilichochapishwa mwaka 1997).Baada ya kukaa katika Chuo Kikuu cha Harvard kwenye Davis Center for Russian and Eurasian Studies (1997–1998), Alishawishiwa sana na mwandishi wa habari kutoka Polandi Ryszard Kapuściński, ambaye baadaye alikutana naye kabla ya kifo chake, na mwandishi mashuhuri wa Kiitaliano Curzio Malaparte, aliyeripoti kuhusu Fronti ya Mashariki wakati wa Vita ya Pili ya Dunia na akaandika simulizi zake katika vitabu *Kaputt* (1944) na *The Skin'' (1949).

Anaongea lugha kadhaa zaidi ya Kifaransa (lugha yake ya asili), zikiwemo Kirusi, Kiingereza, na ana uelewa wa lugha ya Kiarabu.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Ufaransa
Jamii:Waandishi wa habari
Jill Morgenthaler

**Jill Morgenthaler** (31 Machi 1954 – 23 Februari 2019) alikuwa mgombea wa Chama cha Democratic mwaka 2008 wa Jimbo la 6 la Congress la Illinois, akimshinda Stan Jagla katika kura za mchujo. Morgenthaler alishindwa na Peter Roskam, wa chama cha Republican kutoka Wheaton, Illinois, katika uchaguzi mkuu wa Novemba 2008 kwa tofauti ya asilimia 16 (58% dhidi ya 42%).

Morgenthaler alikuwa Kanali mstaafu katika Jeshi la Marekani, ambapo alihudumu kwa takribani miaka 30.

## Kazi ya kijeshi
Aliingia katika Corps ya Mafunzo ya Maafisa Wastaafu katika Pennsylvania State University, ambapo alikuwa mmoja wa wanawake kumi katika programu waliopata ufadhili kamili ili kuanzisha ushirikishwaji wa wanawake katika programu hiyo.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wanajeshi wa Marekani
Jamii:Wanasiasa wa Marekani
Kilimani Sesame

***Kilimani Sesame*** ni toleo la Tanzania la *Sesame Street,* Kipindi  kinarushwa na Shirika la Utangazaji Tanzania (TBC) na Televisheni Zanzibar (TVZ).  Utayarishaji huu ulizinduliwa mwezi wa Aprili 2008,   likihifadhiwa na Shirika la Marekani la Maendeleo ya Kimataifa (USAID) . 

## Marejeo 
Jamii:ACWP + film in Tanzania
Michelle Norris

**Sergeant Michelle Suzanne Claire "Chuck" Norris** (MC) ni mwanajeshi wa Jeshi la Uingereza na daktari wa kivita anayejulikana kwa ujasiri wake katika Vita vya Iraq. Yeye ndiye mwanamke wa kwanza kupokea Military Cross. Tuzo yake ilitolewa binafsi na Malkia Elizabeth II mnamo 21 Machi, 2007 kutokana na matendo yake mnamo 11 Juni, 2006 alipokuwa ameunganishwa na Jeshi la Kifalme la Princess of Wales nchini Iraq.

## Maisha ya awali 
Norris alizaliwa katika Stourbridge, West Midlands, Uingereza.

## Kazi ya kijeshi 
Mnamo 11 Juni, 2006, Norris alishuhudia vita kubwa na kali zaidi nchini Iraq tangu 2004. Katika operesheni ya utafutaji huko Al Amarah, kikosi cha Norris kilipigwa moto mkali na kikosi cha maadui kilichokuwa na wanajeshi zaidi ya 200. Norris, akiwa Private na Combat Medical Technician, aliruka kutoka kwenye Warrior Patrol vehicle na kupanda kando yake kuokoa Colour Sergeant Ian Page, aliyejeruhiwa kinywa, huku akiwa anatumiwa risasi na snaypa usiku. Risasi moja ilipiga redio karibu na goti lake alipokuwa akitibu mwathiriwa. Baada ya hapo, alisaidia kumrudisha sergeant ndani ya gari huku bado akiendelea kushambuliwa. Afisa wake wa amri alipendekeza apokee medali kwa ujasiri wake, na tuzo ya Military Cross ilitangazwa rasmi mnamo 15 Desemba, 2006.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Uingereza
Sarah-Jayne Mulvihill

**Sarah-Jayne Mulvihill** (10 Juni 1973 – 6 Mei 2006) alikuwa Lieutenant wa Ndege katika Jeshi la Anga la Ufalme ambaye alifariki huko Iraq, akiwa mwanamke wa kwanza wa Uingereza aliyefanya kazi za kijeshi kufariki katika mapigano kwa zaidi ya miaka 20.

Alizaliwa Sarah-Jayne Poole huko Canterbury, Kent, na alijiunga na RAF kama wanawake wa anga mnamo Mei 1997. Sarah-Jayne Mulvihill alichaguliwa kwa mafunzo ya afisa mnamo Oktoba 2001. Alihitimu kutoka RAF College Cranwell mnamo Aprili 2002 na aliteuliwa katika Tawi la Udhibiti wa Trafiki ya Anga. Alibadilisha tawi mnamo 2003 na baada ya kukamilisha Mafunzo ya Afisa wa Uendeshaji wa Ndege alitumwa kwenye RAF Northolt.

Mnamo Mei 2005 alitumwa kwenye RAF Benson, Oxfordshire kama Afisa wa Uendeshaji wa Ndege  No. 28 Squadron RAF, ambapo alihamishiwa Iraq. Akiwa ameolewa na mwanajeshi mwingine wa RAF, Lee Mulvihill, alikuwa kwenye tishio lake la pili la kwenda Iraq. Alifariki pamoja na wanajeshi wanne wengine wa kikosi cha ndege wakati helikopta yao ya Westland Lynx iliporushwa chini juu ya Basra kusini mwa Iraq.

Alikuwa na umri wa miaka 32 wakati wa kifo chake, na anaachwa na wazazi wake, kaka yake na mume wake. 

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Uingereza
Melanie Meier

thumb|Melanie Meier
**Melanie Meier** (amezaliwa 25 Agosti, 1967) ni mwanachama wa Chama cha Democrat Marekani katika Baraza la Wawakilishi la Kansas, akiwakilisha jimbo bunge la 40. Akiwa afisa katika Jeshi la Akiba la Marekani, aliitwa kwenda kwenye huduma ya moja kwa moja na nafasi yake ikachukuliwa na Don Navinsky mnamo Februari 2009. Baada ya kumaliza jukumu lake la kijeshi nchini Iraki, mnamo Januari 2010, Navinsky aliondoka kwenye kiti hicho na Meier akaendelea tena na majukumu yake ya Bunge la Jimbo hilo. Alichaguliwa tena kwa muhula wa pili mnamo Novemba 2010.

## Maisha ya awali na taaluma
Meier alizaliwa katika hospitali ya Jeshi la Marekani huko Würzburg, Ujerumani, ambako baba yake alikuwa akihudumu kama afisa wa jeshi na mama yake alikuwa mhasibu katika Klabu ya Rod and Gun ya eneo hilo. Kazi ya kijeshi ya baba yake ilipeleka familia yao kuwa kwenye vituo vingi tofauti, na Meier alihudhuria shule mpya kila mwaka hadi alipoanza shule ya sekondari ya awali huko Leavenworth, Kansas, ambapo familia yake waliamua kuishi baada ya baba yake kustaafu jeshini.

