open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dernière Minute

***Dernière Minute*** ni jina la kutaja albamu ya mwanamuziki, mwimbaji na mnenguaji mashuhuri kutoka nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo maarufu kama Yondo Sister. Albamu imetoka mwaka wa 1995.  Sehemu kubwa ya utayarishaji wa albamu hii ulifanyika nchini Ufaransa katika studio za T.J.R. Music. Albamu ilisambazwa na Sonodisc.
## Orodha ya nyimbo
Hii ni orodha ya nyimbo zilizopo katika albamu hii.
#Madi	
#Perdue De Vue	
#A Chachun Son Goût	
#Dernière Minute	
#Africa	
#Jo	
#Maweke	
#Je Me Sens Bien
## Kikosi kazi
*Sauti za uitikiaji - nyuma – Canta Ballou, Shimita
*Besi – Ngouma Lokito
*Gitaa – Dally Kimoko, Nene Tchakou, Philippe "Saladin" Ferreira
*Mwimbaji mkuu – Yondo Sister
*Tumba – Mavungu
*Gitaa la kati (Rhythm) – Lokassa Ya Mbongo

## Viungo vya Nje
*[https://www.discogs.com/Yondo-Sister-Derni%C3%A8re-Minute/release/5953470 ] katika wavuti ya Discogs
Jamii:Albamu za 1995
Jamii:Albamu za Yondo Sister
Mdodoki

**Midodoki** ni mimea ya jenasi *Luffa* katika familia Cucurbitaceae. Matunda yao, yanayoitwa madodoki, hulika yakiwa machanga bado. Yakiwa yamekauka ndani yao kuna solo ya fumwele inayofanana na sifongo na inayotumika nchini kwingi katika bafu.

## Spishi zinazokuzwa katika Afrika
* *Luffa acutangula*, Mdodoki-pembe (Ribbed loofah)
* *Luffa cylindrica*, Mdodoki-laini (Sponge gourd au smooth loofah)
* *Luffa echinata*, Mdodoki-nungu (Bristly loofah)
* *Luffa operculata*, Mdodoki-miiba (Wild loofah)
* *Luffa saccata*, Mdodoki wa Australia (Australian loofah)

## Picha

JfLuffa6431PGubatMaasimDamCandabaPpfvf 04.JPG|Mdodoki-pembe
Bindaal (Hindi- बिन्दाल) (2855034847).jpg|Mdodoki-nungu
Luffa operculata 04.JPG|Mdodoki-miiba
Phytokeys.5.1395 oo 9923.jpg|Mdodoki wa Australia
לופה.JPG|Sifongo za madodoki

Jamii:Mboga na jamaa
Elizabeth Cady Stanton

thumb|Elizabeth Cady Stanton Mwaka 1887
thumb|Elizabeth Cady Stanton akiwa na Susan B. Anthony
**Elizabeth Cady Stanton** (12 Novemba 1815 - 26 Oktoba 1902) alikuwa mwanamke Mmarekani aliyejihusisha na harakati za kijamii, hasa ukomeshaji wa vitendo vilivyowanyima wanawake haki ya kupiga kura, na kiongozi shupavu katika harakati za haki za wanawake akishirikiana na Susan B.Anthony. Tamko lake la maoni, lililowasilishw  katika mkutano wa kwanza wa haki za wanawake uliofanyika mwaka 1848 katika jiji la Seneca Falls, New York, husifiwa kuwa tamko la kwanza la kuwaunganisha wanawake katika kushiriki harakati za kutetea haki za wanawake, ikiwemo haki ya wanawake kupiga kura.. 

Stanton alikuwa amepata elimu nzuri. Katika kipindi hiko suala la elimu kwa wanawake lilikuwa halipewi kipaumbele. Aliolewa na Henry Stanton, ambaye alipigania kutokemeza utumwa. Walikuwa na watoto saba. Alikuja kuvutiwa na utetezi wa haki za wanawake alipohudhuria mkutano wa kutokemeza utumwa duniani uliofanyika London. Yeye na Lucretia Mott, mwanaharakati mwingine, walichukizwa kwa sababu wanawake walikuwa hawaruhusiwi kuwa sehemu ya watu wanaohudhuria kikao. Kwa sababu hiyo, walianzisha mkutano wao wa haki za wanawake. 

Mkutano wa kwanza ulikuwa mwaka 1848 katika mji wa Seneca Falls, New York. Stanton aliandika tamko la maoni lililohusu kuhitaji mabadiliko. Baadhi ya mabadiliko waliyohitaji ni kuruhusu wanawake kupiga kura na kuwafanya wawe na haki sawa na wanaume katika jamii. Tamko hilo lilisainiwa na wanawake katika mkutano. 

Stanton aliendelea kupigania haki za wanawake kwa kusambaza makubaliano yaliyosainiwa katika mkutano katika jiji lote la New York. Makubaliano yaliyosainiwa na wanawake yalidhamiriwa kusukuma bunge la New York katika kupitisha kifungu cha wanawake walioolewa kuwa na haki ya umiliki New York. 

Mwaka 1851, Stanton alikutana na Susan B. Anthony, mwanaharakati mwingine maarufu. Stanton na Anthony walifanya kazi pamoja kwa kipindi kirefu. Kwa pamoja waliandika hotuba, makala na vitabu. Stanton na Anthony walikuwa viongozi wa harakati za haki za wanawake kwa zaidi ya miaka hamsini. Stanton na Matilda Gage waliandika Tamko au Haki ambayo iliwasilishwa na Susan B.Anthony mwaka 1876 katika Philadephia Centennial. 

Stanton alisafiri maeneo mbalimbali nchini humo na alikuwa kama rais wa haki za wanawake kupiga kura kitaifa. Katika kusafiri kwake aliongelewa kuhusu mambo ya kijamii ya sasa yanayohusiana na haki za wanawake. Kati ya hayo mambo ilikiwemo sheria ya talaka na kulea watoto. 

Katika miaka yake ya baadae, Stanton alikuwa bado mwanasiasa hai, hata kama akusafiri sana. Aliandika, pamoja na Anthony na Gage, vitabu vilivyoitwa historia ya haki ya wanawake ya kupiga kura kuanzia 1881 mpaka 1885. Pia alichapisha Biblia ya wanawake. Aliandika kitabu kuhusu maisha yake kilichoitwa "Miaka themanini na zaidi" (Eighty years and more). 

Stanton alifariki mwaka 1902 katika jiji la New York, miaka kumi na nane kabla wanawake hawajaruhusiwa kupiga kura.
]]

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1815
Jamii:Waliofariki 1902
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Elfu moja na kumi na nne

**Elfu moja na kumi na nne** ni namba inayoandikwa **1014** kwa tarakimu za kawaida na MXIV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1013 na kutangulia 1015.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 3 x 13 x 13.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1014 KK na 1014 BK.

## Tanbihi
Elfu moja na kumi na tano

**Elfu moja na kumi na tano** ni namba inayoandikwa **1015** kwa tarakimu za kawaida na MXV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1014 na kutangulia 1016.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 5 x 7 x 29.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1015 KK na 1015 BK.

## Tanbihi
Elfu moja na kumi na sita

**Elfu moja na kumi na sita** ni namba inayoandikwa **1016** kwa tarakimu za kawaida na MXVI kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1015 na kutangulia 1017.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 127.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1016 KK na 1016 BK.

