open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mileto

[thumb|Maghofu ya [thieta ya Mileto.]]
**Mileto** (kwa Kigiriki Μῑ́λητος, Mīlētos) kuanzia mwaka 1000 KK hivi ulikuwa mji wa Wayunani huko Karia kwenye mto Meandro unapoishia katika Bahari ya Kati, kwenye pwani ya Uturuki wa leo, karibu na kijiji cha Balat.

Kabla ya uvamizi wa Wapersia katikati ya karne ya 6 KK ulitajwa kuwa mkubwa na tajiri kuliko miji yote ya Wagiriki.

Maghofu yake ni kati ya mahali muhimu pa akiolojia.

Mtume Paulo alifika huko mwaka 58 akakutana na viongozi wa Kanisa la mji jirani, Efeso (Mdo 20:15–38), ambapo alikaa miaka mitatu na kutoka huko alieneza Ukristo katika mkoa mzima wa Asia (Mdo 19:10, 20; 1Kor 16:9).

Inawezekana alirudi tena huko miaka 65-66 kwa kuwa aliandika kwamba aliacha huko Trofimo (2Tim 4:20), na si katika safari ile ya kwanza (Mdo 21:29).

## Tanbihi
## Marejeo
*
***
**
***
**

## Viungo vya nje
*Official website
*Ausgrabungen in Milet official site of the excavations in Miletus by Ruhr-Universität Bochum 
*Ancient Coins of Miletus 
*Livius picture archive: Miletus
*Some 250 pictures of site and museum
*Greek Inscriptions of Miletus in English translation
*The Theatre at Miletus, The Ancient Theatre Archive, Theatre specifications and virtual reality tour of theatre
*
*Virtual Tour at Ancient Miletus
*Walking the sacred pagan path from Ancient Miletus to Didim

Jamii:Miji ya Biblia
Jamii:Miji ya Uturuki
Jamii:Mtume Paulo
Patara (Lisia)

thumb|Lango la mji.
**Patara** (kwa Kigiriki Πάταρα, Patara) ulikuwa mji wenye bandari huko Lisia kwenye pwani ya Uturuki wa leo, karibu na kijiji cha Gelemisref name="Peschlow">.

Mtume Paulo alifika huko mwaka 58 na kubadilisha meli katika safari yake ya kuelekea Yerusalemu (Mdo 21:1-3).

## Tanbihi
## Marejeo
*Blue Guide, Turkey, (ISBN 0-393-32137-1), pp.&nbsp;373–374.

## Viungo vya nje
*Official website
*Private website, 118 pictures

Jamii:Miji ya Biblia
Jamii:Miji ya Uturuki
Jamii:Mtume Paulo
Akko

**Akko** (kwa Kiebrania: עַכּוֹ, *ʻAkkō*; pia: **Akka** (kwa Kiarabu: عكّا, *ʻAkkā*; uliwahi kuitwa pia: **Tolemais**) ni mji wa pwani katika Israeli Kaskazini. Una bandari asili katika Hori ya Haifa. 

Kutokana na umuhimu wa mahali ulipo, umekaliwa na watu mfululizo tangu zama za Shaba hadi leo, ingawa uliwahi kuangamizwa mara kadhaa. 

Wakazi wa sasa ni 48,000 hivi.

Mwaka 58 Mtume Paulo alikaa siku moja na Wakristo wa huko mwishoni mwa safari yake ya tatu ya kimisionari, akielekea Yerusalemu (Mdo 21:7)

Umeorodheshwa na UNESCO kati ya mahali pa Urithi wa Dunia.

Ni pia makao makuu ya dini ya Bahai.

## Tanbihi
## Marejeo
*
*
*
*
* .
*
*
*
*
*
*
*
* (23–90, 104–105, 122–124, 149–151)
*
*
*
* (pp. 16-17)
*
*
*
*

## Viungo vya nje
*Acre Municipality official website 
*Official website of the Old City of Acre
*Survey of Western Palestine, Map 3: IAA , Wikimedia commons 
*Orit Soffer and Yotam Carmel,Hamam al-Pasha: The implementation of urgent ("first aid") conservation and restoration measures, Israel Antiquities Site – Conservation Department
*Picart map of Old Acre, 16th century.  Eran Laor Cartographich Collection, The National Library of Israel.
*Survey of Palestine map of Acre, 1929  Eran Laor Cartographic Collection, The National Library of Israel.

Jamii:Mtume Paulo
Jamii:Urithi wa Dunia
Pango la Denisova

**Pango la Denisova** (kwa Kirusi: Денисова пещера, Denísova peshchéra) linapatikana katika milima ya Altai, Siberia, Urusi.

Ni muhimu katika utafiti juu ya asili ya binadamu kutokana na upatikanaji wa mabaki ya aina mbalimbali za viumbehai wa jenasi Homo. Aina mojawapo imepewa jina la pango hilo (*Denisova hominin* au *Homo denisova*), nyingine ni maarufu kama Homo neanderthaliensis, mbali ya Homo sapiens sapiens.

Mabaki hayo yanaonekana kuthibitisha kwamba aina hizo zilizaliana.

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* Denisova Cave – abode of mysterious hominin 

Jamii:Jenetikia
Trofimo wa Efeso

**Trofimo wa Efeso** (kwa Kigiriki: Τρόφιμος ὁ Ἐφέσιος, *Tróphimos ho Ephésios*; alifariki Sinnada, Frigia, leo nchini Uturuki) alikuwa Mkristo kutoka mji huo wa Asia Ndogo (Mdo 20:4) aliyeongozana na Mtume Paulo na wenzake wengine katika sehemu ya safari yake ya tatu ya kimisionari hadi Yerusalemu.

Kwa kuwa alikuwa mtu wa mataifa (Mdo 21), Wayahudi walidhani kwamba Paulo alimuingiza mpaka ndani kabisa ya Hekalu, sehemu ambayo ilikuwa kwa taifa lao tu (Mdo 21:28). Ndiyo sababu ya jaribio la kumuua Paulo lililoishia katika miaka zaidi ya 4 ya kifungo kati ya Kaisarea Baharini na Roma (58-63). 

Baada ya kurudishiwa uhuru, Paulo alimuandikia Timotheo kwamba alimuacha Trofimo huko Mileto kwa sababu ya ugonjwa. Habari hiyo inahusu safari nyingine iliyofuata.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 19 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi 
## Marejeo
*Barclay, William (1955), *The Acts of the Apostles* (Philadelphia: Westminster Press).
*Bock, Darrell L. (2007), "Acts: Baker Exegetical Commentary on the New Testament" (Ada, Michigan: Baker Publishing Group)
*Bruce, F.F. (1977), *Paul: Apostle of the Heart Set Free* (Grand Rapids: Eerdmans).
*Oster, Richard (1979), *The Acts of the Apostles, Part II* (Austin, Texas: Sweet Publishing Company).