## Uzoefu wa Kitaaluma
Melanie Meier amepata uzoefu ufuatao wa kitaaluma:
* Mkaguzi Mkuu, Luteni Kanali, Jeshi la Akiba la Marekani, 1989–hadi sasa
* Mchambuzi Mwandamizi wa Kijeshi, Systems Studies and Simulations Incorporated

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wanajeshi wa Marekani
Jamii:Wanasiasa wa Marekani
Julia Nesheiwat

thumb|Nesheiwat mwaka 2019 
**Julia Nesheiwat** ni mwanafunzi wa kitaaluma, mtendaji wa biashara na afisa wa zamani wa serikali wa Marekani. Aliyekuwa mshauri wa usalama wa taifa katika utawala wa Trump kutoka 2020 hadi 2021. Pia amehudumu katika nafasi mbalimbali katika utawala wa Bush na Obama.

Tangu 2022, Nesheiwat ni makamu wa rais wa sera na utafiti wa kampuni ya TC Energy.

## Maisha ya awali na elimu 
Nesheiwat alizaliwa katika familia ya wazazi Wakristo wa Kijordania ni kati ya watoto watano; alilelewa Umatilla, Florida. Alipata shahada ya Bachelor of Arts kutoka Chuo Kikuu cha Stetson, Master of Arts kutoka Georgetown University, na PhD kutoka Tokyo Institute of Technology. Ni dada wa Jaclyn Stapp na Janette Nesheiwat.

## Kazi 
### Huduma ya Jeshi 
Akamatiwa kama afisa mnadhimu mwaka 1997, Nesheiwat alihudumu kama afisa wa intelijensia ya kijeshi katika Jeshi la Marekani, na kuacha jeshi akiwa kapteni. Alishiriki katika operesheni mfululizo na akapokea Bronze Star Medal kwa huduma yake katika Operation Enduring Freedom na Operation Iraqi Freedom. Baadaye, alihudumu katika ngazi za juu kwenye kamisheni ya Ikulu, Ofisi ya Mkurugenzi wa Intelijensia ya Taifa, na katika nafasi kadhaa za ulinzi wa taifa na kiuchumi katika Wizara ya Mambo ya Nje chini ya utawala wa Bush, Obama, na Trump.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wanajeshi wa Marekani
Pamela Melroy

thumb|Picha rasmi, 2023
**Pamela Ann Melroy** (amezaliwa 17 Septemba, 1961) ni afisa mstaafu wa Jeshi la Anga la Marekani na mwanaanga wa NASA anayeendelea kuhudumu kama Naibu Msimamizi wa NASA. Alikuwa rubani katika misheni ya Space Shuttle ya STS-92 na STS-112 na aliongoza misheni ya STS-120 kabla ya kuondoka katika shirika hilo mnamo Agosti, 2009. Baada ya kuhudumu kama naibu meneja wa programu ya Space Exploration Initiatives katika Lockheed Martin, Melroy alijiunga na Mamlaka ya Usafiri wa Anga ya Shirikisho (FAA) mnamo 2011, ambapo alikuwa mshauri mkuu wa kiufundi na mkurugenzi wa operesheni za uwanjani katika Ofisi ya Usafiri wa Kibiashara wa Anga ya FAA.

Mnamo 2013, aliacha kazi katika FAA na kujiunga na DARPA kama naibu mkurugenzi wa Ofisi ya Teknolojia ya Kivita. Aliondoka katika shirika hilo mnamo Februari, 2017.Mnamo Novemba 2021, Melroy alitambulishwa rasmi katika Ukumbi wa Heshima wa Wanaanga wa Marekani katika Kituo cha Wageni cha Kennedy Space Center. Hafla hiyo, iliyopangwa kufanyika Mei 2020, iliahirishwa kwa sababu ya janga la COVID-19.

## Maisha ya awali na elimu
Melroy alizaliwa huko Palo Alto, California, na alihitimu kutoka Shule ya Upili ya Bishop Kearney huko Rochester, New York mnamo 1979.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wanajeshi wa Marekani
Mhandisi mwanateknolojia

**Mhandisi mwanateknolojia** ni mtaalamu wa uhandisi aliyefunzwa katika nyanja fulani za ubunifu, upangaji na utekelezaji wa eneo husika la teknolojia ya uhandisi. Elimu ya teknolojia ya uhandisi huzingatia zaidi matumizi zaidi, kuliko elimu ya sayansi ya uhandisi . Kwa kawaida, wahandisi wanateknolojia huwa wasaidizi wa wahandisi.

## Ufafanuzi 
Wahandisi wanateknolojia huusika zaidi kuliko wahandisi wengine katika kuzingatia utekelezaji wa baada ya upangaji, utengenezaji wa bidhaa, au uendeshaji wa teknolojia. Wanahusishwa kutekeleza mipango iliyobuniwa na mhandisi. 

*Sheria ya Teknolojia ya Uhandisi* ya Kenya inaelezea mhandisi mwanateknolojia kuwa ni mtu anayetoa huduma ambayo inahitaji, au inategemea, matumizi ya kanuni na takwimu za uhandisi katika shughuli za maendeleo, utekelezaji, ujenzi na uzalishaji zinazohusiana na teknolojia ya uhandisi, na ambayo haihusishi huduma ya uhandisi inayotolewa kwa mujibu wa kiwango cha kimaelekezo pekee. Pia anaweza kufanya kazi zinazojumuisha huduma za kitaalamu, ushauri, uchunguzi, tathmini, upangaji, usanifu au jukumu la usimamizi wa ujenzi, uendeshaji au matengenezo kuhusiana na huduma za umma zinazomilikiwa na serikali au sekta binafsi, majengo, mashine, vifaa, michakato, kazi au miradi ambayo utekelezaji wake unahitaji matumizi ya kanuni na takwimu za uhandisi.

## Marejeo 
Jamii:Kazi
ZBC TV

**ZBC TV** (kifupi cha **Zanzibar Broadcasting Corporation**; zamani iliitwa Television Zanzibar (TVZ)) ni kituo cha televisheni cha Tume ya Utangazaji Zanzibar huko Zanzibar, Tanzania. Ilikuwa kituo cha kwanza cha televisheni Kusini kwa Sahara.  Ni kituo cha utangazaji kinachomilikiwa na serikali ambacho huzalisha na kusambaza programu zinazolenga maendeleo.

## Historia 
TVZ ilipitishwa mwaka 1972 na rais wa kwanza wa Zanzibar, Sheikh Abeid Amani Karume, kwa kutumia mfumo wa PAL, na matangazo kwa Kiswahili na Kiingereza. Rais wa Pili wa Zanzibar Sheikh Aboud Jumbe Mwinyi alizindua TVZ tarehe 12 Januari 1974 ikiwa ni moja ya matukio muhimu katika kuadhimisha miaka 10 ya Mapinduzi ya Zanzibar. Ilitangaza zaidi ya saa mbili kwa siku (7pm hadi 9:15pm) kwenye UHF chaneli 21. Inabeba programu za ndani na kimataifa. Kituo kipo jengo la Karume House. Jengo hilo lilifanyiwa ukarabati mwaka wa 1972 wakati lilipogeuzwa kuwa studio ya TV na lilikusudiwa kuwa la muda. Kwa sababu ya matatizo ya kifedha serikali haikuweza kuweka muundo mwingine wa studio ya TV hadi sasa. 

Kufikia 1994, TVZ ilitumia kidogo kununua programu za kigeni.

