open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Grand Theft Auto III

**Grand Theft Auto III** ni mchezo uliotengenezwa na DMA Design na kuchapishwa na Rockstar Games. Ulitolewa mnamo Oktoba 2001 kwa PlayStation 2, Mei 2002 kwa ajili ya Microsoft Windows, na Oktoba 2003 kwa Xbox. Toleo jipya la mchezo huu lilifunguliwa mwaka 2011, kwa miaka ya kumi ya mchezo. Ni kichwa cha tano katika mfululizo wa Grand Theft Auto.

## Maelezo ya mchezo 
Wakati akiiba katika benki ya Jiji la Uhuru, mhalifu Claude alipigwa risasi na kusalitiwa na mpenzi wake na msaidizi Catalina (Cynthia Farrell).Claude hakufa lakini alikamatwa na kuhukumiwa miaka kumi jela. Wakati akipelekwa gerezani , Claude na mfungwa mwenzake 8-Ball (Guru) gari ya polisi waliyokuwa wamepandishwa ilishambuliwa kwa bomu kutoka kwa watu wa kolombia.

Baadaye 8-Ball alimtambulisha Claude katika familia ya uhalifu ya Leon Mafia; Luigi Goterelli (Joe Pantoliano), Don Salvatore Leone (Frank Vincent), Capo Toni Cipriani (Michael Madsen) na mwana wa Don Joey Leone (Michael Rapaport). Wakati wa kazi kwa ajili ya familia, Claude alijikuta akipigana na Wakolombia, walioongozwa na Catalina na mtu wa Kolombia, SPANK. Baada ya kuharibu meli ya Wakolombian, Salvatore alituma Claude kwenda kuchukua gari, lakini mke wa zawadi wa Salvatore Maria (Debi Mazar).

Claude alianza kufanya kazi kwa Yakuza. Hii ilifuta uhusiano wa Claude na familia ya Leone, ambao sasa wanakabiliana naye. Kazi ya Claude imesababisha kujiunga na vyanzo vingine vya uhalifu, kama vile upelelezi wa polisi wa Ray Machowski (Robert Loggia), adui wa Cartel. Claude baadaye alimwokoa kutoka katika mambo ya ndani na CIA kwa kumsaidia kukimbilia Jiji la makamu. 

Claude pia hukutana na vyombo vya habari vya  mogul Donald Love (Kyle MacLachlan). Kwa jitihada za kuanza vita kati ya Yakuza na Cartel kwa bei ya chini ya mali isiyohamishika, Claude na Love waliandaa kifo cha ndugu wa Asuka Kenji Kasen (Les Mau).  Baadaye, Love ulimuomba Claude kumwokoa mzee aliyetekwa na Cartel.

## Maendeleo 
Timu ya maendeleo ya *Grand Theft Auto III* ilijumuisha watu 23 katika DMA Design huko Edinburgh, ambao walifanya kazi kwa karibu na mchapishaji wa Rockstar games huko New York City. Mapema mwaka wa 2001, timu hiyo iliunda mji, magari, na silaha. Mzalishaji Leslie Benzies alielezea Grand Theft Auto III kama "mchezo wa ufanisi wa uhalifu". Wakati wa kuufungua mchezo katika Microsoft Windows, timu hiyo iliujaribu kwenye Toleo la PlayStation 2 ili kuhakikisha ubora.

Jamii:Michezo
Jamii:Kompyuta
Millicom

thumb|Millicom

**Millicom** ni kampuni ya kimataifa ya mawasiliano na vyombo vya habari. 

Inatoa huduma mbalimbali za kisasa kwa wateja zaidi ya milioni 63 hasa chini ya Tigo katika masoko kumi na nne Afrika na Amerika ya Kilatini. Ushirikiano wake mtandaoni unafanya kazi katika masoko zaidi ya 40.

Millicom alikuwa mmoja wa waanzilishi wa mwanzo na ilianzishwa na Shelby Bryan, Jan Stenbeck, Telma Sosa na Olvin Galdamez mwaka wa 1990 wakati Millicom Incorporated ilijiunga na Kampuni ya uwekezaji Kiswidi Industriforvaltnings AP Kinnevik. 

Tangu wakati huo, kampuni hiyo imeona mapato ya kila mwaka yanafikia dola bilioni 7.2, inayotokana na huduma za simu za mkononi na kwa kuongezeka kwa data na kupanua cable, satellite, broadband, e-commerce, Huduma za Fedha za Mkono, B2B na vyombo vingine vya habari.

Mnamo Machi 2015 ilitangazwa Mauricio Ramos kuwa Mkurugenzi Mtendaji Mkuu wa kampuni tangu 1 Aprili 2015.

Jamii:Kampuni za Uswidi
Jamii:Kampuni za Luxembourg
Copa del Rey

**Copa del Rey** ni mashindano wa kila mwaka kwa timu za soka za Hispania. Jina lake kamili ni Campeonato de España - Copa de Su Majestad el Rey.

Mashindano yalianzishwa mwaka 1903 na hivyo kuwa ya zamani zaidi katika soka nchini Hispania. Kwa kawaida, mshindi wa Copa del Rey huenda kwenye UEFA Europa League, isipokuwa wanaostahiki Ligi ya Mabingwa ya UEFA.

Barcelona ni wamiliki wa kikombe hicho, kushinda cheo chao cha 29 dhidi ya Deportivo Alavés katika mwisho wa 2017 uliofanyika katika uwanja wa Vicente Calderón.

Jamii:Mpira wa Miguu
Jamii:Hispania
Ainos

right|thumb|Mlima Ainos
'''''' ni mlima wa Balkani (Ulaya), kati ya nchi ya Ugiriki.

Urefu wake ni mita 1,628 juu ya usawa wa bahari.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Ulaya

Jamii:Milima ya Ugiriki
Jamii:Milima ya Ulaya
Jamii:Balkani
Riksho

thumb|Riksho ya kuvutwa
thumb|Riksho ya Kihindi
[200px|thumb|Riksho ya baisikeli ya kisasa katika miji mikubwa nchini [Ujerumani inafanya kazi kama teksi kwa umbali mdogo.]]
**Riksho** (pia: **riksha**; kwa Kiingereza: rickshaw; kutoka neno la Kijapani) ni chombo cha usafiri ambacho kiasili kilikuwa gari dogo lenye kiti lililovutwa na mtu, ilhali abiria amekalia nyuma. 

## Historia 
Riksho ya kwanza ilitengenezwa mwaka wa 1869 nchini Japani. Taarifa zinatofautiana kama mvumbuzi alikuwa mwenyeji wa Japani au mgeni kutoka Ulaya au Marekani . 

Zilienea haraka katika nchi za Asia. Riksha za kuvutwa zilipokelewa vizuri mno na watu wa Asia katika karne ya 19 huku vijana wengi wakijitosa katika ajira za kuvuta riksha hizi. Mnamo mwaka 1920 kulikuwa na riksha 60,000 mjini Beijing (China) na takriban mmoja kati ya wanaume sita katika mji huu alifanya kazi ya kuvuta chombo hiki. 

Baadaye riksho ziliendelea kuunganishwa na baisikeli ilhali dereva moja anaendesha baisikeli ya magurudumu matatu ambako abiria hukalia ama mbele ama nyuma ya dereva. Tangu kuenea kwa pikipiki mfumo huu ulibadilishwa kuwa pia na injini ya petroli. Riksho za pikipiki ziliendelea kupata chumba kidogo cha abiria na hivyo zinajulikana kwa jina la tuk-tuk katika sehemu kadhaa za Asia, pia kwa jina la bajaj nchini Uhindi na kutoka huko zilifika kama "bajaji" katika Afrika ya Mashariki.

Riksho asilia za kuvutwa zinapatikana bado katika miji michache lakini idadi inapungua haraka.

