open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Feroza Adam

**Feroza Adam**, (16 Agosti, 1961 – 9 Agosti, 1994) alikuwa mwanaharakati wa kisiasa wa Afrika Kusini, mtangazaji wa African National Congress na mashirika mengine. Alichaguliwa kwenye Bunge mnamo mwaka 1994, muda mfupi kabla ya kufariki kwa ajali ya gari.

## Maisha ya Awali 
Feroza Adam alilelewa katika kitongoji cha Lenasia, Johannesburg, katika familia ya Kiislamu. Alisoma katika Chuo Kikuu cha Witwatersrand, ambako alijishughulisha na siasa kama mwanachama wa vikundi vya wanafunzi vilivyoshirikiana na shirika la *Transvaal Indian Congress* . Alifanya kazi katika bodi ya utendaji ya *Shirika la Wanafunzi wa Azania*. Baadaye sana aliedelea na masomo zaidi ya uhusiano wa kimataifa na diplomasia katika *Taasisi ya Mahusiano ya Kimataifa ya Clingendael*, nchini Uholanzi. 

## Kazi 
Feroza Adam alifundisha shule baada ya kumaliza chuo. Alijiunga na shirikisho la wanawake wa Transvaal (*Federation of Transvaal Women* /FEDTVAW) na shirikisho la wanawake wa Afrika Kusini (*Federation of South African Women*), na tangu mwaka 1984 hadi 1990 alitumikia shirikisho la mwisho kama mtangazaji. Kuanzia 1988, alifanya kazi kwa wakati wote kwenye *United Democratic Front* . Alisaidia kuanzisha ofisi ya kikanda ya African National Congress kwa Pretoria-Witwatersrand-Vereeniging, na alifanya kazi katika kamati ya uongozi ya *Muungano wa Kitaifa wa Wanawake* . Alikuwa katibu wa utangazaji wa Ligi ya Wanawake ya ANC tangu 1992 hadi 1993.  Mnamo 1990, alitoa hotuba kwenye mkutano wa kitaifa wa wanawake, na akasema:"Ni muhimu kwetu kuwaunganisha wanawake waliojitolea kwa Afrika Kusini ya kidemokrasia isiyo na ubaguzi wa rangi, wala ubaguzi wa kijinsia. Vinginevyo tutajikuta katika hali sawa na wanawake kutoka nchi nyingine katika zama za baada ya ukombozi. Baada ya kuhangaika pamoja na wanaume wao kwa ajili ya ukombozi, wanawake wandugu walipata msimamo wao haujabadilika. Tunahitaji kusisitiza msimamo wetu kama wanawake kwa nguvu zaidi sasa kuliko hapo awali, na tunaweza tu kufanya hivyo kama sauti moja, yenye umoja na ukubwa." Mnamo 1994, alichaguliwa kuwa Mbunge wa Bunge la Kitaifa, katika serikali ya kwanza iliyochaguliwa kidemokrasia nchini Afrika Kusini . 

## Viungo vya Nje 
* Zubeida Bux, "Majukumu yanayobadilika ya Wanawake wa Kiislamu nchini Afrika Kusini"  (Tasnifu ya MA, Chuo Kikuu cha KwaZulu-Natal, 2004).

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini
Jamii:Waliofariki 1994
Jamii:Waliozaliwa 1961
Jamii:FFD22
Zainab Asvat

**Dk. Zainab Asvat**alizaliwa mnamo mwaka (1920 - 30 Novemba, 2013) alikuwa mwanaharakati wa kupinga ubaguzi wa rangi wa Afrika Kusini . Asvat alisomea  udaktari, lakini alikuwa akifanya siasa muda mwingi wa maisha yake.

Asvat alikuwa mwanamke wa kwanza Mwislamu kuwa daktari nchini Afrika Kusini .  Mumewe, Dr.Zain Kazi ni daktari na katibu wa *Transvaal Indian Congress* 

## Maisha ya Awali na Elimu 
Asvat alikuwa mmoja wa watoto kumi na moja wa Ebrahim na Fatima Asvat.  Babake Asvat alimpeleka binti yake kwenye mikutano ya kisiasa alipokuwa msichana na hii ilimsaidia kupata uzoefu wa kisiasa mapema. Alikuwa msichana wa kwanza wa Kiislamu kusoma shule ya upili katika Transvaal Katika miaka ya 1940. Alisomea udaktari katika Chuo Kikuu cha Witwatersrand baada ya kushawishiwa na Yusuf Dadoo ambaye alirejea kutoka kwa masomo yake ya matibabu huko Edinburgh . 

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini
Jamii:Waliofariki 2013
Jamii:FFD22
Margaret Ballinger

**Margaret Ballinger** (née **Hodgson** ; 1894–1980) alikuwa Rais wa kwanza wa Chama cha *Liberal Party of South Africa* na Mbunge nchini Afrika Kusin. Mnamo 1944, Ballinger alijulikana kama "Queen of the Blacks" na jarida la *TIME* . 

## Wasifu 
Margaret Hodgson alizaliwa Glasgow, Scotland mwaka 1894 na kuhamia Afrika Kusini na familia yake alipokuwa mtoto. Baba yake alifika kabla tu ya Vita vya Boer na kuishia kupigana na Waingereza. Hodgson (Ballinger) alisoma katika *Chuo cha Huguenot* huko Wellington kabla ya kuendelea na masomo yake huko Uingereza. Huko Uingereza alienda Chuo cha Somerville, Oxford .

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini
Jamii:Waliofariki 1980
Jamii:Waliozaliwa 1894
Jamii:FFD22
Jean Bernadt

**Jean Bernadt** (née Alkin) (19 Mei, 1914 - 9 Aprili, 2011) alikuwa mwanaharakati wa kupinga ubaguzi wa rangi wa Afrika Kusini. 

Alikuwa mwanachama hai wa Chama cha  *Communist Party of South Africa* (CPSA), *Congress of Democrats*, na taasisi ya *Federation of South African Women*. Mnamo 1940 aliolewa na Himan (Himie) Bernadt na akapata watoto watatu.

## Elimu  
1934 - Shule ya Upili ya Cape Town

1936 - *Chuo Kikuu cha New York* - alisoma Fasihi ya Amerika

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini
Jamii:Waliofariki 2011
Jamii:Waliozaliwa 1914
Jamii:FFD22
Ayanda Denge

**Ayanda Denge** (alifariki 24 Machi, 2019) alikuwa raia wa Afrika Kusini aliyebadili jinsia na  kuwa mwanamke, alikua mwathirika wa biashara ya ngono. Alikuwa mtetezi wa watu waliobadili jinsia, waathirika wa biashara ya ngono, na kukomesha ukahaba .  Alikuwa mwenyekiti wa kikosi kazi cha Elimu na Utetezi wa kazi za ngono cha *Sex Workers Education and Advocacy Taskforce*  (SWEAT). Denge alisema kuwa, "kubadili jinsia ni ... dozi mara tatu ya unyanyapaaji na ubaguzi". 

## Maisha ya Awali 
Denge alikuwa Mxhosa, na alikulia katika mji wa Port Elizabeth, katika Rasi ya Mashariki nchini Afrika Kusini. 

## Kazi 
Denge alianza kazi Johannesburg, na baadaye alisafiri katika miji mingine ya kusini mwa Afrika ikiwa ni pamoja na Harare, Durban, Cape Town, Port Elizabeth, na Victoria Falls .  Alikuwa mfanyabiashara wa ngono kwa zaidi ya miaka 15. 

Denge alifanya kazi kama mratibu wa uhamasishaji wa Harakati za Wafanyabiashara ya Ngono wa Sisonke (*Sisonke Sex Worker Movement* /Sisonke) kwa miaka miwili.

## Marejeo 
Jamii:FFD22
Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini
Jamii:Waliofariki 2019
Molly Blackburn

**Molly Bellhouse Blackburn** (12 Novemba 1930 - 28 Desemba 1985) alikuwa mwanaharakati wa kupinga Ubaguzi wa rangi wa Afrika Kusini, mwanaharakati wa kisiasa, mwanaharakati wa haki za kiraia, aliyeheshimiwa sana na watu wote, weusi na weupe.