## Dhamira 
Dhamira ya Televisheni ya Zanzibar ni habari, elimu na burudani kwa umma kwa kuzingatia maslahi yao. Tangu kuanzishwa kwake kauli mbiu ya Televisheni  ya Zanzibar imebaki kuwa "ELIMU KWA TELEVISHENI" ("Elimu kwa njia ya Televisheni"), wazo ambalo lilitokana na Sheikh Abeid Aman Karume.

## Upatikanaji 
TVZ inashughulikia visiwa vyote vya Unguja na Pemba na mawimbi yake yanafika Dar es Salaam, Tanga, Bagamoyo na ukanda wa pwani ya Tanzania bara hadi Mombasa nchini Kenya. Licha ya kuwa kituo cha kwanza cha TV  barani Afrika, kituo hicho hakijawahi kurusha matangazo yake kwa njia ya satelaiti tofauti na vituo vingine vya televisheni nchini Tanzania, kumaanisha kwamba haipatikani kwa wingi kimataifa. Nafasi ya utekelezaji wa shughuli za TV kwa muda mrefu imekuwa haitoshi na sasa imekuwa mbaya zaidi kwani nafasi za uzalishaji, chumba cha habari, nafasi ya utayarishaji wa programu na zingine hazikidhi mahitaji ya studio ya kisasa ya TV.

## Marejeo
Jamii:Vyombo vya habari
Jamii:Zanzibar
Fundisanifu wa uhandisi

**Fundisanifu wa uhandisi** ni mtaalamu aliyefunzwa ujuzi na mbinu zinazohusiana na tawi mahususi la teknolojia ya uhandisi, akiwa na uelewa wa vitendo wa dhana husika za uhandisi. Mkataba wa Dublin uliotiwa saini mwaka wa 2002 ni mkataba wa kimataifa unaotambua sifa za ufundisanifu wa uhandisi.

Nchini Kenya na Tanzania, fundisanifu huwa ni mtu aliyehitimu stashahada ya teknolojia ya uhandisi katika chuo cha ufundi.

## Majukumu ya fundisanifu 
Fundisanifu huhusika katika kazi mbalimbali za kiuhandisi na ufundi ikiwemo:

* Kujenga
* Kukarabati
* Kusakinisha mitambo
* Kufanya majaribio
* Kukusanya data na kuikokotoa
* Usanifu wa michoro ya kiuhandisi

## Marejeo 
Jamii:Kazi
Taasisi ya Wahandisi Rwanda

**Taasisi ya Wahandisi Rwanda** (kwa Kiingereza: **The Institution of Engineers Rwanda**, ufupi: **IER**) ni shirika la kiusomi lililotwikwa wajibu wa kudhibiti taaluma ya uhandisi nchini Rwanda. Iliasisiwa mwaka 2008 na kupatiwa mamlaka ya kudhibiti uhandisi mwaka 2012.

## Marejeo 
Jamii:Wahandisi wa Rwanda
Anne McClain

thumb| McClain mwaka 2024
**Anne Charlotte McClain** (amezaliwa 7 Juni, 1979) ni kanali katika Jeshi la Marekani, mhandisi, na mwanaanga wa NASA. Jina lake la utambulisho, "Annimal", linaanzia katika maisha yake ya michezo ya rugby; pia analitumia jina hilo katika akaunti yake ya Twitter, *AstroAnnimal*. Alikuwa mhandisi wa safari za anga katika Expedition 58, Expedition 59 na Expedition 72 / Expedition 73 katika Kituo cha Anga cha Kimataifa (ISS).

## Elimu
McClain alizaliwa na kukulia Spokane, Washington, na alitamani kuwa mwanaanga tangu akiwa mdogo. Mnamo 1997, McClain alihitimu kutoka Shule ya Sekondari ya Gonzaga Preparatory huko Spokane.Alisoma kwa muda mfupi katika Spokane Community College ambapo alicheza mpira wa “softball” na kujiunga na R.O.T.C. katika Chuo Kikuu cha Gonzaga, akisubiri kuteuliwa kujiunga na Chuo cha Kijeshi cha Marekani, West Point. Huko alipata shahada ya kwanza ya uhandisi mitambo na kupewa cheo cha afisa wa jeshi mnamo 2002.

Kisha alisoma katika Chuo Kikuu cha Bath, ambako alipata shahada ya uzamili katika uhandisi wa anga mwaka 2004, na Chuo Kikuu cha Bristol, ambako alipata shahada ya uzamili katika uhusiano wa kimataifa mwaka 2005. Shahada zote mbili za uzamili alipata kupitia Marshall Scholarship.Utafiti wake kuhusu mienendo ya hewa isiyo tulivu na taswira ya mtiririko wa mabawa ya delta yasiyo marefu ulitangazwa kupitia American Institute of Aeronautics and Astronautics.

McClain alisafiri Afrika kwa wiki nane kupitia Operation Crossroads Africa, akifanya kazi ya ujenzi nchini Uganda.

## Kazi ya Kijeshi
Baada ya masomo yake, McClain alihitimu kama rubani wa helikopta ya Bell OH-58 Kiowa Warrior. Alipelekwa katika Kikosi cha 2, 6th Cavalry Regiment kilichoko Wheeler Army Airfield, Hawaii. McClain alipanda vyeo jeshini, akianza kama Kiongozi wa Kikosi cha Udhibiti wa Ndege, kisha Kiongozi wa Kikosi cha Matengenezo ya Ndege za Anga, na hatimaye kuwa Kamanda wa Kikosi Kidogo (Detachment Commander).

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wanajeshi wa Marekani
Martha McSally

thumb|Official portrait, 2019
**Martha Elizabeth McSally** (amezaliwa 22 Machi, 1966) ni mwanasiasa wa Marekani na rubani wa kijeshi wa zamani ambaye aliwakilisha Arizona katika vyumba vyote vya Congress kati ya 2015 na 2020. Hadi sasa, yeye ndiye Republican wa mwisho kuhudumu Arizona katika eneti ya Marekani.

McSally alihudumu katika Jeshi la Anga la Marekani kuanzia 1988 hadi 2010, akipanda cheo hadi kanali. Yeye ni mwanamke wa kwanza wa Marekani kuruka kwenye mapigano na pia wa kwanza kuongoza kundi la ndege za kivita. Mnamo 2001, McSally alishinda kesi dhidi ya Idara ya Ulinzi ya Marekani katika kesi ya *McSally v. Rumsfeld*, ikipingwa sera ya kijeshi inayowalazimisha wanawake wa Marekani na Uingereza walioko Saudi Arabia kuvaa mavazi ya mwili mzima ya abaya wanaposafiri nje ya kambi katika nchi hiyo.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wanajeshi wa Marekani
Jamii:Wanasiasa wa Marekani
Jessica Lynch

[thumb|Lynch katika Kituo cha Tiba cha Jeshi la Walter Reed huko Washington D.C., mnamo Aprili 28, [2004.]]
**Jessica Dawn Lynch** (amezaliwa 26 Aprili 1983) ni mwalimu, muigizaji na mwanajeshi wa zamani wa Jeshi la Marekani aliyehudumu katika uvamizi wa Iraq mwaka 2003 akiwa private first class.

Mnamo Machi 23, 2003, alikuwa akihudumu kama mtaalamu wa usambazaji wa kikosi katika 507th Maintenance Company wakati konvoi yake ilipopigwa na Jeshi la Iraq katika Mapigano ya Nasiriyah; Lynch alijeruhiwa vibaya katika shambulio hilo na kukamatwa na wanajeshi wa Iraq muda mfupi baadaye. Kuokolewa kwake mnamo 1 Aprili 2003, na vikosi maalumu vya Marekani kupata medani kubwa ya vyombo vya habari kwani ilikuwa ni kuokolewa kwanza kwa mwanajeshi wa Marekani aliye prisoner of war tangu Vita Kuu vya Pili vya Dunia na pia kwa mwanamke kwa mara ya kwanza.