## Tanbihi
Elfu moja na kumi na saba

**Elfu moja na kumi na saba** ni namba inayoandikwa **1017** kwa tarakimu za kawaida na MXVII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1016 na kutangulia 1018.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 3 x 113.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1017 KK na 1017 BK.

## Tanbihi
Elfu moja na kumi na nane

**Elfu moja na kumi na nane** ni namba inayoandikwa **1018** kwa tarakimu za kawaida na MXVIII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1017 na kutangulia 1019.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 509.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1018 KK na 1018 BK.

## Tanbihi
Elfu moja na ishirini na mbili

**Elfu moja na ishirini na mbili** ni namba inayoandikwa **1022** kwa tarakimu za kawaida na MXXII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1021 na kutangulia 1023.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 7 x 73.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1022 KK na 1022 BK.

## Tanbihi
Elfu moja na ishirini na tatu

**Elfu moja na ishirini na tatu** ni namba inayoandikwa **1023** kwa tarakimu za kawaida na MXXIII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1022 na kutangulia 1024.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 11 x 31.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1023 KK na 1023 BK.

## Tanbihi
Elfu moja na ishirini na nne

**Elfu moja na ishirini na nne** ni namba inayoandikwa **1024** kwa tarakimu za kawaida na MXXIV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1023 na kutangulia 1025.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 2 x 2 x 2 x 2 x 2 x 2 x 2 (au 210).

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1024 KK na 1024 BK.

## Tanbihi
Elfu moja na ishirini na tano

**Elfu moja na ishirini na tano** ni namba inayoandikwa **1025** kwa tarakimu za kawaida na MXXV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1024 na kutangulia 1026.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 5 x 5 x 41.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1025 KK na 1025 BK.

## Tanbihi
Elfu moja na ishirini na sita

**Elfu moja na ishirini na sita** ni namba inayoandikwa **1026** kwa tarakimu za kawaida na MXXVI kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1025 na kutangulia 1027.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 3 x 3 x 3 x 19.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1026 KK na 1026 BK.

## Tanbihi
Tikitimaji

thumb|Tikitimaji.
[thumb|shamba la mitikiti-maji huko [jangwa la Kalahari.]]
**Tikitimaji** au **tikiti-maji** ni tunda la mtikiti-maji lenye maji na nyama ambalo huchangia kutoa ngazi ya juu ya vitamini, madini n.k. Matikitimaji ni mojawapo ya jamii aina ya matunda au mbogaboga inayotambaa. Mimea hiyo inapatikana katika kundi linalojumuisha mimea mingine kama matango, maboga na maskwash.

## Kilimo cha matikitimaji
Tikitimaji hulimwa kama zao la biashara katika sehemu nyingi duniani zenye hali ya hewa ya joto la wastani. 

Zao hili linawapatia watu shughuli za kufanya na hivyo kuwapatia kipato kuanzia kwenye nyanja za uzalishaji hadi kwenye matumizi. Zao la tikitimaji ni mojawapo ya mazao ambayo yana faida kubwa sana ukilinganisha na mazao mengine kwa muda mfupi.

Katika shamba la ukubwa wa shamba la ekari moja (1.acre) lililoandaliwa vizuri, kupandwa na kuhudumiwa vizuri mkulima ana uwezo wa kuvuna kiasi cha tani 15-36, ambacho kitampatia fedha zitakazomsaidia katika mahitaji yake mbalimbali na kuondokana na umaskini. 

## Hali ya hewa 
Mimea hii husitawi katika maeneo yenye joto la wastani yaani haihimili hali ya joto kali sana, baridi kali, mvua nyingi na udongo unaotuamisha maji, magonjwa ya fangasi na wadudu waharibifu. Matikiti hukua vizuri katika maeneo yenye joto la wastani wa nyuzi kati ya 21-30 sentigredi. Iwapo mitikiti itapandwa katika maeneo yenye joto chini ya nyuzi 15 za sentigredi huchelewa kuota.

Upande wa mvua matikiti yanahitaji kiasi cha mvua kati ya millimita 400-600 kwa msimu. Mvua nyingi husababisha uwepo wa magonjwa ya fungusi na bakteria ambayo huathili mavuno.

## Faida za tikiti-maji 
*1) Huzuia kansa.
*2) Huzuia pumu.
*3) Huzuia shinikizo la damu.
*4) Huzuia uvimbe.
*5) Huzuia uchovu wa misuli.

Jamii:kilimo
Jamii:Matunda
Elfu moja na ishirini na saba

**Elfu moja na ishirini na saba** ni namba inayoandikwa **1027** kwa tarakimu za kawaida na MXXVII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1026 na kutangulia 1028.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 13 x 79.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1027 KK na 1027 BK.

## Tanbihi
Elfu moja na ishirini na nane

**Elfu moja na ishirini na nane** ni namba inayoandikwa **1028** kwa tarakimu za kawaida na MXXVIII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1027 na kutangulia 1029.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 257.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1028 KK na 1028 BK.

## Tanbihi
Elfu moja na kumi na tisa

**Elfu moja na kumi na tisa** ni namba inayoandikwa **1019** kwa tarakimu za kawaida na MXIX kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1018 na kutangulia 1020.

**1019** ni namba tasa.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1019 KK na 1019 BK.

## Tanbihi
Elfu moja na ishirini na moja

**Elfu moja na ishirini na moja** ni namba inayoandikwa **1021** kwa tarakimu za kawaida na MXXI kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1020 na kutangulia 1022.

**1021** ni namba tasa.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1021 KK na 1021 BK.

## Tanbihi
Elfu moja na ishirini na tisa

**Elfu moja na ishirini na tisa** ni namba inayoandikwa **1029** kwa tarakimu za kawaida na MXXIX kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1028 na kutangulia 1030.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 7 x 7 x 7.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1029 KK na 1029 BK.

## Tanbihi
Elfu moja na thelathini

**Elfu moja na thelathini** ni namba inayoandikwa **1030** kwa tarakimu za kawaida na MXXX kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1029 na kutangulia 1031.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 5 x 103.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1030 KK na 1030 BK.

## Tanbihi
Elfu moja na thelathini na moja

**Elfu moja na thelathini na moja** ni namba inayoandikwa **1031** kwa tarakimu za kawaida na MXXXI kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1030 na kutangulia 1032.

**1031** ni namba tasa.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1031 KK na 1031 BK.

## Tanbihi
Elfu moja na thelathini na mbili

**Elfu moja na thelathini na mbili** ni namba inayoandikwa **1032** kwa tarakimu za kawaida na MXXXII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1031 na kutangulia 1033.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 3 x 43.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1032 KK na 1032 BK.

## Tanbihi
Elfu moja na thelathini na tatu

**Elfu moja na thelathini na tatu** ni namba inayoandikwa **1033** kwa tarakimu za kawaida na MXXXIII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1032 na kutangulia 1034.

**1033** ni namba tasa.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1033 KK na 1033 BK.

## Tanbihi
Elfu moja na thelathini na nne

**Elfu moja na thelathini na nne** ni namba inayoandikwa **1034** kwa tarakimu za kawaida na MXXXIV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1033 na kutangulia 1035.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 11 x 47.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1034 KK na 1034 BK.

## Tanbihi
Elfu moja na thelathini na tano

**Elfu moja na thelathini na tano** ni namba inayoandikwa **1035** kwa tarakimu za kawaida na MXXXV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1034 na kutangulia 1036.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 3 x 5 x 23.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1035 KK na 1035 BK.