## Viungo vya nje
*Tiquico , Christian Courier

Jamii:Wafiadini Wakristo
Fiorensi na Dioklesyani

**Fiorensi na Dioklesyani** (walifia dini Osimo, leo nchini Italia, 11 Mei 304) walikuwa padri na shemasi waliouawa kwa ajili ya imani yao wakati wa dhuluma ya Dola la Roma wakati wa kaisari Diokletian.  

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 16 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa karne ya 3
Jamii:Waliofariki 304
Jamii:mapadri
Jamii:mashemasi
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Italia
Abda na Ebediesi

**Abda na Ebediesi** (walifia dini Kashkar nchini Uajemi, 16 Mei 376) walikuwa maaskofu waliouawa kwa kukatwa kichwa pamoja na wenzao 38 kwa ajili ya imani yao wakati wa dhuluma ya Shapur II.  

Wenzao walikuwa mapadri 16, mashemasi 9, wamonaki 6 na mabikira 7.

Mapadri waliitwa:
*Abdala
*Simeoni
*Abrahamu
*Abda
*Ajabeli
*Yosefu
*Hani
*Ebedjesu
*Abdala
*Yohane
*Ebedjesu
*Mari
*Barhadbesaba
*Rozikya
*Abdala
*Ebedjesu

Mashemasi waliitwa:
*Eliabu
*Ebedjesu
*Marjabu
*Mari
*Abdia
*Barhadbesaba
*Hani
*Simeoni
*Mari

Wamonaki waliitwa:
*Papa
*Evolesus
*Ebedjesu
*Pekida 
*Samueli
*Ebedjesu

Mabikira hawajulikani kwa jina.

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waorthodoksi wa Mashariki kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 16 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
*Holweck, F. G. *A Biographical Dictionary of the Saints*. St. Louis, MO: B. Herder Book Co., 1924.
*Fr. Joseph Irvin *Vespers: Orthodox Service Books - Number 6*. Lulu Press, Inc, 28 September 2017.
*Fr. Joseph Irvin *The Divine Liturgy of St. John Chrysostom: Orthodox Service Books - Number 1*, Lulu Press, Inc, 8 July 2017.

Jamii:Waliofariki 376
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Mapadri
Jamii:Mashemasi
Jamii:Wamonaki
Jamii:Mabikira
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Uajemi
Maxence Melo

**Maxence Melo** (alizaliwa katika kijiji cha Kantare, mkoa wa Kagera) ni mwanzilishi wa jukwaa la mtandaoni la Jamii Forums Tanzania.. 

## Marejeo
Jamii:Wanaume wa Tanzania
Wafiadini wa Mar Saba (20 Machi)

'''''' (walifia dini katika monasteri ya Mar Saba, leo nchini Palestina, 797) walikuwa wamonaki Wakristo 20 waliouawa na Waislamu kwa ajili ya imani yao.  

Walikufa kwa kukosa hewa kutokana na moshi wa moto uliowashwa katika kanisa la Mama wa Mungu .

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 20 Machi.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Venance Grumel, L'ère mondiale dans la date du martyre des vingt moines sabbaïtes, in Revue des études byzantines, vol. 14, 1956, pp. 207-208. 
* Joseph-Marie Sauget, Sabaiti, XX martiri, santi, Bibliotheca Sanctorum, XI, pp. 536-537. 

Jamii:Waliozaliwa karne ya 8
Jamii:Waliofariki 797
Jamii:Wamonaki
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Palestina
Peregrini wa Auxerre

thumb|Mt. Peregrini (kulia).
''''* (kwa Kilatini: *Peregrinus*; alifia dini Bouhy, leo nchini Ufaransa, 304 hivi) alikuwa askofu wa kwanza wa mji huo aliyeuawa kwa kukatwa kichwa kwa ajili ya imani yake wakati wa dhuluma ya kaisari Diokletian.  

Mapokeo yanasema kwanza alikuwa padri wa Roma aliyetumwa na Papa Sixtus II huko Galia kwa ombi la wananchi, akainjilisha Marseille, Lyon na Auxerre alipoleta wengi kwa Kristo.

Hatimaye aliuawa pamoja na padri Marsus, shemasi Kokodomi, shemasi mdogo Joviani na msomaji Joviniani.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 16 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo 
* *De S. Pellegrino martyre, episcopo Autissiodorensi in Gallia*, in Acta Sanctorum Maii, vol. III, Parigi-Roma 1866, pp. 558-561
* *Gesta pontificum Autissiodorensium*, in Louis-Maximilien Duru, *Bibliothèque historique de l'Yonne*, vol. I, Auxerre 1850, pp. 309-312
* Jean Lebeuf, *Mémoire concernant l'histoire ecclésiastique et civile d’Auxerre et de son ancien diocèse*, continués par M. Challe et M. Quantin, vol. I, Auxerre 1848, pp. 1-11
* Louis Duchesne, *Fastes épiscopaux de l'ancienne Gaule*, vol. II, Paris 1910, pp. 430-444
* Paul Viard, *Pellegrino d'Auxerre, santo'', in «Bibliotheca Sanctorum», vol. X, coll. 460-461

## Viungo vya nje
*Saints of May 16: Peregrine of Auxerre
*ST PEREGRINE BISHOP OF AUXERRE, MARTYR
*Saint Pèlerin, considéré par la tradition comme le premier évêque d’Auxerre
*San Pellegrino d'Auxerre
*Ὁ Ἅγιος Περεγρίνος ὁ Μάρτυρας τῆς Ὡξέρρης. ΜΕΓΑΣ ΣΥΝΑΞΑΡΙΣΤΗΣ.

Jamii:Waliozaliwa karne ya 3
Jamii:Waliofariki 304
Jamii:wamisionari
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Italia
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Fidoli

'''''' (alifariki Troyes, leo nchini Ufaransa, 540 hivi) alikuwa mmonaki halafu abati baada ya mlezi wake Aventino wa Troyes aliyekuwa amemkomboa kutoka mikono ya mfalme wa Waostrogoti Theodoriki Mkuu .  

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 16 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa karne ya 5
Jamii:Waliofariki 540
Jamii:Mapadri
Jamii:Wamonaki
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Ubaldo wa Gubbio

ya kiaskofu.]]
'*** (Gubbio, Umbria, Italia, 1084 hivi - Gubbio, 1160) alikuwa askofu wa mji huo baada ya kuishi kama kanoni na kama mmonaki. 