Ripoti rasmi za awali kuhusu kukamatwa na kuokolewa kwa Lynch zilikuwa si sahihi. Mnamo 24 Aprili 2007, alihaidi mbele ya Bunge la Marekani kwamba hakuwahi kupiga silaha yake rifle yake ya M16 ilikwamika, na alipoteza fahamu wakati gari lake lilipokuwa limeanguka katika shambulio hilo. Lynch amekuwa wazi katika kutoa maoni yake kuhusu hadithi za awali zilizoripotiwa kuhusu uzoefu wake wa mapigano. Akihusiana na hali yake ya shujaa wa kike, alisema: "Siyo mimi. Sitachukua sifa ya jambo ambalo sikufanya... Mimi ni muokoleaji tu.

Mnamo 2014, Lynch alianza kuigiza kama specialist Summer L. Gabriel katika filamu ya 2014, *Virtuous*. Nafasi yake ilitokana na uzoefu wake binafsi wakati wa uvamizi wa Iraq ulioongozwa na Marekani mnamo 2003.

## Maisha ya awali
Lynch alizaliwa Palestine, West Virginia, 26 Aprili 1983, akiwa mtoto wa pili na binti wa kwanza wa Deidre Lynch na Gregory Lynch, Sr.Familia yake haikuweza kumudu kumpeleka chuoni; kaka yake mkubwa pia alilazimika kuacha masomo kwa sababu za kifedha. Wakati wakitafuta njia ya kulipia elimu ya watoto, familia ya Lynch ilikutana na mwajiri wa jeshi katika majira ya joto ya mwaka 2000, wakati Lynch akiwa na miaka kumi na saba na bado akiwa shuleni.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wanajeshi wa Marekani
Megan McClung

**Megan Malia Leilani McClung** (14 Aprili 1972 – 6 Desemba 2006) alikuwa mwanamke wa kwanza afisa wa Jeshi la Wanamaji la Marekani kuuawa vitani wakati wa Vita vya Iraq, na pia mwanamke wa kwanza mhitimu wa Chuo cha Naval Academy cha Marekani kuuawa vitani. Meja McClung alikuwa akihudumu na afisa wa Mambo ya umma katika Mkoa wa Al Anbar, Iraq alipouawa.

## Wasifu
### Maisha ya awali
Megan Malia Leilani McClung alizaliwa tarehe 14 Aprili 1972, huko Honolulu, Hawaii, na Mike na Re McClung. Alikulia katika Orange County, California, na alihitimu kutoka Shule ya Upili ya Mission Viejo, Mission Viejo, California mnamo 1990. Megan alikua mwanafunzi wa kwanza wa kike kusoma katika Admiral Farragut Academy huko New Jersey, ambako alimaliza kozi ya mwaka mmoja kabla ya kujiunga na Chuo cha Naval Academy cha Marekani. Alimaliza masomo yake katika Naval Academy na kupewa cheo mnamo 1995.

Familia yake ilikuwa na historia ya huduma ya kijeshi. Babu yake wa upande wa baba alihudumu katika Jeshi la Marekani wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia, na baba yake alikuwa afisa wa askari wa miguu wa Jeshi la Wanamaji la Marekani ambaye alihudumu nchini Vietnam na kushiriki katika Tet Offensive. Babu yake wa upande wa mama alikuwa afisa wa Jeshi la Wanamaji la Marekani U.S. Navy na rubani.

McClung alihitimu shahada yake ya uzamili katika Uhalifu (Criminology) kutoka Chuo Kikuu cha Boston mwaka 2006, miezi michache kabla ya kifo chake. Sehemu kubwa ya masomo yake aliendelea kuyakamilisha wakati akiwa kazini vitani. 

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wanajeshi wa Marekani
Wendy M. Masiello

thumb|Jenali Mkuu Wendy M. Masiello
**Wendy Lee Motlong Masiello** (amezaliwa  huko Lubbock, Texas, 1958) alistaafu akiwa Jenarali Mkuu katika Jeshi la Anga la Marekani mnamo 24 Mei, 2017. Kuanzia Mei 2014 hadi Mei 24, 2017, alikuwa mkurugenzi wa Defense Contract Management Agency, aliyejikita katika Fort Lee, Virginia.

## Wasifu
Masiello alihitimu mwaka 1976 kutoka Shule ya Upili ya Monterey huko Lubbock, ambapo alikuwa mwanachama wa University Interscholastic League Timu ya Hisabati na National Honor Society na pia alikuwa mweka hazina wa Klabu ya Kifaransa ya shule.

Masiello amehudumu katika nafasi mbalimbali za ununuzi wa mifumo, ikiwa ni pamoja na afisa mkuu wa mikataba kwa mifumo ya uangalizi na uchunguzi, mifumo ya silaha na maeneo ya majaribio. Alikuwa Profesa msaidizi katika Taasisi ya Teknolojia ya Jeshi la Anga na mkurugenzi mkuu wa National Reconnaissance Office kwa upande wa inspector general. Pia amehudumu katika idadi ya nafasi za kikazi, ikiwemo makamu mkurugenzi wa mipango na programu, na mkurugenzi wa mikataba katika vituo viwili vya ununuzi wa mifumo.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wanajeshi wa Marekani
Frank Caprio

thumb|350x350px|Jaji Frank Caprio mnamo 2018.
**Frank Caprio** (24 Novemba 1936 – 20 Agosti 2025) alikuwa jaji maarufu wa Mahakama ya Mji wa Providence, Rhode Island, nchini Marekani. Alipata umaarufu mkubwa kupitia kipindi cha televisheni na mtandao kiitwacho *Caught in Providence*, ambacho kilimwonyesha akisikiliza kesi ndogondogo kwa upole na huruma, hali iliyomfanya apendwe na watu wengi duniani.

## Maisha ya awali na elimu 
Caprio alizaliwa katika kitongoji cha Federal Hill, Providence, akiwa mtoto wa pili wa familia ya wahamiaji kutoka Italia. Baba yake, Antonio "Tup" Caprio, alikuwa muuzaji wa matunda na maziwa, na mama yake alitoka familia yenye asili ya Napoli, Italia.  
Alisoma shule za umma mjini Providence na alihitimu katika shule ya Central High School mwaka 1953. Baadaye alipata shahada ya kwanza katika Chuo cha Kati cha Providence na shahada ya sheria (JD) katika Chuo KIkuu cha Suffolky.

## Kazi 
Caprio alianza siasa mapema na aliwahi kuwa diwani wa mji wa Providence kuanzia 1962 hadi 1968.  
Mwaka 1985 aliteuliwa kuwa Jaji Mkuu wa Mahakama ya Mjini Providence (Providence Municipal Court), wadhifa aliouhudumia hadi alipostaafu mwaka 2023. Kwa heshima yake, chumba cha mahakama kilibadilishwa jina na kuitwa **The Chief Judge Frank Caprio Courtroom**.

## Umaarufu kupitia *Caught in Providence* 
Umaarufu wa Caprio uliongezeka kupitia kipindi cha televisheni *Caught in Providence*. Kipindi hicho kilimwonyesha akiamua kesi za makosa madogo kwa ucheshi na huruma. Sehemu za kipindi hicho zilienea sana kupitia YouTube na mitandao ya kijamii, zikivutia mamia ya mamilioni ya watazamaji. Kipindi hiki kilipata uteuzi wa Daytime Emmy Award.

