open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Taka za plastiki huko Kisangani

, Desemba 2025)]]
**Taka za plastiki huko Kisangani** ni changamoto kubwa, huku aina mbalimbali za uchafu zikirundikana mitaani, kuziba mifereji ya maji na kusababisha mafuriko mengi. Idadi ya watu inazidi kufahamu athari za mazingira na kiafya za hali hii, huku jiji zima likikabiliwa na mzozo unaoongezeka wa mazingira unaohusishwa na usimamizi mbaya wa taka za plastiki. Katika vitongoji kadhaa, chupa, mifuko, na vifungashio hujilimbikiza pamoja na taka zinazoweza kuharibika, lakini bila matibabu sahihi.

## Hali ya Sasa ya Taka za Plastiki 
Mji wa Kisangani unakabiliwa na mrundikano mkubwa wa taka za plastiki ambazo huchafua mazingira na kudhuru afya ya umma :
* Ukosefu wa miundombinu ya udhibiti wa taka, unaosababisha kukosekana kwa mifumo madhubuti ya ukusanyaji na matibabu ya taka, huchangia mlundikano wa plastiki mitaani na mifereji ya maji
* Matatizo ya kijamii na kiuchumi yanayohusishwa na usimamizi usiofaa wa taka za plastiki yanawakilisha changamoto kubwa kwa jamii ya Wakongo, na hasa kwa jiji la Kisangani, na kusababisha kuongezeka kwa gharama za huduma za afya na kushuka kwa ubora wa maisha.

## Suluhu zilizopendekezwa 
Uhamasishaji na elimu inayotokana na kuendeleza kampeni shuleni na vitongoji ili kufahamisha idadi ya watu kuhusu athari mbaya za taka za plastiki, huku ikianzisha vituo vya kukusanya plastiki zilizotumika kuwezesha kuchakata na kudhibiti taka

## Tazama pia 
* Taka
* Taka hatarishi huko Kisangani

## Marejeo
Nana Oforiatta Ayim

**Nana Oforiatta Ayim** ni mwandishi, mwanahistoria wa sanaa na mtengenezaji wa filamu wa Ghana.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa mwaka usiojulikana
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waandishi wa Ghana
Jamii:Wanahistoria wa Ghana
Jamii:Watengenezaji filamu wa Ghana
Nana Obiri Yeboah

**Nana Obiri  Yeboah** (alizaliwa 28 Machi 1983) ni mwongozaji wa filamu kutoka Ghana. Alijulikana kwa filamu ya mwaka  2015 The Cursed Ones, ambayo ilipata uteuzi 13 katika Tuzo za Africa Movie Academy, ikijumuisha Filamu Bora na Muongozaji Bora. 
## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1980
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Ghana
Jamii:Watu wa Ghana
Jamii:Waongozaji Filamu wa Ghana
Kofi Asamoah

**Kofi Asamoah** pia alijulikana kama Kofas ni mwongozaji wa filamu wa Ghana, mwandishi, mtayarishaji wa filamu na mjasiriamali aliyeshinda tuzo.  Yeye ni Mkurugenzi Mtendaji na Mkurugenzi Ubunifu wa Kofas Media, kampuni ya utengenezaji wa filamu, televisheni na utangazaji. 
## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1987
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Ghana
Jamii:Watu wa Ghana
Jamii:Waongozaji Filamu wa Ghana
Jamii:Watayarishaji  filamu wa Ghana
Sam Aryeetey

**Sam Greatorex Aryeetey** (alizaliwa 23 Agosti 1929  au 1927 ) ni mtayarishaji wa filamu kutoka Ghana, mwongozaji wa filamu na mwandishi. Mara nyingi alijulikana kama mkurugenzi wa filamu ya kwanza ya Ghana, No Tears for Ananse. 
## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1929
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Ghana
Jamii:Watu wa Ghana
Jamii:Waongozaji Filamu wa Ghana
Jamii:Watayarishaji  filamu wa Ghana
Emmanuel Apea

**Emmanuel Apea**, . ni mwongozaji wa televisheni na filamu wa Ghana, mshindi wa Tuzo ya Africa Movie Academy ya Muongozaji Bora wa mwaka  2008 .
## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa mwaka usiojulikana
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Watu wa Ghana
Jamii:Waongozaji Filamu wa Ghana
King Ampaw

**King Boama Darko Ampaw** (alizaliwa 25 Julai 1940) ni mwongozaji wa filamu, mtengenezaji wa filamu na mwigizaji kutoka Ghana. Alijulikana kwa kuigiza kama jukumu la pili la kuongoza pamoja na Klaus Kinski katika filamu ya Werner Herzog ya mwaka 1987 Cobra Verde, ambayo pia alishiriki, na kwa filamu yake ya mwaka 1983 Kukurantumi: Road to Accra, ambayo aliandika, kuelekeza, na kuzalisha. Ametunukiwa kwa mchango wake katika tasnia ya filamu Afrika  

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1940
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waongozaji Filamu wa Ghana
Jamii:Waigizaji filamu wa Ghana
Jamii:Watengenezaji  filamu wa Ghana
Chris Attoh

**Chris Attoh** ( Christopher Keith Nii Attoh; alizaliwa 17 Mei 1979) ni mwigizaji wa Ghana, mwongozaji wa filamu, mtangazaji wa televisheni, na mtayarishaji. Anajulikana zaidi kama "Kwame Mensah" katika tamthilia ya Nigeria ya Tinsel. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1979
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Ghana
Jamii:Watu wa Ghana
Jamii:Waongozaji Filamu wa Ghana
Jamii:Watayarishaji  filamu wa Ghana
Nii Kwate Owoo

**Nii Kwate Owoo** (alizaliwa 1944) ni msomi na mtengenezaji wa filamu kutoka Ghana, alifafanuliwa na Variety kama "mmoja wa Waghana wa kwanza kuweka lenzi katika milimita 35 ". Jina lake pia limeonekana katika sifa za filamu kama Kwate Nee-Owoo.  
## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1944
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Watu wa Ghana
Jamii:Watengenezaji  filamu wa Ghana
Julius Amedume

**Julius Amedume** (alizaliwa 6 Juni 1977), ni mwongozaji wa filamu, mwandishi na mtayarishaji kutoka Ghana na Uingereza.  Alijulikana zaidi kwa kuongoza filamu za vipengele vilivyoshinda tuzo A Goat's Tail na Rattlesnakes.
## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1977
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Ghana
Jamii:Watu wa Ghana
Jamii:Waongozaji Filamu wa Ghana
Jamii:Watayarishaji  filamu wa Ghana
Nicole Amarteifio

**Nicole Amarteifio** (alizaliwa 1982) ni mwongozaji wa filamu wa Ghana, mtayarishaji, na mwandishi wa skrini.
## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1982
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Ghana
Jamii:Watu wa Ghana
Jamii:Waongozaji Filamu wa Ghana
Jamii:Watayarishaji  filamu wa Ghana
Pascal Amanfo

**Pascal Amanfo**  ni mwongozaji wa filamu kutoka Nigeria, hasa katika tasnia ya filamu ya Ghana.
## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa mwaka usiojulikana
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Ghana
Jamii:Watu wa Ghana
Jamii:Waongozaji Filamu wa Ghana
Godwin Kotey

**Godwin Nikoi Kotey** (alizaliwa 1965- alifariki 2012) alikuwa mwigizaji wa Ghana, mtayarishaji, mwalimu, mwandishi wa tamthilia, na mwongozaji wa filamu ambaye alichangia ukuaji na maendeleo ya tasnia ya filamu.
## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1965
Jamii:Waliofariki 2012
Jamii:Wasanii wa Ghana
Jamii:Watu wa Ghana
Jamii:Waongozaji Filamu wa Ghana
Jamii:Watayarishaji  filamu wa Ghana
Evans Hunter

