open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Henchir-Khachoum

ya Tunisia kama ambavyo inaonekana kwa majiranukta ]]
**Henchir-Khachoum** ni eneo na safu ya sehemu za akiolojia katika Gavana wa Sidi Bouzid katika Tunisia ya leo. Magofu hayo yametapakaa kando ya kijito cha mto Oued El Hatech mashariki mwa Sbeitla. 

Wakati wa Dola la Roma kulikuwa na mji wa Kirumi wa mkoa wa Kirumi wa Afrika Proconsularis, uitwao Muzuca, mmojawapo kati ya miji miwili ya Afrika Kaskazini inayoitwa jina hilo. 

## Marejeo
Jamii:Africa Wiki Challenge 2021 in Tanzania 
Jamii:Maeneo ya kiakiolojia Tunisia
Haruna Sentongo

**Sentongo Segawa Haruna**, anajulikana kama **Sentongo Haruna**, ni mfanyabiashara, mjasiriamali na mtendaji wa kampuni nchini Uganda, ambaye ni mwanzilishi, mmiliki na mkurugenzi mkuu wa Haruna Enterprises U Limited.  

## Viungo vya nje 
Ukurasa wa Nyumbani 

Tycoon Haruna Msamaha 6Kodi ya Arcade ya Miezi

Ssentongo anataka kubadilisha sura ya makazi duni ya Kisenyi

## Marejeo 
Jamii:Watu wa Uganda
Jamii:Watu walio hai
Henchir-Madjouba

(125 BK)]]
**Henchir-Madjouba** ni eneo la akiolojia karibu na vyanzo vya Mto Medjerda huko Tunisia, Afrika Kaskazini. Iko katika 8.50238 Kas, 35.80905 Mash. Sehemu hiyo inajulikana kama magofu ya mji wa Tituli,   ambao ulikuwa mji wa Jimbo la Kirumi la Afrika Kaskazini mwa Dola la Roma. 

## Marejeo
Jamii:Africa Wiki Challenge 2021 in Tanzania 
Jamii:Maeneo ya kiakiolojia Tunisia
Henchir-Mâtria

**Henchir-Mâtria** ni sehemu ya akiolojia na ya kihistoria kaskazini mwa Tunisia.  Henchir-Mâtria iko katika 36 ° 31'23.4 ″ N 9 ° 13'11.1 ″ E, kati ya Béja na Dougga kwenye mita 407 (futi 1,335) juu ya usawa wa bahari. Iko kwenye Mto Oued el Beida. 

## Marejeo
Jamii:Africa Wiki Challenge 2021 in Tanzania 
Jamii:Maeneo ya kiakiolojia Tunisia
Henchir-Sidi-Salah

**Henchir-Sidi-Salah** ni eneo la vijijini na sehemu ya akiolojia katika wilaya ya Kairouan, Tunisia.

Katika maandishi kwenye magofu yanayopatikana hapa jina la *Fundus [...]itanus* limetambuliwa. Kwa hiyo kulikuwa hapa na mji zamani za Afrika ya Kiroma unaoaminiwa ukiitwa *Fundus (Dic)itanus*, labda pia *Fundus Tigitanus*. Ulistawi kati ya 30 KK hadi karne ya saba BK.

## Marejeo
Jamii:Africa Wiki Challenge 2021 in Tanzania 
Jamii:Maeneo ya kiakiolojia Tunisia
Henchir-Tebel

**Henchir-Tebel** (zamani **Luperciana**) ni kijiji nchini Tunisia ulioko upande wa kusini karibu na Kairouan

## Mji wa Kiroma
Hapa kuna maghofu ya Luperciana uliokuwa mji wa Afrika ya Kiroma iliyokuwa jimbo la Kirumi kabla ya uvamizi wa Waarabu katika karne ya saba BK.

## Dayosisi ya Luperciana
Mji wa Luperciana ulikuwa makao ya askofu chini ya askofu mkuu wa Karthago. Jina la askofu mmoja Pelagian limehifadhiwa aliyehudhuria mkutano wa maasakofu wa Afrika kwenye mwaka 256. 

Baada ya uenezaji wa Uislamu katika Afrika ya Kaskazini dayosisi hiyo ilikwisha. Tangu mwaka 1933 Kanisa Katoliki limeanza kutumia tena jina la Luperciana kama dayosisi ya jina kwa kubariki maaskofu wasio na dayosisi halisi.

## Marejeo
Jamii:Africa Wiki Challenge 2021 in Tanzania 
Jamii:Maeneo ya kiakiolojia Tunisia
Hergla

**Hergla** (kwa Kiarabu: هرقلة) ni mji mdogo wenye kilele cha mwamba kaskazini mashariki mwa Tunisia kwenye Ghuba ya Hammamet. 

Nyumba nyeupe za Hergla zilizo na madirisha ya buluu mara nyingi na mazingira ya milango hujengwa kwa mtindo wa kitamaduni wa Tunisia. 

Sousse iko karibu km 24 kusini-mashariki mwa Hergla. Kuna rasi kati ya Hergla na mji jirani yake Chott Meryem kusini mashariki iitwayo Halk el menzel (ziwa la mundu). 

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Tunisia

## Marejeo
Jamii:Africa Wiki Challenge 2021 in Tanzania 
Jamii:Miji ya Tunisia
Jamii:Wilaya ya Sousse
Kabujogera

ya Uganda kama ambavyo inaonekana kwa majiranukta 
  ]]

**Kabujogera** ni makazi katika wilaya ya Kitagwenda katika Mkoa wa Magharibi huko Uganda.

Ni moja ya manispaa mbili katika wilaya mpya ya Kitagwenda, nyingine ikiwa halmashauri ya mji wa Ntara ambapo makao makuu ya wilaya yanapatikana.

## Marejeo
Jamii:Miji ya Uganda
Jamii:Wilaya ya Kitagwenda
Jamii:Africa Wiki Challenge 2021 in Tanzania
Migirpa

[thumb|[Afrika ya Kiroma|Afrika Proconsularis (125 BK)]]
**Migirpa** ulikuwa mji wa kale wa Kirumi - Waberber katika mkoa wa Africa Proconsularis. Ulistawi kuanzia miaka 30 Kabla ya Kristo hadi 640 baada ya Kristo.  

Mji huo unatambuliwa kwa kuwa na magofu ya mawe karibu na Karthago, Tunisia.  

## Matumizi ya kanisa 
Migirpa pia ilikuwa na kanisa kuu la dayosisi ya zamani ya Kikristo,   Kulikuwa na maaskofu watano waliorekodiwa zamani za kale huko Migirpa na wanne katika karne ya 21.

## Marejeo
Jamii:Africa Wiki Challenge 2021 in Tanzania 
Jamii:Maeneo ya kiakiolojia Tunisia
Sululos

**Sululos** enzi ya Kirumi ilikuwa manispaa ya mkoa wa Kirumi wa Afrika Proconsularis  ambayo ilistawi kutoka 30 KK - 640 BK.  Mji wa kale ulijulikana rasmi kama Municipium Septimium Aurelium Severianum Apollinare Sululitanum na inajulikana kwa magofu huko Bir-el-Heuch, (Bir-el-Ach)  36.461372, 9.605158 katika nchi ambayo leo ni Tunisia. 

## Marejeo
Jamii:Africa Wiki Challenge 2021 in Tanzania 
Jamii:Maeneo ya kiakiolojia Tunisia
Gafsa

**Gafsa** (kwa Kiarabu: قفصة "qafṣah", hapo awali paliitwa **Capsa** katika Kilatini) ni mji mkuu wa wilaya ya Gafsa huko Tunisia. 

Jina lake limetokana na utamaduni wa kicapsa wa kimesolithiki. 

Mwaka 2014 Gafsa ilikuwa na idadi ya wakazi takribani 95,242 . Hivyo ni mji wa tisa kwa ukubwa nchini Tunisia, na upo kilomita 335 kutoka mji mkuu Tunisi.