## Huruma na heshima 
Caprio alijulikana kwa kauli mbiu yake ya "kuiweka miguu yangu katika viatu vya mtu anayesimama mbele yangu". Mara nyingi alisamehe faini kwa watu wazee, wagonjwa au maskini, hali iliyomletea sifa kama "jaji mwenye huruma zaidi duniani".

## Uhisani 
Alianzisha Mfuko wa Udhamini wa Antonio "Tup" Caprio kwa ajili ya wanafunzi wa shule za sekondari wanaotaka kusomea sheria. Pia alishirikiana na taasisi mbalimbali za kijamii kama vile Rhode Island Food Bank.

## Kifo 
Mnamo mwaka 2023 aligundulika kuwa na saratani ya kongosho. Alifariki dunia tarehe 20 Agosti 2025 akiwa na umri wa miaka 88. Gavana wa Rhode Island, Dan McKee, aliamuru bendera zishushwe nusu mlingoti kama heshima kwake.

## Marejeo 
Jamii:Majaji
Jamii:Wanasiasa wa Marekani
Jamii:Watu wa Rhode Island
Lioness (filamu)

***Lioness*** ni filamu ya makala ya mwaka 2008 iliyoongozwa na Meg McLagan na Daria Sommers, inayohusu kundi la kwanza la Team Lioness
inasimulia hadithi ya wanajeshi wanawake wa Jeshi la Marekani waliokwenda Iraki wakiwa makarani, mafundi mitambo na wahandisi, lakini baadaye wakajikuta wakipigana sambamba na vikosi vya Marines katika baadhi ya mapambano makali zaidi ya Vita vya Iraki.

Ikisimuliwa kupitia kumbukumbu za karibu, vinukuu vya daftari, picha za kumbukumbu, pamoja na mahojiano na makamanda wa kijeshi, filamu inafuata wanawake watano waliokuwa sehemu ya mpango usio rasmi uitwao "Team Lioness." Hadithi zao za wazi, zikichanganywa na sehemu za maisha yao nyumbani, zinaunda picha ya athari za kihisia na kisaikolojia za vita kutoka kwa mtazamo wa kike.

Kama filamu ya kwanza kufichua hadithi zilizofichika za wanawake katika mapigano, *Lioness* ilichangia mijadala ya umma kuhusu jinsia na jeshi, na kusababisha mabadiliko dhahiri katika nyanja kadhaa kwa kuonesha tatizo muhimu lakini lililoonekana kidogo kwa njia ya kibinadamu. Filamu hiyo ilichukua nafasi muhimu katika kuathiri mjadala wa sheria na sera katika Congress, Veterans Affairs (VA), na Department of Defense na ilikubaliwa na harakati ya kitaifa ya wanaharakati na mashirika ya wahitimu wa jeshi yanayojitahidi kuboresha huduma kwa idadi isiyo ya kawaida ya wanawake wanaorudi kutoka Iraq na Afghanistan katika mfumo wa VA.

## Wanajeshi wa Team Lioness walioangaziwa
Specialist Shannon Morgan, Rebecca Nava, Kate Guttormsen, Anastasia Breslow, Ranie Ruthig.

## Marejeo
Jamii:filamu za Marekani
Jamii:filamu za 2008
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wanajeshi wa Marekani
Paula Lodi

thumb|Picha Rasmi, 2024
**Paula C. Lodi** ni Jenerali Mkuu katika Jeshi la Marekani ambaye amehudumu kama jenerali anayesimamia United States Army Medical Research and Development Command tangu 10 Julai, 2024. Alihudumu pia kama jenerali anayesimamia 18th Medical Command kutoka Juni 2022 hadi Julai 2024. Kabla yake, alihudumu kama Naibu Jenerali Anayesimamia Msaada katika Amri ya Tiba ya Jeshi la Marekani. kutoka Julai 2021 hadi Mei 2022. Pia yeye ni dada mdogo wa Jenerali Mkuu Maria Barrett. Lodi na Barrett ndio wachezaji wa kwanza wa dada wenye cheo cha Jenerali katika Jeshi la Marekani.

## Maisha ya awali na ya kibinafsi
Lodi alikulia Franklin, Massachusetts, karibu na Boston, Massachusetts. Yeye ni binti wa Ruston Lodi, mhamiaji wa Kiitaliano, shujaa wa Vita vya Pili vya Dunia, mpokeaji wa Silver Star, na mwalimu wa shule; na Clara Lodi, mwalimu. Lodi ana ndugu wanne. Dada yake mkubwa, Maria Barrett ni jenali mkuu wa Jeshi la Marekani.

Lodi alihitimu kutoka Rutgers University akiwa na shahada ya kwanza. Pia ana shahada za uzamili katika Usimamizi wa Umma, Sanaa na Sayansi za Kijeshi, na Usalama wa Taifa na Masomo ya Mikakati.

## Huduma ya kijeshi
Lodi alipokea uteuzi kama second lieutenant katika Jeshi la Marekani kama Mhitimu Bora wa Kijeshi kutoka programu ya ROTC ya Rutgers University na Medical Service Corps. Alihudumu katika Forward Support Battalions katika 3rd Infantry Division huko Schweinfurt, Germany, na katika 4th Infantry Division huko Fort Hood, Texas. Amehudumu kama Kiongozi wa Platooni ya Ambulensi, S1 na S4 wa Battalion, Afisa wa Uendeshaji wa Matengenezo, S4 wa Brigade, na kamanda wa kampuni. Lodi pia alihudumu kama Naibu Kiongozi wa Huduma za Kudhibiti, Afisa Mtendaji wa Hospitali katika Darnall Army Medical Center, Afisa wa Mipango wa III Corps, Afisa Mtendaji wa 21st Combat Support Hospital, Naibu Kamanda wa Brigade ya 1st Medical, Afisa wa Uendeshaji wa 18th MEDCOM DCS-OPS huko Seoul, Korea Kusini, na Kiongozi wa Wafanyakazi wa Kijeshi katika William Beaumont Army Medical Center huko Fort Bliss.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wanajeshi wa Marekani
Jamii:Watu walio hai
Angela Ruhinda

**Angela Ruhinda** ni mwigizaji na mtayarishaji wa filamu za bongo kutoka Tanzania. Mnamo 2013, aliuza kipindi cha majaribio kilichoitwa *Iman & Andy* kwenye televisheni ya ABC, kilichoandaliwa na Mtayarishaji Mkuu anayeitwa Whoopi Goldberg,

## Mafanikio 
Mnamo 2016, Angela aliandika filamu ya TV ya Hallmark iliyoigizwa na Lacey Chabert inayoitwa 'Moonlight In Vermont'. Miaka miwili baadaye, Angela na dada yake walianzisha kampuni ya uzalishaji nchini Tanzania na waliipa jina la Black Unicorn Studios. Kwa pamoja, walitayarisha tamthilia mbili za awali (zilizoandikwa na kuongozwa na Angela) na filamu moja iliyoshinda tuzo iliyoitwa ‘Binti’ ambayo inaonyshewa kwa sasa kwenye Netflix.

