open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Chido Dzingirai

thumb|Chido Dzingirai
**Chido “Chichie” Dzingirai** (alizaliwa 25 Oktoba 1991) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Zimbabwe anayecheza katika klabu ya Flame Lily Queens F.C. na timu ya taifa ya wanawake ya Zimbabwe, inayojulikana kama *The Mighty Warriors*.

Alianza taaluma yake kama mshambuliaji katika timu ya ndani ya Mbare Queens, kabla ya kubadili nafasi na kuwa golikipa na kujiunga na Cyclone Stars mwaka 2008. Mwaka 2011 alihamia Flame Lily Queens, klabu inayomilikiwa na Huduma za Magereza Zimbabwe, ambayo pia ilimpatia ajira kama askari wa magereza.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1991
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Zimbabwe
Jamii:Wachezaji mpira wa Zimbabwe
Rudo Neshamba

**Rudo Neshamba** (alizaliwa 10 Februari 1992) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Zimbabwe anayefanya kazi katika nafasi ya mshambuliaji. Anachezea klabu ya FC Ramat HaSharon inayoshiriki Ligi ya Wanawake ya Israel (Ligat Nashim) pamoja na timu ya taifa ya wanawake ya Zimbabwe.

## Kazi ya Kimataifa 
Katika toleo la 2008 la Kombe la Baraza la Vyama vya Soka Kusini mwa Afrika (COSAFA), Neshamba alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Zimbabwe. Alifunga mabao matatu katika Mashindano ya Kufuzu kwa Olimpiki ya Wanawake ya CAF 2015, yakiwemo mawili katika ushindi wa kushangaza dhidi ya Cameroon ambao uliiwezesha Zimbabwe kufuzu kwa mashindano ya mwisho nchini Brazil.

Mnamo Machi 2016, iliripotiwa kwamba jeraha la goti "sugu" lilikuwa linahatarisha nafasi ya Neshamba katika michezo ya Olimpiki, na kwamba Chama cha Soka cha Zimbabwe (ZIFA) walikuwa wakishindwa kulipia huduma yake ya matibabu. Mfadhili kutoka nje mwenye makao yake London alitoa Z$90 kwa ajili ya vipimo vya goti alivyohitaji.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1992
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Zimbabwe
Jamii:Wachezaji mpira wa Zimbabwe
Natasha Ndowa

**Natasha Ndowa** (alizaliwa 3 Januari 1998) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Zimbabwe anayeshiriki katika nafasi ya mshambuliaji. Anachezea klabu ya Blue Swallows FC na pia ni miongoni mwa wachezaji wa timu ya taifa ya wanawake ya Zimbabwe, akichangia katika mashambulizi na kushirikiana na wachezaji wenzake kuhakikisha timu inafanikisha matokeo chanya katika mashindano ya kitaifa na kimataifa.

## Timu ya taifa 
Natasha Ndowa ameshiriki na timu ya taifa ya Zimbabwe katika ngazi ya *senior*, hasa katika mashindano ya COSAFA Women’s Championship mwaka 2021 ambapo alifunguliwa mechi chini ya mwandamizi wa timu. Hapo ndipo alipofanikiwa kupata vigezo vya kimataifa na kujiweka kama mchezaji wa kawaida ndani ya *Mighty Warriors*. 

Baadaye, Ndowa ameendelea kuitwa kwenye orodha ya wachezaji wa timu ya taifa kwa ajili ya mashindano ya kufuzu kwa CAF Women’s Africa Cup of Nations 2026, akijumuishwa katika kikosi kilichotangazwa na kocha Sithethelelwe Sibanda mwaka 2025. Kupangiliwa kwake katika orodha hiyo inathibitisha nafasi yake ndani ya kikosi cha taifa cha wanawake wa Zimbabwe. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1998
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Zimbabwe
Jamii:Wachezaji mpira wa Zimbabwe
Helen King

**Dkt. Helen S. King** alikuwa daktari bingwa wa saratani kutoka Afrika Kusini na mwanaharakati wa kupinga ubaguzi wa rangi.Dkt. Helen Alikuwa mke wa Edward King, aliyewahi kuwa Shemasi Mkuu wa Cape Town pia alitunukiwa nishani ya *Order of Simon of Cyrene* mnamo mwaka 1996.

## Marejeo
Felistas Muzongondi

**Felistas Muzongondi** (alizaliwa 22 Machi 1986) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Zimbabwe aliyeshiriki katika timu ya taifa ya wanawake ya Zimbabwe (Mighty Warriors) kama mshambuliaji. Alikuwa sehemu ya kikosi kilichoifanya historia kwa kufuzu na kushiriki kwenye mashindano ya Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Joto ya 2016 nchini Rio de Janeiro, Brazili, ambapo Zimbabwe ilionyesha soka la wanawake pamoja na timu bora duniani.

## Maisha yake na taaluma ya soka 
Muzongondi alizaliwa tarehe 22 Machi 1986 katika mji wa Masvingo, Zimbabwe. Anacheza kama mshambuliaji, na amekuwa akijulikana kwa uwezo wake wa kufunga mabao na kuongoza safu ya mbele ya timu zao. 

Katika soka la klabu, Muzongondi alicheza kwa muda mrefu kwa Black Rhinos Queens, timu inayoshiriki katika Zimbabwe Women’s Premier Soccer League, ambapo alikuwa miongoni mwa washambuliaji wake wakuu na aliibuka bamkosho mara kwa mara. Kabla ya hapo pia alihudumu kikamilifu katika klabu ya Harare City Queens.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1986
Jamii:Wanawake wa Zimbabwe
Jamii:Wachezaji mpira wa Zimbabwe
Ruvimbo Mutyavaviri

**Ruvimbo Brenda Mutyavaviri** (alizaliwa 8 Desemba 1986) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Zimbabwe anayeshiriki katika nafasi ya beki. Amewahi kuwa miongoni mwa wachezaji wa timu ya taifa ya wanawake ya Zimbabwe, akichangia katika ulinzi wa timu na kuhakikisha usalama wa lango katika mashindano ya kitaifa na kimataifa.

## Kazi ya Kimataifa 
Mutyavaviri aliichezea Zimbabwe katika kiwango cha juu wakati wa Kombe la Mataifa ya Wanawake la Afrika la 2016.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1986
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Zimbabwe
Jamii:Wachezaji mpira wa Zimbabwe
Lynett Mutokuto

thumb|Mutokuto katika Olimpiki ya 2016
**Lynett Mutokuto** (alizaliwa 1 Septemba 1988) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Zimbabwe anayeshiriki kama beki. Yeye ni mwanachama wa timu ya taifa ya wanawake ya Zimbabwe (Mighty Warriors) na aliwakilisha nchi yake wakati wa mashindano yao ya kwanza ya wanawake kwenye Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Joto mwaka 2016 huko Rio de Janeiro, Brazil.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1988
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Zimbabwe
Jamii:Wachezaji mpira wa Zimbabwe
Yesmore Mutero

**Yesmore Mutero** (1979 au 1980 – 28 Machi 2005) alikuwa mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Zimbabwe ambaye aliwahi kushiriki kama mshambuliaji. Alikuwa miongoni mwa wachezaji wa timu ya taifa ya wanawake ya Zimbabwe, akichangia katika mashambulizi na maendeleo ya soka la wanawake nchini humo.