## Tanbihi
Elfu moja na thelathini na nane

**Elfu moja na thelathini na nane** ni namba inayoandikwa **1038** kwa tarakimu za kawaida na MXXXVIII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1037 na kutangulia 1039.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 3 x 173.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1038 KK na 1038 BK.

## Tanbihi
Elfu moja na thelathini na tisa

**Elfu moja na thelathini na tisa** ni namba inayoandikwa **1039** kwa tarakimu za kawaida na MXXXIX kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1038 na kutangulia 1040.

**1039** ni namba tasa.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1039 KK na 1039 BK.

## Tanbihi
Elfu moja na arobaini

**Elfu moja na arobaini** ni namba inayoandikwa **1040** kwa tarakimu za kawaida na MXL kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1039 na kutangulia 1041.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 2 x 5 x 13.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1040 KK na 1040 BK.

## Tanbihi
Elfu moja na arobaini na moja

**Elfu moja na arobaini na moja** ni namba inayoandikwa **1041** kwa tarakimu za kawaida na MXLI kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1040 na kutangulia 1042.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 347.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1041 KK na 1041 BK.

## Tanbihi
Elfu moja na arobaini na mbili

**Elfu moja na arobaini na mbili** ni namba inayoandikwa **1042** kwa tarakimu za kawaida na MXLII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1041 na kutangulia 1043.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 521.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1042 KK na 1042 BK.

## Tanbihi
Elfu moja na arobaini na tatu

**Elfu moja na arobaini na tatu** ni namba inayoandikwa **1043** kwa tarakimu za kawaida na MXLIII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1042 na kutangulia 1044.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 7 x 149.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1043 KK na 1043 BK.

## Tanbihi
Elfu moja na arobaini na nne

**Elfu moja na arobaini na nne** ni namba inayoandikwa **1044** kwa tarakimu za kawaida na MXLIV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1043 na kutangulia 1045.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 3 x 3 x 29.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1044 KK na 1044 BK.

## Tanbihi
Elfu moja na arobaini na sita

**Elfu moja na arobaini na sita** ni namba inayoandikwa **1046** kwa tarakimu za kawaida na MXLVI kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1045 na kutangulia 1047.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 523.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1046 KK na 1046 BK.

## Tanbihi
Elfu moja na thelathini na sita

**Elfu moja na thelathini na sita** ni namba inayoandikwa **1036** kwa tarakimu za kawaida na MXXXVI kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1035 na kutangulia 1037.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 7 x 37.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1037 KK na 1037 BK.

## Tanbihi
Elfu moja na arobaini na tano

**Elfu moja na arobaini na tano** ni namba inayoandikwa **1045** kwa tarakimu za kawaida na MXLV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1044 na kutangulia 1046.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 5 x 11 x 19.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1045 KK na 1045 BK.

## Tanbihi
Elfu moja na arobaini na saba

**Elfu moja na arobaini na saba** ni namba inayoandikwa **1047** kwa tarakimu za kawaida na MXLVII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1046 na kutangulia 1048.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 349.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1047 KK na 1047 BK.

## Tanbihi
Elfu moja na arobaini na nane

**Elfu moja na arobaini na nane** ni namba inayoandikwa **1048** kwa tarakimu za kawaida na MXLVIII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1047 na kutangulia 1049.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 131.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1048 KK na 1048 BK.

## Tanbihi
Elfu moja na arobaini na tisa

**Elfu moja na arobaini na tisa** ni namba inayoandikwa **1049** kwa tarakimu za kawaida na MXLIX kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1048 na kutangulia 1050.

**1049** ni namba tasa.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1049 KK na 1049 BK.

## Tanbihi
Kolesteroli

[alt=kolestro|thumb|297x297px|Muundo wa [molekuli ya kolesteroli]]
**Kolesteroli** ni molekuli inayopatikana katika seli za wanyama na majimaji ya mwili. Kolesteroli ni dutu lainilaini ambayo hupatikana hasa katika mafuta ya wanyama na haipatikani kwenye vyanzo vya mimea. Ni aina maalum ya mafuta yanayoitwa steroidi ambayo ni kama vile molekuli. Steroidi ni mafuta ambayo yana muundo maalum wa kemikali. Mfumo huu unafanywa kwa pete nne za atomi za kaboni. 

Steroidi nyingine ni pamoja na steroidi za homoni, kama homoni za kortisoli, estrogeni, na testosteroni. Kwa kweli, homoni zote za steroidi zinafanywa na kubadilisha muundo wa msingi wa kemikali ya kolesteroli. Wanasayansi wanapozungumzia juu ya kufanya molekuli moja kugeuza kuwa rahisi, wakati mwingine huita kuwa awali ya kemikali.

Hipakolesteroliamia ina maana kwamba kiwango cha kolesteroli ni cha juu sana katika damu. Viwango vya juu vya kolesteroli vinaonyesha kwamba ugonjwa wa moyo unaweza kuendelea.

## Athari za Kolesteroli 
Kolestero kwa kawaida husababisha kunenepa sana (obesity) na huenda ikaleta shinikizo la damu maana kolestro huenda kuziba mishipa ya damu. Hili linaweza kumfanya mtu awe na presha. Kuzuia hali hii, yafaa mtu ale chakula kisicho na kolestro pamoja na kufanya mazoezi mara kwa mara.

## Viungo vya nje 
* https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/high-blood-cholesterol/symptoms-causes/syc-20350800 Effects of Cholesterol

Jamii:Kemia
Jamii:Afya
Elfu moja na hamsini

**Elfu moja na hamsini** ni namba inayoandikwa **1050** kwa tarakimu za kawaida na MXL kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1049 na kutangulia 1051.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 3 x 5 x 5 x 7.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1050 KK na 1050 BK.

## Tanbihi
Elfu moja na hamsini na moja

**Elfu moja na hamsini na moja** ni namba inayoandikwa **1051** kwa tarakimu za kawaida na MLI kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1050 na kutangulia 1052.

**1051** ni namba tasa.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1051 KK na 1051 BK.

## Tanbihi
Kithayore

**Kithayore** ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Wathayore katika jimbo la Queensland. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kithayore 29 tu, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kithayore kiko katika kundi la Kipaman.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kithayore kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kithayore
*lugha ya Kithayore katika Glottolog
*lugha ya Kithayore katika Ethnologue

Jamii:Lugha za Australia
Mikosi

**Mikosi**, ni jina la albamu ya kwanza kutoka kwa kundi zima la muziki wa hip hop la Temeke Dar es Salaam, Tanzania maarufu kama G.W.M. Albamu imetoka mwaka wa 2000 - ukiwa mwaka wa matoleo mengi ya albamu za hip hop ya Tanzania kutoka. Hamasa ya kutoa albamu na kufanya uzinduzi zama hizi ndiyo hasa zilitamba. G.W.M ni moja kati ya makundi yanayoheshimika katika miaka ya 1990. 

Walikuwa kufahamika haraka nchini Tanzania kwa ujuvi wao wa utunzi wa mashairi ulioendana na wakati ule. Walianza kutamba mwaka 1995 baada ya kutoa wimbo wa "Cheza mbali na kasheshe". Albamu hii ilitakiwa itoke tangu miaka ya 1990, lakini mipango ya kusaini mkataba wake ilienda kombo na kuja kutoka mwaka wa 2000, mbele kidogo baada ya kuvuma kwa sana. KR baaaye akajiunga na kundi la muda mfupi la Wachuja Nafaka. Nyimbo za katika albamu zilitayarishwa na Bonny Luv na Rajabu Marijani.