## Marejeo 
Jamii:ACWP+ film in Tanzania
Jamii:Wanawake wa Tanzania
Jamii:Waigizaji filamu wa Tanzania
Jamii:Watu walio hai
Reta Mays

**Reta Phyllis Mays** (amezaliwa Reynoldsville, West Virginia, 16 Juni 1975) ni muuaji wa mfululizo wa Marekani aliyeua takribani wanajeshi wa zamani saba waliozeeka ndani ya kipindi cha miezi kumi na moja, kati ya Julai 2017 na Juni 2018, kwa kuwachoma sindano za insulin zenye sumu wakati alikuwa akifanya kazi kama msaidizi wa uuguzi katika Kituo cha Tiba cha Louis A. Johnson Veterans, kilicho Clarksburg, West Virginia. Mnamo 11 Mei 2021, Mays alihukumiwa hukumu za maisha mfululizo mara saba kwa mauaji hayo, pamoja na miaka 20 kwa kesi moja ya kushambulia kwa nia ya kumuua.

## Historia ya awali
Mays alikuwa mwanajeshi wa Jeshi la Marekani katika West Virginia National Guard aliyehudumu kutoka Novemba 2000 hadi Aprili 2001 na tena kutoka Februari 2003 hadi Mei 2004, wakati alipelekwa Iraq na Kuwait na 1092nd Engineer Battalion. Kabla ya kuanza kazi yake kama msaidizi wa uuguzi katika Kituo cha Tiba cha Louis A. Johnson Veterans, Mays alikuwa afisa wa marekebisho katika West Virginia Department of Corrections katika North Central Regional Jail huko Greenwood, Doddridge County, West Virginia, kati ya 2005 na 2012. Mnamo 2013, Mays alikuwa mmoja wa watuhumiwa kadhaa katika kesi iliyofunguliwa na kifungwa aliyekuwa gerezani, akidai kwamba alinyanyaswa mara kwa mara na Mays na maafisa wengine wa gereza. Kesi hiyo ilifutwa kwa hukumu ya muhtasari.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wanajeshi wa Marekani
Usaliti (tamthilia)

**Usaliti** ni tamthiliya ya televisheni kutoka nchini Tanzania inayohusu mapenzi na usaliti iliyoandaliwa na muongozaji Amitabh Aurora na kurushwa hewani mwaka 2010.

## Marejeo 
Jamii:Mbegu za filamu
Jamii:Filamu za 2010
Jamii:Filamu za Tanzania
Jamii:ACWP + film in Tanzania
Anna Paulina Luna

thumb|Picha Rasmi, 2022
**Anna Paulina Luna** (aliyezaliwa **Mayerhofer**; 6 Mei, 1989) ni mwanasiasa wa Marekani na mwanajeshi wa zamani wa jeshi la Anga anayehudumu kama U.S. representative wa Jimbo la Bunge la 13 la Florida tangu 2023. Mwanachama wa Chama cha Republican, yeye ni mwanamke wa kwanza wa Meksikani-Marekani kuchaguliwa Bungeni kutoka Florida.

Luna alihudumu kama mtaalamu wa usimamizi wa uwanja wa ndege katika Air National Guard kuanzia umri wa miaka 19, kutoka 2009 hadi 2014. Kwa huduma yake, alipewa Tuzo ya Mafanikio ya Anga.

Luna alihitimu kutoka unversity of West Florida mwaka 2017. Katika kampeni yake ya kwanza, Luna alimkabili na kupoteza kwa tofauti ndogo dhidi ya mbunge wa Democratic Charlie Crist mwaka 2020. Baadae, Luna alichaguliwa kuwa mbunge wa Bunge la Marekani mwaka 2022 kwa idhini ya Raisi wa zamani Donald Trump katika uchaguzi wa awali wa Republican. Luna alichaguliwa tena mwaka 2024.

Luna anahudumu kwenye Kamati ya Bunge ya Mambo ya Nje na Kamati ya Bunge ya Uangalizi na Mageuzi ya Serikali. Wakati wa uteuzi wake bungeni, Luna ameonyesha rekodi ya upendeleo wa kidemokrasia wa 98% kulingana na Heritage Action.

## Familia na maisha ya awali
Anna Paulina Mayerhofer alizaliwa 6 Mei, 1989, na George Mayerhofer na Monica Todd, mwalimu wa shule ya msingi na mama wa nyumbani, katika Santa Ana, California.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wanajeshi wa Marekani
Jamii:Wanasiasa wa Marekani
The Stolen Will (tamthilia)

**The Stolen Will** ni filamu inayosimulia hadithi iliyofanyika nchini Tanzania. Inahusu msaidizi binafsi, ambaye hakuwa ameridhika na kazi yake, akamuua bosi wake na kudhibiti biashara yake kwa muda. Hata hivyo, mambo yanamharibikia pale binti wawili wa bosi wake wanaporudi kutoka masomoni Marekani kuchunguza kifo cha baba yao.
*Muongozaji: Mtitu G. Game
*Mwandikaji: Steven Kanumba

## Marejeo 
Jamii:Filamu za Tanzania
Jamii:ACWP + film in Tanzania
Alinda Ruhinda

**Alinda Ruhinda ** ni mtayarishaji mkuu na mwigizaji wa filamu kutoka Tanzania ambaye alipata elimu yake rasmi kutoka Chuo Kikuu cha Temple nchini Marekani. Ana Shahada ya kwanza ya Sanaa katika mawasiliano na umakini katika utangazaji. 

Ni mzaliwa wa kwanza katika familia yake, na utoto wa Alinda ulitumika nje ya nchi: Uswisi, Kanada, na China. Katika miaka yake ya ujana, alirudi Tanzania na kusoma huko kwa muda mfupi kabla ya kumaliza shule ya sekondari ya juu huko Nairobi na kwenda Marekani kwa digrii yake ya kwanza.

## Mafanikio 
Tangu Julai 2018, Alinda amefanya kazi kwa bidii ili kuendesha kampuni na miradi yake. Black Unicorn Studios imetayarisha michezo miwili ya jukwaani (‘The Big 3’ na ‘Baba’s House’). Alijulikana kupitia filamu iitwayo ‘Binti’ ambayo ilimpatia tuzao . . Alinda aliwahi kuwa mtayarishaji mkuu kwenye uzalishaji huu wote. Alibaki akiwa makini kwa kusaidia kuunda usimulizi wa hadithi, bajeti, chaguzi za uuzaji, na maelezo tata kama vile kandarasi na chaguzi za mavazi

## Marejeo 
Jamii:Watayarishaji filamu wa Tanzania
Jamii:Waigizaji filamu wa Tanzania
Jamii:ACWP+ film in Tanzania
Edwin Semzaba

**Edwin Semzaba** alikuwa mwandishi wa riwaya, mwandishi wa tamthilia, mwigizaji na mwongozaji kutoka Tanzania. Aliandika kazi zake hasa kwa Kiswahili. Alifundisha katika Idara ya Sanaa na Maonyesho katika Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, Tanzania, ambako alifundisha, miongoni mwa kozi nyinginezo, uandishi wa ubunifu na uigizaji. Alishinda tuzo ya kwanza ya Waandishi wa Afrika Mashariki iliyotolewa na Taasisi ya Uchunguzi wa Kiswahili (TUKI). Kwa riwaya yake Funke Bugebuge na "shindano la uandishi wa vitabu vya wajukuu" iliyotolewa na Ubalozi wa Uswisi nchini Tanzania (2007).

Semzaba alifariki tarehe 17 Januari 2016.