**Evans Nii Oma Hunter** (alifariki tarehe 4 Juni, 2013) alikuwa mwigizaji mkongwe wa Ghana, mtayarishaji, mwongozaji wa filamu na mwandishi ambaye alichangia ukuaji wa tasnia ya filamu na uigizaji nchini Ghana. 
## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa mwaka usiojulikana
Jamii:Waliofariki 2013
Jamii:Wasanii wa Ghana
Jamii:Watu wa Ghana
Jamii:Waongozaji Filamu wa Ghana
Jamii:Watayarishaji  filamu wa Ghana
Ivor Agyeman-Duah

**Ivor Agyeman-Duah** (alizaliwa 1966) ni msomi, mchumi, mwandishi, mhariri na mwongozaji wa filamu kutoka Ghana. Alifanya kazi katika huduma ya kidiplomasia ya Ghana na alihudumu kama mshauri wa sera ya maendeleo .
## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1966
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Ghana
Jamii:Watu wa Ghana
Jamii:Waongozaji Filamu wa Ghana
Seth Kwame Boateng

**Seth Kwame Boateng** ni mwandishi wa habari wa Ghana, alijulikana kwa kazi yake ya uandishi wa habari yenye matokeo, kama ilivyotambuliwa na WHO, Idara ya Jimbo la Marekani,  Kituo cha Kimataifa cha Waandishi wa Habari (ICFJ),  na Wakfu wa Vyombo vya Habari kwa Afrika Magharibi. Mnamo mwaka  2015, aliibuka kama Mwanahabari Bora wa Mwaka wa GJA.  
## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa mwaka usiojulikana
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Watu wa Ghana
Alexandra Duah

**Alexandra Duah** (alifariki 2000) alikuwa mwigizaji mkongwe wa Ghana ambaye alichangia ukuaji wa tasnia ya filamu nchini Ghana.
## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa mwaka usiojulikana
Jamii:Waliofariki 2000
Jamii:Wasanii wa Ghana
Jamii:Watu wa Ghana
Campbell Addy

**Campbell Addy** (alizaliwa 19 Machi , 1993) ni mpiga picha wa Uingereza-Ghana, mtengenezaji wa filamu na msanii. Alijulikana kufanya kazi na wateja wengi wa mitindo mfano Calvin Klein na zaidi. Mnamo 2021, alijiunga na orodha ya Forbes 30 Under 30. 
## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1993
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Ghana
Jamii:Watu wa Ghana
Jamii:Watengenezaji filamu wa Ghana
Kobina Bucknor

**Kobina Bucknor** (alizaliwa 1925- alifariki 1975)  na mchoraji.
## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1992
Jamii:Waliofariki 2016
Jamii:Wasanii wa Ghana
Jamii:Watu wa Ghana
Rachida el-Charni

**Rachida el-Charni** (aliyezaliwa mwaka 1967) ni mwandishi kutoka Tunisia. Amechapisha mikusanyiko mitatu ya hadithi fupi na riwaya moja.

Hadithi yake fupi “Street of the House of Wonders” (pia inajulikana kama “The Way to Poppy Street”) ilijumuishwa katika kitabu The Granta Book of the African Short Story kilichohaririwa na Habila Helon—mkusanyiko wa hadithi fupi kutoka kwa waandishi mashuhuri wa Afrika, akiwemo Chimamanda Adichie, Mansoura Ez-Eldin, Doreen Baingana, Henrietta Rose-Innes, E. C. Osondu, Alex La Guma na Camara Laye, miongoni mwa wengine.

## Tunzo 
* Tuzo ya Kwanza, Mashindano ya Uandishi wa Kimaandishi kwa Wanawake wa Kiarabu (Sharjah), mwaka 2000, kwa mkusanyo wake wa pili wa hadithi fupi. (marejeo yanahitajika)

* Kituo cha Wanawake wa Kiarabu cha Mafunzo na Utafiti (CAWTAR), Tunisia, mwaka 1997, kwa mkusanyo wake wa kwanza wa hadithi fupi.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1967
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Watu wa Tunisia
Eric Adjetey Anang

**Eric Adjetey Anang**  ni mchongaji sanamu wa Ghana na seremala wa majeneza ya ajabu. Alizaliwa Teshie, Ghana na aliendesha Warsha ya Useremala ya Kane Kwei. Kwa sasa anashikilia sehemu mbili  na anagawanya wakati wake kati ya Ghana na Madison, Wisconsin ambapo anafuatilia miradi yake ya kipekee. 
## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa mwaka usiojulikana
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Ghana
Jamii:Watu wa Ghana
Haji Salum

**Haji Salum Mkangara** (alizaliwa Juni 11 1981) ni mwigizaji wa filamu za vichekesho kutoka nchini Tanzania. Anafahamika zaidi kwa jina la uhusika wake wa Mboto Mbotoni. Amecheza filamu kama Nampenda Mke Wangu, Sina Jinsi, Nitarudi na Hapendeki.

## Badhii ya filamu alizocheza
## Viungo vya nje
*katika Wayback Machine

Jamii:Waigizaji filamu wa Tanzania
Ernest Abbeyquaye

**Ernest Kofi Abbeyquaye** pia alijulikana kama *Ernest Abbeyquaye*, ni mtengenezaji wa filamu kutoka Ghana ambaye alikuwa mtengenezaji , mtayarishaji, na mkurugenzi wa Shirika la Viwanda la Filamu la Ghana (GFIC).

Kazi zake zilitambuliwa nchini Ghana na nje ya nchi.  Hizi ni pamoja na 'A Mother's Revenge' (1994), 'The Other Side of the Rich' (1992), na 'Confessions' (1993).
## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa mwaka usiojulikana
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Ghana
Jamii:Watu wa Ghana
Jamii:Waongozaji Filamu wa Ghana
Jamii:Watayarishaji filamu wa Ghana
Egbert Adjesu

**Egbert Adjesu** (alizaliwa 1931) ni mwandishi wa skrini na mwongozaji wa filamu wa Ghana alijulikana zaidi kwa filamu ya 1970 I 'Told You So', iliyotolewa katika enzi ya baada ya ukoloni. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1931
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waongozaji Filamu wa Ghana
Joseph Kossivi Ahiator

**Joseph Kossivi Ahiator** (alizaliwa 1956) ni mwanasiasa Mwafrika na msanii wa Ghana alijulikana kwa michoro yake ya ukutani ya hekalu huko Bénin, Ghana, na Togo.  Yeye alikuwa mwanachama wa National Democratic Congress (NDC) na Mbunge wa zamani wa Jimbo la Ketu Kusini katika Mkoa wa Volta nchini Ghana.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1956
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Ghana
Jamii:Watu wa Ghana
Amon Kotei

**Nii Amon Kotei** (24 Mei 1915 - 17 Oktoba 2011) alikuwa mchongaji sanamu, mchoraji, mwanamuziki, mpimaji ardhi, na msanii wa michoro wa Ghana. Alikumbukwa zaidi na kuadhimishwa kama mbunifu wa nembo ya Ghana.  Alikuwa mmoja wa wasanii wakuu wa Ghana. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1915
Jamii:Waliofariki 2011
Jamii:Wasanii wa Ghana
Jamii:Wachongaji wa Ghana
Jamii:Wachoraji wa Ghana
Atta Kwami

**Atta Kwami** (14 Septemba 1956 - 6 Oktoba 2021)  alikuwa mchoraji, mchapishaji, mwanahistoria huru wa sanaa na mtunzaji kutoka Ghana. Alisoma na kufundishwa katika Chuo Kikuu cha Sayansi na Teknolojia cha Kwame Nkrumah (KNUST), Kumasi, Ghana, na Uingereza. Aliunda kazi zinazoboresha umbo na rangi na kuzungumza na usanifu wa kipekee wa Ghana na nguo za kusuka za Kiafrika, zikiwemo za Kente, Ewe na Asante wa Ghana.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1956
Jamii:Waliofariki 2021
Jamii:Wachoraji wa Ghana
Rojo Mettle-Nunoo

**Robert Joseph Mettle-Nunoo** pia alijulikana kama Rojo Mettle Nunoo ni msanii na mwanasiasa wa kisasa wa Ghana.  Yeye ni mwanachama wa National Democratic Congress na aliwahi kuwa Naibu Waziri wa Afya wakati wa serikali ya John Evans Atta Mills. 
## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa mwaka usiojulikana
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Ghana
Jamii:Watu wa Ghana
Kofi Setordji

**Kofi Setordji** (alizaliwa 1957) ni msanii wa taswira wa fani nyingi aliishi nchini Ghana. Kazi zake ni kati ya usanifu wa michoro, usanifu wa nguo, uchongaji na uchoraji.