## Orodha ya nyimbo
thumb|Zama zile ilikuwa lazima utie saini katika kila kanda itakayotoka ili kuonesha uhalali wa usambazwaji huo. Hii ni moja kati ya mihuri ya GWM iliyoonesha kuidhinishwa kwa kazi hii. Ingawa kulikuwa na malalamiko mengi sana juu ya uhujumu wa mauzo ya kanda kwa wakati huo.

Hii ni orodha ya nyimbo zinazopatika katika albamu hii na maelezo yake ya msingi.

## Kikosi kazi
## Viungo vya Nje
*[https://www.discogs.com/GWM-Mikosi-Mazimwi/release/8488298 ] katika wavuti ya Discogs
Jamii:Albamu za 2000
Jamii:Albamu za G.W.M
Jamii:Albamu za hip hop za wasanii wa Tanzania
Kithurawal

**Kithurawal** (au **Kitharawal**) kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wathurawal katika jimbo la New South Wales. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kithurawal, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kithurawal kiko katika kundi la Kiyuin.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kithurawal kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kithurawal
*lugha ya Kithurawal katika Glottolog
*lugha ya Kithurawal katika Ethnologue

Jamii:Lugha za Australia
Kiumbugarla

right|thumb|Eneo la kihistoria la Kiumbugarla (rangi ya kahawia)
**Kiumbugarla** kilikuwa lugha ya asili nchini Australia iliyozungumzwa na Waumbugarla katika jimbo la Northern Territory. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kiumbugarla, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiumbugarla hakilingani na lugha nyingine, ila labda Kingurmbur.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kiumbugarla kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kiumbugarla
*lugha ya Kiumbugarla katika Glottolog
*lugha ya Kiumbugarla katika Ethnologue

Jamii:Lugha za Australia
Wasanii

, mwandishi wa vitabu kutoka Kenya.]]
**Wasanii** ni wale watu wote wanaohusika na kazi inayojumuisha sanaa, kwa mfano: wachoraji, waimbaji, wahunzi n.k.

Kazi hiyo inadai ubunifu mkubwa kuliko kawaida, unaowawezesha kutambua mambo mbalimbali na kuyatengenezea mwangwi kwa ajili ya jamii.

Jamii:Sanaa
Divina Commedia

[thumb|230px|right|Dante Alighieri jinsi alivyochorwa na [Giotto di Bondone|Giotto wakati wa maisha yake.]]
**Divina Commedia** (yaani "Tamthilia ya Kimungu") ndiyo jina la Kiitalia la kazi kuu ya Dante Alighieri (14 Mei/13 Juni 1265 - 13/14 Septemba 1321), iliyomfanya ahesabiwe mshairi bora wa lugha hiyo, tena mshairi muhimu zaidi wa kipindi cha zama za kati za Ulaya.

## Muundo
Ni shairi refu ambamo anatoa habari za safari yake ya kidhahania huko ahera akipitia jehanamu, toharani hadi paradiso. Ndiyo sehemu tatu za shairi hilo zinazomwezesha kukiri imani yake ya Kikristo na kuchukua msimamo kuhusu watu na matukio hasa ya wakati wake. 

Jamii:Fasihi ya Kiitalia
Picha

[thumb|Kupiga picha ya [mazingira kwa kamera.]]
[thumb|Mpiga picha na mwandaaji wa [filamu nchini Tanzania.]]
**Picha** (kutoka neno la Kiingereza "picture", lililotokana na Kilatini "pictura") ni taswira ya kitu fulani ambacho kimechorwa au kutumia vifaa vya elektroniki kuchukua taswira ilivyo.

Siku hizi picha zimeenea kila mahali, na wengi wanapenda sana kuzipiga ili kutunza kumbukumbu zao.

Upigaji picha umekuwa aina mojawapo ya sanaa.

## Nyakati za kupigwa picha 
Kwa kawaida watu hupigwa picha wakati wa harusi, ubatizo, mazishi, mahafali au wakati mwingine wowote ambapo ungependa kuuhifadhi katika kumbukumbu kwa njia ya picha.

## Viungo vya nje 
* https://onlyimage.com(https://onlyimage.com/) 
Jamii:Teknolojia
Jamii:Utamaduni
Jamii:Sanaa
Elfu moja na hamsini na mbili

**Elfu moja na hamsini na mbili** ni namba inayoandikwa **1052** kwa tarakimu za kawaida na MLII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1051 na kutangulia 1053.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 263.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1052 KK na 1052 BK.

## Tanbihi
Elfu moja na hamsini na tatu

**Elfu moja na hamsini na tatu** ni namba inayoandikwa **1053** kwa tarakimu za kawaida na MLIII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1052 na kutangulia 1054.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 3 x 3 x 3 x 13.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1053 KK na 1053 BK.

## Tanbihi
Elfu moja na hamsini na nne

**Elfu moja na hamsini na nne** ni namba inayoandikwa **1054** kwa tarakimu za kawaida na MLIV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1053 na kutangulia 1055.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 17 x 31.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1054 KK na 1054 BK.

## Tanbihi
Walinzi Waswisi

zao za kuvutia.]] 
**Walinzi Waswisi** wanaunda jeshi la Vatikani. Ni dogo sana (wanajeshi 100 hivi) lakini lenye historia ndefu kabisa duniani kwa kuwa kipo tangu mwaka 1506. 

Wote ni lazima wawe Wakatoliki raia wa Uswisi kwa kuzaliwa. 

Jamii:Vatikani
Stempu

, stempu ya kwanza duniani.]]

2. Matundu
3. Thamani
4. Jina la nchi
]]

**Stempu** (kutoka neno la Kiingereza "stamp", yaani "kilichochapwa") ya posta ni kijipande cha karatasi ambacho kinauzwa ili kubandikwa juu ya barua au kifurushi kama thibitisho la malipo ya gharama ya usafirishaji wake. 

Pengine uzuri wake unafanya watu wazikusanye badala ya kuzituma au baada ya kutumiwa.

Stempu ya kwanza ilitolewa Uingereza tarehe 1 Mei 1840. Kutoka huko stempu zimeenea duniani kote.

Jamii:Posta
Ziwa la Garda

thumb|ramani ya ziwa garda
thumb|**Ziwa la Garda**
**Ziwa la Garda** (kwa Kiitalia: *Lago di Garda*) ndilo ziwa kubwa zaidi la Italia. Liko kati ya mikoa ya Lombardia, Veneto na Trentino-Alto Adige(Italia Kaskazini). 

Jamii:Veneto
Jamii:Trentino-Alto Adige
Jamii:Lombardia
Jamii:Maziwa ya Italia
Ziwa la Como

thumb|Ziwa la Como.
[thumb|[Ramani ya ziwa la Como.]]
**Ziwa la Como** (kwa Kiitalia: *Lago di Como*) liko Italia kaskazini, katika mkoa wa Lombardia. Ndilo ziwa kubwa la tatu nchini Italia. 

Miongoni mwa maeneo ya fahari zaidi kando ya ziwa hilo ni Lierna, kijiji cha kale chenye mandhari ya kuvutia zaidi wa ziwa hilo kilicho moja kwa moja mbele ya rasi ya Bellagio, ambacho mara nyingi hulinganishwa na Portofino.