## Riwaya 
* *Marimba ya Majaliwa*, E & D Vision Publishing, 2008
* *Funke Bugebuge*, Dar es Salaam University Press, 1999
* *Tausi wa Alfajiri*, HEKO Publishers, 1996
* *Tamaa ya Boimandaa*, Dar es Salaam University Press, 2002
* "The Adventures of Tunda and Zamaradi", Exodia Publishers LTD., 2016

## Tamthilia 
* *Kinyamkera*, Exodia Publishers, 2014
* *Joseph na Josephine*, Exodia Publishers, 2014
* *Ngoswe*, Dar es Salaam University Press, 1996
* *Mkokoteni*, Exodia Publishers, 2014
* *Tendehogo*, Tanzania Publishing House (TPH), 1982
* *Sofia wa Gongolambotoa*, Benedictine Publications, Ndanda, 1985

## Tuzo 
* Mshindi wa Tuzo ya Kwanza Kanda ya Magharibi Mashindano ya Kuandika/Kukariri Mashairi ya Sabasaba Kigoma 1967.
* Tuzo ya Muigizaji Bora katika Shule ya Sekondari ya Mkwawa – 1971–1972.
* Mshindi wa Kwanza wa Shindano la Uandishi wa Uandishi wa Michezo Idara ya Fasihi (UDSM) 1975.
* Mshindi wa Tuzo ya Kwanza, Shindano la Uandishi wa Riwaya East African Literature Bureau na TUKI(UDSM) 1976.
* Mshindi wa Kwanza wa Shindano la Vitabu vya SIDA Children Adventure,2007.
* Mshindi wa Kwanza wa Tuzo ya Mzunguko wa Sita Burt kwa Shindano la Uandishi wa Fasihi ya Kiafrika, 2016.

## Marejeo 
Jamii:ACWP + film in Tanzania
Jamii:Waandishi wa Tanzania
Yuki no Kata

Binti wa Ukita Yasunobu, alikuwa mwanamke shujaa wa Kijapani (*onna-musha*) katika kipindi cha Sengoku. Alikuwa binti wa Ukita Hideie na Gōhime. Pia aliolewa na Tomita Nobutaka, afisa wa Toyotomi Hideyoshi. Jina lake kamili, tarehe ya kuzaliwa na ya kifo chake havijulikani. Katika rekodi zilizopo anatajwa kama mwanamke mrembo na shujaa mwenye ujuzi mkubwa wa kivita. Pia kuna simulizi kwamba alitetea ngome ya Anōtsu wakati wa Vita vya Sekigahara.

## Vita vya Ngome ya Anōtsu 
Tomita Nobutaka na mkewe walijiunga na Tokugawa Ieyasu kutoka Jeshi la Mashariki wakati Japani ilikuwa ikijiandaa kwa kampeni ya Sekigahara. Nobutaka na majeshi yake waliitwa kwenda kumsaidia Ieyasu katika kumwadhibu Uesugi Kagekatsu wakati Ishida Mitsunari alikuwa akijiandaa kushambulia barabara za magharibi kuelekea Edo, ngome ya Ieyasu. Ngome ya Anōtsu ilikuwa moja kwa moja katika njia ya Jeshi la Magharibi kuelekea kwa Ieyasu, hivyo Mke aliongoza utetezi wa ngome hiyo. Kwa kuwa ngome yake ilitarajiwa kuwa miongoni mwa za kwanza kushambuliwa wakati wa kampeni hiyo, Mke alijivika silaha, akapanda kuta za ngome, na kuwaita wanajeshi waliobaki vita.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Japani
Yodo-dono

**Yodo-dono** (pia alijulikana kama **Lady Chacha**; 1569 – 4 Juni 1615) alikuwa mhusika wa kihistoria wa Japani mwishoni mwa Kipindi cha Sengoku. Alikuwa mke mdogo na mke wa pili wa mtawala wa Japani Toyotomi Hideyoshi. Akiwa mama wa mwana na mrithi wake Toyotomi Hideyori, alifanya kazi kama mlezi wake katika juhudi za kurudisha heshima ya ukoo wa Toyotomi baada ya kuporomoka kwa Baraza la Wazee Watano. Pamoja na mwanae, aliongoza upinzani wa mwisho dhidi ya Shogun wa Tokugawa katika Kuzingirwa kwa Osaka.

Yodo-dono alikuwa binti wa Oichi na dada wa Ohatsu na Oeyo. Wakati dada zake wawili wadogo walipokuwa wake mashuhuri waliounganishwa na ukoo wa Tokugawa, yeye na dada zake walikuwa kiungo muhimu katika kudumisha mahusiano ya kidiplomasia kati ya koo mbili zenye nguvu zaidi za wakati huo, Toyotomi na Tokugawa. Dada yake Oeyo alikuwa mke wa Tokugawa Hidetada, shogun wa pili, na mama wa ukoo wa mfululizo wa mashogun waliomfuata, hivyo akapewa cheo cha kisiasa cha Omidaidokoro.

Katika juhudi za kutukuza Shogun wa Tokugawa, Yodo-dono mara nyingi alionyeshwa kama mwanamke "mwovu na mwasherati" aliyepanga maangamizi ya Toyotomi. Baada ya kifo cha Hideyoshi mnamo 1598, alichukua umwana-nanga wa Kibudha, akipewa jina la Daikōin. Pia ndiye mwanzilishi wa hekalu la Yogen-in.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Japani
Yamauchi Chiyo

**Yamauchi Chiyo** (1557 – 1617) alikuwa bibi wa heshima wa Kijapani kutoka kipindi cha Sengoku hadi mwanzoni mwa kipindi cha Edo. Anajulikana katika historia kwa kujitolea na uaminifu wake kwa familia yake, na alikuwa muhimu sana katika mafanikio ya ukoo wa Yamauchi clan, ukoo wa samurai uliokuwa chini ya uongozi wa mume wake, Yamauchi Kazutoyo. Inasemekana kwamba yeye ndiye aliyesababisha uthabiti wa nguvu za ukoo wa Yamauchi, na kuundwa kwa Domeni ya Tosa.

Alikuwa binti wa Endo Morikazu, bwana wa Ngome ya Gujō Hachiman. Jina lake la kuzaliwa linaaminika kuwa Chiyo au Matsu, lakini hakuna uhakika kamili. Baada ya kuwa mtawa wa Kibudha, alichukua jina la kidini la Kenshōin.

## Maisha 
Chiyo alikuwa binti wa Endo Morikazu wa ngome ya Gujo-Hachiman, mtumishi wa Ukoo wa Azai. Wakati bwana wao, Azai Nagamasa, alipooa Oichi (dada wa Oda Nobunaga), koo la Azai na Ukoo wa Oda waliingia kwenye muungano wa kisiasa. Kutokana na muungano huu, aliolewa na Yamauchi Kazutoyo, samurai wa hadhi ya chini aliyemtumikia Oda Nobunaga. Wakati huo, ndoa kati ya koo za samurai zilikuwa na maana ya kisiasa pekee.