## Elimu na taaluma 
Setordji alizaliwa mwaka 1957 mjini Accra. Alisoma katika Methodist Secondary School huko Accra, na baadaye akapata mafunzo kama msanii wa kibiashara. Alikuwa mfanyakazi wa mafunzo kwa mchoraji wa katuni wa Ghana, Ghanatta Yaw Boakye. Kutoka mwaka 1984 hadi 1987, Setordji alikuwa mfanyakazi wa mafunzo kwa msanii na mwandishi wa tamthilia wa Ghana, Saka Acquaye.

Alianza kufanya kazi kwenye jiwe la mchanga mwaka 1985 na kuanza kuonyesha kazi zake huko Accra. Tangu hapo, amewashirikisha watu kazi zake Ufaransa, Italia, Denmaki, Ujerumani, Austria, Afrika Kusini, na Marekani.

Mbali na shughuli zake za kisanii, Setordji ni mlezi kwa wapiga picha wengi wa kisasa wanaofanya kazi Accra. Alianzisha Arthaus, mpango wa ukaazi kwa wasanii. Zaidi ya hayo, ni mwanachama mwanzilishi na mkurugenzi wa ubunifu wa zamani wa Nubuke Foundation, kituo cha sanaa ya kisasa mjini Accra.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1957
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Ghana
Jamii:Watu wa Ghana
Serge Attukwei Clottey

**Serge Attukwei Clottey** (alizaliwa 1985) ni msanii wa Ghana ambaye alifanya kazi katika usanifu, uigizaji, upigaji picha na uchongaji.   Yeye ndiye muundaji wa Afrogallonism, dhana ya kisanii, ambayo aliielezea kama "dhana ya kisanii ya kuchunguza uhusiano kati ya kuenea kwa galoni za mafuta ya njano katika matumizi na umuhimu katika maisha ya Mwafrika wa kisasa". Kama mwanzilishi wa GoLokal ya Ghana, Clottey alijaribu kubadilisha jamii kupitia sanaa.
Anaishi Labadi, kitongoji cha Accra, Ghana. 
## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1985
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Ghana
Jamii:Watu wa Ghana
Zohra Opoku

**Zohra Opoku** (alizaliwa 1976)  Alitumia mifumo ya nguo kujulisha picha zake zilizopigwa picha. Alizaliwa Altdöbern, Ujerumani,  na anaishi Accra. Alijulikana kwa usanifu wake, maonyesho, miundo ya nguo, picha na video.
## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1976
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Ghana
Jamii:Watu wa Ghana
Kąrî'kạchä Seid'ou

'''Kąrî'kạchä Seid'ou**, ambaye awali alijulikana kama **Kelvin Amankwaah''', ni msomi na msanii kutoka Ghana. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa mwaka usiojulikana
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Ghana
Jamii:Watu wa Ghana
Epixode

**Theophilus Nii Arday Otoo** (alizaliwa 16 Machi 1990), alijulikana kitaaluma kama **Epixode**, ni mwimbaji wa reggae–dancehall wa Ghana, mchoraji, na mkurugenzi mbunifu. 
## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1990
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Ghana
Jamii:Watu wa Ghana
Taka za plastiki katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo

) katika mji mkuu wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]''
**Taka za plastiki katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo** ni changamoto kubwa ya kimazingira, wakati nchi hiyo inakabiliwa na ukuaji wa haraka wa miji ambapo matumizi ya plastiki ya matumizi moja yanaongezeka kwa kasi. Kulingana na utafiti uliofanywa na Mpango wa Mazingira wa Umoja wa Mataifa, usimamizi usiofaa wa taka za plastiki huchangia uchafuzi wa udongo na mito, na athari kubwa kwa viumbe hai wa ndani na afya ya umma.

Zaidi ya hayo, ripoti ya Benki ya Dunia inaangazia kwamba kukosekana kwa miundombinu ya kutosha kwa ajili ya kukusanya na kuchakata taka kunazidisha mzozo huu wa mazingira, na kufanya hatua za pamoja kuwa muhimu kupunguza madhara ya taka za plastiki kwenye mfumo ikolojia wa Kongo

## Vyanzo vya taka hizo 
Taka za plastiki katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo hutoka katika vyanzo mbalimbali, vinavyoakisi tabia ya matumizi ya nchi hiyo na desturi za viwanda.

### Ufungaji 
Takataka nyingi za plastiki zina vifungashio, ikijumuisha chupa za plastiki, mifuko, na vyombo vinavyotumika kwa chakula na bidhaa zisizo za chakula. Kuongezeka kwa matumizi ya plastiki za matumizi moja, mara nyingi zisizoweza kutumika tena, huchangia mkusanyiko wa taka katika maeneo ya umma na njia za maji.

### Bidhaa za Watumiaji 
Taka za plastiki pia hutoka kwa bidhaa za kila siku za watumiaji, kama vile vifaa vya kuchezea, vifaa vya elektroniki na vifaa vya nyumbani. Kwa kuongezeka kwa matumizi na kuongezeka kwa upatikanaji wa bidhaa zinazoagizwa kutoka nje, kiasi cha plastiki zilizotupwa kinaongezeka kwa kasi.

### Taka za Viwandani 
Taka za plastiki zinazozalishwa na viwanda vya ndani, ingawa hazionekani sana, zinawakilisha chanzo kikubwa cha uchafuzi wa mazingira. Mabaki ya uzalishaji, ambayo mara nyingi hayasimamiwa vizuri, huongeza mzigo wa taka za plastiki katika mazingira.

## Ukadiriaji wa Taka za Plastiki Ulimwenguni Pote 
Katika kesi hii mahususi, takriban tani milioni 350 za taka za plastiki huzalishwa duniani kote kila mwaka, ambapo ni 9% tu hurejelewa, 19% huchomwa moto, karibu 50% hutupwa, na 22% hutelekezwa kwenye mazingira. Ikumbukwe kwamba jiji la Kinshasa pekee linazalisha zaidi ya tani 10,000 za taka ngumu kwa siku, sehemu kubwa ikiwa ni ya plastiki, na ni asilimia 5 tu ya taka hizi za plastiki zinazorejeshwa kila siku.

## Tazama pia 
* Taka

## Marejeo
Esther Beukes

**Esther Beukes** (alizaliwa 13 Julai 1993) ni mtayarishaji na mtengenezaji wa filamu kutoka Namibia ambaye ni mwenyekiti wa sasa wa Tume ya Filamu ya Namibia (NFC).

