Robert Ouko

**Dk. John Robert Ouko** (maarufu kama ‘’’Robert Ouko’’’; 31 Machi 1931 - 13 Februari 1990) alikuwa mwanasiasa wa Kenya ambaye alihudumu kama Waziri wa Mambo ya Nje wa Kenya. Ouko alihudumu katika serikali ya Kenya tangu wakati wa ukoloni chini ya Urais wa Jomo Kenyatta na Daniel arap Moi. 

Alikuwa mbunge wa Jimbo la Uchaguzi la Kisumu Rural na pia alikuwa waziri wa maswala ya kigeni mnamo 1990. 

Aliuawa nchini Kenya mnamo 13 Februari 1990. Kesi ya mauaji hayo haijawahi kusuluhishwa hadi sasa.

## Maisha ya awali na elimu
Ouko alizaliwa katika kijiji cha Nyahera karibu na Kisumu, Mkoa wa Nyanza. Alihudhuria masomo katika Shule ya Msingi ya Ogada na Shule ya Upili ya Nyang’ori. Baada ya shule alisomea ualimu katika chuo cha Mafunzo ya Walimu cha Siriba. Alifanyakazi kama mwalimu wa Shule ya Upili.

Mnamo 1955 alipata ajira kama ofisa wa ushuru katika Wilaya ya Kisii. Mnamo 1958 alijiunga na Chuo Kikuu cha Haile Selassie Jijini Addis Ababa, Ethiopia, akifuzu kutoka huko mnamo 1963 na shahada katika kitengo cha ‘’Public Administration’’, Uchumi na Sayansi ya Siasa. Hatimaye alijiunga na Chuo Kikuu cha Makerere nchini Uganda ambapo alisomea Diploma katika Kitengo cha International Relations and Diplomacy 

Kufikia kifo chake alikuwa karibu kumaliza Thesis ya shahada ya tatu ambayo alikuwa akisomea katika Chuo Kikuu cha Nairobi. Licha ya kujulikana kuwa Dk. Ouko, alikuwa tu na shahada ya honorary ambayo aliipokea mnamo 1971 kutoka Chuo Kikuu cha Kilutheri cha Pacific

## Maisha ya siasa
Muda mfupi kabla ya uhuru wa Kenya mnamo 1963 alifanya kazi kama Katibu msaidizi katika ofisi ya Gavana. Punde alipandishw kuwa Katibu mkuu katika Wizara ya Kazi. Baadaya kuporomoka kwa Muungani wa Afrika Mashariki, Ouko aliteukiwa kuwa mbunge na akachaguliwa kuwa Waziri wa Mipango ya Kiuchumi na Maswala ya Kijamii. Ouko alikuwa akiwakilisha Chama cha KANU, ambacho kilikuwa chama pekee kilichokubaliwa na Sheria.

## Kifo
Mnamo 27 Januari 1990, Ouko ambaye wakati huu alikuwa Waziri wa Nchi za Nje wa Kenya aliondoka Nairobi kama mmoja wa kundi la mawaziri 83 na maafisa, miongoni mwao akiwemo Rais Daniel arap Moi kuhudhuria mkutano wa ‘Kiamsha Kinywa cha Maombi’ ambao ulifanyika jijini Washington DC. Kikosi hicho kilirejea jijini Nairobi mnamo 4 Februari. Mnamo tarehe 5 Febuari, Ouko alikutana na rais Moi, balozi wa Japan, Kamishna mkuu wa Canada, Bethuel Kiplagat (Katibu Mkuu wa wizara ya Mambo ya Kigeni) na Hezekiah Oyugi (Katibu Mkuu wa Wizara ya Usalama wa Nchi). Baadaye siku hiyo Ouko alizuru nyumbani kwake mashinani katika shambalake lililoko Koru (Umbali wa takribani 300&nbsp;km kutoka Nairobi) akiandamana na dereva wake na mlinzi.

Ouko alitoweka mnamo usiku wa 12 Februari/13, 1990 kutoka shamba lake la Koru karibu na Muhoroni
Msaidizi wake wa nyumabani alitoa ushahidi kuwa aliisikia sauti kubwa kama ya kufungua mlango kwa nguvu ambayo ilimwamsha na kuwa aliona gari jeupe likigeuka katika bustani ya kuendesha ya Ouko.
Maiti ya Ouko ilipatikana mnamo 13 Februari karibu saa saba mjana na kijana ambaye alikuwa akilisha, Joseph Shikulu katika eneo la chini la mlima ulioko karibu wa Got Alila, kilomita 2.8 kutoka myumbani kwa Ouko. Ushahidi kutokana na uchunguzi uliofanyiwa mwili ulionyesha kuwa alikuwa ameuawa kwa kupigwa risasi moja kichwani, mguu wake ukavunjwa mara mbili na mwili wake ukachomwa kwa kiasi kidogo.

Mwanzoni, ripoti za polisi ziliharifu kuwa Ouko alikuwa amejiua lakini hatimaye ilidhihirika kuwa alikuwa ameuawa na mwili wake kuchomwa.

## Maisha ya binafsi
Ouko alikuwa ameoa Christabel Ouko. Kifungua mimba wake anaitwa Ken . Pia alikuwa na binti aliyezaliwa mnamo Mei 1983. Alimzaa binti huyu na hawara wake Herine Violas Ogembo, ambaye alikuwa na uhusiano wa kimapenzi naye hadi kifo chake (Ouko) .

Mnamo 2009, mchango ulifanywa kujenga maktaba ya Robert Ouko Memorial Community mjini Koru .

## Tanbihi
## Marejeo
* Cohen, David William & Odhiambo, E. S. Atieno (2004). *The Risks of Knowledge: Investigations into the Death of the Hon. Minister John Robert Ouko in Kenya, 1990*. Ohio University Press. ISBN 0-8214-1597-2. 

Jamii:Waliozaliwa 1931
Jamii:Waliofariki 1990
Jamii:Wanasiasa wa Kenya
Jamii:Watu waliouawa Kenya