Hapo zamani, watu tajiri walinunua nyumba na majengo ya fahari kwenye vilima vya Ziwa la Como tu, kama Plinio Mzee alivyofanya na Villa Commedia, ili wasikose mandhari na kukwepa mafuriko. Maskini walikwenda ufukweni kuruhusu maji kulamba miguu yao.

Lierna, ambayo hapo awali ilikuwa sehemu ya manispaa ya Varenna, leo inajulikana kwa faragha yake na kuvutia watu mashuhuri wa burudani na "jet set". Bila utalii wa halaiki, eneo hilo lina soko la mali isiyohamishika la siri sana, ambapo baadhi ya majumba huuzwa kwa zaidi ya euro milioni 110. "Ni Lierna ambayo hutukuza Ziwa la Como" alisema Sigismondo Boldoni na kwa kweli Lierna iliyoko katikati ya ziwa hilo ndiyo sehemu ya siri na isiyojumuisha ziwa lote, ambapo VIP na mabilionea wamejilimbikizia ambao wanataka faragha kamili zaidi.

## Tanbihi
Jamii:Lombardia
Jamii:Maziwa ya Italia
Ziwa Trasimeno

thumb|**Ziwa Trasimeno**
thumb|**Ziwa Trasimeno** linavyoonekana kutokea angani

**Ziwa Trasimeno** (kwa Kiitalia: *Lago Trasimeno*) liko Italia ya Kati, katika mkoa wa Umbria. Ndilo ziwa la nne kwa ukubwa nchini Italia. 

Jamii:Umbria
Jamii:Maziwa ya Italia
Ziwa la Bolsena

thumb|Ziwa la Bolsena
**Ziwa la Bolsena** (kwa Kiitalia: *Lago di Bolsena*) liko Italia ya Kati, katika mkoa wa Lazio. Ndilo ziwa la tano kwa ukubwa nchini Italia. 

Jamii:Lazio
Jamii:Maziwa ya Italia
Soko huria

**Soko huria** linatazamwa na wengi kama aina ya mfumo wa uchumi ambamo bei ya bidhaa na huduma haipangwi na serikali, bali inatokana na haja za wanunuzi na wingi wa hizo bidhaa au huduma. 

Hata hivyo wengine wanasisitiza kwamba mara nyingi utaratibu huu hautendi haki kwa sababu uwezo wa muuzaji na mnunuzi ni tofauti, pengine sana, hivyo aliye dhaifu kiuchumi analazimika kukubali bei iliyopangwa na upande wa pili. Kwa msingi huo, soko si huria kabisa.

Kwa kawaida watetezi wa mfumo huo ni wafuasi wa ubepari.

## Tanbihi
## Marejeo
* Block, Fred and Somers, Margaret R (2014). ''The Power of Market Fundamentalism: Karl Polanyi's Critique .* Harvard University Press. 
* Boettke, Peter J. "What Went Wrong with Economics?", *Critical Review* Vol. 11, No. 1, pp. 35, 58 
* Harcourt, Bernard (2012). *The Illusion of Free Markets: Punishment and the Myth of Natural Order.* Harvard University Press. 
* Cox, Harvey (2016). *The Market as God.*  Harvard University Press. 
* Hayek, Friedrich A. (1948). *Individualism and Economic Order*. Chicago: University of Chicago Press. vii, 271, [1]
* Palda, Filip (2011) *Pareto's Republic and the New Science of Peace* 2011 http://www.paretorepublic.com  chapters online. Published by Cooper-Wolfling. 
* Sandel, Michael J. (2013). *What Money Can't Buy: The Moral Limits of Markets.* Farrar, Straus and Giroux. 
* Stiglitz, Joseph. (1994). *Whither Socialism?* Cambridge, Massachusetts: MIT Press.
* Verhaeghe, Paul (2014). *What About Me? The Struggle for Identity in a Market-Based Society.'' Scribe Publications. 

## Viungo vya nje
* Free Enterprise: The Economics of Cooperation  Looks at how communication, coordination and cooperation interact to make free markets work

Jamii:Uchumi
Lugha ya pili

**Lugha ya pili** ni lugha yoyote ambayo inatumika katika mazingira ya mtoto fulani anayojifunza, isipokuwa lugha mama. 

Ni tofauti na lugha ya kigeni, kwa sababu hiyo haipatikani katika mazingira yake.

Pengine inaitwa lugha ya pili hata lugha ambayo mtu amejifunza kwa makusudi na pengine kuitumia sana baada ya utoto.

Jamii:Lugha
Lugha ya kigeni

wa Chuo kikuu cha Harvard ambamo wanafunzi wamejitahidi kujifunza alama za pekee za Kihispania.]]
**Lugha ya kigeni** ni lugha yoyote ambayo haipatikani katika mazingira ya mtoto, hivi kwamba hawezi kujifunza bila kufundishwa. Au ni lugha tofauti na ile ya nchi yake asili.

Lugha zinazosomwa zaidi namna hiyo duniani ni Kiingereza, Kifaransa na Kichina.

## Marejeo
* Bailey, David. "The Secret to Learning a Foreign Language as an Adult. " Time. Time, 2 Oct. 2014. Web.
* Crystal, D. (2003), A Dictionary of Linguistics and Phonetics, 5th edition, London: Blackwell.
* Falk, J.S. (1978), Linguistics and Language, USA: John Wiley & Sons.
* Fasold, R.W. and Connor-Linton J. (2006), An Introduction to Language and Linguistics, Cambridge: Cambridge University Press.
* Hudson, G. (2000), Essential Introductory Linguistics, London: Blackwell.
* Merritt, Anne. "Are Children Really Better at Foreign Language Learning?" The Telegraph. Telegraph Media Group, 18 Sept. 2013. Web.
* Richards, J.C. and Schmidt R. (2002), Longman Dictionary of Language Teaching and Applied Linguistics, 3rd edition, London: Longman.
* Service, Elisabet, et al. "Adults' And 8-Year-Olds' Learning In A Foreign Word Repetition Task: Similar And Different."Language Learning 64.2 (2014): 215-246. Communication & Mass Media Complete. Web.
* Steinberg, D. D. (1991), Psycholinguistics: Language, Mind and World, London: Longman.
* Stern, H.H. (1983), Fundamental Concepts of Language Teaching. Oxford: Oxford University Press.

Jamii:Lugha
Ziwa Eyasi

.]]
**Ziwa Eyasi** (zamani pia *Ziwa Njarasa*, au *Ziwa Hohenlohe*) ni ziwa la chumvi kubwa nchini Tanzania linalopatikana katika Wilaya ya Karatu, mkoani Arusha. Liko upande wa kaskazini mwa Tanzania, kusini kidogo mwa Hifadhi ya Serengeti, mita 1,030 juu ya usawa wa bahari. 

Ziwa Eyasi ndio chanzo kikubwa cha maji mkoani Arusha. Ni ziwa la msimu la maji chumvi, lenye kina kirefu kwenye sakafu ya Bonde Kuu la Ufa la Afrika Mashariki. Ziwa limeinuliwa na kuelekezwa kusini-magharibi hadi kaskazini-mashariki mwa Tanzania, na liko katika tawi la Eyasi-Wembere la Bonde Kuu la Ufa.