Alijitahidi kufufua maisha ya kijumuia kati ya mapadri wanajimbo .

Anaheshimiwa na Wakatoliki kama mtakatifu hasa baada ya kutangazwa na Papa Selestini III tarehe 4 Machi 1192.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 16 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo ya Kiswahili
* John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 167-168

## Viungo vya nje
***UBALDO BALDASSINI Citizen, Bishop and Patron of Gubbio*'  on Associazione Eugubini nel Mondo
*St. Ubaldus at the Catholic Encyclopedia
*Ubaldus Baldassini in the Patron Saint Index
*Colonnade Statue in St Peter's Square
*Sant' Ubaldo: Vescovo di Gubbio e Protettore di Thann
***St. Ubaldo Day in Jessup, PA**  on St. Ubaldo Society website

Jamii:Waliozaliwa 1084
Jamii:Waliofariki 1160
Jamii:Wamonaki
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Italia
Andrea Bobola

**Andrea Bobola**, S.J. (Sandomir Palatine, Polandi, 1591 – Janów, leo nchini Belarus, 16 Mei 1657) alikuwa padri mmisionari na hatimaye mfiadini wa Shirika la Yesu, anayejulikana kama "mtume wa Lithuania" na "mwindaji wa roho" kwa sababu alijitosa kurudisha umoja kamili kati ya Wakristo. 

Hatimaye alikamatwa na askari, akateswa na kuuawa katika uasi wa Khmelnytsky. 

Alitangazwa kuwa mwenye heri na Papa Pius IX tarehe 30 Oktoba 1853, halafu mtakatifu na Papa Pius XI tarehe 17 Aprili 1938.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifodini chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi 
## Viungo vya nje
* Andrew Bobola – Saint of the Roman Catholic Church
* St. Andrew Bobola Polish RC Church in London 

Jamii:Watakatifu wa Belarus
Foby

**Frank Ngumbuchi Felix** (alizaliwa , katika Hospitali ya Mbesa Mission kwenye kijiji cha Mbesa, Mkoa wa Ruvuma, Tanzania) ni mwanamuziki wa Bongo Flava, lakini pia ni mtunzi wa mashairi na muandaaji wa ala za muziki.

## Elimu na maisha ya awali 
Foby alisoma shule ya msingi Mbesa kuanzia awali mpaka darasa la saba na baadaye alichaguliwa kujiunga na elimu ya sekondari katika shule ya Mbesa Sekondari ila baadaye alihamia katika shule ya kijeshi ya Ruhuwiko ya kikosi cha jeshi. Akiwa shuleni kupitia vipaji vyake vingine alijizolea umaarufu na kutwaa tunzo kupitia mchezo wa mpira wa miguuna Sarakasi, alinyakua vikombe kadhaa kwa ngazi ya mkoa, wilaya, kata na shule. 

## Muziki 
Rasmi Foby alianza muziki akiwa bado shuleni, ambapo alikuwa ana tumbuiza kila jumapili kwenye siku ya sanaa, Foby alikuwa akipendwa zaidi kwa sababu ya vipaji vyake, alikuwa akicheza sarakasi, mpira na muziki. Wakati akiwa shule alipata ajali akiwa mchezoni na alivunjika mguu, hapo ndo ikawa mwisho wa ndoto yake kuwa mchezaji wa mpira wa miguu. Mwaka 2006 ndio mwaka aliingia rasmi kwenye sanaa ya muziki. Alianza kwa kutunga mashairi na kuwapa wasanii wengine, mfano "Madame hero" ya Hamisa Mobetto, "Sitanii" ya Banana zoro, "Mimina" ya Gigy Money.

## Tanbihi 
## Viungo vYa nje 
* https://www.loc.gov/audio/?all=true&c=50&fa=subject:tanzania%7Csubject:popular+music%7Clocation:tanzania%7Caccess-restricted:false%7Clanguage:swahili&sp=2&st=list

Jamii:Wanamuziki wa Tanzania
Jamii:Afrocreatives edit-a-thon 2024 in Tanzania
Honorati wa Amiens

'*** (pia **Honoré**, **Honorius*'; alifariki Amiens, leo nchini Ufaransa, 600 hivi) alikuwa askofu wa saba wa mji huo.  

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 16 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*Orthodox England
*Saint of the Day, May 16: Honoratus of Amiens 
*Patron Saints: Honorius of Amiens
*San Honorato
*Saint Honore, patron des boulangers
*Ὁ Ἅγιος Ὀνωράτος Ἐπίσκοπος Ἀμιένης. ΜΕΓΑΣ ΣΥΝΑΞΑΡΙΣΤΗΣ.

Jamii:Waliozaliwa karne ya 6
Jamii:Waliofariki 600
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Julia Salzano

**Julia Salzano** (Santa Maria Capua Vetere, Caserta, 13 Oktoba 1846 – Casoria, Napoli, 17 Mei 1929) alikuwa sista wa Kanisa Katoliki nchini Italia na mwanzilishi wa shirika la Masista wa Katekesi wa Moyo Mtakatifu wa Yesu (21 Novemba 1905) kwa ajili ya kufundisha imani na maadili ya Kikristo na kueneza ibada kwa ekaristi takatifu.

Kabla ya kuwa mtawa, Julia Salzano alikuwa mwalimu na kuanzia mwaka 1865 alifanya kazi Casoria alipojitokeza kama katekista bora pia.

Papa Yohane Paulo II alimtangaza mwenye heri tarehe 27 Aprili 2003, halafu Papa Benedikto XVI alimtangaza mtakatifu tarehe 17 Oktoba 2010.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*Holy See
*Saints SQPN
*Hagiography Circle
*Suore Catechiste del Sacro Cuore
Erik IX

**Erik IX** (kwa Kiswidi: *Erik Jedvardsson; Erik den helige; Sankt Erik*; 1120-1125 hivi - Uppsala, Uswidi, 18 Mei 1160) alikuwa mfalme wa Uswidi kuanzia mwaka 1156 hivi hadi kifo chake. Ndiye wa kwanza katika ukoo wake wa kifalme uliotawala hadi mwaka 1250.

Aliongoza kwa busara na kutetea haki za wanawake.

Alijitahidi pia kuinjilisha Ufini, ambao wakazi wake walikuwa bado Wapagani, kwa kumtuma huko askofu Erik wa Ufini . 