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1993
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Watayarishaji filamu wa Namibia
Jamii:Wanawake wa Namibia
Jamii:Watengenezaji filamu wa Namibia
Cecil Moller

**Cecil Moller** (alizaliwa 1967) ni mwongozaji wa filamu na mtayarishaji wa filamu wa Namibia  .
## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1967
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Watu wa Namibia
Jamii:Waongozaji Filamu wa Namibia
Jamii:Watayarishaji filamu wa Namibia
Florian Schott

**Florian Schott** (alizaliwa 16 Machi 1982) ni mtengenezaji wa filamu mzaliwa wa Ujerumani anayeishi Namibia tangu  mwaka 2009. Alianza kazi yake mnamo mwaka 2002 kama Mkurugenzi Msaidizi wa Kwanza na tangu wakati huo alifanya kazi kwenye filamu huko Antaktika, Uropa, Afrika, na Amerika Kusini.
## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1982
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Watu wa Namibia
Jamii:Waongozaji Filamu wa Namibia
Jamii:Watengenezaji filamu wa Namibia
David Ndjavera

**David Ndjavera** (21 Agosti 1969 - 14 Julai 2021) alikuwa mwigizaji na mwongozaji wa filamu wa Namibia,   alijulikana kwa filamu kama Hairareb (2019), Katutura (2015), Salute! (2017) na Just Drive (2014).

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1969
Jamii:Waliofariki 2021
Jamii:Waigizaji filamu wa Namibia
Jamii:Waongozaji filamu wa Namibia
Samuel Prophask Asamoah

**Samuel Prophask Asamoah** (alizaliwa 14 Februari 1981) ni mchoraji kutoka Ghana.  Jina la mswaki "Prophask" (limetokana na jina lake la kati), kazi zake zilionyeshwa kote, ndani na kimataifa na nyingi katika mkusanyiko wa sanaa. Inasemekana kwamba Asamoah anakaa kwa raha katika uwanja wa uchoraji na msukumo wake wa mada zake kutoka kwa methali, shughuli za kila siku na ndoto. Motisha yake ni kupata furaha anapopaka rangi na kupata maumivu wakati asipo kupaka rangi.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1981
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Ghana
Jamii:Watu wa Ghana
Richard Pakleppa

**Richard Pakleppa** (alizaliwa 1961) ni mwandishi wa skrini wa Namibia, mwongozaji wa filamu, na mtayarishaji wa filamu .
## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1961
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Namibia
Jamii:Watu wa Namibia
Jamii:Waongozaji Filamu wa Namibia
Jamii:Watayarishaji filamu wa Namibia
Joel Haikali

**Joel Haikali** ni mwongozaji wa filamu wa Namibia, mtayarishaji wa filamu, na mwandishi. Alitoa filamu yake ya kwanza, My Father's Son, mwaka wa 2011, na alitayarisha filamu fupi kadhaa, zikiwemo Differences (2008), African Cowboy (2011), na Try (2012).  Filamu fupi zilizotajwa hapo juu zilionyeshwa katika Alliance Française huko Swakopmund. 
## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa mwaka usiojulikana
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Namibia
Jamii:Watu wa Namibia
Jamii:Waongozaji Filamu wa Namibia
Jamii:Watayarishaji filamu wa Namibia
Oshosheni Hiveluah

**Oshosheni Hiveluah** (22 Oktoba 1981 - 10 Oktoba 2019)  alikuwa mwandishi, mtayarishaji na mwongozaji wa filamu kutoka Namibia.  Alifahamika zaidi kwa filamu za Tjitji the Himba Girl na 100 Bucks.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1981
Jamii:Waliofariki 2019
Jamii:Waongozaji filamu wa Namibia
Jamii:Watayarishaji filamu wa Namibia
Tim Huebschle

**Tim Huebschle** ni mwongozaji wa filamu wa Namibia na mwandishi wa skrini.   Filamu zake zina sifa ya matukio halisi, mara nyingi huchanganya mambo ya hali halisi na ya kubuni ili kuangazia mada za kijamii na kitamaduni zinazohusiana na Namibia. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1992
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Namibia
Jamii:Watu wa Namibia
Jamii:Waongozaji Filamu wa Namibia
Susie McDonald

**Susie McDonald** (anajulikana pia kama **Miss Sue**; alizaliwa 1878 hivi) alikuwa mwanaharakati Mmarekani Mwafrika ambaye alihudumu kama mmoja wa walalamikaji katika kesi ya ubaguzi wa mabasi *Browder dhidi ya Gayle* (1956) huko Montgomery, Alabama.

Alikamatwa kwa kukiuka sheria ya ubaguzi wa mabasi mnamo 21 Oktoba, 1955. Alikuwa mjane wakati huo, 77,

## Marejeo 
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Heloïse Denner

**Heloïse Denner** (née **Jordaan**) ni mwanasiasa na wakili wa Afrika Kusini. Yeye ni mwanachama wa Freedom Front Plus (FF+) na mwakilishi wa chama katika Bunge la Afrika Kusini. 

Mnamo 2019, yeye na Tammy Wessels wakawa wanawake wa kwanza kuwakilisha chama hicho Bungeni.

## Marejeo 
Jamii:wanasiasa wa Afrika Kusini
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
The Temptations

**The Temptations** ni kikundi cha sauti cha Marekani kilichoanzishwa Detroit, Michigan, mwaka wa 1961 kama **The Elgins**, kinachojulikana kwa mfululizo wao wa single na albamu zilizofanikiwa na Motown kuanzia miaka ya 1960 hadi katikati ya miaka ya 1970. Kazi ya kikundi hicho na mtayarishaji Norman Whitfield, kuanzia na wimbo 10 maarufu " Cloud Nine " mnamo Oktoba 1968, ilianzisha psychedelic soul, na ilikuwa muhimu katika mageuzi ya R&B na muziki wa soul. 

Wajumbe wa kikundi hicho walijulikana kwa mpangilio wao wa nyimbo, maelewano tofauti, na mtindo wa mavazi. Baada ya kuuza makumi ya mamilioni ya albamu, Temptations ni miongoni mwa vikundi vilivyofanikiwa zaidi katika muziki maarufu.

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* Otis Williams' official website (includes current tour schedule)
* Ron Tyson's official website
* Official homepage for Glenn Leonard
* Classic Temptations page at Classic Motown website
* "The Temptations" Vocal Group Hall of Fame page
Jamii:wanamuziki wa Marekani
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Salih ibn Tarif

**Salih ibn Tarif** (Kiarabu: صالح بن طريف, kwa herufi za Kilatini: **Ṣāliḥ ibn Ṭarīf**) alikuwa mfalme wa pili wa ufalme wa Berghouata, nabii wa dini mpya ya Ibrahimu, na babu aliyelipa jina kabila la *Oulad Salah* la Moroko. Alijitokeza wakati wa ukhalifa wa Hisham ibn Abd al-Malik mnamo mwaka 744 BK.

## Marejeo 
Jamii:wanasiasa wa Moroko
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Teboho MacDonald Mashinini

**Teboho "Tsietsi" MacDonald Mashinini** (27 Januari 1957 - 1990) alikuwa mwanaharakati wa kupinga ubaguzi wa rangi wa Afrika Kusini na kiongozi maarufu wa wanafunzi wakati wa Mapinduzi ya Soweto.

## Urithi 
Kuna sanamu ya Teboho Mashinini iliyochorwa na Johannes Phokela katika uwanja wa shule yake ya zamani ambayo ilizinduliwa tarehe 1 Mei 2010 na Amos Masondo, Meya wa Johannesburg.