Eyasi ni ziwa lenye upepo mkali sana, labda kuliko maziwa yote nchini Tanzania, kwani unavuma saa 24 bila kutulia hata baadhi ya wavuvi wakubwa (wengine kutoka ziwa Nyasa, wengine kutoka ziwa Viktoria) wanashindwa na upepo, mpaka wanakimbia ziwa hilo na kwenda ziwa jirani la Manyara.

Wahadza ndio wakazi asilia wa ziwa hilo. Wanapatikana katika eneo kubwa karibia eneo hilo lote. 

Pango la Mumba ni kituo cha kiakiolojia ambacho kiko kando ya Ziwa Eyasi.

## Tanbihi
Jamii:Wilaya ya Karatu
Ziwa Burigi

. Kulia ni Ziwa Viktoria.]]
**Burigi** ni ziwa la Tanzania kaskazini-magharibi, katika mkoa wa Kagera. Linapakana na wilaya tatu za mkoa huo yaani Muleba, Karagwe na Biharamulo. Hata hivyo halijabahatika kupata barabara ya kuliunganisha moja kwa moja na wilaya hizo. 

Ziwa hilo lina aina mbalimbali za samaki kama vile kambale, kamongo, bauta (sato), bugege na buyamba (dagaa). Ziwa hilo limegawiwa kati ya hifadhi ya samaki na maeneo ya wananchi kuvua samaki japo hakuna mipaka rasmi ndani ya ziwa. Pia ndani ya ziwa hilo kuna wanyama aina ya kiboko.

## Tanbihi
Jamii:Mkoa wa Kagera
Ziwa Balangida

**Ziwa Balangida** ni ziwa dogo (kilometa mraba 33) nchini Tanzania. Liko upande wa kaskazini, mkoa wa Manyara, katika Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki. 

## Tazama pia
* Maziwa ya Tanzania

## Tanbihi
Jamii:Mkoa wa Manyara
Ziwa Ambussel

[right|thumb|Ziwa Ambussel kutoka [Anga|angani.]]
**Ziwa Ambussel** ni ziwa dogo nchini Tanzania. Liko upande wa kaskazini-mashariki. 

Linapatikana katika mkoa wa Manyara.

## Tazama pia
*Orodha ya maziwa ya Tanzania

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* Geonames.org

## Tanbihi
Jamii:Mkoa wa Manyara
Kiumbuygamu

**Kiumbuygamu** kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Waumbuygamu katika jimbo la Queensland. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kiumbuygamu, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiumbuygamu kiko katika kundi la Kipaman.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kiumbuygamu kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kiumbuygamu
*lugha ya Kiumbuygamu katika Glottolog
*lugha ya Kiumbuygamu katika Ethnologue

Jamii:Lugha za Australia
Kiumpila

**Kiumpila** ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Waumpila katika jimbo la Queensland. Mwaka wa 2005, kulikuwa na wasemaji wa Kiumpila 12 tu, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiumpila kiko katika kundi la Kipaman.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kiumpila kwenye Multitree
*lugha ya Kiumpila katika Glottolog
*lugha ya Kiumpila katika Ethnologue

Jamii:Lugha za Australia
Mtikiti

**Mitikiti**, ni mimea ya jenasi *Citrullus* na *Cucumis* katika familia Cucurbitaceae. Hukuzwa sana katika kanda za tropiki na nusutropiki kwa ajili ya matunda yao makubwa yanayoitwa matikiti.

## Spishi zilizochaguliwa
* *Citrullus amarus*, Mtikiti-chungu (Bitter melon)
* *Citrullus colocynthis*, Mtikiti-jangwa (Desert gourd au Colocynth)
* *Citrullus ecirrhosus*, Mtikiti wa Namibia (Namib tsamma)
* *Citrullus lanatus*, Mtikiti-maji (Watermelon)
** *Citrullus lanatus* var. *citroides*, Mtikiti-maji chungu 
** *Citrullus lanatus* var. *lanatus*, Mtikiti-maji tamu 
* *Cucumis humifructus*, Mtikiti-mhanga (Aardvark pumpkin)
* *Cucumis melo* (Muskmelon)
** *Cucumis melo* var. *cantalupo*, Mtikiti-tamu (Cantaloupe)
** *Cucumis melo* var. *inodorus*, Mtikiti-asali (Honeydew) na Mtikiti-njano (Canary melon)
* *Cucumis myriocarpus*, Mtikiti-beri (Paddy melon)

## Picha

Citrullus colocynthis 004.JPG|Mtikiti-jangwa
Citrullus ecirrhosus fruit MHNT.JPG|Mtikiti wa Namibia
Muskmelon.jpg|Mtikiti-tamu
Cantaloup.jpg|Mtikiti-tamu “Cantaloupe”
05127jfMagumbali Fields Chen Wen-Yu Melon Paralaya Candaba Pampanga San Miguel roadsfvf 09.jpg|Mtikiti-asali
Canary melon 2010.jpg|Matikiti njano
Cucumis myriocarpus - Plant and Melons.JPG|Mtikiti-beri

Jamii:Mboga na jamaa
Bilirubini

**Bilirubini** ni dutu inayotokana na kumeng'enywa kwa hemoglobini. Iligunduliwa na Rudolf Virchow mwaka 1847.

Kiwango chake ni cha juu katika magonjwa fulani na husababisha rangi ya kahawia kwenye kinyesi na rangi ya njano kwenye jeraha. Mara nyingi hupimwa kufuatilia matatizo ya ini au kifuko cha nyongo.

Jamii:Ini
Teksi

, gari aina ya teksi huko Singapore.]]
**Teksi** ni aina ya gari la kukodishwa pamoja na dereva wake, inayotumiwa na abiria mmoja au kikundi kidogo, mara nyingi kwa safari isiyo ya pamoja. 

Teksi hupeleka abiria kati ya maeneo ya uchaguzi wao. Hii inatofautiana na njia nyingine za usafiri wa umma ambako maeneo ya kuchukua na kuacha yanawekwa na mtoa huduma, si kwa abiria, ingawa mahitaji ya usafiri wa msikivu na ushiriki wa teksi hutoa mfumo wa basi / teksi ya mseto.

Kuna aina nne tofauti za teksi, ambazo zinaweza kutambuliwa na sheria tofauti katika nchi tofauti: magari ya Hackney, pia inajulikana kama kukodisha kwa umma, hakta au teksi za barabara, zilizoidhinishwa kwa kuheshimiwa katika jumuiya zote.

Vipuri vya magari ya kukodisha, pia hujulikana kama minicabs au teksi za kukodisha faragha, zilizoidhinishwa kabla ya kujiandikisha tu.

Taasisi, pia huja tofauti nyingi katika nchi zinazoendelea kama jitneys au jeepney, inayofanya kazi kwenye njia zilizowekwa kabla ya kuacha na abiria nyingi huru.

Limousines, gari maalumu lililoidhinishwa kwa ajili ya uendeshaji na pre-booking.

Ingawa aina ya magari na mbinu za udhibiti, kukodisha, kutuma, na kujadiliana kwa malipo hutofautiana kwa kiasi kikubwa kutoka nchi hadi nchi, sifa nyingi za kawaida zipo.

Jamii:Usafiri
Jamii:Uchumi
Mkasi

**Mkasi** ni zana za ukataji kwa mkono kwa madhumuni maalumu. 

Hujumuisha jozi la vijiti vya chuma vilivyopigwa ili mviringo ulioinuliwa uingie juu ya kila mmoja wakati unashughulikia (upinde) kinyume na pivot imefungwa. 

Mkasi hutumiwa kukata vifaa mbalimbali vyembamba, kama vile karatasi, kadi, chuma cha foil, kitambaa, kamba na waya. 

Jamii:Mashine
Kifuko cha nyongo

**Kifuko cha nyongo** (kwa Kiingereza: *Gallbladder*) ni kiungo chenye umbo la pea katika tumbo. Hutunza karibu mililita 50 za nyongo mpaka mwili utakapohitaji nyongo kumeng'enyea chakula. Kimiminika hicho husaidia kumeng'enya mafuta. 

Kifuko cha nyongo ni karibu sentimeta 7-10 kwa urefu kwa wanadamu. Ni kijani iliyokolea kwa rangi kwa sababu ya nyongo iliyo ndani yake. Kimeunganishwa na ini na duodeni (sehemu ya kwanza ya utumbo mwembamba) kwa njia ya mirija.

## Muundo 
Kifuko cha nyongo na uunganisho kwenye mirija ya nyongo.

Kifuko cha nyongo ni kiungo chenye mashimo kinakaa tu chini ya ndewe ya kulia ya ini.  Kwa watu wazima, kifuko cha nyongo kinachukua wastani wa sentimita 8 (3.1 inchi) kwa urefu na sentimita 4 (1.6 in) kwa kipenyo wakati wa kusambazwa kikamilifu. Ujazo wa kifuko cha ini kina uwezo wa kutunza mililita 100 (3.5 aunsi ya maji ya umuhimu mkubwa). [4]: ​​298

Kifuko cha nyongo kimeumbwa kama mfuko , na mwisho ulio wazi kufungua mti wa mirija na mirija ya saistiki. Kianatomia, kifuko cha nyongo kimegawanywa katika sehemu tatu: sehemu ya kiungo iliyo mbali  na ufunguzi (*fundus* kwa Kiingereza) mwili, na shingo.

Jamii:Viungo vya mwili
Ziwa Babati

ziwani.]]
**Ziwa Babati** ni ziwa dogo nchini Tanzania. Liko upande wa kaskazini, katika mkoa wa Manyara. Ni maarufu kwa viboko wake.

## Tanbihi
Jamii:Mkoa wa Manyara
Mapazia

**Mapazia** ni vipande vya kitambaa vilivyopangwa kuzuia mwanga, maji (kama pazia la bafuni), vumbi n.k. lakini pia watu wasione ndani kwa sababu za faragha. Mapazia huweza pia kutumiwa kwenye kumbi za maonyesho au matukio mbalimbali kama harusi, kimapaimara na hata jukwaa la maigizo (hasa kwa nyuma na likiwa na michoro inayoendana na mandhari ya tamthilia). Hutumika pia kutenganisha steji na ukumbi.

Mapazia hukamilisha muonekano wa jumla wa nyumba. Mara nyingi huwekwa ndani ya madirisha ili kuzuia mwanga, kwa mfano usiku ili kusaidia usingizi. Kupima ukubwa wa pazia unaohitajika kwa kila dirisha kuna tofauti sana kulingana na aina ya pazia linalohitajika, ukubwa wa dirisha, na aina na uzito wa pazia.

Mapazia huja katika maumbo, vifaa, ukubwa, rangi na mifumo mbalimbali, na mara nyingi yana sehemu zao ndani ya maduka. 

Mapazia yanaweza kusogezwa kwa mkono, kwa kamba n.k.

## Historia ya pazia 
.]]
Kutokana na ushahidi uliopatikana katika maeneo ya uchunguzi huko Olynthus, Pompeii na Herculaneum, sehemu hizo zinaonekana kuwa zilitumia pazia katika kugawanyia vyumba katika zamani za kale. Maandiko kutoka karne ya 2 hadi 6 kuonyesha mapazia kusimamishwa kutoka fimbo ya matawi ya kuanzia.

## Viungo vya Nje 
* Kuhusu mapazia toka Wikimedia Commons
* Mambo 10 murua kuhusu mapazia
* Aina na kazi mbalimbali za mapazia 
* Historia ya mapazia 

Jamii:Utamaduni
Chenza

**Chenza** ni tunda la mchenza na linafanana na chungwa dogo. Lina maji matamu na nyama. 

Chenza hutupa vitamini kwenye miili yetu.

Jamii:Matunda
Topazi

**Topazi** ni madini ambayo kikemia fomula yake ni Al2SiO4(F,OH)2. 

Ni kati ya madini magumu zaidi (8/10). Kutokana na ugumu na uangavu wake, pamoja na rangi zake mbalimbali, imetumika sana kama kito.

Inatajwa na Biblia pia.

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* Topaz —International Colored Gemstone Association 
* Topaz and other minerals found at Topaz Mountain, Juab County , Utah Geological Survey

Jamii:Madini
Mlango

[thumb|Mlango wenye [Uzuri|urembo wa utamaduni wa Kiswahili unaotunzwa katika Makumbusho ya Kitaifa Dar es Salaam, Tanzania.]]
, Marekani.]]
thumb|Mlango wazi.
**Mlango** ni muundo unaotumiwa kuzuia na kuruhusu kuingia jengo, gari, n.k. 

Wakati ni wazi, milango inakubali watu, wanyama, hewa au mwanga n.k.

Mlango hutumiwa kudhibiti hali ya hewa, ili ndani kuwe na joto au baridi kuliko nje. Pia hufanywa kama kizuizi kwa kelele. 

Pengine watu hufungua na kufungwa milango kama ishara ya faragha. 

Milango mingine ina vifaa vya kuzuia watu fulani na kuacha wengine waingie. 

Mara nyingine milango hupewa maana ya ibada, na kulinda au kupokea funguo za mlango, au kupewa nafasi ya kufungua mlango inaweza kuwa na umuhimu maalum. 

Jamii:Teknolojia
Jamii:Utamaduni
Towashi

ya Sultani wa Uturuki aliyekabidhiwa wake zake.]]
**Towashi** (kutoka neno la Kiajemi) ni mwanamume asiyeweza tendo la ndoa, kwa mfano yule aliyehasiwa.

Katika historia ilitokea mara nyingi na kwa sababu mbalimbali kwamba watu wa namna hiyo walihitajiwa, kwa mfano ili kutunza wake wa mfalme, kufanya kazi kama mtumwa bila kuzaa watoto, kubaki na sauti ndogo ya kabla ya ubalehe ili kuimba vizuri, n.k.

Siku hizi watu wanakubaliana katika kulaani upasuaji kama huo kwa kuwa ni kinyume cha hadhi ya binadamu ambaye ni haki yake ya msingi kuwa na mwili mtimilifu na kutofanywa chombo cha wengine.

Katika Injili (Math 19:12), Yesu alifananisha watu ambao kama yeye kwa ajili ya ufalme wa Mungu wanajinyima kwa hiari ndoa na uzazi na matowashi waliozaliwa na ubovu katika viungo vya uzazi na wale waliohasiwa. Sababu ni kwamba uamuzi wao wa moja kwa moja unawanyima tunu hizo, hivyo ni sadaka ambayo wanamtolea Mungu ili kueneza zaidi utawala wake.

Ingawa katika Agano la Kale matowashi hawakuruhusiwa kujiunga na dini ya Israeli, Isaya wa Tatu alitabiri kwamba siku za mbele hali yao itakuwa tofauti. 