Hatimaye aliuawa akiwa anashiriki Misa.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Walutheri kama mtakatifu mfiadini. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Carl M. Kjellberg, "Erik den heliges ättlingar och tronpretendenter bland dem", *Historisk tidskrift* 43, 1923.
* Christian Lovén, "Erikskulten i Uppsala - dubbelhelgonet och den långa stationsvägen", *Årsboken Uppland* 2004.
* *Svenskt biografiskt lexikon*, band 14.
* Bengt Thordeman (ed.), *Erik den helige - historia, kult, reliker*. Stockholm, 1954.
* Lauritz Weibull, "Erik den Helige", in *Stockholms blodbad och andra kritiska undersökningar*. Stockholm, 1965.
* Henrik Ågren, *Erik den helige - Landsfader eller beläte? En rikspatrons öde i svensk historieskrivning från reformationen till och med upplysningen*, 2013.

## Viungo vya nje
Jamii:Wafalme wa Uswidi
Jamii:Wafiadini Wakristo
Teodoto, Tekusa na wenzao

thumb|Mt. Teodoto wa Ankara.
**Teodoto, Tekusa na wenzao** Aleksandra, Klaudia, Faina, Eufrasia, Matrona na Julita (walifia dini Ankara, leo nchini Uturuki, 303 hivi) walikuwa Wakristo waliouawa kwa ajili ya imani yao wakati wa dhuluma ya kaisari Dioklesyano wa Dola la Roma.  

Kuna historia ya mateso yao. Humo tunasoma kwamba Teodoto alikuwa na biashara na kuimarisha waumini wenzake. Hao wanawake saba walikuwa mabikira; walipokamatwa walilazimishwa na gavana kuhamia danguro na hatimaye walizamishwa matopeni wamefungiwa mawe shingoni. 

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 18 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* St. Theodotus 
* St. Theodotus of Ancyra in the *Catholic Encyclopedia*
* http://www.catholic.org/saints/saint.php?saint_id=2244

Jamii:Waliozaliwa karne ya 3
Jamii:Waliofariki 303
Jamii:mabikira
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Uturuki
Felisi wa Split

'''''' (alifariki Split, Dalmatia, leo nchini Kroatia, mwanzoni mwa karne ya 4) ni kati ya Wakristo wengi waliouawa kwa ajili ya imani yao wakati wa dhuluma ya kaisari Diokletian.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 18 Mei

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa karne ya 3
Jamii:Waliofariki karne ya 4
Kibonyezo fikishi

Katika utarakilishi, **kibonyezo fikishi** (kwa Kiingereza: *Accesskey*) ni kibonye cha baobonye kinachotumika ili kuacha mtumiaji wa tarakilishi afikie sehemu mahususi ya tovuti fulani.

## Marejeo 
* Kahigi, K. K. (2007). Ujanibishaji wa Office 2003 na Windows XP kwa Kiswahili Sanifu. *Kioo cha Lugha*, *5*(1)

Jamii:Kompyuta
Jamii:Intaneti
Emiliani wa Vercelli

**Emiliani wa Vercelli** (alifariki 11 Septemba 506 hivi) anakumbukwa kama askofu wa 11 wa Vercelli (Italia Kaskazini) kuanzia mwaka 493 au 497 hadi kifo chake.

Ingawa alipenda sana maisha ya upwekeni, aliwajibika sana katika uchungaji na maendeleo ya watu wake katika vurugu za uvamizi wa Italia uliofanywa na Waostrogothi, pia kwa kumuunga mkono Papa Simako.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 17 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Parteni na Kalogeri

''''* (walifariki Roma, Italia, 304) ni kati ya Wakristo waliouawa kwa ajili ya imani yao wakati wa dhuluma ya kaisari Diokletian dhidi yao . 

Majina yao yanaelekeza kufikiri walitokea mashariki na kuwa watumwa au mahuru.

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 19 Mei

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo 
* Filippo Caraffa e Giuseppe Morelli (curr.), *Bibliotheca Sanctorum'' (BSS), 12 voll., Istituto Giovanni XXIII nella Pontificia Università Lateranense, Roma 1961-1969.

Jamii:Waliozaliwa karne ya 3
Jamii:Waliofariki 304
Ivo Helory

**Ivo Helory**, T.O.S.F. (pia: **Yvo, Yves, Ives, Erwan, Iwan, Youenn, Eozenn**; Kermartin, karibu na Tréguier, Bretagne, Ufaransa Kaskazini-Magharibi, 17 Oktoba 1253 - Louennac, karibu na Tréguier, 19 Mei 1303) alikuwa msomi aliyepata kuwa padri mwadilifu ambaye kwa upendo wa Kristo alijitahidi sana kusaidia maskini, akiwapokea nyumbani mwake, pamoja na kutetea wanyonge na kuleta haki na amani kati ya watu. 

Alikuwa mwanachama wa Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko.

Alitangazwa mtakatifu na Papa Klementi VI mnamo Juni 1347. 

Sikukuu yake inaadhimishwa tarehe 19 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Vyanzo
*His *vita* is in the *Acta Sanctorum*, col. 735.
*.

## Viungo vya nje
* Wigmore, John H., "St. Ives, Patron Saint Of Lawyers", 5 *Fordham L. Rev.* 401 (1936)
* Vie de saint Yves, bibliographie, hagiographie et tradition manuscrite Sur *PECIA* Ressources en médiévistique

Jamii:Mapadri
Aurea wa Ostia

[thumb|[Kanisa kuu la jimbo la Ostia lina jina la huyo "msichana wa dhahabu" (ndiyo maana yake).]]
'''''' (alifariki Ostia, Roma) ni kati ya Wakristo wa Italia waliouawa kwa ajili ya imani yao wakati wa dhuluma ya Dola la Roma dhidi yao . 

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 20 Mei

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*ACTA MARTYRUM AD OSTIA TIBERINA (Original Latin text, with English translation)
Baudeli

[thumb|Mt. Baudeli katika [dirisha la Kanisa kuu la Nimes.]]
'*** (pia: **Baudile, Bausile, Basile, Baudilio, Baudelio, Boal, Boi, Baldiri*'; alifariki Nimes, Ufaransa wa leo) ni kati ya Wakristo waliouawa kwa ajili ya imani yao wakati wa dhuluma ya Dola la Roma dhidi yao. 

Ingawa hakuwa wa kwanza kuinjilisha eneo hilo la Galia, ndiye anayesifiwa zaidi kwa hilo. Inasemekana alikuwa shemasi.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 20 Mei

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*LE MARTYRE DE ST BAUDILE A NÎMES
*Invention des reliques de saint Bausile en 878

Jamii:Mashemasi
Jamii:Wamisionari
Talalei

thumb|Mt. Talelao alivyochorwa.
'*** (au: **Talelao*'; kwa Kigiriki: Θαλέλαιος au Θαλλέλαιος, Thalelaios au Thallelaios; Foinike, leo Lebanoni, 265 hivi - Ayas, Kilikia, Uturuki wa leo, 284) alikuwa tabibu Mkristo aliyeuawa kwa ajili ya imani yake wakati wa dhuluma ya Dola la Roma. 