Wakati Chiyo alipoolewa, mama yake alimpa kiasi kikubwa cha pesa – kwa ajili ya "jambo la umuhimu mkubwa". Wakati wa kwanza Kazutoyo alipokwenda vitani, alikuwa akipigana akiwa miguuni au kwa kutumia farasi wa kawaida kwa sababu alikuwa katika nafasi ya chini kwenye jeshi la Oda.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Japani
Artemisia Gentileschi

**Artemisia Lomi Gentileschi** (8 Julai 1593 – 1653) alikuwa mchoraji wa Kibaroko kutoka Italia. Gentileschi anachukuliwa kuwa mmoja wa wasanii waliotukuka zaidi wa karne ya 17, na awali alifanya kazi kwa mtindo wa Caravaggio. Alianza kutoa kazi za kitaalamu akiwa na umri wa miaka 15. Katika enzi ambayo wanawake walikuwa na fursa chache za kupata mafunzo ya kisanii au kufanya kazi kama wasanii wa kitaalamu, Gentileschi alikuwa mwanamke wa kwanza kuwa mwanachama wa Accademia di Arte del Disegno huko Florence, na alikuwa na wateja wa kimataifa. Alifanya kazi kama mchoraji wa uhamishoni katika ikulu ya Charles I wa Uingereza kuanzia mwaka 1638 hadi 1642, lakini inadhaniwa alikimbia nchi wakati wa hatua za mwanzo za Vita ya Kiraia ya Uingereza. Baada ya hapo alitoweka kwa muda, na alionekana tena Naples mwaka 1649. Barua yake ya mwisho inayojulikana, aliyomwandikia mmoja wa walimu wake mwaka 1650, inaonyesha kuwa bado alikuwa akifanya kazi kama msanii. Tarehe ya kifo chake haijulikani kwa uhakika, lakini inadhaniwa kuwa alikuwa miongoni mwa wahanga wa Tauni ya Naples ya mwaka 1656.

Uchoraji wake mwingi ulihusisha wanawake kutoka kwenye hekaya, taswira za kifumbo na Biblia—akiwajumuisha waathirika, waliouawa au wapiganaji. Baadhi ya kazi zake maarufu ni *Susanna and the Elders* (hasa toleo la mwaka 1610 lililo katika Schloss, *Judith Slaying Holofernes* (toleo la 1614–1620 lililoko katika Uffizi, na *Judith and Her Maidservant* (kazi yake ya mwaka 1625 iliyo katika Detroit Institute of Arts.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Italia
Jamii:Wachoraji wa Italia
Jane Whorwood

**Jane Whorwood** (1612 – Septemba 1684) alikuwa jasusi wa Mfuasi wa kifalme katika kipindi cha Vita ya Kiraia ya Uingereza. Alihusika katika kusambaza taarifa za kijasusi pamoja na kusafirisha fedha kwa siri ili kudumisha upande wa Royalist. Whorwood alikuwa mshirika wa karibu wa Charles I wa Uingereza, na alihusika katika kupanga juhudi zake za kutoroka kifungoni mwishoni mwa miaka ya 1640.

## Maisha binafsi
Jane alizaliwa huko Westminster mnamo 1612. Baba yake alikuwa William Ryder, mskoti aliyekuwa mtumishi wa ikulu na msimamizi wa mazizi ya kifalme, na mama yake alikuwa Elizabeth de Boussy, aliyefanya kazi ya kufua nguo kwa Anne wa Denmark, malkia mwenza wa James I wa Uingereza. Hivi karibuni baada ya kuandamana na Mfalme James I katika ziara yake ya kurejea Scotland mnamo 1617, baba yake alifariki kwa ugonjwa usiojulikana. Miaka miwili baadaye, mama yake aliolewa tena na mtumishi mwenye ushawishi mkubwa zaidi, James Maxwell, ambaye naye pia alitokea Scotland.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Uingereza
Anne Halkett

**Anne Halkett** (pia alijulikana kama **Lady Halkett**, alizaliwa **Murray**; 1623 – 1699) alikuwa mwandishi wa kidini wa Uingereza na mwandishi wa wasifu wa kujieleza (autobiografia).

## Maisha ya Awali
Baba wa Halkett, Thomas Murray, alikuwa mlezi wa watoto wa Mfalme James I. Baadaye, aliteuliwa kuwa Provost] wa Eton College. Mama yake alikuwa Jane Drummond Murray,alikuwa governess wa watoto wa mfalme. Baada ya kifo cha Thomas Murray, Halkett alifundishwa na mama yake. Alijifunza Kifaransa, kucheza, tiba, muziki, kushona, dini, na upasuaji. Elimu yake ya dini ilikuwa ya kina, akisoma BiblIA, kusema sala za kila siku na kuhudhuria kanisa mara kwa mara.

## Maisha binafsi
Uhusiano wa mapenzi wa kwanza wa Halkett ulikuwa na Thomas Howard. Ingawa Howard alikuwa anatoka katika familia ya heshima, hakuwa na utajiri. Hii ilimaanisha kwamba ndoa yao ingesababisha madhara ya kifedha kwa familia zote mbili. Hisia za Halkett ziliwahi kushikiliwa kati ya changamoto za kifedha zinazoweza kutokea kutokana na ndoa hiyo na maumivu pamoja na kupoteza heshima ambayo Howard angepata kama asingemuoa. Ili kuzuia Halkett kufanya uamuzi usio wa busara, mama yake alimlinda kwa kumruhusu mtu mwingine kulala katika chumba chake na kumzuia kumuona Howard tena. Badala ya kumkataa mama yake, Halkett alimwambia kwaheri akiwa amefungwa macho. Uhusiano wake na Howard ulisababisha mgongano kati yake na mama yake ambao ulidumu kwa miezi kumi na minne. Ingawa Howard aliahidi kuwa hatamuoa mwanamke mwingine, baadaye alivunja ahadi hiyo. Halkett aliripoti katika maandiko yake kwamba ndoa yake ilijulikana kuwa haikuwa na furaha.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Uingereza
Jamii:Waandishi wa Uingereza
Anne Fairfax

**Anne, Lady Fairfax** (alizaliwa **Anne Vere**, pia anajulikana kama **Anne Fairfax**; 1617/1618 – 1665) alikuwa mwanamke wa kifalme wa Uingereza. Alikuwa mke wa Thomas Fairfax, 3rd Lord Fairfax of Cameron, mkuu wa jeshi la New Model Army. Alimfuata mumewe wakati alipojihusisha na mapigano na muda mfupi alikamatwa kama mateka. Inasemekana kwamba aliondolewa baada ya kutoa maneno ya pingamizi mahakamani wakati wa kesi ya Charles I.

## Maisha
Anne Vere alizaliwa mwaka wa 1617 au 1618 nchini Uholanzi. Wazazi wake walikuwa Mary na Horace Vere, 1st Baron Vere of Tilbury (1565-1635). Baba yake alihudumu kama kamanda wakati wa Vita vya Miaka Themanini na Vita vya Miaka Thelathini. Mwaka 1637 Anne alioa Thomas Fairfax, ambaye baadaye aliongoza 1645-1650 Jeshi Jipya la Mfano wakati wa English Civil War. Anne alikuwa mwanamke mwenye ushawishi na alimfuata mumewe katika mapigano. Alikamatwa karibu na Bradford na William Cavendish, 1st Duke of Newcastle, lakini aliruhusiwa kuachiliwa baada ya siku chache na akapelekwa tena kwa jeshi la mumewe.

Mumewe alipewa nafasi ya kuwa kiongozi wa majaji waliokuwa wanapaswa kumhukumu Charles I of England, lakini akiwa na uhakika kwamba kifo cha Mfalme kilikusudiwa, alikataa kushiriki. Fairfax hakuenda kwenye kesi ya Mfalme (Januari 1649) lakini Anne alihudhuria. Wakati mahakama ilipoita jina la Fairfax, inasemekana kwamba mke wake, Anne Fairfax, alisema "ana akili nyingi kuliko kuwa pale". Baadaye, wakati mahakama ilisema wanatenda kwa niaba ya "watu wote wazuri wa Uingereza", alipiga kelele ‘Hapana, wala sehemu ya mia yao!" Hii ilisababisha uchunguzi na Anne aliombwa au kuamriwa kuondoka mahakamani.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Uingereza