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Tunisia

## Marejeo
Jamii:Africa Wiki Challenge 2021 in Tanzania 
Jamii:Maeneo ya kiakiolojia Tunisia
Jamii:Wilaya ya Gafsa
Jamii:Miji ya Tunisia
Sullectum

**Salakta** ni kijiji kidogo cha Tunisia kilicho karibu na bahari.

Salakta imechukuliwa au kutawaliwa na ustaarabu mwingi, pamoja na Wafoinike, Warumi, Bizanti, na Oubéidines za Waislamu. 

Vivutio ni pamoja na pwani, makaburi, makaburi ya kale na jumba la makumbusho. 

## Marejeo
Jamii:Africa Wiki Challenge 2021 in Tanzania 
Jamii:Maeneo ya kiakiolojia Tunisia
Jamii:Miji ya Tunisia
Gratiana (Afrika)

(mwaka 125 BK.)]]
**Gratiana** ulikuwa mji wa kale katika jimbo la Kirumi la Africa Proconsularis, lililokuwepo katika Afrika ya kaskazini. 

Gratiana iliwahi kuwa makao makuu ya dayosisi ya kale ya Kanisa Katoliki na kwa sasa ni jimbo jina.

## Marejeo
Jamii:Africa Wiki Challenge 2021 in Tanzania 
Jamii:Maeneo ya kiakiolojia Tunisia
Semta (Afrika)

**Semta** ilikuwa mji wa Dola la Roma katika jimbo la Afrika ya Kiroma. Ilijulikana pia kama *Augustum Semta*. Mahali pake panadhaniwa kuwa kwenye magofu ya leo yanayoitwa Henchir Zemba , takriban kilomita 20 kusini magharibi mwa Zaghouan , upande wa kusini wa jiji la Tunis.

Semta ya zamani ilijulikana kama makao makuu ya askofu wa Kanisa Katoliki chini ya jimbo kuu la Karthago. Mmojawapo alitajwa katika mwaka 411.  Tangu mwaka 1933 Kanisa Katoliki limeanza kutumia tena jina la Semta kama dayosisi ya jina kwa ajili ya maaskofu wasio na dayosisi halisi. 

## Marejeo
Jamii:Africa Wiki Challenge 2021 in Tanzania 
Jamii:Maeneo ya kiakiolojia Tunisia
Suliana

**Suliana**  ulikuwa mkoa wa zamani wa Kirumi katika sehemu ya kati ya Afrika Kaskazini ya Kirumi, ambayo sasa ni Tunisia, iliyogawanyika kutoka Afrika Proconsularis. Tazama Byzacena.

## Marejeo
Jamii:Africa Wiki Challenge 2021 in Tanzania 
Jamii:Maeneo ya kiakiolojia Tunisia
Jebiniana

**Jebiniana** (pia huitwa **Djebeliana**) ni mji katika wilaya ya Sfax huko Tunisia. 

Mji huu upo kilomita 35 kaskazini kwa Sfax kwenye fukwe za Bahari ya Mediteranea karibu na El Amra. 

Mji huo hupatikana katika latitudo: 35.033333Kas, Longitudo: 10.916667Mas. 

Mwaka 2014, palikuwa na idadi ya wakazi 7,190.

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Tunisia

## Marejeo
Jamii:Africa Wiki Challenge 2021 in Tanzania 
Jamii:Maeneo ya kiakiolojia Tunisia
Jamii:Miji ya Tunisia
Jamii:wilaya ya Sfax
Borj Cédria, Tunisia

**Borj Cédria** (kwa Kiarabu: برج السدرية) ni mji uliopo kando ya reli nchini Tunisia karibu na mji mkuu Tunis. 

Mwaka 2004, idadi ya wakazi wa mji huu ilikuwa 8,974. 

Kuna eneo kubwa la makaburi ya Wajerumani mjini humo, yaliyotokana na mapigano wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia. 

## Marejeo
Jamii:Africa Wiki Challenge 2021 in Tanzania 
Jamii:Maeneo ya kiakiolojia Tunisia
Jamii:Miji ya Tunisia
Siccenna

kaskazini mwa Afrika (125 BK)]]
**Siccenna** chini ya Dola la Rumi ilikuwa na maaskofu katika jimbo la Kirumi la Dola la Rumi Kaskazini mwa Afrika, leo hii ni Tunisia kaskazini, ambayo ni jimbo jina kwa maaskofu Wakatoliki wa Kilatini.

Jamii:Africa Wiki Challenge 2021 in Tanzania 
Jamii:Maeneo ya kiakiolojia Tunisia
Sousse

Mkuu wa Sousah]]

 ya jumuia ya Sousse ]]

**Sousse** au **Soussa** (kwa Kiarabu: سوسة, kwa Kiberber: Susa) ni mji wa Tunisia, makao makuu ya Wilaya ya Sousse. Iko kilomita 140 (87 mi) kusini mwa mji mkuu Tunis. Mji una wakazi 271,428 (2014). 

Sousse iko katikati-mashariki mwa nchi, kwenye Ghuba ya Hammamet, ambayo ni sehemu ya Bahari ya Mediteranea. 

Uchumi wake unategemea vifaa vya usafirishaji, chakula kilichosindikwa, mafuta ya mizeituni, nguo, na utalii. Ni nyumbani kwa Chuo Kikuu cha Sousse. 

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Tunisia

## Marejeo
Jamii:Africa Wiki Challenge 2021 in Tanzania 
Jamii:Maeneo ya kiakiolojia Tunisia
Jamii:Miji ya Tunisia
Kairuan

**Kairuan** (pia **Kairouan** au **Al Qayrawān**) ni mji mkuu wa Wilaya ya Kairouan nchini Tunisia. Mji huo umepokewa na UNESCO katika orodha ya Urithi wa Dunia. 

Mji ulianzishwa na Wamuawiya baada ya uenezi wa Waarabu Waislamu mnamo mwaka 670.  Katika kipindi cha Khalifa Mu'awiya (661-680) ulikuwa kituo muhimu cha usomi wa Kiislamu wa Kisunni na ujifunzaji wa Qur'ani  na hivyo kuvutia Waislamu wengi kutoka sehemu mbalimbali za ulimwengu. Hadhi yake ilipitwa tu na Makka, Madina na Yerusalemu. Msikiti mtakatifu wa Uqba uko katika mji huo. 

Mnamo 2014, jiji lilikuwa na wakazi wapatao 187,000..

## Picha za Kairuan 

Mosquée des Trois Portes14.jpg|Msikiti wa Bandari ya Trois
Grand Mosquée de Kairouan.jpg|Msikiti Mkubwa usiku
Remparts en flame.JPG|Remparts en mwali
Imgp7579a.jpg|Kituo cha Kairouan-Ville
SoukKairouan.JPG|Souk ya Kairouan
Tunisia Hotel, Kairouan, Tunisia.JPG|Hoteli Tunisia
Tunezja, Kairouan, Baseny Aghlabidów - panoramio (2).jpg|Piscines des Aghlabides
Prière de Tarawih dans la Grande Mosquée de Kairouan. Ramadan 2012.jpg|Salat ya Tarawih katika Msikiti Mkuu

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Tunisia

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* 
** Kairouan, tourismtunisia.com
** Kairouan World heritage Site, whc.unesco.org
** Kairouan University
** Al-Qayrawan, muslimheritage.com
** Kairwan, jewishencyclopedia.com
** WorldStatesmen-Tunisia
** KAIROUAN, The Capital of Islamic Culture
** Panoramic virtual tour of Kairouan medina 

Jamii:Miji ya Tunisia
Jamii:Urithi wa Dunia
Jamii:wilaya ya Kairouan
Septimunicia

**Septimunicia** ilikuwa mji wa Dola la Roma katika jimbo la Kiroma la Afrika ya Kiroma na baadaye Jimbo la Byzacena. Mahali pake kamili hapajathibitishwa bado, pakitafutwa katika magofu ya Oglet-El-Metnem au Henchir-El-Bliaa katika Tunisia ya leo.

Septimunicia ilikuwa makao ya askofu aliyetajwa mnamo mwaka 484. Kanisa Katoliki limeanza kutumia tena jina la dayosisi hiyo baada ya mwaka 1933 kama dayosisi ya cheo kwa ajili ya maaskofu wasio na dayosisi hai. Hamna uhakika wa mahali ilipo, ila inadhaniawa kuwa ipo Tunisia. 

## Marejeo
Jamii:Africa Wiki Challenge 2021 in Tanzania 
Jamii:Maeneo ya kiakiolojia Tunisia
Mambo moto tv

***Mambo Moto tv*** ni  stesheni ya lugha ya Kiswahili iliyoundwa mwaka wa 2021 Nchini Tanzania.
## Kipindi
Inaonyesha vipindi kwa lugha ya Kiswahili.
Inapatikana chaneli 140 kwa Dstv na 213 kwa zuku.
Vipindi vyake ni kama:
**Al hayba*
****Aa pke jane aase***
*Piya Albela na vinginevyo

Jamii:mawasiliano
Zaghouan

350px|thumb|Zaghwan leo; majiranukta kwenye ramani:

**Zaghwan** (au **Zaghouan**; kwa Kiarabu زغوان '''') ni mji kaskazini mwa Tunisia uliopo takriban kilomita 100 upande wa mji mkuu Tunis na km 50 kutoka mwambao wa Bahari ya Mediteranea. Ni makao makuu ya Wilaya ya Zaghouan.

Iko juu ya milima midogo ya Dorsale; kutokana na kimo chake hakina joto kali na hali ya maji ni nzuri. Zamani kulikuwa na mifereji ya juu iliyopeleka maji hadi Karthago. 

Mji ni maarufu kwa mashada yake ya maua ya waridi; kilimo hicho kilianzishwa na wakimbizi Waislamu kutoka Hispania katika karne ya 17.

Upande wa kusini mwa mji kuna magofu ya hekalu ya maji ya enzi za Kiroma iliyokuwa mwanzo wa mfereji wa juu wa maji kwenda Karthago. 

## Picha 

Picha:Zaghouan 1900.jpg|Postikadi ya Zaghouan mnamo 1900
Picha:TUNISIE ZAGHOUAN 01.JPG|Zaghouan nchini Tunisia
Picha:Tunisie Parc de Djebel Zaghouan.jpg|Bustani ya Tunisia kwenye mlima Djebel Zaghouan

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Tunisia

## Tanbihi
Jamii: Miji ya Tunisia
Dumuzi mdogo

**Dumuzi mdogo** (*Rhyzopertha dominica*) ni spishi ndogo ya mbawakawa ya familia Bostrichidae katika oda Coleoptera ambaye ni msumbufu wa hatari kwa sababu anaharibu nafaka zinazohifadhiwa maghalani. Spishi nyingine ya familia hii ni dumuzi mkubwa (*Prostephanus truncatus*) ambaye ni mkubwa kwa 50% zaidi ya dumuzi mdogo na ni msumbufu mbaya vilevile.

## Maelezo
Dumuzi mdogo ana urefu wa mm 2-3. Mpevu ana umbo la mcheduara la kawaida la Bostrichidae. Rangi ni kahawianyekundu. Kichwa kimefichwa kutoka juu chini ya pronoto ambayo ina vijino kama mbuzi (ya nazi) kwenye mbele yake. Uso wa mwili una vijishimo. Vipapasio vina pingili 11 na vina kirungu chenye pingili tatu.

Mabuu ni weupe hadi rangi ya maziwa na wororo. Pande zao ni sambamba, yaani hazipunguzi. Miguu ni mifupi na kidonge cha kichwa ni kidogo kulinganisha na saizi ya mwili. Hatua za kwanza na pili zimenyoosha lakini hatua za tatu na nne zimepindika kama C.

Majike wa dumuzi mdogo hutaga mayai kati ya 200 hadi 500 katika maisha yao. Mayai hutagwa huru kwenye nafaka. Joto la chini kabisa ambamo dumuzi mdogo anaweza kumaliza maendeleo ni 20°C. Kwa halijoto hii ukuaji kutoka kwa yai hadi mpevu huchukua siku 90. Kiwango cha haraka zaidi cha ukuaji kinatokea kwa 34°C. Kwa halijoto hii mayai huchukua siku 2, mabuu siku 17 na mabundo siku 3 kukamilisha ukuaji. Dumuzi mdogo hawezi kukamilisha ukuaji wake juu ya 38°C. Wapevu huishi kwa muda wa miezi 4-8. Katika hali bora ya 34°C na unyevuanga wa nafaka wa 14% kuna ongezeko la mara 20 katika idadi ya dumuzi wadogo baada ya wiki 4. Wanaweza kufanikiwa kuvamia nafaka kwa kiwango cha unyevuanga wa 9%, lakini wana uzazi wa juu, ukuaji wa kasi na vifo vya chini kwenye nafaka ya kiwango cha juu cha unyevuanga.

## Msambao
Dumuzi mdogo anafikiriwa kutoka kwa kusini mwa Asia, lakini sasa anasambazwa katika maeneo ya kitropiki na maeneo ya wastani yenye joto kiasi kati ya 40º kaskazini na kusini. Katika Afrika ya Mashariki hadi sasa amerekodiwa tu katika Tanzania na Rwanda.

## Mwenendo
Wapevu na mabuu wa dumuzi mdogo hula haswa mbegu za nafaka zilizohifadhiwa, pamoja na ngano, mahindi, mchele, oti, shayiri, mtama na mawele. Wanapatikana pia katika vyakula anuwai ikiwa ni pamoja na maharagwe, pilipili kavu, manjano, giligilani, tangawizi, chipsi za muhogo, biskuti na unga wa ngano. Kuna ripoti kadhaa za dumuzi mdogo akipatikana ndani au kushambulia mbao (Potter, 1935), kama ilivyo kawaida ya Bostrichidae wengine. Dumuzi mdogo imeripotiwa kuzalisha kizazi juu ya mbegu za miti na vichaka kadhaa (mwaloni, *Celtis occidentalis* (mti kama mmavimavi au mokalungo) na *Symphoricarpos orbiculatus*) (Wright et al., 1990).

## Picha

CSIRO ScienceImage 10791 Rhyzopertha dominica Lesser Grain Borer.jpg|Dumuzi mdogo kutoka juu
CSIRO ScienceImage 10792 Rhyzopertha dominica Lesser Grain Borer.jpg|Dumuzi mdogo kutoka upande
CSIRO ScienceImage 11056 Prostephanus truncatus Larger grain borer.jpg|Dumuzi mkubwa kutoka juu
Prostephanus truncatus.jpg|Dumuzi mkubwa kutoka upande

Jamii:Mbawakawa
Githiga (Kiambu)

'''''' ni kata ya kaunti ya Kiambu, Eneo bunge la Githunguri, nchini Kenya.

## Tanbihi
Jamii:Kata za Kenya
Jamii:Kaunti ya Kiambu
Mila, Algeria

**Mila** ni mji wa kaskazini-mashariki mwa Algeria na mji mkuu wa wilaya ya Mila. 

Zamani, ulijulikana kama Milevum au Miraeon, (kwenye Ugiriki ya kale) na ulikuwa katika Dola la Roma, mkoa wa Numidia. 

## Marejeo
Jamii:Africa Wiki Challenge 2021 in Tanzania 
Jamii:Maeneo ya kiakiolojia Algeria
Jamii:Miji ya Algeria
Yusti na Pastori

zao katika mnara wa kengele, Barcelona.]]
**Yusti na Pastori** (walifariki Alcalá de Henares, Hispania, 304 hivi) walikuwa wanafunzi wa shule Wakristo waliouawa kwa kukatwa kichwa katiaka dhuluma ya kaisari Dioklesyano  

Waliposikia gavana amefika ili kuua Wakristo, waliacha shuleni vifaa vyao vya kuandikia, wakakimbilia kifodini kwa hiari: mara walikamatwa, wakapigwa fimbo wakauawa huku wakifarijiana na kuhimizana.. 

Inasemekana Yusti alikuwa na umri wa miaka 13, na mdogo wake Pastori chini ya miaka 9.

Mshairi Prudentius (348-410) aliwataja kwa majina.

Heshima ya watu kwao kama watakatifu wafiadini ni ya zamani sana.

Sikukuu yao huadhimishwa kila mwaka tarehe 6 Agosti.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* PRUDENCIO, *Periste fanon*, ed. BAC, Madrid 1950, IV.
* A. FABREGA GRAU, *Pasionario Hispánico*, I, Madrid 1953; II, ib. 1955.
* RIESCO CHUECA, Pilar: *Pasionario hispánico*, Universidad de Sevilla, 1995.
* R. JIMÉNEZ PEDRAJAS, *El santoral hispánico del martirologio de Usuardo* (tesis doct.), P. U. Gregoriana, Roma 1969.
* C. GARCÍA RODRÍGUEZ, *El culto de los Santos en la España romana y visigoda*, Madrid 1966.
* BENEDICTINOS DE PARÍS, *Vies des Saints*, IV, París 1946, 366 ss.; Z. GARCÍA VILLADA, *Historia eclesiástica de España*, Madrid 1929-30.

## Viungo vya nje
*Saints of August 6 

Jamii:Waliozaliwa karne ya 3
Jamii:Waliofariki 304
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Hispania
Afra

**Afra** (Augsburg, Ujerumani, karne ya 3 – Augsburg, 304 hivi) alikuwa mwanamke wa ukoo bora kutoka Kupro ambaye, kisha kutumikia miungu ya kike na kuishi katika dhambi, aliongokea Ukristo na kwa ajili hiyo alichomwa moto katika dhuluma ya kaisari Dioklesyano akiwa hajabatizwa . 

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa na Wakatoliki tarehe 7 Agosti.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* Short Fact List

Jamii:Watakatifu wa Ujerumani
Jamii:Watakatifu wa Kupro
Donati wa Arezzo

[thumb|*Muujiza wa Mt. Donati*, [mchoro wa Jusepe de Ribera, Musée de Picardie.]]
**Donati wa Arezzo** (alifariki Arezzo, Toscana, Italia, 7 Agosti 362 BK) anakumbukwa kama askofu wa 2 wa mji huo wa Italia ya Kati. Labda alitokea Nikomedia, leo nchini Uturuki, au Roma.

Papa Gregori I alimsifu kwa maadili na kwa uwezo wa sala yake.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu, pengine kama mfiadini pia. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 7 Agosti.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi 
## Viungo vya nje
* San Donato di Arezzo
* San Donato Patrono della città di Arezzo
* Donatus von Arezzo

Jamii:Wafiadini Wakristo

Jamii:Watakatifu wa Uturuki
Donati wa Besancon

**Donati wa Besancon** (590 hivi - 660 hivi) anakumbukwa kama askofu wa mji huo wa Ufaransa kuanzia mwaka 626. Kabla ya hapo alikuwa mmonaki Mkolumbani.

Baadaye alianzisha monasteri na kuzipa kanuni aliyotunga mwenyewe kwa kufuata mafundisho ya Benedikto wa Nursia, Kolumbani na Sesari wa Arles.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. Heshima hiyo ilithibitishwa na Papa Leo XIII tarehe 24 Novemba 1900. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 7 Agosti.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi 
## Kanuni yake
* *Regula Donati* in *Monastic Manuscript Project*

## Marejeo
* Albrecht Diem, 'New ideas expressed in old words: the Regula Donati on female monastic life and monastic spirituality', in: *Viator* 43:1 (2012), pp.&nbsp;1–38. 
* L. Duchesne, ''Fastes épiscopaux de l'ancienne Gaule'', vol. 3, Paris: Fontemoing 1915, pp. 213-214. 
* Jo Ann McNamara and John E. Halborg, 'The Rule of St. Donatus of Besançon', in: *Vox Benedictina* 2 (1985), pp.&nbsp;85–107 and pp.&nbsp;181–203 (English translation). 
* Jo Ann McNamara and  John E. Halborg, *The ordeal of community*, Toronto: Peregrina Pub. 1993 (English translation). 
* Gérard Moyse, ‘Les origines du monachisme dans le diocèse de Besançon (Ve-Xe siècles)’, in: *Bibliothèque de l’École des Chartes* 131 (1973), pp. 21-104 and pp. 369-485, at pp. 372-410. 
* Gisela Muschiol, *Famula Dei. Zur Liturgie in merowingischen Frauenklöstern*, Münster: Aschendorff Verlag 1994 (Beiträge zur Geschichte des alten Mönchtums und des Benediktinertums, vol. 41). 
* Adalbert de Vogüé, ‘La règle de Donat pour l’abbesse Gauthstrude’, in: *Benedictina* 25 (1978), pp.&nbsp;219–313 (edition of the *Regula Donati*).
* Michaela Zelzer, ‘Die Regula Donati, der älteste Textzeuge der Regula Benedicti’, in: *Regulae Benedicti Studia* 16 (1987), pp.&nbsp;23–36.
* Victoria Zimmerl-Panagl, *Donati Regula, Pseudo-Columbani Regula monialium*, *CSEL* 98, *Monastica* 1, Berlin/Boston: De Gruyter 2015 (critical edition).

Jamii:Waliozaliwa 590

Jamii:Wamonaki
Jamii:Wakolumbani

Jamii:Watawa waanzilishi
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Donasiani wa Chalons

**Donasiani wa Chalons** (alifariki karne ya 4) alikuwa askofu wa pili wa mji huo, leo nchini Ufaransa, baada ya Memi wa Chalons.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 7 Agosti.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa karne ya 3
Jamii:Waliofariki karne ya 4
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Vitrisi wa Rouen

[thumb|Mt. Vitrisi katika [dirisha la kioo cha rangi.]]
**Vitrisi wa Rouen** (pia: **Victricius, Victrice**; 330 hivi - 407 hivi) alikuwa askofu wa Rouen, leo nchini Ufaransa, kuanzia mwaka 386 au 393, akafanya umisionari hasa katika maeneo ya Ubelgiji ya leo. 

Kabla ya kuongokea Ukristo alikuwa askari; baadaye alikataa kuendelea jeshini hata aliteswa sana akahukumiwa kupewa adhabu ya kifo, lakini alifaulu kujinasua.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 7 Agosti.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Gillian Clark, "Victricius of Rouen: Praising the Saints (Introduction and annotated translation)," *Journal of Early Christian Studies*, 7 (1999), 365-399; = in Eadem, *Body and Gender, Soul and Reason in Late Antiquity* (Farnham; Burlington, VT,  Ashgate, 2011) (Variorum collected studies series, CS978), art. XII.
* Gillian Clark, "Translating relics: Victricius of Rouen and fourth-century debate," *Early Medieval Europe*, 10 (2001), 161–176; in Eadem, *Body and Gender, Soul and Reason in Late Antiquity* (Farnham; Burlington, VT,  Ashgate, 2011) (Variorum collected studies series, CS978), art. XIII.
* Kirsten Groß-Albenhausen, "Victricius, Bischof von Rouen"

## Viungo vya nje
*Catholic Online: St. Victricius
* Saint Victrice

Jamii:Waliozaliwa 330

Jamii:Wamisionari
Mikaeli de la Mora

yake halisi.]]
**Mikaeli de la Mora** (jina kamili kwa Kihispania **Miguel de la Mora y de la Mora**; Tecalitlán, Mexico, 19 Juni 1874 - 7 Agosti 1927) alikuwa padri wa Kanisa Katoliki nchini Meksiko hadi alipouawa bila kesi, kwa sababu tu ni padri, wakati wa Vita vya Wakristero.

Papa Yohane Paulo II alimtangaza mwenye heri tarehe 22 Novemba 1992 halafu mtakatifu mfiadini tarehe 21 Mei 2000 pamoja na wenzake 24 waliofia dini katika vita hivyo:

Sikukuu yao inaadhimishwa kila tarehe 21 Mei ila ya kwake mwenyewe ni tarehe ya kifodini chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* Homily of Pope John Paul II from Canonization Mass
Bonifasia Rodriguez

[thumb|[Picha yake halisi.]]
**Bonifasia Rodriguez** (jina kamili kwa Kihispaniaː **Bonifacia Rodríguez y Castro**; Salamanca, Hispania, 3 Juni 1837 - Zamora, Hispania, 8 Agosti 1905) alikuwa bikira mwanzilishi mwenza wa shirika la kitawa la Watumishi wa  Mt. Yosefu ambalo ndani ya Kanisa Katoliki linahudumia wanawake fukara na wasio na ajira wapate maendeleo ya kiroho na ya kijamii kwa njia ya sala na kazi. 

Papa Yohane Paulo II alimtangaza mwenye heri tarehe 9 Novemba 2003, halafu Papa Benedikto XVI akatangaza mtakatifu tarehe 23 Oktoba 2011.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*Servants of St. Joseph  https://web.archive.org/web/20120425085027/http://www.siervasdesanjose.org/posplamostrar.asp?id=130&comunidad=1
*Vatican News "Bonifacia Rodriguez Castro" https://www.vatican.va/news_services/liturgy/saints/ns_lit_doc_20031109_castro_en.html

Jamii:Waliozaliwa 1837
Jamii:Waliofariki 1905
Jamii:Mabikira
Jamii:Watawa waanzilishi
Jamii:Watakatifu wa Hispania
Kibish

'''''' ni kata ya kaunti ya Turkana, Eneo bunge la Turkana Kaskazini, nchini Kenya.

## Tanbihi
Jamii:Kata za Kenya
Jamii:Kaunti ya Turkana
Haki ya Kidigitali

**Haki ya Kidigitali** (kwa Kiingereza *Digital Right*) ni moja ya haki za binadamu na haki za asili na kisheria zinazomruhusu mtu kutumia, kutengeneza pamoja na kuchapisha maudhui katika vyombo  vya kidigitali, au kuwa na uwezo na uhuru wa kutumia kompyuta pamoja na vifaa vingine vya kielektronikI na vya mawasiliano.

Dhana ya uhuru wa Kidigitali inahusiana na ulinzi wa kidigitali na utambuzi wa haki za kidigitali zilizopo kama vile Haki ya faragha na Uhuru wa kujieleza, katika muktadha wa teknolojia ya kidigitali pamoja na intaneti Nchi kadhaa duniani zimetambua na kupitisha Uhuru wa  kuwa na uwezo wa kutumia  Intaneti

## Haki za Binadamu na Intaneti 
Idadi kubwa ya haki za binadamu zimekuwa zikitambuliwa moja wapo ya haki hizo ni zile zinazohusiana na matumizi ya Intaneti, haki hizi za intaneti zinahusiana na na Uhuru wa Kujieleza, Haki ya Faragha, na uhuru wa Mashirikiano, pia, haki za kidigitali zinahusiana na Haki ya elimu, lugha, kujengeana uwezo pamoja na haki za kimaendeleo

Jarida la *La Civilta Catttolica* katika makala yake linasema kuwa intaneti ina faida na manufaa kwa umma na inapaswa kutambuliwa na kuheshimiwa kama haki nyingine, serikali za kidemokrasia duniani zinapaswa kupitisha na kuwezesha sheria za matumizi ya intaneti pamoja na kupitisha sheria zitakazosimamia matumizi ya intaneti na haki za binadamu.   

Makala hiyo inaendelea kusema: "Kile ambacho sheria inaruhusu nje ya mtandao basi kinafaa pia kuruhusiwa ndani ya mtandao,pia, masuala ya mtandaoni yanapaswa kuzingatia udhibiti wa  Ugaidi wa Kimtandao pamoja na kulinda maudhui ya Ponoografia kwa watoto pamoja kupinga au kuzuia ubaguzi wa rangi,makala hiyo iliendelea kuelezea kuwa Dunia inahitaji *Mkataba wa Kimataifa wa Haki za Binadamu Kimtandao* pamoja na kuwa watu wanaendelea kutumia vibaya mtandao huku makampuni ya Kompyuta na Intaneti yakiendelea kujipatia faida na kutengeneza pesa. 

## Haki ya Kidigitali nchini Tanzania
Nchi nyingi duniani zimekuwa na sheria zake katika matumIzi ya intaneti ikiwemo Tanzania ambayo ina Sheria mbalimbali za matumizi ya mtandao.

Taasisi na Asasi zisiyo za kiserikali, kwa mfano taasisi ya Zaina Foundation, zimekuwa zikitoa mafunzo kuhusiana na matumizi ya intaneti na haki za kidigitali.

## Marejeo
Jamii:Intaneti
Jamii:Sheria
Jamii:USLWA
Byobe Malenga

**Byobe Malenga** (amezaliwa Februari 17, 1985) ni mwandishi wa habari wa Kongo, mtaalam na mjasiriamali katika mawasiliano ya redio na runinga. Byobe Malenga ni  mwanzilishi mwenza na meneja mkuu wa Radio *Ngoma ya Amani* huko Fizi.

## Wasifu 
Byobe Malenga alizaliwa mnamo Februari 17, 1985 huko Mukangi, Jimbo la Katanga katika mji wa Baraka huko Kivu Kusini, mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Ametoka katika familia ya machifu wa kimila wa Bashilumona-Balala, mtoto wa Malenga Lusambya na Nyassa Maleunda.

Akiwa na shauku juu ya uandishi wa habari, alianza kazi yake mnamo 2006 kama mhariri wa *Radio Umoja* huko Baraka. Byobe alijitokeza mara ya kwanza kama mwandishi wa habari wa kimataifa wa redio ya kimataifa ya Ujerumani Deutsche Welle, Special Broadcasting Service, TRT World na Kenya Television Network kabla ya kuanzisha mnamo 2009 redio kinachoitwa *Ngoma ya Amani* (RNA) katika eneo lote la Fizi na mji wa Baraka.

## Tanbihi 
Jamii:Waliozaliwa 1985
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Watu wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:USLWA
VVU / UKIMWI nchini Botswana

**VVU / UKIMWI nchini Botswana** ni janga kali kwa sababu kiwango cha kitaifa cha kuenea kwa VVU kati ya watu wazima wenye umri wa miaka 15 hadi 49 ni asilimia 24.8, ambayo ni ya tatu duniani, nyuma ya Lesotho na Eswatini tu. VVU / UKIMWI inatishia mafanikio mengi ya maendeleo ambayo Botswana imepata tangu uhuru wake mnamo 1966, pamoja na ukuaji wa uchumi, utulivu wa kisiasa, kupanda kwa muda wa kuishi na kuanzisha mifumo inayofanya kazi ya umma ya elimu na afya. Kuenea na athari za VVU / UKIMWI nchini Botswana ni ngumu sana kukadiria. Kwa mfano, mnamo 2006 ilihesabiwa kuwa viwango vya juu vya maambukizi ya VVU vinapaswa kusababisha kupungua kwa idadi ya watu kwa mwaka. Vilevile sensa ya 2011 ilionyesha ukuaji mkubwa wa idadi ya watu wastani wa 1.9% kwa mwaka tangu sensa iliyopita huko 2001.

## Marejeo 
Jamii:Ukimwi
Jamii:Botswana
Jamii:USLWA
28 (kitabu)

**28: Hadithi za UKIMWI barani Afrika** ni kitabu kisicho cha uwongo cha mwaka 2007 kilichotungwa na mwandishi wa Canada Stephanie Nolen, mwandishi wa Afrika wa Globu na Barua.

Kitabu kinaelezea habari za Waafrika 28 ambao wana VVU / UKIMWI, au wameathiriwa nayo. Nambari 28 ilichaguliwa kuonyesha Waafrika milioni 28 ambao waliokuwa na VVU mnamo 2007. Nolen alitumia miaka sita kusafiri Afrika kukusanya hadithi hizo. Hadithi hizo zinaanzia yatima, dereva wa lori, mchimba madini, na bibi kulea wajukuu wake peke yao katika umaskini, hadi wagonjwa waliosoma vyuoni, wanajeshi, viongozi wa dini, na hata Nelson Mandela, ambaye mtoto wake Makgatho alifariki kwa UKIMWI.

Stephen Lewis alikielezea kitabu hicho kama "kitabu bora zaidi kuwahi kuandikwa juu ya UKIMWI, hakika ni bora kabisa nilichowahi kusoma".

## Wahusika kadhaa 
* Siphiwe Hlophe - Hadithi ya 1
* Zackie Achmat - Hadithi ya 14
* Winstone Zulu - Hadithi ya 17
* Gideon Byamugisha - Hadithi ya 21
* Nelson Mandela - Hadithi ya 27

## Marejeo 
Jamii:Fasihi
Jamii:Afya]
Jamii:USLWA
Watoto wa Songea

**Children of Songea** ni shirika la usaidizi lililosajiliwa la Uskoti ambalo lilianzishwa mnamo mwaka 2005 likiwa na maono ya kila mtoto kufanikiwa katika ulimwengu usio na umaskini. 

Ujumbe wa shirika hilo ni kubadilisha maisha ya watoto na familia zinazoishi katika umaskini uliokithiri kwa kutoa elimu, huduma za afya, mipango ya makazi na jamii. Msaada huo unafanya kazi katika kata ya Ruvuma nje kidogo ya mji wa Songea nchini Tanzania ambapo familia nyingi zinajitahidi kukidhi mahitaji yao ya kimsingi. 

Children of Songea wamesaidia moja kwa moja mamia ya watoto na familia zao kujenga maisha bora. Mnamo Oktoba 2020, hisani hiyo ilibadilishwa kuwa Shirika la Ushuru la Uskoti(SCIO) kufuatia kuungana na mwenza wao wa Kitanzania, Watoto Trust.

## Marejeo 
Jamii:Mkoa wa Ruvuma
Jamii:USLWA
Aisha Diori

**Aisha Diori** (alizaliwa nchini Nigeria, 8 Septemba) ni Mkurugenzi wa Matukio, Mhamasishaji wa Jamii juu ya VVU / UKIMWI na kinga, mwalimu, Mtangazaji wa kipindi cha Maonyesho, Mshereheshaji Mwafrika, na amepewa jina la Mama wa utambulisho katika Utamaduni wa Mpira. Baba yake ni Abdoulaye Hamani Diori, kiongozi wa kisiasa na mfanyabiashara wa Nigeria, ambapo mama yake anaitwa Betty Graves, mwanamke wa kwanza Mghana/Mnigeria kumiliki wakala wa kusafiri nchini Nigeria huko Afrika Magharibi.

Diori ana Shahada ya Uzamili ya Sanaa katika matangazo na mawasiliano ya masoko kutoka Taasisi ya Mitindo na Teknolojia ambapo alihitimu kwa point za juu sana magna cum laude. Kazi yake ya kuzuia na kupambana na VVU pamoja na vijana LGBTQ katika Utamaduni wa Mpira na tamaduni ndogo ya LGBT, imekuwa na ushawishi mkubwa katika uwanja wa afya ya umma. Yeye ndiye mwanzilishi wa eneo la KiKi Ballroomna anajulikana kama mjuzi na mtaalamu katika mahusiano ya kihistoria hasa katika eneo hili gumu la idadi ya watu. Utaalam wake unaombwa kwa misaada na maendeleo ya mpango/programu, na utafiti na maendeleo ya mtaala.
Diori alifanya kazi katika Hetrick-Martin Institute ambapo alikua ni Mkurugenzi wa Afya na hali ya uzima, na ndiye Mama wa Nyumba ya Iman, WBT (wanawake, kikundi cha wasagaji na waliobadilisha jinsia zao ama walio na mtazamo tofauti juu ya jinsia zao) katika nyumba za watu huko New York City.Mnamo mwezi Februari 2014, Diori alijiunga na Kituo cha Utafiti wa Utamaduni wa watu Weusi huko Harlem kama Meneja wa Matukio Maalum, na kuendelea pia kuhusika na watu wa LGBTQ katika jamii ya mpira.  Mnamo Agosti 2018, Diori alijiunga na MINA TV AFRICA katika NYC kama mwenyeji wa Tuzo lao na Kushinda Tuzo ya ABS inayoshughulikia habari zinazovuma katika Afrika na Ulimwenguni.

## Maisha ya awali
Aisha Dori alizaliwa wakati baba yake alikuwa uhamishoni Ana kaka anayeitwa Chris, ambaye pia alizaliwa nchini Nigeria.

Diori alikuwa mfanyakazi wa kujitolea kwa njia ya baraza la kanisa la jiji la New York. Alifanya mipango ya ndani ya jiji kwa watu wazima (wazee).

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Nigeria
Jamii:USLWA
Paula Donovan

**Paula Donovan** ni mwanaharakati wa Ukimwi na haki za wanawake wa Marekani, mkurugenzi mtendaji mwenza na Stephen Lewis wa Dunia isiyo na UKIMWI, shirika la kimataifa la utetezi ambalo hufanya kazi kukuza majibu ya haraka zaidi na madhubuti ya ulimwengu kwa VVU / UKIMWI.

Kwa kutambua kazi yake katika utetezi wa VVU / UKIMWI, Donovan alipokea Tuzo ya Salem ya Haki za Binadamu na Haki ya Jamii mnamo mwaka 2005, na tuzo ya wanachuo wa kibinadamu kutoka Chuo Kikuu cha Fairfield mnamo mwaka 2007. 

Donovan pia ni mtetezi wa haki za wanawake. Alitoa wito kwa Umoja wa Mataifa kuunda shirika la Umoja wa Mataifa kwa wanawake wenye nguvu ya kifedha na kisiasa. Jitihada zake na za wengine zilisababisha Mkutano Mkuu wa UN kupitisha azimio mnamo 2010 ambalo liliunga mkono chombo kipya kilijumuishwa, UN Women kuongozwa na katibu mkuu kushughulikia masuala yanayohusu wanawake.

## Marejeo 
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:USLWA
Maria wa Msalaba MacKillop

[thumb|[Picha yake halisi (1869).]]
**Maria wa Msalaba MacKillop** (Melbourne, Australia, 15 Januari 1842 - Sydney, Australia, 8 Agosti 1909) alikuwa sista mwanzilishi mwenza wa shirika la kitawa la Masista wa  Mt. Yosefu wa Moyo Mtakatifu ambalo ndani ya Kanisa Katoliki linahudumia hasa wasichana fukara wasio na elimu.

Aliongoza shirika hilo hadi kifo chake kati ya wingi wa matatizo, masingizio na dharau .

Papa Yohane Paulo II alimtangaza mwenye heri tarehe 19 Januari 1995, halafu Papa Benedikto XVI akatangaza mtakatifu tarehe 17 Oktoba 2010, wa kwanza mzaliwa wa Australia.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Article written at the time of the opening of the new St Joseph's church in Penola.
* 

## Viungo vya nje
* 
*Sisters of Saint Joseph of the Sacred Heart official website
*Mary MacKillop Place official website
*Mary MacKillop Penola Centre official website
**MacKillop*, a musical by Xavier Brouwer
*MacKillop Family Services website
*O Mother Mary of the Cross , a hymn to St. Mary of the Cross, text by Veronica Brandt, music by Charles H. Giffen .
*MacKillop, Mary Helen in *The Encyclopedia of Women and Leadership in Twentieth-Century Australia*

Jamii:Waliozaliwa 1842
Jamii:Waliofariki 1909
Jamii:Mabikira
Jamii:Watawa waanzilishi
Jamii:Watakatifu wa Australia
Shirika la Msaada wa UKIMWI la Eswatini

**Shirika la Msaada la UKIMWI la Eswatini** ndilo kundi la kwanza la watu wanaoishi na VVU huko Eswatini, lililoanzishwa mnamo 1993 chini ya usimamizi wa Kituo cha Habari cha UKIMWI. Maono yake ni kuleta tumaini.

Makao makuu ya Shirika yako katika Kituo cha Usaidizi cha Lamvelase huko Manzini, kisha kuna ofisi za mkoa katika Kijiji cha watoto cha Ekutfokomeni SOS na huko Hlathikhulu karibu na ofisi za Ustawi wa Jamii.

## Marejeo 
Jamii:Manzini
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Ngono Kavu

**Ngono kavu** ni tabia ya kujamiiana na kufanya tendo la ndoa bila ulainishaji wa uke. Ulainishaji ukeni unaweza kuondolewa kwa kutumia dawa za kupuliza za mimea, sabuni, dawa ya kuzuia vimelea,  kwa kuufuta uke, au kwa kuweka majani ukeni  Ngono kavu ni kawaida zaidi katika Afrika Kusini kwa jangwa la Sahara  Wanaume wengine ambao wanasisitiza juu ya ngono kavu huona wanawake "wanyororo" kuwa si safi. Ngono kavu inaweza kuwa chungu kwa wanawake  

## Hatari kwa afya 
Ngono kavu inahusishwa na hatari kubwa za kiafya. 

Mazoea hayo yamehusishwa na visa vingi vya maambukizi ya VVU / UKIMWI nchini Afrika Kusini. Yanachukuliwa kama kuongeza hatari ya kuambukiza magonjwa ya zinaa kwa wenzi wote wawili  kwa njia kadhaa. Yanaweza kusababisha kuvimba kwa uke. Kukausha uke pia huondoa lactobacilli asili ambayo hupambana na magonjwa ya zinaa. Kwa kuongezea, ngono kavu huongeza hatari ya kwamba kondomu itavunjika kwa sababu ya msuguano ulioongezeka. 

## Marejeo 
Jamii:Jinsia
Jamii:Maradhi ya zinaa
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Kanada ya Juu

350px|thumb|Maeneo ya Kanada ya Juu katika Kanada ya leo.
**Kanada ya Juu** *(Kiing. Province of Upper Canada. Kifar. Province du Haut-Canada)* ilikuwa jimbo la kihistoria katika Amerika ya Kaskazini ya Kiingereza (leo Kanada). 

Jimbo hili lilianzishwa na Uingereza mnamo 1791 kutokana na maneneo yaliyowahi kuwa sehemu za Jimbo la Quebec. 

Jina lilichaguliwa kutokana na mwendo wa Mto Saint Lawrence maana lilikuwa na sehemu za juu za beseni ya mto ilhali Quebec yenyewe ilikuwa na sehemu za chini za beseni hilo. 

Kanada ya Juu ilikuwa kimbilio cha watu kutoka sehemu zilizoendelea kuwa Marekani, wakiamua kumfuata mfalme wa Uingereza na kutoshikamana na uasi wa watu wa majimbo ya Marekani dhidi ya mfalme. Sheria na siasa za Kanada ya Juu zilifuata kwa karibu mfano wa Uingereza.

Leo hii sehemu za Kanada ya Juu ya awali zimekuwa sehemu za Jimbo la Ontario katika Kanada. 

Jamii:Historia ya Kanada
Weka maisha ya mtoto salama

**Keep a Child Alive** (kifupi: KCA) ni shirika lisilo la kifaida ambalo hutoa huduma ya afya, makazi, na huduma nyingine za msaada kwa jamii zilizoathirika na VVU / UKIMWI barani Afrika na India. shirika limeanzishwa na Leigh Blake na Alicia Keys, shirika linalenga "kutambua mwisho wa maambukizi ya UKIMWI kwa watoto na familia, kwa kupambana na  athari za kijamii na kiuchumi za VVU. " Weka maisha ya Mtoto salama hupanga gala ya wafadhili ya kila mwaka Mpira mweusi, ilianzishwa mnamo 2004, ambapo watu mashuhuri na uhisani wanakusanyika ili kusaidia na kuongeza uhamasishaji kwa sababu hiyo. Tangu kuanzishwa kwa mara ya kwanza kwa Mpira mweusi, shirika limeongeza zaidi ya dola milioni 28.7 kwa matibabu ya VVU / UKIMWI.

## Msingi 
KCA cofounder na Rais Leigh Blake waliongozwa kwa mara ya kwanza kuanza mpango huo mnamo mwaka 2003 baada ya kukutana katika Kliniki ya Utafiti wa Ukimwi na Familia, mahali ambapo alisaidia kufadhili, huko Mombasa, Kenya. Mwanamke anayeitwa Anne alimletea mtoto wake wa miaka mitatu Brine kwa huduma ya matibabu, akikataa kuondoka hadi atakapopokea "dawa ambazo unazo Amerika kwa watoto wako." Blake, ambaye alikuwa tayari amehusika katika janga la UKIMWI kwa kutumia asili yake katika tasnia ya muziki na filamu kupata Shirika la Moto mwekundu na Wasanii Dhidi ya UKIMWI Ulimwenguni, alimwambia Anne kwamba atalipa dawa hizo. Kwa kufanya hivyo, wazo la Kuweka hai maisha ya Mtoto lilizaliwa. Dawa hizo zilikuwa karibu $ 12,000 kwa mwaka kupitia Idara ya Utafiti wa Ukimwi wa Hospitali ya New York, ambayo wakati huo ilikuwa inasimamia utunzaji katika kliniki kupitia Dk. Shaffiq Essajee. Haikuchukua muda mrefu kabla ya neno kuanza kuenea na marafiki wa Blake na Essajee walitoa michango. Mfadhili wa kwanza alikuwa Peter Edge, na hivi karibuni mwanzilishi mwenza wa KCA na Balozi wa Global Alicia Keys alijiunga na sababu hiyo, akidhamini watoto pamoja na Iman na wengine wengi. Mnamo mwaka 2003, Weka hai maisha ya Mtoto ilianzishwa rasmi. Kliniki nchini Kenya ambayo ilisababisha maono ya Blake ikawa kielelezo cha vifaa vingine ambavyo KCA sasa inatamani kujenga kote Afrika na ulimwengu unaoendelea.

Alicia Keys aliathiriwa kwanza na shida ya VVU / UKIMWI akiwa na miaka nane wakati rafiki wa mama yake alifariki kutokana na ugonjwa huo. Aligundua kwanza athari kubwa ya janga la UKIMWI miaka baadaye alipotembelea Afrika Kusini, safari ambayo ilikuwa motisha ya kupigania Kuweka hai maisha  ya Mtoto. Funguo zilikuwa zimeshirikiana na mwanaharakati wa UKIMWI Leigh Blake, ambaye alikuwa amemfikia na kusaidia kukuza uhamasishaji wake juu ya athari za ulimwengu za VVU / UKIMWI. Alicia keys na Leigh walitembelea kliniki za Afrika Kusini na mama na watoto walioambukizwa VVU, ambapo Keys alikutana na ukosefu wa rasilimali na elimu juu ya ugonjwa uliopo katika jamii. Alicia Keys alitembelea nchi zingine za Kiafrika kama vile Uganda na Kenya kukuza utunzaji wa watoto walioathiriwa na UKIMWI.   Kazi yake barani Afrika iliandikwa katika hati ya Alicia barani Afrika: Safari kwenda kwa Mama.

## marejeo
Jamii:Ukimwi
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Jamii:USLWA
Uteuzi asilia

**Uteuzi asilia** ni mchakato unaosababisha viumbehai wenye tabia maalum kuzaa kuliko viumbe wengine na kwa njia hiyo kuongeza idadi ya viumbehai wenye tabia zilezile. Muhimu ni jinsi tabia hizo zinavyolingana vizuri zaidi na mazingira na mabadiliko yake. Kwa kufanya hivyo, hupitisha tabia hizo kwa kizazi kijacho. Kinyume chake, kama kiumbehai ana tabia zisizolingana na mazingira, ataona matatizo, ataishi kwa muda mfupi na hivyo hawezi kuzaa sawa na mwenzake mwenye tabia zinazolingana nayo.

Katika spishi (viumbehai wa aina moja) moja kila kiumbe binafsi ana tabia tofauti kidogo kuliko wenzake. Tabia kadhaa zinaweza kumsaidia kufaulu kuishi na kuzaa kuliko wenzake, kutegemeana na mazingira na mabadiliko yake.

Tabia za aina hii ni, kwa mfano:

* rangi inayomsaidia kiumbehai kujificha mbele ya maadui au kuwasaidia maadui kumtambua haraka zaidi
* uwezo wa kukimbia haraka zaidi, labda pamoja na musuli kubwa zaidi au miguu mirefu zaidi
* mdomo mkubwa wa ndege unaomwezesha kufungua mbegu ngumu
* ustahimilivu kwa magonjwa fulani
* uwezo wa kumeng'enya vyakula tofauti na wenzake
* uwezo wa kuvumilia joto au baridi tofauti na wenzake

Uteuzi asilia hutazamwa kama msingi wa mageuko ya spishi (*evolution*) ya viumbehai. Dhana hiyo iliitwa pia "survival of the fittest" *(kusalia kwa wanaofaa zaidi)* . Mtaalamu Charles Darwin alionyesha umuhimu wa mchakato huo akauita "uteuzi asilia" kwa kudokeza unavyolingana na "uteuzi wa binadamu" katika ufugaji ambao watu huteua wanyama wenye tabia zinazotakiwa kama rangi, uwezo wa kuwa na nyama au maziwa mengi, kuvumilia baridi au joto na kadhalika.  

## Mchakato 
*Uteuzi asilia* unaelezea kwa nini viumbe hai hubadilika kwa muda kuwa na kuwa na maumbile, uwezo na tabia walizo nazo. Inafanya kazi kama hii:

# Vitu vyote vilivyo hai vina uwezo wa kuzaa kiasi kwamba idadi yao inaweza kuongezeka haraka kupita kiasi.
# Hali halisi idadi ya viumbehai haiongezeki kwa kiwango hicho. Kwa kawaida, idadi inabaki takriban sawa.
# Chakula na rasilimali nyingine vinapatikana kwa kiwango fulani tu. Kwa hivyo, kuna mashindano ya chakula na rasilimali.
# Hakuna viumbehai wawili wanaofanana kabisa katika tabia zao. Kwa hiyo, hawana uwezo sawa ya kustawi na kuzaa.
# Tofauti nyingi za tabia hizo hurithiwa. Wazazi hurithisha tabia kwa watoto kupitia jeni zao.
# *Kizazi kijacho kinatoka kutoka hao wanadumu na kuzaa*. Kuondolewa kwa wengine husababishwa na kiasi jinsi viumbe binafsi wanavyolingana na mazingira wanamoishi. Baada ya vizazi vingi, idadi ya tabia zinazolingana na mazingira fulani imeongezeka, na tabia zisizolingana zimepungua. *Uteuzi asilia ni mchakato wa kuondoa* wale wasiofaa. 

## Marejeo
Constantine

alt=Mji wa Constantine, Algeria|thumb|Mji wa Constantine, Algeria
**Constantine** ni mji wa Algeria, wa tatu kwa wingi wa watu (448,000 mwaka 2008), na makao makuu ya wilaya ya Constantine.

## Historia
Constantine, kwa jina la Cirta, ulikuwa mji mkuu wa ufalme wa Kiberber wa Numidia; mji wake muhimu uliopangiwa kimkakati kama bandari uliitwa Russicada. Ingawa Numidia ilikuwa na uhusiano muhimu na jamhuri ya Roma kipindi cha vita vya Karthago (264 - 146 KK), mji Cirta ulikuwa mhanga wa uvamizi kipindi cha karne ya 1 na 2 kabla ya Kristo. Hatimaye uliangukia chini ya utawala wa Kirumi wakati wa kaisari Julius. Cirta ulitawaliwa na Warumi katika kipindi cha Kaisari na cha Augustus na ulizungukwa na maeneo ya "shirikisho la miji huru ya Roma" kama  Chullu, Rusicade, na Milevum, uliongozwa mwanzoni na Publius Sittius.

Mji uliharibiwa mwanzoni mwa karne ya 4 ukajengwa upya na kaisari wa Roma Konstantino Mkuu, ambaye aliupa mji huo jina jipya la Constantine. Wavandali waliuharibu mji wa Cirta, lakini kaisari Justinian I akaunyakua na kuurekebisha mji huo wa Waroma. 

Ulipungua umuhimu wake baada ya uvamizi wa Waislamu, lakini jamii ndogo iliendelea kwa muda wa karne kadhaa. Magofu yake yamefanywa kama makumbusho ya kihistoria.

Jamii:Miji ya Algeria
Hunaina al-Mughairy

**Hunaina Al-Mughairy** (alizaliwa Dar es Salaam, Tanzania, 13 Oktoba 1948) alikuwa balozi wa Usultani wa Omani nchini Marekani tangu mwaka 2005. 

Hunaina ni mtaalamu wa uchumi aliyesoma katika Chuo Kikuu cha New York.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1948
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Watu kutoka Dar es Salaam
Jamii:Wanawake wa Oman
Jamii:USLWA
Dnestr

**Dnestr** ni mto wa Moldova na Ukraine wenye urefu wa kilometa 1,352.

## Tazama pia 
* Mito mirefu ya Ulaya

Jamii:Mito ya Moldova
Jamii:Mito ya Ukraine
Jamii:Mito ya Ulaya
Elizabeth Mataka

thumb| Elizabeth Mataka katika Mkutano wa Kiuchumi wa Dunia wa Afrika wa 2009.
**Elizabeth Mataka** alikuwa mjumbe maalum wa Umoja wa Mataifa kuhusu VVU / UKIMWI barani Afrika: aliteuliwa tarehe 21 Mei 2007 na Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa, Ban Ki-moon, kuchukua nafasi ya Stephen Lewis. Alihudumu katika nafasi hiyo hadi 13 Julai 2012. 

Elizabeth Mataka ni raia wa Botswana na mkazi wa Zambia. Aliwahi kuwa makamu mwenyekiti wa bodi ya Mfuko wa Kimataifa wa Kupambana na UKIMWI, Kifua Kikuu na Malaria.

## Tanbihi
## Marejeo 
*

## Viungo vya nje 
* Secretary-General Appoints Elizabeth Mataka, United Nations, 21 May 2007

Jamii:Watu walio hai
Jamii:Watu wa Botswana
Cris Miró

**Cris Miró** (16 Septemba 1965 - 1 Juni 1999) alikuwa mburudishaji wa nchini Argentina na mhusika wa media ambaye alikuwa na kazi ya muda mfupi lakini yenye ushawishi mkubwa na malipo ya juu katika eneo la ukumbi wa maonyesho wa Buenos Aires katikati ya miaka ya 1990. 

Miró alianza kazi yake ya uigizaji mwanzoni mwa miaka ya 1990 katika michezo ya kuigiza ya pindo na baadaye akapata umaarufu kama nyota katika Teatro Maipo mnamo mwaka  1995. Kwa miaka mingi, alificha kwa waandishi wa habari hali yake ya kuwa na VVU hadi kifo chake mnamo 1 Juni 1999, kwa sababu ya ugonjwa wa lymphoma unaohusiana na UKIMWI.

## Marejeo 
Jamii:USLWA
Jamii:Waliozaliwa 1965
Jamii:Waliofariki 1999
Jamii:Watu wa Argentina
Tagliamento

**Tagliamento** ni mto wa Italia Kaskazini wenye urefu wa kilometa 170.

Unaishia katika Bahari ya Adria.

## Tazama pia 
* Mito mirefu ya Ulaya

Jamii:Mito ya Italia