## Marejeo 
Jamii:Wanaharakati wa Afrika Kusini
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Bilal Göregen

**Bilal Göregen** (alizaliwa 4 Septemba, 1988) ni mwanamuziki wa mitaani na mpiga ngoma wa Uturuki. Yeye ni kipofu  na amekuwa maarufu kupitia uimbaji wake wa Ievan Polka, ambapo mtumiaji wa Twitter aliweka paka akiinamisha kichwa chake kwenye video yake. YouTube ameweka video yake ya uigizaji iliyokuwa Instagram.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1988
Jamii:wanamuziki wa Uturuki
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Edmond Amran El Maleh

**Edmond Amran El Maleh** (30 Machi 1917 - 15 Novemba 2010) alikuwa mwandishi na mwanaharakati wa Moroko.

## Wasifu 
El Maleh alizaliwa Safi, Moroko kwa familia ya Wayahudi ya Kiberberi. Wakati wa ujana wake alijiunga na Chama cha Kikomunisti cha Moroko. Alihamia Paris mnamo 1965, akifanya kazi huko kama mwandishi wa habari na mwalimu wa falsafa.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1917
Jamii:Waliofariki 2010
Jamii:waandishi wa Moroko
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Habib Koité

**Habib Koité** (alizaliwa 1958 huko Thiès, Senegal) ni mwanamuziki, mwimbaji, mtunzi wa nyimbo na griot kutoka Mali aliyezaliwa Senegal mwenye makao yake nchini Mali. Bendi yake, "Bamada", ilikuwa kundi kubwa la wanamuziki wa Afrika Magharibi, ambalo lilijumuisha Kélétigui Diabaté kwenye balafon.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1958
Jamii:wanamuziki wa Senegal
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Harun Tekin (mwanamuziki)

**Sami Harun Tekin** (alizaliwa 28 Juni 1977) ni mwimbaji, mwanamuziki, na mshairi wa Uturuki. Yeye ni mmoja wa washiriki waanzilishi na mwimbaji wa bendi ya muziki wa rock ya Kituruki Mor ve Ötesi.

## Wasifu 
Mnamo 1988, alipokuwa mwanafunzi katika Shule ya Upili ya Ujerumani huko Istanbul, Harun alikutana na Kerem Kabadayı  ambaye baadaye angeanzisha bendi yake ya kwanza.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1977
Jamii:Waimbaji wa Uturuki
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Ardeshir Kazemi

**Ardeshir Kazemi** (kwa Kiajemi: **اردشیر کاظمی**, alizaliwa 20 Novemba 1938) ni mwigizaji wa Irani. 

Tarehe ya kuzaliwa kwa Kazemi mara nyingi imekuwa ikitolewa kama 9 Septemba 1920. Katika mahojiano ya 2023, Kazemi alifafanua kwamba hii haikuwa sahihi, na kwamba kwa kweli alizaliwa tarehe 20 Novemba 1938. Pia alipuuza hadithi kwamba alikuwa mwigizaji mzee zaidi katika sinema au televisheni ya Irani.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1938
Jamii:waigizaji filamu wa Irani
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Ndaba kaMageba

**Mfalme Ndaba ka-Mageba** alikuwa Mfalme wa Ufalme wa Wazulu. Alikuwa mfalme wa Wazulu kwa miaka tisa kuanzia 1745 akimrithi Mageba kaGumede.

Alikuwa mwana wa Mfalme Mageba. Alirithiwa na Jama kaNdaba mnamo 1763.

## Marejeo 
Jamii:waliofariki karne ya 18
Jamii:Wafalme
Jamii:wanasiasa wa Afrika Kusini
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Anthimo VI

**Anthimo VI** (alizaliwa *Ioannides*; 1782 - 18 Oktoba 1878) alikuwa Patriarki wa Kiekumeni wa Konstantinopoli kwa vipindi vitatu kuanzia 1845 hadi 1848, kuanzia 1853 hadi 1855 na kuanzia 1871 hadi 1873. Alizaliwa katika kisiwa cha Kutali katika Bahari ya Marmara akafa huko Kandilli.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1782
Jamii:Waliofariki 1878
Jamii:maaskofu
Jamii:watu wa Uturuki
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Yesseus Mazareus Yessedekeus

**Yesseus Mazareus Yessedekeus** katika maandishi ya Wagnostiki wa Seth, ndiye mfano halisi wa Maji Yaliyo Hai. Ametajwa katika sehemu za Nag Hammadi za *Kitabu Kitakatifu cha Roho Mkuu Asiyeonekana*, *Zostrianos*, na *Apokalipsi ya Adamu*. 

## Marejeo 
Jamii:Wahusika
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Zeynep Tokuş

**Zeynep Tokuş** (alizaliwa 1977) ni mwigizaji wa Uturuki na mshindi wa zamani wa shindano la urembo. Mnamo 2007, alishinda taji hilo kwenye toleo la Kituruki la kipindi cha televisheni cha *Dancing on Ice*.

Jamii:waigizaji filamu wa Uturuki
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Prince Gyasi

**Prince Gyasi Nyantakyi** pia alijulikana kwa jina la msanii Prince Gyasi ni msanii wa kimataifa wa Ghana wa taswira. Yeye ndiye mwanzilishi mwenza wa Boxedkids, shirika lisilo la faida linalosaidia watoto kutoka Accra kupata elimu.
## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1995
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Ghana
Jamii:Watu wa Ghana
Betty Acquah

**Betty Acquah** (alizaliwa 20 Machi 1965) ni mchoraji wa kike kutoka Ghana. Anatumia mbinu za uchongaji wa pointi, uchoraji wa mafuta na akriliki. Kupitia turubai zake zenye nguvu, Ananasa majaribu, matamanio, sherehe, na ushindi wa wanawake, akiunganisha hadithi zao katika kitambaa cha sanaa yake.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1965
Jamii:Wachoraji wa Ghana
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Dean Greyling

**MacGuyver Dean Greyling** (amezaliwa 1 Januari 1986) ni mchezaji wa chama cha raga ambaye anawakilisha Oyonnax katika Pro Rugby D2. Alisoma Afrikaanse Hoër Seunskool.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1986
Jamii:wachezaji wa Afrika Kusini
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Deniz Barut

**Deniz Barut** (alizaliwa 29 Machi 1983) ni mwigizaji wa filamu na televisheni kutoka Uturuki.

## Maisha binafsi 
Barut alifunga ndoa na mkurugenzi Şafak Bakkalbaşıoğlu mwaka wa 2005, ambaye amezaa naye wana wawili wanaojulikana kama Kuzey na Uzay. Walitalikiana mwaka wa 2019. Alianza uhusiano na Yüksel Aksu mwaka wa 2021 na akaolewa naye mwaka wa 2015.

## Marejeo 
Jamii:waigizaji filamu wa Uturuki
Jamii:Waliozaliwa 1983
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Jacqui Mofokeng

**Palesa Jacqueline Mofokeng** (alizaliwa 1971) ni mwanamitindo na mshindi wa taji la urembo kutoka Afrika Kusini ambaye alitawazwa kuwa Miss South Africa 1993. Alikuwa mwanamke mweusi wa kwanza kutawazwa kuwa Miss South Africa.

Palesa Jacqueline Mofokeng alishinda taji la kwanza la kifalme katika shindano la Miss World la 1993.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1971
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Mehdi Soltani

**Mehdi Soltani** (au **Mehdi Soltani Sarvestani**; alizaliwa Shiraz, Irani, 23 Agosti 1971) ni mwigizaji wa Irani.  

## Wasifu 
Ana shahada ya Uzamivu (PhD) katika uigizaji kutoka Chuo Kikuu cha Avignon nchini Ufaransa, na kwa sasa ni mwanachama wa kitivo na profesa msaidizi katika Kitivo cha Sanaa za Maonyesho na Muziki, Chuo Kikuu cha Tehran.

## Marejeo 
Jamii:waigizaji filamu wa Irani
Jamii:Waliozaliwa 1971
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Fatma Toptaş

**Fatma Toptaş** (amezaliwa 25 Novemba 1982) ni mwigizaji wa Uturuki.

Toptaş alisomea maigizo na uigizaji katika Kituo cha Sanaa cha Müjdat Gezen. Mnamo 2007, alianza kazi yake kwa kuonekana mgeni katika kipindi cha Kanal D *Bıçak Sırtı* na kipindi cha Show TV *Doktorlar*. Jukumu lake la kwanza kuu lilikuwa katika filamu ya vichekesho ya 2008 *Recep İvedik*, ambapo alicheza Sibel kinyume na Şahan Gökbakar. 

## Marejeo 
Jamii:waigizaji filamu wa Uturuki
Jamii:Waliozaliwa 1982
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Cem Özer

**Cem Özer** (alizaliwa 5 Oktoba 1959) ni mwigizaji wa Uturuki.  Alionekana katika filamu zaidi ya thelathini tangu 1976.

