open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Abo wa Fleury

[thumb|[Ukurasa wa kwanza wa kitabu kimojawapo cha Mt. Abo.]]
**Abo wa Fleury, O.S.B.** (pia: **Abbo, Abbon**; Orleans, leo nchini Ufaransa, 945 hivi - La Reole, 13 Novemba 1004) alikuwa kwanza mmonaki, halafu abati wa monasteri ya Fleury.

Msomi aliyebobea katika Biblia ya Kikristo na fasihi vilevile , alijitahidi kurekebisha umonaki katika nidhamu yake akatetea amani kwa ushujaa hata alipouawa kwa kuchomwa mkuki .

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 13 Novemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi 
## Marejeo
* Cora E.Lutz, *Schoolmasters of the Tenth Century*, Archon Books 1977.
* 
* 
* Abbo in the Christian Cyclopedia
* First among Abbots: The Career of Abbo of Fleury

Jamii:Waliozaliwa 945

Jamii:Wamonaki
Jamii:mapadri

Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Thomas Ayeko

thumbnail|right|200px|Thomas Ayeko
**Thomas Ayeko** (alizaliwa 10 Februari 1992) ni mwanariadha wa Uganda ambaye alibobea katika mbio za masafa marefu. Katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 2012, alishiriki katika mbio za mita 10,000, na kumaliza katika nafasi ya 16 kwa jumla.
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Uganda
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1992
Jacob Araptany

thumbnail|right|200px|Jacob Araptany
**Jacob Araptany** (alizaliwa Kaproron, Wilaya ya Kween, Uganda 11 Februari 1994 ) ni mwanariadha kutoka Uganda.

Alishiriki katika mbio za mita 3000 kuruka viunzi katika Michezo ya Olimpiki mwaka 2012 na 2016, na kufika fainali mwaka 2016. 
Alijiondoa kwenye tukio la mita 1500 katika Michezo ya Olimpiki mwaka 2012 ili kuangazia mbio za mita 3000 kuruka viunzi. Alikosa Michezo ya Jumuiya ya Madola mwaka 2014 kwa sababu ya jeraha.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Uganda
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1994
Justine Bayigga

**Justine Bayigga** (alizaliwa Kayunga, 15 Januari 1979) ni mwanariadha wa Uganda ambaye alibobea katika mbio za mita 400. Bayigga aliwakilisha Uganda katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 2008 huko Beijing, ambapo alishiriki katika mbio za mita 400 za wanawake. Alikimbia katika joto la pili, dhidi ya wanariadha wengine sita, akiwemo Libania Grenot wa Italia, na mshikilizi wa rekodi ya dunia siku za usoni Amantle Montsho wa Botswana. Alimaliza mbio za mbio katika nafasi ya mwisho, kwa muda wa sekunde 54.15, na kushindwa kuingia nusu fainali.
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Uganda
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1979
Uta Felgner

**Uta Felgner** ni mfanyabiashara wa Ujerumani. 

Kufikia mwishoni mwa mwaka 2006, alikuwa anajulikana kama msimamizi wa hoteli mashuhuri zaidi nchini. Alikuwa meneja wa Hoteli ya kifahari ya Berlin, *Schlosshotel* huko Grunewald wakati wa Juni/Julai 2006 ambapo vyumba 42 vya hoteli hiyo na suite 12 zilichukuliwa kwa ajili ya timu ya taifa ya Ujerumani wakati waliposhiriki katika Kombe la Dunia la FIFA mwaka 2006. Wageni wengine mashuhuri wa hoteli hiyo wakati alipokuwa meneja wake walijumuisha Woody Allen, Roman Polanski, Henry Kissinger, Vitali Klitschko, Uwe Seeler, Mfalme wa Hispania Juan Carlos I na Sultani wa Brunei Hassanal Bolkiah.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Jamii:wafanyabiashara wa Ujerumani
Ingeborg Feustel

**Ingeborg Feustel** (Jina la kuzaliwa **Ingeborg Baumann**; 1 Januari 1926 - 23 Novemba 1998) alikuwa mwandishi wa vitabu vya watoto wa Ujerumani. Pia aliandika miswada ya michezo ya redio na televisheni kwa watoto. Hadi *Die Wende*Aliishi na kufanya kazi katika mji mdogo uliokuwa ndani ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Ujerumani (Ujerumani Mashariki) hadi mwaka 1989; lakini hata kabla ya muungano, kazi zake zilijulikana pande zote mbili za mpaka wa ndani wa Ujerumani.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1926
Jamii:Waliofariki 1998
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Jamii:waandishi wa Ujerumani
Maselenda

[thumb|[Picha takatifu ya Mt. Maselenda.]]
**Maselenda** (Caudry, Ufaransa, 650 hivi - Caudry, 13 Novemba 670 hivi) alikuwa bikira Mkristo aliyekataa ndoa ili awe mmonaki, lakini aliuawa na mchumba aliyepangiwa na wazazi wake .

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini alivyotangazwa na askofu Vindisiani wa Cambrai.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Vyanzo
* André Flament et Patrick Raguet, Histoire de Caudry : Caudry d'hier et d'aujourd'hui, Cambrai, Nord Patrimoine Éditions, 2001, 247 p. (ISBN 978-2-912961-18-1).
* Roger Caron, Jean Lefebvre, Denise Leprêtre et Patrick Raguet, Sainte Maxellende, Caudry, Comité du Centenaire de la Basilique Sainte Maxellende de Caudry, 15 septembre 1997, 48 p. (ISBN 978-2-9511708-0-3, OCLC 468041171). 
* Pierre Pierrard, Histoire du Nord : Flandre, Artois, Hainaut, Picardie, Paris, Hachette, novembre 1978, 2e éd., 406 p. (ISBN 978-2-01-020306-0). 
* Louis Trénard (dir.), Histoire de Cambrai, Presses universitaires de Lille, 1982
* Camille Quiévreux, Sainte Maxellende, patronne de Caudry et du Cambrésis, Cambrai, 1924, 112 pages

Jamii:Waliozaliwa 650
Veronika Fischer

thumb|Fischer akitumbuiza mwaka 2011.
**Veronika Fischer** (pia huitwa **Vroni**; alizaliwa Wölfis, 28 Julai 1951) ni mwimbaji wa Ujerumani.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Jamii:Waimbaji wa Ujerumani
Eva Fleischer

**Eva Fleischer** (pia anajulikana kama **Eva Fleischer-Fischer**; Wrocław, 5 Mei 1922 – Leipzig, 8 Januari 2016) alikuwa mwimbaji wa opera mwenye sauti ya contralto na profesa katika Chuo Kikuu cha Muziki na Tamthilia cha Leipzig. 

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1922
Jamii:Waliofariki 2016
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Jamii:Waimbaji wa Ujerumani
Catherine Flemming

**Catherine Flemming** (amezaliwa Karl-Marx-Stadt, Ujerumani ya Mashariki, sasa Chemnitz, Saksonia-Anhalt, Ujerumani, 2 Februari 1967) ni mwigizaji wa filamu na televisheni wa Ujerumani. Amecheza katika zaidi ya filamu themanini na majukumu ya televisheni tangu mwaka 1995, karibu zote zikiwa za Kijerumani.

## Marejeo
Jamii:Waigizaji filamu wa Ujerumani
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Yohane wa Trogir

[thumb|[Sanamu yake.]]
**Yohane wa Trogir, O.S.B.Cam.** (Roma, Italia, 1034 hivi - Trogir, leo nchini Korasya, 14 Novemba 1111) alikuwa mmonaki wa urekebisho wa Wabenedikto wa Camaldoli katika makao ya upwekeni huko Osor.

Alipofanywa askofu wa Trogir, alilinda mji huo dhidi ya mashambulizi ya Kolomani wa Hungaria .

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki kama mtakatifu.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 14 Novemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi 
Jamii:Maaskofu Wakatoliki

Jamii:watakatifu wa Korasya
Siardi

thumb|Mt. Siardi akisali.
**Siardi, O.Prem.** (karne ya 12 – Mariengaard, leo nchini Uholanzi, 13 Novemba 1230) alikuwa kanoni wa shirika la Premontree aliyeongoza kwa miaka 36 kama abati monasteri alipofariki.

Alikuwa maarufu kwa kushika kikamilifu kanuni na kuwakirimu maskini . 

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu. Heshima hiyo ilithibitishwa na Papa Benedikto XIII mwaka 1728.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 14 Novemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
*Bernard Ardura, *Premostratensi: nove secoli di storia e spiritualità di un grande ordine religioso*, Bologna: ESD, 1997, p. 135.
* 'Vitae Abbatum Orti Sanctae Marie: Vijf abtenlevens van het klooster Mariengaarde in Friesland'', inleiding, editie en vertaling H.Th.M. Lambooij en J. A. Mol met medewerking van M. Gumbert-Hep en P. N. Noomen, 	Hilversum - Leeuwarden 2001 

Jamii:Wakanoni
Jamii:Wapremontree
Jamii:mapadri
Jamii:watakatifu wa Uholanzi
Elio Catola

**Elio Catola** (alizaliwa tarehe 19 Novemba 1935 katika Uliveto Terme, Pisa) alikuwa mchezaji wa riadha kutoka Italia ambaye hasa alishiriki katika mbio za viunzi za mita 400.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1935
Jamii:Wanariadha wa Italia
Micol Cattaneo

**Micol Cattaneo** (alizaliwa tarehe 13 Mei 1982) ni mchezaji wa riadha kutoka Italia ambaye anashiriki hasa katika mbio za viunzi za mita 100. Alimrepresenta Italia katika Michezo ya Olimpiki ya mwaka 2008 huko Beijing, Uchina. Katika msimu wa 2018–2019, pia alishiriki kama mchezaji wa bobsled.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1982
Jamii:Wanariadha wa Italia
Jamii:Watu walio hai
Alberto Cavallero

**Alberto Cavallero** (14 Septemba 1900 – 7 Oktoba 1968) alikuwa mwanariadha wa mbio za muda mrefu kutoka Italia.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1900
Jamii:Waliofariki 1968
Jamii:Wanariadha wa Italia
Enzo Cavalli

**Enzo Cavalli** (11 Septemba 1937 – 20 Septemba 2023) alikuwa mchezaji wa kuruka mitumbwi kutoka Italia ambaye alishiriki katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 1960. 

Cavalli alifariki dunia huko Roma tarehe 20 Septemba 2023, akiwa na umri wa miaka 86.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1937
Jamii:Waliofariki 2023
Jamii:Wanariadha wa Italia
Julius Mutekanga

**Julius Mutekanga** (alizaliwa Bulera Fort Portal, Uganda 1 Desemba 1987) ni mwanariadha wa mbio za umbali wa kati wa Uganda ambaye alibobea katika mashindano ya mita 800.

Anaishi katika Jiji la New York, ambako anamalizia masomo yake na kutumikia kama mkufunzi katika Shule ya St. Bernard, shule ya msingi na ya kati ya wavulana katika Upande wa Mashariki ya Juu ya Manhattan. Mnamo Januari 21 2012 Julius alifuzu kwa Mashindano ya Ndani ya Dunia ya IAAF katika mbio za mita 800. Kwa sasa anagombea Salio Mpya la Klabu ya Central Park Track. Muda wake wa kufuzu katika Michezo ya Mizani Mipya kwenye Hifadhi ya Silaha ulikuwa 1:48.00. Kwa mara kadhaa katika mwaka 2012, wakati wake uko katika kumi bora. Alifuzu kwa Mashindano ya Ndani ya Dunia, yaliyofanyika Machi 9 2012 huko Istanbul, Uturuki.  Kwa sasa ni mkufunzi wa riadha katika Shule ya St. Bernard.

Aliwakilisha nchi yake katika Michezo ya Olimpiki ya London mwaka 2012 na Mashindano ya Dunia mwaka 2011 katika Riadha. Alianzisha Shirika lisilo la faida nchini Uganda kusaidia vijana kupitia michezo na elimu. Hii ilikuwa ni njia ya kurudisha nyuma kwa jamii na kumshukuru Mungu kwa mafanikio yake makubwa. Jina la Hisani yake ni Empower Youth Corp. (EYC) www.eycug.org.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Uganda
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1987
Pier Giorgio Cazzola

**Pier Giorgio Cazzola** (4 Machi 1937 - 21 Januari 2001) alikuwa mwanariadha wa Italia, ambaye alimaliza katika nafasi ya 4 na timu ya taifa kwenye mbio za kupokezana vijiti za mita 4x100 katika Michezo ya Olimpiki ya mwaka 1960.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1937
Jamii:Waliofariki 2001
Jamii:Wanariadha wa Italia
Dubrisi

[thumb|Mt. Dubrisi katika [dirisha la kioo cha rangi.]]
**Dubrisi** (pia: **Dubricius, Dubric, Dybrig, Dyfrig, Devereux**; Madley, Uingereza, 465 hivi - Kisiwa cha Bardsey, Welisi, 550 hivi) alikuwa mmonaki msomi anayetajwa kama mwanzilishi na abati wa monasteri za huko Hentland na Moccas halafu kama askofu wa Llandaff .

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waanglikana kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 14 Novemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*
*Page about St Dyfrig at St Dyfrig's RC Parish, Pontypridd 

Jamii:Wamonaki
Jamii:Watawa waanzilishi
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Wales
Jamii:watakatifu wa Uingereza
Umberto Cerati

**Umberto Cerati** (24 Machi 1911 - 23 Julai 1994) alikuwa mwanariadha wa muda mrefu kutoka Italia ambaye alishiriki katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Joto ya mwaka 1936.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1911
Jamii:Waliofariki 1994
Jamii:Wanariadha wa Italia
Vittoria Cesarini

**Vittoria Cesarini** (13 Februari 1932 - 26 Septemba 2023) alikuwa mwanariadha wa Italia. Alishiriki katika mbio za wanawake wa mita 100 katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Joto ya mwaka 1952. 

Cesarini alifariki katika mji wa Bologna tarehe 26 Septemba 2023, akiwa na umri wa miaka 91.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1932
Jamii:waliofariki 2023
Jamii:Wanariadha wa Italia
Ottavia Cestonaro

**Ottavia Cestonaro** (alizaliwa tarehe 12 Januari 1995) ni mchezaji wa kuruka mbali na kuruka mara tatu kutoka Italia.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1995
Jamii:Watu walio hai
Benedetta Ceccarelli

**Benedetta Ceccarelli** (alizaliwa tarehe 23 Januari 1980, mjini Perugia) ni mwanariadha wa Italia anayepecialize katika mbio za kuruka vizuizi za mita 400.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1980
Jamii:Wanariadha wa Italia
Jamii:Watu walio hai
Silvano Chesani

**Silvano Chesani** (alizaliwa tarehe 17 Julai 1988) ni mchezaji wa riadha wa Italia anayejihusisha na kuruka juu kwa juu.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1988
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanariadha wa Italia
Sonja Gerstner

**Sonja Gerstner** (13 Juni 1952 – 8 Machi 1971) alikuwa msanii na mwandishi kutoka Ujerumani ya Mashariki. Alikufa akiwa kijana na baada ya kifo chake, mama yake alichapisha kitabu kilicho na mashairi yake kutoka kwenye shajara yake na maandishi mengine yanayoeleza matibabu aliyopokea kwa ajili ya ugonjwa wake wa akili, jambo lililomfanya ajulikane kwa hadhira kubwa.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1953
Jamii:Waliofariki 1971
Jamii:Wasanii wa Ujerumani
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Jamel Chatbi

**Jamel Chatbi** (alizaliwa Moroko, 30 Aprili 1984) ni mwanariadha aliyebobea katika mbio za mita 3000 za viunzi na anashindana kwa niaba ya Italia.

Chatbi amekatazwa kushiriki katika mashindano mara mbili katika kipindi chake cha kazi kutokana na ukiukaji wa sheria za dopingi.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1984
Jamii:Watu wa Moroko
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wanariadha wa Italia
Ludovica Cavalli

*Ludovica Cavalli*' (alizaliwa tarehe 20 Desemba 2000) ni mwanariadha kutoka Italia anayejishughulisha na mbio za kati. Alishiriki katika mashindano ya wanawake ya mita 3000 katika Mashindano ya Ndani ya Uropa ya Atletiki ya mwaka 2021.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 2000
Jamii:Wanariadha wa Italia
Jamii:Watu walio hai
Lea Grundig

thumb|Lea Grundig mwaka 1951
**Lea Grundig** (23 Machi 1906 – 10 Oktoba 1977, akiwa katika Bahari ya Mediterania) alikuwa mchoraji na msanii wa michoro kutoka Ujerumani.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1906
Jamii:Waliofariki 1977
Jamii:wachoraji wa Ujerumani
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Helga Hahnemann

**Helga "Big Helga" Hahnemann** (8 Septemba 1937 - 20 Novemba 1991) alikuwa msanii na mchekeshaji mwenye vipaji vingi kutoka Ujerumani. Alipata umaarufu mkubwa kupitia maonyesho yake ya televisheni na redio baada ya 1962. Kufikia wakati wa Muungano wa Ujerumani mwaka 1990, alikuwa nyota maarufu wa televisheni ndogo katika Ujerumani ya Mashariki. Alipatwa na ugonjwa mbaya na kufariki muda mfupi baadaye, huenda kutokana na uraibu wake mkubwa wa sigara: alikuwa na umri wa miaka 54. Kifo chake kiliacha swali lisilojibiwa kuhusu jinsi maonyesho yake yangeweza kuvutia watazamaji wa televisheni kote Ujerumani baada ya muungano.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1937
Jamii:Waliofariki 1991
Jamii:Wasanii wa Ujerumani
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Brigitte Heinrich

**Brigitte Heinrich** (29 Juni 1941 – 29 Desemba 1987) alikuwa mwandishi wa habari kutoka Ujerumani na mwanasiasa wa chama cha Kijani.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1941
Jamii:Waliofariki 1987
Jamii:wanasiasa wa Ujerumani
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Barbara Honigmann

**Barbara Honigmann** (alizaliwa 12 Februari 1949) ni mwandishi, msanii na mkurugenzi wa tamthilia kutoka Ujerumani.

## Marejeo
Jamii:Wasanii wa Ujerumani
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Dagmar Hülsenberg

thumb|Hülsenberg mwaka 2019
**Dagmar Hülsenberg** (alizaliwa Sonneberg, 2 Desemba 1940) ni mwanasayansi wa Sayansi ya vifaa na Profesa wa chuo kikuu kutoka Ujerumani.

Mnamo mwaka 1975 akiwa na umri wa miaka 34, alikua profesa kamili mdogo zaidi katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Ujerumani. Wakati huo tayari alikuwa amejipambanua kwa kupata shahada za uzamivu katika fani mbili ambazo hazihusiani sana Uchumi mwaka 1969 na Sayansi ya vifaa mwaka 1970.

## Marejeo
Jamii:wanasayansi wa Ujerumani
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Regine Hildebrandt

thumb|Hildebrandt mwaka 1990
**Regine Hildebrandt** (jina la kuzaliwa **Radischewski**; 26 Aprili 1941 – 26 Novemba 2001) alikuwa mwanabiolojia na mwanasiasa wa Chama cha Kijamii cha Kidemokrasia cha Ujerumani (SPD).

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1941
Jamii:Waliofariki 2001
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Jamii:wanasiasa wa Ujerumani
Evelin Jahl

**Evelin Jahl** (jina la kuzaliwa **Schlaak** na baadaye **Herberg**, alizaliwa 28 Machi 1956) ni mwanariadha wa zamani wa diski, ambaye alishinda medali mbili za dhahabu za Olimpiki akiwakilisha Jamhuri ya Kidemokrasia ya Ujerumani.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Jamii:wanariadha wa Ujerumani
Helga Göring

**Helga Göring** (1922 - 2010) alikuwa mwigizaji wa jukwaani, televisheni na filamu kutoka Ujerumani.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1922
Jamii:Waliofariki 2010
Jamii:waigizaji filamu wa Ujerumani
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Ursula Karusseit

thumb|Karusseit pamoja na Manfred Krug katika *Ways Across the Country* mwaka 1968.
**Ursula Karusseit** (2 Agosti 1939 – 1 Februari 2019) alikuwa mwigizaji kutoka Ujerumani.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1939
Jamii:Waliofariki 2019
Jamii:Waigizaji filamu wa Ujerumani
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Anetta Kahane

thumb|Anetta Kahane mwaka 2016
**Anetta Kahane** (alizaliwa mwaka 1954 huko Berlin) ni mwandishi wa habari, mwandishi na mtetezi wa kijamii kutoka Ujerumani anayepinga chuki dhidi ya Wayahudi, ubaguzi wa rangi na ukali wa siasa za mrengo wa kulia. Kuanzia mwaka 1974 hadi 1982, alikuwa mshirika asiye rasmi wa polisi wa siri wa Ujerumani Mashariki, Stasi.  Mnamo mwaka 1998, alianzisha Shirika la Amadeu Antonio, ambalo amekuwa akiliongoza tangu mwaka 2003.  Tangu mwaka 2002, amekuwa mlengwa wa kampeni za chuki za mrengo wa kulia, na tangu 2015, ameorodheshwa katika mipango ya kigaidi inayochunguzwa na Mwendesha Mashtaka Mkuu wa Ujerumani.

## Marejeo
Jamii:wanasiasa wa Ujerumani
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Sarah Kirsch

thumb|Sarah Kirsch mwaka 1976
**Sarah Kirsch** (16 Aprili 1935 – 5 Mei 2013) alikuwa mshairi kutoka Ujerumani.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1935
Jamii:Waliofariki 2013
Jamii:Washairi wa Ujerumani
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Sonja Kehler

thumb|Kehler mwaka 1974
**Sonja Kehler** (2 Februari 1933 – 18 Januari 2016) alikuwa mwigizaji na mwimbaji wa chanson kutoka Ujerumani, anayejulikana kimataifa kwa tafsiri yake ya kazi za *Bertolt Brecht*, akicheza uhusika wake wa kwanza kwenye jukwaa la tamthilia, kisha akijikita katika kuimba nyimbo zake na za wengine katika programu za pekee. Pia alifundisha uigizaji kwa Kidenmaki katika akademi ya tamthilia huko Odense, alionekana katika filamu, alifanya kazi kama mkurugenzi wa jukwaa na aliwasilisha programu za kifasihi.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1933
Jamii:Waliofariki 2016
Jamii:Waigizaji filamu wa Ujerumani
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Yvonne-Ruth Killmer

**Yvonne Ruth Killmer** (alizaliwa kama **Yvonne-Ruth Freyer**; 12 Septemba 1921 – 27 Septemba 2014) alikuwa mwandishi wa habari na kiongozi wa chama kutoka Ujerumani ya Mashariki. Wakati wa miaka ya 1960 alihudumu kama mkuu wa ofisi ya waandishi wa habari ya Baraza la Mawaziri la Ujerumani ya Mashariki. Baadaye alikua mhariri mkuu wa *Freies Wort*, gazeti la chama lenye usambazaji mkubwa. Kisha alikua mhariri mkuu wa jarida la wanawake *Für Dich*. Kati ya mwaka 1968 na 1983 alihudumu kama mhariri mkuu wa jarida la mitindo la Ujerumani ya Mashariki *Sibylle*.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1921
Jamii:Waliofariki 2014
Jamii:wanasiasa wa Ujerumani
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Helga Königsdorf

thumb|Königsdorf mwaka 1987.
**Helga Königsdorf** (13 Julai 1938 – 4 Mei 2014) alikuwa mtaalamu wa takwimu na mwandishi kutoka Ujerumani ya Mashariki. 

Anajulikana kwa kuwa na mafanikio katika taaluma mbili tofauti sayansi na fasihi.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1938
Jamii:Waliofariki 2014
Jamii:wanasayansi wa Ujerumani
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Beate Klarsfeld

thumb|Klarsfeld mwaka 2015
**Beate Auguste Klarsfeld** (alizaliwa 13 Februari 1939) ni mwandishi wa habari wa Ufaransa na Ujerumani na mpelelezi kuhusu chama cha Nazi. 

Pamoja na mume wake Mfaransa, Serge, walipata umaarufu kwa uchunguzi wa nyaraka za wahalifu wa kivita wa Nazi, wakiwemo *Kurt Lischka*, *Alois Brunner*, *Klaus Barbie*, *Ernst Ehlers*, na *Kurt Asche*.

## Marejeo
Jamii:wanawake wa Ujerumani
Jamii:Wanawake wa Ufaransa
Jamii:waandishi wa habari
Ruth Maria Kubitschek

thumb|Kubitschek mwaka 2011
**Ruth Maria Kubitschek** (2 Agosti 1931 – 1 Juni 2024) alikuwa mwigizaji kutoka Ujerumani aliyezaliwa Chekoslovakia.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1931
Jamii:Waliofariki 2024
Jamii:Waigizaji filamu wa Ujerumani
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Maria-Regina Kula

**Maria-Regina Kula** (alizaliwa 16 Machi 1937) ni mvumbuzi wa Ujerumani. 

Alikuwa mmoja wa washindi wawili wa tuzo ya *German Future Prize* mwaka 2002. Pia mwaka 2002, alichaguliwa kuwa mwanachama wa *National Academy of Engineering* kwa mchango wake katika uelewa na utendaji wa michakato ya kemikali ya msingi wa enzyme na kutenganisha protini.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Jamii:wavumbuzi wa Ujerumani
Traudl Kulikowsky

**Traudl Kulikowsky** (jina halisi: **Edeltraud Kulikowski**, alizaliwa 9 Desemba 1943) ni mwigizaji wa filamu wa zamani kutoka Ujerumani ya Mashariki. Kati ya katikati ya miaka ya 1960 hadi katikati ya miaka ya 1970, alichukua nafasi muhimu katika mfululizo wa filamu za Ujerumani ya Mashariki za sinema na televisheni.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Jamii:Waigizaji filamu wa Ujerumani
Aurora Lacasa

**Aurora Lacasa** (alizaliwa Paris tarehe 24 Machi 1947) ni mwimbaji maarufu wa muziki wa Schlager mwenye asili ya Aragon (Kihispania) ambaye ameunda sehemu kubwa ya kazi yake ya kitaaluma katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Ujerumani.. na tangu *Die Wende* mwaka 1989, nchini Ujerumani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Ujerumani
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Christine Laszar

thumb|Laszar mwaka 1964
**Christine Laszar** (19 Desemba 1931 – 17 Novemba 2021) alikuwa mwigizaji kutoka Ujerumani.

Alisoma katika shule ya Max Reinhardtstageschool ya West Berlin na akaanza kazi yake katika Ukumbi wa Maonyesho wa Renaissance (Berlin), "Die Stachelschweine" na "Schaubude" ya Munich . Pia alionekana katika Volksbühne Berlin (Berlin Mashariki). 

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1931
Jamii:Waliofariki 2021
Jamii:Waigizaji filamu wa Ujerumani
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Annette Leo

thumb|Annette Leo mwaka 2022
**Annette Leo** ni mwanahistoria na mwandishi wa wasifu kutoka Ujerumani. Mnamo mwaka 2008, alishinda tuzo ya *Annalise Wagner Prize*.

## Marejeo
Jamii:Waandishi wa Ujerumani
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Karin Lesch

**Karin Lesch** (alizaliwa 18 Mei 1935) ni mwigizaji wa jukwaa, sinema na televisheni mwenye asili ya Uswizi-Ujerumani anayetoka katika familia ya vizazi vingi vya wasanii waliobobea wa lugha ya Kijerumani katika tamthilia na sinema.

## Maisha ya awali 
Kutokana na kutoegemea upande wowote kwa Uswisi, Lesh alikua bila kuathiriwa na athari za Vita vya Pili vya Dunia, na msukosuko huo uliikumba Austria ya mama yake baada ya kuinyakua na Utawala wa Tatu . Hata hivyo, baada ya Vita, maisha ya Lesch yalibadilika sana baada ya ndoa ya wazazi wake kuvunjika. Mama yake alimchukua Lesch kutoka kwa baba yake , alipokuwa na umri wa miaka kumi na miwili tu, akaishi kwanza Ujerumani Magharibi mwaka wa 1947, na kwa sababu ya imani za kisiasa za mama yake,  walienda kuishi Mashariki ya Kikomunisti iliyoanzishwa hivi karibuni (1949).

## Marejeo
Jamii:Waigizaji filamu wa Ujerumani
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Ina Leukefeld

thumb|Leukefeld mwaka 2016
**Ina Leukefeld** (alizaliwa tarehe 12 Desemba 1954) ni mwanasiasa wa Ujerumani wa *Die Linke (*"The Left"*)* na ni mwanachama wa Bunge la Mkoa la Thuringia.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Jamii:wanasiasa wa Ujerumani
Ursula Kuczynski

**Ursula Kuczynski** (pia anajulikana kama **Ruth Werner**, **Ursula Beurton** na **Ursula Hamburger**; 15 Mei 1907 – 7 Julai 2000) alikuwa mwanaharakati wa Kikomunisti kutoka Ujerumani aliyepeleleza kwa ajili ya Umoja wa Kisovyeti katika miaka ya 1930 na 1940, maarufu kama msimamizi wa mwanasayansi wa nyuklia *Klaus Fuchs*. Alihamia Ujerumani ya Mashariki mwaka 1950 wakati Fuchs alipogunduliwa, na kuchapisha mfululizo wa vitabu vinavyohusiana na shughuli zake za upelelezi, ikijumuisha autobiography yake maarufu, *Sonjas Rapport*.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1907
Jamii:Waliofariki 2000
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Jamii:wanasiasa wa Ujerumani
Rita Kuczynski

thumb|Kuczynski mwaka 2003
**Rita Kuczynski** (alizaliwa 25 Februari 1944) ni mwandishi, mwanafilosofia na mhariri kutoka Ujerumani.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Jamii:waandishi wa Ujerumani
Waldtraut Lewin

**Waldtraut Lewin** (8 Januari 1937 – 20 Mei 2017) alikuwa mwandishi na mkurugenzi wa tamthilia wa Ujerumani.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1937
Jamii:Waliofariki 2017
Jamii:Waandishi wa Ujerumani
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Ute Mahler

**Ute Mahler** (Alizaliwa mwaka 1949) ni mpiga picha kutoka Ujerumani.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Paskar Owor

**Paskar Owor** (alizaliwa Nagongera, 22 Desemba 1980) ni mwanariadha mstaafu wa Uganda wa mbio za kati ambaye alibobea katika mbio za mita 800. Aliwakilisha nchi yake katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 2000 na 2004 bila kufuzu kwa nusu fainali. Alishinda medali ya shaba katika hafla ya Mashindano ya Dunia ya Vijana mwaka 1998.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Uganda
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1980
Winnie Nanyondo

thumbnail|right|200px|Nanyondo (kushoto) akishiriki mashindano ya Jumuiya ya Madola 2014
**Winnie Nanyondo** (alizaliwa Mulago, 23 Agosti 1993) ni mwanariadha wa Uganda wa mbio za kati na ndefu. Amewakilisha nchi yake ya asili katika matukio kadhaa muhimu ya kimataifa, ikiwa ni pamoja na Michezo ya Olimpiki ya Rio ya mwaka 2016 na 2020, Tokyo.  Mashindano ya Dunia ya Chuo Kikuu cha Dunia mwaka 2014, Michezo ya Jumuiya ya Madola mwaka 2014, Universiade ya Majira ya joto mwaka 2013, na Mashindano ya Dunia ya Vijana katika Riadha mwaka 2012.
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Uganda
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1993
Solomon Mutai

thumbnail|right|200px|Solomon Mutai (2015)
**Munyo Solomon Mutai** (alizaliwa Bukwo, 22 Oktoba 1992) ni mkimbiaji wa mbio ndefu kutoka Uganda.

Alianza uchezaji wake kwa masafa mafupi na katika Mashindano ya Uganda mwaka 2009 alishika nafasi ya tisa zaidi ya mita 1500 na nafasi ya nne katika mbio za mita 3000 kuruka viunzi. Akiwa na umri wa miaka 18 alikuwa mshindi wa pili katika mbio za kitaifa za mita 5000, wa pili nyuma ya Moses Kipsiro. Mechi yake ya kwanza ya nusu marathoni ilifanyika Kampala na alikuwa mshindi wa pili nyuma ya mwenzake Nathan Ayeko kwa muda wa saa 1:01:26.  Aliweka alama mbili za kibinafsi kwenye Mashindano ya Uganda mwaka 2013, akitumia dakika 13:33.80 kwa mbio za mita 5000 na dakika 28:44.81 kwa mita 10,000, na kushika nafasi ya nne katika masafa yote mawili. na alikuwa katika kumi bora kwenye mbio za 10K za BOClassic na Corrida de Houilles. Pia alishinda sehemu ya nusu marathoni ya Nairobi Marathon mwaka huo.

Alianza mechi yake ya kimataifa kwa Uganda katika Mashindano ya Dunia ya Nusu Marathon ya 2014 ya IAAF na kusaidia Uganda hadi ya tano katika mbio za timu kwa kumaliza katika nafasi ya 26 kwa jumla. Kisha alichaguliwa kukimbia marathon kwenye Michezo ya Jumuiya ya Madola mwaka 2014 ambapo alimaliza wa nne. Alishinda medali ya fedha katika mashindano ya marathon katika Michezo ya Jumuiya ya Madola mwaka 2018.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Uganda
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1992
Ronald Musagala

thumbnail|right|200px|Musagala (kulia)
**Ronald Musagala** (alizaliwa Iganga, 16 Desemba 1992) ni mwanariadha wa Uganda wa masafa ya kati na masafa marefu.

Katika Mashindano ya Dunia mwaka 2013 huko Moscow, alitoka katika nusu fainali ya mita 800.  Alimaliza wa nane katika mbio za mita 800 kwenye Michezo ya Jumuiya ya Madola mwaka 2014. Alishiriki katika mbio za mita 1500 kwenye Mashindano ya Dunia mwaka 2015 huko Beijing lakini bila kusonga mbele kutoka kwa raundi ya kwanza.

Alishiriki katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto mwaka 2020..

Musagala anashikilia rekodi ya kitaifa katika mita 1500.
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Uganda
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1992
Lawrence Ogwang

**Lawrence Ogwang** (17 Desemba 1932 – 1970) alikuwa mrukaji wa Uganda mrefu na watatu. Alikuwa kaka wa mwanariadha wa Olimpiki John Akii-Bua na aliuawa wakati wa utawala wa Idi Amin.
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Uganda
Timothy Toroitich

thumbnail|right|200px|Timothy Toroitich
**Timothy Toroitich** (alizaliwa 10 Oktoba 1991) ni mwanariadha wa Uganda wa masafa ya kati na masafa marefu. Alishiriki katika mashindano ya mita 10,000 katika Mashindano ya Dunia ya Riadha mwaka 2015 huko Beijing, China.
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Uganda
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1991
Fidelis Ndyabagye

**Fidelis Ndyabagye** (alizaliwa Februari 24, 1950) ni mwanariadha wa Uganda ambaye aliiwakilisha Uganda katika Michezo ya Olimpiki mwaka 1980 katika mbio ndefu.  Alishiriki pia katika Michezo ya Afrika Nzima mwaka 1978 ambapo alishinda medali ya fedha katika mbio ndefu na kuweka rekodi ya sasa ya kitaifa ya Uganda katika mita 7.75.

Baada ya Olimpiki alihudhuria Chuo Kikuu cha New Mexico. Alishinda Mashindano ya riadha ya Magharibi mwaka 1982, 1984 na 1985 Mashindano ya Ndani  na Mashindano ya Nje mwaka 1985 . Kufikia wakati wa ubingwa wake wa 1985, alikuwa na umri wa miaka 35. Jinsi alivyofaulu kupitisha mahitaji madhubuti ya kustahiki NCAA katika umri huo haijafafanuliwa. Ushindi wake wa kuruka wa mita 7.97 (26 ft 1+3⁄4 in) katika uwanja wake wa nyumbani huko Albuquerque haungekuwa tu rekodi mpya ya kitaifa, lakini Rekodi ya Dunia ya M35. Shirikisho la Riadha la Uganda haliorodheshi alama kama rekodi, WAC na Chuo Kikuu vinaonyesha alama. Rekodi ya masters ingepitwa mwaka mmoja baadaye na Myugoslavia Nenad Stekić, ambaye miaka michache tu iliyopita alikuwa ameshikilia sifa ya kuwa mwanariadha wa pili bora zaidi katika historia.
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Uganda
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1950
Patrick Etolu

**Patrick Etolu** (17 Machi 1935 – 24 Desemba 2013) alikuwa mrukaji wa juu wa Uganda. Alizaliwa katika Wilaya ya Soroti, Mkoa wa Mashariki, Uganda. Alishinda kuruka juu katika Michezo ya Afrika ya Kati mwaka 1953.

Etolu alishindana kimataifa katika Michezo ya Milki ya Uingereza na Jumuiya ya Madola mwaka 1954 huko Vancouver, Kanada ambapo alishinda medali ya fedha katika kuruka juu kwa kuruka 6 ft 6+1⁄4 katika (1.99 m). Kwa kufanya hivyo, akawa mwanariadha wa kwanza kushinda medali kwa Uganda kwenye Michezo ya Jumuiya ya Madola. Miaka miwili baadaye mnamo Novemba 1956 huko Bombay, Etolu aliondoa 6 ft 8 in (m 2.03). Hii iliweka rekodi ya kitaifa ambayo ilidumu hadi Mei 1999. Mwezi mmoja baadaye alikuwa sehemu ya timu ya kwanza ya Uganda iliyoshiriki katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 1956. Alimaliza katika nafasi sawa ya 12 katika kuruka juu kwa kuruka 1.96 m (6 ft 5 in). Katika Michezo ya Milki ya Uingereza na Jumuiya ya Madola mwaka 1958 huko Cardiff, Wales, alimaliza katika nafasi ya nne katika fainali ya kuruka juu kwa kuruka 6 ft 6 katika (1.98 m). Katika mchuano wake wa mwisho wa kimataifa, Michezo mwaka 1962 ya Empire ya Uingereza na Jumuiya ya Madola huko Perth, Australia ya Magharibi, Etolu alimaliza wa tisa katika kuruka juu akiondoa upau katika 6 ft 6 in (1.98 m).

Etolu alifariki katika Hospitali ya Mulago akiwa na umri wa miaka 78 baada ya kulazwa akiwa na matatizo ya kupumua na miguu kuvimba. Ameacha mke na watoto sita.
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Uganda
Phillip Kipyeko

thumbnail|right|200px|Phillip Kipyeko
**Phillip Kipyeko** (alizaliwa 1 Januari 1995) ni mwanariadha wa mbio ndefu kutoka Uganda ambaye alishiriki kimsingi katika mbio za mita 5000. Aliwakilisha nchi yake katika Mashindano ya Dunia mwaka 2013 na 2015 katika Riadha akikosa fainali mara zote mbili.
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Uganda
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1995
Edith Nakiyingi

**Edith Nakiyingi** (alizaliwa 15 Oktoba 1968) ni mwanariadha mstaafu wa Uganda wa mbio za kati ambaye alishiriki kimsingi katika mbio za mita 800. Aliwakilisha nchi yake katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 1992 na pia Mashindano mawili ya Dunia ya nje na moja ya ndani.
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Uganda
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1968
William Kamanyi

**William Luwagga Kamanyi** (alizaliwa 1942) ni mchezaji wa zamani wa Uganda wa kurukaruka, mchezaji wa kriketi, na mkufunzi wa michezo. Aliiwakilisha Uganda katika Michezo ya Milki ya Uingereza na Jumuiya ya Madola mwaka 1962 na katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 1964, na baadaye kufundisha timu ya taifa ya kriketi ya Uganda.

Kamanyi alihudhuria King's College Budo. Katika tukio la mbio ndefu la wanaume katika Michezo ya Milki ya Uingereza mwaka 1962 huko Perth, Australia ya Magharibi, alishika nafasi ya kumi kati ya washindani kumi na tisa, kwa kuruka mita 7.3 (23 ft 11 in).  Hii iliweka rekodi ya kitaifa kwa Uganda iliyodumu kwa miaka 14.  Katika hafla hiyo hiyo katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto 1964 huko Tokyo, Kamanyi alisajiliwa kama mshindani, lakini ameangaziwa "hayupo" katika ripoti rasmi. Baada ya kukamilika kwa taaluma yake ya riadha, alichagua kuelekeza nguvu zake kwenye kriketi, akiwakilisha timu ya taifa ya Uganda. kama mwanariadha wa pande zote kati mwaka 1971 na 1983. 

Kati ya mwaka 1998 na 2001, Kamanyi aliwahi kuwa kocha mkuu wa timu ya taifa ya kriketi ya Uganda. Katika kipindi hicho, pia alifundisha vijana wa Uganda walio na umri wa chini ya miaka 19 kwenye michuano ya Afrika ya vijana chini ya miaka 19 mwaka wa 2001, na kushirikishwa katika kuanzisha timu ya taifa ya wanawake. Mnamo Julai 2007, Kamanyi aliteuliwa katika nafasi ya afisa maendeleo wa Chama cha Kriketi Afrika katika Afrika ya Mashariki, akichukua nafasi ya Mkenya Tom Tikolo. Moja ya kazi zake za kwanza katika nafasi hiyo ilikuwa ni kusimamia uhamishaji wa ofisi ya maendeleo kutoka Nairobi, Kenya, hadi Kigali, Rwanda. Pia alifanya kazi kwa karibu na timu changa ya taifa ya Rwanda, akihudumu kama mkufunzi wake kwa mashindano ya Ligi ya Kriketi ya Dunia ya Daraja la Tatu ya Afrika mwaka 2009.  Mwaka 2014, Kamanyi alitunukiwa Tuzo ya Huduma ya Maisha ya Baraza la Kimataifa la Kriketi. 
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Uganda
Jamii:Wachezaji wa Uganda
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1942
Joel Otim

**Joel Otim Bua** (2 Julai 1971 – 16 Juni 2021 ) alikuwa mwanariadha wa Uganda.
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Uganda
Abdullah bin Uthman

**Malai Abdullah bin Malai Othman** (alifariki 30 Juni 2019) alikuwa raisi wa Jumuiya ya Kusimamia Masuala Yanayohusiana na Tawahudi katika Mafunzo, Elimu na Rasilimali (SMARTER) huko Brunei.

## Wasifu 
Malai Abdullah alisomea uuguzi baada ya kuhitimu  Chuo cha Anthony Abell, Seria mwaka wa 1973. 

Kabla ya kuanzisha uhamasishaji wa masuala yanayohusiana na usonji kupitia Kituo cha SMARTER Brunei, ambacho hatimaye kilipanuka na kujumuisha vituo vingine viwili,charity shop, na bakery, alikua akifanya kazi serikalini chini ya Wizara ya Afya (MoH). Kuanzishwa Kituo cha SMARTER Brunei kulichochewa na mwanawe wa pekee mwenye tawahudi, na mmoja wa binti zake sasa anafanya kazi na shirika hilo baada ya kupokea mafunzo binafsi kutoka kwa baba yake   Mnamo mwaka wa 2018, alikuwa miongoni mwa watu kumi kutoka kanda ya ASEAN waliopokea tuzo ya kiraia ya Padma Shri kutoka kwa Raisi wa India, Ram Nath Kovind, kwa kazi yake ya kuboresha hali ya watoto na watu wazima wenye tawahudi.   

## Kifo 
Malai Abdullah alifariki tarehe 30 Juni 2019, akiwa na umri wa miaka 66, akiwa na mke wake kando yake. Wakati wa kifo chake, alikuwa na matatizo ya kupumua, ambayo baadaye yalithibitishwa na wahudumu wa matibabu katika Hospitali ya Raja Isteri Pengiran Anak Saleha (RIPAS).   Ameacha mke wake, binti wanne, mtoto mmoja wa kiume, na wajukuu 11. 

## Tuzo 
* 50x50px Padma Shri (2018)

## Marejeo 
Jamii:waliozaliwa karne ya 20
Jamii:Waliofariki 2019
Jamii:Wanaharakati wa Brunei
Moses Kurong

**Moses Martin Kurong** (alizaliwa 7 Julai 1994) ni mkimbiaji wa mbio ndefu kutoka Uganda.

Aliwakilisha Uganda katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 2016 huko Rio de Janeiro, katika mbio za mita 10,000 za wanaume.
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Uganda
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1994
Nyakisi Adero

thumbnail|right|200px|Nyakisi Adero
**Nyakisi Adero** (alizaliwa 2 Julai 1986) ni mkimbiaji wa mbio ndefu kutoka Uganda. Adero aliacha kushiriki katika 2011–12 baada ya kujifungua na akarejea kufuatilia Mei 2012. Alikimbia marathoni yake ya kwanza rasmi mnamo Oktoba 2015, kwenye Marathoni ya Amsterdam. Aliweka rekodi mpya ya Uganda saa 2:34:54 na kufuzu kwa Olimpiki mwaka 2016. Alishika nafasi ya 68 kwenye Olimpiki ya Rio.
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Uganda
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1986
Jacob Kiplimo

thumbnail|right|200px|Jacob Kiplimo (2022)
**Jacob Kiplim**o (alizaliwa 14 Novemba 2000) ni mwanariadha wa Uganda wa mbio ndefu ambaye kwa sasa ndiye anayeshikilia rekodi ya dunia katika nusu marathoni. Katika Olimpiki ya Tokyo mwaka 2020 na Mashindano ya Riadha ya Dunia mwaka 2022, Kiplimo alishinda medali ya shaba katika mashindano ya mita 10,000. Kiplimo alishinda medali za dhahabu katika mashindano ya mita 5000 na 10,000 katika Michezo ya Jumuiya ya Madola mwaka 2022, na alishinda medali ya fedha na dhahabu katika Mashindano ya Dunia ya Mbio za Dunia mwaka 2019 na 2023, mtawalia. Pia alikuwa mshindi wa Nusu Marathoni ya Dunia mwaka 2020.

Akiwa na umri wa miaka 15, aliiwakilisha nchi yake kwenye Michezo ya Olimpiki ya Rio mwaka 2016, na kuwa mwana Olimpiki mwenye umri mdogo zaidi kuwahi kutokea nchini Uganda. Alikuwa bingwa wa vijana mwaka 2017 Nchi ya Msalaba Duniani. Kiplimo pia ndiye anayeshikilia rekodi ya Uganda ya mita 3000.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Uganda
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 2000
Joshua Cheptegei

thumbnail|right|200px|Joshua Cheptegei (2022)
**Joshua Kiprui Cheptegei** (alizaliwa 12 Septemba 1996) ni mwanariadha wa mbio ndefu kutoka Uganda. Yeye ndiye anayeshikilia rekodi ya ulimwengu kwa sasa kwa mita 5000 na mita 10,000, na anashikilia wakati bora zaidi wa umbali wa kilomita 15.

Cheptegei ndiye bingwa mtawala wa Michezo ya Olimpiki katika mbio za mita 10000 na bingwa mara tatu wa Dunia wa mbio za mita 10,000. Cheptegei pia alishinda medali ya dhahabu katika mbio za mita 5000 na 10,000 katika Michezo ya Jumuiya ya Madola mwaka 2018 na Mashindano ya Dunia ya Msalaba ya Dunia ya IAAF mwaka 2019. Katika Michezo ya Olimpiki mwaka 2024, Cheptegei alishinda dhahabu katika mbio za mita 10,000, na kuwa bingwa wa Olimpiki na kuweka rekodi mpya ya Olimpiki katika mchakato huo. 

Cheptegei ni mtu wa kumi katika historia kushikilia rekodi za dunia za mita 5000 na 10,000 kwa wakati mmoja, zote ziliwekwa mwaka 2020.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Uganda
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1996
Juliet Chekwel

thumbnail|right|200px|Juliet Chekwel (2016)
**Juliet Chekwel** (alizaliwa 25 Mei 1990) ni mwanariadha wa Uganda wa mbio ndefu. Alishiriki katika mbio za mita 10,000 kwenye Mashindano ya Dunia ya 2015 huko Beijing akiweka 17 katika rekodi mpya ya kitaifa ya 32:20.95. Alishiriki katika matukio ya mita 5000 na 10,000 katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto mwaka 2016.

Mwaka 2019, alishindana katika mbio za wakubwa za wanawake kwenye Mashindano ya Dunia ya Msalaba ya Dunia ya IAAF mwaka 2019 yaliyofanyika Aarhus, Denmark.  Alimaliza katika nafasi ya 13.Mwaka 2020, alishiriki katika mbio za nusu marathon za wanawake kwenye Mashindano mwaka 2020 ya Dunia ya Riadha ya Nusu Marathoni yaliyofanyika Gdynia, Polandi.

Mnamo Juni 2021, alifuzu kuwakilisha Uganda katika mbio za marathoni katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 2020. Alimaliza wa 69 katika 2:53.40.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Uganda
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1990
Stella Chesang

thumbnail|right|200px|Stella Chesang (2018)
**Stella Chesang** (alizaliwa 1 Desemba 1996) ni mkimbiaji wa mbio ndefu kutoka Uganda. Alishinda medali ya dhahabu katika mbio za mita 10,000 katika Michezo ya Jumuiya ya Madola mwaka 2018. 

Chesang alipata shaba kwa mbio za mita 5000 katika Mashindano mwaka 2015 ya Vijana ya Afrika chini ya 20. Aliiwakilisha Uganda katika Olimpiki ya Rio mwaka 2016.  Ndiye mshikilizi wa rekodi ya Uganda ya mbio za m 10,000 na nusu marathoni.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Uganda
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1996
Halimah Nakaayi

thumbnail|right|200px|Halimah Nakaayi (2022)
**Halimah Nakaayi** (alizaliwa 16 Oktoba 1994) ni mwanariadha wa Uganda wa mbio za kati ambaye ni mtaalamu wa mbio za mita 800. Yeye ndiye Bingwa wa Dunia mwaka 2019 kwenye hafla hiyo na alishinda medali ya shaba katika Mashindano ya Ndani ya Dunia mwaka 2022. Nakaayi ndiye anayeshikilia rekodi ya sasa ya Uganda kwa mita 800 nje na ndani, na pia kwa mita 1000.

Alishiriki katika mbio za mita 800 katika Michezo ya Olimpiki ya Rio mwaka 2016 na Tokyo 2020, na kufika nusu fainali kila wakati.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Uganda
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1994
Felisi wa Nola (askofu)

ya kiaskofu.]]
**Felisi wa Nola** alikuwa askofu wa Nola, Campania, Italia Kusini, karibu na Napoli.

Mji huo unamshukuru hata leo kwa uchungaji alioufanyia .

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Kanisa la Kiorthodoksi kama mtakatifu.  

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 15 Novemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Italia
Evelyn Adiru

**Evelyn Adiru** (alizaliwa 25 Mei 1964) ni mwanariadha wa zamani wa mbio za kati kutoka Uganda ambaye alibobea katika mbio za mita 800 na mita 1500. Alishinda medali ya dhahabu katika mita 800 katika Mashindano mwaka 1982 ya Afrika katika Riadha mjini Cairo. Alishiriki pia Uganda katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto mwaka 1984 katika hafla hiyo hiyo, lakini hakufuzu hadi fainali.

Adiru alikuwa mwanachama wa timu ya riadha ya Chuo Kikuu cha Alabama kutoka mwaka 1984 hadi 1989. Baadaye, aliishi Ontario, Kanada na mume wake wa Uganda. Binti ya Adiru, Sura Yekka, ni mwanachama wa timu ya soka ya wanawake ya Chuo Kikuu cha Michigan na timu ya taifa ya soka ya wanawake ya Kanada.
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Uganda
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1964
Peruth Chemutai

thumbnail|right|200px|Peruth Chemutai
**Peruth Chemutai** (alizaliwa 10 Julai 1999) ni mkimbiaji wa Uganda wa mbio za kuruka viunzi. Alishinda medali ya dhahabu katika mbio za mita 3000 kuruka viunzi na maji katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto mwaka 2020 mjini Tokyo, na kuwa mwanamke wa kwanza wa Uganda kuwahi kushinda medali ya Olimpiki. Aliongeza medali ya fedha katika tukio hili katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto mwaka 2024.

Chemutai ndiye mshikilizi wa rekodi ya Uganda ya mbio za mita 3000 kuruka viunzi na barabara za kilomita 5.
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Uganda
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1999
Silver Ayoo

**Silver Ayoo** (alizaliwa 26 Novemba 1950) ni mwanariadha wa zamani wa Uganda ambaye alishindana kama mwanariadha katika mbio za mita 400. Aliiwakilisha Uganda katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto mwaka 1972 na 1980.

Ayoo alishiriki katika mbio za mita 400 katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto mwaka 1972 na aliondolewa katika mbio za ufunguzi.

Katika Michezo ya Africa Nzima mwaka 1973 huko Lagos, Ayoo alishinda medali ya shaba katika mbio za mita 400 kuruka viunzi.

Ayoo alishinda medali ya fedha na shaba katika Michezo ya Jumuiya ya Madola ya Uingereza mwaka 1974, katika mbio za mita 400 na 4 x 400 mtawalia. 

Alikosa Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto mwaka 1976 kwani Uganda ilikuwa mojawapo ya nchi zilizosusia. 

Akiwa amerudi kwenye Michezo ya Olimpiki mwaka 1980 aliboresha kiwango chake cha awali katika mbio za mita 400 kwa kutinga robo fainali. Pia alikuwa mwanachama wa timu ya Uganda ya mbio za mita 4 × 400 katika michezo hiyo.
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Uganda
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1950
Vincent Ruguga

**Vincent Ruguga** (alizaliwa 12 Disemba 1959) ni mwanariadha wa kiume kutoka Uganda wa mbio ndefu. Alishiriki katika hafla ya marathoni katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 1984 na 1988.Ubora wake wa kibinafsi kwa marathon ni 2h 17' 46", iliyowekwa mwaka 1990 Boston Marathoni.

Mwaka 1996, afya yake ilianza kuzorota. Kutokana na hili, Ruguga alitembea kwa shida na alihitaji usaidizi wa kifedha kutoka kwa kaka yake ili kulipa bili za matibabu.
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Uganda
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1959
Fulgence Rwabu

**Fulgence Rwabu** (alizaliwa 23 Novemba 1947) ni mkimbiaji wa mbio ndefu kutoka Uganda. Alishiriki katika mbio za marathoni katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 1972.
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Uganda
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1947
Ben Nduga

**Benjamin Kiyini Nduga** (alizaliwa 1930) ni mwanariadha wa Uganda ambaye alishiriki katika mbio za mita 100 za wanaume na mita 200 za wanaume katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 1956. 
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Uganda
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1930
Erasmus Amukun

**Erasmus Samuel A. O. "Sam" Amukun** (27 Novemba 1940 - Mei 1998) alikuwa mwanariadha wa Uganda ambaye alishiriki katika mbio za mita 100 za wanaume, mita 200 za wanaume na mbio za kupokezanaji wa mita 4 x 100 kwa wanaume katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto 1960 na 1964. 

Baada ya Olimpiki, alifanya kazi kama mwanajiolojia.
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Uganda
Airtel Tanzania

**Airtel Tanzania Limited** ni kampuni ya tatu kwa ukubwa ya mtandao wa simu nchini Tanzania, inayomilikiwa na Airtel Africa, ambayo ni tawi/kampuni tanzu ya Bharti Airtel ya India. 

Kampuni hii iko nyuma ya Vodacom Tanzania na Yas Tanzania. Kufikia mwezi Septemba 2017, Airtel Tanzania ilikuwa na wateja milioni 10.6 wa huduma za simu. Hadi kufikia Desemba 2017, kwa mujibu wa takwimu zilizotolewa na Mamlaka ya Mawasiliano Tanzania (TCRA), Airtel Tanzania ilikuwa na asilimia 27.1 ya soko la simu za mkononi nchini Tanzania kwa idadi ya wateja, wakati huo ikikadiriwa kuwa na wateja milioni 10.86.

Kampuni hii ni sehemu ya Airtel Africa, ambayo ni mtandao wa simu barani Afrika na ni mtoa huduma mkubwa katika bara la Afrika nje ya Afrika Kusini, ikifanya kazi katika nchi 14 za Afrika.

Airtel Tanzania ilikuwa kampuni ya kwanza ya mawasiliano ya simu kuzindua huduma ya General Packet Radio Service/Enhanced Data Rates for GSM Evolution (GPRS/EDGE) nchini Tanzania tarehe 3 Aprili 2006. Celtel Tanzania makao yake makuu yapo Celtel House, Dar es Salaam. Tarehe 1 Agosti 2008, Celtel ilibadilisha jina lake na kuwa Zain katika nchi zote za Afrika.

## Marejeo 
Jamii:kampuni za Tanzania
Irene Muyanga

**Irene P. M. Muyanga** (alizaliwa 12 Novemba 1943) ni mwanariadha wa Uganda ambaye alishiriki katika mbio za mita 100 za wanawake katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 1964. Alikuwa mwanamke wa kwanza kuwakilisha Uganda katika Olimpiki.
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Uganda
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1943
Joseph Ssali

**Joseph Ssali** (26 Desemba 1967 – 18 Novemba 2003) alikuwa mwanariadha wa Uganda. Alishiriki katika mbio za mita 100 za wanaume katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka1988.
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Uganda