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 20 Mei

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
**Orthodox Church in America*. "Martyr Thallelaeus at Aegae in Cilicia".

Jamii:Waliozaliwa 265
Jamii:Waliofariki 284

Jamii:Watakatifu wa Lebanoni
Austregesili

ya Mt. Austregisili katika kanisa la Frontenas.]]
**Austregesili** (pia: **Austregisilus, Outrille, Aoustrille**; 551 hivi - 11 Septemba 624 hivi) anakumbukwa kama askofu wa Bourges (Ufaransa) kuanzia mwaka 612 hadi kifo chake.

Baada ya kufanya kazi katika ikulu, alikwenda kujiunga na monasteri akawa abati hadi alipoteuliwa kuwa askofu.

Hapo alionyesha upendo wa pekee kwa maskini, mayatima, wagonjwa na waliohukumiwa kufa.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 20 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi 
## Viungo vya nje
*Saint of the Day, May 20: *Austregisilus of Bourges* at *SaintPatrickDC.org*
*a translation of the Life of Austregisilus

Jamii:Wamonaki
Jamii:Wakolumbani
Samotrake

nyuma yake.]] 
**Samotrake** (kwa Kigiriki: Σαμοθράκη, samoˈθraci) ni kisiwa cha Ugiriki kilichoko kaskazini mwa Bahari ya Aegean.  

Kina wakazi 2,859 (2011) wanaotegemea zaidi uvuvi na utalii.  

Kinatajwa na Biblia ya Kikristo kwa kuwa mwaka 49 au 50 Mtume Paulo, katika safari yake ya pili ya kimisionari, aliabiri kutoka Troas hadi Samotrake akielekea Makedonia kutokana na njozi aliyoipata ikiwa na himizo la kuingia Ulaya ili kuwaletea Injili Wamakedonia.

Matendo ya Mitume 16:11 kinasimulia hivi: "Basi tukang’oa nanga kutoka Troa, tukafika Samothrake kwa tanga moja, na siku ya pili tukafika Neapoli".

## Tanbihi
## Marejeo
* Michel Mourre, ''Dictionnaire Encyclopédique d'Histoire*, article "Samothrace", Bordas, 1996
* Marcel Dunan, *Histoire Universelle'', Larousse, 1960

## Viungo vya nje
* Official Samothrace webpage  (in Greek)
* Samothraki Visitor Information Website (in English)

Jamii:Visiwa vya Mediteranea
Theodori wa Pavia

[thumb|[Sanamu yake katika kanisa lake huko Pavia.]]
**Theodori wa Pavia** (alifariki Brescia, Lombardia, Italia 778 BK) anakumbukwa kama askofu wa mji huo wa Italia Kaskazini kuanzia mwaka 740 hivi hadi kifo chake, ingawa alifukuzwa mara kadhaa na watawala Walombardi .

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 20 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi 
## Viungo vya nje
*https://web.archive.org/web/20080602210914/http://saints.sqpn.com/saintt55.htm%7Carchivedate%3D2008-06-02
*http://www.santiebeati.it/dettaglio/91286.
Ospisi wa Nizza

[thumb|[Sanamu yake.]]
**Ospisi wa Nizza** (alifariki Cap Ferrat, Villefranche-sur-Mer, leo kusini mwa Ufaransa, 580 hivi) alikuwa Mkristo wa Misri aliyeishi miaka mingi kama mkaapweke katika mnara wa zamani karibu na Nizza, na ndipo alipofariki.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 21 Mei.

## Maisha
Gregori wa Tours alisema watu mbalimbali waliwahi kuandika juu ya Ospisi, lakini habari zilizotufikia ni zile tu alizoziandika mwenyewe, akimsifu kwa juhudi zake na kwa karama zake za unabii na miujiza. Kati ya mengine, alitabiri uvamizi wa Walombardi. 

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*Catholic Encyclopedia: *St. Hospitius* 
*Catholic Forum: *St. Hospitius*

Jamii:Waliozaliwa karne ya 6

Jamii:Watakatifu wa Misri
Mancho wa Evora

[thumb|Mt. Mancho alivyochorwa katika [karne ya 16 huko Ureno.]]
**Mancho wa Evora** (alifariki Evora, katika Ureno ya leo, katika karne ya 6) alikuwa mfiadini wa Kikristo ambaye inasemekana aliuawa na Wayahudi.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 21 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliofariki karne ya 6
Ausoni wa Angouleme

thumb|Dirisha la kioo cha rangi likimuonyesha Mt. Ausoni.
''''* (alizaliwa Mortagne-sur-Gironde; alifariki Angouleme, Ufaransa wa leo, karne ya 4 au ya 5) alikuwa askofu wa kwanza wa mji huo.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 22 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
**De S. Ausonio martyre, primo episcopo Engolismensi in Aquitania*, in Acta Sanctorum Maii, vol. V, Parigi-Roma 1866, pp. 133-142
*Louis Duchesne, *Fastes épiscopaux de l'ancienne Gaule*, vol. II, Paris 1910, pp. 64-68 e 135-137
* Paul Viard, *Ausonio, vescovo di Angoulême, santo'', in «Bibliotheca Sanctorum», vol. II, col. 625

Jamii:Waliozaliwa karne ya 4
Jamii:Waliofariki karne ya 4
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Atoni wa Pistoia

thumb|Mt. Atoni.
**, O.S.B.** (pia: **Atto**; alizaliwa Beja, Ureno, 1070 hivi; alifariki Pistoia, Italia wa leo, 22 Mei 1153) alikuwa askofu wa mji huo kuanzia mwaka 1135.

Kabla ya hapo alikuwa mmonaki wa urekebisho wa Vallombrosa na alifanywa abati mwaka 1105. 

Aliandika maisha ya watakatifu Barnaba, Yohane Gualberto na ya askofu mwenye heri Bernardo wa Uberti. 

Alitangazwa mtakatifu na Papa Klementi VIII tarehe 24 Januari 1605.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 22 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1070
Jamii:Waliofariki 1153
Jamii:Wamonaki
Jamii:Wabenedikto
Jamii:Wavalombrosa
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Ureno
Jamii:Watakatifu wa Italia
Wafiadini wa Mesopotamia waliochomwa moto

'''''' (walifia dini katika Mesopotamia, 303 hivi) walikuwa Wakristo ambao waliuawa namna hiyo, kichwa chini miguu juu, wakati wa dhuluma ya kaisari Maximian.

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 23 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:waliozaliwa karne ya 3

Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Mesopotamia
Efebo wa Napoli

wa Luca Giordano, *Watakatifu wasimamizi wa Napoli: Bakulo, Efebo, Fransisko Borgia (wamesimama), Aspreno] na Kandida Mzee (magotini)) wakiabudu Msulubiwa, karne ya 17. Uko katika Palazzo Reale, Napoli.]] 
*'** (pia: **Euphebius, Ephebus, Euphemus, Efrimus, Eframo'''; alifariki karne ya 4) alikuwa askofu wa 8 wa Napoli, Italia anayesifiwa kwa uaminifu na juhudi zake kama mchungaji wa waumini na kwa miujiza yake.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 23 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa karne ya 3

Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Italia
Desideri wa Langres

[thumb|[Kifodini cha Mt. Desideri.]] 
'''''' (alizaliwa Genova, Italia; alifariki karibu na Langres, Ufaransa, 355) alikuwa askofu wa 3 wa mji huo.

Atanasi wa Aleksandria alimtaja kati ya walioshiriki Mtaguso wa Sardica (343).

Aliuawa na mfalme wa Wavandali kwa kukatwa kichwa mara alipokwenda kwake kutetea wananchi dhidi ya wavamizi hao, naye alikubali kwa utulivu kuwafia kondoo zake .

Hata hivyo pengine wamechanganywa maaskofu wawili wa Langres wenye jina hilohilo moja, ambaye wa pili aliuawa mwaka 407.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 23 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliofariki 355
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Italia
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Eutisi wa Nursia

**Eutisi wa Nursia** (alizaliwa Norcia, Umbria, Italia, karne ya 5; alifariki huko kabla ya mwaka 540, labda 487 hivi) alikuwa mmonaki ambaye, baada ya kuishi upwekeni na Fiorenso wa Nursia, akiwaleta wengi kwa Mungu kwa ushauri wake, hatimaye alikubali kuwa abati wa monasteri karibu na mji huo, ila alimuomba mwenzake aendelee na ukaapweke.

Habari zake zimesimuliwa na Papa Gregori I katika kitabu cha Majadiliano, sura ya 15.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 23 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Gregorio Magno, La vita di San Benedetto, in Dialoghi, Libro II. Dal sito Ora, lege et labora.
* Ansano Fabbi, I Santi nostri: diocesi di Norcia, Norcia 1961.
* Ludovico Jacobilli, Vite de' Santi e Beati di Foligno, et di quelli, i corpi de quali si riposano in essa città e sua diocesi, Foligno, Appresso Agostino Alterij, 1628.
* Giovanni Festa, Memoria di Sant’Eutizio monaco in Norcia (verso il 540) con San Fiorenzo monaco anch'egli a Norcia, su Sacra Arcidiocesi Ortodossa d'Italia e Malta.

Jamii:Waliozaliwa karne ya 5

Jamii:Wakaapweke
Mikaeli wa Sinnada

thumb|Mt. Mikaeli wa Sinnada alivyochorwa.
'''''' (alifariki Şuhut, Frigia, Uturuki wa leo, 23 Mei 826) alikuwa askofu mkuu wa mji huo kuanzia mwaka 784/787 hadi 815.

Alishiriki Mtaguso wa pili wa Nisea (787).

Alikuwa mpatanishi kati ya Wakristo wa Mashariki na wale wa Magharibi.

Alipelekwa uhamishoni na kaisari Leo V kwa sababu ya kutetea matumizi ya picha takatifu.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 23 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa karne ya 8
Jamii:Waliofariki 826
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Uturuki
Yoana mke wa Kuza

ya Kiorthodoksi ya Yoana na kichwa cha Yohane Mbatizaji.]]
**Yoana** (kwa Kigiriki: Ἰωάννα γυνὴ Χουζᾶ au *Ἰωάνα* ) alikuwa mke wa Kuza, waziri wa Herode Antipa.

Alikuwa ameponywa na Yesu Kristo akawa mfuasi wake katika safari akimtegemeza kiuchumi yeye na wafuasi wengine (Lk 8:2-3).

Anatajwa kati ya wanawake waliowahi kwenda kaburini Jumapili asubuhi na mapema na kuona liko wazi (Lk 24:10).

Anaheshimiwa na madhehebu mbalimbali ya Ukristo kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 24 Mei au 3 Agosti. 

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
*Bauckham, Richard J., *Gospel Women* (Grand Rapids, Mich.: Eerdmans, 2002), pp.&nbsp;109–202.
*Witherington, Ben, III, "Joanna: Apostle of the Lord — or Jailbait?", *Bible Review*, Spring 2005, pp.&nbsp;12–14+

## Viungo vya nje
*Character Study of Joanna
*Icon of St. Joanna the Myrrh-Bearer
*Lockyer, Herbert. ''All the Women of the Bible

Jamii:Waliofariki karne ya 1
Zoelo wa Listra

'''''' (alifariki Listra, Likaonia, Uturuki wa leo, karne ya 2 au ya 3) alikuwa Mkristo aliyeuawa kwa ajili ya imani yake wakati wa dhuluma ya Dola la Roma. 

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 24 Mei

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Donasiani na Rogasiani

za Wat. Donasiani na Rogasiani (P. Potet, 1850), Paris.]]
'''''' (walifariki Nantes, Galia, Ufaransa wa leo, 24 Mei 304) walikuwa ndugu waliouawa kwa ajili ya imani yao wakati wa dhuluma ya Dola la Roma. 

Donasiani alikuwa ameshabatizwa, na ndiye aliyemuinjilisha kaka yake. Walipohukumiwa kufa, Rogasiani alionyesha sikitiko lake la kufa bila ubatizo, lakini mdogo wake alimfariji kwamba damu yake itamtakasa vilevile. Basi, wakachomwa kwa mkuki na kukatwa kichwa.

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 24 Mei

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa karne ya 3
Jamii:Waliofariki 304
Simeoni wa Mnarani Kijana

ya Kiorthodoksi ya Mt. Simeoni.]]
**Simeoni wa Mnarani Kijana** (kwa Kiarabu مار سمعان العمودي الأصغر *mār semʻān l-ʻamūdī l-asghar*; Antiokia, leo nchini Uturuki, 521 - Antiokia, 24 Mei 592) alikuwa mkaapweke aliyepata umaarufu kwa kuishi miaka 68 juu ya minara mbalimbali akianzia utotoni kwa kufuata mfano wa Yohane, kiongozi wake wa kiroho. 

