open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pendo

thumb|right|150px|Moyo mwekundu, ishara ya pendo
**Pendo** linaweza kutafsiriwa kwa maana mbalimbali, kama vile upendo, mapendo, mapenzi n.k. 

Hapa linatumika kwa maana ya ono mojawapo la msingi kwa binadamu na wanyama ambalo wanavutiwa na jambo fulani, hata likafuatwa na hamu na hatimaye furaha ikiwa jambo limepatikana kweli.

Kati ya haja za msingi za nafsi, mojawapo ni kupenda na kupendwa.

Jamii:Saikolojia
North Dakota

thumbnail|right|280px|Sehemu ya Jimbo la North Dakota

**North Dakota** (Dakota Kaskazini) ni jimbo la Marekani upande wa kaskazini kati ya nchi.

Imepakana na Kanada (Saskatchewan na Manitoba), Minnesota, South Dakota (Dakota Kusini) na Montana.

Jimbo lina wakazi wapatao 641,481 (2008) wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 183,272.

Mji mkuu ni Bismarck na mji mkubwa ni Fargo.

Lugha rasmi ni Kiingereza.

thumb|left
## Viungo vya Nje 
* State of North Dakota Official Website

Jamii:North Dakota
Jamii:Majimbo ya Marekani
Oregon

thumbnail|right|280px|Sehemu ya Jimbo la Oregon
**Oregon** ni jimbo la Marekani upande wa magharibi-kazkazini ya nchi. Iko kwenye pwani la Pasifiki.Mji mkuu ni Salem na Portland ni mji mkubwa. Impekana na Washington, Idaho, Nevada na California. Jimbo lina wakazi wapatao 3,790,060 (2008) wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 255,026.Miji muhimu baada ya Portland ni Eugene, Astoria, Medford na Bend.

Mlima Hood ni mlima mkubwa katika Oregon. 

thumb|left

## Viungo vya Nje 
* Commonwealth of Oregon Official Website

Jamii:Oregon
Jamii:Majimbo ya Marekani
South Dakota

thumbnail|right|280px|Sehemu ya Jimbo la South Dakota

**South Dakota** (Dakota Kusini) ni jimbo la Marekani upande wa kaskazini kati ya nchi. Imepakana na North Dakota (Dakota Kaskazini), Minnesota, Iowa, Nebraska, Wyoming na Montana. 

Jimbo lina wakazi wapatao 804,1974 (2008) wanaokalia eneo la kilomita za mraba zipatazo 199,905. Mji mkuu ni Pierre na mji mkubwa ni Sioux Falls. 

Mlima Rushmore (kwa Kiingereza: *Mount Rushmore*) ni ukumbusho mashuhuri katika milima ya Black Hills kwenye jimbo la South Dakota kwa kuwa katika mwamba wake zimechongwa sanamu kubwa za marais wanne wa zamani wa Marekani. 

thumb|left
## Viungo vya Nje 
* State of South Dakota Official Website


Jamii:Majimbo ya Marekani
Taifa la Mungu

Jina **Taifa la Mungu** linatumika katika Biblia kumaanisha kwanza taifa la Israeli. Baadaye, Wakristo walilitumia kwa ajili yao katika Agano Jipya kama warithi wa wito wa taifa hilo kupitia Yesu Kristo na Mitume wake 12.

## Katika Biblia
Jina linapatikana katika Waamuzi 20:2; Kitabu cha Pili cha Samueli 14:13; Kitabu cha Esta 10:10; Waraka kwa Waebrania 4:9; 11:25; Waraka wa pili wa Petro 2:10. 

Pamoja na hayo, wazo linajitokeza katika Injili ya Mathayo 21:43; Ufunuo wa Yohane 5:9; 21:3.

## Katika imani na teolojia
Kanisa lilianza kulitumia tena kutokana na juhudi za wataalamu wa Biblia wa karne ya 20.

Kanisa Katoliki lilitumia rasmi hasa katika hati za Mtaguso wa pili wa Vatikano, hususan Lumen Gentium sura yote ya pili. Humo, baada ya ile ya kwanza kueleza fumbo la Kanisa, inaelezwa kuwa fumbo hilo katika historia linajitokeza kama taifa, kwa kuwa tangu awali Mungu hakupenda kuokoa binadamu mmojammoja, bali kwa mshikamano. Taifa hilo moja linatokana sasa na mataifa yote na kulenga kuyaunganisha ndani ya Yesu, mfalme wake.
Mad (wimbo)

"**Mad**" ni wimbo wa mwimbaji na mtunzi wa muziki wa R&B kutoka nchini Marekani - Ne-Yo. Huu ni wimbo wa tatu kutoka katika albamu yake ya *Year of the Gentleman*. Wimbo ulitayarishwa na Stargate na yeye mwenyewe.

## Chati zake
## Marejeo
Jamii:Nyimbo za 2008
Jamii:Nyimbo za 2009
Jamii:Nyimbo za Ne-Yo
Jamii:Nyimbo zilizotayarishwa na Stargate
Key West, Florida

260px|thumb
**Key West** ni mji wa Marekani katika jimbo la Florida. 

Ni mji ya kisiwa cha Florida Keys katika Ghuba ya Meksiko.

Key West iko 207 km kusini-magharibi ya mji ya Miami. Mji upo m 1 kutoka juu ya usawa wa bahari. Idadi ya makazi ni 25,478.

## Viungo vya Nje 
* City of Key West

Jamii:Miji ya Florida
Jamii:Ghuba ya Meksiko
Hate That I Love You

"**Hate That I Love You**" ni wimbo wa mwimbaji wa muziki wa pop Bi.  Rihanna. Ulitolewa ukiwa kama wimbo wa tatu kutoka katika albamu yake ya  *Good Girl Gone Bad*.  Wimbo umemshirikisha msanii wa mwingine wa R&B - Ne-Yo, ambaye pia alifanyakazi na Rihanna katika kibao chake cha 2006 maarufu kama "Unfaithful".

Wimbo umetayrishwa na Stargate, ambaye pia alitayarisha wimbo mwingine wa  Rihanna wa 2006 "Unfaithful" na "Sexy Love" ya Ne-Yo.

## Chati 
## Matunukio 
## Marejeo 
Jamii:Nyimbo za 2007
Jamii:Nyimbo za Ne-Yo
Jamii:Nyimbo za Rihanna
Jamii:Nyimbo zilizotayarishwa na Stargate
Bust It Baby

"**Bust It Baby**" ni wimbo wa msanii Plies akimshirikisha Ne-Yo. Wimbo ulitolewa mnamo tar. 25 Januari 2008. Huu ni wimbo wa pili wa Plies kutoka katika albamu yake ya *Definition of Real*. Huu ulifanywa kama wimbo wa ziada kwenye albamu yake, wakati "Bust It Baby Pt. 2" ukawa wimbo rasmi wa albamu.

Pia kulikuwa na remix nyingine imemshirikisha Trey Songz. Remix yake imechukuwa sampuli ya wimbo wa zamani wa Janet Jackson wa mwaka 1990 maarufu kama "Come Back to Me".
Kuna remix nyingine ambayo imemshirikisha Janet mwenyewe.

## Chati
## Marejeo
Jamii:Nyimbo za 2008
Jamii:Nyimbo za hip hop
Jamii:Nyimbo za Ne-Yo
Jamii:Nyimbo za Plies
Jamii:Nyimbo zilizotayarishwa na J.R. Rotem
Finer Things

"**Finer Things**" ni wimbo wa DJ Felli Fel. Wimbo umepata kushirikisha wasanii wakali wa mamtoni. Wasanii hao ni pamoja na Kanye West, Jermaine Dupri, Fabolous, na Ne-Yo.

## Chati ilizoshika
## Marejeo
## Viungo vya Nje
*

Jamii:Nyimbo za 2008
Jamii:Nyimbo za Ne-Yo
Jamii:Nyimbo za Fabolous
Maadili bawaba

**Maadili bawaba** ni maadili manne ya kiutu yaliyojulikana na wanafalsafa wa Ugiriki, hasa Plato na Aristotle, kuwa ndiyo yanayotegemeza maadili mengine yote ya kiutu, kama vile bawaba zinavyotegemeza mlango uweze kufanya kazi yake vizuri. Yanaitwa pia maadili ya kiutu ya msingi au fadhila za msingi, kwa kuwa ndiyo hasa yanayomfanya mtu atende kadiri ya utu wake.