Hivyo katika Matendo ya Mitume (sura ya 8) inasimuliwa jinsi Towashi Mwethiopia alivyobatizwa na Filipo mwinjilisti.

Nukuu kutoka katika Mathayo 19:12

"Maana wako matowashi waliozaliwa hali hiyo toka matumboni mwa mama zao; tena wako matowashi waliofanywa na watu kuwa matowashi; tena wako matowashi waliojifanya kuwa matowashi kwa ajili ya ufalme wa mbinguni. Awezaye kulipokea neno hili, na alipokee." Mathayo 19:12 SUV

## Marejeo
*English translation of Rudople Guilland's essay on Byzantine eunuchs "Les Eunuques dans l'Empire Byzantin: Étude de titulature et de prosopographie byzantines", in 'Études Byzantines', Vol. I (1943), pp. 197–238 with many examples
*
* 
*
* 
*
*
* 
*Tuotuo. Liaoshi [History of Liao]. Beijing: Zhonghua shuju, 1974 (or Tuotuo, *Liaoshi* (Beijing: Zhonghua shuju, 1974))
* 
*
* 
*
*English language Abstracts of the thesis of 祝建龙 (Zhu Jianlong), Jilin University, April 2009: 辽代后宫制度研究 二〇〇九年四月, Research on the System of Imperial Harem in the Liao Dynasty
***http://mt.china-papers.com/2/?p=205147 
***https://web.archive.org/web/20131012055843/http://www.p-papers.com/94270.html
***http://www.research-degree-thesis.com/showinfo-108-941199-0.html 

## Viungo vya nje
*The Ancient Roman and Talmudic Definition of Natural Eunuchs
*"Born Eunuchs" Home Page and Library
*The Eunuch Archive 
*Eunuchs in Pharaonic Egypt
*The Eunuchs of Ming Dynasty China
*Hidden Power: The Palace Eunuchs of Imperial China  
*38 rare pictures of eunuchs during Qing Dynasty  
*The Perfect Servant: Eunuchs and the Social Construction of Gender in Byzantium
*Long-Term Consequences of Castration in Men: Lessons from the Skoptzy and the Eunuchs of the Chinese and Ottoman Courts, The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism December 1, 1999 vol. 84 no. 12 4324-4331 

Jamii:Biolojia
Jamii:Utamaduni
Jamii:Maadili
Jamii:Ukristo
Wazazi

ya wazazi wawili na mtoto wao huko Bratislava, Slovakia.]]
**Wazazi** ni wale waliofanya watoto wapatikane katika spishi yao. 

Kwa wanadamu, mzazi ndiye mlezi wa mtoto. Inafaa sana uzazi uendelezwe na malezi hadi kumfanya mtoto akomae pande zote na kuwa mtu mzima, tena bora.

Mzazi wa kibiolojia ni mtu ambaye gamete yake imetoa mtoto, mzazi wa kiume kupitia manii, na mwanamke kupitia kijiyai. Wazazi hao, baba na mama, ni jamaa ya kwanza na kuchangia asilimia 50 ya maumbile ya mtoto. 

Mwanamke, mbali ya kujifungua, anaweza kuwa mzazi kwa njia ya upasuaji pia, hasa pale ambapo ujauzito una matatizo . 

Siku hizi inawezekana kuwa na wazazi wa kibiolojia zaidi ya wawili, pale ambapo mtoto anatengenezwa katika maabara. Jambo hilo linapohusu binadamu, wengine wanalipinga kwa kusema ni kinyume cha maumbile na cha hadhi ya utu, pamoja na kudai mimba nyingi ziangamie au kutunzwa katika jokofu. 

Wazazi wengine wanaweza kuwa wazazi kwa kukubaliana, ambao huwalea watoto, lakini si kweli kwamba wanahusiana na mtoto kimaumbile. 

## Viungo vya nje
*  
* National Educational Network, Inc. (NENI) – free online resources for parent education, curriculum. They also have a parent blog with information about child care, after-school, trends in education, tutoring, college, grants, etc.

Jamii:Biolojia
Jamii:Familia
Jamii:Elimu jamii
Jamii:Malezi
Mrija

.]]
**Mrija** ni bomba jembamba linalopatikana mwilini au linalotengenezwa na binadamu. 

Kazi yake ni kupitisha au kufyonza hewa au kiowevu.

Jamii:Mwili
Jamii:Vifaa
Karai

**Karai** (kutoka neno la Kiarabu; kwa Kiingereza *wok*, kutoka Kichina cha Canton 鑊) ni chombo cha bati gumu na chenye umbo la duara ambacho kinatumiwa kwenye mapishi mbalimbali kama vile kukaanga sambusa, kitumbua, viazi na vinginevyo.

Linatumika pia katika ujenzi kubebea mchanga, udongo n.k. 

Jamii:Teknolojia
Pampu (kundinyota)

**Pampu** (kwa Kilatini na Kiingereza *Antlia*)  ni jina la kundinyota kwenye nusutufe ya kusini ya dunia yetu. 

## Mahali pake
Pampu lipo jirani na makundinyota ya Kantarusi *(Centaurus)* na  Salibu (*Crux*). 

## Jina
Pampu ni kati ya makundinyota yaliyobuniwa katika kipindi cha kisasa. Kundinyota hili lilielezwa mara ya kwanza na Mfaransa Nicolas-Louis de Lacaille wakati wa karne ya 18 kwa jina “Machine Pneumatique“, Kilatini "Antlia Pneumatica"  lililomaanisha “pampu ya hewa ». Lacaille alikaa miaka miwili kwenye Rasi ya Tumaini Jema (Afrika Kusini)  alipotazama nyota za anga ya kusini ambazo zilianza tu kujulikana na wanaastronomia wa Ulaya wakati ule. Alipima nyota 10,000 akazipanga katika makundinyota na kutunga majina kwa makundinyota mapya 14.  Jina lilitafsiriwa kwa Kilatini na kufupishwa kuwa "Antlia" (pampu) na kupokelewa vile na Mwingereza John Herschel katika orodha yake ya nyota.

Chaguo la jina lilikuwa dalili ya kipindi cha Zama za Mwangaza ambako Lacaille alitumia majina ya teknolojia mpya ya siku zake kwa kutaja nyota, si tena majina ya mitholojia ya kale. Kwa chaguo la « pampu ya hewa » alitaka kuheshimu  pampu ya kwanza iliyotumiwa kutengeneza hali ya ombwe kwa kuondoa hewa katika chombo.

## Nyota
Kundinyota la Pampu lina nyota chache na dhaifu. Angavu zaidi ni α Alfa Antliae yenye uangavu wa 4.28 mag ikiwa umbali wa Dunia wa miaka nuru 366. Uangavu wake unafuatwa na ε Epsilon Antliae halafu na ι Iota Antliae.

## Tanbihi
Chipsi mayai

**Chipsi mayai** ni chakula ambacho hupikwa kwa mchanganyiko wa viazi vilivyokatwa vipandevipande vilivyokaangwa kwa mafuta pamoja na mayai. Kwa jina jingine hujulikana kama *Zege* na ina aina zaidi ya moja ya kuipika.

Chakula hiki unaweza kukikuta katika maduka ya chipsi pamoja na aina nyingine za chipsi kama chipsi kavu n.k. 

## Marejeo 
Jamii:Chakula