Alipohama mnara mmoja kwenda mwingine alipata nafasi ya kupewa ushemasi halafu upadri.

Mbali na kutenda miujiza mingi, aliacha maandishi mbalimbali.

Umeongezewa sifa "kijana" ili kumtofautisha na waliofuata mtindo wake huo kama Simeoni wa Mnarani Mzee, Simeoni wa Mnarani III na Simeoni wa Mnarani wa Lesbos.

Tangu kale anaheshimiwa na Waorthodoksi, Waorthodoksi wa Mashariki, Wakatoliki na Waanglikana kama mtakatifu kama mama yake, Marta wa Antiokia.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 24 Mei .

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko
*Mababu wa Kanisa

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*Simeon Stylites the Younger at the Catholic Encyclopedia
*Greek Opera Omnia by Migne Patrologia Graeca with analytical indexes
*pictures of the Monastery of St. Simeon the younger near Antakya

Jamii:Mapadri
Jamii:waandishi wa Kigiriki
Jamii:Mababu wa Kanisa
Alois Nashali

**Alois Nashali** (alizaliwa Mwanza, 18 Agosti 1997) ni mwongozaji wa filamu na mwandishi wa vitabu  mwenye makazi yake nchini Canada. 

Alishinda tuzo za Digi60 kwa sinema yake ya *Beautiful Cracked Smile* (2018). Filamu yake ya maandishi, Through the Lens of a Migrant (2017), imeonekana katika tamasha la One World Film Festival .

## Maisha ya mapema na kazi 
Alois Nashali Alianza kazi yake ya sanaa na FilmAid International.  

Baadae Alois Nashali alifanya kazi pia kama mpiga picha na kampuni ya Hotshoe Productions Canada, biashara ya kijamii inayoendeshwa na *Baraza la Mipango* la *Jamii la Ottawa*.   

Ikumbukwe pia Alois aliweza kufunzwa na Pixie Cram, Mtayarishaji wa *Emergency* *Broadcast*,, ambayo ni filamu ya uhuishaji iliyoonyeshwa kwenye Tamasha la Uhuishaji la Kimataifa la Ottawa.   

### Tuzo na filamu zilizoangaziwa 
Mnamo mwaka wa 2018, Alois alipewa tuzo ya Mtayarishaji Bora na Filamu Bora katika kitengo cha Dokimentari katika tamasha la filamu la Digi60 kwa Dokimentari yake, *Beautiful Cracked Smile*. Ambayo  pia iliorodheshwa katika kitengo cha hati 3 bora za Tamasha hilo.  

Filamu ya Dokimentari ya Alois Nashali - *Through the lens of an migrant* (2017) ilikuwa ni kati ya filamu tano ambazo zilitambuliwa kwenye maonyesho ya kwenye Tamasha la 28 la One World Film Festival. Kwenye filamu hiyo, alichunguza tofauti za maisha na kitamaduni kama mwanafunzi huko Ottawa dhidi ya mwanafunzi barani Africa, akisisitiza tofauti katika maana ya jamii, na mapambano ya kujumuisha katika utamaduni mpya.   

## Maisha binafsi 
Mnamo Aprili 2020, alikuwa mmoja wa watu wachache wa kwanza huko Ottawa kukutwa na virusi vya COVID-19. Aliangazwa na vyombo vya habari vya kikanda na kimataifa kama mfano wa tahadhari kwa vijana kuchukua dalili kwa umakini na hivyo kuepuka uhamishaji wa jamii.   

## Videografia 
* *Through the lens of a migrant* (2017), ilioneshwa kwenye tamasha la One World Film Festival
* *Six Voices, One Story* (2017)
* *An Artist of Iran* (2017)
* *Positivity in a New Place* (2017)
* *Beautifully Cracked Smiles* (2018) Filamu Bora katika Kitengo cha Kuandika na kilichoorodheshwa moja ya Nyaraka 3 za juu kwa Tamasha la One World Film Festival.

## Marejeo 
Jamii:Waandaaji Filamu wa Tanzania
Magdalena Sofia Barat

[thumb|Sanamu ya Mt. Sofia Barat katika [Basilika la Mt. Petro, Vatikani.]]
**Magdalena Sofia Barat, R.S.C.J.** (Joigny, Burgundy, 12 Desemba 1779 – Paris, 25 Mei 1865) alikuwa mtawa wa Ufaransa, mwanzilishi wa shirika la Moyo Mtakatifu wa Yesu.

Katika kuliongoza kwa miaka 65 masista walifikia idadi ya 3,500, wakilea wasichana huko Ulaya, Afrika na Amerika.

Papa Pius X alimtangaza mwenye heri tarehe 24 Mei 1908, halafu Papa Pius XI alimtangaza mtakatifu tarehe 24 Mei 1925.

Sikukuu yake huadhimishwa kila mwaka kwenye tarehe ya kifo chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
*Kilroy RSCJ, Phil, *Madeleine Sophie Barat – A Life*, Cork University Press, Cork, Ireland, 2000 
*

## Viungo vya nje 
* Madeleine Sophie Barat &mdash; Catholic Community Forum
* St. Madeleine Sophie Barat &mdash; American Catholic
* Sophie-Barat-Schule Hamburg,Germany
* Founder Statue in St Peter's Basilica

Jamii:Mabikira
Maria Alfonsina Danil

thumb|Picha yake.
**Maria Alfonsina Danil** (Yerusalemu, Palestina, 4 Oktoba 1843 – Ein Karem, Palestina, 25 Machi 1927) alikuwa mtawa wa Palestina, mwanzilishi wa shirika la Masista Wadominiko wa Rozari Takatifu wa Yerusalemu.

Maisha yake yote alihudumia watu fukara wa nchi yake. Kabla ya kuanzisha shirika lake mwaka 1880, alikuwa sista wa lingine, lakini alieleza kuwa njozi za Bikira Maria alizojaliwa akiwa Bethlehemu zimemuelekeza kuanzisha jipya.

Papa Benedikto XVI alimtangaza mwenye heri tarehe 22 Novemba 2009, halafu Papa Fransisko akamtangaza mtakatifu tarehe 17 Mei 2015.

Sikukuu yake huadhimishwa kila mwaka tarehe 25 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
* Rosary Congregation 

Jamii:Mabikira
Jamii:Wadominiko
Desideri wa Vienne

thumb|Sanamu yake
'*** (kwa Kilatini: **Desiderius**; kwa Kifaransa: **Didier*'; alifariki 607) alikuwa askofu mkuu wa mji huo na mwanahistoria ambaye aliuawa kwa kupigwa mawe, kwa agizo la malkia Brunhilda wa Austrasia aliyemchukia kwa makaripio yake .