Majina yake ni: busara, haki, nguvu na kiasi.

Katika Ukristo yanatofautishwa na maadili ya Kimungu, yaani imani, tumaini na upendo ambayo yanatokana na Mungu na kumlenga yeye.

## Viungo vya nje 
* http://www.newadvent.org/cathen/03343a.htm Maadili bawaba katika Catholic Encyclopedia

Jamii:Maadili
Single (wimbo wa New Kids on the Block na Ne-Yo)

"**Single**" ni wimbo wa pili katika albamu ya tano ya kundi la muziki la New Kids on the Block, *The Block*, ambao umeimbwa pamoja na Ne-Yo.

Wimbo ulitolewa mnamo tar. 12 Agosti ya mwaka 2008, ukiwa kama wimbo wa kupakua mtandaoni. Kwa mujibu wa allaccess.com, wimbo uliiangiliana na redio mnamo 2 Septemba 2008, ambamo ni tarehe sawa iliyotoka albamu hiyo. Wimbo ulitolewa ukiwa kama CD single nchini UK mnamo 11 Novemba 2008.

Ne-Yo naye ameingiza toleo aliloimba peke yake na kuitia katika orodha ya nyimbo zake za albamu ya *Year of the Gentleman* ambamo wimbo una urefu wa 4:18.

## Chati
Wimbo ulishika nafasi ya 72 katika chati za Canadian Hot 100 na tangu hapo ikaja kushika nafasi ya 42 hadi kutoka kwake. Kwa U.S. imeingia katika chati za Pop 100 ikiwa nafasi ya 86, lakini baadaye ikajikongoja na kufikia nafasi ya 56.

## Marejeo
Jamii:Nyimbo za 2008
Jamii:Nyimbo za Ne-Yo
Kiasi

wa Giotto, *Kiasi*, Padua, Italia.]]
**Kiasi** (kwa Kiingereza *temperance*, kutoka Kilatini *temperantia*; kwa Kigiriki *σωφροσύνη*, sofrosune) ni adili linaloratibu matumizi ya vitu, binadamu asije akatawaliwa na tamaa. 

Pamoja na falsafa, dini nyingi na baadhi ya wanasaikolojia wanasifu adili hilo na kuhimiza kulitekeleza (k.mf. kwa njia ya usafi wa moyo, upole na saumu).

Katika Ukristo ni mojawapo kati ya maadili bawaba yanayotegemeza maadili mengine yote ya kiutu. Hasa Wakatoliki wanasisitiza usafi wa moyo na upole kama matawi muhimu zaidi ya adili la kiasi.

## Tanbihi
## Viungo vya nje
Jamii:Maadili
Fresno, California

thumbnail|right|280px|Mji wa Fresno, California

300px|thumb
**Fresno** ni mji wa tano kwa ukubwa katika California. Eneo lake ni 271.4 km² kuna wakazi 500,017 (2007). Mji upo m 90 kutoka juu ya usawa wa bahari. 

Fresno ni kati ya California baina ya Los Angeles na San Francisco.

Mji uliundwa mwaka 1856. Jina la kwanza la mji lilikuwa Millerton.

Jina la Fresno ni ya Kihispania, maana yake ni *mti wa ash*.

## Viungo vya Nje 
* Tovuti ya mji la Fresno

Jamii:Miji ya California
Waorthodoksi wa Mashariki

**Waorthodoksi wa Mashariki** ni jina linalotumika pengine kuhusu Wakristo wa Makanisa ya Mashariki ambayo katika karne ya 5 yalitengana na Wakatoliki na Waorthodoksi kwa kutokubali uamuzi wa mojawapo kati ya Mitaguso ya kiekumeni, hasa ule wa Kalsedonia (451).

Makanisa hayo ni ya kitaifa, kama vile:
* Kanisa la Kitume la Armenia
* Kanisa la Kiorthodoksi la Ethiopia
* Kanisa la Kiorthodoksi la Eritrea
* Kanisa la Misri 
* Kanisa la Kiorthodoksi la Siria 
* Kanisa la Kisiria la Kiorthodoksi la Malankara 

Jumla ya waumini ni milioni 84 hivi, wengi wao wakiwa Waethiopia.

## Marejeo
* Betts, Robert B., *Christians in the Arab East* , Lycabbetus Press (Athens, 1978)
* Charles, R. H. ''[The Chronicle of John, Bishop of Nikiu: Translated from Zotenberg(https://sw.wikipedia.org/wiki/Hermann_Zotenberg)'s Ethiopic Text] *, 1916. Reprinted 2007. Evolution Publishing, ISBN 978-1-889758-87-9

## Viungo vya nje
* Orthodox Joint Commission
* The Standing Conference of Oriental Orthodox Churches in America
*Encyclical, Pope Benedict XIV, *Allatae Sunt* (*On the observance of Oriental Rites''), 1755 
* Common Declaration of Pope John Paul II and HH Mar Ignatius Zakka I Iwas 
* Joint Declarations Between the Syriac Orthodox and Roman Catholic Churches
* Dialogue with the Oriental Orthodox Churches on the Anglican Communion Website
* Dialogue with the Oriental Orthodox Churches on the Vatican Website
* The Rejection of the Term Theotokos by Nestorius Constantinople

Jamii:Ukristo
Jamii:Waorthodoksi wa Mashariki
Camera Phone

"**Camera Phone**" ni wimbo wa nne kutoka katika albamu ya tatu ya msanii wa hip hop The Game, *LAX*.
Wimbo umemshirikisha mwimbaji wa R&B Ne-Yo. Wimbo ulitayarishwa na  Cool na Dre. Umeonekana kuwa kama wimbo wa ziada kwenye toleo la albamu tu. Nchini UK, haikutolewa kama single kutoka kwenye albamu kwa kufuatia kutotolewa toleo lile la juu. 

## Chati
Wimbo uliingia katika nafasi ya #48 katika UK baada ya kutolewa kikawaida.
Licha kutoshika nafasi katika 20 bora, lakini imepata kupigwa sana katika matelevisheni mengi ya UK.

## Marejeo
Jamii:Nyimbo za 2008
Jamii:Nyimbo za The Game
Jamii:Nyimbo za Ne-Yo
Konventi

huko Ujerumani.]]
.]]
**Konventi** ni jumla ya majengo maalumu ya jumuia ya kitawa isiyo ya wamonaki (kanisa, vyumba vya kulala, meza, sebule n.k.).

Konventi, iliyoanza mwishoni mwa Karne za Kati, si tena ngome ya kujitegemea kama monasteri , ambayo kwa kawaida ilikuwa kubwa zaidi kutokana na wingi wa watawa walioikalia na wa kazi walizofanya na huduma walizotoa. 

Malengo ya konventi ni hasa malazi ya watawa wanaofanya kazi zao nyingi nje ya nyumba yao, k.mf. Wafransisko na Wadominiko.
Mtaguso wa kwanza wa Vatikano

[thumb|250px|[Basilika la Mt. Petro ambamo mtaguso ulifanyika.]]

**Mtaguso wa kwanza wa Vatikano** unatazamwa na Kanisa Katoliki kama Mtaguso Mkuu wa ishirini katika historia yake.

Uliitishwa rasmi na Papa Pius IX (1846-1878) mnamo 29 Juni 1867 na vikao vyake viliendelea katika Basilika la Mt. Petro huko Vatikano mjini Roma kuanzia tarehe 8 Desemba 1869 hadi vilipokatika mnamo 1870 kutokana na jeshi la Italia kuteka Roma tarehe 20 Septemba.

Walishiriki maaskofu na mapadri 774 (kati ya 1050 wenye haki ya kuhudhuria), ambao kwa mara ya kwanza walitokea mabara yote. Pia ilikuwa mara ya kwanza ya kutokuwepo wawakilishi wa serikali. Kumbe wajumbe wa Waorthodoksi na wa Waprotestanti walialikwa pia, lakini hawakufika.

Tarehe 24 Aprili 1870, baada ya majadiliano mengi, ilipitishwa hati "Dei Filius" juu ya Mungu, ufunuo, imani, na uhusiano kati ya imani na akili.

Ingawa lengo halikuwa hilo, tokeo kuu la kazi ya mtaguso huo ni tangazo la dogma ya Papa kuwa na karama ya kutokosea katika mafundisho ya imani na maadili anayoyatoa ili yadumu moja kwa moja pale anapotimiza masharti fulani (kwa kifupi: akisema "ex cathedra", yaani "kutoka ukulu). 

Dogma hiyo iliimarisha mamlaka ya Papa na umoja wa Kanisa dhidi ya maelekeo ya kitaifa ambayo yalitawala karne zilizotangulia yakisababisha matatizo mengi.

## Viungo vya nje 
* [Hati za Mtaguso huo kwa Kiingereza(https://sw.wikipedia.org/wiki/Kiingereza).] 
* Kitabu *THE TRUE AND THE FALSE INFALLIBILITY OF THE POPES*  *Kuhusu Askofu Joseph Fessler (1813-1872), katibu mkuu wa mtaguso.

Jamii:Vatikani
Jamii:Mitaguso
Jamii:Papa
Jamii:Kanisa Katoliki
Jamii:Roma
Jamii:Historia ya Ukristo
Jamii:Historia ya Ulaya
Jamii:1869
Jamii:1870
Kinega

**Vinega** ni ndege wa jenasi *Riparia* katika familia Hirundinidae. Wanafanana na mbayuwayu lakini wana rangi ya mchanga na nyeupe. Mwenendo wao ni sawa na ule wa mbayuwayu. Hulichimba tundu lao katika ukingo au chungu ya mchanga. Jike huyataga mayai 2-5.

## Spishi za Afrika
* *Neophedina cincta*, Kinega Miraba (Banded martin)
* *Phedina borbonica*, Kinega-visiwa (Mascarene Martin)
* *Phedina brazzae*, Kinega wa Brazza (Brazza's Martin)
* *Ptyonoprogne fuligula*, Kinega-mawe (Rock Martin)
* *Ptyonoprogne obsoleta*, Kinega-mawe Mweupe (Pale Crag Martin)
* *Ptyonoprogne rupestris*, Kinega-mawe wa Ulaya (Eurasian Crag Martin)
* *Riparia congica*, Kinega wa Kongo (Congo sand martin)
* *Riparia paludicola*, Kinega Koo-kahawia (Plain martin)
* *Riparia riparia*, Kinega-mchanga (Common Sand Martin)

## Spishi ya Asia
* *Ptyonoprogne concolor* (Dusky Crag Martin)
* *Riparia chinensis* (Grey-throated martin)
* *Riparia diluta* (Pale martin)

## Picha

Banded martin, or banded sand martin, Riparia cincta, at Rietvlei Nature Reserve, Gauteng, South Africa (30634577703).jpg|Kinega miraba
Plain Martin - Brown-throated Martin (Riparia paludicola) - Flickr - Lip Kee (1).jpg|Kinega koo-kahawia
Riparia riparia 1.JPG|Kinega-mchanga kwa mwingilio wa tundu lake

Grey-throated Sand-martin Riparia chinensis by Dr. Raju Kasambe (5).jpg|Grey-throated martin
Riparia diluta (cropped).JPG|Pale martin

Jamii:Kucha na jamaa
Ziwa Superior

200px|left|thumb|Ziwa Superior pamoja na maziwa makubwa
200px|right|thumb|Desemba 2004
**Ziwa Superior** (yaani Ziwa Kubwa) ni moja kati ya maziwa makubwa ya Amerika Kaskazini. Ni ziwa kubwa zaidi la bara hili. Pamoja na maziwa ya Ziwa Huron, Ziwa Erie na Ziwa Ontario liko mpakani kati ya Marekani na Kanada na mpaka huo umepita ziwani.

Ziwa limepakana na Kanada (Ontario) upande wa kaskazini halafu na Marekani (Minnesota, Wisconsin na Michigan) upande wa kusini.

Ziwa Superior hupokea maji yake kutoka mito mingi inayoishia humo; maji yake hutoka kwenda Ziwa Huron kupitia mto St. Mary's na Soo Locks.

## Vipimo 
Ziwa lina urefu wa kilomita 563 na upana mkubwa wa km 257. Uso wake una eneo la km2 82,400. Kina cha wastani ni m 147 lakini kina kikubwa chafikia m 406.

## Maziwa makubwa ya Amerika Kaskazini
* **Ziwa Superior**
* Ziwa Huron
* Ziwa Michigan
* Ziwa Erie
* Ziwa Ontario

Superior
Superior
Jamii:Michigan
Jamii:Wisconsin
Jamii:Minnesota
Jamii:Ontario
Superior
Bernardino wa Siena

[right|thumb|250px|[Pinturicchio (1486), *Utukufu wa Mt. Bernardino da Siena*, Roma, kanisa la Santa Maria in Aracoeli]]

**Bernardino wa Siena** (8 Septemba 1380 - 20 Mei 1444) alikuwa mtawa wa shirika la Ndugu Wadogo na kasisi wa Kanisa Katoliki.

## Maisha ya awali 
Alizaliwa na kubatizwa Massa Marittima (Siena) tarehe 8 Septemba 1380 katika familia Albizzeschi kutoka Siena, ambako alihamia baada ya kubaki yatima, ili alelewe na kusomeshwa na ndugu zake.

## Wito na utume 
Akiwa na umri wa miaka 22, alijiunga na utawa, katika tawi la urekebisho wa Waoservanti, ambalo akawa nguzo yake kuu, pamoja na Yohane wa Kapestrano, Yakobo wa Marka na Alberto wa Sarteano.

Kisha akaanza utume mkubwa akihubiri kwa mafanikio katika miji na vijiji vya Italia akivuta umati kwa maneno na mifano yake. 

Kazi yake iliamsha katika Kanisa imani na ibada kwa Jina la Yesu na kurekebisha maadili ya wengi. Ndiye aliyesambaza kila mahali vibao vyenye kifupisho JHS (*Jesus Hominum Salvator*) kikiwa na msalaba juu yake na kuzungukwa na jua lenye miali 12.

## Kifo 
Alifariki huko L'Aquila, tarehe 20 Mei 1444.

## Heshima baada ya kifo 
Kutokana na sifa yake kubwa, alitangazwa mtakatifu na Papa Nikolasi V mwaka 1450. 

Sikukuu yake inaadhimishwa kila tarehe 20 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi 
## Marejeo ya Kiswahili
* Masomo ya Breviari - Sikukuu za Bwana, za Bikira Maria na za Watakatifu - Ndanda Mission Press 1978, uk. 156-159
* Sala ya Kanisa ya Ki-fransisko - Benedictine Publications Ndanda - Peramiho, 1996, uk. 121-137
* John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 173-174
* Pd. Leandry Kimario, O.F.M.Cap. - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 458-459

## Viungo vya nje 
* St. Bernardino page  at *Christian Iconography*

Jamii:Waliozaliwa 1380
Jamii:Waliofariki 1444
Jamii:Wafransisko
Jamii:Mapadri
Jamii:Watakatifu wa Italia
San Diego, California

thumbnail|right|280px|Mji wa San Diego, California

[240px|thumb|Mahali pa San Diego katika San Diego County na [California]]
**San Diego** (yaani Mtakatifu Diego) ni mji mkubwa wa pili katika jimbo la California baada ya Los Angeles, na wa saba katika nchi nzima ya Marekani. Uko upande wa kusini-magharibi ya nchi.

San Diego una wakazi milioni 1,3 katika eneo la 963.6 km².

Jina la San Diego latoka katika lugha ya Kihispania, kwa kuwa ulijengwa kandokando ya konventi ya Wafransisko iliyokuwa na jina hilo kwaheshima ya Diego wa Alkala.

## Viungo vya Nje 
*  Tovuti ya mji wa San Diego

Jamii:California
Jamii:Miji ya California
Jamii:San Diego County, California
Wikipedia ya Kiindonesia

**Wikipedia ya Kiindonesia** au **Wikipedia bahasa Indonesia** ni toleo la kamusi elezo ya Wikipedia kwa lugha ya Kiindonesia. Wikipedia ya Kiindonesia, imekuwa ya tatu kwa ukuaji wa haraka katika orodha ya Wikipedia za lugha za Asia baada ya Wikipedia ya Kichina na Kijapani, na ndiyo kubwa katika nchi zile zinazoendelea (2006) .

Na kwa mwezi wa Februari katika mwaka wa 2009, kuliwa na zaidi ya makala  100,000 katika mradi huo wa Wikipedia kwa Kiindonesia.

## Malengo 
* 1,000 makala - Mar 16, 2004
* 10,000 makala - 31 Mei 2005
* 50,000 makala - Feb 1, 2007
* 100,000 makala - Feb 21, 2009

## Marejeo 
## Viungo vya nje
* Indonesian Wikipedia

Jamii:Wikipedia kwa lugha tofauti
Yakobo wa Marka

thumb|right|Yakobo wa Marka
**Yakobo wa Marka** (1 Septemba 1393 - 28 Novemba 1476) alikuwa Mwitalia                                                                                                                                                                                                                                                                                           mtawa wa shirika la Ndugu Wadogo na padri wa Kanisa Katoliki maarufu kwa mahubiri na maisha magumu.

Alitangazwa mwenye heri na Papa Urban VIII tarehe 12 Agosti 1624 na mtakatifu na Papa Benedikto XIII tarehe 10 Desemba 1726.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

## Maisha ya awali
Alizaliwa Monteprandone (karibu na Ascoli Piceno, leo katika mkoa wa Marche, nchini Italia) tarehe 1 Septemba 1393. Baada ya kufanya kazi ya kuchunga mifugo, alikimbia kwa ndugu yake fulani amsaidie kusoma.

Kisha kupata elimu kubwa katika sanaa huko Ascoli Piceno alijipatia digrii ya Sheria huko Perugia kwenye mwaka 1412. Baadaye alifanya kazi kama hakimu na wakili huko Bibbiena na Firenze katika mkoa wa Toscana.

## Wito na malezi
Kisha kufunga urafiki na Wafransisko wa huko na kutafakari mafumbo ya ukombozi kwenye mlima La Verna, aliacha kazi na kuingia utawani mnamo Julai 1416. Huko alilelewa pamoja na Yohane wa Kapestrano na Bernardino wa Siena. Mwaka 1423 alipewa daraja takatifu ya upadri.

## Utume
Mhubiri hodari, alitumwa na shirika lake kupinga uzushi wa Wabogomili huko Bosnia na wa Wahusi huko Austria na Boemia; alianzisha konventi kadhaa katika Ulaya ya Kati, akieneza ibada kwa Jina la Yesu na kutetea vita vya msalaba dhidi ya Waturuki.

Alishiriki Mtaguso wa Firenze wenye lengo la kurudisha umoja kati ya Wakatoliki na Waorthodoksi.

Kwa juhudi zake mwaka 1446, tena mwaka 1463, alipatanisha miji ya Fermo na Ascoli Piceno iliyokuwa imeshindana muda mrefu. Pia alitunga katiba za miji 11 huku akianzisha vyama vya kitume pia.

Pamoja na kazi hizo, alitunga vitabu 18, alijenga makanisa, konventi, hospitali, maktaba, visima n.k.

Alifariki huko Napoli tarehe 28 Novemba 1476. Tarehe hiyo ndiyo sikukuu yake ya kila mwaka katika liturujia.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo ya Kiswahili
* Sala ya Kanisa ya Ki-fransisko - Benedictine Publications Ndanda - Peramiho, 1996, uk. 455-458
* Pd. Leandry Kimario, O.F.M.Cap. - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 568-569

Jamii:Waliozaliwa 1393
Jamii:Waliofariki 1476
Jamii:Wafransisko
Jamii:Mapadri
Jamii:waandishi wa Italia
Jamii:Watakatifu wa Italia
Wikipedia ya Kiromania

**Wikipedia ya Kiromania** (kifupi: *ro.wiki* au *ro.wp*; kwa Kiromania: *Wikipedia în limba română*) ni toleo la kamusi elezo huru ya Wikipedia kwa lugha ya Kiromania.

Ilianzishwa mnamo mwezi wa Juni 2003, toleo hili lina makala takriban 100,000 (kwa mwezi wa Januari 2008) na ndiyo Wikipedia ya 16 kwa ukubwa. Mnamo mwezi wa Desemba 2004, watumiaji katika Wikipedia ya Kiromania walianza mjadala kuhusu kuanzisha ukurasa wa kwao wenyewe wa Wikimedia, *Asociaţia Wikimedia România*.

## Marejeo
## Viungo vya nje
* Romanian Wikipedia
* Aromanian Wikipedia

Jamii:Wikipedia kwa lugha tofauti
Diego wa Alkala

[thumb|200px|*Mt. Diego akiwa ametoka nje ya nafsi yake mbele ya msalaba*, [mchoro wa Murillo, 1645-6.]]
thumb|right|Mtakatifu Diego
**Diego wa Alkala, O.F.M.** (San Nicolás del Puerto, Sevilia, Hispania, 1400 hivi - Alcalá de Henares, Hispania, 12 Novemba 1463) alikuwa bruda wa shirika la Ndugu Wadogo aliyeng'aa kwa upendo kwa wagonjwa.

Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu. Alitangazwa kuwa hivyo na Papa Sixtus V mwaka 1588. 

Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 12 Novemba.

## Maisha
Alifanya kazi ya umisionari katika visiwa vya Kanaria (karibu na pwani ya Moroko). 

Alipohiji Roma kwa Jubilei alijitosa kuhudumia waliopatwa na tauni.
 
## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo ya Kiswahili
* Sala ya Kanisa ya Ki-fransisko - Benedictine Publications Ndanda - Peramiho, 1996, uk. 417-420
* John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 403-404
* Pd. Leandry Kimario, O.F.M.Cap. - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 556-557

## Viungo vya nje
*Catholic Encyclopedia: *St. Didacus*
*Catholic-Forum.com: *Saint Didacus* 
*abcgallery.com: Bartolomé Esteban Murillo's *La Cuisine des Anges* 
*abcgallery.com: Bartolomé Esteban Murillo's *St. Diego Giving Alms* 
*Franciscan Order
*Cofradia Semana Santa San Nicolas del Puerto, Seville 

Jamii:Waliozaliwa 1400
Jamii:Waliofariki 1463
Jamii:Wafransisko
Jamii:Wamisionari
Jamii:Watakatifu wa Hispania
Wikipedia ya Kituruki

**Wikipedia ya Kituruki** (Kituruki: *Türkçe Vikipedi*) ni toleo la kamusi elezo huru ya Wikipedia kwa lugha ya Kituruki. Ilianzishwa mnamo mwezi wa Desemba 2002, na kwa tar. 3 Februari 2008, toleo hili lina makala zaidi ya 100,000.

Hii ni Wikipedia ya 17 kwa ukubwa wa hesabu ya wingi wa makala, na ni moja kati ya Wikipedia 16 yenye idadi ya milioni nne ya uhariri wa makala. Pia, ni moja kati ya Wikipedia 13 zenye zaidi ya watumiaji 150,000 waliojisajiri.

Mnamo mwezi wa Novemba katika mwaka wa 2006, Wikipedia ya Kituruki imeteuliwa chini ya kundi la Sayansi kwa ajili Altın Örümcek Web Ödülleri (Golden Spider Web Awards), ambayo inajulikana sana kama "Web Oscars" for Turkey. Mnamo mwezi wa Januari 2007, Wikipedia ya Kituruki imepewa tuzo kwa kuwa na makala bora. Tuzo hiyo ilitolewa wakati wa sherehe mnamo tar. 25 Januari 2007 katika Chuo Kukuu cha Ufundi cha Istanbul.

Na kwa mwezi wa Mei 2009, Wikipedia ya Kituruki imekuwa ya pili kwa ukuaji wa Wikipedia zenye makala zaidi ya 100,000.

## Marejeo 
## Viungo vya nje
Jamii:Wikipedia kwa lugha tofauti
Wakupro

**Wakupro** ni wakazi wa kisiwa cha Kupro nao wamehesabika kuwa 1,100,000. 

Walio wengi wanaongea Kigiriki na ni Wakristo Waorthodoksi, lakini upande wa Kaskazini ni Waislamu wanaoongea Kituruki. Pia wapo Waarmenia na Wamaroni.

Jamii:Kupro
Nasreem Ndiye

**Nasreem Ndiye** (alizaliwa 1986) ni mrembo aliyeiwakilisha nchi ya Tanzania katika mashindano ya Miss World 2008 nchini Afrika Kusini. 

Alisomea digrii ya masuala ya Mahusiano ya Kimataifa ili kufanya kazi katika mashirika ya wahisani.

Jamii:Waliozaliwa 1986
Jamii:Warembo wa Tanzania
Jamii:Watu walio hai
Bradha

]]

**Bradha** au **bruda** ni namna ya kutaja watawa wanaume Wakristo wasio makasisi. Maneno haya yamepokelewa katika Kiswahili kutoka Kiingereza "brother" au Kijerumani "Bruder".

Hali yake ya kuwekwa wakfu kwa kuahidi utekelezaji wa mashauri ya Kiinjili (ambayo ni hasa matatu: useja mtakatifu, ufukara na utiifu) inajitosheleza bila ya kuhitaji sakramenti maalumu.

Ni kama ilivyo kwa masista ambao katika Kanisa Katoliki na makanisa ya Kiorthodoksi hawawezi kupewa upadrisho. 

Kwa kuwa lengo la utawa si kuongoza Kanisa kwa ile mamlaka inayotokana na Yesu na mitume wake kupitia daraja takatifu wala kutoa huduma za kipadri, bali ni kulenga utakatifu, yaani upendo kamili, kwa njia ya mkato.

Jamii:Ukristo
Jamii:Mashirika ya kitawa
Abasia

[thumb|300px|Abasia ya [Monte Cassino iliyoanzishwa na Benedikto wa Nursia]]

**Abasia** ni aina ya monasteri katika Kanisa Katoliki ambayo inaongozwa na abati au abesi na inajitegemea kufuatana na Sheria za Kanisa.

Abasia inaweza kuwa na monasteri ndogo chini yake zinazoongozwa na priori aliye chini ya usimamizi wa abati.

Jamii:Mashirika ya kitawa
Mwanzilishi

**Mwanzilishi** ni jina linalotumika kwa mtu aliyeanzisha muundo au jambo fulani.

Katika historia ya utawa linamaanisha hasa mwanamume au mwanamke aliyejaliwa karama ya pekee iliyovuta watu wengine hata likatokea shirika.

Jamii:Mashirika ya kitawa
Wakfu

akiwekwa wakfu na askofu: mchoro wa mwaka 1821 (Ste. Genevieve, Missouri).]]
**Wakfu** (kwa Kiarabu وقف‎‎) inamaanisha hali ya kutengwa na matumizi mengine, hasa kwa ajili ya matumizi ya kidini au manufaa kwa umma tu.

Watu, vitu na mahali wanaweza kuwekwa wakfu kwa namna mbalimbali.

## Maana ya Kisheria
Kwa maana ya kisheria wakfu (kwa Kiingereza *foundation* au *charitable trust*) ni taasisi au shirika lililopokea mali au pesa kwa matumizi ya manufaa kwa umma. 

Sheria za Kenya zinaruhusu mali kuwekwa wakfu kwa manufaa ya dini, elimu, utamaduni, sayansi, jamii, michezo au usaidizi wa watu maskini. 

Mali ya taasisi ya aina hiyo imo mikononi mwa wadhamini (ing. trustees) wenye wajibu wa kutunza mali ya wakfu kwa madhumuni yaliyoelezwa katika hati ya taasisi na kuandikishwa katika ofisi ya serikali.

Kimsingi taasisi ya wakfu ilipokea mali ambayo ni msingi wa kazi yake, kwa mfano ardhi, majengo, hisa au pesa. Kuna pia mifano ya taasisi za wakfu zisizo na rasilmali zikitafuta zaidi michango ya wafadhili kwa ajili ya kazi yao kulingana na madhumuni. 

## Ukristo
Katika Ukristo, watu wanaweza kuwekwa wakfu, hasa kwa njia ya sakramenti zisizoweza kurudiwa kwa sababu zinatia alama isiyofutika milele (yaani ubatizo, na kwa madhehebu mengine pia kipaimara na daraja takatifu), lakini pia kwa kushika maisha ya pekee katika useja mtakatifu (kwa kawaida pamoja na ufukara na utiifu).

Vitu na mahali vinaweza kuwekwa wakfu hasa kwa ajili ya ibada, k.mf. vyombo vya ibada, mavazi ya ibada na kanisa.

## Uislamu
Katika Uislamu wakfu ni mali iliyotengwa kwa kusudi la kidini. Mifano ya wakfu ni kutoa kiwanja kwa kujenga msikiti, shamba au nyumba ikiwa mapato yake yatagharamia misikiti, madrasa, hospitali, watu maskini au wanafunzi, au pia kutoa pesa kwa makusudi haya. 

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*[Public Benefit Organizations (PBOs), Companies Limited by Guarantee, Societies and Trusts under Kenya Law, Tovuti ya Council of Foundations cof.org (iliangaliwa Januari 2017).
*http://www.newadvent.org/cathen/04276a.htm Consecration article in Catholic Encyclopedia
*Virginity article in Catholic Encyclopedia discussing Consecration of a Virgin
*Consecration of an Orthodox Church  6 pages of photos
*Photos of Consecration of Altar and Antimens
*The Sanctification of Holy Chrism 

Jamii:Dini
Jamii:Ukristo
Jamii:Uislamu
Jamii:Mashirika ya kitawa
Jamii:Sheria
Wikipedia ya Kiukraini

**Wikipedia ya Kiukraini** (Kiukraini: *Українська Вікіпедія* au *Ukrayins’ka Vikipediya*) ni toleo la kamusi elezo ya Wikipedia kwa lugha ya Kiukraini. Makala ya kwanza iliandikwa tarehe 30 Januari 2004. Tarehe 28 Machi 2008 imefikisha zaidi ya makala 100,000. Tarehe 9 Septemba 2017 imefikisha makala 722,255 na ndiyo Wikipedia ya 16 kwa ukubwa. 

## Viungo vya nje
*  Ukrainian Wikipedia

Jamii:Wikipedia kwa lugha tofauti
Patriarki

, Patriarki wa kiekumeni.]]

**Patriarki** (kutoka Kigiriki πατήρ ἄρχων *patèr àrchon*, yaani "baba-kiongozi") ni cheo cha juu kati ya maaskofu wa Makanisa ya Waorthodoksi, Waorthodoksi wa Mashariki na wa mapokeo ya Mashariki ya Kanisa Katoliki. 

Chini yake wako maaskofu wakuu na maaskofu wote wa mapokeo fulani au wa nchi fulani pamoja na waamini wao. 

Kati ya mapatriarki wote wa Mashariki, muhimu zaidi kimapokeo ni yule wa Konstantinopoli, kwa kuwa mitaguso ya kiekumene ya karne ya 4 iliorodhesha maaskofu muhimu zaidi ya Kanisa kuanzia yule wa Roma, halafu Konstantinopoli, Aleksandria, Antiokia na Yerusalemu.

Hata hivyo Patriarki wa Moscow na wa Urusi wote ndiye mwenye waamini wengi zaidi.

Kumbe katika Kanisa la Kilatini cheo cha Patriarki hakileti mamlaka yoyote ya pekee.
Antiokia

thumb|Antiokia leo.
thumb|Antiokia
**Antiokia ya Siria** (kwa Kituruki: *Antakya*) ni mji wa Uturuki, kwenye mto Oronte, karibu na Bahari ya Mediteranea na mipaka ya Syria. 

Ni makao makuu ya wilaya ya Hatay na wakazi wake ni 139.000 (2001); ni muhimu sana kwa akiolojia. 

## Historia
Zamani za ustaarabu wa Kigiriki ulikuwa jiji pamoja na Roma na Aleksandria, muhimu kwa biashara na elimu, lakini baada ya kuangamizwa na tetemeko la ardhi mwaka 525 B.K. na kutekwa na Waajemi mwaka 540 ulirudi nyuma sana.

## Katika Biblia na historia ya Kanisa
Katika historia ya Kanisa umuhimu wa mji huo ulisisitizwa kwanza na Mwinjili Luka katika Matendo ya Mitume, alipoonyesha kwamba ni huko Antiokia kwamba wafuasi wa Yesu Kristo walianza kubatiza watu wengi wasio Wayahudi bila ya kudai wafuate Torati. 

Hivyo Kanisa lilionekana wazi si madhehebu ya Uyahudi, bali dini mpya. Ndiyo sababu watu waliwatungia jina jipya, "Wakristo" (watu wa Kristo). Sababu nyengine ni tabia zao, matendo yao na hotuba zao zilikuwa kama za Kristo. Ilitumika kiasili na watu wasiookoka wa Antiokia kama jina la kimajazi (utani) ili kuwadhihaki wakristo hao. Ina maana sawa na “Kuwa mmoja wa kundi la kristo” au “mfuasi wa kristo,” ambayo imefanana na tafsiri ya Neno hili katika kamusi ya Webster.

Baadaye, Antiokia ukawa kituo kikuu cha kuendea umisionari kwa Mtume Paulo na Mtume Barnaba.

Baadaye tena, Antiokia ukawa kituo kikuu kimojawapo cha teolojia, kilichoshindana na Aleksandria. Tunda lake bora ni Yohane Krisostomo.

Jamii:Miji ya Biblia
Jamii:Miji ya Uturuki
Jamii:Akiolojia
Jamii:Ugiriki ya Kale
Jamii:Mtume Paulo
Wikipedia ya Kinorwei

Kuna matoleo mawili ya **Wikipedia** kwa lugha ya **Kinorwei**: moja kwa ajili ya makala zinazoandikwa kwa Bokmål au Riksmål, na moja kwa ajili ya makala zinazoandikwa kwa lugha ya Nynorsk. Tovuti ya kwanza, yaani, Wikipedia halisi ya Kinorwei, ilianzishwa mnamo tar. 26 Novemba 2001, na hiyo ilikuwa ikiruhusu makala ziandikwe kwenye kiwango cha Kinorwei cha kawaida.

Wikipedia ya Kinorwei cha Nynorsk ilianzishwa mnamo 31 Julai 2004 na ikakua  haraka sana. Kwa kufuatia kula zilizopigwa mnamo mwaka wa 2005, ukurasa wa mwanzo wa Kinorwei uikuwa unataja lugha zote mbili, yaani, Bokmål na Riksmål.

Mnamo mwezi wa Februari ya mwaka wa 2007, toleo la Bokmål/Riksmål ilimekuwa na zaidi ya makala 100,000 na toleo la Nynorsk likawa na zaisi ya makala 20,000. Mnamo  Februari 2006, ikawa Wikipedia ya kumi na tatu kuwa na makala zaidi ya 50,000, na baada ya mwaka mmoja ikawa ya kumi na nne kufikisha makala 100,000.

Hata hivyo, ikaja kupitwa mnamo Aprili 2006 na Wikipedia ya Kifini na kuifanya iwe ya kumi na nne kwa hesabu ya wingi wa makala.

## Tazama pia 
* Wikipedia ya Kidenmark
* Wikipedia ya Kiswidi

## Marejeo 
* (16 Mei 2005).  Fragmentation and cooperation on Scandinavian Wikipedias. *Wikipedia Signpost*.

## Viungo vya nje
* Norwegian Wikipedia (Bokmål and Riksmål)
* Norwegian Wikipedia (Nynorsk)
* Meta: Skanwiki
* Wikimedia Norge, interim website on meta

Jamii:Wikipedia kwa lugha tofauti
Sista

[thumb|Masista katika maandamano wakivaa [kanzu.]]
**Sista** (kutoka Kiingereza *sister*, yaani dada) ni neno la mkopo linalotumika katika lugha ya Kiswahili hasa kumaanisha mtawa wa kike, yaani mwanamke aliyewekwa wakfu alipoahidi kushika mashauri ya Kiinjili ya useja mtakatifu, ufukara na utiifu.

Jamii:Ukristo
Jamii:Mashirika ya kitawa
Wikipedia ya Kiarabu

**Wikipedia ya Kiarabu** (Kiarabu: ويكيبيديا العربية*Wīkībīdyā al-ʿArabiyya* au ويكيبيديا، الموسوعة الحرة *Wīkībīdyā, al-Mawsūʿa al-Ḥurra*) ni toleo la kamusi elezo ya Wikipedia kwa lugha ya Kiarabu. Ilianzishwa mnamo mwezi wa Julai 2003. Na kwa mwezi wa Februari 2009, imefikisha zaidi ya makala  90,000, kurasa 358,000, watujiaji waliojisajiri ni 150,000 na mafaili 4100. Wikipedia ya Kiarabu, ni ya 26 kwa ukubwa wa wingi wa hesabu ya makala, na ya tatu kwa habari za ndani baada ya Wikipedia ya Kiingereza na Kiebrania.

## Tazama pia 
* Wikipedia ya Kiarabu cha Misri

## Marejeo 
## Viungo vya nje
Jamii:Wikipedia kwa lugha tofauti
Babu wa Kanisa

wa karne ya 11 kutoka Kiev, Ukraina.]]
**Babu wa Kanisa** ni jina la heshima ambalo kuanzia karne IV Kanisa Katoliki limewapatia Wakristo wa kale (hadi mwaka 750 hivi), wenye utakatifu, elimu na imani sahihi, ambao mafundisho yao yanawezesha kujua mapokeo ya Mitume. 

Orodha ya kwanza ya mababu wa Kanisa iliandikwa katika Hati ya Gelasio (karne VI); baadhi yao waliongezewa jina la Mwalimu wa Kanisa.

Muhimu zaidi upande wa Mashariki ni: Atanasi, Basili Mkuu, Gregori wa Nazienzi na Yohane Krisostomo. 

Upande wa Magharibi ni: Ambrosi, Agostino wa Hippo, Jeromu na Papa Gregori I.

## Viungo vya nje
*[Maandishi ya Mababu wa Kanisa kwa Kiingereza(https://sw.wikipedia.org/wiki/Kiingereza)]
*[Maandishi ya Kigiriki(https://sw.wikipedia.org/wiki/Kigiriki)]
*[Maandishi ya Kilatini(https://sw.wikipedia.org/wiki/Kilatini)] 
*ChurchFathers.org - Madondoo ya Mababu yaliyopangwa kwa mada
*Church Fathers' works in English toleo la Philip Schaff katika Christian Classics Ethereal Library
*Church Fathers at the Patristics In English Project Site 
*Early Church Fathers Additional Texts Sehemu ya maandishi ya Tertuliani.
*Excerpts from Defensor Grammaticus 
*Excerpts from the Church Fathers 
*The Fathers, the Scholastics, and Ourselves by von Balthasar 
*Faulkner University Patristics Project  A growing collection of English translations of patristic texts and high-resolution scans from the comprehensive *Patrologia* compiled by J. P. Migne.
*Primer on the Church Fathers at Corunum
*Early Church Fathers Writings 
*Writings from the church fathers at www.goarch.com. 
*The Fathers of the Church: A New Translation toleo la Ludwig Schopp katika Internet Archive
Wikipedia ya Kikroatia

**Wikipedia ya Kikroatia** (Kikroatia: *Wikipedija na hrvatskom jeziku*) ni toleo la kamusi elezo ya Wikipedia kwa lugha ya Kikroatia. Wikipedia ya Kikroatia ilianzishwa mnamo tar. 16 Februari 2003. Toleo hili lina zaidi ya makala 59,000, na kuifanya iwe Wikipedia ya 36 ukubwa wa hesabu ya wingi wa makala.