## Wasifu 
Molly Bellhouse alizaliwa huko Port Elizabeth, Afrika Kusini, binti yake Elgar Bellhouse (Buller) Pagden, aliyekuwa mwenyekiti wa Chama cha *Progressive Party* (PP) cha Port Elizabeth ambaye alisisitiza maadili ya uhuru na maendeleo kwa binti yake. 

Alipohitimu kutoka Rhodes na shahada ya BA baada ya kumaliza shule mnamo 1947 na kuhitimu akiwa na darasa la kwanza, Blackburn alitumia wakati kufundisha huko London kabla ya kutua Ubelgiji. Miaka saba baadaye hata hivyo alirudi Port Elizabeth na kujiunga na *Black Sash*, kikundi cha wanaharakati kilichoanzishwa mwaka 1955 na wanawake sita (*Jean Sinclair, Elizabeth McLaren, Ruth Foley, Tertia Pybus, Jean Bosazza* na *Helen Newton-Thompson*), lakini hatimaye aliondoka. kutokana na kile alichoona kama "hafanya kazi" kama Sash.

Mnamo 1981 alianza kazi yake ya kisiasa kwa kushinda kiti cha Baraza la Mkoa wa Walmer, Port Elizabeth, kupitia chama cha *Progressive Federal Party* (PFP). Di Bishop, ambaye angekuwa rafiki wa maisha na mwanaharakati mwenzake pia alishinda kiti cha udiwani mwaka huo. Di Bishop alikuwa amejiunga na Black Sash mwaka 1978 na Molly akarejea katika utaratibu huo mwaka 1982 akiwa na mawazo yake mengi 

Yeye na Di walianza kuchunguza urekebishaji wa kodi na ufyatuaji risasi wa polisi. Walianza kuonekana kama "wasumbufu" na wenye mamlaka. Alipokea vitisho vya kuuawa na alikamatwa mara chache. 

Mnamo 28 Desemba, 1985, Molly na Brian Bishop (mume wa Di Bishop) waliuawa katika ajali ya gari kati ya *Oudshoorn* na Port Elizabeth . Di Bishop na dada yake Molly na abiria wengine walijeruhiwa. Alikuwa na umri wa miaka 55 na Brian Bishop alikuwa na umri wa miaka 51.

Katika mazishi yake ambayo yalifanyika katika Kanisa la St John's huko Port Elizabeth mnamo 1 Januari 1986, umati wa watu 20,000 wengi wao wakiwa Waafrika Kusini weusi walikusanyika kuomboleza kifo chake.  Blackburn aliacha mumewe na watoto wao saba.

## Urithi 
**Shule ya Upili ya Molly Blackburn** ilipewa jina kwa heshima yake huko Kwanobuhle, pamoja na **Ukumbi wa Kumbukumbu ya Molly Blackburn** katika Chuo Kikuu cha Cape Town .

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* *Dispatch Online*, 12 Desemba 2002
Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini
Jamii:Wanaharakati wa Afrika Kusini
Jamii:Waliofariki 1985
Jamii:Waliozaliwa 1930
Jamii:FFD22
Sarah Carneson

**Sarah Carneson**, (17 Juni, 1916 – 30 Oktoba, 2015) alikuwa mratibu wa wafanyakazi wa Afrika Kusini na mwanaharakati wa kupinga ubaguzi wa rangi.

## Maisha ya awali 
Sarah Rubin alizaliwa mnamo 1916, huko Johannesburg, binti wa wahamiaji wa Kiyahudi wa Ulaya Mashariki Zelic Rubin (fundi cherehani) na Anna Rubin. Wazazi wake walikuwa miongoni mwa waanzilishi wa chama cha  *Communist Party* nchini Afrika Kusini, na Rubin alipokua mdogo alijiunga na Ligi ya Vijana ya Kikomunisti akiwa kama kijana. 

## Kazi 
Sarah Rubin alifanya kazi katika ofisi za Chama cha Kikomunisti huko Johannesburg, kama mwanamke kijana, na alikuwa mwanachama wa Ligi dhidi ya Ufashisti na Vita. Alifundisha madarasa ya kusoma na kuandika kwa wafanyikazi, na alifanya kazi katika duka la vitabu la chama, huko Johannesburg. Kuanzia 1936 hadi 1940, alijihusisha na upangaji wa wafanyikazi, na wafanyikazi wa tumbaku na wafanyikazi wa sukari huko Durban . Mnamo 1945, alikua katibu mkuu wa Jumuiya ya Reli na Bandari ya Afrika Kusini, iliyoko Cape Town. 

Sarah na mumewe wote walipigwa marufuku kutoka kwa mikusanyiko ya watu chini ya sheria ya  Kukandamiza Ukomunisti (*Suppression of Communism Act)* ya 1950. Kuendelea kwake kujihusisha na Chama cha Kikomunisti kulipelekea Fred Carneson kukamatwa na kuhukumiwa mnamo mwaka 1956. Sarah Carneson pia aliwekwa kizuizini, mwaka 1960, na kuachiliwa kwa msamaha ili kubaki, chini ya usimamizi, huko Cape Town. Fred alifungwa gerezani mwaka 1965, na Sarah akaondoka Afrika Kusini na kuelekea Uingereza mwaka 1968. Huko Uingereza aliendelea kufanya kazi katika vyama vya wafanyikazi, na katika gazeti la *Morning Star* . Akina Carneson waliunganishwa tena mwaka 1972, wakiwa uhamishoni huko London. Wenzi hao walirudi Afrika Kusini mnamo mwaka 1991. 

## Maisha binafsi 
Sarah Rubin aliolewa na Fred Carneson mnamo mwaka 1943, alipokuwa bado kazini katika Vita vya Pili vya Dunia. Walikuwa na watoto watatu, Lynn, John, na Ruth. Sarah alikuwa mjane Fred Carneson alipofariki mwaka 2000.  Alifariki mnamo 2015, akiwa na umri wa miaka 99, huko Muizenberg, Cape Town.  "Tukio la kumbukumbu ya kitaifa" lilifanyika Cape Town, na kuhudhuriwa na viongozi wa Chama cha Kikomunisti cha Afrika Kusini, African National Congress, na Cosatu . 

Binti yao Lynn alichapisha wasifu wa Carnesons, *Red in the Rainbow: Maisha na Nyakati za Fred na Sarah Carneson* (2011).  Kulipokuwa na maonyesho yanayohusiana kuhusu Carnesons, pia yenye jina la "Red in the Rainbow", katika Jumba la Makumbusho la Slave Lodge(*Slave Lodge Museum*) mwaka 2015. 

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini
Jamii:Watu kutoka Johannesburg
Jamii:Waliofariki 2015
Jamii:Waliozaliwa 1916
Jamii:FFD22
Moses Kuria

thumbnail|right|200px| Moses Kuria
**Moses Kuria** ni mwanasiasa wa Kenya, aliyechaguliwa mwaka wa 2017 kuwa mbunge wa eneo bunge la Gatundu Kusini, ambapo raisi wa nne wa jamhuri ya Kenya Uhuru Kenyatta alizaliwa.

## Tanbihi
Jamii:Wanasiasa wa Kenya
Nan Cross

**Nan Cross**, (3 Januari, 1928 - 14 Julai, 2007) alikuwa mwanaharakati wa kupinga ubaguzi wa rangi wa Afrika Kusini.

## Maisha ya awali 
Cross alizaliwa Pretoria, Afrika Kusini kabla ya enzi za ubaguzi wa rangi, wakati ubaguzi wa rangi haukuwa rasmi.  Baba yake alifanya kazi kama wakili wa Halmashauri ya Jiji la Pretoria . Cross alikuwa mshiriki wa maisha yake yote wa Kanisa la Baptist,  ingawa kanisa halikuwa na historia ya uharakati wa kijamii.

Alihitimu kutoka Shule ya upili ya wasichana ya Pretoria . Alihitimu kutoka Chuo Kikuu cha Rhodes na shahada ya Sayansi ya jamii. Cross alikuwa mfanyakazi wa kijamii kwa kitaaluma.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini
Jamii:Watu kutoka Johannesburg
Jamii:Waliozaliwa 1928
Jamii:Waliofariki 2007
Jamii:FFD22
Ethel de Keyser

**Ethel de Keyser** , OBE alizaliwa mnamo mwaka (4 Novemba, 1926 - 16 Julai, 2004) alikuwa mwanaharakati wa kupinga ubaguzi wa rangi kutoka Afrika Kusini aliyeishi London, Uingereza.