Kabla ya hapo alikuwa ameondolewa madarakani kwa kutia shaka uhalali wa watoto wa malkia huyo .

Papa Gregori I alimlaumu kwa barua kutokana na juhudi zake za kuelimisha mapadri wake hata kuhusu fasihi.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 26 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo ya Kiswahili
* John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 176 
* Pd. Leandry Kimario, O.F.M.Cap. - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 145-146

Jamii:Waliozaliwa karne ya 6
Jamii:Waliofariki 607
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Wanahistoria wa Ufaransa
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Bruno wa Wurzburg

[thumb|Mt. Bruno katika [dirisha la kioo cha rangi.]]
**Bruno wa Wurzburg** (1005 hivi - Persenbeug, Austria ya Chini, 27 Mei 1045) alikuwa chansela wa Italia (1027-1034) kwa niaba ya ndugu yake kaisari Konrad II, halafu askofu na mtawala wa Wurzburg hadi kifo chake.

Alikarabati kanisa kuu, alirekebisha maisha ya kleri na kuwafundisha waumini Maandiko Matakatifu.

Bruno aliandika pia kitabu cha ufafanuzi wa Zaburi na tenzi kumi za Biblia, kwa kutumia madondoo ya Mababu wa Kanisa.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake ni tarehe 27 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi 
## Marejeo
* Peter Kolb and Ernst-Günther Krenig (eds.), 1989: *Unterfränkische Geschichte*, pp.&nbsp;229–232. Würzburg

## Viungo vya nje
* *Psalterium beati Brunonis episcopi herbipolensis* (Nürnberg 1497 and Lipsiae 1533), digitised by www.digitale-sammlungen.de
* Inkunabel *Psalterium beati Brunonis episcopi herbipolensis* (Anton Koberger, Nürnberg 1497), digitised by the Universidad de los Andes
* http://www.santiebeati.it/dettaglio/54850
* Inkunabel *Psalterium beati Brunonis episcopi herbipolensis* (Anton Koberger, Nuremberg, 1497), digitalised by the University of the Andes

Jamii:Waliozaliwa 1005
Jamii:Waliofariki 1045
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Wanateolojia wa Ujerumani
Jamii:Wanasiasa wa Ujerumani
Jamii:Watakatifu wa Ujerumani
Ursula Ledochowska

[thumb|[Picha yake halisi ya mwaka 1907.]]
**Ursula Ledochowska** (jina la kitawa: **Ursula wa Yesu**; Loosdorf, Melk, Austria ya Chini, 17 Aprili 1865 – Roma, Italia, 29 Mei 1939) alikuwa mtawa wa Polandi, mwanzilishi wa shirika la Waursula wa Moyo Mteseka wa Yesu.

Kwa ajili hiyo alisafiri kwa shida sana katika nchi za Polandi, Skandinavia, Ufini na Urusi . 

Papa Yohane Paulo II alimtangaza mwenye heri tarehe 20 Juni 1983, akamtangaza mtakatifu tarehe 18 Mei 2003.

Sikukuu yake huadhimishwa kila mwaka kwenye tarehe ya kifo chake.

Shirika lake lilipata kibali cha Papa tarehe 4 Juni 1923. Kufikia mwaka 2020 lilikuwa na masista zaidi ya 900 katika nyumba 100 zikiwemo zile za Tanzania na nchi nyingine 13.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
* Hagiography Circle
* Saints SQPN
* Holy See
* Suore Orsoline S.C.G.A.
* Healing Grace
* The Sanctuary of Saint Ursula Ledóchowska
* Geni

Jamii:Mabikira
Jamii:Waursula
Luka Kirby

thumb|Mt. Luka Kirby.
**Luka Kirby** (Uingereza Kaskazini, 1549 hivi; Tyburn, London, 30 Mei 1582) alikuwa Mkristo msomi wa Kanisa la Anglikana kabla hajajiunga na Kanisa Katoliki huko Leuven, Ubelgiji na seminari ya Douai, Ufaransa mwaka 1576.

Alipewa daraja ya upadri huko Cambrai (1577) akaondoka kurudi Uingereza tarehe 3 Mei 1578, lakini mwaka huohuo alikwenda Roma, Italia, alipohudumia Waingereza wenzake wenye shida.

Alirudi kwao lakini alipofika tu pwani alikamatwa mnano Juni 1580 kwa uhaini dhidi ya malkia Elizabeti I kwa sababu ya Ukatoliki wake. Aliteswa kikatili na tarehe 17 Novemba 1581 alipewa adhabu ya kifo. 

Aliuawa pamoja na mapadri Williamu Filby na Laurenti Richardson. Wote watatu walitangazwa wenye heri na Papa Leo XIII mwaka 1885. Pamoja nao aliuawa Mjesuiti Thomas Cottam.

Papa Paulo VI tarehe 25 Oktoba 1970 alimtangaza kuwa mtakatifu mfiadini pamoja na wenzake 39.

Sikukuu yake ni tarehe ya kifodini chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Bishop Challoner, *Memoirs of Missionary Priests and other Catholics of both sexes that have suffered death in England on religious accounts from the year 1577 to 1684* (Manchester 1803)

Jamii:Waliozaliwa 1549
Jamii:Waliofariki 1582
Jamii:Mapadri
Jamii:Wafiadini Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Uingereza
Yosefu Marello

yake halisi ya mwaka 1889 hivi alipofanywa askofu.]]
**Yosefu Marello** (26 Desemba 1844 – 30 Mei 1895) alikuwa askofu wa Kanisa Katoliki huko Acqui, nchini Italia, na mwanzilishi wa shirika la Waliojitoa kwa Mt. Yosefu kwa ajili ya malezi ya kiadili na ya Kikristo ya vijana.

Alisifiwa kwa kusaidia maskini tangu utotoni mwake.

Kama askofu aliandika barua mbalimbali za kichungaji na kutembelea jimbo lake lote

Papa Yohane Paulo II alimtangaza mwenye heri tarehe 26 Septemba 1993 akamtangaza mtakatifu 25 Novemba 2001.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Cartone, Giovanni Battista. ''Brevi memorie della vita di mons. Giuseppe Morello, vescovo d'Acqui e della con regazione da lui istituita*. Asti: tip. Popolare, 1908.
* Rainero, Angelo (1937). *Profilo di Mons. Giuseppe Morello, Vescovo d'Acqui, fondatore degli Oblati di S. Giuseppe''. Asti: Scuola tip. S. Giuseppe, 1937.

## Viungo vya nje
* Hagiography Circle
* Holy See
* Oblati di San Giuseppe
* Legatus 
* Catholic Hierarchy