## Tanbihi
## Marejeo
*Chi Ming Fung, Reluctant Heroes: Rickshaw Pullers in Hong Kong and Canton, 1874-1954, Hong Kong University Press, 2005 (kupitia google books)
*William E. Lewis. Through the Heartland on U.S. 20: Massachusetts: Volume I: A Historical Travel Guide. PublishAmerica. ISBN 1462624596 (kupitia google books)
*David Strand, Rickshaw Beijing: City People and Politics in the 1920s

## Viungo vya nje 
*Tuk tuk

Jamii:Usafiri
Jamii:Teknolojia
Huduma ya Polisi wa Kenya

right|thumb|Polisi wa kitengo cha GSU.
**Huduma ya  Polisi wa Kenya** (kwa Kiingereza: ***Kenya Police Service***) ndiyo shirika lenye nguvu za katiba za kudumisha ufuatiliaji wa sheria na utaratibu wa umma. Huduma imegawanywa katika kanda, kaunti hadi Polisi wa Tarafa, makao makuu yakiwa katika vituo vya polisi. Wote huripoti katika Makao Makuu ya Kitaifa ya Polisi. Chuo cha Polisi wa Kenya hutawaliwa kutoka makao makuu. Polisi wa Utawala huongozwa tofauti na polisi wengine.

## Historia 
Huduma ya sasa ilianzishwa kama jeshi la polisi la wakoloni Waingereza mwaka 1907. Kutoka mwaka 1887 hadi mwaka 1902, huduma ya polisi ilikuwa inatolewa na Kampuni ya Biashara ya Afrika Mashariki. Baada ya mwaka 1902, Reli ya Kenya-Uganda ilianzisha vitengo vyake vya polisi.

Kufuatia uhuru wa Kenya, maafisa kutoka Uingereza walibadilishwa kwa Wakenya.

## Muundo uliopo 
Huduma ya sasa ina vikosi vitatu ambavyo huripoti kwa Mkaguzi Mkuu wa Polisi, na ni idara ya Wizara ya Mambo ya Ndani na Uratibu wa Serikali ya Kitaifa, ambayo ni wizara katika Ofisi ya Rais. 

Kila kaunti inaongozwa na Afisa wa Polisi wa Mkoa (PPO); kila mkoa umegawanywa katika tarafa ikiongozwa na Afisa Kiongozi wa Tarafa ya Polisi (OCPD) ambaye kwa kawaida yuko katika cheo cha Naibu Kamishna wa Polisi (DCP). Tarafa za polisi zimegawanywa katika vituo vya polisi vikiongozwa na Afisa Kiongozi wa Kituo cha Polisi (OCS). Makao Makuu ya Kitaifa ya Polisi wa Kenya yako katika Vigilance House, Harambee Avenue , Nairobi. Mkaguzi mkuu ana wajibu wa kiutawala na wa kushughulikia masuala yoyote yanayogusia wafanyakazi. 

Polisi wa Kenya wana vitengo vifuatavyo:

* Kitengo cha Polisi wa kuzuia ghasia (GSU)
* Kitengo cha Polisi wa Mifugo
* Kitengo cha Polisi wa Kusindikiza Rais
* Kitengo cha Polisi wenye Mbwa
* Idara ya Polisi wa Trafiki
* Kitengo cha Polisi wa Viwanja vya Ndege
* Kitengo cha Polisi wa Reli
* Polisi Wanahewa
* Kitengo cha Polisi wa Utalii
* Kitengo cha Polisi wa Wanadiplomasia
* Kitengo cha Polisi wa Baharini
* Kitengo cha Kitaifa cha Majanga

## Marejeo 
Jamii:Mashirika ya serikali ya Kenya
Baraza la Mawaziri

**Baraza la mawaziri** ni baraza linaloongoza tawi la utendaji la serikali. Wanachama wa baraza huitwa mawaziri ama makatibu, k.m. Kenya na Marekani. 

Kazi ya baraza la mawaziri inatofautiana kulingana na nchi: katika baadhi ya nchi, ni kikundi kilicho na wajibu wa kufanya maamuzi kwa pamoja, kwingine, linaweza kuwa kikundi cha washauri au wasaidizi katika kufanya maamuzi kwa mkuu wa nchi au mkuu wa serikali. Baraza la mawaziri huwa na wajibu wa usimamizi wa kila siku wa shuguli za serikali.

Waziri huwa na jukumu la kutawala wizara, au idara Marekani. Pia, mawaziri huwa waanzilishi wazuri na muhimu wa miswada bungeni.

## Uteuzi wa wanachama 
Katika mfumo wa serikali ya kiraisi kama Kenya, wanachama wa baraza la mawaziri huchaguliwa na rais, nao wanaweza kuchujwa na kupitishwa na bunge. Katika nchi nyingi, wanachama wa baraza la mawaziri hawawezi kuwa wabunge, na wabunge wanaoteuliwa lazima wajiuzulu ili wachukue wadhifa.

Katika demokrasia za serikali ya kibunge, sera kadhaa zipo. Kama vile, wajumbe wa baraza la mawaziri lazima wawe, hawawezi, au wanaweza kuwa wabunge, kulingana na nchi. Katika Uingereza, mawaziri lazima wateuliwe kutoka wabunge waliopo. Katika nchi zilizo na sera kali ya utengano baina ya matawi ya utendaji na bunge, kwa mfano, Lasembagi, Uswisi na Ubelgiji, wanachama wa baraza la mawaziri lazima wajiuzulu kutoka nafasi zao za bunge. Kuna nchi zilizo wastani ambapo mawaziri ni wabunge lakini hali haijalazimishwa iwe hivyo, kama kwa mfano katika Ufini. Waziri mkuu mgombea na/au rais mteule hupendekeza mawaziri katika bunge, ambalo linaweza kukubali au kukataa mapendekezo ya orodha ya mawaziri. Tofauti na mfumo wa kiraisi, baraza la mawaziri katika mfumo wa kibunge lazima lipitishwe na bunge, na waendelee kuwa na imani ya bunge: bunge linaweza kupitisha hoja ya kutokuwa na imani na kuondoa serikali nzima au waziri binafsi. 

Katika baadhi ya nchi (kwa mfano Tanzania na Kenya) mwanasheria mkuu pia ni mwanachama wa baraza la mawaziri, wakati katika baadhi ya nchi, ofisi ya mwanasheria mkuu huchukuliwa kuwa sehemu ya tawi la mahakama na kwa hiyo haruhusiwi kuwa katika baraza la mawaziri. Badala yake, kuna waziri wa sheria, tofauti na mwanasheria mkuu wa serikali. Aidha, katika Uswidi, Ufini na Estonia, baraza la mawaziri huwa na Kansela wa Sheria, mtumishi wa umma anayetenda kama mshauri wa kisheria wa baraza la mawaziri.

Katika demokrasia za vyama vingi, kuunda serikali kunahitaji msaada wa vyama mbalimbali. Kwa hivyo, serikali ya muungano hutungwa. Ushirika endelevu baina ya vyama shirika ni muhimu ili kudumisha imani ya bunge kwa baraza.

## Asili ya baraza la mawaziri 
[thumb|270x270px|[Viktoria wa Uingereza|Malkia Victoria aliitisha Baraza Faragha siku yake ya kutawazwa mwaka 1837.]]
Katika Uingereza na makoloni yake, mabaraza ya mawaziri yalianza kama makundi madogomadogo ya Baraza Faragha la Uingereza.

## Marejeo 
Jamii:Serikali
Jamii:Siasa
Jamii:Sheria
Waziri

**Waziri** (kutoka neno la Kiarabu) ni afisa wa serikali anayeongoza wizara pamoja na idara mbalimbali zilizo chini ya wizara hiyo. Waziri ambaye ni kiongozi wa serikali nzima huitwa Waziri Mkuu au kansela(Ujerumani na Austria). 

 

Katika baadhi ya nchi k.v. Marekani, Kenya na Ufilipino, kiongozi wa wizara huitwa katibu. 

## Tanbihi 
Jamii:Serikali
Jamii:Siasa
Jamii:Sheria
Wizara

**Wizara** ni sehemu ya serikali inayoshughulikia sehemu maalumu ya utawala wa nchi ikiongozwa na waziri. Kila nchi ina idadi na majina tofauti ya wizara zake.

## Mifano 
### Kenya 
Wizara huwa na idara tofauti ambazo huongozwa na katibu mkuu. Wizara ya Ulinzi na ya Mambo ya Ndani na Uratibu wa Kitaifa ziko chini ya Ofisi ya Rais wa Kenya. 

## Tanbihi 
Jamii:Serikali
Katibu

**Katibu** (kutoka neno la Kiarabu) ni mtu anayefanya kazi ya kuandika, kwa mfano kumbukumbu za mikutano. 

Anaweza pia kuwa na jukumu la kupanga na kuhifadhi maandishi ya shirika, chama au kampuni. 

Neno Katibu pia lina maana ya mtu katika shirika anayepatiwa kazi maalumu.

## Katibu kama msaidizi 
Katika shirika au kampuni, katibu huwa msaidizi ofisini. Majukumu yake huhusiana na uandishi wa kumbukumbu, kufaili hati za ofisi na kupanga ratiba za wakuu wake. Majukumu hutofautiana kulingana na kazi na ukubwa wa shirika.

## Katibu kama wadhifa 
### Katibu wa Wizara 
Katibu wa Wizara (kwa Kiingereza: *Cabinet Secretary*) ni neno ambalo hutumika kurejelea mtu mwenye wadhifa sawa na waziri katika nchi ya Kenya. Chini yake, kuna viongozi wa idara za wizara ambao huitwa Katibu Mkuu (kwa Kiingereza: *Principal Secretary*).

### Katibu Mkuu 
Katibu Mkuu ni cheo cha kiongozi wa baadhi ya vyama vya wafanyakazi, vyama vya kisiasa na mashirika ya kitaifa. Kwa mfano, Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa.

## Tanbihi 
Jamii:Kazi
Jamii:Siasa
Chombo cha usafiri

**Chombo cha usafiri** ni kifaa chochote kinachotumiwa kusafirisha watu au mizigo. 

Vyombo vya usafiri hutofautiana kama vinahudumia usafiri wa nchi kavu, wa majini au wa hewani.

Mifano ni
*Usafiri wa nchi kati hutumia motokaa, treni, baisikeli au pikipiki
*Usafiri wa majini hutumia meli, boti, jahazi na mengine
*Usafiri wa hewani hutumia ndege, helikopta au ndegeputo

Hutofautishwa pia kama vinalenga matumizi ya watu binafsi au matumizi ya umma.
* Baisikeli, pikipiki na motokaa mara nyingi hutumiwa na wenye chombo hiki cha usafiri. Lakini zinaweza kutumiwa pia kama sehemu ya usafiri wa umma kwa mfano gari kama teksi au baisikeli kama boda-boda. Magari makubwa na mazito kama lori husafirisha mizigo.
* Treni, reli ya mjini, metro na mabasi ni vyombo vya usafiri wa umma kwenye nchi kavu.
* Meli na feri ni vyombo vya usafiri wa umma majini, lakini boti ndogo mara nyingi hutumiwa na watu binafsi. Isipokuwa kuna miji kando ya mto au bandarini penye huduma ya teksi ya maji kwa kutumia boti dogo. Meli ya mizigo husafirisha bidhaa.
* Eropleni ndogo hutumiwa na watu binafsi ilhali matajiri wachache ni wenye ndege kubwa. Kwa kawaida ndege kubwa hubeba abiria kama vyombo vya usafiri wa umma. Eropleni ndogo zinapatikana pia kama teksi ya hewani.

## Picha

File:Jadrolinija supetar ferry.JPG|Feri huko Kroatia 
File:ICE1 Schellenberg.jpg|Treni ya kasi ICE huko Ujerumani
File:I-80 Eastshore Fwy.jpg|Magari ya binafsi kwenye baraste kuu, Marekani 
File:Airfrance.a318-100.f-guga.arp.jpg|Eropleni ya Airbus 318 

Jamii:Usafiri
Ikulu ya Kenya

thumb|Ikulu ya Nairobi
[thumb| Mkurugenzi Mkuu wa WTO Roberto Azevêdo na Rais [Uhuru Kenyatta, katika Ikulu (2014)]]
**Ikulu ya Kenya** ni makazi rasmi ya Rais wa Kenya. Ilikuwa ni makazi ya Waziri Mkuu wa Kenya kutoka uhuru, tarehe 12 Disemba 1963 hadi Kenya ilipogeuka kuwa jamhuri tarehe 12 Disemba 1964. Imekuwa makazi ya rais tangu siku ya kutangaza jamhuri.

## Historia 
Kabla ya ujenzi wa Nyumba ya Serikali (kwa Kiingereza: *Government House*) jijini Nairobi, makazi ya Gavana wa kwanza yalikuwa katika Nyumba ya Serikali, Mombasa. 

Nyumba ya Serikali katika Nairobi, Ikulu ya leo, ilijengwa mwaka 1907 katika Nairobi itumike kama makazi rasmi ya Gavana wa Afrika ya Mashariki ya Kiingereza wakati Kenya ilikuwa koloni la Uingereza. Gavana alifanyia kazi rasmi katika ofisi ya zamani ya Kamishna wa Mkoa (ambayo sasa ni turathi ya kitaifa) karibu na Nyayo House na kisha kupumzika katika Nyumba ya Serikali. 

Baada ya uhuru, Nyumba ya Serikali ilipatiwa jina Ikulu. 

## Makazi mengine 
Pamoja na Ikulu ya Nairobi, kuna Ikulu nyingine katika majiji ya Mombasa na Nakuru.

Pia kuna nyumba za makazi katika Eldoret, Sagana, Kisumu na Kakamega. Zimetawanyika kote nchini kumtolea rais makazi aendapo ziara popote nchini.

## Marejeo 
Jamii:Nairobi
Jamii:Kenya
Baraste kuu

350px|thumb|Baraste kuu nchini Marekani yenye vichororo vitano kila upande
350px|thumb|Kukutana kwa baraste kuu mbili
**Baraste kuu** (ing. *motorway, freeway, au expressway*) ni aina ya barabara pana yenye pande mbili zinazotenganishwa na kila upande magari hufuata mwelekeo moja tu. Kila upande huwa na vichororo viwili au zaidi. Baraste kuu ni aina ya barabara inayowezesha motokaa mengi kusafiri kwa kasi kubwa. Hakuna mikingamano inayozuia mwendo. Kama barara nyingine inakata au baraste mbili zinakutana kuna madaraja na njia za kando ambako motokaa inaweza kuongeza kasi yake hadi kuingia kati ya magari mengine.

Hairuhusiwi kusimama au kupumzika kwenye vichororo vya baraste kuu isipokuwa kwenye nafasi kando ya njia iliyotengwa kwa dharura na maeneo ya pekee yaliyotengwa kwa kuegeshea magari.

## Tanbihi
## Marejeo
Jamii:Usafiri
Spika (muziki)

thumb|Spika ya muziki kwa matumizi ya nyumbani

**Spika ya muziki** (kutoka Kiingereza: Loudspeaker) ni chombo kinachobadilisha kawi za audio zilizo katika mfumo wa elektroniki na kuzifanya ziwe sauti. 

Spika zinazotumika siku hizi zilivumbuliwa na Edward Kellog na Chester Rice mwaka 1925. 

Spika hufanya kazi kama kipazasauti. Tofauti ni kuwa kipazasauti hubadilisha sauti kuwa audio zilizo kwa mfumo wa kielektroniki ilhali spika nazo hubadilisha kawi hii kuwa sauti.

Kwa kawaida, spika huwekwa katika chumba au kabineti ambayo mara nyingi huwa na umbo la mstatili au mraba. Kabineti ya spika huenda ikatengenezwa kwa plastiki au mbao. Hili huathiri jinsi sauti itakavyokuwa.

## Historia 
Johann Phillip Reis aliweka spika ya kielektroniki kwa simu yake mwaka 1861. Spika hii iliweza kutoa sauti nzuri na wazi iliyosikika vizuri na kueleweka. 

Alexander Graham Bell, mzinduzi wa simu ya kwanza aliidhinisha spika ya simu yake mwaka 1876. Hili lilifuatwa na uzinduzi mwingine bora na Ernst Siemens.

## Matumizi ya spika leo 
Spika hutumika nyumbani ikiambatanishwa na redio au runinga ili kutoa sauti nzuri ya muziki. Spika pia hupatikana katika magari. 

Kwenye sherehe, mikutano au kwenye mihadhara, spika huambatanishwa na kipazasauti ili anayeongea aweze kufikia watu wote na ujumbe wake uwapate.

## Tanbihi 
Tazama spika kwa maelezo kuhusu mkubwa wa bunge anayeendesha mijadala.

## Viungo vya nje 
Jamii:Vifaa
Meja Jenerali

**Meja Jenerali** (kutoka Kiingereza: *Major General*) ni cheo cha afisa wa jeshi kilicho chini ya Luteni Jenerali na juu ya Brigedia au Brigedia Jenerali, kulingana na nchi. Hufanya kazi chini ya Luteni jenerali na ni mkubwa kuliko Brigedia jenerali.

Jamii:Cheo
Jamii:Jeshi
Luteni Kanali

thumb|Jeshi la Uingereza cheo cha **Luteni Kanali**
**Luteni Kanali** (kwa Kiingereza: *lieutenant colonel*) ni cheo cha afisa wa jeshi, kilicho chini ya Kanali na juu ya Meja.

Asili ya neno *luteni* ni Kifaransa "*lieu-tenant*" (yaani "mwenye kushika nafasi") kwa maana ya naibu, makamu. Kiasili lieu-tenant alikuwa makamu wa kapteni, yaani mkuu wa kikosi aliyeshika mamlaka yake wakati hayuko. 

Maana hiyo ni pia asili ya vyeo vya Luteni Kanali au Luteni Jenerali vilivyotaja manaibu wa kanali au jenerali. 

Baadaye ziliendelea kuwa vyeo vya pekee bila kuunganishwa na nafasi ya makamu tena.

Majeshi ya Afrika yalirithi cheo hicho sawa na vyeo vya kijeshi kwa jumla kutoka mapokeo ya jeshi la kikoloni.

Jamii:Cheo
Jamii:Jeshi
Meja

thumb|200px|Alama kwenye sare ya meja katika jeshi la Tanzania
**Meja** (kwa Kiingereza: *Major*) ni cheo cha afisa wa jeshi kilicho chini ya Luteni Kanali na juu ya Kapteni au Nahodha katika jeshi la wanamaji.

Jamii:Mbegu
Jamii:Cheo
Jamii:Jeshi
Luteni wa Pili

[200px|thumb|[Alama kwenye sare ya Luteni-usu wa jeshi la Tanzania.]]
**Luteni wa Pili** (kwa Kiingereza: *Second Lieutenant*), pia **Luteni-usu**, ni cheo cha chini kabisa cha afisa wa jeshi waliopewa kazi ya usimamizi. Kiko chini ya Luteni wa Kwanza.

Jamii:Cheo
Jamii:Jeshi
Kamanda

thumb|Ishara ya kamanda wa Jeshi la Majini la Merika
**Kamanda** (kutoka Kiingereza: *Commander*) ni cheo cha afisa wa nevi na jeshi la anga kilicho chini ya Nahodha na juu ya Luteni Kamanda.

Cheo cha kamanda pia hupatikana katika baadhi ya vikosi vya polisi.

Jamii:Cheo
Jamii:Jeshi
Mlima Korab

right|thumb|Mlima wa Korab
'''''' ni mlima wa Balkani (Ulaya), kati ya nchi za Albania na Jamhuri ya Masedonia Kaskazini.

Urefu wake ni mita 2,764 juu ya usawa wa bahari.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Ulaya

Jamii:Milima ya Albania
Jamii:Milima ya Masedonia Kaskazini
Jamii:Milima ya Ulaya
Jamii:Balkani
Milima ya Balkani

thumb|millima Balkani iliyopo serbia
thumb|katikati ya milima Balkani
thumb|muonekano wa mlima Balkani
'''''' iko Ulaya, kati ya nchi za Bulgaria na Serbia.

Urefu wake ni mita 2,376 juu ya usawa wa bahari.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Ulaya

Jamii:Milima ya Bulgaria
Jamii:Milima ya Serbia
Jamii:Milima ya Ulaya
Jamii:Balkani
Number One Remix

**"Number One Remix"** ni wimbo uliotoka tarehe 6 Januari 2014 kutoka kwa msanii wa muziki wa kizazi kipya kutoka nchini Tanzania - Diamond Platnumz akimshirikisha Davido kutoka nchini Nigeria. Wimbo unatoka katika albamu ya A Boy From Tandale na wa kwanza kutolewa kama single kutoka katika albamu hiyo. Huu ndio wimbo wa kwanza wa Chibu kuimba na msanii kutoka nchi za nje, halkadhalika kutoka nchini Nigeria. Wimbo unafungua njia mpya ya mahusiano ya kisanii kati ya Wanigeria na Watanzania. Kabla ya hapa, Chibu hakuwahi kufanya kazi na msanii yeyote yule kutoka Nigeria. Huu ulikuwa mwanzo mzuri kwa kazi za baadaye za Chibu.

Wimbo huu umetayarishwa na Sheddy Clever kupitia Burn Records. Toleo halisi lilitoka tarehe 2 Septemba, 2013 na video kufanywa nchini Kenya chini ya Ogopa Videos - ambao hao ndio waliofanya video ya "Kesho". Video ya remix iliongozwa na Clarence Peters chini ya "Capital Dreams Pictures" ya nchini Nigeria. Chibu amefanya video moja tu na Capital Dreams, 2 na Ogopa Videos (Kesho na Number One halisi), 2 na Moe Mussa (Bum-Bum na Hallelujah), 7 na Godfather (Mdogo Mdogo, Ntampata Wapi, Nana, Utanipenda, Kwetu na Make Me Sing) halafu wengine kina Gbenga Sesan (Eneka), Kenny (Sikomi), Nicorux (Salome, Bado, Kokoro, Aiyola na nyenginezo). 

## Tazama pia
*A Boy from Tandale

## Marejeo
Jamii:Nyimbo za 2014
Jamii:Nyimbo za Diamond Platnumz
Orjen

right|thumb|Milima ya Orjen
'''''' ni safu ya milima ya Balkani (Ulaya), katika nchi ya Montenegro.

Urefu wake ni mita 1,894 juu ya usawa wa bahari.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Ulaya

Jamii:Milima ya Montenegro
Jamii:Milima ya Ulaya
Jamii:Balkani
Rila

thumbnail|right|280px|Mlima Rila
'''''' ni milima ya Balkani (Ulaya), katika nchi ya Bulgaria.

Urefu wake katika mlima Musala unafikia mita 2,925 juu ya usawa wa bahari, ukizidi milima yote ya Balkani.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Ulaya

Jamii:Milima ya Bulgaria
Jamii:Milima ya Ulaya
Jamii:Balkani
Mlima Musala

right|thumb|Mlima wa Musala, upande wa Kusini
'''''' ni mlima mrefu kuliko yote ya Balkani (Ulaya). Uko katika nchi ya Bulgaria, milima ya Rila.

Urefu wake ni mita 2,925 juu ya usawa wa bahari.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Ulaya

Jamii:Milima ya Bulgaria
Jamii:Milima ya Ulaya
Jamii:Balkani
Gerlachovský štít

right|thumb|Mlima wa Galičica upande wa Kusini
'''''' ni milima ya Karpati (Ulaya), katika nchi ya Slovakia.

Urefu wake ni mita 2,655 juu ya usawa wa bahari.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Ulaya

Jamii:Milima ya Slovakia
Jamii:Milima ya Ulaya
Vârful Moldoveanu

'''''' ni mlima wa Karpati (Ulaya), katika nchi ya Romania.

Urefu wake ni mita 2,544 juu ya usawa wa bahari. Hivyo unazidi milima yote ya Romania.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Ulaya

Jamii:Milima ya Romania
Jamii:Milima ya Ulaya
Dinara

right|thumb|Mlima Dinara
'''''' ni mlima wa Balkani (Ulaya), kati ya nchi za Korasia na Bosnia na Herzegovina.

Urefu wake ni mita 1,913 juu ya usawa wa bahari.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Ulaya

Jamii:Milima ya Bosnia na Herzegovina
Jamii:Milima ya Kroatia
Jamii:Milima ya Ulaya
Jamii:Balkani
Blocksberg

right|thumb|Mlima Brocken
**Blocksberg** (au **Brocken**) ni mlima wa Ulaya, katika nchi ya Ujerumani.

Urefu wake ni mita 1,142 juu ya usawa wa bahari.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Ulaya

Jamii:Milima ya Ujerumani
Jamii:Milima ya Ulaya
Mulhacén

right|thumb|Mlima wa Mulhacén, upande wa Magharibi
'''''' ni mlima wa Ulaya, katika nchi ya Hispania.

Urefu wake ni mita 3,479 juu ya usawa wa bahari. Hivyo ni wa juu kuliko milima yote ya Hispania bara.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Ulaya

Jamii:Milima ya Hispania
Jamii:Milima ya Ulaya
Serra da Estrela

thumbnail|right|200px|Mlima Serra da Estrela
'''''' ni mlima wa Ureno (Ulaya).

Urefu wake ni mita 1,993 juu ya usawa wa bahari. Hivyo ni wa juu kuliko milima yote ya Ureno bara.

Serra da Estrela-116-Landschaft mit Wolken-2011-gje.jpg
Serra da Estrela-128-Landschaft mit Felsen-2011-gje.jpg
Serra da Estrela-136-Haus-2011-gje.jpg
Serra da Estrela-152-Felsen-2011-gje.jpg
Serra da Estrela-158-Felsenlandschaft-2011-gje.jpg
Serra da Estrela-164-Passhoehe-2011-gje.jpg
Serra da Estrela-192-Titanengeroell-2011-gje.jpg
Serra da Estrela-210-Ziegen-2011-gje.jpg

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Ulaya

Jamii:Milima ya Ureno
Jamii:Milima ya Ulaya
Nana

**"Nana"** ni jina la wimbo uliotoka tarehe 29 Mei, 2015 kutoka kwa msanii wa muziki wa kizazi kipya kutoka nchini Tanzania - Diamond Platnumz akimshirikisha Mr. Flavour kutoka nchini Nigeria. Mashairi na taarifa kuhusu ] wavuti ya All Howwe Huu ni wimbo wa 15 kutoka katika albamu ya A Boy From Tandale na wa pili kutolewa kama single kutoka katika albamu hiyo huku wa kwanza ukiwa Number One Remix. Wimbo ni sehemu ya mwendelezo wa mahusiano mazuri ya kimuziki kati ya Tanzania na Nigeria.  Wimbo umetayarishwa na Nahreel chini ya studio ya The Industry. Video imeongozwa na Godfather kutoka Afrika Kusini. 

Huu unaufanya kuwa wimbo wa tatu kufanya kazi pamoja na Godfather tangu Mdogo Mdogo na Utanipenda na kazi nyengine za baadaye. Chibu anaulezea wimbo kuwa una ladha ya afro-pop baada ya kusimama tangu Number One (2013-2014) kisha akatoa Bongo Flava tupu mbili (Nasema Nawe na Utanipenda). Chibu huwa na kawaida ya kuweka mizani ya wapenzi wa muziki wake. Kuna kipindi anakuwa Kiafrika nzima, kuna kipindi anarudi nyumbani tu, yaani, Bongo Flava. Nana ni wimbo wenye staili kali za uchezaji ambazo wengi walizirudia ukilinganisha na nyimbo zake za awali. 

## Tazama pia
*A Boy from Tandale

## Marejeo
Jamii:Nyimbo zilizotayarishwa na Nahreel
Kidogo

**"Kidogo"** ni jina la wimbo uliotoka tarehe 12 Julai 2016 kwa msanii wa muziki wa kizazi kipya kutoka nchini Tanzania - Diamond Platnumz akishirikisha kundi la P-Square kutoka nchini Nigeria. 

Wimbo unatoka katika albamu ya A Boy From Tandale na wa tatu kutolewa kama single kutoka katika albamu hiyo. Wimbo umetayarishwa na watayarishaji watatu tofauti kabla kuja kumaliziwa mazima katika studio za Wasafi Records. Ndani yake kuna mkono wa Shirko (katengeneza biti), V-Tek (kaichanganya na kuiboresha zaidi) na mwisho kabisa akamalizia Laizer Classic aliyefanya marekebisho ya mwisho kabisa. Kazi ya kutunga wimbo huu ilianza tangu tarehe 10 Januari 2015 katika studio za Square Records, Lagos Nigeria kabla kuja kutia masauti.VIDEO: Diamond Platnumz ft. PSquare – Kidogo  Naija Vibes - 2016.

Video yake imefanywa jijini Johannesburg nchini Afrika Kusini chini ya Godfather Productions mnamo tarehe 24 Aprili, 2016. Si muda mrefu hadi kuja kuachiwa. Hii ni video ya sita kufanya pamoja na Godfather tangu Mdogo Mdogo, Ntampata Wapi, Nana], Utanipenda, Make Me Sing na huu. 

## Tazama pia
*A Boy from Tandale

## Marejeo
Jamii:Nyimbo za 2016
Jamii:Nyimbo za Diamond Platnumz
Jamii:Nyimbo zilizotayarishwa na Laizer Classic
Marry You

**"Marry You"** ni wimbo uliotoka tarehe 2 Februari 2017 kwa msanii wa muziki wa kizazi kipya kutoka nchini Tanzania, Diamond Platnumz akimshirikisha Ne-Yo kutoka Marekani. Wimbo unatoka katika albamu ya A Boy From Tandale na wa nne kutolewa kama single kutoka katika albamu hiyo. Wimbo umetayarishwa na Sheddy Clever wa Burn Records. Kitendo cha Diamoand kufanya ngoma na msanii mkubwa kama Ne-Yo kilishangaza ulimwengu wa muziki wa Bongo Flava kupita kiasi. Hata wazo la kutoa albamu ikiwa na wasanii wazito ilianza tangu 2016 au nyuma zaidi. 

Pamoja na kutayarishwa na Sheddy, lakini kazi ya utayarishaji ilifanyika nchini Kenya. Studio haijulikani, lakini picha za video za awali zilifanyiwa nchini humo kabla kwenda kumaliziwa mazima huko nchini Afrika Kusini na baadaye Marekani. Wimbo una mandhari mengi ya kutumika katika harusi. Isitoshe, hii ilikuwa ndoto ya miaka mingi ya Diamond kufanya kazi na msanii anayempenda kutoka moyoni mwaka Ne-Yo. Katika kushirikiana, imekuwa kama ndoto imetimia vile.

Vilvile wimbo umetolewa katika akaunti tofauti na ile ambayo Chibu huitumia kusambazia video zake. Hii ilienda katika akaunti yake mpya ya YouTube iliyoitwa DiamondVevo badala ya ile ya "Diamond Platnumz". Halafu ndio wimbo wa kwanza kusambazwa na "Universal Music" ya Afrika Kusini na kushinda platinamu sita katika nyimbo zilizopakuliwa sana kupitia iTune kwa nchini humo. Ndiye msanii wa kwanza wa Afrika kuingia nao mkataba na msanii wa kwanza Afrika kufikisha mauzo yenye platinamu 6.

## Tazama pia
*A Boy from Tandale

## Marejeo
Jamii:Nyimbo za 2017
Jamii:Nyimbo za Diamond Platnumz
Jamii:Nyimbo zilizotayarishwa na Sheddy Clever
Öræfajökull

thumbnail|right|200px|Mlima  Öræfajökull
'''''' ni volkeno iliyopo katika kisiwa cha Iceland yenye kimo cha mita 2,110. Ndio mlima mrefu kuliko yote ya nchi hiyo.

Pamoja na Iceland yote iko mahali ambako mabamba ya gandunia yanakutana, ambao ni bamba la Amerika ya Kaskazini na bamba la Ulaya-Asia na hapo ni sehemu ambako mara kwa mara magma ya ndani ya dunia inatoka nje.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Milima ya Ulaya
Snaefell

thumbnail|right|200px|Mlima  Snaefell

'''''' ni mlima mrefu zaidi uliopo katika kisiwa cha Man (kati ya Britania na Eire) wenye kimo cha mita 621. 

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Milima ya Ulaya
Herðubreið

right|thumb|Mlima wa Herðubreið upande wa Kusini-Mashariki
'''''' ni mlima uliopo katika kisiwa cha Iceland yenye kimo cha mita 1,682. 

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Milima ya Ulaya
Carrauntoohil

right|thumb|Mlima Carrauntoohil, upande wa Kaskazini-Mashariki
'''''' ni mlima uliopo katika kisiwa cha Ireland, upande wa Jamhuri ya Eire. Ukiwa na kimo cha mita 1,038, ndio mrefu kuliko yote ya kisiwa hicho.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Milima ya Ulaya
Galdhøpiggen

right|thumb|Mlima wa Galdhøpiggen upande wa Magharibi
'''''' ni mlima mrefu zaidi uliopo katika nchi ya Norwei, wenye kimo cha mita 2,469. 

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Milima ya Ulaya
Sarektjåkkå

sarektjåkko-25.jpg
thumbnail|right|100px| Sarektjåhkkå

'''''' ni mlima ulioko katika nchi ya Uswidi (Skandinavia), wenye kimo cha mita 2,089. 

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Milima ya Ulaya
Vunja Mifupa

**"Vunja Mifupa"** ni jina la albamu iliyotoka mwaka 1997 kutoka kwa msanii wa muziki wa soukous kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo ambaye badaye kaja kuweka makazi yake nchini Kenya, Samba Mapangala.  NyimboAlbamu ina nyimbo nane. Albamu ilitolewa katika muundo wa CD.  Wimbo uliobeba jina la albamu ulitoka kabla ya 1997. Hili ni toleo la pili la Vunja Mifupa lililotolewa katika CD badala ya lile la kwanza la 1989 ambalo lilitolewa katika muundo wa "kanda". Nyimbo maarufu hasa Marina na Vunja Mifupa. 
## Orodha ya nyimbo
Zifuatazo ni orodha kamili ya nyimbo zinapatikana katika albamu hii.

#Vunja Mifupa 	
#Alimasi 	
#Virunga 	
#Mashariki 	
#Violeta 	
#Marina 	
#Confusion 	
#Wabingwa

## Viungo vya Nje
*[https://www.discogs.com/Samba-Mapangala-And-Orchestra-Virunga-Vunja-Mifupa/release/5640937 ] katika wavuti ya Discogs.

Jamii:Albamu za 1997
Jamii:Albamu za Samba Mapangala
Samba Mapangala

**Samba Mapangala** (alizaliwa Matadi, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo) ni mwanamuziki wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. 

Miaka ya awali aliitumia akiwa na bendi mbalimbali jijini Kinshasa, kabla ya kuhamia nchini Uganda mnamo mwaka wa 1975 ambapo yeye na wanamuziki wengine wa Kikongo waliunda bendi ya **Les Kinois**. Walihamia jijini Nairobi mnamo 1977. Hapa wanaanzisha bendi mpya iliyoitwa **Orchestra Virunga**, hiyo ilikuwa mwaka 1981. Jina la bendi ni tokeo la milima ya volkeno uliopo huko nchini Kongo maarufu kama Milima ya Virunga. Orchestra Virunga walitoa albamu yao ya kwanza, ''It's Disco Time wakiwa na Samba Mapangala* mnamo 1982. Mwanzoni mwa miaka ya 1990, kundi likaanza kupata sifa yake ya kimataifa baada ya kutoa albamu zao ya "Virunga Volcano" na "Feet on Fire".   Mwaka wa kwenye ugawaji wa Tuzo za Kilimanjaro albamu yake *Ujumbe'' ilichaguliwa katika kipengele cha albamu bora ya Afrika Mashariki. Kwa sasa Samba anaishi nchini Marekani.

## Diskografia
;Albumu

*It's Disco Time with Samba Mapangala (1982)

*Evasion (1983)

*Safari 1988 (Kenyan cassette)

*Vunja Mifupa (1989) 1989 (CBS Kenya IVA 071, cassette)

*Paris-Nairobi 1990 (European cassette)

*Virunga Volcano 1990 (Earthworks, CD)

*Feet On Fire 1991 (Stern's Africa STCD 1036, CD)

*Karibu Kenya 1996 (Sun Music, CD)

*Vunja Mifupa 1997 (Lusam 01, CD)

*Ujumbe 2001 (Stern's / Earthworks STEW43CD)

*Vunja Mifupa Virunga Roots Volume 1 2004 (Samba Mapangala)

*Song and Dance (2006) (Virunga Records)

*African Classics (2008) (Sheer Sound)

## Marejeo
## Viungo vya Nje
*Virunga records 
*African Music Encyclopaedia Entry 
*African Music Profiles Page 

Jamii:Wanamuziki wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Ridnitsohkka

thumbnail|right|200px|Mlima Ridnitsohkka

'''''' ni mlima mrefu wa pili ulioko katika nchi ya Ufini, wenye kimo cha mita 1,317. 

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Milima ya Ulaya
Ben Nevis

right|thumb|Mlima Ben Nevis, upande wa Kusini
'''''' ni mlima ulioko Uskoti, wenye kimo cha mita 1,344. Ndio mrefu kuliko yote ya kisiwa cha Britania.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Milima ya Ulaya

Jamii:milima ya Ufalme wa Muungano
Snowdon

thumbnail|right|200px|Mlima Snowdon

'*** ni mlima mrefu kuliko yote iliyoko Wales Uingereza, wenye kimo cha mita 1,085.

**Urefu wa mlima na Eneo**

Urefu wa Snowdon ni mita 1,085 (futi 3,560), na ni mlima wa juu kabisa nchini Wales. Iko ndani ya eneo la Snowdonia National Park, ambalo ni eneo lenye mandhari ya kuvutia na asili ya kipekee. utalii Snowdon, zinazowezesha watu wa viwango mbalimbali vya uzoefu kufurahia mlima huo. Njia maarufu ni pamoja na Rhyd Ddu Path, Watkin Path, Llanberis Path, na Pyg Track.

Snowdon ina historia ndefu, na pamekuwa mahali muhimu kwa tamaduni na hadithi za Kikelti. Pia, Snowdon inachukuliwa kuwa mojawapo ya mlima wenye thamani kubwa za kihistoria na kitamaduni nchini Uingereza.

**Mazingira ya Asili*'

Eneo la Snowdonia, pamoja na Snowdon, lina mazingira ya kipekee na ya kuvutia. Ni nyumbani kwa aina mbalimbali za mimea na wanyama. 

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Milima ya Ulaya

Jamii:milima ya Ufalme wa Muungano
Aran Fawddwy

right|thumb|Mlima wa Arran Fawddwy (kushoto).
'''''' ni mlima ulioko Welisi, wenye kimo cha mita 906. 

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Ulaya

Jamii:milima ya Ufalme wa Muungano
Roque de los Muchachos

thumbnail|right|200px|Mlima Roque de los Muchachos
**Roque de los Muchacos** ni mlima wa Hispania, ambao uko katika kisiwa cha Palma (Visiwa vya Kanari, Hispania).

Ina urefu wa mita 2,423.

## Marejeo 
## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Afrika

Jamii:Milima ya Hispania
Jamii:Milima ya Afrika
Jamii:Visiwa vya Kanari
Mlima Circeo

right|thumb|Mlima wa Circeo
**Mlima Circeo** ni kilima cha Italia.

Una urefu wa mita 541 na uko ndani ya Hifadhi ya Taifa ya Circeo.

## Marejeo 
## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Italia
* Orodha ya milima ya Ulaya

## Marejeo
* ''Merriam-Webster's Geographical Dictionary, Third Edition''. Springfield, Massachusetts: Merriam-Webster, Incorporat]] ed, 1997. ISBN 0-87779-546-0.

Jamii:Milima ya Italia
Jamii:Milima ya Ulaya
Pico de São Tomé

thumb
'''''' ni mlima mrefu kuliko yote ya kisiwa cha Sao Tome na cha nchi ya Sao Tome na Principe. 

Una asili ya volikano na urefu wa mita 2,024.

## Marejeo 
## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Afrika

Jamii:Milima ya Sao Tome na Principe
Jamii:Milima ya Afrika
Jamii:Atlantiki
Jamii:Volkeno
Queen Mary's Peak

thumbnail|right|200px|Queen Mary's Peak
'''''' ni mlima mrefu kuliko yote ya Tristan da Cunha, kusini mwa bahari ya Atlantiki.

Ni volkeno hai na iko katika kisiwa cha Tristan da Cunha.

Ina urefu wa mita 2,062.

## Marejeo 
## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Afrika

Jamii:Milima ya Afrika
Jamii:Volkeno za Afrika
Jamii:Atlantiki
Georgia Kusini

**Georgia kusini** ni funguvisiwa muhimu zaidi katika eneo la ng'ambo la Uingereza kusini mwa Bahari Atlantiki linaloitwa "Visiwa vya South Georgia na South Sandwich". 

Idadi ya wakazi ni 20 na wengi wao ni wanasayansi wanaochungulia ndege wanaokaa kwenye visiwa pamoja na afisa mmoja mwakilishi wa serikali ya Uingereza.

## Wakazi
Hakuna wenyeji kwenye visiwa hivi. Tangu karne ya 19 wavuvi wa nyangumi kutoka Ulaya walijenga huk vituo ambako walipeleka nyangumi kwa kuwakatakata na kupika mafuta yao. Vituo hivyo vilikuwa na makumi hadi mamia ya wakazi wakati wa kuwinda nyangumi lakini wakati wa baridi ni watu wachache tu waliobaki. Vituo hivyo vilifungwa katika miaka ya 1960 kutokana na kupotea kwa nyangumi.

Mwaka 1904 mvuvi kutoka Norwei alianzisha kijiji cha Grytviken kama kituo cha kupikia mafuta ya nyangumi na kijiji hicho ni makazi pekee ya kudumu kwenye visiwa hivi hadi leo.
Mlima Paget

thumbnail|right|200px|Mlima Paget
'''''' ni mlima mrefu kuliko yote ya South Georgia na wa maeneo yote yaliyo chini ya Ufalme wa Muungano.

Uko kusini mwa bahari ya Atlantiki, katika Visiwa vya South Georgia na South Sandwich.

Una urefu wa mita 2,935.

## Marejeo 
## Tazama pia
* Orodha ya milima

Jamii:Milima ya Antaktiki
Jamii:Atlantiki
Pico Alto (Azori)

thumbnail|right|200px|Mlima Pico Alto (Azori)

'''''' ni mlima wa funguvisiwa la Azori, Ureno. 

Una urefu wa mita 586.

## Marejeo 
## Tazama pia
* Orodha ya milima

Jamii:Milima ya Ureno
Jamii:Atlantiki
Mlima Pico

thumbnail|right|200px|Mlima Pico
'''''' ni mlima mrefu kuliko yote ya funguvisiwa la Azori, katika bahari ya Atlantiki.
 
Ni volkeno hai ambayo iko katika kisiwa cha Pico.

Ina urefu wa mita 2,351, hivyo inazidi milima yote ya Ureno..

## Marejeo 
## Tazama pia
* Orodha ya milima

Jamii:Milima ya Ureno
Jamii:Volkeno
Jamii:Atlantiki
Tristan da Cunha

thumbnail|right|200px|Kisiwa cha Tristan da Cunha
**Tristan da Cunha** (kifupi: **Tristan**) ni jina la funguvisiwa lililoko kusini mwa Bahari ya Atlantiki na la kisiwa muhimu zaidi ya fungu hilo ambalo liko mbali kuliko yote na sehemu nyingine yoyote ya nchi kavu. Visiwa vina asili ya volikano. 

Wakazi wote ni 262 tu. 

Kiutawala visiwa hivyo viko chini ya koloni la Saint Helena , ambalo liko chini ya Ufalme wa Muungano. 

## Tanbihi
## Marejeo
; Miongozo
* *A Short Guide to Tristan da Cunha* by James Glass and Anne Green, Tristan Chief Islanders (2005, Whitby Press, 12 pages).
* *Field Guides to the Animals and Plants of Tristan da Cunha and Gough Island* Edited by Peter Ryan (2007, RSPB Publication, 168 pages).
* *Gough Island: A Natural History* by Christine Hanel, Steven Chown and Kevin Gaston (2005, Sun Press, 169 pages).
* 
; Utamaduni
* *Tristan da Cunha: History, People, Language* by Daniel Schreier and Karen Lavarello-Schreier (2003, Battlebridge, 88 pages).
* *Rockhopper Copper: The life and times of the people of the most remote inhabited island on Earth* by Conrad Glass MBE, Tristan Police Officer (2005, Polperro Heritage Press, 176 pages).
* *Recipes from Tristan da Cunha* by Dawn Repetto, Tristan Tourism Co-ordinator (2010, Tristan Books, 32 pages).
* ''Corporal Glass's Island: The Story of Tristan da Cunha* by Nancy Hosegood (1966, Farrar, Straus, Giroux, 192 pages, with several pages of photographs).
* *Three Years in Tristan da Cunha* by Katherine Mary Barrow (1910, Skeffington & Son, 200 pages, with 37 photographs).

## Viungo vya nje
* Tristan da Cunha
* *Tristan Times'' 
* History of Tristan da Cunha (2 books, and other material)
* TRISTAN DA CUNHA  (Spanish)

### Video
* Return to Trista da Cunha, Global Nomad, National Geographic (2012).
* A Day on Tristan da Cunha, Global Nomad, National Geographic (2011).
* Tristan da Cunha: The story of Asthma Island, part 1 and part 2, BBC Four (2008).
* Tristan da Cunha: Life on the island in 1963 (1963).
* Tristan da Cunha: Life of an islander in 1963 (1963).

Jamii:Visiwa vya Afrika
São Miguel

thumbnail|right|280px|Kisiwa cha São Miguel
''''* ni kisiwa kikubwa cha funguvisiwa la Azori (kwa Kireno: *Ilhas dos Açores* - *Visiwa vya vipanga'') ambalo ni jimbo la kujitawala la Ureno ingawa liko katika Atlantiki takriban km 1,500 magharibi ya Ulaya na 3,600 mashariki ya Amerika ya Kaskazini. 

Visiwa vyote ni vya asili ya kivolkeno; hali halisi ni vilele vya milima mirefu sana vinavyotoka nje ya maji kutoka sakafu ya bahari. Milima hii ya kivolkeno ni sehemu ya mgongo kati wa Atlantiki yanapokutana mabamba ya gandunia ya Amerika ya Kaskazini na Afrika.

Visiwa viligunduliwa na mabaharia Wareno mwaka 1427: vilipatikana bila wanadamu. Wakazi wa kwanza walifika kutoka Ureno mwaka 1439. 

## Viungo vya nje
* Azores Info 

Jamii:Azori
Jamii:Ureno
Jamii:Visiwa vya Atlantiki
Utendaji (serikali)

Tawi la **Utendaji**, pia **mkono wa utendaji**, ni tawi la serikali ambalo hutendesha mamlaka ya serikali. Katika mifumo ya kisiasa iliyotengenezwa kutumia kanuni za utengano wa nguvu, mamlaka yamegawiwa kati ya matawi ya utendaji, bunge na mahakama, ili kuzuia kukolea kwa nguvu kati ya kikundi kidogo cha watu. Katika mfumo huo, kazi ya utendaji ni kutekeleza sheria kama iliyoandikwa na bunge na kuelezewa na mahakama. Tawi la utendaji linaweza kutoa amri za utendaji, kifalme au rais ambazo ni aina ya sheria. Serikali na taasisi zake kama vile, Mashirika ya umma, tume, kamati, halmashauri au bodi (ambazo huwa sehemu ya utendaji), zinaweza kuandika kanuni ambazo pia ni aina ya sheria.