## Maisha ya Awali 
Ethel Tarshish alizaliwa mnamo mwaka 1926, kwa wazazi Wayahudi ambao walihamia Afrika Kusini mara tu baada ya kuzaliwa kwake. (Baadhi ya kumbukumbu ziliweka kuzaliwa kwake huko Vilnius, baadhi Afrika Kusini. )  Baba yake alikuwa na kiwanda cha nguo nchini Afrika Kusini. Alienda kusoma chuo kikuu huko Uingereza na kuwa raia wa Uingereza. Alirudi Afrika Kusini mnamo 1960 baada ya mauaji ya *Sharpeville* na kuzuiliwa kwa kaka yake Jack Tarshish. 

Baada ya 1994, kazi yake ilihama kutoka kwa mtazamo wa kupinga ubaguzi wa rangi kwenda katika masuala ya afya na elimu nchini Afrika Kusini, pamoja na VVU/UKIMWI.  Alitunukiwa *OBE* kwa kazi yake katika masuala ya haki za binadamu mwaka 2001. 

## Maisha Binafsi 
Ethel Tarshish aliolewa na mwigizaji David de Keyser kwa miaka kumi (kutoka 1949 hadi 1959), na alikuwa na uhusiano wa muda mrefu na mwandishi George Lamming .  

Ethel de Keyser alifariki akiwa na umri wa miaka 77 mnamo 16 Julai 2004, baada ya mshtuko wa moyo. 

## Viungo vya nje 
* "Ethel de Keyser", *Historia ya Afrika Kusini Mtandaoni* (2011).
* Klipu mbili za sauti kutoka kwa mahojiano ya 2000 na de Keyser , katika *Mbele kwa Uhuru: Historia ya Harakati za Kupambana na Ubaguzi wa* Rangi wa Uingereza AAM.
* *Umesikia kutoka Johannesburg?* (2010), mfululizo wa filamu wa hali halisi wa sehemu saba kuhusu harakati za kimataifa za kupinga ubaguzi wa rangi, uliotayarishwa na kuongozwa na Connie Field .
* "Karatasi zinazohusiana na Ethel de Keyser", Kumbukumbu za Bodleian na Maandishi.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini
Jamii:Wanaharakati wa Afrika Kusini
Jamii:Waliofariki 2004
Jamii:Waliozaliwa 1926
Jamii:FFD22
Sidi Boushaki

**Abu Ishaq Ibrahim Ibn Faïd az-Zawawi**, anayejulikana zaidi kama **Sidi Boushaki** (إبراهيم بن فايد الزواوي) (1394 CE/796 AH - 1453 CE/857 AH) alikuwa mwanatheolojia maliki, mfafanuzi wa lugha ya Kiarabu na Kurani karibu na mji wa Thenia, kilomita 54 mashariki mwa Algiers. Alilelewa katika mazingira ya kiroho yenye maadili ya hali ya juu ya Kiislamu.

## Vitabu
Kazi zake zinajumuisha vipengele kadhaa vya sayansi ya Kiislamu, vikiwemo:

### Ufafanuzi na Sayansi za Quran
*Tafsir al-Zawawi ni tafsiri (tafsir) ya Qurani (kwa Kiarabu: تفسير الزواوي).

### Sheria ya Kiislamu
* Tuhfat Al-Mushtaq ni maelezo mafupi ya Mukhtasar Khalil katika fiqhi ya Maliki (Kiarabu: تحفة المشتاق في شرح مختصر خليل).
* Kuwezesha Njia ya dondoo ya maua ya Rawd Khalil ni maelezo ya mukhtasar Khalil mukhtasari wa fiqhi ya Maliki (Kiarabu: تسهيل السبيل لمقتطف أزهار روض خليل).
* Mafuriko ya Mto Nile ni maelezo ya mukhtasar Khalil mukhtasari wa sheria ya Maliki (Kiarabu: فيض النيل).

### Lugha ya Kiarabu
* Shairi la Sidi Boushaki: Shairi katika kueleza kanuni za uchanganuzi wa kisarufi na Ibn Hisham al-Ansari (Kiarabu: نظم قواعد الإعراب لابن هشام).
* Talkhis al-Talkhis ni maelezo ya kitabu juu ya balagha, maana na kauli (Kiarabu: تلخيص التلخيص).
* Kitabu kinachoelezea Al-Alfiyya cha Ibn Malik (Kiarabu: شرح ألفية ابن مالك).

## Tazama pia 
* Algeria
* Usufii

## Marejeo 
## Vyanzo 
* Shairi katika kueleza kanuni za uchanganuzi wa kisarufi na Ibn Hisham al-Ansari (نظم قواعد الإعراب لابن هشام للمؤلف سيدي بوسحاقي)

## Kijisomea 
* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

## Viungo vya nje 
* 
* 
* 
* 
* 

Jamii:Waliozaliwa 1394
Jamii:Waliofariki 1453
Jamii:Watu wa Algeria
Jamii:Waislamu
Jamii:Sufii
Jamii:Familia Boushaki
Sheena Duncan

**Sheena Duncan**, (7 Desemba, 1932 - 4 Mei, 2010) alikuwa mwanaharakati na mshauri wa kupinga Ubaguzi wa rangi wa Afrika Kusini. Duncan alikuwa binti wa Jean Sinclair, mmoja wa waanzilishi-wenza wa shirika la *Black Sash*, kikundi cha wanawake weupe, wa tabaka la kati wa Afrika Kusini ambao walitoa msaada kwa Waafrika Kusini weusi na kutetea kukomeshwa kwa mfumo wa ubaguzi wa rangi bila kutumia nguvu. Duncan alihudumu mihula miwili kama kiongozi wa Black Sash. 

## Maisha ya Awali 
Sheena alizaliwa Johannesburg, Afrika Kusini mwaka 1932 wa wazazi wake Robert na Jean Sinclair. Baba yake alikua mhasibu, alizaliwa Scotland na alienda Afrika Kusini baada ya Vita vya Kwanza vya Dunia na aliathiriwa na maoni yake ya ukandamizaji wa kibali cha ardhi katika Nyanda za Juu za Scotland. .   Mama yake Jean alihusika katika siasa za ndani katika vyama kama *United Party*,  *Progressive Party* na kama diwani wa jiji. .  Wakati wa ujana wake alikaa kwa muda huko Rhodesia ya Kusini kabla ya kuondoka hadi Scotland ambako alisoma katika Chuo *cha Edinburgh* cha sayansi ya ndani, na kufuzu mwaka 1953. 

Aliporudi Afrika Kusini aliolewa na mbunifu Neil Duncan mwaka 1955 na wakaishi Rhodesia ya Kusini ambako alifanya kazi kama mwalimu wa sayansi ya nyumbani.  . Mama yake alipostaafu mwaka 1975, Duncan alikua rais wa *Black Sash* kuanzia 1975 hadi 1978 kisha akahudumu kama makamu wa rais kabla ya kuchaguliwa tena mwaka 1982 hadi 1986.  Alitumia muda wake katika shirika kuhariri jarida la Black Sash na kusimamia tawi la Johannesburg la ofisi ya ushauri ya Sash.  Pia alikuwa Mratibu wa Kitaifa wa Sash wa Ofisi za Ushauri na mjumbe wa mtendaji mkuu wa kitaifa wa Sash na mwanachama mwanzilishi wa Black Sash Trust. 

Mbali na kazi yake ya Black Sash, kazi yake kama mwanaharakati wa haki za binadamu inamjumuisha kama mjumbe wa kamati ya *National Coordinating Committee*, Bodi Huru ya Uchunguzi wa Ukandamizaji Usio Rasmi, Mlinzi wa Jumuiya ya Kukomesha Uhamisho. Adhabu ya Kifo na kufanya kazi na Kampeni ya Kukomesha Uandikishaji . 

Kazi yake ya kidini ilijumuisha maswala yanayohusu haki na amani ndani ya kanisa la Anglikana na hatua za moja kwa moja zisizo za vurugu na ilikuwa moja ya kanuni mbili za mwanamke, kabla ya wanawake kutawazwa kama mapadri nchini Afrika Kusini, kama Canon wa Kanisa Kuu la Mtakatifu Maria Bikira. mjini Johannesburg. Alikuwa Makamu wa Rais wa Baraza la Makanisa la Afrika Kusini mwaka 1987 hadi 1990 na kisha kama Makamu wa Rais na Mkuu wa kundi hilohilo kuanzia 1990 hadi 1993. 

## Kazi Alizochapisha 
Duncan aliandika makala kadhaa, vijitabu na vijitabu, hasa kuhusu masuala kama vile kuondolewa kwa nguvu na kupitisha sheria. Katika miaka ya 1970, alijiunga na Kundi la ''Church's Challenge Group* la Anglikana, harakati zilitaka kukomesha ubaguzi wa rangi ndani ya kanisa. Pia aliwakilisha Kanisa la Anglikana kwenye mgawanyo wa haki na maridhiano ya Baraza la Makanisa la Afrika Kusini (*South African Council of Churches*/*SACC'').

* 
* 
* 
* 
* 

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini
Jamii:Watu kutoka Johannesburg
Jamii:Waliofariki 2010
Jamii:Waliozaliwa 1932
Jamii:FFD22
Betty Krosbi Mensah

**Betty Nana Efua Krosbi** (jina hili pia huandikwa **Crosby** au **Krosby** **Mensah**; alizaliwa Donkorkrom, Mkoa wa Mashariki, 29 Agosti 1980) ni mwanamke mwanasiasa nchini Ghana na Mbunge wa jimbo la Afram Plains North katika eneo la Mashariki mwa Ghana. Yeye ni mwanachama wa chama cha National Democratic Congress.

## Maisha ya Awali na Elimu 
Betty Krosbi Mensah ana shahada ya awali  katika masuala ya Utawala wa Biashara kutoka Chuo Kikuu cha Zenith, na Diploma ya Juu ya Taifa *(Higher National Diploma)* katika fani ya Uhasibu kutoka Chuo Kikuu cha Kiufundi cha Koforidua.

## Kazi ya siasa 
Kabla ya kuwa Mbunge, Mensah alikuwa Mkurugenzi mkuu wa kampuni ya  Best Pat Ghana Limited kuanzia mwaka wa 2013 hadi mwaka 2016. Pia aliwahi kuwa Naibu Mratibu wa Pili wa Ajira kwa Vijana Kitaifa nchini humo kutoka mwaka 2009 hadi mwaka 2013. Mensah pia alikuwa Mratibu wa  Jinsia na Maendeleo wa Chama cha Mikopo cha Ushirika cha Ghana kutoka mwaka 2003 hadi mwaka 2005.

### Mchakato wa kugombea Ubunge 
Katika uchaguzi mkuu wa Ghana wa mwaka 2016 wa kugombea kiti cha Ubunge wa jimbo la Afram Plains, Betty alijizolea jumla ya kura 18,121 kati ya kura 23,606 zilizopigwa akiwa ni sawa na 78.44% na kumshinda Isaac Ofori-Koree wa chama cha New Patriotic Party, Cornelius Agbeku wa chama cha National Democratic Party na Micheal Ampontia wa Chama cha Convention People's Party  na ivyo kushinda kiti katika Bunge la 7 la Jamhuri ya Ghana. Katika uchaguzi Mkuu wa mwaka 2020, alimudu tena kutetea kiti chake katika Uwanda wa Kwahu Afram Kaskazini kwa kupata 18,543 ikiwa ni sawa na 67.8% ya jumla ya kura (27,986).

### Majukumu Bungeni 
Katika bunge la nane akiwa Mbunge ametumikia kama mjumbe katika Kamati ya Jinsia na Watoto na Kamati ya Afya ya Bunge hilo. Betty ni Mkristo wa Kanisa Katoliki.

## Marejeo 
Jamii:USLW Iringa
Jamii:Wanawake wa Ghana
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanasiasa wa Ghana
Aden Bare Duale

thumb|Aden Duale, 2023
**Aden Bare Duale** (alizaliwa katika Kaunti ya Garissa, 15 Juni 1969) ni mwanasiasa mashuhuri nchini Kenya na mwanachama wa chama cha United Democratic Alliance (UDA).  

Alipata elimu yake ya msingi katika Shule ya Msingi ya Garissa, akamaliza mwaka wa 1981, kisha akaendelea na masomo ya sekondari katika Shule ya Upili ya Garissa na baadaye Moi Forces Academy, Nairobi, ambapo alihitimu mwaka wa 1987. Baadaye, alijiunga na Chuo Kikuu cha Moi na kupata shahada ya Elimu, kisha akapata shahada ya uzamili ya Biashara kutoka Chuo Kikuu cha Kilimo na Teknolojia cha Jomo Kenyatta (JKUAT).

Katika uchaguzi wa mwaka 2007, Duale alichaguliwa kama Mbunge wa Eneo Bunge la Dujis kupitia tiketi ya chama cha Orange Democratic Movement (ODM). Baadaye alihama kutoka ODM na kujiunga na chama cha United Republican Party (URP), ambapo alichaguliwa tena kama Mbunge wa Garissa Mjini katika uchaguzi wa 2013 na 2017. 

Mnamo tarehe 9 Agosti 2022, Duale alichaguliwa tena kama Mbunge wa Garissa Mjini kupitia tiketi ya chama cha UDA. Hata hivyo, mnamo Oktoba 2022, Rais William Ruto alimteua kuwa Waziri wa Ulinzi katika serikali yake, nafasi aliyoshikilia hadi Julai 2024, alipohamishiwa kuwa Waziri wa Mazingira, Mabadiliko ya Tabianchi na Misitu. 

Kwa kuwa katiba ya Kenya hairuhusu mtu kushikilia nafasi ya uwaziri na ubunge kwa wakati mmoja, Duale alilazimika kujiuzulu kama Mbunge wa Garissa Mjini baada ya kuteuliwa kuwa Waziri wa Ulinzi.

## Marejeo
Jamii:Wabunge wa Kenya tangu uchaguzi wa 2017
Jamii:WikiForUniversity projects in Kenya
Midi Achmat

**Taghmeda Achmat**, pia anajulikana kama **Midi Achmat**, ni mmoja wa wanaharakati wasagaji wanaojulikana sana nchini Afrika Kusini.  Achmat alianzisha kampeni za *Treatment Action Campaign* (TAC) akiwa pamoja na mshirika wake na mwanaharakati mwenzake *Theresa Raizenberg* mnamo 10 Desemba, 1998.

## Wasifu 
Taghmeda "Midi" Achmat alitoka katika familia ya wanaharakati wa kupinga ubaguzi wa rangi wa Cape Malay, na ni mwanachama wa jumuiya ya *Cape Colored* . Kaka yake Zackie Achmat ni mwanaharakati na mtengenezaji wa filamu.  Achmat alikutana na mwenza wake Theresa Raizenberg mnamo 1986, wakati wawili hao walipokuwa vijana. Raizenberg alitambulishwa kwa Achmat kupitia kwa shangazi, na alikuwa tayari amekutana na kaka yake Achmat Zackie. Achmat na Raizenberg walifungamana juu ya riwaya za wasagaji na wote wakawa wanachama hai katika jumuiya ya *LGBT* ya Cape Town . 

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini
Jamii:Waandishi wa Afrika Kusini
Jamii:Watu walio hai
Jamii:FFD22
Mapatano ya Budapest ya 1994

**Mapatano ya Budapest ya 1994** *(Kiing. Budapest Memorandum on Security Assurances)*  ni makubaliano kati ya Urusi, Ufalme wa Maungano na Marekani kuhusu Ukraine, Belarus na Kazakhstan.

Nchi hizo tatu zilizokuwa sehemu ya Umoja wa Kisovyeti hadi mwaka 1991 zilikuwa tayari kuachana na silaha za nyuklia ambazo ziliwahi kurithi wakati wa uhuru na kuzikabidhi kwa Urusi. Hapo washiriki watatu wa Mapatano ya Budapest waliahidi kwa kila nchi kuheshimu uhuru na mipake yake na kutoitisha au kutumia silaha dhidi yake kamwe.

Urusi, Ufalme wa Maungano na Marekani ziliahidi katika mapatano hayo

# kuheshimu uhuru na mamlaka na mipaka ya Ukraini, Belarus na Kazakhstan  iliyopo wakati wa 1994
# kutotumia matishio au nguvu dhidi ya umoja au uhuru wa Ukraini, Belarus na Kazakhstan, na kwamba hawatatumia kamwe silaha zao dhidi ya nchi hizo, isipokuwa kwa kujitetea.
# kamwe kutumia mashurutisho ya kiuchumi dhidi ya Ukraini, Belarus na Kazakhstan ili kuzuia nchi hizo kutekeleza haki za mamlaka huru *(sovereignty)* na hivyo kujipatia faida zozote.
# ikiwa Ukraini, Belarus na Kazakhstan zinashambuliwa, nchi tatu za mapatano zitatafuta mara moja hatua kupitia Baraza ya Usalama ya UM.

Mapatano yalitolewa kwa nakala kwa kila nchi kwa lugha za Kiukraine, Kirusi, Kiingereza na Kifaransa na kutiwa sahihi na kila nchi husika mjini Budapest tarehe 5 Desemba 1994.

## Tanbihi 
## Viungo vya Nje 
* Memorandum on security assurances in connection with Ukraine’s accession to the Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapons, tovuti ya https://treaties.un.org, iliangaliwa Machi 2022

Jamii:Historia ya Ukraine  
Jamii:Historia ya Urusi
Jamii:Mikataba ya kimataifa
Leontine Nzeyimana

**Leontine Nzeyimana**, (alizaliwa 27 Desemba 1973) ni mwanasiasa wa Burundi ambaye amewahi kuwa Waziri wa Masuala ya Jumuiya ya Afrika Mashariki, katika Ofisi ya Rais wa Burundi kuanzia tarehe 8 Mei 2012. Pia ni mjumbe wa Baraza la Mawaziri la Burundi. Kabla ya hapo, kuanzia Agosti mwaka 2011 hadi Mei mwaka 2012 alikuwa Mbunge mteule wa Jimbo la Makamba.

## Majukumu Mengine 
Kama mjumbe wa Bunge la Burundi aliwahi kuwa Katibu wa Kamati ya Kudumu inayoshughulikia Masuala ya Kisiasa, Utawala, Mambo ya Nje na Jumuiya ya Afrika Mashariki.

Leontine anaripotiwa kuwa ana uwezo wa kuwasiliana kwa ufasaha katika lugha nne ambazo ni Kirundi, Kifaransa, Kiingereza na Kiswahili.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Burundi
Jamii:USLW Iringa
Jamii:Wanasiasa wa Burundi
Uwanja wa Michezo wa Al Bayt

**Uwanja wa Michezo wa Al Bayt** (kwa Kiarabu: استاد البيت) Ni uwanja wa mpira wa miguu uliyopo ndani ya mji wa Al Khor nchini Qatar. Ni uwanja ambao utatumika katika mashindano ya Kombe la Dunia la FIFA LA mwaka 2022 kuanzia tarehe 21 Novemba 2022 hadi 18 Desemba 2022. Mkataba wa ujenzi wa uwanja huu walipewa *Webuild S.p.A* na *Cimolai* mwaka 2015.

Uwanja huu upo takriban kilomita 35 kutoka Doha.

## Historia
Uzinduzi wa uwanja ulifanyika tarehe 30 Novemba 2021, wakati wa sherehe za ufunguzi wa mwaka 2021 wa Kombe la Waarabu la FIFA (FIFA Arab Cup 2021). Baada ya mechi kati ya mwenyeji Timu ya taifa ya mpira wa miguu ya Qatar na timu ya Taifa ya mpira wa  miguu ya Bahrain na mechi kumalizika kwa goli 1:0 goli ambalo lilifungwa kwa kichwa na  Abdulaziz Hatem katika dakika ya 69 ya mchezo huo.

Hafla hii ilihudhuriwa na Amiri (mkuu wa nchi) ya Qatar, Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani, Rais wa FIFA Gianni Infantino, wakuu kadhaa wa nchi na mamlaka na marais kutoka vyama wanachama kufurahia sherehe za uzinduzi wa Uwanja huu wa Al Bayt na kuadhimisha ufunguzi rasmi wa kombe la fifa la Uarabuni 2021. Uwanja wa Al Bayt ulijengwa na kuchezewa mechi tano pamoja na mchezo wa fainali uliyochezwa tarehe 18 Desemba 2021 wakati wa Kombe la fifa la nchi za kiarabu mwaka 2021 .

## Marejeo
Jamii:Viwanja vya michezo Qatar
Uwanja wa Michezo wa Khalifa

**Uwanja wa Kimataifa wa Khalifa** (kwa Kiarabu: ملعب خليفة الدولي), pia unajulikana kama Uwanja wa Taifa, ni uwanja unaotumika kwa matumizi mbalimbali katika mji wa  Doha nchini Qatar, kama sehemu ya michezo ya mji wa Doha kama vile *Aspire Academy*. 

Umepewa jina la Khalifa bin Hamad Al Thani, amiri wa zamani wa nchini Qatar. Fainali ya mwaka 2011 ya Kombe la Asia Afc ilichezwa katika uwanja huu. Uwanja huu umeajiri wafanyakazi wapatao 30,000.

## Marejeo
Jamii:Doha
Jamii:Viwanja vya michezo vya Taifa
Jamii:Viwanja vya michezo Qatar
Uwanja wa Michezo wa Al Thumama

**Uwanja wa michezo wa Al Thumama** (kwa Kiarabu: Malʿab ath-Thumāma) ni uwanja wa mpira wa miguu uliopo katika wilaya ya Al Thumama, Doha nchini Qatar. Ni moja kati ya uwanja utakaotumika wakati wa Kombe la Dunia la FIFA la 2022 nchini  Qatar.

## Historia
Uzinduzi wa uwanja ulifanyika tarehe 22 Oktoba 2021, wakati wa fainali ya Kombe la Emir . 

Mnamo Mei 2018, Uwanja wa Al-Thumama  ulitunukiwa Tuzo ya MPIM/Architectural Review Future Project Award kwenye kipengele cha Michezo na Viwanja nchini Ufaransa.

Uwanja huo ulichezewa michezo sita wakati wa mashindano ya kombe la FIFA la Kiarabu 2021 ikiwa ni pamoja na nusu fainali kati ya nchi ya Qatar na Algeria.

## Marejeo
Jamii:Doha
Jamii:Viwanja vya michezo Qatar
Uwanja wa Michezo wa Ahmad bin Ali

**Uwanja wa michezo wa Ahmad bin Ali** (kwa Kiarabu: ملعب أحمد بن علي; maarufu kama uwanja wa Al-Rayyan) ni uwanja wenye matumizi mbalimbali huko Al Rayyan, nchini Qatar, Kwa sasa unatumiwa zaidi kwa mechi za mpira wa miguu. Ni uwanja wa nyumbani wa klabu ya Al-Rayyan na  Al-Khaitiyath. Uwanja huu wa michezo ulipewa jina la Ahmad bin Ali Al Thani, Amiri wa Qatar kuanzia mwaka 1960 hadi 1972. 

Uwanja huu wa zamani, ulijengwa mwaka 2003, ulikuwa na uwezo wa kuchukua watu 21,282 na ulibomolewa mwaka 2015. Uwanja mpya wa Al Rayyan una uwezo wa kubeba watu 40,740. Ni uwanja utakao tumika kwenye michuano ya kombe la dunia la FIFA 2022.
 

## Marejeo
Jamii:Viwanja vya michezo Qatar
Boushaki

**Boushaki** inaweza kumaanisha:

## Watu 
* Shahnez Boushaki, mchezaji wa mpira wa vikapu wa Aljeria
* Sidi Boushaki, mwanazuoni wa kidini, mkalimani, mwanasheria, mwanaisimu na sufi nchini Aljeria

Jamii:Familia Boushaki
Mfumo wa uongozaji kwa satelaiti

thumb|Marudio (frequencies) ya mifumo mbalimbali ya uongozaji kwa satelaiti 
**Mfumo wa uongozaji kwa satelaiti** ni mfumo wa mitambo inayoruhusu kutambua kikamilifu mahali na mwelekeo. 

Kipokeaji kinapokea ishara zinazotoka katika satelaiti. Satelaiti hurusha mfululizo ishara zenye habari juu ya wakati kamili kwenye satelaiti pamoja na majiranukta za satelaiti. Ishara za satelaiti nne zinatosha kutambua kwa umakini mahali pa kipokeaji kwa latitudo, longitudo na kimo. 

Siku hizi simujanja na mitambo mingine huwa na sehemu ya kipokeaji kinachoweza kupata ishara za satelaiti.

Kuna mifumo za satelaiti zinazopatikana kote duniani, ambazo kwenye mwaka 2022 zilikuwa:  
* GPS ya Marekani 
* GLONASS ya Urusi
* Galileo ya Umoja wa Ulaya  
* Beidou ya China.

Mnamo mwaka 2022 GPS ilitumika zaidi kimataifa.

Nchi nyingine zimeanzisha mfumo kama huo ingawa hadi sasa satelaiti zao zinatosha kwa sehemu ya Dunia tu, mfano Uhindi na Japani.

Mifumo hii ina satelaiti 24 hadi 30 ambazo zinazotosha ili angalau 4 zinaweza kupokelewa mahali popote duniani. Zinazunguka Dunia kwenye kimo cha kilomita 25,000 penye obiti ya mbali ambako wakati wa obiti unalingana na kasi ya Dunia ya kujizungusha na hivyo satelaiti hutazama muda wote sehemu hiyohiyo ya Dunia *(geostationary orbit)*. 

## Marejeo
Jamii:Satelaiti
Jamii:Jiografia
Esther Kamatari

**Princess Esther Kamatari** (alizaliwa 30 Novemba 1951 mjini Bujumbura). ni mwandishi, mwanamitindo na binti wa kifalme wa Burundi aliyehamishwa.

## Wasifu 
Esther Kamatari alikulia nchini Burundi kama mwanafamilia wa familia ya kifalme. Alisoma katika l'Ecole Nationale d'Administration du Burundi.Kutokana na nchi kupata Uhuru Utawala wa kifalme ulipinduliwa mwaka 1962 katika mapinduzi ya kijeshi na utawala wa kifalme ukafutwa mwaka wa 1966. Kamatari aliikimbia nchi mwaka wa 1970 baada ya kuuawa kwa Baba yake na kwenda kuishi Paris ambako alikua mwanamitindo wa kwanza wa Kiafrika nchini Ufaransa. Jaribio la kusimamisha tena utawala wa kifalme nchini humo lilishindikana baada ya mauaji ya Mfalme Ntare V mnamo 1972.

Historia ya Burundi baada ya uhuru imetawaliwa na mivutano mingi kati ya Wahutu walio wengi na Watutsi walio wachache.Vita vya wenyewe kwa wenyewe vya miaka ya 1990 nchini Burundi na migogoro na nchi jirani na masaibu ya maelfu ya watoto wahanga wa vita vilimfanya ajihusishe na Chama cha Watu wa Burundi nchini Ufaransa.Nchini Burundi anajulikana kwa kazi yake ya kujihusisha na masuala ya kijamii.

Kutokana na usimamizi wa Amani wa Afrika Kusini imewezesha uchaguzi nchini Burundi na Esther Kamatari na chama chake cha Abahuza ambayo ina maana ya "kuwaleta watu pamoja," watashiriki kwenye jukwaa la kurejesha utawala wa kifalme.

## Ndoa 
Esther ameolewa na Mfaransa anayeitwa Gilles ambaye ni daktari. Wana watoto wawili Jade na Arthur. Lakini Esther tayari alikuwa na binti anayeitwa Frédérique kutoka kwenye mahusiano ya awali.

## Ufadhili 
* Rais wa Chama cha Watu wa Burundi nchini Ufaransa (tangu mwaka 1990).

## Machapisho 
* Kamatari, E. na Renault, M. 2001. (Hadithi Yangu, Malkia wa Rugo (Princesse des Rugo, mon histoire). Bayard ISBN 2-227-13914-5

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1951
Jamii:Wanamitindo wa Burundi
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Burundi
Jamii:USLW Iringa
Pwalugu Tomato Factory

**Kiwanda cha Nyanya cha Pwalugu** (pia inajulikana kama *Kampuni ya Nyanya ya Kaskazini*) ni kiwanda cha kusindika nyanya kilichopo Pwalugu Ghana katika Mkoa wa Mashariki ya Juu.  Kiwanda kinazalisha puree na paste. 

## Historia 
Kiwanda hiki kilianzishwa na Kwame Nkrumah, rais wa kwanza wa Ghana.  Ujenzi ulikamilika mwaka 1961, pamoja na viwanda vingine kadhaa vilivyojengwa wakati huo huo ili kuendeleza sera ya serikali ya Nkrumah ya uingizwaji@ wa bidhaa kutoka nje.  Hata hivyo, kiwanda hakikuanza kufanya kazi hadi ilipofika mwaka 1973. 

## Marejeo 
Jamii:Kampuni za Ghana
Chuo Kikuu cha Kati (Ghana)

**Chuo Kikuu cha Kati** (kwa Kiingereza: *Central University*) kilianzishwa na International Central Gospel Church (ICGC) huko Accra, Ghana kama taasisi ya mafunzo ya uchungaji na Mensah Otabil mwaka wa 1988. Mnamo Juni 1991, kilijulikana kama Chuo Kikuu cha Biblia. Baadaye kikawa Chuo Kikuu cha Kikristo mwaka 1993 na hatimaye kikawa Chuo Kikuu cha Kati mnamo 1998. 

Mnamo mwaka 2016, kilifikia hadhi ya kuwa  Chuo Kikuu chenye mamlaka kamili. Malengo yaliyotajwa ya chuo kikuu ni kutoaelimu ya juu iliyojumuishwa na Biblia kwa kuzingatia haswa mahitaji ya bara la Afrika".  Kwa sasa ndicho chuo kikuu kikuu cha binafsi nchini Ghana. 

## Marejeo 
Jamii:Vyuo vikuu vya Ghana
Chuo Kikuu cha Regensburg

**Chuo Kikuu cha Regensburg** *(Universität Regensburg)*  ni chuo kikuu cha utafiti wa umma kilichoko katika jiji la Regensburg, Bavaria, jiji ambalo limeorodheshwa kama Urithi wa Dunia wa UNESCO . Chuo hichi kilianzishwa mnamo 18 Julai 1962 na Landtag ya Bavaria kama chuo kikuu cha nne huko Bavaria . Kufuatia kuvunjika kwa msingi mnamo 1965, chuo kilianzishwa rasmi kwa wanafunzi wakati wa muhula wa msimu wa baridi wa 1967-1968, hapo awali walikuwa na vitivo vya Sheria na Sayansi ya Biashara na Falsafa. Wakati wa muhula wa kiangazi wa 1968 kitivo cha Theolojia kiliundwa. Hivi sasa, Chuo Kikuu cha Regensburg kina kozi kumi na moja.
thumb| Kampasi na maktaba
Ujenzi ulianzishwa kwa sherehe rasmi ya uwekaji wa msingi tarehe 20 Novemba 1965.  Mihadhara ya kwanza ilianza wakati wa muhula wa msimu wa baridi wa 1967, na vitivo vya Sheria na Sayansi ya Biashara na Falsafa . Mwaka uliofuata, kitivo cha Theolojia ya Kikatoliki kilifunguliwa kwa wanafunzi.,Chuo  kimepanuka hadi vitivo kumi na viwili, ikijumuisha dawa, biolojia, saikolojia, na kemia. Chama cha Utafiti cha Ujerumani kimeunga mkono kwa kina miradi kadhaa ya utafiti katika chuo kikuu, ikijumuisha nyanja za biokemia na biolojia. 
* Nafasi katika Taaluma za Vyuo Vikuu  Duniani 2013: 301–400th 
* Kituo cha Nafasi za Vyuo Vikuu vya Dunia 2014: nafasi ya 338 

## Viungo vya Nje 
* Mji wa Regensburg

## Marejeo 
Jamii:Vyuo vikuu vya Ujerumani
Kitivo cha Tiba cha Chuo Kikuu cha Tufts

right|thumb|238x238px| Arnold Wing
**Kitivo cha Tiba cha Chuo Kikuu cha Tufts**, *(Tufts University School of Medicine)* ni mojawapo ya vitivo kumi vinavyounda Chuo Kikuu cha Tufts . *The Times Higher Education (THE)* na *Academic Ranking of World Universities (ARWU)* mara kwa mara wameorodhesha Tufts kama miongoni mwa taasisi bora zaidi za utafiti wa kimatibabu duniani.   

Kipo kwenye kampasi ya sayansi ya afya ya chuo kikuu katikati mwa jiji la Boston, Massachusetts, kitivo cha tiba kina uhusiano wa kimatibabu na maelfu ya madaktari na watafiti nchini Marekani na ulimwenguni kote, na vile vile katika hospitali zake zinazohusiana huko Massachusetts (pamoja na Kituo cha Matibabu cha Tufts, Kituo cha Matibabu cha St. Elizabeth, Hospitali ya Lahey na Kituo cha Matibabu na Kituo cha Matibabu cha Baystate ), na Maine ( Kituo cha Matibabu cha Maine ). Kulingana na Thomson Reuters' *Science Watch*, matokeo ya utafiti wa Kitivo cha Tiba cha Chuo Kikuu cha Tufts ni moja ya shule sita kati ya shule za matibabu za Marekani kwa utafiti wake wa jumla wa matibabu na ndani ya 5 bora kwa maeneo maalum ya utafiti kama vile ugonjwa sugu wa kuzuia mapafu, mkojo, kipindupindu, afya ya umma  . sayansi ya utunzaji, na magonjwa ya watoto . 

## Viungo vya Nje 
* 

## Marejeo 
Jamii:Vyuo vikuu nchi kwa nchi
Jamii:Elimu nchi kwa nchi
Uwanja wa Michezo wa Lusail Iconic

**Uwanja wa michezo wa Lusail Iconic**, (kwa Kiarabu: ملعب لوسيل الدولي) ni uwanja wa mpira wa miguu wa mji wa  Lusail nchini Qatar. Uwanja wa lusail utatumika kuchezea mechi kumi wakati wa kombe la dunia la FIFA 2022, ikiwa ni pamoja na fainali.

Uwanja wa Lusail, unaomilikiwa na Chama cha Soka cha Qatar ni uwanja mkubwa zaidi nchini Qatar na moja ya viwanja nane vinavyobadilishwa kuwa viwanja vya kimataifa vya Kombe la Dunia la FIFA, 2022 huko Qatar.

Uwanja huu upo takriban kilomita 23 kaskazini mwa mji wa Doha.
 
## Marejeo
Jamii:Viwanja vya michezo Qatar
Uwanja wa Michezo wa 974

**Uwanja wa michezo wa 974** ni uwanja wa mpira wa miguu katika wilaya ya Ras Abu Aboud katika mji wa Doha nchini Qatar. Uwanja huu utatumika kuchezea mechi saba wakati wa kombe la dunia la FIFA 2022 na ulizinduliwa 30 Novemba 2021.
 
## Marejeo
Jamii:Viwanja vya michezo Qatar
Guido van Rossum

[thumb|180px|Van Rossum akiwa kwenye [mkutano  wa O'Reilly Open Source (OSCON) mwaka  2006]] 
**Guido van Rossum**, (alizaliwa 31 Januari, 1956) ni mtayarishajiwa programu (programa) nchini Uholanzi anayejulikana zaidi kama mwanzilishi wa lugha ya programu ya Python, ambaye alikuwa na wadhifa wa *benevolent dictator for life (BDFL)* hadi alipojiuzulu kutoka wadhifa huo mnamo Julai 2018. Alibaki kuwa mshiriki wa Baraza la Uendeshaji la Python hadi mwaka 2019, na akajiondoa kwenye uteuzi wa uchaguzi wa mwaka 2020.

## Maisha na Elimu
Van Rossum alizaliwa na kukulia nchini Uholanzi, ambapo alipata shahada ya uzamili katika hisabati na sayansi ya kompyuta kutoka Chuo Kikuu cha Amsterdam mnamo 1982. Ana kaka yake, Just van Rossum, ambaye ni mbunifu wa aina (type designer) na mpanga programu ambaye alibuni chapa iliyotumiwa kwenye nembo ya Python.

Van Rossum anaishi Belmont, California, na mkewe Kim Knapp, na mtoto wao wa kiume. Kulingana na ukurasa wake wa nyumbani na mikusanyiko ya majina ya Kiholanzi, " van " katika jina lake lina herufi kubwa anapotajwa kwa jina la ukoo pekee, lakini sio wakati wa kutumia jina lake la kwanza na la mwisho kwa pamoja.

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1956
Cristina Monet

**Cristina Monet Zilkha**  ( née **Monet-Palaci**,  Januari 17, 1956 - Machi 31, 2020),   anayejulikana kutokana na kazi yake ya kurekodi kama **Cristina**, alikuwa mwimbaji na mwandishi wa Marekani, anayejulikana zaidi kwa rekodi zake za no wave zilizofanywa na  ZE Records mwishoni mwa miaka ya 1970 na mapema miaka ya 1980 huko New York City . "Alikuwa mwanzilishi katika kuchanganya usanii na mtazamo wa punk, disco na pop ambayo ilisaidia kufungua njia ya mafanikio makubwa ya watu wa wakati wake, kama Madonna na Cyndi Lauper, na kutarajia kuongezeka."   rafiki wa Heinz Kohut,   Mwanasaikolojia wa Marekani aliyezaliwa Austria na mwandishi wa *Remembering Reik* ).    Alikulia nchini Marekani, Uingereza, Italia na Ufaransa . Cristina alisoma mchezo wa kuigiza katika Shule ya Royal Central ya Hotuba na Drama na alihudhuria Chuo Kikuu cha Harvard  

## Marejeo 
Jamii:Waliofariki 2020
Jamii:Waliozaliwa 1956
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Cristina Amon

thumbnail|right|200px|Cristina Amon (2015)

**Cristina H. Amon** CM ni mhandisi wa mitambo, msimamizi wa kitaaluma na alikuwa mkuu wa 13 wa Chuo Kikuu cha Toronto Kitivo cha Sayansi na Uhandisi . Alikuwa mkuu wa kwanza wa kike wa Kitivo. Kabla ya uteuzi wake katika Chuo Kikuu cha Toronto mnamo 2006, alikuwa Profesa Mashuhuri wa Raymond J. Lane na mkurugenzi wa Taasisi ya Mifumo ya Uhandisi  katika Chuo Kikuu cha Carnegie Mellon .

## Elimu 
Amon alihitimu stashahada  ya Uhandisi mitambo kutoka Chuo Kikuu cha Simón Bolívar cha Venezuela mnamo 1981. Aliendelea na masomo katika Chuo cha Teknolojia cha Massachusetts, na kukamilisha Shahada ya Uzamili ya Sayansi (MSc) mwaka wa 1985 na daktari wa sayansi (ScD) mwaka wa 1988. 

## Kazi 
Amon alikua profesa msaidizi katika uhandisi wa mitambo Chuo Kikuu cha Carnegie Mellon mnamo 1988, na alipandishwa cheo na kuwa profesa mshiriki mnamo 1993 na profesa kamili mnamo 1997. Mnamo 1998, aliteuliwa kuwa Mkurugenzi Mshiriki wa Taasisi ya Mifumo ya Uhandisi, na kuwa Mkurugenzi mkuu mnamo 1999. Alikua Profesa Mashuhuri wa Uhandisi Mitambo wa Raymond J. Lane  mnamo 2001. 

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wahandisi nchi kwa nchi
Jamii:Wanawake wa Uruguay
Treena Livingston Arinzeh

**Treena Livingston Arinzeh** ni Profesa wa Tiba ya Kihandisi *(biomedical engineering)* katika Taasisi ya Teknolojia ya New Jersey huko Newark, New Jersey . Anajulikana kwa utafiti wake kuhusu tiba ya seli-shina kwa watu wazima.  Arinzeh anashiriki katika mpango wa Mradi wa Jumuiya ya Kemikali ya Marekani, alifungua maabara yake kwa wanafunzi wa shule za upili kutoka katika hali duni za kiuchumi. 

## Maisha ya mapema na elimu 
Arinzeh alizaliwa mwaka  1970  na kukulia  Cherry Hill, New Jersey .  Alipendezwa na sayansi kwa kufanya majaribio ya kufikirika jikoni na mama yake, ambaye alikuwa mwalimu wa uchumi wa nyumbani .  Alitiwa moyo kutafuta taaluma ya STEM na mwalimu wake wa fizikia wa shule ya upili. 

Arinzeh alisomea Uhandisi wa Mitambo katika Chuo Kikuu cha Rutgers, akipokea shahada ya uzamili ya BS mwaka wa 1992.  Alipata MSE ya uhandisi wa matibabu kutoka Chuo Kikuu cha Johns Hopkins mnamo 1994.  Aliendelea na masomo yake katika Chuo Kikuu cha Pennsylvania, na kukamilisha PhD katika Uhandisi wa Biomedical mwaka wa 1999. 

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1970
Jamii:Wahandisi nchi kwa nchi
Jamii:Wahandisi
Belkis Valdman

alt=Valdman katika Chuo Kikuu cha Shirikisho cha Rio de Janeiro|thumb|Valdman katika Chuo Kikuu cha Shirikisho cha Rio de Janeiro

**Belkis Valdman** (5 Mei 1942 - 1 Agosti 2011) alikuwa mzaliwa wa Kituruki mtafiti wa asili wa Brazili, mwalimu na mhandisi wa kitaaluma wa kemikali, ambaye alifanya kazi ya udhibiti wa mchakato katika uhandisi wa kemikali 

## Maisha ya mapema na elimu 
Belkis Valdman alizaliwa nchini Uturuki tarehe 5 Mei 1942, binti ya Moise Dwek na Esterina Duek (née Saragossy), mmoja wa watoto watatu, na akabadili uraia na kuwa raia wa Brazili mwaka wa 1967.   

Alihitimu katika uhandisi wa kemikali mwaka wa 1966 kutoka Shule ya Kitaifa ya Kemia ya Chuo Kikuu cha Brazili, ambaya kwa sasa inajulikana kama Shule ya Kemia Universidade Federal do Rio de Janeiro (UFRJ), ambapo alianza kufundisha Machi mwaka uliofuata. Mnamo 1968, alipata shahada ya uzamili katika uhandisi wa kemikali kutoka UFRJ. Mnamo 1969, alipata shahada ya uzamili katika uhandisi wa kemikali kutoka Chuo Kikuu cha Manchester, kisha akapata shahada ya Uzamivu katika uhandisi wa kemikali huko mnamo 1976. Alifanya masomo ya baada ya udaktari katika eneo la michakato ya kibiolojia huko Universidade Autônoma de Barcelona mnamo 1993. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1942
Jamii:Waliofariki 2011
Jamii:Watu wa Brazil
Jamii:Wahandisi nchi kwa nchi
Jamii:Wahandisi
Jamii:1lib1ref 2023
Edgar F. Codd

**Edgar Frank** "**Ted**" **Codd**, (19 Agosti, 1923 - 18 Aprili, 2003) alikuwa mwanasayansi wa kompyuta wa nchini Uingereza ambaye, alikuwa akifanya kazi katika shirika la IBM, alivumbua muundo wa uhusiano wa uendeshaji wa hifadhidata, msingi wa kinadharia wa hifadhidata za uhusiano(*relational databases*) na mifumo ya uendeshaji wa hifadhidata ya uhusiano(*relational database management systems*). Alitoa michango mingine muhimu katika sayansi ya kompyuta, lakini mtindo wa uhusiano, nadharia ya jumla yenye ushawishi mkubwa wa usimamizi wa data, inabakia kuwa ndio yenye mafanikio yake yaliyotajwa zaidi, kuchambuliwa na kusherehekewa.

## Wasifu 
Edgar Frank Codd alizaliwa huko *Fortuneswell*, *Dorset*, Uingereza. Baada ya kuhudhuria katika shule ya Poole Gramma, alisomea masuala ya hisabati na kemia katika chuo cha *Exeter College*, Oxford, kabla ya kufanya kazi kama rubani katika *RAF Coastal Command* wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia. 

Mnamo mwaka 1948, alihamia New York kufanya kazi katika shirika la IBM kama *mathematical programmer*. Mnamo 1953, akiwa amekasirishwa na Seneta Joseph McCarthy, Codd alihamia *Ottawa, Ontario*, nchini Kanada. Mnamo 1957 alirejea nchini Marekani na kuendelea kufanya kazi katika shirika la IBM na kuanzia mwaka 1961-1965 alisomea shahada yake ya udaktari katika sayansi ya kompyuta katika *Chuo Kikuu cha Michigan* huko Ann Arbor. 

Miaka miwili baadaye alihamia San Jose, California, kufanya kazi katika San *Jose Research Laboratory*, ambako aliendelea kufanya kazi hadi miaka ya 1980.  Aliteuliwa kuwa *IBM Fellow* katika shirika la IBM mnamo mwaka 1976. Katika miaka ya 1990, afya yake ilizorota na akaacha kufanya kazi.

Codd alipokea tuzo ya Turing (*Turing Award*) mnamo 1981, na mwaka 1994 alitawazwa kama mmoja wa chama cha *Association for Computing Machinery*.

Codd alifariki kwa ugonjwa wa moyo nyumbani kwake huko *Williams Island*, Florida, akiwa na umri wa miaka 79 mnamo 18 Aprili 2003.

## Marejeo 
Jamii: Waliozaliwa 1923
Jamii: Waliofariki 2003
Jamii: Wanasayansi wa Uingereza
Jamii:1lib1ref 2023
Chuo Kikuu cha Hamdard

**Chuo Kikuu cha Hamdard** *(Hamdard University, Kiurdu جامعہَ ہمدرد)* ni chuo kikuu cha utafiti cha binafsi kilichopo Karachi na Islamabad, Pakistan .   Kilianzishwa mwaka wa 1991 na mwanahisani mashuhuri Hakim Said wa Hamdard Foundation.  Hamdard ni moja ya taasisi za kwanza na kongwe ya binafsi ya elimu ya juu nchini Pakistan.  Huko Karachi, Chuo Kikuu cha Hamdard ndicho chuo kikubwa kikuu cha binafsi  chenye eneo la chuo cha zaidi ya ekari 350.

## Utambuzi 
Programu kuu za Chuo Kikuu cha Hamdard zimeidhinishwa na kutolewa kwa ushirikiano na mashirika mbalimbalili kama vile Tume ya Elimu ya Juu (HEC),  Baraza la Uhandisi la Pakistani (PEC),  Pakistan Medical and Dental Council (PMDC),  Pakistani Baraza la Wanasheria (PBC), Shirika la Kitaifa la Mawasiliano (NTC), na Baraza la Famasia la Pakistani (PCP). 
## Viungo vya nje 
* 

*

## Marejeo 
Jamii:elimu
Ella Mary Collin

**Ella Mary Collin** ( 15 Julai 1903 - 1 Februari 1973 ) alikuwa mwanakemia wa madini ambaye alifanya kazi ya utafiti wa Shirika la Utafiti wa Launderer la Uingereza. Alifanya pia kazi ya kusimamia shule za ufundi. Alikuwa Rais wa Jumuiya ya Uhandisi wa Wanawake (WES), baada ya kushikilia majukumu kadhaa katika tawi lake la London.

## Elimu 
Collin alipokea shahada ya heshima kutoka Chuo cha King's College London na aliendelea kusomea madini zaidi katika Taasisi ya Ufundi ya Sir John Cass . 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1903
Jamii:Waliofariki 1973
Jamii:Wanakemia wa Uingereza
Jamii:1lib1ref 2023