## Vitabu 
* Yastıkaltı Hikayeleri, Neden Kitap Publishing, 
* A! Cem'i Yazılar, Parantez Publishing, 1 Machi 1997, 
* Yirmidört Saat (Hali ya Filamu), 1976, 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1959
Jamii:waigizaji filamu wa Uturuki
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Ebru Ceylan

**Ebru Ceylan** ( née Yapıcı, alizaliwa Januari 26, 1976) ni mpiga picha, mwigizaji, mwandishi wa filamu na mkurugenzi wa sanaa kutoka Uturuki. Ameolewa na mshirika wake Nuri Bilge Ceylan.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1976
Jamii:Waigizaji filamu wa Uturuki
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Jacob Klein (mwanafalsafa)

**Jacob Klein** (3 Machi 1899 - 16 Julai 1978) alikuwa mwanafalsafa na mtafsiri wa Plato, Mrusi na Mmarekani, ambaye alifanya kazi kwa bidii katika asili ya kihistoria ya hisabati ya ishara za kisasa.

Mwanafalsafa Mfaransa mzaliwa wa Urusi Aleksandr Vladimirovich Kozhevnikov alimhesabu Jacob Klein kama mmoja wa watu wawili (pamoja na Strauss) ambao angeweza kujifunza chochote kutoka kwao.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1899
Jamii:Waliofariki 1978
Jamii:wanafalsafa wa Urusi
Jamii:wanafalsafa wa Marekani
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Ateny Wek Ateny

**Ateny Wek Ateny** ni mwandishi wa habari na wakili wa Sudan Kusini ambaye alifanya kazi kama Katibu wa Habari wa Salva Kiir Mayardit kuanzia 2013 hadi 2022.

Kabla ya nafasi yake serikalini, alifanya kazi kama wakili, na kama mwandishi wa habari  na mwandishi wa safu za gazeti la *The Citizen* *Daily*.

## Marejeo 
Jamii:wanasiasa wa Sudan Kusini
Jamii:Waandishi wa habari
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Herman Abanda

**Ahmad Herman Abanda** (amezaliwa 20 Februari 1984) ni mwanasoka wa zamani wa Kamerun ambaye alicheza kama mlinzi. Alitumia muda mwingi wa taaluma yake kucheza nchini Indonesia kwa PSM Makassar,  Persija Jakarta, Persema Malang, Persib Bandung na Barito Putera .

Mnamo mwaka 2013, Abanda alibadili dini na kuwa Mwislamu alipokuwa akiichezea Persib. 

## Marejeo
Jamii:wachezaji mpira wa Kamerun
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Eddie Butler (mwimbaji)

**Eddie Butler** (amezaliwa Dimona, 2 Oktoba, 1971) ni mwimbaji wa Israeli. Alizaliwa katika familia ya Waisraeli Weusi kutoka Chicago. Butler alianza kutumbuiza akiwa na umri wa miaka minane. Katika miaka ya 1990 aliimba na bendi za harusi, na mwaka 1992 alifanya kazi kama mwimbaji msaidizi wa Zehava Ben.

Aliwakilisha nchi yake kama mwimbaji wa solo katika Shindano la Nyimbo la Eurovision 2006 huko Athens kwa wimbo "Together We Are One" lakini akamaliza katika nafasi ya pili ya mwisho. 

## Marejeo 
Jamii:waimbaji wa Israeli
Jamii:Waliozaliwa 1971
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Cemal Hünal

**Cemal Hünal** (amezaliwa 2 Oktoba 1976) ni mwigizaji wa Uturuki. Alisoma katika Shule ya Upili ya Saint Benoit French na akaendelea kusoma maigizo na uigizaji katika Chuo cha Santa Monica, UCLA na Shule ya Filamu ya London.

## Marejeo 
Jamii:Waigizaji filamu wa Uturuki
Jamii:Waliozaliwa 1976
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Berna Laçin

**Berna Laçin** (amezaliwa 20 Agosti 1970) ni mwigizaji na mtangazaji wa TV wa Uturuki. Anajulikana zaidi kwa urekebishaji maarufu wa rom-com *Evdeki Yabancı* na *Belalı Baldız* wa Hope & Faith.

Baba yake ni rubani wa vita. Mhitimu wa Konservatori ya Jimbo la Istanbul akiwa na shahada katika masomo ya ukumbi wa michezo. Pia ameigizwa katika filamu nne tofauti. Katika filamu yake ya kwanza Koltuk Belası, alifanya kazi na waigizaji maarufu Kemal Sunal, Kartal Tibet. Laçin ameonekana katika vipindi mbalimbali vya televisheni kama vile *Gökkuşağı*, *Böyle mi Olacaktı*, *Ateş Dansı*.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1970
Jamii:waigizaji filamu wa Uturuki
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Tolga Tekin

**Tolga Tekin** (alizaliwa Ankara, 19 Machi 1973) ni mwigizaji wa Uturuki. 

Baada ya kumaliza masomo yake katika Chuo cha Private Arı mnamo mwaka 1992, alijiunga na Conservatory ya Jimbo la Chuo Kikuu cha Hacettepe na kuhitimu mnamo mwaka 1996 akiwa na shahada katika masomo ya ukumbi wa michezo.  Kisha akafaulu mtihani wa kuingia kwenye Maigizo ya Jimbo la Uturuki na kuanza kufanya kazi katika Ukumbi wa Michezo wa Jimbo la Adana. Baada ya kufanya kazi katika Ukumbi wa Michezo wa Jimbo la Adana kati ya 1996-2004, alijiunga na Ukumbi wa Michezo wa Jimbo la Ankara.  Kwa miaka minne, alikuwa na jukumu katika mfululizo wa vichekesho *Bizim Evin Halleri* . Ameendelea kufanya kazi katika Ukumbi wa Michezo wa Jimbo la Ankara. Mnamo mwaka 2020, Tekin alikuwa na jukumu linalorudiwa katika filamu ya awali ya Netflix *Rise of Empires: Ottoman* . Pia alionekana katika mfululizo mwingine wa awali na jukwaa hili, uliopewa jina la *50M2* .

## Marejeo
Jamii:waigizaji filamu wa Uturuki
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Mohammad Hosseini (mtangazaji)

Seyyed **Mohammad Hosseini** (alizaliwa 4 Julai 1969) ni mtangazaji wa kipindi cha Iran anayeishi Marekani, mwanaharakati wa kisiasa, mtangazaji wa redio, na mwanzilishi na kiongozi wa sasa wa kundi la upinzani la Iran linaloitwa " Restart ."

## Kazi 
Seyed Mohammad Hosseini alizaliwa nchini Iran na alijiunga na huduma ya Utangazaji ya Jamhuri ya Kiislamu ya Iran (IRIB) mnamo mwaka 1994 kama mtangazaji wa kipindi cha televisheni. Wakati wa miaka yake katika IRIB, Hosseini alikuwa hai kama mtayarishaji, mkurugenzi, na alikuwa mwenyeji wa vipindi kadhaa vya michezo hadi 2010 alipoondoka IRIB. Mnamo mwaka 2011, Hosseini alihamia Marekani kama mkimbizi wa kisiasa na akawa mtetezi mkuu dhidi ya Jamhuri ya Kiislamu ya Iran. 

Nchini Marekani, ameanzisha kundi la upinzani linaloitwa "Restart" ambalo kwa sasa linafanya kazi dhidi ya Jamhuri ya Kiislamu. Tangu kuanzishwa kwa kundi lake la upinzani, Hosseini amejaribu kuwavutia vijana wa Irani kwenye kundi lake kwa lengo kuu la mabadiliko ya utawala. Hosseini anawahimiza wafuasi wake kushambulia Kikosi cha Walinzi wa Mapinduzi ya Kiislamu na vituo vya Basij na majengo ya serikali kote nchini kama sehemu ya mpango wake wa kusababisha kuanguka kwa serikali.  Harakati ya Restart inayoongozwa na Hosseini inadai kuwa na wafuasi wapatao milioni 20 wa kimataifa na inajielezea kama kundi kubwa zaidi la upinzani dhidi ya Jamhuri ya Kiislamu ya Iran. 