## Kazi ya Kimataifa 
Mutero aliichezea Zimbabwe katika ngazi ya juu wakati wa Mashindano ya Wanawake ya Afrika ya 2000.

### Magoli ya Kimataifa 
*Magoli na matokeo yanaorodhesha idadi ya mabao ya Zimbabwe kwanza*

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1979
Jamii:Waliofariki 2005
Jamii:Wanawake wa Zimbabwe
Jamii:Wachezaji mpira wa Zimbabwe
Rosemary Mugadza

**Rosemary Mugadza** ni kocha wa mpira wa miguu na mchezaji wa zamani kutoka Zimbabwe aliyekuwa mmoja wa wachezaji wakuu kwenye soka la wanawake nchini humo. Alianzisha taaluma yake kama beki baada ya kucheza miaka mingi na timu mbalimbali, na hata kuwa nahodha wa timu ya taifa ya wanawake ya Zimbabwe, *The Mighty Warriors*, akiwa maarufu kwa uwezo wake wa kukabili washambuliaji.

## Maisha ya utotoni 
Mugadza alianza kucheza mpira wa miguu akiwa na umri mdogo na kaka zake.

## Kazi 
Mugadza amepewa sifa ya “anayefanana na mchezo wa wanawake nchini Zimbabwe.” Alihudumu kama nahodha wa timu ya taifa ya mpira wa miguu ya wanawake ya Zimbabwe, akicheza kama mlinzi, ambapo alijulikana kwa uwezo wake mkubwa wa kuzuia na kushughulikia mashambulizi ya wapinzani.

Baadaye, Mugadza alihamia katika nafasi ya uongozi wa timu hiyo, akihudumu kama meneja wa timu ya taifa ya wanawake, akichangia katika maendeleo na usimamizi wa kikosi hicho.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Zimbabwe
Jamii:Wachezaji mpira wa Zimbabwe
Precious Mudyiwa

**Precious Mudyiwa** (alizaliwa 2 Februari 1998) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Zimbabwe anayefanya kazi kama golikipa. Anachezea klabu ya Black Rhinos Queens FC na pia ni miongoni mwa wachezaji wa timu ya taifa ya wanawake ya Zimbabwe, akilinda lango na kutoa mchango mkubwa katika ulinzi wa timu katika mashindano ya kitaifa na kimataifa.

## Kazi ya Klabu 
Mudyiwa alichezea klabu ya Zimbabwe Black Rhinos Queens katika Michuano ya Kufuzu kwa Ligi ya Mabingwa ya Wanawake ya CAF 2021 COSAFA ambapo alitajwa kuwa kipa wa mashindano hayo licha ya kuwa mshindi wa pili.

## Kazi ya Kimataifa 
Mudyiwa alichezea Zimbabwe katika ngazi ya juu wakati wa 2021 Mashindano ya Wanawake ya COSAFA.

## Heshima 
**Klabu**

'**Malkia Weusi wa Faru**

* Ligi ya Mabingwa ya Wanawake ya COSAFA: mshindi wa pili: 2021

**Mtu Binafsi**

* Ligi ya Mabingwa ya Wanawake ya COSAFA 2021: Kipa bora wa mabao

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1998
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Zimbabwe
Jamii:Wachezaji mpira wa Zimbabwe
Ruvimbo Mucherera

**Ruvimbo Tracy Elizabeth Mucherera** (alizaliwa 5 Oktoba 1996) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa kitaalamu anayeshiriki katika nafasi ya mshambuliaji. Alizaliwa Marekani lakini anaiwakilisha timu ya taifa ya wanawake ya Zimbabwe. Alicheza soka la chuo kikuu kwa North Carolina Tar Heels na pia amewahi kucheza kwa klabu mbalimbali katika Ireland, Israel, Lithuania, na Poland, akipata uzoefu mkubwa wa kimataifa katika soka la wanawake.

## Maisha ya Awali 
Mucherera alizaliwa Denver, Colorado, nchini Marekani. Pia ni mmoja wa watoto wanne wa Tapiwa na Bertha Mucherera, wazazi wenye asili ya Zimbabwe ambao wote wana shahada ya uzamivu (PhD) na walihamia Marekani.

Baada ya familia yake kuhamia Lexington, Kentucky, Mucherera alianza kucheza soka akiwa na umri wa miaka minne, akicheza katika timu za wavulana. Akiwa anakua, alijaribu pia michezo mingine mbalimbali kama vile mpira wa kikapu (basketball), football ya Marekani, na gofu.

Alipokuwa akiishi Oviedo, Florida, alichezea vilabu vya vijana vya Orlando City na Florida Kraze Krush, ambavyo vinashiriki katika ligi ya vijana ya Elite Clubs National League (ECNL).

Mucherera alisoma katika Paul J. Hagerty High School iliyoko Oviedo, ambako alijitokeza sana katika soka la shule. Aliweka rekodi ya shule kwa kufunga mabao mengi zaidi, akifunga jumla ya mabao 94 katika kipindi chake cha masomo. Pia aliiongoza timu ya shule yake kushinda mataji matatu ya wilaya na taji moja la kikanda. Kutokana na kiwango chake bora, aliteuliwa katika timu bora ya mkutano (first-team all-conference) kwa miaka yote minne aliyocheza soka la shule.

Baadaye aliahidi kujiunga na Chuo Kikuu cha North Carolina, akichagua chuo hicho licha ya kupokea ofa kutoka vyuo vingine vikubwa kama Florida na Wake Forest, ambavyo pia vilifika hatua ya fainali katika mashindano ya vyuo.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1996
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Zimbabwe
Jamii:Wachezaji mpira wa Zimbabwe
Ibn Shuayb

**Abu l-`Abbas Ahmad ibn Muhammad ibn Shuayb al-Kirjani**, akijulikana pia kama Ibn Shuayb au Ibn Suhayb (alifariki 1 Machi 1349), alikuwa msomi wa Moroko katika nyanja za tiba, alkemia, botania (sayansi ya mimea), astronomia, hisabati, mshairi, na mshauri mkuu wa sultani wa nasaba ya Marinid, Abu al-Hassan. Alizaliwa mjini Taza na kufariki mjini Tunis.

## Marejeo
Ntombiyelanga Ndlovu

**Ntombiyelanga Ndlovu** ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu kutoka Zimbabwe ambaye aliwahi kushiriki kama mshambuliaji. Alikuwa miongoni mwa wachezaji wa timu ya taifa ya wanawake ya Zimbabwe, akichangia katika mashambulizi na kuendeleza soka la wanawake nchini humo.

## Kazi ya Klabu 
Ndlovu alichezea New Orleans nchini Zimbabwe, ambapo aliongoza ligi kwa kufunga msimu mmoja. Hata hivyo, alivunjika mguu wake wakati wa mazoezi na klabu hiyo mnamo Oktoba 2011.

## Kazi ya kimataifa 
Ndlovu aliichezea Zimbabwe katika kiwango cha juu wakati wa kufuzu kwa Mashindano ya Wanawake ya Afrika 2008.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Zimbabwe
Jamii:Wachezaji mpira wa Zimbabwe
Emmaculate Msipa

**Emmaculate Msipa** (alizaliwa 7 Juni 1992) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Zimbabwe anayeshiriki katika nafasi ya kiungo. Anachezea klabu ya Fatih Karagümrük inayoshiriki katika Ligi Kuu ya Wanawake ya Uturuki (Turkish Women's Super League) na pia ni miongoni mwa wachezaji wa timu ya taifa ya wanawake ya Zimbabwe, akichangia katika uhusiano wa kati na mashambulizi ya timu.

## Kazi ya Klabu 
Emmaculate Msipa akiwa na klabu ya Fatih Karagümrük wakati wa mechi za mchujo za msimu wa 2021–22 wa Ligi Kuu ya Soka ya Wanawake ya Uturuki.

Mwishoni mwa Desemba 2021, Msipa alihamia Uturuki na kujiunga na klabu ya Istanbul Fatih Karagümrük ili kushiriki msimu wa 2021–22 wa Turkcell Women's Super League, ligi kuu ya soka la wanawake nchini humo.

## Kazi ya kimataifa 
Msipa aliiwakilisha Zimbabwe katika Olimpiki ya Majira ya Joto ya 2016. Pia alicheza katika Michezo ya All-Africa ya 2011.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1992
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Zimbabwe
Jamii:Wachezaji mpira wa Zimbabwe
Mo Ali

**Mo Ali** (kwa Kisomali: Maxamed Cali) ni mwongozaji wa filamu na televisheni wa Somalia-Uingereza.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa mwaka usiojulikana
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Somalia
Jamii:Waongozaji filamu wa Uingereza
Said Salah Ahmed

**Said Salah Ahmed** (Kisomali: *Saciid Saalax Axmed*) ni mwandishi wa tamthilia, mshairi, mwalimu na mtunzi wa filamu wa Somalia.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa mwaka usiojulikana
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Somalia
Jamii:Waandishi wa Somalia
Nasib Farah

**Nasib Farah** (alizaliwa 1981) ni mtengenezaji wa filamu kutoka Denmark-Somalia. Alijulikana kama mkurugenzi wa filamu zinazosifiwa sana *My Cousin the Pirate*, *Warrior from the North na Lost warrior*. Mbali na utengenezaji wa filamu, pia ni mwandishi wa habari, mtafsiri, meneja wa uzalishaji, msaidizi wa mwalimu na mfadhili.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1981
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Somalia
Jamii:Wasanii wa Denmark
Khadar Ayderus Ahmed

**Khadar Ayderus Ahmed** (alizaliwa 10 Januari 1981), ni mwongozaji wa filamu na mwandishi kutoka Ufini-Somalia.Alijulikana zaidi kwa kuongoza filamu ya ''The Gravedigger's Wife''.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1981
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waandishi wa Somalia
Jamii:waandishi wa Ufini
Soraya Miré

**Soraya Miré** (alizaliwa 1961) ni mwandishi, mtengenezaji wa filamu na mwanaharakati dhidi ya ukeketaji wa wanawake kutoka Somalia.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1961
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waandishi wa Somalia
Jamii:Wanaharakati wa Somalia
Abdulkadir Ahmed Said

**Abdulkadir Ahmed Said** (Kisomali: *Cabdulkaadir Axmed Saciid* alizaliwa 1953) ni mwongozaji wa filamu, mtayarishaji, mwandishi, mwigizaji sinema na mhariri kutoka Somalia 

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1953
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Somalia
Jamii:Waigizaji filamu wa Somalia
Akiane

**Akiane Kramarik**  (alizaliwa 9 Julai 1994) ni mshairi na mchoraji wa Marekani. Alianza kuchora akiwa na umri wa miaka minne.  Uchoraji maarufu wa Kramarik ni Mfalme wa Amani,ambao aliukamilisha akiwa na umri wa miaka minane.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1994
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Washairi wa Marekani
Jamii:Wachoraji wa Marekani
Talent Mandaza

**Talent Mandaza** (amezaliwa tarehe 11 Desemba 1985) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa kulipwa kutoka Zimbabwe. Anacheza katika nafasi ya kiungo na anaiwakilisha klabu ya Black Rhinos Queens.

Mandaza pia ni miongoni mwa wachezaji wa timu ya taifa ya wanawake ya Zimbabwe, na aliwakilisha nchi yake katika mchezo wao wa kwanza kwenye Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Joto ya mwaka 2016.

## Kazi ya timu ya taifa 
Mandaza ni miongoni mwa wachezaji waliowahi kuichezea timu ya taifa ya wanawake ya Zimbabwe inayojulikana kwa jina la *Mighty Warriors*. Alijumuishwa katika kikosi cha taifa kilichoshiriki mashindano ya soka ya wanawake katika Michezo ya Olimpiki ya mwaka 2016, ambapo Zimbabwe ilishiriki kwa mara ya kwanza katika historia ya soka la wanawake nchini humo.

Katika mashindano hayo, Zimbabwe ilipangwa katika kundi pamoja na timu za Ujerumani, Canada, na Australia. Mandaza alicheza kama mshambuliaji, akisaidia safu ya ushambuliaji ya timu hiyo katika mechi za hatua ya makundi. Licha ya juhudi za wachezaji wake, Zimbabwe haikuweza kusonga mbele baada ya kupoteza mechi zake zote tatu dhidi ya timu hizo zenye uzoefu mkubwa katika soka la wanawake.

Hata hivyo, ushiriki wa Mandaza na wenzake katika mashindano hayo uliweka historia muhimu kwa Zimbabwe, kwani ulikuwa mara ya kwanza kwa timu ya wanawake ya taifa hilo kushiriki katika soka la Olimpiki. Ushiriki huo uliibua matumaini ya kuendelea kukuza soka la wanawake nchini Zimbabwe na kuwapa wachezaji nafasi ya kujitambulisha katika jukwaa la kimataifa.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1985
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Zimbabwe
Shiela Makoto

**Shiela Makoto** (amezaliwa 14 Januari 1990) ni mchezaji wa mpira wa miguu anayecheza nafasi ya beki kutoka Zimbabwe. Yeye ni miongoni mwa wachezaji wa timu ya taifa ya wanawake ya Zimbabwe na aliwakilisha nchi yake katika mechi yao ya kwanza kwenye Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Joto ya mwaka 2016.

Mwaka 2016, Makoto aliichezea klabu ya Blue Swallows Queens. Alikulia katika mazingira ya umaskini akiwa katika familia ya watu saba. Kupitia kipaji chake cha mpira wa miguu, alifanikiwa kujenga taaluma yake, akapata fursa ya kufanya mafunzo nchini Uswisi, na elimu yake kufadhiliwa kupitia mchezo wa mpira wa miguu.

## Kazi ya klabu na timu ya taifa 
Katika ngazi ya klabu, Shiela Makoto amewahi kucheza kama beki katika klabu ya Blue Swallows Queens ya nchini Zimbabwe. Uchezaji wake katika safu ya ulinzi ulimfanya kutambulika kama mmoja wa mabeki waliokuwa na mchango muhimu katika soka la wanawake nchini humo. 

Makoto pia ni miongoni mwa wachezaji waliowahi kuichezea timu ya taifa ya wanawake ya Zimbabwe inayojulikana kama *Mighty Warriors*. Alipata nafasi ya kuiwakilisha nchi yake katika mashindano ya soka ya wanawake kwenye 2016 Summer Olympics yaliyofanyika mjini Rio de Janeiro, nchini Brazil. Mashindano hayo yalikuwa ya kwanza kwa Zimbabwe kushiriki katika soka la wanawake kwenye Olimpiki. 

Katika mashindano hayo, Zimbabwe ilipangwa katika kundi pamoja na timu za Germany, Canada, na Australia. Makoto alicheza kama beki wa kikosi cha kwanza katika mechi zote tatu za hatua ya makundi, akisaidia kuimarisha safu ya ulinzi ya timu hiyo. 

Katika mchezo wa kwanza dhidi ya Ujerumani uliochezwa tarehe 3 Agosti 2016, Makoto alikuwa miongoni mwa wachezaji walioanza katika kikosi cha Zimbabwe na alipata kadi ya njano wakati wa mchezo huo. 

Mbali na mafanikio yake uwanjani, Makoto ameelezwa katika baadhi ya taarifa za vyombo vya habari kuwa alikulia katika mazingira ya maisha yenye changamoto, lakini alifanikiwa kujijenga kupitia kipaji chake cha soka. Mafanikio yake katika mchezo huo yalimsaidia pia kupata fursa za mafunzo ya soka katika nchi ya Switzerland, jambo lililochangia kukuza taaluma yake na elimu yake kwa ujumla. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1990
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wanawake wa Zimbabwe
Jamii:wachezaji mpira wa Zimbabwe
Rutendo Makore

**Rutendo Makore** (amezaliwa 30 Septemba 1992) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Zimbabwe anayocheza katika nafasi ya mshambuliaji kwa timu ya taifa ya wanawake ya Zimbabwe.

Aliiwakilisha nchi yake katika mechi yao ya kwanza kwenye Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Joto ya mwaka 2016.

Katika mechi ya Olimpiki dhidi ya Ujerumani, Makore ndiye aliyetoa pasi iliyoanzisha shambulio lililomshangaza kipa Almuth Schult. Mpira ulirudi uwanjani baada ya kugongwa, lakini Kudakwashe Basopo aliufunga na kufanya matokeo kuwa 6–1 dhidi ya Zimbabwe.

## Mabao ya kimataifa 
## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1992
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wanawake wa Zimbabwe
Jamii:wachezaji mpira wa Zimbabwe
Nobuhle Majika

**Nobuhle Majika** (alizaliwa 9 Mei 1991) ni mchezaji wa soka wa Zimbabwe anayecheza katika nafasi ya beki. Ni miongoni mwa wachezaji wa timu ya taifa ya wanawake ya Zimbabwe. Mwaka 2016 aliwakilisha nchi yake katika mashindano ya soka ya Olimpiki ya Majira ya Joto yaliyofanyika Rio de Janeiro, Brazil.
thumb|alt=Majika katika Olimpiki ya 2016|Nobuhle Majika

## Maisha binafsi
Ana kaka wawili, George na Moses, ambao pia ni wachezaji wa mpira wa miguu. Mwanzoni mwa kazi yake ya soka, aliungwa mkono na mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu Peter Ndlovu, ambaye alimpa ushauri na viatu vya mpira.

## Marejeo 
## Viungo vya nje
* 
Jamii:Waliozaliwa 1991
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wanawake wa Zimbabwe
Jamii:wachezaji mpira wa Zimbabwe
Lindiwe Magwede

**Lindiwe Magwede** (alizaliwa 1 Desemba 1991) ni kipa wa mpira wa miguu kutoka Zimbabwe. Anacheza katika nafasi ya golikipa na ni miongoni mwa wachezaji wa timu ya taifa ya wanawake ya Zimbabwe, inayojulikana kama Mighty Warriors. 

Katika ngazi ya vilabu, amewahi kucheza kwa timu kama Herentals Queens na ameendelea kuitwa mara kwa mara katika kikosi cha timu ya taifa kutokana na uwezo wake langoni.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1991
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wanawake wa Zimbabwe
Jamii:wachezaji mpira wa Zimbabwe
Rejoice Kapfumvuti

**Rejoice “Joyi” Kapfumvuti** (amezaliwa 18 Novemba 1991) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Zimbabwe. Alikuwa mwanachama wa timu ya taifa ya wanawake ya Zimbabwe na aliwakilisha nchi yake katika mwonekano wao wa kwanza wa Olimpiki mwaka 2016.

Bulawayo-born Kapfumvuti alijulikana kwa jina la utani "The Maestro" kutokana na kiwango chake bora cha uchezaji akiwa na klabu ya iliyofanikiwa ya *Inline Academy*. Kukatishwa tamaa na kiwango cha ushindani wa ligi ya ndani ya nchini Zimbabwe, kulimfanya apange kustaafu soka baada ya Mashindano ya Olimpiki 2016.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1991
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wanawake wa Zimbabwe
Jamii:wachezaji mpira wa Zimbabwe
Daisy Kaitano

**Daisy Kaitano** (amezaliwa 20 Septemba 1993) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Zimbabwe. Aliiwakilisha Zimbabwe katika mashindano ya mpira wa miguu kwenye Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Joto ya mwaka 2016.

## Kazi ya timu 
Katika ngazi ya kimataifa, Daisy Kaitano amewahi kuichezea timu ya taifa ya wanawake ya Zimbabwe, inayojulikana kwa jina la *Mighty Warriors*. Alikuwa sehemu ya kikosi cha taifa kilichofuzu kushiriki mashindano ya soka ya wanawake katika 2016 Summer Olympics yaliyofanyika mjini Rio de Janeiro, Brazil. 

Katika mashindano hayo ya Olimpiki, Zimbabwe ilishiriki kwa mara ya kwanza katika soka la wanawake kwenye michezo hiyo. Kaitano alikuwa miongoni mwa wachezaji waliounda kikosi cha timu hiyo pamoja na wachezaji wengine kama vile Erina Jeke na Eunice Chibanda. 

Wakati wa mashindano hayo, Zimbabwe ilipangwa katika kundi lililokuwa na timu za Ujerumani, Australia, na Canada. Ingawa timu hiyo haikufanikiwa kusonga mbele kutoka hatua ya makundi baada ya kupoteza mechi zake zote tatu, ushiriki wao uliweka historia kwa kuwa ilikuwa mara ya kwanza kwa timu ya wanawake ya Zimbabwe kushiriki katika mashindano ya soka ya Olimpiki. 

Katika baadhi ya mechi za mashindano hayo, Kaitano alitumika kama mchezaji wa akiba na aliingia uwanjani katika mchezo dhidi ya Ujerumani uliofanyika tarehe 3 Agosti 2016. 

Mbali na mashindano ya Olimpiki, Kaitano pia amewahi kushiriki katika mechi za kufuzu kwa mashindano ya Afrika, ambapo aliwahi kufunga bao katika mchezo dhidi ya Tanzania wakati wa hatua za kufuzu kwa michuano ya wanawake ya Afrika.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1993
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Zimbabwe
Precious Mpala

**Precious Mpala** ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu kutoka Zimbabwe ambaye aliwahi kucheza katika nafasi ya kiungo. Anajulikana kwa jina la utani Gringo na amewahi kuwa miongoni mwa wachezaji wa timu ya taifa ya wanawake ya Zimbabwe.

## Kazi kimataifa
Mpala aliichezea Zimbabwe katika kiwango cha timu ya taifa ya wakubwa wakati wa Mashindano ya Wanawake ya Afrika 2000.

## Kazi ya Kimataifa 
Mpala aliichezea Zimbabwe katika ngazi ya juu wakati wa Mashindano ya Wanawake ya Afrika ya 2000.

### Magoli ya Kimataifa 
*Magoli na matokeo yanaorodhesha idadi ya mabao ya Zimbabwe kwanza*

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Zimbabwe
Jamii:Wachezaji mpira wa Zimbabwe
Berita Kabwe

**Berita Kabwe** (amezaliwa 17 Desemba 1990) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Zimbabwe anayechukua nafasi ya kiungo. Anachezea klabu ya Rivers Angels FC inayoshiriki Ligi Kuu ya Wanawake ya Nigeria (NWFL Premiership), na pia ni mchezaji wa timu ya taifa ya wanawake ya Zimbabwe.

## Kazi ya timu
Katika ngazi ya klabu, Berita Kabwe alianza kucheza soka la ushindani akiwa nchini Zimbabwe ambapo aliichezea klabu ya Flame Lily Queens, timu inayoshiriki ligi ya soka la wanawake nchini humo. Akiwa katika klabu hiyo alijulikana kwa uwezo wake wa kucheza katikati ya uwanja, hasa katika kupanga mashambulizi na kusaidia safu ya ushambuliaji. Uchezaji wake uliifanya timu hiyo kuwa na nguvu zaidi katika michuano ya ndani ya Zimbabwe.

Baadaye Kabwe alipata nafasi ya kucheza nje ya nchi alipojiunga na klabu ya Rivers Angels F.C. ya nchini Nigeria, mojawapo ya timu maarufu katika soka la wanawake barani Afrika. Klabu hiyo hushiriki katika ligi kuu ya wanawake ya Nigeria inayojulikana kama Nigeria Women Football League Premiership. Akiwa katika Rivers Angels, Kabwe aliendelea kuonyesha kiwango kizuri uwanjani kwa kucheza nafasi ya kiungo, akisaidia timu yake katika mashindano ya ndani pamoja na michuano ya kimataifa barani Afrika.

Uzoefu wake wa kucheza katika ligi tofauti ulimsaidia kukuza uwezo wake wa kiufundi na kimkakati, na kumfanya kuwa miongoni mwa wachezaji wa Zimbabwe waliopata nafasi ya kucheza soka la wanawake katika ligi za nje ya nchi. Uchezaji wake thabiti katika ngazi ya klabu pia ulimsaidia kuitwa mara kadhaa kuichezea timu ya taifa ya wanawake ya Zimbabwe.

## Kazi kimataifa
Kabwe aliichezea timu ya taifa ya wanawake ya Zimbabwe katika kiwango cha timu ya wakubwa wakati wa Mashindano ya wanawake ya COSAFA mwaka 2017.

## Maisha binafsi
Kaka zake, Samson, Joseph na Protasho, wote ni wachezaji wa mpira wa miguu.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1990
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wanawake wa Zimbabwe
Jamii:wachezaji mpira wa Zimbabwe
Edmund Thomas Clint

**Edmund Thomas Clint** (19 Mei 1976 - 15 Aprili 1983) alikuwa mtoto mchoraji kutoka Uhindi aliyejulikana kwa kuchora zaidi ya michoro 25,000 katika maisha yake akiwa chini ya miaka saba.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1976
Jamii:Waliofariki 1983
Jamii:Wachoraji wa India
Angelica Kauffman

**Maria Anna Angelika Kauffmann RA** (30 Oktoba 1741 - 5 Novemba 1807), ambaye kwa kawaida aijulikana kwa Kiingereza kama *Angelica Kauffman*, alikuwa mchoraji wa Uswisi ambaye alikuwa na kazi yenye mafanikio huko London na Roma. Akikumbukwa hasa kuwa mchoraji wa historia, Kauffman alikuwa mchoraji stadi wa picha, mandhari na mapambo. Alikuwa, pamoja na Mary Moser, mmoja wa wachoraji wawili wa kike miongoni mwa wanachama waanzilishi wa *Royal Academy of Art* huko London mnamo 1768.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1741
Jamii:Waliofariki 1807
Jamii:Wachoraji wa Uswisi
Jamii:Wanawake wa Uswisi
Mavis Chirandu

**Mavis Chirandu** (amezaliwa 15 Januari 1995) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Zimbabwe anayehudumu katika nafasi ya kiungo. Ameichezea klabu ya Weerams F.C. pamoja na timu ya taifa ya wanawake ya Zimbabwe.

## Wasifu na kazi
Akiwa mtoto mchanga, Chirandu alitelekezwa na mama yake kwenye vichaka kando ya barabara. Alilelewa kwenye kituo cha watoto yatima cha ''SOS Children's Villages'' mjini Bindura. Mnamo 2013, aliichezea kwa mara ya kwanza timu ya taifa ya wanawake ya Zimbabwe katika mchezo dhidi ya Uruguay. Pia , alipata jina la utani "Madam Chair" kutokana na mwenyekiti wa chama cha soka la wanawake la Zimbabwe, Mavis Gumbo. Mnamo mwezi November 2013, Chirandu alifunga bao lake la kwanza katika ushindi wa mabao 6-1 dhidi ya timu ya taifa ya wanawake ya Lesotho.

Akiwa na umri wa miaka 21, alicheza kama kiungo mkabaji wa kushoto na kujuhishwa katika kikosi cha timu ya taifa kwa ajili ya mashindano ya Olimpiki ya Majira ya Joto 2016. Alifunga bao pekee la kufutia machozi katika dakika za mwisho wa mchezo wao wa hatua ya makundi waliopoteza kwa mabao 3–1 dhidi ya Canada katika Uwanja wa Arena Corinthians, São Paulo.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1995
Jamii:wanawake wa Zimbabwe
Jamii:wachezaji mpira wa Zimbabwe
Anda Skadmane

**Anda Skadmane** (alizaliwa 19 Machi 1990, huko Riga, Latvia) ni msanii wa Latvia.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1990
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Latvia
Alexandra Nechita

**Alexandra Nechita** (alizaliwa 27 Agosti 1985) ni mchoraji na mfadhili wa Romania-Marekani michoro ya  mchemraba. Akiwa na umri wa miaka 12 aliitwa "Petite Picasso" na vyombo vya habari na jumuiya ya sanaa. Alisifiwa kwa michoro yake na maono yake ya sanaa.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1985
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachoraji wa Romania
Jamii:Wanawake wa Romania
Malak Mattar

**Malak Mattar** (alizaliwa 17 Desemba 1999)  ni mchoraji na mwandishi wa vitabu vya watoto kutoka Palestina. Anatoka Gaza.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1999
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachoraji wa Palestina
Jamii:Waandishi wa Palestina
Eunice Chibanda

**Eunice Chibanda** (alizaliwa tarehe 26 Machi 1993) ni mchezaji wa soka kutoka Zimbabwe. Ni mwanachama wa timu ya taifa ya soka ya wanawake ya Zimbabwe na aliwakilisha nchi yake katika Olimpiki ya Majira ya Joto ya mwaka 2016, ambayo ilikuwa mara ya kwanza kwa timu hiyo kushiriki katika michezo ya Olimpiki. Katika mashindano hayo, alianza kucheza katika mechi dhidi ya Ujerumani, ambapo Zimbabwe ilipoteza kwa mabao 6–1.

Mwaka 2014, Chibanda alikuwa miongoni mwa wachezaji sita waliokamatwa kwa tuhuma za kumshambulia mwamuzi baada ya fainali yenye utata ya kombe iliyofanyika mwezi Julai. Katika fainali hiyo, timu yake ya Black Rhinos ilipoteza dhidi ya Inline Academy baada ya mikwaju ya penalti. Hata hivyo, wachezaji hao waliachiliwa huru baada ya Chama cha Soka cha Zimbabwe kushindwa kuwasilisha mashtaka ndani ya muda wa siku saba uliotakiwa.

Mnamo Mei 2015, Chibanda aliitwa tena katika timu ya taifa baada ya kukosekana kwa takribani miaka miwili, ili kushiriki katika mechi za kufuzu za Mashindano ya Olimpiki ya Wanawake ya CAF ya mwaka 2015 dhidi ya Zambia.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1993
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wanawake wa Zimbabwe
Jamii:wachezaji mpira wa Zimbabwe
Erina Jeke

**Erina Jeke** (alizaliwa 16 Septemba 1990) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Zimbabwe anayeposhea nafasi ya mshambuliaji. Amewahi kuwa miongoni mwa wachezaji wa timu ya taifa ya wanawake ya Zimbabwe na aliwakilisha nchi yake katika mashindano ya mpira wa miguu ya Michezo ya Olimpiki ya mwaka 2016.

## Maisha ya awali 
Jeke alizaliwa na kukulia katika kitongoji cha Mabvuku mjini Harare. Alianza kuvutiwa na mchezo wa soka tangu akiwa mtoto mdogo alipokuwa akicheza mitaani pamoja na watoto wenzake. Wakati akiwa shule ya msingi katika shule ya Batanai Primary School, alianza kucheza soka kwa umakini zaidi na baadaye kuendelea kukuza kipaji chake alipokuwa mwanafunzi wa shule za sekondari katika eneo la Tarafa. 

Baada ya kumaliza masomo yake ya shule ya sekondari, alijiunga na klabu ya Zimphos FC, ambayo ilimsaidia kupata uzoefu wa ushindani katika soka la wanawake nchini Zimbabwe. Baadaye alichezea klabu ya Cyclone Stars kabla ya kuhamia klabu ya Flame Lily Queens mwaka 2010.

## Kazi ya klabu 
Katika ngazi ya klabu, Jeke amewahi kuichezea timu ya Flame Lily Queens inayohusishwa na huduma ya magereza ya Zimbabwe (Zimbabwe Prison Services). Uwezo wake uwanjani ulimwezesha kupata ajira katika taasisi hiyo huku akiendelea kucheza soka kitaaluma. 

Akiwa mshambuliaji, amejulikana kwa kasi na uwezo wa kufunga mabao. Katika baadhi ya mechi za kirafiki za kimataifa, aliwahi kung’ara kwa kufunga mabao kadhaa, ikiwemo mechi moja dhidi ya timu ya wanawake ya Uruguay ambapo alifunga mabao manne katika ushindi mkubwa wa Zimbabwe.

## Kazi ya kimataifa 
Jeke ni mmoja wa wachezaji waliowahi kuitumikia timu ya taifa ya wanawake ya Zimbabwe kwa muda mrefu. Alipata nafasi ya kucheza katika mashindano mbalimbali ya kimataifa pamoja na michuano ya kufuzu kwa mashindano ya Afrika.

Mwaka 2016, alikuwa sehemu ya kikosi cha Zimbabwe kilichofuzu na kushiriki katika mashindano ya soka ya wanawake kwenye Michezo ya Olimpiki iliyofanyika Rio de Janeiro, Brazil. Ushiriki huo ulikuwa tukio muhimu kwa soka la wanawake nchini Zimbabwe kwani ilikuwa mara ya kwanza kwa timu hiyo kushiriki katika Olimpiki. 

Katika mashindano hayo, Zimbabwe ilikutana na timu zenye nguvu kama Ujerumani, Kanada na Australia katika hatua ya makundi. Ingawa timu hiyo haikufanikiwa kuvuka hatua ya makundi, ushiriki wao ulionekana kuwa hatua muhimu katika kukuza soka la wanawake nchini humo.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1990
Jamii:wanawake wa Zimbabwe
Jamii:wachezaji mpira wa Zimbabwe
Zoom Rockman

**Zoom Rockman** (alizaliwa 2000) ni mchoraji katuni kutoka Uingereza, ambaye mkanda wake wa katuni Skanky Pigeon ulionekana kwa mara ya kwanza katika The Beano alipokuwa na umri wa miaka 12. Yeye ndiye msanii mdogo zaidi katika historia ya katuni .Rockman alikuwa mchoraji katuni katika jarida la kejeli na masuala ya sasa la Private Eye kuanzia 2017 hadi kujiuzulu kwake mwaka wa 2023.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 2000
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachoraji wa Uingereza
Elijah McKenzie-Jackson

**Elijah McKenzie-Jackson** (alizaliwa 28 Desemba 2003) ni msanii wa taswira  na mwanaharakati aliyebobea katika majiji ya London na New York City. McKenzie-Jackson ni mwanzilishi mwenza wa *WaicUp*   na mratibu wa *Youth Strike for Climate*, akisaidia kuanzisha Fridays for Future UK mnamo Februari 2019.
 
McKenzie-Jackson alitumia sanaa kufanya  maandamano pamoja na kupanga maandamano ya hali ya hewa kote Ulaya na Amerika Kusini na amezungumza katika Bunge la Uingereza, Baraza la Mabwana, Bunge la EU, nje ya Mkutano wa G7  na katika Msitu wa Mvua wa Amazon.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 2003
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Uingereza
Jack Henderson

**Jack Henderson** (alizaliwa 2004) ni msanii wa Uskoti, alijulikana kwa kukusanya paundi 64,000+ kwa kuuza kazi yake ya sanaa akiwa mtoto, ambayo aliitoa kwa Wakfu wa Marafiki wa Watoto wa Sick Kids ulioko Edinburgh.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 2004
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Uskoti
Background Bob

**Noah Jones** (21 Agosti 2008 - 20 Novemba 2023), jina la utani *Background Bob*, alikuwa msanii kijana wa Uingereza kutoka Dedham, Essex ambaye miradi yake ya sanaa ilikusanya zaidi ya paundi 250,000 kwa ajili ya taasisi ya hospitali iliyomtibu kwa ugonjwa wa ubongo, kifafa, na kupooza kwa ubongo. Pamoja na baba yake, baadhi ya washirika wake mashuhuri ni pamoja na Shepard Fairey, Grayson Perry, Ben Eine, Polisi wa London, Wrdsmith, Ed Sheeran, pamoja na wasanii wengine wengi wa mitaani na watu mashuhuri.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 2008
Jamii:Waliofariki 2023
Jamii:Wasanii wa Uingereza
Peggy Adler

**Peggy Adler** (alizaliwa 10 Februari 1942) ni mwandishi na mchoraji vielelezo na mtafiti wa uchunguzi kutoka Marekani.Yeye ni binti wa Irving Adler na Ruth Adler na dada mdogo wa Stephen L. Adler.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1942
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waandishi wa Marekani
Jamii:Wachoraji wa Marekani
Bhalchandra Dattatray Mondhe

**Bhalchandra Dattatray Mondhe** (alizaliwa 15 Machi 1944) ni msanii, mpiga picha, mchongaji sanamu na mchoraji kutoka Madhya Pradesh.  Mnamo 2016, Rais wa India alimpa tuzo ya Padma Shri kwa kazi yake ya maisha katika upigaji picha. Aliandika vitabu viwili, kikiwemo *Birds of Sirpur*, ambacho alikiandika kwa ushirikiano. Mondhe alianzisha shirika lisilo la kiserikali ili kuokoa Ziwa Sirpur, The Nature Volunteers, ambalo linasifiwa kwa kufufua Ziwa Sirpur.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1944
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Uhindi
Amédée Ozenfant

**Amédée Ozenfant** (15 Aprili 1886 - 4 Mei 1966) alikuwa mchoraji na mwandishi wa Ufaransa . alianzisha harakati ya Purist.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1886
Jamii:Waliofariki 1966
Jamii:Wachoraji wa Ufaransa
Jamii:Waandishi wa Ufaransa
Kieron Williamson

**Kieron Williamson** (alizaliwa 4 Agosti , 2002) ni mchoraji anayetumia rangi ya maji, mafuta na rangi ya pastel kutoka Holt, Norfolk nchini Uingereza. Uchoraji wake na uwezo wake akiwa na umri wa miaka sita ulisababisha kupendwa sana na vyombo vya habari vya Uingereza.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 2002
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachoraji wa Uingereza
Giovanni Baglione

**Giovanni Baglione** (1566 - 30 Desemba 1643) alikuwa mwanamitindo na mchoraji wa Mapema wa Baroko na mwanahistoria wa sanaa wa Italia. Ingawa alikuwa mchoraji hodari, Baglione alikumbukwa vyema kwa mkusanyiko wake wa wasifu wa wasanii wengine waliofanya kazi Roma wakati wa uhai wake, na haswa uhusiano wake wa kusikitisha na msanii mdogo kidogo Caravaggio kupitia sanaa na maandishi yake.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1566
Jamii:Waliofariki 1643
Jamii:Wachoraji wa Italia
Antonio Palomino

**Acislo Antonio Palomino de Castro y Velasco** (1655 – 13 Aprili 1726) alikuwa mchoraji wa Uhispania wa enzi ya Baroko, na mwandishi wa sanaa, mwandishi wa El Museo pictórico y escala optica, ambayo ina kiasi kikubwa cha nyenzo muhimu za wasifu juu ya wasanii wa Uhispania 

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1655
Jamii:Waliofariki  1726
Jamii:Wachoraji wa Hispania
Jamii:Waandishi wa Hispania
Giovanni Pietro Bellori

**Giovan Pietro Bellori** (pia alijulikana kama *Giovan Pietro Bellori* au *Gian Pietro Bellori*; 15 Januari 1613 - 19 Februari 1696) alikuwa mwananadharia wa sanaa, mchoraji na mpenda vitu vya kale wa Italia, alijulikana zaidi kwa kazi yake ya *Lives of the Artists*, iliyochukuliwa kuwa sawa na Vite ya Vasari ya karne ya 17. Vite de' Pittori yake, Scultori et Architetti Moderni, iliyochapishwa mnamo 1672, ilikuwa na ushawishi mkubwa katika kuunganisha na kukuza kesi ya kinadharia ya udhanifu wa kitamaduni katika sanaa. Kama mwandishi wa historia ya sanaa, alipendelea wasanii wa kitamaduni badala ya wasanii wa Baroque hadi kufikia hatua ya kuwaondoa kabisa baadhi ya watu muhimu wa kisanii wa sanaa ya karne ya 17.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1613
Jamii:Waliofariki 1696
Jamii:Wachoraji wa Italia
Jamii:Waandishi wa Italia
Deepti Naval

**Deepti Naval** (alizaliwa 3 Februari 1952) ni mwigizaji, mkurugenzi, na mwandishi kutoka India na Marekani, ambaye alikuwa akifanya kazi sana katika sinema za Kihindi.

Mchango wake mkubwa ulikuwa katika eneo la sinema za sanaa, akipata sifa kubwa kwa wahusika wake nyeti na 'wa karibu na maisha' ambao walisisitiza mabadiliko ya majukumu ya wanawake nchini India. Yeye ndiye mwigizaji wa kwanza kutoka India na marekani kuonekana katika tasnia ya filamu za Kihindi.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1952
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Uhindi
Jamii:Waigizaji filamu wa Uhindi
Pierre-Louis Bouvier

**Pierre-Louis Bouvier** (23 Agosti 1765 - 27 Novemba 1836) alikuwa msanii wa Uswisi aliyejulikana kwa michoro yake na picha zake. Pia alikuwa mwalimu mashuhuri, aliandika kitabu cha mwongozo kuhusu uchoraji wa mafuta mnamo 1827, na akavumbua na kujenga mashine ya kusaga rangi (iliyotambuliwa mnamo mwaka 1829 na Institut de France).

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1765
Jamii:Waliofariki 1836
Jamii:Wachoraji wa Uswisi
Jamii:Waandishi wa Uswisi
Giovanni Battista Passeri

**Giovanni Battista Passeri** (1610 - 22 Aprili 1679) alikuwa mchoraji kutoka Italia wa kipindi cha Baroko. Alikuwa mwanafunzi wa mchoraji Domenichino, kwani wa mwisho alifanya kazi huko Frascati. Alichora aina za sanaa na michoro ya maisha .

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1610
Jamii:Waliofariki 1679
Jamii:Wachoraji wa Italia
Salomon de Bray

**Salomon de Bray** (1597 - 11 Mei 1664) alikuwa mchoraji na mbunifu wa Enzi ya Dhahabu kutoka Uholanzi.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1597
Jamii:Waliofariki 1664
Jamii:Wachoraji wa Uholanzi
Marco Parrino

**Marco Parrino** (alizaliwa 18 Aprili 1995, huko Alcamo) ni mfanyabiashara na mwandishi wa Italia.Akijulikana zaidi kwa *Sicilia è amore*, mradi wa uhariri wa uundaji wa pamoja wa utangazaji wa Sicily, ambao mapato yake huchangiwa kwa hisani.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1995
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waandishi wa Italia
Jamii:Wafanyabiashara wa Italia
Roger de Piles

**Roger de Piles** (7 Oktoba 1635 - 5 Aprili 1709) alikuwa mchoraji, mkosoaji wa sanaa na mwanadiplomasia kutoka Ufaransa.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1635
Jamii:Waliofariki 1709
Jamii:Wachoraji wa Ufaransa
Poppy Chancellor

**Poppy Chancellor** (4 Juni 1987 - 29 Septemba 2023) alikuwa msanii wa Uingereza aliyejulikana kwa kazi yake ya kukata karatasi. Mnamo 2016, alichapisha Cut It Out!, kitabu kuhusu sanaa ya kukata karatasi.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1987
Jamii:Waliofariki 2023
Jamii:Wasanii wa Uingereza
John Pule

**John Puhiatau Pule ONZM** (alizaliwa 18 Aprili 1962) ni msanii, mwandishi wa riwaya na mshairi wa Niue. Jumba la Sanaa la Queensland linamtaja kama "mmoja wa wasanii muhimu zaidi wa Pasifiki".

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1962
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Watu wa Niue
Nuha al-Radi

**Nuha al-Radi** (27 Januari 1941 - 30 Agosti 2004) alikuwa mwandishi wa shajara, kauri na mchoraji wa Iraki na mwandishi mashuhuri wa Baghdad Diaries ambayo ilisimulia waziwazi hofu ya kuishi katika Vita vya kwanza vya Ghuba.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1941
Jamii:Waliofariki  2004
Jamii:Waandishi wa Iraki
Jamii:Wachoraji wa Iraki
Hossein Rajabian

**Hossein Rajabian** (alizaliwa 5 Julai 1984) ni mtengenezaji wa filamu, mwandishi na mpiga picha wa Irani ambaye alifungwa gerezani kama mfungwa wa kisiasa mwaka 2015 kwa mashtaka yaliyohusiana na utengenezaji wake wa filamu. Yeye ni mtengenezaji wa filamu aliyepinga udhibiti na mtetezi wa uhuru wa kujieleza kwa sanaa.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1984
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Irani
Jamii:Waandishi wa Irani
Jean-Baptiste Descamps

**Jean-Baptiste Descamps** (28 Agosti 1714, huko Dunkerque - 30 Juni 1791, huko Rouen) alikuwa mwandishi kutoka Ufaransa kuhusu sanaa na wasanii, na mchoraji wa mandhari za kijijini. Baadaye alianzisha chuo cha sanaa na mwanawe baadaye akawa msimamizi wa makumbusho.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1714
Jamii:Waliofariki 1791
Jamii:Waandishi wa Ufaransa
Jamii:Wachoraji wa Ufaransa
Manasvi Kottachi

**Manasvi Kottachi** ni mwigizaji wa kike kutoka India ambaye anafanya kazi katika filamu za *Kitamil*.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa mwaka usiojulikana
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Uhindi
Jamii:Waigizaji filamu wa Uhindi
Uday Prakash

**Uday Prakash** (alizaliwa 1 Januari , 1952) ni mshairi, msomi, mwandishi wa habari, mtafsiri na mwandishi wa hadithi fupi kutoka Uhindi. Alifanya kazi kama msimamizi, mhariri, mtafiti, na mkurugenzi wa televisheni. Aliandika kwa magazeti makubwa ya kila siku na majarida kama mfanyakazi huru. Pia alipokea tuzo kadhaa kwa mkusanyiko wake wa hadithi fupi na mashairi. Akiwa na Mohan Das alipokea Tuzo za Sahitya Academi mnamo 2011. Yeye ndiye mwandishi wa kwanza kurudisha tuzo yake ya Sahitya Academi mnamo 3 Septemba  2015 dhidi ya mauaji ya M. M. Kalburgi ambayo yalisababisha dhoruba ya maandamano ya kitaifa na waandishi, wasanii na wasomi.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1952
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Washairi wa Uhindi
Jamii:Waandishi wa Uhindi
Benvenuto Cellini

**Benvenuto Cellini** (3 Novemba 1500 - 13 Februari 1571) alikuwa mfua dhahabu, mchongaji sanamu, na mwandishi wa Italia. Kazi zake zilizojulikana zaidi zilizopo ni pamoja na *Cellini Salt Cellar*, sanamu ya *Perseus with the Head of Medusa*, na wasifu wake, ambao ulielezewa kama "moja ya hati muhimu zaidi za karne ya 16".

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1500
Jamii:Waliofariki 1571
Jamii:Wachongaji wa Italia
Jamii:Waandishi wa Italia
Suman Pokhrel

**Suman Pokhrel** ( alizaliwa 21 Septemba , 1967) ni mshairi, mtunzi wa nyimbo, mwandishi wa tamthilia, mtafsiri na msanii wa Nepal. Vyuo vikuu nchini Nepal na India vimejumuisha ushairi wake katika silabi zao.

Pokhrel ndiye mwandishi pekee aliyepokea Tuzo ya Fasihi ya SAARC mara mbili. Alipokea tuzo hii mwaka wa 2013 na 2015. Alipokea tuzo zingine kadhaa za kitaifa na kimataifa za fasihi ikiwa ni pamoja na Tuzo ya Fasihi ya Kimataifa ya Shaluk na Tuzo ya Mshairi Mwenye Msukumo wa Asia.
## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1967
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Nepal
Kalynn Campbell

**R. Kalynn Campbell Jr** (alizaliwa 1960) ni msanii wa Marekani, mchoraji, mchoraji katuni na mwandishi/mshairi. Alijulikana zaidi kwa kazi yake katika harakati ya Lowbrow/Kustom culture, ambapo alitajwa kama 'mmoja wa wasanii wenye ushawishi mkubwa wa California Lowbrow'.Kama mchoraji vielelezo, aliunda makava ya albamu/CD.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1960
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Marekani
Jamii:Wachoraji wa Marekani
Mehdi Rajabian

**Mehdi Rajabian** (alizaliwa Oktoba 1989) ni mtunzi na mwanamuziki kutoka Irani. Alifungwa jela kwa kufuata shughuli za muziki haramu mwaka wa 2013 na 2015. Mnamo 2019, alitoa albamu ya Middle Eastern kwa ushirikiano na wasanii wengine kadhaa wa Mashariki ya Kati. Rajabian kama mtunzi wa kwanza kupokea Tuzo ya Wachache ya Umoja wa Mataifa.  Rajabian alishirikiana na wanamuziki wakiwemo Harvey Mason Jr., Jeff Coffin, Daniel Ho, Wouter Kellerman, Taylor Eigsti, Nicole Zuraitis, Emmanuele Baldini katika miradi tofauti. Rajabian alitengeneza muziki kwa vichezeshi kadhaa rasmi vya video vya Mercedes-Benz.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1989
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamuziki wa Irani
Rosalyn Drexler

**Rosalyn Drexler** (25 Novemba  1926 - 3 Septemba  2025) alikuwa msanii wa taswira, mwandishi wa riwaya na tamthilia wa Marekani aliyeshinda Tuzo ya Obie, mwandishi wa skrini aliyeshinda Tuzo ya Emmy na mtaalamu wa mieleka. Ingawa alikuwa na taaluma ya polymath, Drexler labda alijulikana zaidi kwa michoro yake ya sanaa ya pop na kama mwandishi wa riwaya ya filamu ya Rocky, chini ya jina bandia Julia Sorel.Drexler aliishi na kufanya kazi katika Jiji la New York.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1926
Jamii:Waliofariki  2025
Jamii:Wasanii wa Marekani
Jamii:Waandishi wa Marekani
Balkrishna Sama

**Balkrishna Shamsher Jang Bahadur Rana** au **Bala Krishna Sama** (8 Februari 1903 - 20 Juni 1981) alikuwa mwandishi wa tamthilia wa Nepal. Kwa michango yake mikubwa katika fasihi ya Nepal, alipewa jina la Natya Siromani (kito cha Crest cha mwandishi wa tamthilia). Alichukuliwa kama mmoja wa trimurti wa fasihi ya Nepal pamoja na *Laxmi Prasad Devkota* na *Lekhnath Paudyal*. Mara nyingi huitwa Shakespeare wa Nepal.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1903
Jamii:Waliofariki 1981
Jamii:Waandishi wa Nepal
Albert Eugene Gallatin

**Albert Eugene Gallatin** (23 Julai 1881 - 15  Juni  1952) alikuwa msanii wa Marekani. Aliandika kuhusu, kukusanya, kuonyesha, na kuunda kazi za sanaa. Aliitwa "mmoja wa watu mashuhuri katika utamaduni wa Marekani wa mapema karne ya 20,"  alikuwa mtetezi mkuu wa sanaa isiyo na malengo na baadaye ya kufikirika na hasa sanaa ya Kicubi ambayo "mbinu ya maono" katika ukusanyaji na uchoraji iliacha "athari ya kudumu katika ulimwengu wa sanaa ya kisasa." 

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1881
Jamii:Waliofariki 1952
Jamii:Waandishi wa Marekani
George Cumberland

**George Cumberland** (27 Novemba 1754 - 8 Agosti 1848) alikuwa mkusanyaji wa sanaa wa Uingereza, mwandishi na mshairi. Alikuwa rafiki wa maisha na mfuasi wa William Blake, na kama yeye alikuwa mtengenezaji na mchapishaji wa majarida. Pia alikuwa mpiga rangi wa maji asiye na uzoefu, na mmoja wa wanachama wa mwanzo kabisa wa Shule ya Wasanii ya Bristol.Aliwasaidia wanachama wengine, hasa akiwasaidia na kuwashawishi Edward Bird
na Francis Danby.
## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1754
Jamii:Waliofariki  1848
Jamii:Wasanii wa Uingereza
Jamii:Watu wa Uingereza
David Robilliard

**David John Keith Robilliard** (23 Julai 1952 - 3 Novemba 1988) alikuwa mshairi na msanii wa kisasa wa Uingereza.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1952
Jamii:Waliofariki 1988
Jamii:Wasanii wa Uingereza
Jamii:Washairi wa Uingereza
Soraya French

**Soraya French** ( alizaliwa 1957) ni msanii wa Irani aliyejulikana kwa matumizi yake ya rangi katika media mbalimbali iliyotegemea akriliki na ametunga vitabu sita *30 Minute Acrylics*, na *Dynamic Acrylics* na DVD ya kufundishia.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1957
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Irani
Jan van Gool

**Johan**, au **Jan van Gool** (1685 – 1763) alikuwa mchoraji na mwandishi kutoka The Hague, ambaye sasa anakumbukwa zaidi kama mwandishi wa wasifu wa wasanii kutoka Enzi ya Dhahabu ya Uholanzi.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1685
Jamii:Waliofariki 1763
Jamii:Waandishi wa Uholanzi
Jamii:Wachoraji wa Uholanzi
Ernst Zacharias Platner

**Ernst Zacharias Platner** (1 Oktoba 1773 huko Leipzig - 14 Oktoba 1855 huko Roma) alikuwa mchoraji, mwandishi, na mwanadiplomasia kutoka Ujerumani.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1773
Jamii:Waliofariki 1855
Jamii:Waandishi wa Ujerumani
Jamii:Wachoraji wa Ujerumani
Elaine M. Goodwin

**Elaine M. Goodwin** ni msanii na mwandishi wa Uingereza. Alionyesha kwa wingi, aliandika kazi kadhaa kuhusu sanaa na usanifu, na alikuwa rais mwanzilishi wa Chama cha Uingereza cha Michoro ya Kisasa (BAMM). Pamoja na wasanii wengine mashuhuri, Goodwin pia alishiriki katika kuanzisha *Tessellated Expression for the 21st Century (TE-21)*, kundi la wasanii wa kitaalamu waliojitolea kwa maonyesho ya aina ya sanaa iliyochorwa.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa mwaka usiojulikana
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Uingereza
Jamii:Waandishi wa Uingereza