## Marejeo 
## Viungo vya nje
* Croatian Wikipedia

Jamii:Wikipedia kwa lugha tofauti
Masista wa Imakulata wa Mt. Klara

**Masista wa Imakulata wa Mt. Klara** ni shirika la kitawa lenye hadhi ya Kipapa ambalo linaendeleza kazi ya malezi iliyoanzishwa mwaka 1741 na akina dada watatu huko Fiuggi (Italia).

Majina ya hao Akina Dada Faioli ni Teresa, Cecilia e Antonia, ambao, kisha kufiwa mama yao wakiwa bado wadogo, hawakukata tamaa, bali kwa kusaidiana walifikia pamoja uamuzi wa kutawa ili kumlenga zaidi Mungu. 

Kumbe wasichana wengi wa mji wao walivutiwa na mfano wao wakawatafuta na kupokewa vizuri kwa malezi.

Hiyo “shule iliyoanza toka chini”, kwa kutegemea karama ya wanawake na kulenga ukombozi wao, inakumbusha kwamba vizazi vipya vinahitaji walezi wa kuaminika ambao wawaelekeze tunu za kiadili ambazo ziwaongoze maishani kukomaa na kujenga jamii yenye haki, amani na upendo.

Kwa sasa masista hao wako katika jumuia nyingi za Italia, lakini pia Brazil, Ufilipino na Tanzania.

## Viungo vya nje
Tovuti rasmi ya shirika kwa lugha nne, mojawapo ikiwa Kiswahili 

Jamii:Mashirika ya kitawa
Wikipedia ya Kibulgaria

**Wikipedia ya Kibulgaria** (Kibulgaria: *Уикипедия*) ni toleo la Wikipedia kwa lugha ya Kibulgaria.

## Takwimu
Mnamo tar. 24 Novemba 2005, Wikipedia ya Kibulgaria imefikisha makala  20,000, na ilikuwa Wikipedia ya 21 kwa ukubwa kwa wakati huo. Wikipedia ya Kibulgaria imebaki kuwa toleo kubwa tu la Wikipedia. Na kwa tar. 26 Desemba 2007, imekuwa Wikipedia ya 30 kwa ukubwa wa wingi wa hesabu ya makala, kwa kuwa na zaidi ya makala 50,000.

## Marejeo
## Viungo vya nje
Jamii:Wikipedia kwa lugha tofauti
Wikipedia ya Kiestonia

**Wikipedia ya Kiestonia** ni toleo la kamusi elezo ya Wikipedia kwa lugha ya Kiestonia. Wikipedia hii, ilianzishwa mnamo tar. 24 Julai 2002. Mnamo tar. 20 Januari 2009, imefikisha makala 59,131. Takwimu ya sasa ya Wikipedia kwa Kiestonia, inapatikana hapa.

## Marejeo 
## Viungo vya nje
Jamii:Wikipedia kwa lugha tofauti
Mel Blanc

**Melvin Jerome "Mel" Blanc** (30 Mei 1908 – 10 Julai 1989) alikuwa mwigizaji wa sauti na mchekeshaji kutoka nchini Marekani. Ingawa alianza shughuli zake katika makumi sita yaliyopita akiwa kama mfanyakazi  wa redio, Blanc anafahamika sana kwa kufanyakazi na Warner Bros. wakati wa zama ziitwazo "Zama za Dhahabu ya Katuni za Marekani" (na kisha baadaye alifanyakazi za matayarisho ya televisheni na Hanna-Barbera) akiwa kama mwigizaji wa sauti ya Bugs Bunny, Daffy Duck, Porky Pig, Sylvester the Cat, Beaky Buzzard, Tweety Bird, Foghorn Leghorn, Yosemite Sam, Wile E. Coyote, Barney Rubble, Mr. Spacely, na mamia wengine kadhaa. Ana jina la utani kama “Mtu Mwenye Maelfu ya Sauti,” Blanc anatazamika kama mmoja kati ya watu wenye athira kubwa ya kazi zake.

## Marejeo 
## Bibliografia 
* ''That's Not All, Folks!*, 1988 by Mel Blanc, Philip Bashe. Warner Books, ISBN 0-446-39089-5 (Softcover), ISBN 0-446-51244-3 (Hardcover)
* Terrace, Vincent.  *Radio Programs, 1924–1984''.  Jefferson, NC: McFarland, 1999.  ISBN 0-7864-0351-9

## Viungo vya Nje 
* 
* Warner Bros. Animation Chronology 
* Toonopedia article about Mel Blanc
* "Speechless" lithograph 
* 

Jamii:Waliozaliwa 1908
Jamii:Waliofariki 1989
Jamii:Waigizaji wa redio wa Marekani
Jamii:Waigizaji wa sauti wa Marekani
Jamii:Looney Tunes
By My Side

"**By My Side**" ni single ya kwanza ya rapa Jadakiss kutoka katika albamu yake ya tatu ya *The Last Kiss*. Wimbo ulitayarishwa na  Eric Hudson na umemshirikisha mwimbaji wa R&B Ne-Yo. Ilipatwa kupigwa sana kwenye maredio na TV ingawa haikufika hata kidogo kwenye chati za Billboard Hot 100.

## Muziki wa video
Muziki wa video ulitolewa mnamo tar. 13 Novemba 2008. Iliongozwa na  Ray Kay, na ilipata kupigwa ajabu kwenye BET, MTV, VH1, MTV Hits na kwenye MTV Jams.

## Chati zake
## Viungo vya Nje
Jamii:Nyimbo za Ne-Yo
Bugs Bunny

**Bugs Bunny** ni mshindi wa Tuzo za Akademi, akiwa kama sungura-katuni bora aliyecheza kwenye mfululizo wa *Looney Tunes* na *Merrie Melodies* wa Warner Bros. Amejijengea umaarufu na kimsemo chake cha "''What's up, Doc?*" iliokuwa maarufu sana mwanzoni mwa miaka ya 1940. 

Anaonekana kama muhusika matata sana, akiwa na karoti mdomoni mwake. Mgovi wake siku zote ni Daffy Duck, ambaye mara nyingi huzozananaye. 

## Soma zaidi 
* *Bugs Bunny: 50 Years and Only One Grey Hare*, by Joe Adamson (1990), Henry Holt, ISBN 0-8050-1855-7
* *Looney Tunes and Merrie Melodies*, by Jerry Beck and Will Friedwald (1989), Henry Holt, ISBN 0-8050-0894-2
* *Chuck Amuck : The Life and Times of an Animated Cartoonist* by Chuck Jones, published by Farrar Straus & Giroux, ISBN 0-374-12348-9
* *That's Not All, Folks!* by Mel Blanc, Philip Bashe. Warner Books, ISBN 0-446-39089-5 (Softcover) ISBN 0-446-51244-3 (Hardcover)
* *Of Mice and Magic: A History of American Animated Cartoons'', Leonard Maltin, Revised Edition 1987, Plume ISBN 0-452-25993-2 (Softcover) ISBN 0-613-64753-X (Hardcover)

## Viungo vya nje 
* Warner Bros. Studios
* Bugs' Toonopedia profile

Jamii:Katuni
Daffy Duck

**Daffy Duck** ni jina la kutaja kikatuni kinachohusikana na mfululizo wa vikatuni vya Warner Brothers *Looney Tunes* na *Merrie Melodies*. Daffy alikuwa mbegu ya kwanza kuzaliwa katika mfululizo wa wahusika wa "screwball" ambao walikuwemo kunako miaka ya 1930 na mira za mtu kwa mtu, yaani, uhusika wa everyman, kama vile Mickey Mouse na Popeye, ambao wote walikuwa maarufu sana kwenye makumi hayo. Daffy anafahamika sana kwa kuwa rafiki mkubwa wa Bugs Bunny.

## Viungo vya nje
* 
* Daffy Duck on Warner Bros site.

Jamii:Looney Tunes
Jamii:Katuni
Ziwa Michigan

thumb|SS Badger ikifanya safari kati ya Manitowoc na Ludington
200px|left|thumb|Ziwa Michigan pamoja na maziwa makubwa
200px|left|thumb|Chicago
**Ziwa Michigan** ni moja kati ya maziwa makubwa ya Amerika ya Kaskazini kwenye sehemu ya Marekani pekee.

Ziwa Michigan limepakana na majimbo zifuatazo: Michigan, Indiana, Illinois na Wisconsin. Michigan na Wisconsin zinatawala sehemu kubwa ya ziwa.

Ziwa Michigan hupokea maji yake kutoka kwa mito mingi inayoisha humo; maji yake hutoka kwenda Ziwa Huron kupitia Straights of Mackinac. Majiji mawili makuu ni Chicago na Milwaukee.

## Vipimo 
Ziwa lina urefu wa kilomita 494 na upana mkubwa wa 190 km. Uso wake una eneo la 58,000 km2. Kina cha wastani ni 85 m lakini kina kikubwa chafikia 281 m.

## Maziwa Makubwa 
* Ziwa Superior
* Ziwa Huron
* **Ziwa Michigan**
* Ziwa Erie
* Ziwa Ontario

Michigan
Michigan
Jamii:Michigan
Jamii:Indiana
Jamii:Illinois
Jamii:Wisconsin
Ziwa Huron

thumb|bichi ya Ipperwash ndani ya ziwa huron
thumb|muonekano wa ziwa huron  kutoka mashariki ya jimbo la Tawas,katika saginaw bay
200px|left|thumb|Ziwa Huron pamoja na maziwa makubwa
**Ziwa Huron** ni moja kati ya maziwa makubwa ya Amerika ya Kaskazini. Ziwa limepakana na Kanada (Ontario) upande wa mashariki halafu na Marekani (Michigan) upande wa magharibi.

Ziwa Huron ni ziwa kubwa wa pili la bara hili. Pamoja na maziwa ya Ziwa Superior, Ziwa Erie na Ziwa Ontario liko mpakani kati ya Marekani na Kanada na mpaka huu umepita ziwani.

Ziwa Huron hupokea maji yake kutoka Ziwa Superior kupitia Mto St. Marys na kutoka Ziwa Michigan kupitia Straights of Mackinac. Maji hutoka kwa nia ya Mto St. Clair kwende Ziwa Erie.

## Vipimo 
Ziwa lina urefu wa kilomita 332 na upana mkubwa wa 245 km. Uso wake una eneo la 59,600 km2. Kina cha wastani ni 59 m lakini kina kikubwa chafikia 230 m.

## Maziwa Makubwa 
* Ziwa Superior
* **Ziwa Huron**
* Ziwa Michigan
* Ziwa Erie
* Ziwa Ontario

Huron
Huron
Jamii:Michigan
Jamii:Ontario
Huron
Uigizaji wa sauti

**Uigizaji wa sauti** ni sanaa ya kutoa au kuigizia sauti ya uhusika wa katuni (ikiwemo na sauti za kwenye filamu, mfululizo wa televisheni, katuni fupifupi, na video games)redio na maigizo ya sauti na vichekesho, kufanyia sauti juu yake kwenye redio na televisheni, michezo ya redio, kuigizia sauti za washiriki wa kwenye filamu za lugha za kigeni, video games, maonyesho ya vikaragosi.
## Viungo vya Nje
Voice Acting - Creative Commons Audio
* Voice Actors in the News
* The Voice Actor Appreciation Society (Yahoo Groups and Facebook) 
* Voice Chasers 

Jamii:Uigizaji
Wikipedia ya Kihaiti

**Wikipedia ya Kihaiti** ni toleo la kamusi elezo ya Wikipedia kwa lugha ya Kihaiti. Ni moja kati ya Wikipedia chache sana za lugha ya aina ya Krioli.

Wikipedia hii ilianzishwa mnamo mwezi wa Agosti 2004. Tarehe 21 Januari 2009 ilifikisha makala 51,000, na kuifanya iwe toleo la Wikipedia la 38 kwa wingi wa makala (iliruka kutoka nafasi ya 47 mnamo Agosti 2008). 

## Viungo vya Nje 
* Statistics for Haitian Creole Wikipedia  by Erik Zachte

Jamii:Wikipedia kwa lugha tofauti
Jamii:Haiti
Mchekeshaji

, jozi la wachecheshaji maarufu la Hollywood, Marekani.]]
**Mchekeshaji** (kwa Kiingereza: *comedian* au *comic*) ni mtu anayetoa maneno ya mzaha, au anaigiza kwa vichekesho. 

Jamii:Wasanii
24 (msimu wa 1)

**Msimu wa Kwanza** wa mfululizo wa kipindi cha televisheni cha *24* ulianza kurushwa hewani mnamo tar.  6 Novemba 2001 hadi 21 Mei 2002.
Mwanzo wa hadithi ya msimu huu inaanzia saa 6:00 usiku  katika siku ya uchaguzi wa Rais wa Marekani.

## Muhtasari wa Msimu
**Msimu wa Kwanza** (2001 – 2002) umechukua nafasi wakati wa uchaguzi mkuu wa rais wa Marekani wa mwaka wa 2001 (kimaigizo).

Njama kuu za msimu huu ni jaribio la kutaka kumwua Seneta wa Maryland Mh.  David Palmer, mgombea urais mteule wa chama cha demokrasia, katika siku ya uchaguzi wa rais huko California. Mhusika wa kati ni Jack Bauer, kiongozi wa zamani wa Delta Force ambaye baadaye akawa Mkurugenzi wa Kitengo cha Kuzuia Ugaidi cha Los Angelese (CTU).

Bauer amekuwa mtaalamu zaidi pale watu waliohusika na masuala jaribio la uuaji kushirikisha pia maisha binafsi kwa kuitekanyala familia yake, mke wake  Teri na Kim.

Umuhimu wa msimu umegawanyika katika vifungu viwili:
# Kifungu cha kwanza kinahusisha kikundi cha watu waliokodiwa kufanya juhudi ya kumdhibiti  Jack Bauer na kumlazimisha kumwua Seneta Palmer kwa kumtekanyala mke wake na binti yake Bauer. Hii iliashia kwa Jack kufaulu kuiokoa familia yake.
# Kifungu cha pili, muhusika mkuu wa njama zote akajulikana na akawa anaendeleza mpango wa kumwua Seneta na familia ya Bauer vilevile.

## Marejeo
## Viungo vya Nje
*TV.com: 24 Season 1 Episode Guide 

Jamii:Mfululizo wa 24
Jamii:Misimu ya televisheni
Warner Bros.

[alt= Nembo ya Warner Bros|thumb|[Nembo ya Warner Bros.]]
**Warner Bros. Entertainment, Inc.** (pia inajulikana kama **Warner Bros. Pictures**, au rahisi zaidi **Warner Bros.** — kifupi cha jina rasmi la zamani ambalo bado hutumika **Warner Brothers**) ni kampuni mojawapo kati ya watayarishaji wakubwa duniani wa filamu na burudani za televisheni. 

Ni kundi kubwa la burudani, studio ya filamu na studio ya rekodi. Inamilikiwa na Time Warner. 

Wanao hakimiliki ya mfululizo wa filamu wa Harry Potter, mfululizo wa filamu ya Batman, na mfululizo wa filamu ya Superman, *DC Extended Universe*.

## Viungo vya nje 
* WarnerBros official site
* 
* 

## Marejeo 
Jamii:kampuni za Marekani
Penny Johnson Jerald

**Penny Johnson Jerald** (amezaliwa tar. 14 Machi 1961) ni mwigizaji wa filamu na vipindi vya televisheni kutoka nchini Marekani. Anafahamika sana kwa kucheza kama Beverly Barnes kutoka katika mfululizo wa vichekesho vya HBO vya *The Larry Sanders Show*, Kasidy Yates kutoka katika mfululizo wa uzushi wa kisayansi wa *Star Trek: Deep Space Nine*, na Sherry Palmer kutoka katika mfululizo wa televisheni ya FOX almaarufu kama *24*.

## Viungo vya Nje
*

Jamii:Waliozaliwa 1961
Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Jamii:Watu walio hai