Mkono wa utendaji huwa na viongozi wafuatao:
* kiongozi wa nchi k.v. rais, mfalme, malkia au kiongozi mkuu kabisa
* kiongozi wa serikali - waziri mkuu, katika serikali za kibunge, au rais, katika serikali za kirais na ambaye pia huwa kiongozi wa nchi
* baraza la mawaziri

## Marejeo 
Jamii:Mbegu za sheria
Jamii:Serikali
Jamii:Siasa
Jamii:Sheria
Chacun Pour Soi

**"Chacun Pour Soi"** ni jina la wimbo uliotoka 24 Juni, 2016 kutungwa na kuimbwa na hayati msanii mkongwe kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Papa Wemba akimshirikisha mwimbaji wa muziki wa kizazi kipya kutoka nchini Tanzania - Diamond Platnumz. Unatoka katika albamu iliyotolewa baada ya kifo chake - kwa jina la Forever de Génération en Génération. Wimbo umetoka miezi miwili kamili tangu kifo cha Papa Wemba. Papa Wemba alifariki mnamo tarehe 24 Aprili, 2016 jijini Abidjan Ivory Coast. Wimbo ulitayarishwa nchini Ufaransa wakati akifanya ziara ya kumtemblea Fally Ipupa mwishoni mwa mwaka 2015.  Wakiwa huko, walikutana na Papa Wemba na kufanya wimbo huu. Tarehe 27 Juni, 2017, mwaka mmoja mbele tangu kutolewa wimbo rasmi, Diamond akatoa vipande vya video akiwa na Papa Wemba wakiwa wanarekodi wimbo huu.
## Maudhui
Wimbo unahusu kuumizana katika mapenzi. 
## Ubeti wa kwanza
Bwana anakuwa na subira ya mapenzi, lakini baadaye yanamshinda anaomba poo. Heri abaki peke yake.
Papa Wemba anasema (kwa tafsiri isiyo-rasmi);

"Moyo unaniuma, hivi unaskia maumivu na machozi yangu?"
"Niende wapi mbali na haya, nakwenda Dar-Es-Salaam"
"Kilio changu kinazidi cha mutumwa asie kuwa huru"

Halafu anasema;
"Kule kule Zanzibar"!

Kisha Chibu anaingia kwa masikitiko makubwa;

Anakumbukia nyakati wako pamoja, asubuhi na mida mingine yenye kutia simanzi. Kwa masikitiko makubwa anaona heri abaki peke yake tu, hakuna namna.
Rejea:

"Alfajiri huwa ni kitendawili,
Nafikiri pindi tukiwa wawili,
Tena nakiri inanitesa mwili,
Bora tu niache"

Kiitikio kinasema;

"Chacun pour soi eh, mélodie na nga"

Kwa tafsiri isiyo-rasmi ni;

"Kila mtu kivyake, melody yangu"

"Chacun chez soi eh"
"Kila mtu kwake"
## Ubeti wa Diamond (wa pili)
Chibu anaendeleza kilio, masononeko ni makubwa mno. Kuachwa au kutendwa kugumu. Maumivu ya mapenzi jeraha lake halisemezeki. Anamshukuru Mungu kwa yote aliyomtendea. Ipo siku maumivu yake yataondoka kwa kumpata atakayemwondolea maumivu ya moyo. Pamoja na mateso yote, anaomba asimtangazie ubaya huko aendeko. Haitoshi anamtakia kila heri katika safari yake huko aendako.
Rejea;

"Ukweli roho inanisonona,
Tena moto hadi sijapona,
Ila naamini Mola ataniona,
Nitakuja pata wakuniponya,
Ila tu chonde ma nikuombe,
Usiniseme vibaya,
Tena nakuombea kuongezewa,
Kwa Mola mwaya"
## Marejeo
## Viungo vya Nje
Jamii:Nyimbo za Papa Wemba
Jamii:Nyimbo za Diamond Platnumz
Jamii:Nyimbo za 2016
Chansela (maana)

Neno **chansela** linaweza kumaanisha:
* **Chansela**, mkuu wa serikali
* **Chansela**, kiongozi wa chuo kikuu

Jamii:Cheo
Wilaya ya Mbulu Vijijini

**Wilaya ya Mbulu Vijijini** ilitengwa na Wilaya ya Mbulu katika mwaka 2015.  Wakati wa sensa ya 2012 idadi ya wakazi katika eneo lake ilikuwa 191,220 iliyokadiriwa kuwa 224,101 mnamo mwaka 2016.

Mwaka 2018 ujenzi wa makao makuu ya wilaya ulianza katika kata ya Haydom.

## Marejeo
Jamii:Mbegu za jiografia ya Mkoa wa Manyara
Jamii:Wilaya ya Mbulu
Jamii:Mkoa wa Manyara
Mkuu wa Serikali

**Mkuu wa serikali** ni mtu aliye katika cheo cha pili katika utendaji wa nchi huru, dola la 
shirikisho au koloni. Yeye huongoza Baraza la Mawaziri. Cheo hicho hutofautiana na cheo cha mkuu wa dola kwa kuwa vyote vinaweza kuwa vyeo vya mtu mmoja au watu tofauti.

Katika serikali za kibunge na falme za kikatiba, mkuu wa serikali ndiye mwanasiasa kiongozi wa serikali na huwajibika kwa chumba kimoja cha bunge. Hata hivyo, yeye pia huripoti kwa mkuu wa dola.

Katika serikali za kirais na falme zisizo za kikatiba, mkuu wa serikali pia huwa mkuu wa dola.

Katika serikali za kikurugenzi, majukumu ya utendaji ya mkuu wa serikali hupatiwa kikundi cha wakurugenzi. Kwa mfano, Baraza la Shirikisho la Uswisi, ambapo kila mwanachama wa baraza huongoza idara fulani.

## Majina ya cheo 
Waziri Mkuu ndilo jina la kawaida la cheo cha mkuu wa serikali. Majina yafuatayo pia hutumika:
* Kansela
* Mtendaji Mkuu (katika serikali za mitaa)

Jamii:Mbegu
Jamii:Siasa
Jamii:Serikali
Aoraki

(Mlima Cook) ndio mrefu kuliko yote ya nchi.]]
'''''' ni mrefu kuliko milima yote ya New Zealand wenye kimo cha mita 3,754 juu ya usawa wa bahari. 

Kama milima yote 30 mirefu zaidi ya nchi hiyo, uko katika kisiwa cha kusini.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya New Zealand

Jamii:Milima ya New Zealand
Jamii:Milima
Mlima Tapuaenuku

'''''' ni mlima wa New Zealand wenye kimo cha mita 2,884 juu ya usawa wa bahari. 

Ndio mrefu kuliko yote ya nchi hiyo nje ya Alpi ya kusini.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya New Zealand

Jamii:Milima ya New Zealand
Orodha ya milima ya New Zealand

(Mlima Cook) ndio mrefu kuliko yote ya nchi.]]
**Orodha ya milima ya New Zealand** inataja baadhi yake tu.

Milima mirefu zaidi iko yote katika kisiwa cha kusini, nayo ni:
#Aoraki (Mlima Cook) – m 3,754 -  mlima mrefu kuliko yote ya New Zealand
#Mlima Tasman – m 3,497 
#Mlima Dampier – m 3,440 
#Mlima Vancouver – m 3,309 
#Mlima Silberhorn – m 3,300 
#Malte Brun – m 3,198  
#Mlima Hicks – m 3,198 
#Mlima Lendenfeld – m 3,194 
#Mlima Graham – m 3,184 
#Torres Peak – m 3,160 
#Mlima Sefton – m 3,151 
#Mlima Teichelmann – m 3,144 
#Mlima Haast – m 3,114 
#Mlima Elie de Beaumont – m 3,109 
#Mlima La Perouse – m 3,078 
#Mlima Douglas – m 3,077 
#Mlima Haidinger – m 3,070 
#Mlima Magellan – m 3,049 
#Mlima Malaspina – m 3,042 
#Mlima Minarets – m 3,040 
#Mlima Tititea (Aspiring) – m 3,033 
#Mlima Hamilton – m 3,025 
#Mlima Dixon – m 3,004 
#Mlima Glacier – m 3,002 
#Mlima Chudleigh – m 2,966 
#Mlima Haeckel – m 2,965 
#Mlima Drake – m 2,960 
#Mlima Darwin – m 2,952 
#Mlima Aiguilles Rouges – m 2,950 
#Mlima De La Beche – m 2,950 

Milima mingine maarufu ni:
*Mlima Tapuaenuku – m 2,884 katika milima ya Kaikoura - mrefu kuliko yote nje ya Alpi ya Kusini
*Mlima Alarm – m 2,877 – katika milima ya Kaikoura
*Mlima Ruapehu – m 2,797 - mlima mrefu zaidi katika kisiwa cha kaskazini
*Mlima Musgrave – m 2,085

## Tazama pia
* Orodha ya milima

Jamii:Orodha za kijiografia
Jamii:Milima ya New Zealand