## Marejeo
Jamii:wanaharakati wa Iran
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Ahmose Inhapy

**Ahmose-Inhapy** au **Ahmose-Inhapi** (anayejulikana kama **Anhapou** na Maspero) alikuwa binti mfalme na malkia wa Nasaba ya 17 ya mwisho na Nasaba ya 18 ya mapema.

## Maisha 
Huenda alikuwa binti wa Farao Senakhtenre na alikuwa dada wa Farao Seqenenre Tao, na malkia Ahhotep na Sitdjehuti . Huenda alioa Seqenenre Tao,   lakini inawezekana kwamba aliishi katika wakati wa baadaye wa Ahmose I (au hata Amenhotep I ). 

Alikuwa na binti aliyeitwa Ahmose-Henuttamehu . Ahmose Inhapy alitajwa katika nakala ya *Kitabu cha Wafu* kinachomilikiwa na binti yake Ahmose-Henuttamehu, na katika kaburi la Amenemhat (TT53). Majina yake yalikuwa: *Mke wa Mfalme* na *Binti wa Mfalme* . 

## Marejeo
Jamii:watu wa Misri ya Kale
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Hale Soygazi

**Hale Soygazi** (alizaliwa Istanbul, Uturuki, 21 Septemba 1950 ) ni mwigizaji na mmiliki wa taji la shindano la urembo wa Uturuki.

## Wasifu 
Alisomea Falsafa ya Kifaransa katika chuo kikuu. Alichaguliwa kama ' Miss Turkey ' mwaka wa 1973 na pia alifanya uanamitindo kwa majarida. Alianza filamu yake kwa nafasi ya kuongoza katika filamu ya *Kara Murat* kinyume na mwigizaji maarufu Cüneyt Arkın . Mwaka wa 1978, alishinda tuzo yake ya kwanza ya Golden Orange kwa nafasi yake ya kuongoza katika *filamu ya Maden* .

Alikuwa ameolewa na mwimbaji wa asili Ahmet Özhan ambaye aliigiza naye huko *Çocuğumu İstiyorum*, lakini walitalikiana baadaye. Kisha akaolewa na Murat Belge . 

## Marejeo
Jamii:waigizaji filamu wa Uturuki
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Charles Freeman (mwanahistoria)

**Charles P. Freeman** (alizaliwa 1947) ni mwandishi wa Uingereza aliyebobea katika historia maarufu za Ugiriki na Roma ya kale. Ameandika vitabu vingi kuhusu ulimwengu wa kale ikiwa ni pamoja na *Kufungwa kwa Akili ya Magharibi: Kupanda kwa Imani na Kuanguka kwa Sababu* . Pia anaongoza ziara za masomo ya kitamaduni nchini Italia, Ugiriki, na Uturuki. Mnamo mwaka 2003, alichaguliwa kuwa Mwanachama wa Jumuiya ya Sanaa ya Kifalme .

## Maisha ya awali na Elimu 
Kuanzia umri mdogo Freeman alikuwa na shauku kubwa kuhusu historia na alitumia likizo zake za shule akisaidia katika uchimbaji wa akiolojia unaoendeshwa na Jumba la Makumbusho la Ipswich . Alisomea sheria katika Chuo cha Trinity, Cambridge, na baada ya kuhitimu alitumia mwaka mmoja akifundisha nchini Sudan . Pia ana shahada ya uzamili katika historia na siasa za Kiafrika kutoka Shule ya Masomo ya Mashariki na Kiafrika katika Chuo Kikuu cha London na shahada ya ziada ya uzamili katika utafiti uliotumika katika elimu kutoka Chuo Kikuu cha East Anglia . 

Mnamo mwaka 1978, aliteuliwa kuwa mkuu wa historia katika chuo cha kimataifa cha kidato cha sita cha St Clare's, Oxford, na akatumia miaka 10 huko. Alitumia miaka 30 kwa jumla kama mwalimu na mtahini/mtahini mkuu katika Shahada ya Kimataifa ya Uzamili. Kuanzia 1988 amefanya kazi ya muda wote kama mwanahistoria mtaalamu wa kujitegemea. 

## Marejeo
Jamii:Wanahistoria wa Uingereza
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Ahmose (binti mfalme)

**Ahmose** ("Mtoto wa Mwezi") alikuwa mfalme wa Nasaba ya Kumi na Saba ya Misri .

## Wasifu 
Alikuwa binti pekee anayejulikana wa Seqenenre Tao (Shujaa) na dada yake Sitdjehuti . Alikuwa dada wa kambo wa Farao Ahmose I na Malkia Ahmose-Nefertari . Majina yake ya cheo ni Binti wa Mfalme; Dada wa Mfalme. 

## Masishi 
Alizikwa kwenye kaburi QV47 katika Bonde la Malkia . Kaburi lake linadhaniwa kuwa la kwanza kujengwa katika Bonde la Malkia. Kaburi hilo ni rahisi na lina shimo la kuingilia na chumba cha mazishi. Kaburi hilo liko katika bonde tanzu linaloitwa Bonde la Prince Ahmose.

## Mama 
Mama wa Binti Mfalme Ahmose aligunduliwa na Ernesto Schiaparelli wakati wa uchimbaji wake kuanzia 1903 hadi 1905. Mama yake sasa yuko katika Jumba la Makumbusho la Misri la Turin, Italia. 

## Marejeo
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Lester Wilson

**Lester Wilson** (Aprili 13, 1942 - Februari 14, 1993) alikuwa mchezaji wa densi, mpiga densi, na mwigizaji kutoka Amerika ya Kusini. Wilson alihudhuria Shule ya Juilliard . Bob Fosse alimshirikisha katika uamsho wa 1963 wa Pal Joey katika Kituo cha Jiji la New York. Wilson alizuru London na Sammy Davis Jr. katika *Golden Boy* . Mnamo mwaka 1969, aliwajibika na wachezaji wake 24 kwa ajili ya upigaji densi wa onyesho la Johnny Hallyday katika Palais des Sports huko Paris.

Uchoraji wa ngoma unaojulikana zaidi wa Lester ulikuwa filamu ya 1977 ya *Saturday Night Fever* ambayo alimfundisha John Travolta . Wilson alikuwa amechora wimbo wa Diana Ross, Dalida, Gladys Knight, Billy Crystal, Liza Minnelli na Ann-Margret, katika maonyesho yake ya jukwaani huko Las Vegas. Pia alichora wimbo wa filamu ya 1992 *ya Sister Act* .

Mnamo mwaka 1991, Wilson aliteuliwa kwa Tuzo ya Emmy ya Marekani kwa ajili ya upigaji wa ngoma katika tuzo maalum za ABC *American Dance Honors* . Lester pia alipiga muziki kadhaa wa Broadway, ikiwa ni pamoja na *Grind* na Ben Vereen .

## Kifo 
Mnamo Februari 1993, Wilson alifariki kutokana na mshtuko wa moyo huko Los Angeles akiwa na umri wa miaka 50. Wilson alikuwa mchangiaji mkubwa katika mapambano dhidi ya UKIMWI, hasa katika upigaji picha ulioundwa kwa ajili ya Mradi wa UKIMWI/LA. Hapo awali alikuwa amepitia upigaji picha mara tano mwaka wa 1979 akiwa na umri wa miaka 37. 

Pia alionekana kwenye Good Times kama meneja wa duka la mboga katika kipindi cha 1975 kilichoitwa "Florida's Protest".

## Marejeo
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Uğur Dündar

**Uğur Dündar** (aliyezaliwa 28 Agosti 1943) ni mwandishi wa habari wa Kituruki, mtangazaji, mchambuzi wa siasa, na mwandishi.

Alizaliwa katika kijiji cha Akören wilaya ya Silivri katika Mkoa wa Istanbul . Alihitimu kutoka Taasisi ya Uandishi wa Habari ya Chuo Kikuu cha Istanbul .  Alijiunga na Shirika la Redio na Televisheni la Uturuki mnamo 1970 na akajenga taaluma ya uandishi wa habari kwa zaidi ya miaka 20. Hadi 2011 Dündar alikuwa mtangazaji wa Star TV ambapo aliongoza timu ya habari.

Kwa sasa, anaandikia *Sözcü* na ana kipindi kwenye Halk TV . Yeye ni mwenyekiti wa baraza kuu la Fenerbahçe SK tangu Aprili 9, 2022  na pia alikuwa mjumbe wa bodi kati ya Februari 20, 2000 - Machi 3, 2002. 

## Marejeo
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Zainab Dakingari

**Zainab Usman Saidu Dakikari** (alizaliwa 1 Oktoba 1979) ni binti wa rais wa zamani wa Nigeria, Alhaji Umaru Musa Yar'Adua na mke wa aliyekuwa Gavana Mtendaji wa Jimbo la Kebbi, Alhaji Usman Saidu Nasamu Dakingari .    

## Maisha ya awali na Elimu 
Zainab Umaru Musa Yar'Adua alizaliwa katika Jimbo la Katsina mnamo tarehe 1 Oktoba 1979 kwa Umaru Musa Yar'Adua na Turai Yar'Adua . Alianza kazi yake ya kielimu katika Shule ya Msingi ya Katsina Steel Rolling kati ya 1986 na 1992. Alianza elimu yake ya sekondari katika Shule ya Upili ya Wasichana ya Serikali Bakori kati ya 1993 na 1996, na baadaye akajiunga na Shule ya Kimataifa ya Essence Kaduna kati ya 1996 na 1999. Alikuwa mwanafunzi katika Chuo Kikuu cha Maiduguri, Jimbo la Borno, kuanzia 2000 hadi 2002. Kati ya 2003 na 2006, alikuwa mwanafunzi katika Chuo Kikuu cha Huron, London, Uingereza na kisha Chuo cha Usimamizi wa Miradi, Uingereza .

## Siasa 
Alikuwa Mwanamke wa Kwanza wa Jimbo la Kebbi kuanzia 2007 hadi 2015 na pia Mwanzilishi&nbsp;na Afisa Mkuu Mtendaji wa ZADAF Foundation for Women and Children Empowerment.

## Marejeo
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Sekou Lumumba

**Sekou Lumumba** ni mwanamuziki wa Kanada, anayeishi Toronto,  ambaye amekuwa mpiga ngoma wa wasanii na vikundi kama Ben Kenney, The Illegal Jazz Poets, Thornley,  Edwin & the Pressure,  Goodbye Glory, Ivana Santilli,  Serena Ryder,  24-7 Spyz na Bedouin Soundclash. 

Lumumba aliungana tena mwaka wa 2021 na mwenzake wa zamani wa bendi ya Thornley na mwimbaji wa bendi Ian Thornley kama mpiga ngoma mpya wa Big Wreck.

## Marejeo 
Jamii:wanamuziki wa Kanada
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Mariamne II

**Mariamne II** alikuwa mke wa tatu wa Herode Mkuu. Alikuwa binti wa Simon Boethus, Kuhani Mkuu. Yosefu Flavius anasimulia harusi yao hivi: 

Kulikuwa na Simoni mmoja, raia wa Yerusalemu, mwana wa Boethus, raia wa Aleksandria, na kuhani mashuhuri huko; mtu huyu alikuwa na binti, ambaye aliheshimiwa kuwa mwanamke mrembo zaidi wa wakati huo; na watu wa Yerusalemu walipoanza kusema mengi katika sifa zake, ikawa kwamba Herode aliguswa sana na yale yaliyosemwa kumhusu; na alipomwona msichana huyo, alivutiwa na uzuri wake, lakini je, alikataa kabisa mawazo ya kutumia mamlaka yake kumtukana, kama kuamini, ukweli uliokuwa, kwamba kwa kufanya hivyo angenyanyapaliwa kwa vurugu na udhalimu; kwa hivyo aliona ni bora kumchukua msichana huyo kuwa mke wake. Na ingawa Simoni alikuwa na hadhi duni sana kuungana naye, lakini bado alikuwa mkubwa sana kudharauliwa, alitawala mielekeo yake kwa busara zaidi, kwa kuongeza hadhi ya familia, na kuwafanya waheshimike zaidi; kwa hivyo mara moja alimnyima Yesu, mwana wa Phabet, ukuhani mkuu, na kumpa hadhi hiyo Simoni, na hivyo akajiunga naye katika uhusiano wa kimapenzi [kwa kumwoa binti yake].

Alikuwa na mtoto mmoja kutoka kwa Herode, aliyeitwa Herode II au Herode Boethus, ambaye alimwoa mpwa wake, Herodias, na kwake alikuwa na binti, Salome .

Mariamne II alihusishwa katika njama ya Antipater dhidi ya mumewe (Herode) mnamo 4 KK. Matokeo yake, Herode alimtaliki na kumwondoa baba yake (Simon Boethus) kama kuhani mkuu.  Zaidi ya hayo, mwanawe Herode II aliondolewa kutoka kwenye ukoo wa urithi katika wosia wa mwisho wa Herode.

## Marejeo
Jamii:waliozaliwa karne ya 1 KK
Jamii:Wanawake wa Israeli
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Marcus (Marcosian)

**Marcus** alikuwa mwanzilishi wa dhehebu la Marcosian Gnostic katika karne ya 2 BK . Alikuwa mwanafunzi wa Valentinus, ambaye mfumo wake ulikubaliana naye zaidi. Mafundisho yake yanajulikana karibu pekee kupitia mzozo mrefu (i. 13-21) katika *Adversus Haereses*, ambapo Irenaeus anatoa maelezo ya mafundisho yake na shule yake. Clement wa Alexandria alimjua Marcus waziwazi na kwa kweli alitumia mfumo wake wa nambari za fumbo (nne, sita, nane, kumi, kumi na mbili, thelathini), ingawa bila kutambuliwa. 

## Maisha 
Inaonekana Marcus alikuwa mzee wa wakati mmoja na Irenaeus, ambaye anamzungumzia kana kwamba bado anaishi na kufundisha. Irenaeus anaandika kwamba wilaya ya Rhone ilikuwa nyumbani kwa wafuasi wa Marcus, lakini inaonekana kumjua Marcus mwenyewe kwa maandishi yake pekee.

Mahali Marcus alipoishi hapajulikani. Kwa kuzingatia masimulizi ya Marcus kumtongoza mke wa mmoja wa mashemasi huko Asia, na matumizi ya majina ya Kiebrania au Kisiria katika shule ya Marcosian, Catholic Encyclopedia inakisia kwamba Marcus lazima aliishi Asia Ndogo . Kwa upande mwingine, Jerome anamtambulisha Marcus na Marcus wa Memphis ambaye anaonekana katika maandishi ya Sulpicius Severus kuhusu Priscillianism .

## Marejeo
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Robati wa Chester

**Robati wa Chester** (Kilatini: *Robertus Castrensis*) alikuwa Mwarabu Mwingereza wa karne ya 12. Alitafsiri vitabu kadhaa muhimu vya kihistoria kutoka Kiarabu hadi Kilatini.

Vyanzo vingine vinamtambulisha kama Robati wa Ketton (Kilatini) ambaye pia alikuwa mtafsiri wa Kiarabu-Kilatini katika miaka ya 1140.

## Marejeo 
Jamii:Karne ya 12
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro