open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Chuo Kikuu cha Al-Azhar

thumb|Al-Azhar.
thumb|Msikiti wa Al-Azhar mwanzoni mwa karne ya 20.
**Chuo Kikuu cha Al-Azhar** (kwa Kiarabu: جامعة الأزهر, jamiʿat al-azhar kwa heshima ya Fatima Zahra, binti wa Mtume Muhammad) katika Kairo (Misri) ni chuo kinachoheshimiwa kati ya Waislamu wa madhehebu ya Sunni kama kitovu cha elimu ya dini yao. 

Baada ya chuo cha Al-Qairawin mjini Fez (Moroko) ni chuo kikuu cha kale kuliko vyote duniani kinachoendelea hadi leo hii.

Al-Azhar imejulikana hasa kama chuo cha Kiislamu, lakini leo hii kuna idara nyingi kama vile madhab (Sheria ya Kiislamu), lugha ya Kiarabu, tiba, ualimu, uhandisi na fani nyingine.
 
## Historia 
Al-Azhar kilianzishwa wakati wa makhalifa Wafatima (wa Shia) kama chuo cha sharia kando ya msikiti wa Al-Azhar iliyojengwa mwaka 969 BK. Mwaka 975 mafundisho ya sheria ya Kiislamu yalianzishwa. Madrasa ya kufundisha kalam (teolojia ya Kiislamu) ilianzishwa mwaka 988. 

Baada ya mwisho wa utawala wa Wafatima mwelekeo wa chuo ulikuwa wa Kisunni. 

Baada ya anguko la Waabbasi kutokana na Baghdad kutwaliwa na Wamongolia mwaka 1258, Al-Azhar ilikuwa kitovu cha elimu ya Kisunni katika dunia ya Kiislamu ikabaki hivyo hadi leo.

Katika karne ya 20 chuo kilipanuliwa chini ya mfalme Faruk wa Misri, tena chini ya serikali ya kanali Gamal Abdel Nasser kwa kuongeza idara za kisasa.
 
## Viungo vya nje 
* Tovuti rasmi ya Chuo Kikuu cha Al-Azhar 
* Maktaba ya Al-Azhar 
* Historia na muundo wa Al-Azhar
* islamfortoday.com/alazhar.htm 
* muslimheritage.com/islamonline/topics

Jamii:Vyuo vikuu vya Misri
Lama

Kwa wanyama wenye jina hili tazama Lama (mnyama)

**Lama** (kitibeti: བླ་མ་; Wylie: bla-ma) ni cheo cha heshima kwa mwalimu wa kidini wa Tibet. Jina hili linafanana na lile la kisanskriti 'guru' (*taz.* Ubuddha wa kitibeti na Bön). 

Ni cheo kinachoweza kutumika kama tunuko kwa mtawa wa kike au wa kiume au (katika shule za Nyingma, Kagyu na Sakya) wanaojihusisha na kufanya mambo ya kitantra waliosonga kusudi kuwapa sifa ya kuweza kufundisha na mamlaka ya kufanya hivyo kulingana na ngazi waliyofikia; au wanaweza kuwa sehemu ya cheo kama Dalai Lama ama Panchen Lama kama itumikavyo kwa koo za malama wenye kuzaliwa tena (Tulkus).

Jamii:Ubuddha
Jamii:Tibet
Ubuddha wa kitibeti

**Ubuddha wa Kitibeti** ni mwili wa nakalafundishi za kibuddha na aina ya utaasisi wa kitibeti, ukanda wa Himalaya (Kujumlisha Tibet, kaskazini ya Nepali, Bhutan, Sikkim na Ladakh), Mongolia, Buryatia, Tuva na Kalmykia (Russia), na kaskazini mashariki ya Uchina (Manchuria: Heilongjiang, Jilin). Hujumuisha mafundisho ya vyombo vitatu (au yanas katika kisanskriti) vya ubuddha: Hinayana, Mahayana, na Vajrayana (vijulikanavyo pia kama Tantrayana).

Jamii:Ubuddha
Jamii:Tibet
Manchuria

thumb|300px|Maeneo ya Manchuria ya kihistorianyekundu nyeupe: Manchuria ya Nje (Kirusi); nyekundu nyeusi: Manchuria yenyewe; nyekundu nyeusi kidogo:Sehemu za Mongolia zilizohesabiwa kuwa chini ya Manchuria kwa vipindi vya kihistoria
**Manchuria** ni jina la kihistoria kwa eneo katika kaskazini-mashariki ya China. Leo hii limegawiwa katika majimbo ya Heilongjiang, Jilin na Liaoning. 

Kabla ya 1858 maeneo ya Siberia ya kusini-mashariki ng'ambo ya mto Amur yalihesabiwa pia kuwa sehemu za Manchuria zikatwaliwa na Urusi. Wachina huiita "Manchuria ya Nje". 

Watu wa Manchuria walitawala China mara kadhaa. Nasaba ya Qing yenye asili ya Manchuria ilitawala China kuanzia 1644 hadi mwisho wa milki ya China mwaka 1911.

Kati ya 1931 na 1945 Manchuria ilikuwa nchi lindwa iliyosimamiwa na Japani kwa jina la "Manchukuo" iliyorudishwa kwa China baada ya vita kuu ya pili ya dunia.

Jamii:Jiografia ya China
Jamii:Historia ya China
Jamii:Historia ya Japani
Jamii:Historia ya Urusi
Amur

thumb|left|250px|Beseni la Amur.
**Amur** (kwa Kirusi: **Амур**; kwa Kichina: **heilong jiang**) ni mto mkubwa wa Asia ya Mashariki ambao ni mpaka kati ya Urusi na China kwa maelfu ya kilomita. 

Amur ina chanzo chake penye kuungana kwa matawimto ya mto Argun na mto Shilka karibu na kijiji cha Moguhe katika jimbo la Heilongjiang. Kuanzia hapo inafuata mwendo wake kwa urefu wa 2,874 km hadi kuishia katika Bahari ya Ohotsk (Pasifiki) karibu na kisiwa kikubwa cha Sakhalin. Matawimto Argun na Shilka yanaanza katika Mongolia yenyewe na Mongolia ya Kichina.

Pamoja na mwendo wa Argun urefu wa mto wote ni takriban km 4,666, hivyo ni mto mrefu wa nane duniani.

Amur imekuwa mpaka kati ya China na Urusi tangu mkataba kati ya nchi hizi wa tarehe 27 Agosti 1689.

## Tazama pia 
* Orodha ya mito ya Urusi

Jamii:Mito ya China
Jamii:Mito ya Urusi
Nebraska

thumb|Nebraska

**Nebraska** ni jimbo la kujitawala la Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani. Iko katikati ya Marekani bara ikipakana na majimbo ya South Dakota, Iowa, Missouri, Kansas, Colorado na Wyoming.

Mji mkuu ni Lincoln na mji mkubwa jimboni ni Omaha. Jimbo lina wakazi 1,711,263 (2000) wanaokalia eneo la kilomita za mraba 200,520.

Nebraska ni hasa jimbo la kilimo cha mahindi pamoja na ufugaji wa ng'ombe.

Hali ya hewa ni majira ya joto na baridi kali. Wakati wa Julai/Agosti halijoto hufikia +30°C inayoshuka hadi -20&nbsp;°C wakati wa Januari.

Eneo la Nebraska lilitwaliwa na Marekani mwaka 1854. Baada ya vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Marekani eneo likapewa cheo cha jimbo kamili.

Jamii:Majimbo ya Marekani
Mongolia ya Kichina

thumbnail|250px|Mahali pa Mongolia ya Kichina ndani ya China
**Mongolia ya Kichina** huitwa pia "Mongolia ya Ndani" ni eneo la kujitawala ndani ya Jamhuri ya Watu wa China iliyokuwa eneo la makabila ya Wamongolia ingawa siku hizi Wahan ni wakazi wengi. Wamongolia wenyewe mara nyingi huita eneo "Mongolia ya Kusini".

Imepakana na Jamhuri ya Mongolia, Urusi na majimbo mbalimbali ya China. Eneo lake ni milioni 1.18&nbsp;km² (takriban 12% za China) linalokaliwa na watu milioni 24 (2004). Mji mkuu ni Hohhot.

Lugha rasmi ni Kichina cha Mandarin na Kimongolia.

## Tazama pia 
* Majimbo ya China
## Viungo vya nje 
* (Kichina) Tovuti rasmi 

Jamii:Majimbo ya China
Westlands (Nairobi)

[thumb|Waiyaki Way karibu na Kangemi, Westlands [Nairobi]]
thumb|Westlands
**Westlands** ni mtaa wa jiji la Nairobi (Kenya) ulioendelea kuwa kitovu cha biashara kando ya Nairobi mjini. Westlands iko kando ya barabara kuu ya Waiyaki Way na kipilefti ya Westlands. Ni pia jina la moja kati ya tarafa nane za Kaunti ya Nairobi. 

Hadi miaka ya 1980 Westlands ilikuwa sehemu tulivu ya nyumba za watu na maduka machache ikahesabiwa kuwa sehemu ya Parklands. Katika nusu ya pili ya miaka ya 1980 majengo makubwa ya maduka kama "The Mall" na baadaye "Sarit Center" yalijengwa yaliofuatwa na nyumba za ofisi. Wenye biashara na ofisi wamependa Westlands kwa sababu inafikiwa kwa urahisi kutoka pande za kaskazini na magharibi za Nairobi bila kuingia katika msongamano wa magari mjini penyewe; pia kwa sababu hali ya usalama barabarani ni afadhali.

## Tarafa ya Westlands 
Westlands ni pia jina la tarafa inayounganisha maeneo yenye nyumba nzuri kama vile Lavington au Highridge lakini pia mitaa ya vibanda kama Kangemi.

Pamoja na kitovu cha biashara karibu na kipilefti ya Westlands kuna divisheni zifuatazo:
*Parklands
*Kitisuru
*Highridge
*Kangemi
*Kilimani
*Lavington
*Muthaiga

Jamii:Mitaa ya Nairobi
Niels Bohr

left|80px
thumb|Niels Bohr

**Niels Henrik David Bohr** (7 Oktoba 1885 – 18 Novemba 1962) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Denmark. Hasa alichunguza nadharia za atomu na kwanta. Mwaka wa 1922 alikuwa mshindi wa **Tuzo ya Nobel ya Fizikia**. Mwana wake ni mwanafizikia Aage Bohr.

Tangu 1997 elementi sintetiki ya Bohri imepewa jina lake kwa heshima ya Niels Bohr.

Jamii:Waliozaliwa 1885
Jamii:Waliofariki 1962
Jamii:Wanasayansi wa Denmark
Jamii:Tuzo ya Nobel ya Fizikia
Karl Manne Georg Siegbahn

left|80px
thumb|Karl Manne Siegbahn

**Karl Manne Georg Siegbahn** (3 Desemba 1886 – 26 Septemba 1978) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Uswidi. Alichunguza vipengele vingi vya fizikia, baadhi yao usumaku, mionzi ya eksirei na nadharia ya atomu. Mwaka wa 1924 alikuwa mshindi wa **Tuzo ya Nobel ya Fizikia**. Mwana wake ni mwanafizikia Kai Siegbahn.

Jamii:Waliozaliwa 1886
Jamii:Waliofariki 1978
Jamii:Wanasayansi wa Uswidi
Jamii:Tuzo ya Nobel ya Fizikia
James Franck

left|80px
thumb|James Franck

**James Franck** (26 Agosti 1882 – 21 Mei 1964) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Ujerumani. Wakati wa enzi ya Wanazi alihamia Marekani. Hasa alifanya utafiti upande wa nadharia ya atomu. Mwaka wa 1925, pamoja na Gustav Hertz alikuwa mshindi wa **Tuzo ya Nobel ya Fizikia**.

Jamii:Waliozaliwa 1882
Jamii:Waliofariki 1964
Jamii:Wanasayansi wa Ujerumani
Jamii:Wanasayansi wa Marekani
Jamii:Tuzo ya Nobel ya Fizikia
Owen Richardson

left|80px
thumb|Owen Richardson (chini), mwaka wa 1927

**Owen Willans Richardson** (26 Aprili 1879 – 15 Februari 1959) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Uingereza. Hasa anajulikana kwa utafiti wake upande wa nadharia ya thermioni. Mwaka wa 1928 alikuwa mshindi wa **Tuzo ya Nobel ya Fizikia**. Alipewa cheo cha "Sir" mwaka wa 1939.

Jamii:Waliozaliwa 1879
Jamii:Waliofariki 1959
Jamii:Wanasayansi wa Uingereza
Jamii:Watu waliopewa cheo cha "Sir"
Jamii:Tuzo ya Nobel ya Fizikia
476

Makala hii inahusu mwaka **476** (Baada ya Kristo).

## Matukio
* 4 Septemba - Kaisari wa Roma Romulus Augustus anaondolewa madarakani na jenerali wa Kigermanik Odoaker. Tarehe hii huhesabiwa kuwa mwisho wa Dola la Roma katika Magharibi hata kama Dola la Roma liliendelea katika eneo la mashariki chini ya makaisari waliokaa Konstantinopoli
 
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 5
1399

Makala hii inahusu mwaka **1399 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
[thumb|250px|Kaburi la mwaka 1399 kati ya maghofu ya [Gedi]]

## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 14
1398

Makala hii inahusu mwaka **1398 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 14
1397

Makala hii inahusu mwaka **1397 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa 
* 15 Novemba - Papa Nikolasi V

## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 14
1394

Makala hii inahusu mwaka **1394 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
* 27 Agosti - Chokei, mfalme mkuu wa Japani (1368-1383)

Jamii:Karne ya 14
Eastleigh (Nairobi)

**Eastleigh** ni mtaa wa Nairobi nchini Kenya. Iko upande wa mashariki wa Naírobi mjini. Uwanja wa ndege wa kijeshi wa Eastleigh uko upande wa kaskazini ya mtaa. Mtaa wa mabanda wa Mathare Valley imepakana moja kwa moja na Eastleigh.

## Tabia
Eastleigh ni mtaa wa pekee nje ya Nairobi mjini (kitovu cha kibiashara) wenye mpangilio kwa namna ya jiji. Barabara zake zimepangwa kama miraba; First, Second na Third Avenue huenda sambabamba na barabara ndogo zinazokata kwa pembemraba zahesabiwa pia kama mtaa wa kwanza, wa pili, wa tatu, wa nne (First Street, Second Street n.k.).  Nyumba nyingi ni za magorofa zinazofuatana bila nafasi ya bustani. Hii ni tofauti na eneo kubwa la Nairobi penye mabustani.

Mpangilio mzuri wa Eastleigh umerudi nyuma kwa sababu manisipaa ya Nairobi haikuangalia mtaa huu kwa muda mrefu. Kwa miaka mingi First Avenue pekee ilitunzwa lakini barabara za kando ziliharibika kabisa. Second Avenue imetengenezwa upya tangu mwaka 2006.

## Historia
Eastleigh ilipangwa wakati wa ukoloni kama eneo la Wahíndi. Baada ya uhuru Wahindi wengi waliondoka au kuhama. Badala yao Wasomalia na Waethiopia wengi waliingia Eastleigh.

Kiutawala Eastleigh ni sehemu ya tarafa ya Pumwani ndani ya mkoa wa Nairobi.

Kati ya watu mashuhuri wa Eastleigh alikuwako Mohamed Amin aliyejulikaa kama mwanahabari na mpiga picha.

## Viungo vya Nje 
*My Ghetto: Eastleigh, Nairobi 
*The Standard, 11 Februari 2007: *Eastleigh: A fast growing city within a city* 

Jamii:Mitaa ya Nairobi
1393

Makala hii inahusu mwaka **1393 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa 
* 1 Septemba - Mtakatifu Yakobo wa Marka, mtawa wa shirika la Ndugu Wadogo kutoka Italia

## Waliofariki 
* 20 Machi - Mtakatifu Yohane wa Nepomuk, padri mfiadini nchini Ucheki

Jamii:Karne ya 14
1389

Makala hii inahusu mwaka **1389 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
* 2 Novemba - Uchaguzi wa Papa Boniface IX

## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
* 15 Oktoba - Papa Urban VI

Jamii:Karne ya 14
1381

Makala hii inahusu mwaka **1381 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa 
**bila tarehe**
* Mtakatifu Rita wa Cascia, mjane kutoka Italia aliyejiunga na utawa wa Waaugustino

## Waliofariki 
* 24 Machi - Mtakatifu Katarina wa Uswidi, abesi wa Wabirgita nchini Uswidi

Jamii:Karne ya 14
1380

Makala hii inahusu mwaka **1380 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa 
*8 Septemba - Mtakatifu Bernardino wa Siena, mtawa wa shirika la Ndugu Wadogo kutoka Italia

## Waliofariki 
 28 Aprili - Mtakatifu Katerina wa Siena, bikira na mwalimu wa Kanisa Mdominiko nchini Italia

Jamii:Karne ya 14
1378

Makala hii inahusu mwaka **1378 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
*8 Aprili - Uchaguzi wa Papa Urban VI

## Waliozaliwa 
*31 Desemba - Papa Callixtus III

## Waliofariki 
*27 Machi - Papa Gregori XI

Jamii:Karne ya 14
1376

Makala hii inahusu mwaka **1376 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 14
1374

Makala hii inahusu mwaka **1374 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa 
* 18 Februari - Mtakatifu Hedwiga wa Polandi, malkia kutoka Hungaria.

## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 14
1371

Makala hii inahusu mwaka **1371 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
## Waliozaliwa 
**bila tarehe**
*Zheng He, baharia na mpelelezi kutoka China

## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 14
1370

Makala hii inahusu mwaka **1370 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
* 30 Desemba - Uchaguzi wa Papa Gregori XI

## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
* 19 Desemba - Papa Urban V

Jamii:Karne ya 14
1368

Makala hii inahusu mwaka **1368 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa 
*15 Februari - Kaisari Sigismund wa Ujerumani

**bila tarehe**
*Papa Martin V

## Waliofariki 
* 29 Machi - Go-Murakami, mfalme mkuu wa Japani (1339-1368)

Jamii:Karne ya 14
1362

Makala hii inahusu mwaka **1362 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
* 28 Septemba - Uchaguzi wa Papa Urban V

## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
* 12 Septemba - Papa Innocent VI

Jamii:Karne ya 14
1352

Makala hii inahusu mwaka **1352 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
* 18 Desemba - Uchaguzi wa Papa Innocent VI

## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
* 6 Desemba - Papa Klementi VI

Jamii:Karne ya 14
1348

Makala hii inahusu mwaka **1348 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
* 2 Desemba - Hanazono, mfalme mkuu wa Japani (1308-1318)

Jamii:Karne ya 14
1342

Makala hii inahusu mwaka **1342 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
* 7 Mei - Uchaguzi wa Papa Klementi VI

## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
* 25 Aprili - Papa Benedikto XII

Jamii:Karne ya 14
1341

Makala hii inahusu mwaka **1341 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 14
1334

Makala hii inahusu mwaka **1334 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
* 20 Desemba - Uchaguzi wa Papa Benedikto XII

## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
* 4 Desemba - Papa Yohane XXII

Jamii:Karne ya 14
1326

Makala hii inahusu mwaka **1326 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
* Osmani I aliyekuwa sultani wa kwanza wa Milki ya Osmani

Jamii:Karne ya 14
1323

Makala hii inahusu mwaka **1323 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
* Aleksandria (Misri): tetemeko la ardhi labomoa mnara wa taa wa Pharos uliohesabiwa kati ya maajabu ya dunia ya kale.

## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 14
1322

Makala hii inahusu mwaka **1322 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
* 22 Aprili - Fransisko wa Fabriano, padre Katoliki kutoka Italia

Jamii:Karne ya 14
1318

Makala hii inahusu mwaka **1318 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
## Waliozaliwa 
**bila tarehe**
* Papa Urban VI

## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 14
1316

Makala hii inahusu mwaka **1316 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
**bila tarehe**
* Uchaguzi wa Papa Yohane XXII

## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 14
1311

Makala hii inahusu mwaka **1311 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
*Mtaguso wa Vienne (1311-1312) unaanza mjini Vienne (Ufaransa); Kanisa Katoliki linauhesabu kuwa mtaguso mkuu wa kumi na tano.

## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 14
1309

Makala hii inahusu mwaka **1309 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
*Machi - Papa Klementi V anaondoka Roma na kuhamia mji wa Avignon; hivyo anaanzisha upapa wa Avignon (1309-77).

## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
Mwenyeheri Anjela wa Foligno, mwanasala bora wa Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko

Jamii:Karne ya 14
1308

Makala hii inahusu mwaka **1308 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
* 10 Septemba - Go-Nijo, mfalme mkuu wa Japani (1301-1308)

Jamii:Karne ya 14
1307

Makala hii inahusu mwaka **1307 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 14
1305

Makala hii inahusu mwaka **1305 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
*5 Juni - Uchaguzi wa Papa Klementi V

## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
* 4 Oktoba - Kameyama, mfalme mkuu wa Japani (1259-1274)

Jamii:Karne ya 14
1299

Makala hii inahusu mwaka **1299 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
* Milki ya Osmani yaundwa na Sultani Osmani I katika Anatolia. 

## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 13
1297

Makala hii inahusu mwaka **1297 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa 
* 14 Agosti - Hanazono, mfalme mkuu wa Japani (1308-1318)

## Waliofariki 
* 22 Februari - Mtakatifu Margerita wa Cortona, Mfransisko wa Utawa wa Tatu

Jamii:Karne ya 13
1294

Makala hii inahusu mwaka **1294 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
* 7 Julai - Uchaguzi wa Papa Celestino V
* 13 Desemba - Papa Celestino V anajiuzulu ili kuishi maisha ya kipweke.
* 24 Desemba - Uchaguzi wa Papa Boniface VIII

## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 13
1303

Makala hii inahusu mwaka **1303 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
*22 Oktoba - Uchaguzi wa Papa Benedikto XI

## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
*11 Oktoba - Papa Boniface VIII

Jamii:Karne ya 14
1292

Makala hii inahusu mwaka **1292 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
*4 Aprili - Papa Nikolasi IV

Jamii:Karne ya 13
1288

Makala hii inahusu mwaka **1288 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
*22 Februari - Uchaguzi wa Papa Nikolasi IV

## Waliozaliwa 
* 5 Aprili - Go-Fushimi, mfalme mkuu wa Japani (1298-1301)
* 26 Novemba - Go-Daigo, mfalme mkuu wa Japani (1318-1339)

## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 13
1277

Makala hii inahusu mwaka **1277 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
*25 Novemba - Uchaguzi wa Papa Nikolasi III

## Waliozaliwa
## Waliofariki
*20 Mei - Uchaguzi wa Papa Yohane XXI

Jamii:Karne ya 13
1276

Makala hii inahusu mwaka **1276 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
*21 Januari - Uchaguzi wa Papa Innocent V
*12 Julai - Uchaguzi wa Papa Adrian V
*13 Septemba - Uchaguzi wa Papa Yohane XXI

## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
*10 Januari - Papa Gregori X
*22 Juni - Papa Innocent V
*18 Agosti - Papa Adrian V

Jamii:Karne ya 13
1275

Makala hii inahusu mwaka **1275 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 13
1285

Makala hii inahusu mwaka **1285 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
*2 Aprili - Uchaguzi wa Papa Honorius IV

## Waliozaliwa
* 9 Machi - Go-Nijo, mfalme mkuu wa Japani (1301-1308)

## Waliofariki
*28 Machi - Papa Martin IV

Jamii:Karne ya 13
1284

Makala hii inahusu mwaka **1284 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
* Welisi yavamiwa na kutekwa na Uingereza; si nchi huru tena bali yabaki chini ya Uingereza

## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 13
1271

Makala hii inahusu mwaka **1271 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
*Septemba - Uchaguzi wa Papa Gregori X

## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
* 18 Januari - Mtakatifu Margareta wa Hungaria, O.P., bikira

Jamii:Karne ya 13
1267

Makala hii inahusu mwaka **1267 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
## Waliozaliwa 
* 17 Desemba - Go-Uda, mfalme mkuu wa Japani (1274-1287)

## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 13
1264

Makala hii inahusu mwaka **1264 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa 
**bila tarehe**
* Papa Klementi V

## Waliofariki 
* 2 Oktoba - Papa Urban IV

Jamii:Karne ya 13
1261

Makala hii inahusu mwaka **1261 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
* 29 Agosti - Uchaguzi wa Papa Urban IV

## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
* 25 Mei - Papa Alexander IV

Jamii:Karne ya 13
1265

Makala hii inahusu mwaka **1265 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
* 5 Februari - Uchaguzi wa Papa Klementi IV

## Waliozaliwa 
* 10 Mei - Fushimi, mfalme mkuu wa Japani (1287-1298)
* Mei au Juni - Dante Alighieri, mshairi kutoka Italia

## Waliofariki 
**bila tarehe**
* Thoma wa Celano, mtawa na mshairi kutoka Italia

Jamii:Karne ya 13
1254

Makala hii inahusu mwaka **1254 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
*12 Desemba - Uchaguzi wa Papa Alexander IV

## Waliozaliwa
*15 Septemba - Marco Polo, mpelelezi kutoka Italia

## Waliofariki
*7 Desemba - Papa Innocent IV

Jamii:Karne ya 13
1253

Makala hii inahusu mwaka **1253 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
* 3 aprili - Mtakatifu Richard wa Chichester, askofu

Jamii:Karne ya 13
1252

Makala hii inahusu mwaka **1252 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 13
1251

Makala hii inahusu mwaka **1251 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
## Waliozaliwa 
* 2 Septemba - Fransisko wa Fabriano, padre Katoliki kutoka Italia

## Waliofariki 
* 6 Machi - Mtakatifu Rosa wa Viterbo, mtawa bikira kutoka Italia

Jamii:Karne ya 13
1243

Makala hii inahusu mwaka **1243 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
*28 Juni - Uchaguzi wa Papa Innocent IV

## Waliozaliwa 
* 28 Juni - Go-Fukakusa, mfalme mkuu wa Japani (1246-1259)

## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 13
1241

Makala hii inahusu mwaka **1241 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
*25 Oktoba - Uchaguzi wa Papa Celestino IV

## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
*22 Agosti - Papa Gregori IX
*22 Septemba - Snorri Sturluson, mshairi, mwanahistoria na mwanasiasa nchini Iceland
*10 Novemba - Papa Celestino IV

Jamii:Karne ya 13
1240

Makala hii inahusu mwaka **1240 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
## Waliozaliwa 
**bila tarehe**
*Papa Benedikto XI

## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 13
1231

Makala hii inahusu mwaka **1231 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa 
* 17 Machi - Shijo, mfalme mkuu wa Japani (1232-1242)

## Waliofariki 
*13 Juni - Mtakatifu Antoni wa Padua, mtawa wa shirika la Ndugu Wadogo kutoka Ureno
* 6 Novemba - Tsuchimikado, mfalme mkuu wa Japani (1198-1210)

Jamii:Karne ya 13
1216

Makala hii inahusu mwaka **1216 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
* 18 Julai - Uchaguzi wa Papa Honorius III

## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
* 16 Juni - Papa Innocent III

**bila tarehe**
* Shota Rustaveli, mshairi kutoka Georgia

Jamii:Karne ya 13
1209

Makala hii inahusu mwaka **1209 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
Papa Inosenti III anamkubalia Fransisko wa Asizi kwa sauti kanuni ya Ndugu Wadogo

## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 13
1200

thumb|250px|Dunia katika 1200

## Matukio 
## Waliozaliwa 
**bila tarehe**
* Thoma wa Celano, mtawa na mshairi kutoka Italia

## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 12
1198

Makala hii inahusu mwaka **1198 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
*8 Januari - Uchaguzi wa Papa Innocent III

## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
*8 Januari - Papa Celestino III

Jamii:Karne ya 12
1206

Makala hii inahusu mwaka **1206 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 13
1192

Makala hii inahusu mwaka **1192 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
* 26 Aprili - Go-Shirakawa, mfalme mkuu wa Japani (1155-1158)

Jamii:Karne ya 12
1191

Makala hii inahusu mwaka **1191 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
*30 Machi - Uchaguzi wa Papa Celestino III

## Waliozaliwa
## Waliofariki
*27 Machi - Papa Klementi III

Jamii:Karne ya 12
1187

Makala hii inahusu mwaka **1187 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
*25 Oktoba - Uchaguzi wa Papa Gregori VIII
*19 Desemba - Uchaguzi wa Papa Klementi III

## Waliozaliwa
## Waliofariki
*19 Oktoba - Papa Urban III
*17 Desemba - Papa Gregori VIII

Jamii:Karne ya 12
1185

Makala hii inahusu mwaka **1185 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
*25 Novemba - Uchaguzi wa Papa Urban III

## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
* 25 Aprili - Antoku, mfalme mkuu wa Japani (1180-1185)
*25 Novemba - Papa Lucius III

Jamii:Karne ya 12
1182

Makala hii inahusu mwaka **1182 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
## Waliozaliwa 
*Fransisko wa Asizi (au labda 1181)

## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 12
1170

Makala hii inahusu mwaka **1170 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa 
**bila tarehe**
*Mtakatifu Dominiko wa Guzman, mwanzilishi wa Shirika la Wahubiri

## Waliofariki 
* 29 Desemba - Mtakatifu Thomas Becket, askofu Mkatoliki na mfiadini nchini Uingereza.

Jamii:Karne ya 12
1164

Makala hii inahusu mwaka **1164 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
## Waliozaliwa 
* 28 Desemba - Rokujo, mfalme mkuu wa Japani (1165-1168)

## Waliofariki 
* 14 Septemba - Sutoku, mfalme mkuu wa Japani (1123-1142)

Jamii:Karne ya 12
1159

Makala hii inahusu mwaka **1159 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
*7 Septemba - Uchaguzi wa Papa Alexander III

## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
*1 Septemba - Papa Adrian IV

Jamii:Karne ya 12
1158

Makala hii inahusu mwaka **1158 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 12
1156

Makala hii inahusu mwaka **1156 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
* 20 Julai - Toba, mfalme mkuu wa Japani (1107-1123)

Jamii:Karne ya 12
1154

Makala hii inahusu mwaka **1154 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
*4 Desemba - Uchaguzi wa Papa Adrian IV

## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
*3 Desemba - Papa Anastasio IV

Jamii:Karne ya 12
1153

Makala hii inahusu mwaka **1153 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
*9 Julai - Uchaguzi wa Papa Anastasio IV

## Waliozaliwa
## Waliofariki
*8 Julai - Papa Eugenio III

Jamii:Karne ya 12
1226

Makala hii inahusu mwaka **1226 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
*3 Oktoba - Fransisko wa Asizi

Jamii:Karne ya 13
1145

Makala hii inahusu mwaka **1145 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
* Februari - Uchaguzi wa Papa Eugenio III

## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
* 15 Februari - Papa Lucius II

Jamii:Karne ya 12
1144

Makala hii inahusu mwaka **1144 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
* 12 Machi - Uchaguzi wa Papa Lucius II

## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
* 8 Machi - Papa Celestino II

Jamii:Karne ya 12
1143

Makala hii inahusu mwaka **1143 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
*25 Septemba - Uchaguzi wa Papa Celestino II

## Waliozaliwa 
* 31 Julai - Nijo, mfalme mkuu wa Japani (1158-1165)

**bila tarehe**
*Papa Gregori IX

## Waliofariki 
*24 Septemba - Papa Innocent II

Jamii:Karne ya 12
1139

Makala hii inahusu mwaka **1139 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
## Waliozaliwa 
* 16 Juni - Konoe, mfalme mkuu wa Japani (1142-1155)

## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 12
1138

Makala hii inahusu mwaka **1138 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 12
1134

Makala hii inahusu mwaka **1134 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
* 6 Juni - Mtakatifu Norbert wa Xanten, askofu Mkatoliki nchini Ujerumani

Jamii:Karne ya 12
1129

Makala hii inahusu mwaka **1129 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
* 24 Julai - Shirakawa, mfalme mkuu wa Japani (1073-1087)

Jamii:Karne ya 12
1119

Makala hii inahusu mwaka **1119 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
* 1 Februari - Uchaguzi wa Papa Callixtus II

## Waliozaliwa 
* 7 Julai - Sutoku, mfalme mkuu wa Japani (1123-1142)

## Waliofariki 
* 29 Januari - Papa Gelasio II

Jamii:Karne ya 12
1118

Makala hii inahusu mwaka **1118 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
* 24 Januari - Uchaguzi wa Papa Gelasio II

## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
* 21 Januari - Papa Paskali II

Jamii:Karne ya 12
1124

Makala hii inahusu mwaka **1124 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
* 21 Desemba - Uchaguzi wa Papa Honorius II

## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
* 13 Desemba - Papa Callixtus II

Jamii:Karne ya 12
1100

thumb|250px|Dunia katika 1100

## Matukio 
## Waliozaliwa 
**bila tarehe**
* Papa Adrian IV
* Papa Gregori VIII

## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 11
1099

Makala hii inahusu mwaka **1099 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
* 13 Agosti - Uchaguzi wa Papa Paskali II

## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
* 29 Julai - Papa Urban II

Jamii:Karne ya 11
1097

Makala hii inahusu mwaka **1097 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa 
**bila tarehe**
*Papa Lucius III

## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 11
1105

Makala hii inahusu mwaka **1105 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 12
1093

Makala hii inahusu mwaka **1093 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
*16 Novemba - Margareta Mtakatifu wa Uskoti, malkia wa Uskoti

Jamii:Karne ya 11
1086

Makala hii inahusu mwaka **1086 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
*24 Mei - Uchaguzi wa Papa Viktor III

## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 11
1073

Makala hii inahusu mwaka **1073 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
*22 Aprili - Uchaguzi wa Papa Gregori VII

## Waliozaliwa
## Waliofariki
*21 Aprili - Papa Alexander II
* 15 Juni - Go-Sanjo, mfalme mkuu wa Japani (1068-1073)

Jamii:Karne ya 11
1072

Makala hii inahusu mwaka **1072 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
## Waliozaliwa
## Waliofariki
*21 Februari - Petro Damian, askofu na mwalimu wa Kanisa kutoka Italia

Jamii:Karne ya 11
1068

Makala hii inahusu mwaka **1068 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
* 22 Mei - Go-Reizei, mfalme mkuu wa Japani (1045-1068)

Jamii:Karne ya 11
1061

Makala hii inahusu mwaka **1061 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
*30 Septemba - Uchaguzi wa Papa Alexander II

## Waliozaliwa
## Waliofariki
*19 au 27 Julai - Papa Nikolasi II

Jamii:Karne ya 11
1071

Makala hii inahusu mwaka **1071 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
* Mfalme William Mshindi anamaliza uvamizi wa Uingereza ulioanza 1066 kwa mapigano ya Hastings
* Aprili — Mji wa Bari uliokuwa eneo la mwisho lililotawaliwa na Milki ya Bizanti nchini Italia unatekwa na jeshi ya Wanormandi chini ya Robert Guiscard. 
* 26 Agosti — Jeshi la Milki ya Bizanti linashindwa na Waturuki Waseljuki chini ya mtemi wao Alp Arslan kwenye mapigano ya Manzikert katika Anatolia ya mashariki. Sehemu kubwa ya Asia Ndogo inashikwa na Waturuki na kukaa chini ya utawala wa kiislamu. 

## Waliozaliwa
## Waliofariki
Jamii:Karne ya 11
1057

Makala hii inahusu mwaka **1057 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
*3 Agosti - Uchaguzi wa Papa Stefano IX

## Waliozaliwa
## Waliofariki
*28 Julai - Papa Viktor II

Jamii:Karne ya 11
1056

Makala hii inahusu mwaka **1056 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
## Waliozaliwa
## Waliofariki
Jamii:Karne ya 11
1054

Makala hii inahusu mwaka **1054 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
*Farakano latokea ndani ýa Ukristo kati ya kanisa katoliki katika Ulaya ya Magharibi na kanisa la Kiorthodoksi katika milki ya Bizanti. 

## Waliozaliwa
## Waliofariki
*19 Aprili - Papa Leo IX

Jamii:Karne ya 11
1048

Makala hii inahusu mwaka **1048 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
*17 Julai - Uchaguzi wa Papa Damaso II

## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
*9 Agosti - Papa Damaso II

Jamii:Karne ya 11
1046

Makala hii inahusu mwaka **1046 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
*25 Desemba - Uchaguzi wa Papa Klementi II

## Waliozaliwa
**bila tarehe**
*Margareta Mtakatifu wa Uskoti, malkia wa Uskoti

## Waliofariki
Jamii:Karne ya 11
1053

Makala hii inahusu mwaka **1053 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
## Waliozaliwa
* 7 Julai - Shirakawa, mfalme mkuu wa Japani (1073-1087)

## Waliofariki
Jamii:Karne ya 11
1036

Makala hii inahusu mwaka **1036 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
## Waliozaliwa
**bila tarehe**
*Papa Honorius II

## Waliofariki
* 15 Mei - Go-Ichijo, mfalme mkuu wa Japani (1016-1036)

Jamii:Karne ya 11
1033

Makala hii inahusu mwaka **1033 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
## Waliozaliwa
**bila tarehe**
*Anselm wa Canterbury, padre, askofu na mtaalamu wa falsafa; anaheshimiwa kama "mwalimu wa kanisa"

## Waliofariki
Jamii:Karne ya 11
1032

Makala hii inahusu mwaka **1032 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
*Oktoba - Uchaguzi wa Papa Benedikto IX

## Waliozaliwa
## Waliofariki
*Oktoba - Papa Yohane XIX

Jamii:Karne ya 11
1025

[thumb|250px|[Dunia katika 1025]]

## Matukio
## Waliozaliwa
* 28 Agosti - Go-Reizei, mfalme mkuu wa Japani (1045-1068)

## Waliofariki
Jamii:Karne ya 11
1024

Makala hii inahusu mwaka **1024 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa
## Waliofariki 
* 9 Aprili - Papa Benedikto VIII
* 13 Julai - Mtakatifu Henri II, Kaisari wa Ujerumani

Jamii:Karne ya 11
1023

Makala hii inahusu mwaka **1023 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
## Waliozaliwa
## Waliofariki
Jamii:Karne ya 11
1021

Makala hii inahusu mwaka **1021 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
## Waliozaliwa
## Waliofariki
* 16 Machi - Mtakatifu Heribert wa Cologne, askofu mkuu wa Cologne (Ujerumani) na Chansella wa Dola Takatifu la Roma

Jamii:Karne ya 11
1017

Makala hii inahusu mwaka **1017 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
* 5 Juni - Sanjo, mfalme mkuu wa Japani (1011-1016)

Jamii:Karne ya 11
1007

Makala hii inahusu mwaka **1007 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa 
**bila tarehe**
* Petro Damian, askofu na mwalimu wa Kanisa kutoka Italia

## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 11
1009

Makala hii inahusu mwaka **1009 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
## Waliozaliwa
* 14 Desemba - Go-Suzaku, mfalme mkuu wa Japani (1036-1045)

## Waliofariki
*Juni - Papa Yohane XVIII

Jamii:Karne ya 11
1008

Makala hii inahusu mwaka **1008 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa 
* 12 Oktoba - Go-Ichijo, mfalme mkuu wa Japani (1016-1036)

## Waliofariki 
* 17 Machi - Kazan, mfalme mkuu wa Japani (984-986)

Jamii:Karne ya 11
Konstantinopoli

thumb|350px|Konstantinopoli ya kale (nyekundu) pamoja na miji yake ya kando (kijani) ndani ya eneo la Istanbul ya leo
thumb|350px
**Konstantinopoli** (kwa Kigiriki: Κωνσταντινούπολις - *Konstantinupolis*, yaani "mji wa Konstantino") ni mji ulioanzishwa na Wagiriki wa kale kwa jina la Bizanti mnamo 660 KK ukapewa na Kaisari Konstantino jina lake mwenyewe na kufanywa mji mkuu wa Dola la Roma kuanzia mwaka 330 BK.

Baadaye ukabaki mji mkuu wa Dola la Roma la Mashariki au milki ya Bizanti kati ya 395 hadi 1453. 

Baada ya kutwaliwa na Waturuki Waosmani ulikuwa mji mkuu wa milki ya Osmani hadi 1922. 

Mji ulianzishwa upande wa Ulaya wa mlangobahari wa Bosporus kati ya hori ya "pembe ya dhahabu" na Bahari ya Marmara. 

Leo hii mji huo wa Kituruki umevuka Bosporus ukienea hata upande wa Asia.

Ulibadilishiwa jina mara kadhaa katika historia yake ndefu: Bizanti, Roma Mpya (kwa Kigiriki: Νέα Ῥώμη), Konstantinopoli, tena Bizanti, Stambul, halafu Istanbul (tangu  mwaka 1930).

Katika Ukristo ni muhimu kama makao ya Askofu wa pili kwa heshima kati ya Maaskofu wote duniani, kadiri ya orodha iliyotolewa na mitaguso mikuu ya karne ya 4. 

Jamii:Dola la Roma
Jamii:Miji ya Dola la Roma
Jamii:Miji ya Uturuki
Jamii:Bahari Nyeusi
395

thumb|Ugawaji wa Dola la Roma 395

## Matukio 
* Dola la Roma lagawiwa baada ya kifo cha Kaisari Theodosio kwa pande mbili za Magharibi (mji mkuu ni Roma) na Mashariki (mji mkuu ni Konstantinopoli).
 
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
* 17 Januari - Theodosius Mkuu, Kaisari wa Dola la Roma

Jamii:Karne ya 4
984

Makala hii inahusu mwaka **984 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
*20 Agosti - Papa Yohane XIV

Jamii:Karne ya 10
982

Makala hii inahusu mwaka **982 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 10
Papa Benedikto XV

thumb|right|Papa Benedikto XV.
**Papa Benedikto XV** (21 Novemba 1854 – 22 Januari 1922) alikuwa Papa kuanzia tarehe 3/6 Septemba 1914 hadi kifo chake. Alitokea Genova, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa **Giacomo della Chiesa**.

Alimfuata Papa Pius X (1903-14) akafuatwa na Papa Pius XI.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1854
Jamii:Waliofariki 1922
Jamii:Papa
Jamii:Wafransisko
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
980

Makala hii inahusu mwaka **980 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
**Afrika**
*Katika ufalme wa Tekrur, nasaba ya Dia Ogo wamefuatiliwa na nasaba ya Soninke Nyakate.

## Waliozaliwa 
* 15 Julai - Ichijo, mfalme mkuu wa Japani (986-1011)

## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 10
976

Makala hii inahusu mwaka **976 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa 
* 5 Februari - Sanjo, mfalme mkuu wa Japani (1011-1016)

## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 10
972

Makala hii inahusu mwaka **972 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa 
**bila tarehe**
* Papa Gregori V

## Waliofariki 
* 6 Septemba - Papa Yohane XIII

Jamii:Karne ya 10
968

Makala hii inahusu mwaka **968 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
## Waliozaliwa 
* 29 Novemba - Kazan, mfalme mkuu wa Japani (984-986)

## Waliofariki 
* 14 Machi - Mtakatifu Matilda wa Ringelheim, malkia wa Ujerumani

Jamii:Karne ya 10
963

Makala hii inahusu mwaka **963 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
* Chanzo cha mji wa Luxemburg

## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 10
954

Makala hii inahusu mwaka **954 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
## Waliozaliwa 
**bila tarehe**
* Alphege Mtakatifu, askofu mkuu Mkatoliki na mfiadini kutoka Uingereza

## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 10
950

Makala hii inahusu mwaka **950 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
**Afrika**
*Waajemi wengi hufika pwani la Afrika Mashariki, mmoja wao Hussein, mwanzilishi wa Kilwa Kisiwani.

## Waliozaliwa 
* 12 Juni - Reizei, mfalme mkuu wa Japani (967-969)

**bila tarehe**
*Papa Silvester II

## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 10
Papa Leo XIII

thumb|right|Papa Leo XIII.
**Papa Leo XIII** (2 Machi 1810 – 20 Julai 1903) alikuwa Papa kuanzia tarehe 20 Februari/3 Machi 1878 hadi kifo chake. Alitokea Carpineto Romano, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa **Vincenzo Gioacchino Raffaele Luigi Pecci**.

Alimfuata Papa Pius IX (1846-78) akafuatwa na Papa Pius X.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Leo XIII katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Waliozaliwa 1810
Jamii:Waliofariki 1903
Jamii:Papa
Jamii:Wafransisko
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
958

Makala hii inahusu mwaka **958 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 10
Papa Gregori XVI

thumb|right|Papa Gregori XVI.
**Papa Gregori XVI, O.S.B.Cam.** (18 Septemba 1765 – 1 Juni 1846) alikuwa Papa kuanzia tarehe 2/6 Februari 1831 hadi kifo chake. Alitokea Belluno, Italia.  

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa **Bartolomeo Alberto Cappellari**. 

Alimfuata Papa Pius VIII akafuatwa na Papa Pius IX.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Gregori XVI katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Waliozaliwa 1765
Jamii:Waliofariki 1846
Jamii:Wamonaki
Jamii:Wabenedikto
Jamii:Wakamaldoli
Jamii:Papa
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Papa Leo XII

thumb|right|Papa Leo XII.
**Papa Leo XII** (22 Agosti 1760 – 10 Februari 1829) alikuwa Papa kuanzia tarehe 28 Septemba/5 Oktoba 1823 hadi kifo chake. Alitokea Monticelli di Genga, Fabriano, Italia.

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa **Annibale della Genga**. 

Alimfuata Papa Pius VII akafuatwa na Papa Pius VIII.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Leo XII katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Waliozaliwa 1760
Jamii:Waliofariki 1829
Jamii:Papa
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Papa Pius VII

thumb|right|Papa Pius VII.
**Papa Pius VII, O.S.B.** (14 Agosti 1740 – 20 Agosti 1823) alikuwa Papa kuanzia tarehe 14/21 Machi 1800 hadi kifo chake. Alitokea Cesena, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa **Barnaba Chiaramonti**. 

Alimfuata Papa Pius VI akafuatwa na Papa Leo XII.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Pius VII katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Waliozaliwa 1740
Jamii:Waliofariki 1823
Jamii:Wamonaki
Jamii:Wabenedikto
Jamii:Papa
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Papa Pius VI

thumb|right|Papa Pius VI.
**Papa Pius VI** (27 Desemba 1717 – 29 Agosti 1799) alikuwa Papa kuanzia tarehe 15/22 Februari 1775 hadi kifo chake. Alitokea Cesena, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa **Giannangelo Braschi**. 

Alimfuata Papa Klementi XIV akafuatwa na Papa Pius VII.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Pius VI katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Waliozaliwa 1717
Jamii:Waliofariki 1799
Jamii:Papa
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Papa Klementi XIV

thumb|right|Papa Klementi XIV.
**Papa Klementi XIV, O.F.M.Conv.** (31 Oktoba 1705 – 22 Septemba 1774) alikuwa Papa kuanzia tarehe 19/28 Mei/4 Juni 1769 hadi kifo chake. Alitokea Sant'Arcangelo di Romagna, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa **Giovanni Vincenzo Antonio Ganganelli**. 

Alimfuata Papa Klementi XIII akafuatwa na Papa Pius VI.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Klementi XIV katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Waliozaliwa 1705
Jamii:Waliofariki 1774
Jamii:Wafransisko
Jamii:Papa
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
949

Makala hii inahusu mwaka **949 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
* 23 Oktoba - Yozei, mfalme mkuu wa Japani (884-887)

Jamii:Karne ya 10
945

Makala hii inahusu mwaka **945 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
**Afrika**
*Wamalay wengi huingia Madagaska.

## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 10
937

Makala hii inahusu mwaka **937 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa 
**bila tarehe**
*Papa Yohane XII

## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 10
936

Makala hii inahusu mwaka **936 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 10
928

Makala hii inahusu mwaka **928 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
*Desemba - Papa Leo VI
*Desemba - Papa Yohane X

Jamii:Karne ya 10
900

thumb|250px|Dunia katika 900

## Matukio 
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
*Januari - Papa Yohane IX

Jamii:Karne ya 9
897

Makala hii inahusu mwaka **897 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
* Novemba - Papa Romanus ameondoshwa madarakani.

## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
* Agosti - Papa Stefano VI
* Desemba - Papa Theodor II

Jamii:Karne ya 9
896

Makala hii inahusu mwaka **896 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio 
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
* 4 Aprili - Papa Formosus
* mwisho wa Aprili - Papa Boniface VI

Jamii:Karne ya 9
Papa Klementi XIII

thumb|right|Papa Klementi XIII.
**Papa Klementi XIII** (7 Machi 1693 – 2 Februari 1769) alikuwa Papa kuanzia tarehe 6/16 Julai 1758 hadi kifo chake. Alitokea Venezia, Italia. . 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa **Carlo Rezzonico**. 

Alimfuata Papa Benedikto XIV akafuatwa na Papa Klementi XIV.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Klementi XIII katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Waliozaliwa 1693
Jamii:Waliofariki 1769
Jamii:Papa
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Papa Benedikto XIV

thumb|right|Papa Benedikto XIV.
**Papa Benedikto XIV** (31 Machi 1675 – 3 Mei 1758) alikuwa Papa kuanzia tarehe 17/22 Agosti 1740 hadi kifo chake. Alitokea Bologna, Italia. . 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa **Prospero Lorenzo Lambertini**. 

Alimfuata Papa Klementi XII akafuatwa na Papa Klementi XIII.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Benedikto XIV katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Waliozaliwa 1675
Jamii:Waliofariki 1758
Jamii:Papa
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Papa Klementi XII

thumb|right|Papa Klementi XII.
**Papa Klementi XII** (7 Aprili 1652 – 6 Februari 1740) alikuwa Papa kuanzia tarehe 12/16 Julai 1730 hadi kifo chake. Alitokea Firenze, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Lorenzo Corsini*. 

Alimfuata Papa Benedikto XIII akafuatwa na Papa Benedikto XIV.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Klementi XII katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Waliozaliwa 1652
Jamii:Waliofariki 1740
Jamii:Papa
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Papa Benedikto XIII

thumb|right|Papa Benedikto XIII
**Papa Benedikto XIII, O.P.** (2 Februari 1649 – 21 Februari 1730) alikuwa Papa kuanzia tarehe 29 Mei/4 Juni 1724 hadi kifo chake. Alitokea Gravina, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Pietro Francesco Orsini*. 

Alimfuata Papa Inosenti XIII akafuatwa na Papa Klementi XII.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Benedikto XIII katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Waliozaliwa 1649
Jamii:Waliofariki 1730
Jamii:Wadominiko
Jamii:Papa
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
895

Makala hii inahusu mwaka **895 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 9
Papa Innocent XIII

thumb|right|Papa Inosenti XIII.
**Papa Innocent XIII** (13 Mei 1655 – 7 Machi 1724) alikuwa Papa kuanzia tarehe 8/18 Mei 1721 hadi kifo chake. Alitokea Poli, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Michelangelo Conti*. 

Alimfuata Papa Klementi XI akafuatwa na Papa Benedikto XIII.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Inosenti XIII katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Waliozaliwa 1655
Jamii:Waliofariki 1724
Jamii:Papa
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Papa Klementi XI

thumb|right|Papa Klementi XI.
**Papa Klementi XI** (23 Julai 1649 – 19 Machi 1721) alikuwa Papa kuanzia tarehe 23/30 Novemba/8 Desemba 1700 hadi kifo chake. Alitokea Urbino, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Giovanni Francesco Albani*. 

Alimfuata Papa Inosenti XII akafuatwa na Papa Inosenti XIII.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Sala maarufu iliyosambazwa kwa jina lake
Nasadiki, Bwana, lakini nisadiki kwa imara zaidi;
natumaini, lakini nitumaini kwa hakika zaidi;
napenda, lakini nipende kwa ari zaidi;
nasikitika, lakini nisikitike kwa nguvu zaidi.

Nakuabudu kama asili ya vyote; nakutamani kama lengo kuu;
nakusifu kama mfadhili wa kudumu; nakulilia kama mtetezi wa kufaa.

Uniongoze kwa hekima yako, unidhibiti kwa haki yako,
unifariji kwa wema wako, unilinde kwa uwezo wako.

Bwana, nakutolea ya kuwaza ili yakuelekee wewe,
ya kusema yakuhusu wewe,
ya kufanya yawe kadiri yako,
ya kuvumilia yake kwa ajili yako.

Nataka chochote unachotaka, nataka kwa sababu unataka,
nataka jinsi unavyotaka, nataka mpaka utakapotaka.

Naomba, Bwana: angaza akili, washa utashi,
safisha moyo, takasa roho.

Nilie juu ya maovu yaliyopita, nifukuze vishawishi vijavyo,
nirekebishe maelekeo mabaya, nistawishe maadili ya kufaa.

Mungu mwema, unipatie upendo kwako, chuki kwangu,
ari kwa jirani, dharau kwa ulimwengu.

Nijitahidi kutii wakubwa, kusaidia walio chini yangu,
nishauri marafiki, nisamehe maadui.

Nishinde tamaa kwa maisha magumu, uroho kwa ukarimu,
hasira kwa upole, uvuguvugu kwa umotomoto.

Unifanye niwe na busara katika maamuzi, niwe na msimamo katika hatari,
niwe mvumilivu katika matatizo, na mnyenyekevu katika mafanikio.

Ee Bwana, fanya niwe mwangalifu katika sala, niwe na kiasi katika mali,
niwe na bidii katika majukumu, niwe imara katika nia.

Nijitahidi kuwa na usafi wa ndani, utaratibu wa nje,
maongezi bora, maisha yanayofuata mipango.

Nikeshe kwa bidii kutawala umbile, kustawisha neema,
kufuata sheria, kustahili wokovu.

Nijifunze kwako yalivyo duni mambo ya dunia,
yalivyo makuu mambo ya Kimungu,
yalivyo mafupi mambo yapitayo,
yanavyodumu yale ya milele.

Unijalie nijiandae kwa kifo, niogope hukumu,
nikimbie moto, nipate paradiso.

Kwa njia ya Kristo Bwana wetu. Amina.

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
* Papa Klementi XI katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Waliozaliwa 1649
Jamii:Waliofariki 1721
Jamii:Papa
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Papa Innocent XII

thumb|right|Papa Inosenti XII.
**Papa Innocent XII** (13 Machi 1615 – 27 Septemba 1700) alikuwa Papa kuanzia tarehe 12/15 Julai 1691 hadi kifo chake. Alitokea Spinazzola, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Antonio Pignatelli*. 

Alimfuata Papa Aleksanda VIII akafuatwa na Papa Klementi XI.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Innocent XII katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Waliozaliwa 1615
Jamii:Waliofariki 1700
Jamii:Papa
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia