open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mtibwa

**Mtibwa** ni kata ya tarafa ya Turiani, Wilaya ya Mvomero katika Mkoa wa Morogoro, Tanzania, yenye Postikodi namba 67304. 

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 38,287 .Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 31,382  walioishi humo. 

Mtibwa iko katika eneo la mashamba makubwa ya miwa kwenye bonde la mto Mvomero yanayomilikiwa na kampuni ya Mtibwa Sugar Estates Ltd. inayomiliki hapa hektari 6,000 na kuajiri zaidi ya watu 3,000 wakati wa mavuno.

Pamoja na tasnia ya sukari Mtibwa / Turiani ni pia nyumbani kwa Mtibwa Sugar F.C. inayocheza katika ligi ya kitaifa ya Tanzania.  

## Marejeo
Jamii:Wilaya ya Mvomero
Jamii:Kata za Mkoa wa Morogoro
Vita vya Iraki na Irani

thumb||Eneo la vitaMstari mwekundu: Mwisho wa kusogea mbele kwa muda upande wa IrakiMstari njano: Mwisho wa kusogea mbele kwa muda upande wa Uajemi.
**Vita vya Iraki na Irani** vilitokea kuanzia Septemba 1980 hadi Agosti 1988. Vilipigwa kati ya majeshi ya nchi jirani za Iraki na Irani vikisababisha vifo vya watu milioni moja na kuisha bila mshindi. Viliitwa pia "Vita Vya ghuba" kutokana na ghuba ya Uajemi ambayo nchi zote mbili zinapakana nayo; baadaye viliitwa pia "vita vya kwanza vya ghuba" kutokana na vita vya Marekani dhidi ya Iraki vilivyofuata.

Vita vilianza kwa mashambulio ya Iraki dhidi ya Irani. Dikteta Saddam Hussein wa Iraki alitaka kutumia nafasi ya kudhoofishwa kwa jeshi la Irani baada ya mapinduzi ya Kiislamu ya Irani ya mwaka 1979. Mwaka ule serikali ya shah wa Irani ilipinduliwa na harakati iliyoongozwa na ayatollah Mwislamu Ruhollah Khomeini na maafisa wengi wa jeshi la shah ama waliuawa ama walikimbia nchi. Saddam Hussein alilenga kushika utawala juu ya Shat al Arab ambayo ni mdomo wa mito Frati na Hidekeli kwenye ghuba ambako mizigo ya mafuta ya petroli ya Iraki inapaswa kupitia ikiuzwa nje. Alilenga pia kutwaa sehemu za Irani zilizokuwa na wasemaji wa lugha ya Kiarabu na sehemu hizo zinaitwa Khuzistan; Saddam alidai ya kwamba ilikuwa eneo la kihistoria ya Iraki iliyotekwa na Uajemi.

Mwanzoni Wairaki walifaulu kuteka maeneo karibu na mpakani upande wa Irani lakini serikali mpya ya Kiislamu iliweza kutuma wanamgambo hasa vijana wengi ambao walikuwa tayari kufa hata kama hawakufundishwa kazi ya askari. Mtindo huo ulirudisha Wairaki nyuma lakini ulikuwa pia sababu ya kwamba Wairani wengi walikufa kuliko Wairaki. Ila tu Irani ni nchi yenye watu wengi zaidi na wengi wao walikuwa tayari kwa kifo kwa sababu waliona ya kwamba nchi yao ilishambuliwa. Viongozi wa kidini walitangaza ya kwamba ulikuwa wajibu wa kidini kushika silaha.

Nchi za nje kama Marekani zilihofia mapinduzi ya Kiislamu zikasaidia Iraki kwa silaha na habari kama picha kutoka vyombo vya angani. Vita hivyo vilikuwa maarufu kwa sababu Iraki ilitumia silaha marufuku kama gesi ya sumu.

Vita viliendelea ingawa Umoja wa Mataifa ulisihi pande zote mbili kumaliza mauaji. Mwishowe walipatana kusimamisha mapigano na kurudi kwenye mipaka ya kimataifa kwa sababu ya uchovu na uharibifu mkubwa pande zote mbili.

## Picha

Image:Chemical weapon1.jpg|Wanajeshi wa Uajemi wakivaa kinga dhidi ya silaha za sumu
Image:Yazd3.JPG|Makaburi ya wafu wa vita mjini Yazd (Uajemi)
Image:Capture in Khorramshahr.jpg|Wanajeshi wa Iraki wakijisalimisha mjini Khoramshahr
Image:Iran Iraq War Start Attack on Tehran Airport 1980-09-22.jpg|Vita kati ya Irak na Uajemi vilivyoanza tarehe22 Septemba 1980 - Tehran

## Viungo vya nje 
Jamii:Historia ya Irani
Jamii:Historia ya Iraki
Jamii:Vita
Wilaya ya Kibondo

*Kwa matumizi mengine ya jina hili angalia hapa Kibondo (maana)*

[thumb|250px|Mahali pa Kibondo (kijani cheusi) katika [mkoa wa Kigoma.]] 
**Wilaya ya Kibondo** ni wilaya mojawapo kati ya 8 za Mkoa wa Kigoma yenye postikodi namba **47400**. 

Mwaka 2012 maeneo kadhaa yalitengwa na wilaya hiyo kuunda wilaya ya Kakonko. Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 261,331. Katika sensa ya mwaka 2022 wazazi walihesabiwa 362,922 .

Makao makuu ya wilaya yako mjini Kibondo.

## Marejeo
K
Trabzonspor

thumb|Kikosi cha Timu ya Trabzonspor
**Trabzonspor**, pia inajulikana kama **Trabzonspor Kulübü**, ni klabu maarufu ya mpira wa miguu kutoka nchini Uturuki. Klabu ilianzishwa mnamo mwaka 1967 na ina wanachama wapatao 27.000.

Uwanja wao wa nyumbani maarufu unaitwa Hüseyin Avni Aker Stadı mjini Trabzon.

## Wachezaji maarufu wa klabu ya Trabzonspor 
* Gökdeniz Karadeniz
* Şenol Güneş
* Shota Arveladze
* Jean-Marie Paff
* Fatih Tekke
* Ali Kemal Denizci
* Kevin Campbell
* Ünal Karaman
* Mehmet Aurelio
* Milan Stepanov

## Viungo vya nje 
* Tovuti rasmi ya Trabzonspor kwa Kiingereza  pia ipo kwa Kituruki

Jamii:Vilabu Mpira vya Uturuki
Kasulu Mjini

**Kasulu Mjini** ni manispaa ya Kasulu (Wilaya ya Kasulu Mjini) katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. 

Wakati wa sensa ya mwaka 2012 kata ilikuwa na wakazi 67,704. Katika sensa ya mwaka 2022 walihesabiwa 238,821 .

## Marejeo
K
Jamii:Wilaya ya Kasulu Mjini
Engarenaibor

**Engarenaibor** ni kata ya Wilaya ya Longido katika Mkoa wa Arusha, Tanzania, yenye postikodi namba **23511**. 

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 15,227 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,607  walioishi humo.  

## Marejeo
Jamii:Wilaya ya  Longido 
Jamii:kata za Mkoa wa Arusha
Engaruka

**Engaruka** ni kata ya Wilaya ya Monduli katika Mkoa wa Arusha, Tanzania yenye postikodi namba **23415**. 

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 17,087 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,121  walioishi humo, wengi wakiwa Wamasai.  

Iko kaskazini kwa Mto wa Mbu, karibu na barabara ya kwenda Oldonyo Lengai.

## Historia
Katika eneo lake yanapatikana maghofu maarufu ya ustaarabu wa zama za chuma (karne ya 15 hadi katikati ya karne ya 18) ulioendeleza kilimo cha umwagiliaji pamoja na kuzuia mmomonyoko wa ardhi na kuiongezea samadi.

Utafiti unaelekea kusema walikuwa maelfu ya watu wa jamii ya Kikushi kama Wairaqw.

Wakulima hao walijenga kijiji kwenye miteremko ya eneo la Bonde la Ufa, ambacho kiilikuwa na maelfu ya watu.

Walibuni mifumo bora na imara ya kilimo cha umwagiliaji; mifumo hiyo ilikuwa ikipitisha maji kutoka kwenye miinuko hadi kwenye matuta ya mazao.

## Tazama pia
* Maeneo ya Kihistoria ya Kitaifa ya Tanzania

## Tanbihi
## Marejeo
* Nurse, Derek & Franz Rottland. 1991. ‘Sonjo: Description, Classification, History’, in *Sprache und Geschichte in Afrika*, 12/13, 171-289.
* Westerberg, L.-O., Holmgren, K., Börjeson, L., Håkansson, N.T., Laulumaa, V., Ryner, M., and Öberg, H., 2010: The development of the ancient irrigation system at Engaruka, Northern Tanzania: Physical and societal factors. The Geographical Journal, doi: 10.1111/j.1475-4959.2010.00370.x 

## Viungo vya nje
* Engaruka Collection of excerpts from different sources, by the nTZ, Northern Tanzania Information Resource
* Maps, Weather, and Airports for Engaruka, Tanzania, United Rep. of Weather graphs.
 
 
Jamii:Wilaya ya Monduli
Jamii:kata za Mkoa wa Arusha
Jamii:WLMGWEI24
Still D.R.E.

"**Still D.R.E.**" ni wimbo wa Dr. Dre, umetolewa ukiwa kama wimbo kingozi wa albamu iliopata maplatinam kedekede ya *2001*. Wimbo huu umemshirikisha msanii Snoop Dogg mwanzoni, kwenye kiitikio na mwishoni pia.

## Historia
Wimbo huu ulikuwa maarufu sana, na ilisaidia albamu hii kufikia kiwango cha maplatinamu mengimengi. Mashairi yake, yaliandikwa pia na Jay-Z (alitumia jina la S. Carter katika maelezo ya vinoti vya albamu) na yanamtaja kuwa Dre amejea kwenye uwanja wa muziki wa hip hop kama kawa. Sampuli ya wimbo:

Wimbo ulitayarishwa na Dre na Mel-Man, akiwa pamoja na Camara Kambon na Scott Storch kwenye vinanda, ambaye aliyetengeneza vinanda mashuhuri vya riff. Iliangia moja kwa moja katika chati za Billboard Hot 100 ikiwa katika nafasi ya 93, lakini haikuchukua muda kwenye chati hiyo ikaondoshwa.

## Matayarisho
* Mhandisi - Richard Huredia
* Mhandisi Msaidizi - Jeff Burne , Michelle Forbes , Steve MacAuley
* Vinanda - Scott Storch na Camara Kambon
* Imewekwa sawa na - Brian Gardner
* Imemixiwa na - Dr. Dre
* Imetayarishwa na - Dr. Dre , Mel-Man
* Washiriki wa Kurap - Snoop Dogg

## Video yake
* Mwongozaji: Hype Williams
* Mhariri : Harvey White
* Waliouza sura - Eminem, Warren G, The D.O.C., Xzibit, DJ Jam

## Marejeo
## Viungo vya nje
* 

Jamii:Nyimbo za 1999
Jamii:Nyimbo za Dr. Dre
Jamii:Nyimbo za Snoop Dogg
Wilaya ya Kasulu

[thumb|250px|Mahali pa wilaya za Kasulu (kijani cheusi) katika [mkoa wa Kigoma (kijani) na Tanzania kwa jumla.]] 
**Wilaya ya Kasulu** ni wilaya mojawapo kati ya 8 za Mkoa wa Kigoma yenye msimbo wa posta **47300**. 

Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 425,794. 

Katika sensa ya mwaka 2022 wazazi walihesabiwa 537,767 , baada ya eneo lake kumegwa ili kuanzisha wilaya za Kasulu Mjini na Buhigwe iliyoko jimbo la mashariki mwa Kasulu, ikipakana na nchi ya Burundi. 

Mito iko mingi ukanda huu, maji yake hayakauki takriban mwaka mzima.

Inazo hospitali za Muhinda, ambayo ni ya Kanisa Katoliki, na Nyamasovu pia, ambayo ni ya Wasabato. 

Manyovu ni tarafa muhimu kwa kilimo cha kahawa, ndizi, nanasi, miti ya matunda.

## Marejeo
Jamii:Wilaya ya Kasulu
K
Engutoto (Arusha Mjini)

Kwa maana tofauti ya jina hili tazama Engutoto (Monduli)

**Engutoto** ni kata ya Jiji la Arusha katika Mkoa wa Arusha, Tanzaniayenye postikodi namba **23402**. 

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 12,759 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 7,426  walioishi humo. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 5,067 waishio humo. 

## Marejeo
Jamii:Kata za Mkoa wa Arusha
Jamii:Wilaya ya Arusha
Matale (Monduli)

Kwa maana nyingine za jina hili angalia hapa Matale

**Matale** ilikuwa kata ya Wilaya ya Monduli katika Mkoa wa Arusha, Tanzania. 

Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ilikuwa na wakazi wapatao 3,414 waishio humo. 

## Marejeo
Jamii:Wilaya ya Monduli
Moshono

**Moshono** ni kata ya Jiji la Arusha katika Mkoa wa Arusha, Tanzania, yenye postikodi namba **23118**. 

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 26,890 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 20,698  walioishi humo.  

Moshono kuna taasisi za elimu kama vile Shule ya St Jude na shule ya msingi Moshono.    

Kuna biashara kadha wa kadha na upatikanaji wa chakula ni rahisi kutokana na kuwa na migahawa mingi, hasa stendi ya daladala.  

## Marejeo
Jamii:Kata za Mkoa wa Arusha
Jamii:Wilaya ya Arusha
Usariver

'*** ni mji wa Wilaya ya Meru katika Mkoa wa Arusha, Tanzania, yenye postikodi namba **23301*'. Mji uko takriban katikati ya jiji la Arusha na Uwanja wa ndege wa Kimataifa wa Kilimanjaro kando ya barabara kuu kutoka Arusha kwenda Moshi. 

Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2022, kata ilikuwa na wakazi wapatao 29,938  waishio humo. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 23,437  walioishi humo. 

Usariver pana makao makuu ya wilaya. 

Usariver inajulikana kimataifa kutokana na chuo cha theolojia cha Makumira ambacho leo kimekuwa kitengo cha Chuo Kikuu cha Tumaini cha KKKT.

## Marejeo
Jamii:Wilaya ya Meru
Jamii:kata za Mkoa wa Arusha
Jamii:miji ya Tanzania
Eleuteri

**Eleuteri** ni jina la kiume. Pengine linaandikwa kifupi kwa kuacha herufi ya kwanza: Leuteri, au kwa kufuata matamshi ya Kiingereza: Eliuta. 

Mwanamke anaweza kuitwa: Eleuteria.

## Asili
Linatokana na jina la lugha ya Kigiriki *Eleutherios*, linalofuata kivumishi *eleutheros*: huru. Kwa Kilatini ni *Eleutherius*. 

Kati ya watu walioitwa hivi, maarufu zaidi ni Papa Eleuteri, anayeheshimiwa kama mtakatifu hasa tarehe 26 Mei. Lakini kuwa watakatifu wengine 10 wenye jina hilo, mbali na watu wengine wengi.
Olkokola

**Olkokola** ilikuwa kata ya Wilaya ya Arusha Vijijini katika Mkoa wa Arusha, Tanzania yenye postikodi namba **23203**. 

Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 24,728  walioishi humo.  

## Marejeo
Jamii:Wilaya ya Arusha Vijijini
Olturoto

**Olturoto** ni kata ya Wilaya ya Arusha Vijijini katika Mkoa wa Arusha, Tanzania, yenye postikodi namba **23216**. 

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 18,899  . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 15,451  walioishi humo.  

Vijiji vyake ni: Osunyai, Ilkirevi, Oldonyosapuk, Kivululu, na labda pia Ilkiloriti. Ofisi ya kata ipo katika kijiji cha Ilkirevi.

## Tanbihi
Jamii:Wilaya ya Arusha Vijijini
Jamii:kata za Mkoa wa Arusha
Kaloleni

**Kaloleni** pamoja na **Kalole** ni jina la miji, vijiji na mitaa mbalimbali katika Afrika ya Mashariki na Afrika ya Kusini.

*Kata ya Kaloleni kwenye kaunti ya Kilifi (zamani Wilaya ya Kaloleni) nchini Kenya
*Kata ya Kaloleni katika kaunti ya Kisumu, Kenya
*Kata ya Kaloleni katika kaunti ya Taita-Taveta, Kenya
*Kata ya Kaloleni (Arusha) mjini Arusha katika Tanzania
*Kata ya Kaloleni (Kiteto) kwenye Wilaya ya Kiteto, Mkoa wa Manyara, Tanzania
*Kata ya Kaloleni mjini Moshi katika Tanzania
*Kata ya Kaloleni (Tunduma) kwenye Wilaya ya Tunduma, Mkoa wa Songwe, Tanzania
Themi

[alt=Themi, Kata ya Levolosi Arusha, Tanzania|thumb|Themi, kutoka [Levolosi, Arusha, Tanzania]]
**Themi** ni kata ya Jiji la Arusha katika Mkoa wa Arusha, Tanzania yenye postikodi namba **23109**. 

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 9,204 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9,458  walioishi humo.  

## Marejeo
Jamii:Kata za Mkoa wa Arusha
Jamii:Wilaya ya Arusha
Unga Ltd

**Unga Ltd** ni kata ya Jiji la Arusha katika Mkoa wa Arusha, Tanzania, yenye postikodi namba **23107**. 

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 14,006 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 17,342  walioishi humo.  

Jina la kata latokana na kiwanda cha kampuni ya Unga Ltd kilicho karibu. Unga Ltd ni mtaa wa vibanda na kati ya maeneo maskini zaidi ya Arusha.

## Marejeo
## Viungo vya Nje
*The Slum series: Welcome to Arusha  (blog, ilitazamiwa Mei 2016
*Get to know Unga Limited Arusha, blog. ilitazamiwa Mei 2016

Jamii:Kata za Mkoa wa Arusha
Jamii:Wilaya ya Arusha
Mkuyuni (Morogoro vijijini)

Kwa matumizi tofauti ya jina hili angalia Mkuyuni

**Mkuyuni** ni kata ya Wilaya ya Morogoro Vijijini katika Mkoa wa Morogoro, Tanzania yenye Postikodi namba 67203. 

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 14,341 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 17,935  walioishi humo.

## Marejeo
Jamii:kata za Mkoa wa Morogoro 
Jamii:Wilaya ya Morogoro Vijijini
Pamba (maana)

**Pamba** humaanisha
*Pamba nyuzi nyeupe na laini zinazotokana na tunda la mpamba (*Gossypium* L.)
*Pamba ni kata ndani ya jiji la Mwanza
Butimba (Bunda)

Kwa kata nyingine yenye jina hili, tazama Butimba (Nyamagana).

**Butimba** ni kata ya Wilaya ya Bunda katika Mkoa wa Mara, Tanzania, yenye postikodi namba **31516**. 

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi wa kata walihesabiwa kuwa 8,872 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8,505 waishio humo.

## Marejeo
Jamii:Wilaya ya Bunda
Jamii:kata za Mkoa wa Mara
Nyakato (Musoma)

Kwa kata nyingine zenye jina hili, tazama Nyakato.

**Nyakato** ni kata ya Manisipaa ya Musoma katika Mkoa wa Mara, Tanzania, yenye postikodi namba **31109**. 

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi wa kata walihesabiwa kuwa 12,790 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 20,419 waishio humo.

## Marejeo
Jamii:kata za Mkoa wa Mara
Jamii:Wilaya ya Musoma Mjini
Mkula (Ifakara)

*Kwa matumizi mbalimbali ya neno hili angalia hapa*

**Mkula** ni kata ya Wilaya ya Ifakara Mjini katika Mkoa wa Morogoro, Tanzania yenye Postikodi namba 67506. 

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 10,330 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9,090  walioishi humo.

## Marejeo
Jamii:Wilaya ya Ifakara Mjini
Jamii:Kata za Mkoa wa Morogoro
Usagara (Tanga)

*Kwa matumizi mbalimbali ya neno hili angalia hapa*

**Usagara** ni kata ya Tanga Mjini katika Mkoa wa Tanga, Tanzania, yenye Postikodi namba 21103. 

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 10,317 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 10,330  waishio humo. 

## Marejeo
Jamii:kata za Mkoa wa Tanga   
Jamii:Wilaya ya Tanga
Wilaya ya Magu

**Wilaya ya Magu** ni wilaya mojawapo kati ya 8 za Mkoa wa Mwanza. 

Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 299,759 waishio humo.  na katika ile ya mwaka 2022 walihesabiwa 421,119 . 

Makao makuu ya wilaya yako Magu Mjini.

Misimbo ya posta katika wilaya hii inaanza kwa tarakimu 334. 

## Tanbihi
M
Wilaya ya Geita

[thumb|250px|Mahali pa wilaya ya Geita (kijani cheusi) ilipokuwa katika [mkoa wa Mwanza.]] [thumb|[Ramani ya wilaya ya Geita kabla Mkoa wa Mwanza haujamegwa.]]
**Wilaya ya Geita** ni wilaya mojawapo kati ya 6 za Mkoa wa Geita, nchini Tanzania. 

Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 712,195  Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 807,619  Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 1,035,214 .

Msimbo wa posta ni  30118 

Geita kwa sasa inakuja juu kutokana na watu kuwekeza katika mkoa wake mpya. Pia kuna miundombinu inayojengwa kama vile barabara na shule mbalimbali.

## Tanbihi
G
Laurean Rugambwa

thumb
**Laurean Rugambwa** (12 Julai 1912 - 8 Desemba 1997) alikuwa askofu Mkatoliki nchini Tanzania aliyeendelea na kuwa kardinali wa kwanza kutoka Kusini kwa Sahara katika Kanisa Katoliki.

## Maisha
Alizaliwa Bukongo-Kamachumu (Bukoba) tarehe 12 Julai 1912 akapewa upadri tarehe 12 Desemba 1943.

Tarehe 13 Desemba 1951 aliteuliwa kuwa askofu na Vikarieti ya Kitume ya Kagera kusini. Alipewa daraja takatifu hiyo tarehe 10 Februari 1952 na askofu David Mathew. Eneo alilokabidhiwa likafanywa kuwa jimbo la Rutabo tarehe 25 Machi 1953 na tarehe 21 Juni 1960 likabadilishiwa jina kuwa Jimbo Katoliki la Bukoba.  

Papa Yohane XXIII alimteua kuwa kardinali tarehe 28 Machi 1960 akimkabidhi usimamizi wa parokia ya San Francesco d'Assisi a Ripa Grande mjini Roma. Alikuwa kardinali wa kwanza asiye Mzungu. 

Tarehe 19 Desemba 1968 alihamishiwa kwenye jimbo kuu la Dar-es-Salaam aliloliongoza hadi alipojiuzulu kutokana na uzee tarehe 22 Julai 1992.

Alishiriki Mtaguso wa pili wa Vatikano, na mikutano mitatu ya uchaguzi wa Papa (1963, 1978 na 1978 tena).

Alifariki mjini Dar es Salaam tarehe 8 Desemba 1997 akiwa na umri wa miaka 85.

## Viungo vya nje
*www.catholic-hierarchy.org katika ukurasa http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/brugambwa.html
*http://www2.fiu.edu/~mirandas/bios1960.htm(http://www2.fiu.edu/~mirandas/bios1960.htm#Rugambwa)  katika ukurasa

Jamii:Makardinali
Jamii:Kanisa Katoliki Tanzania
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Tanzania
Mtume Filipo

[thumb|right|250px|*Kifodini cha Mt. Filippo*, 1639, [José de Ribera.]]
 la Mtume Filipo huko Hierapoli.]]

**Filipo** (kwa Kigiriki Φίλιππος, *Philippos*) ni jina la mfuasi wa Yesu Kristo anayeshika nafasi ya tano katika orodha zote nne za Mitume wa Yesu katika Agano Jipya.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu na Kanisa Katoliki na madhehebu mengine yote ya Ukristo yanayokubali heshima hiyo, lakini kwa tarehe tofauti. Kwa Wakatoliki ni tarehe 3 Mei pamoja na Yakobo Mdogo 

## Maisha
Habari zake zinapatikana hasa katika Injili na Matendo ya Mitume. 

Mtu wa Bethsaida, kama Mtume Petro, alikuwa mfuasi wa Yohane Mbatizaji alipoitwa na Yesu amfuate . Ndiye aliyemletea rafiki yake Natanaeli wa Kana (Injili ya Yohane 1:43-46).

Baadaye aliulizwa na Kristo bei ya mikate inayohitajiwa na umati kabla hajawazidishia ile michache iliyokuwepo (Yoh 6:5-7}.

Pia alimletea Yesu Wagiriki ambao walifika Yerusalemu kwa ajili ya Pasaka wakataka kumfahamu (Yoh 12:20-22).

Hatimaye, katika karamu ya mwisho ya Yesu na mitume wake alimuomba awaonyeshe Baba (Yoh 14:8) akalaumiwa naye kwa kutomtambua ndani yake (Yoh. 14:9). 

Eusebi wa Kaisarea, katika *Historia ecclesiastica*, iii.39, aliripoti maneno ya Papias, askofu wa Hierapoli kwamba Filipo alikuwa na mke na watoto na kwamba alifia dini Hierapoli (mwaka 80 hivi).

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
*Thenashara, Mitume Kumi na Wawili – tafsiri ya P. A. Bunju – Toleo la pili – ed. Benedictine Publications Ndanda Peramiho – Ndanda 1984 – ISBN 9976-63-030-1
* John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 154-155
* Pd. Leandry Kimario, O.F.M.Cap. - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 131-132
* Maurice Soseleje, Kalendari yetu – Maisha ya Watakatifu – Toleo la pili – ed. Benedictine Publications Ndanda Peramiho – Peramiho 1986 – ISBN 9976-63-112-X, uk. 39

## Viungo vya nje
* St. Philip the Apostle article from *The Catholic Encyclopedia* (1911)
* Catholic Encyclopedia: Apostle article regarding the title "Apostle" from The Catholic Encyclopedia
* Catholic Forum: *St. Philip* 
* Holy, All-Praised Apostle Philip Orthodox icon and synaxarion

Jamii:Waliozaliwa karne ya 1
Jamii:Waliofariki 80
F
F
F
F
F
Natanaeli wa Kana

[thumb|Mt. Natanaeli wa Kana katika [dirisha la kioo cha rangi.]]
**Natanaeli** kutoka Kana ya Galilaya ni mfuasi wa Yesu Kristo ambaye aliletwa kwake mapema na rafiki yake, Mtume Filipo, akaondolewa wasiwasi akamkiri Yesu kuwa Mwana wa Mungu, Mfalme wa Israeli (Injili ya Yohane 1:45-50).

Baada ya ufufuko wa Yesu, anatajwa tena (Yoh. 21:2) kuwa mmoja kati ya wanafunzi waliomfuata Mtume Petro kwenda ziwani kuvua samaki.

Wengi wanaona ni yuleyule ambaye katika Injili Ndugu anaitwa Bartolomayo, yaani mwana wa Tolomayo.

Jamii:Waliofariki karne ya 1
Jamii:Watu wa Biblia
Jamii:Wafuasi wa Yesu
Yakobo Mdogo

la Waorthodoksi huko Vladimir, Russia karne ya 12.]]

**Yakobo Mdogo** ni jina la mmojawapo kati ya Mitume wa Yesu. Anaitwa hivyo ili kumtofautisha na mtume mwenzake, Yakobo wa Zebedayo.

Katika Injili anaitwa **Yakobo wa Alfayo** na kutajwa na Injili ya Mathayo 10:3, Injili ya Marko 3:18, Injili ya Luka 6:15, mbali ya Matendo ya Mitume 1:13.

Kutokana na wingi wa Wayahudi waliotumia jina hilo la babu wa taifa la Israeli, ni vigumu kuelewa kama ndiye Yakobo anayetajwa kama mmoja kati ya nguzo za Kanisa la Yerusalemu aliyekubali pendekezo la Mtume Petro kuhusu suala la tohara kwa wasio Wayahudi wanaoongokea Ukristo na hasa kama ndiye mwandishi wa Waraka wa Yakobo .

Kama ndiye, aliuawa Yerusalemu mwaka 62 kwa himizo la kuhani mkuu Anna II.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 3 Mei pamoja na Mtume Filipo .

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
*Thenashara, Mitume Kumi na Wawili – tafsiri ya P. A. Bunju – Toleo la pili – ed. Benedictine Publications Ndanda Peramiho – Ndanda 1984 – ISBN 9976-63-030-1
* John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 155
* Pd. Leandry Kimario, O.F.M.Cap. - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 132
* Maurice Soseleje, Kalendari yetu – Maisha ya Watakatifu – Toleo la pili – ed. Benedictine Publications Ndanda Peramiho – Peramiho 1986 – ISBN 9976-63-112-X, uk. 39
* Maurice Soseleje, Kalendari yetu – Maisha ya Watakatifu – Toleo la pili – ed. Benedictine Publications Ndanda Peramiho – Peramiho 1986 – ISBN 9976-63-112-X, uk. 81-82

## Viungo vya nje
*Catholic Forum Patron Saints Index: James the Lesser 

Jamii:Watu wa Biblia
Jamii:Wafuasi wa Yesu
Jamii:Mitume katika Ukristo
Jamii:Watakatifu wa Israeli
Yuda Tadei

.]]
[right|200px|thumb|[Sanamu yake katika Kanisa kuu la Roma.]]

**Yuda Tadei** ni jina la mmojawapo kati ya Mitume wa Yesu, ambalo Injili zinajitahidi kumtofautisha na Yuda Iskarioti, msaliti wa Yesu.

Habari zake za hakika zinategemea Agano Jipya ambamo anatajwa katika orodha ya Thenashara ambao waliteuliwa na Yesu Kristo kama msingi wa taifa jipya la Mungu wakatumwa naye kuhubiri na kuponya.

Injili ya Yohane tu inaripoti neno lake moja, katika simulizi la karamu ya mwisho, alipomuuliza Yesu imekuwaje atajifunua kwao lakini si kwa ulimwengu (14:22). Yesu alimjibu kwamba yeyote anayempenda atashika neno lake, na Baba atampenda na kufanya maskani yake kwake pamoja na Mwana.

Anafikiriwa na wengi kuwa mwandishi wa Waraka wa Yuda, lakini hakuna hakika kwa sababu jina hilo la babu wa Wayahudi wote lilikuwa la kawaida mno.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 28 Oktoba pamoja na Mtume Simoni Mkananayo .

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
*Thenashara, Mitume Kumi na Wawili – tafsiri ya P. A. Bunju – Toleo la pili – ed. Benedictine Publications Ndanda Peramiho – Ndanda 1984 – ISBN 9976-63-030-1
* John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 378-379
* Pd. Leandry Kimario, O.F.M.Cap. - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 334-335
* Maurice Soseleje, Kalendari yetu – Maisha ya Watakatifu – Toleo la pili – ed. Benedictine Publications Ndanda Peramiho – Peramiho 1986 – ISBN 9976-63-112-X, uk. 83

## Viungo vya nje
* Catherine Fournier, Saint Simon and Saint Jude

Jamii:Waliofariki karne ya 1
Jamii:Watu wa Biblia
Jamii:Wafuasi wa Yesu
Jamii:Mitume katika Ukristo
Jamii:Watakatifu wa Israeli
Polycarp Pengo

thumb|Polycarp Pengo (2013).
**Polycarp Pengo** (Mwazye, Wilaya ya Kalambo, mkoa wa Rukwa, 5 Agosti 1944 - Dar es Salaam, 19 Februari 2026) alikuwa kardinali wa pili kutoka Tanzania, akiwa aliteuliwa mara baada ya kifo cha Laurean Rugambwa, kardinali wa kwanza kutoka kusini kwa Sahara.

## Maisha
Baada ya masomo ya ngazi mbalimbali, alipewa upadrisho mwaka 1971 na askofu Charles Msakila wa Jimbo Katoliki la Sumbawanga, akasoma teolojia ya maadili huko Roma, Italia, akijitwalia digrii ya udaktari mwaka 1977.

Kisha kufundisha somo hilo kwa muda mfupi kwenye seminari kuu ya Kipalapala (mkoa wa Tabora), alichaguliwa kuwa gombera wa seminari kuu ya Segerea hadi mwaka 1983.

Aliteuliwa askofu wa Nachingwea tarehe 11 Novemba 1983, akapewa daraja takatifu hiyo na Papa Yohane Paulo II tarehe 6 Januari 1984. 

Tarehe 17 Oktoba 1986 alihamishiwa jimbo jipya la Tunduru-Masasi.

Tarehe 22 Januari 1990 alifanywa askofu mwandamizi wa Dar-es-Salaam na mwaka 1992, kardinali Laurean Rugambwa alipostaafu, akawa askofu mkuu.

Aliteuliwa na Yohane Paulo II kuwa kardinali tarehe 21 Februari 1998, akikabidhiwa parokia ya Nostra Signora de La Salette mjini Roma.

Pamoja na majukumu mbalimbali katika idara za Papa, tangu mwaka 2007 hadi 2013 alikuwa mwenyekiti wa Umoja wa Mabaraza ya Maaskofu Katoliki ya Afrika na Madagaska.

Tarehe 15 Agosti 2019 ombi lake la kustaafu kama askofu mkuu wa Dar es Saalam lilikubaliwa na Papa Fransisko. 

Amefariki tarehe 19 Februari 2026 saa 4 usiku akiwa amelazwa katika taasisi ya moyo ya Jakaya Kikwete (JKCI) jijini Dar es Salaam .

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Maisha  katika catholic-pages.com
Jamii:Waliozaliwa 1994
Jamii:Waliofariki 2026
Jamii:Makardinali
Jamii:Kanisa Katoliki Tanzania
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Tanzania
Baray

**Baray** ni kata ya Wilaya ya Karatu katika Mkoa wa Arusha, Tanzania, yenye postikodi namba **23613**. 

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 31,472 .Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 23,554  walioishi humo.  

Ndiyo makazi ya kabila la Wahadzabe.

## Marejeo
Jamii:Wilaya ya Karatu
Jamii:kata za Mkoa wa Arusha
Koleta Boylet

[thumb|right|[Sanamu ya Mt. Koleta huko Corbie;  ilitengenezwa na Albert Roze (1925).]]
**Nicolette Boylet** alizaliwa Corbie (Ufaransa) tarehe 13 Januari 1381 katika familia duni.

Ni maarufu kwa kuanzisha urekebisho wa matawi mbalimbali ya Wafransisko ambao walioufuata wanaitwa kwa heshima yake Wakoleta. 

Kisha kuishi utawani sehemu mbalimbali, akichukia ulegevu uliotawala huko, alijifungia upwekeni katika nyumba ndogo karibu na kanisa (1402-1406), halafu akajiunga na Wafransisko akakubaliwa na antipapa Benedikto XIII ruhusa ya kurekebisha na kuanzisha monasteri ili zifuate upya ufukara na toba kama walivyofanya na kutaka Fransisko wa Asizi na Klara wa Asizi .

Alifariki tarehe 6 Machi 1447 huko Gand (leo Ubelgiji), katika moja ya monasteri 17 za Waklara alizozianzisha.

Alitangazwa na Papa Klementi XII kuwa mwenye heri tarehe 23 Januari 1740, halafu Papa Pius VII alimtaja kuwa mtakatifu tarehe 24 Mei 1807.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 6 Machi.

## Picha 

File:HabijtColeta 28-04-2009 15-02-57.JPG|Kanzu yake, Ghent, Ubelgiji
File:GrafsteenColeta 28-04-2009 14-59-12.JPG|Mnamotunzwa masalia yake huko Ghent, Ubelgiji
File:CRAUCK Complet.JPG|*Saint Colette* mchoro wa Charles Crauk, 1859 Corbie, Ufaransa
File:Paris Chapelle des Franciscains173.JPG|Dirisha la kioo cha rangi, Paris, Ufaransa
File:Saint-Ouen Notre-Dame-du-Rosaire961.JPG|Dirisha la kioo cha rangi, Saint-Ouen, Ufaransa

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo ya Kiswahili
* Sala ya Kanisa ya Ki-fransisko - Benedictine Publications Ndanda - Peramiho, 1996, uk 40-44
* John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 82
* Pd. Leandry Kimario, O.F.M.Cap. - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 430-431

## Marejeo ya lugha nyingine
* *Colette of Corbie (1381 - 1447): Learning and Holiness*, Franciscan Institute Publications, 2010.  ISBN 9781576592175

## Viungo vya nje
*Saint Colette 
*Blessed Henry of Beaume 

Jamii:Waliozaliwa 1381
Jamii:Waliofariki 1447
Jamii:Wafransisko
Jamii:Waklara
Jamii:Watawa waanzilishi
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Malambo (Ngorongoro)

Kwa matumizi mengine ya jina hili angalia Malambo (maana)

**Malambo** ni kata ya Wilaya ya Ngorongoro katika Mkoa wa Arusha, Tanzania, yenye postikodi namba **23714**. 

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 12,076 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  14,226  walioishi humo.  

## Marejeo
Jamii:Wilaya ya Ngorongoro 
Jamii:kata za Mkoa wa Arusha
Babayu (Bahi)

**Babayu** ni kata ya Wilaya ya Bahi katika Mkoa wa Dodoma, Tanzania, yenye postikodi namba **41322**. 

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 14,737 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10,126  waishio humo. 

## Marejeo
Jamii:kata za Mkoa wa Dodoma
Jamii:Wilaya ya Bahi
Soitsambu

'*** ni kata mojawapo ya Wilaya ya Ngorongoro katika Mkoa wa Arusha, Tanzania, yenye postikodi namba **23708*'. 

Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2022, kata ilikuwa na wakazi wapatao 16,899 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10,956  walioishi humo. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13,147.  

## Marejeo
Jamii:Wilaya ya Ngorongoro 
Jamii:kata za Mkoa wa Arusha
Iringa Mvumi

**Iringa Mvumi** (pia: **Iringa Mvumi Zamani**) ni kata ya Wilaya ya Chamwino katika Mkoa wa Dodoma, Tanzania,  yenye postikodi namba **41420**. 

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 9,271 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9,514 waishio humo, waliongezeka kuwa 11,313 kwenye mwaka 2012.

## Marejeo
Jamii:kata za Mkoa wa Dodoma
Jamii:Wilaya ya Chamwino
Chuo cha Mt. Petro, Auckland

thumb|right|300px|Chuo cha Mt. Petro, Jengo la Bro O'Driscoll

**Chuo cha Mtakatifu Petro, Auckland** (kwa Kiingereza: '''St Peter's College, Auckland'*) ni shule ya sekondari ya Kikatoliki kwa wavulana tu iliyoko mjini Auckland, Nyuzilandi. Ni shule kubwa kabisa ya Kikatoliki nchini Nyuzilandi.

Ilianzishwa mnamo 1939 na shirika la *Christian Brothers* (Ndugu wa Kikristo), lakini tangu mwaka wa 2008 ni chini ya serikali na imeruhusiwa kuwa na idadi ya wanafunzi isiyozidi 1200. Kufuatana na orodha ya wanafunzi ya tarehe 26 Agosti 2009, kulikuwa na wanafunzi 1127, na 52 ni wa kimataifa. Watu mashuhuri waliohitimu shule hiyo ni kama Bwana Michael Fay (mfanyabiashara na mwanariadha wa yoti) na Sam Hunt (mshairi).

Kitaaluma, shule inatoa masomo yanayolengea *National Certificate of Educational Achievement* (Cheti cha Kitaifa cha Kuhitimu Katika Masomo) na *Cambridge International Examinations* (Mitihani ya Kitaifa ya Cambridge).

## Habari mbalimbali za shule 
Wito: Kupenda na Kuhudumia (kwa Kiingereza *To Love and To Serve*; kwa Kilatini *Amare et Servire'')

Aina: Shule ya Sekondari ya Kikatholiki kwa Wavulana (Darasa 7-13)

Mkuu wa shule: K.F. Fouhy

Anwani: 23 Mountain Rd, Epsom, Auckland, New Zealand

## Viungo vya nje 
* www.st-peters.school.nz Tovuti rasmi ya Chuo cha Mt. Petro

Jamii:Elimu ya New Zealand
Jamii:Shule
Max Weber

[thumb|200px|Max Weber mnamo [1894.]]
**Maximilian Carl Emil Weber** (21 Aprili 1864 – 14 Juni 1920) alikuwa mwanasheria na mtaalamu wa siasa na sayansi ya jamii nchini Ujerumani. 

## Maisha 
Alisoma sheria, uchumi, falsafa na historia kwenye vyuo vikuu vya Heidelberg, Berlin na Göttingen. 

Mwaka 1889 alichukua cheo cha dokta wa sheria kwenye chuo kikuu cha Berlin. 

Akaendelea kuwa profesa wa uchumi huko Freiburg na tangu mwaka 1897 kwenye chuo kikuu cha Heidelberg. 

Mwaka 1889 aliondoka kwenye chuo kikuu kutokana na ugonjwa, akaendelea kuhariri gazeti la sosholojia na kuandika vitabu.

Baada ya vita kuu ya kwanza ya dunia alikuwa mshauri wa serikali ya Ujerumani kwenye majadiliano kwa ajili ya mkataba wa Versailles na ndani ya Ujerumani alikuwa kati ya waanzilishi wa chama huria cha demokrasia. 

Mwaka 1919 alianza kufundisha tena kwenye chuo kikuu lakini mwaka 1920 alifariki dunia. 

## Maandishi 
Weber aliandika mengi kuhusu uchumi, utawala, siasa na dini. 

Kati ya maandiko yaliyokuwa mashuhuri hasa ni "Maadili ya Kiprotestanti na roho ya ubepari" (Die protestantische Ethik und der 'Geist' des Kapitalismus). Humo alitoa hoja ya kuwa Uprotestanti, hasa kadiri ya Yohane Kalvini, ulisababisha wafuasi wake kubana matumizi ya fedha kwa maisha tajiri na kuridhika maisha ya wastani hata kama wamefaulu kiuchumi. Maadili hayo yaliwawezesha kukusanya rasilimali iliyokuwa msingi muhimu kwa mapinduzi ya viwandani. 

Pia imani ya kutisha katika uteule, iliyodai utajiri ni baraka ya Mungu unaoashiria kuwa mhusika ataokoka milele, iliwafanya waamini hao wajitahidi kupata mali ili wajisikie salama mbele ya hukumu ya mwisho.

Kwake ndiyo mambo yaliyochangia kuhamishia Kaskazini mwa Ulaya (ulikoenea Uprotestanti) usukani wa uchumi kutoka nchi za Kusini zilizobaki katika Kanisa Katoliki.

## Viungo vya nje 
### Maandishi ya Weber
* Maandiko yake kwa Kijerumani
* Maandiko yake kwa Kijerumani 
* Mkusanyo mkubwa wa tafsiri za Kiingereza 
* Mkusanyo mwingine wa tafsiri za Kiingereza 
* Mkusanyo mwingine mkubwa wa tafsiri za Kiingereza 
* English translations of many of Weber's works, merged into one very long unformatted file 
* Max Weber Reference Archive

### Kuhusu Weber
* Biography entry and link section 
* Weber on Ideal Types 
* Max Weber – The person 
* More of Weber on Ideal Types 
* An essay on Max Weber's View of Objectivity in Social Science
* Max Weber: On Capitalism As above, but on capitalism 
* Some of Weber concepts in the form of a list 
* Max Weber's HomePage "A site for undergraduates" 
* Mises versus Weber on Bureaucracy and Sociological Method by William P. Anderson

Jamii:Wanasayansi wa Ujerumani
Jamii:Wanafalsafa wa Ujerumani
Jamii:Wanahistoria wa Ujerumani
Jamii:Wanauchumi wa Ujerumani
Jamii:Elimu jamii
Nash Aguas

**Nash Aguas** (alizaliwa kama **Aeign Zackrey Aguas** tarehe 10 Oktoba 1998) ni mwigizaji wa filamu na televisheni kutoka nchini Ufilipino. Huenda akawa anafahamika zaidi kwa kucheza kama *Peping* katika mfululizo wa kipindi cha televisheni cha Kifilipino maarufu kama Gulong ng Palad, Kwa sasa anahudumu kama Diwani wa Jiji la Cavite tangu tarehe 30 Juni 2022.

## Wasifu
Nash alianza kuonekana kwa mara ya kwanza kwenye televisheni, ni baada ya kushiriki katika kinyang'anyiro cha kumtafuta mkali wa  MTB kupitia Batang F4. Aliingia rasmi katika shughuli za uigizaji ni baada ya kujiunga katika mashindano ya kipinid cha TV cha kutafuta watoto wenye vipaji vya uigizaji cha ABS-CBN  maarufu kama  Star Circle Kid Quest, ambamo alijiigiza kama *Mr. Suave Mdogo*.

Alionyesha uwezo na uchangamfu mkubwa na kupelekea kupata kura za  *Bibbo Kid Of The Week* mara kedekede.  Kitendo cha kuwa na uwezo, yaani (kipaji, maarifa, mwonekano, na ucheshi wake), kumemfanya ashinde taji la ***Grand Kid Questor*** na pia kuchukua zawadi maalum kibao katika maonyesho ya vipindi.

## Filamu
### Televisheni
### Filamu za kawaida
## Muziki
### Albamu ya Dansi
* **Jump Around**:  Albamu ya Dansi ya Watoto ya *Moose Gear*

## Tuzo
* 2006 *Metro Manila Film Festival*,  **Mwigizaji Bora wa Kitoto** kwa kucheza katika  *Shake, Rattle & Roll 8*: *"Yaya"* 

## Marejeo 
## Viungo vya Nje
* 
Jamii:Waliozaliwa 1998
Jamii:Waigizaji filamu wa Ufilipino
Jamii:Watu walio hai
Muungano

**Muungano**, mbali ya tendo la kuunganika, inaweza kumaanisha

*Muungano (Chato) - kata ya Wilaya ya Chato - Mkoa wa Geita - Tanzania 
*Muungano (Chamwino) - kata ya Wilaya ya Chamwino - Mkoa wa Dodoma - Tanzania
*Muungano (Hai) - kata ya Wilaya ya Hai - Mkoa wa Kilimanjaro - Tanzania
*Muungano (Kyela) - kata ya Wilaya ya Kyela - Mkoa wa Mbeya - Tanzania
*Muungano (Mbinga) - kata ya Wilaya ya Mbinga - Mkoa wa Ruvuma - Tanzania
*Muungano (Mtwara) - kata ya Wilaya ya Mtwara Vijijini - Mkoa wa Mtwara - Tanzania
*Muungano (Newala) - kata ya Wilaya ya Newala - Mkoa wa Mtwara - Tanzania
*Muungano (Tunduma) - kata ya Wilaya ya Tunduma - Mkoa wa Songwe - Tanzania
*Muungano (Urambo) - kata ya Wilaya ya Urambo - Mkoa wa Tabora - Tanzania
*Muungano (Zanzibar) - kata ya jiji la Zanzibar - Tanzania
Hombolo

**Hombolo** ilikuwa kata ya Dodoma Mjini katika Mkoa wa Dodoma, Tanzania. 

Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 22,457  waishio humo. 

## Marejeo
Jamii:Wilaya ya Dodoma Mjini
Kilimani

**Kilimani** inamaanisha sehemu iliyopo juu ya mlima mdogo, karibu na mlima au eneo la mlima mwenyewe.

Kama jina la mahali inaweza kutaja
*Kilimani (Dodoma) - kata ya Wilaya ya Dodoma mjini - Mkoa wa Dodoma - Tanzania
*Kilimani (Zanzibar) - kata ya jiji la Zanzibar - Mkoa wa Mjini Magharibi Unguja - Tanzania
*Kilimani (Unguja Kaskazini) - kata ya Wilaya ya Unguja Kaskazini 'A' - Mkoa wa Unguja Kaskazini - Tanzania
*Kilimani (Mbinga) - kata ya Wilaya ya Mbinga - Mkoa wa Ruvuma - Tanzania
*Kilimani (Nairobi) - kata ya Westlands mjini Nairobi (Kenya)
*Kilimani (Kondoa) - kata ya Wilaya ya Kondoa Mjini - Mkoa wa Dodoma - Tanzania
Kizota

**Kizota** ni kata ya Dodoma Mjini katika Mkoa wa Dodoma, Tanzania yenye msimbo wa posta **41114**.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 30,632 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 34,453  waishio humo. 

Kata hiyo ina shule za msingi nyingi.

Kulikuwa na tatizo la umeme kwenye nyumba, lakini sasa limetatuliwa.

Mwaka 2016 huko alizaliwa mtoto mwenye kisogo mbele.

## Marejeo
Jamii:kata za Mkoa wa Dodoma
Jamii:Wilaya ya Dodoma Mjini
Bereko

**Bereko** ni kata ya Wilaya ya Kondoa katika Mkoa wa Dodoma, Tanzania, yenye postikodi namba **41724**. 

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 8,223 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 7226  waishio humo.

## Marejeo
Jamii:kata za Mkoa wa Dodoma 
Jamii:Wilaya ya Kondoa
Tambukareli

**Tambukareli** ni jina la kata tatu za Tanzania:

*Tambukareli (Dodoma) - Wilaya ya Dodoma mjini - Mkoa wa Dodoma
*Tambukareli (Itigi) - Wilaya ya Itigi - Mkoa wa Singida
*Tambukareli (Tabora) - Wilaya ya Tabora - Mkoa wa Tabora
Mondo

**Mondo** inaweza kumaanisha

*Mondo (mnyama) ni aina ya paka mkubwa wenye madoa
*Mondo (Chemba) kata ya Wilaya ya Chemba - Mkoa wa Dodoma - Tanzania
*Mondo (Kishapu) kata ya Wilaya ya Kishapu - Mkoa wa Shinyanga - Tanzania
*Mondo (Kahama)  kata ya Wilaya ya Kahama - Mkoa wa Shinyanga - Tanzania
*Mondo (Misungwi)  kata ya Wilaya ya Misungwi - Mkoa wa Mwanza - Tanzania
Katumba (Rungwe)

Kwa kata nyingine yenye jina hilo, tazama Katumba (Nsimbo).

**Katumba** ilikuwa kata ya Wilaya ya Rungwe katika Mkoa wa Mbeya, Tanzania. 

Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10,965 waishio humo. 

Katumba ni moja kati ya maeneo yanayokua kwa kasi sana. Huko kuna kiwanda cha chai cha Rungwe Tea Growers Association (WAKULIMA). Sasa hivi kuna vijana wengi wanaofanya biashara mbalimbali. Hii imesaidiwa na kwamba Katumba ni mojawapo ya njia panda kuu ya kuelekea Mwakaleli. Njia kuu nyingine ya kuelekea milima ya Kyejo na Masoko ipo Tukuyu mjini. Hivyo basi pamoja na biashara ni sehemu kubwa sana kwa wasafiri wengi wanaoelekea kandokando ya mlima Rungwe na Kyejo.

## Marejeo
Jamii:Wilaya ya Rungwe
Kibaoni (Ifakara)

*Kwa matumizi mengine ya jina hili angalia **hapa***

**Kibaoni** ni kata ya Wilaya ya Ifakara Mjini katika Mkoa wa Morogoro, Tanzania, yenye Postikodi namba 67502 katika Misimbo ya posta. 

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 29,550 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 28,869  walioishi humo.inapatakana katika mji mdogo wa ifakara 

## Marejeo
Jamii:Wilaya ya Ifakara Mjini
Jamii:Kata za Mkoa wa Morogoro
Malangali (Mufindi)

**Malangali** ni kata ya Wilaya ya Mufindi katika Mkoa wa Iringa, Tanzania, yenye Postikodi namba 51416. 

Katika sensa iliyofanyika mwaka 2022 wakazi walihesabika kuwa 6,331 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 5,849 waishio humo.
 
## Marejeo
Jamii:Wilaya ya Mufindi
Jamii:kata za Mkoa wa Iringa
Isanga (Mbeya)

''Kwa matumizi mengine ya jina hili angalia Isanga

**Isanga** ni kata ya Mbeya Mjini katika Mkoa wa Mbeya, Tanzania. Isanga ni sehemu ya Mbeya mjini kando ya barabara inayopanda mlima kuelekea Chunya.

Katika sensa iliyofanyika mwaka 2022 wakazi walihesabika kuwa 11,332 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,307  walioishi humo.
 
## Marejeo
Jamii:Wilaya ya Mbeya Mjini 
Jamii:Kata za Mkoa wa Mbeya
Wilaya ya Kishapu

thumb|250px|Mahali pa Kishapu (kijani cheusi) katika mkoa wa Shinyanga (kijani) na Tanzania kwa jumla. 
**Wilaya ya Kishapu** ni wilaya mojawapo kati ya 6 za Mkoa wa Shinyanga, Tanzania.

Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 240,086  na katika ile ya mwaka 2022 walihesabiwa 335,483 .

## Marejeo
K
Rukwa

**Rukwa** inaweza kumaanisha

*Ziwa Rukwa katika Tanzania kusini magharibi
*Mkoa wa Rukwa katika Tanzania
Thawi

**Thawi** ni kata ya Wilaya ya Kondoa katika Mkoa wa Dodoma, Tanzania, yenye postikodi namba **41707**. 

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 11,932 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10799  waishio humo.

Baadhi ya vijiji vya kata ya Thawi vyenye shule ya msingi ni Thawi yenyewe, Thawi Juu, Gaara, Sakami na Kwamadebe. Asilimia kubwa za wakazi wa kata ya Thawi ni Waalagwa.

## Marejeo
Jamii:kata za Mkoa wa Dodoma 
Jamii:Wilaya ya Kondoa
Ilembo (Mbeya vijijini)

Kwa maana nyingine ya jina hili angalia hapa Ilembo

**Ilembo** ni kata ya Wilaya ya Mbeya Vijijini katika Mkoa wa Mbeya, Tanzania. 

Katika sensa iliyofanyika mwaka 2022 wakazi walihesabika kuwa 15,699 . Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 17,391  walioishi humo. 

Msimbo wa posta ni 53205.

## Marejeo
Jamii:kata za Mkoa wa Mbeya
Jamii:Wilaya ya Mbeya Vijijini
Chunyu (Mpwapwa)

**Chunyu** ni kata ya Wilaya ya Mpwapwa katika Mkoa wa Dodoma, Tanzania, yenye postikodi namba **41607**. 

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 19,190 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11593  waishio humo.

Kata ina vijiji vya Chunyu, Msagali, Pandambili na Darajani. 

## Marejeo
Jamii:kata za Mkoa wa Dodoma 
Jamii:Wilaya ya Mpwapwa
Iduo

**Iduo** ni kata ya Wilaya ya Kongwa  katika Mkoa wa Dodoma, Tanzania, yenye postikodi namba **41504**. 

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 15,244  . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11197  waishio humo.  

Wenyeji ni Wakaguru na Wagogo, wanajishughulisha na kilimo na ufugaji. 

Mwaka 2015 kijiji kimepata umeme wa TANESCO kwa bei nafuu. Mzaliwa wa kwanza kujenga nyumba ya kisasa na yenye gharama kubwa ya mamilioni ya pesa ni kijana mdogo,wa ukoo wa Ndolonjei anaeitwa Lazaro Ndolonjei alijenga nyumba kubwa yakisasa akiwa na umri wa miaka 27 mwaka 2012 na pia ni mtu wakwanza kuweka wiring ya umeme,pia Lazaro Ndolonjei ni mtu wakwanza kuvuta maji ya bomba katika kata ya IDUO na kuwa mtu wakwanza kuwa na maji ya bomba nyumbani kwake.

## Marejeo
Jamii:kata za Mkoa wa Dodoma
Jamii:Wilaya ya Kongwa
Mlali (Kongwa)

**Mlali** ni kata ya Wilaya ya Kongwa katika Mkoa wa Dodoma, Tanzania, yenye postikodi namba **41505**. 

Mlali kijiografia ipo kwenye mlima wa kuvutia ambao upo kwenye safu za milima ya Rubeho. 

Kwa sasa Mlali inajumuisha vijiji vitatu, Mlali Iyegu, Mlali Bondeni na Ihanda. Mlali Iyegu ni pazuri kwa kutalii kwenye mlima na kujionea wanyama kama nyani, ngedere, gendaheka, digidigi, nyegere n.k.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 28,218 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 19,623  waishio humo. 

Wakazi wengi wanajishughulisha na kilimo (mahindi, alizeti, mbaazi, karanga, n.k.) na ufugaji (ng'ombe, mbuzi, kondoo, kuku, bata, n.k.). 

Mlali ni kijiji kinachotegemewa kwa huduma za afya kwa ukanda mkubwa wa wilaya ya Kongwa na wilaya jirani kupitia kituo Cha afya cha Mlali ,lakini pia Mlali kuna kituo cha watoto walemavu ambacho kinasaidia Tanzania nzima na nchi jirani kunyoosha viungo na matibabu mengi ya viungo vya watoto walemavu.
Mlali ni mojawapo ya sehemu chache katika mkoa wa Dodoma zinazopata huduma za maji Kwa asilimia kubwa,maji yanayotegemewa na wakazi yanatoka katika mlima mkubwa uliopo Mlali unaotokana na safu za mlima rubeho.

## Marejeo
Jamii:kata za Mkoa wa Dodoma
Jamii:Wilaya ya Kongwa
Sagara

**Sagara** ni kata ya Wilaya ya Kongwa, katika Mkoa wa Dodoma, Tanzania, yenye postikodi namba **41503**.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 28,536 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 22,066  waishio humo. Makabila yaishiyo Sagara kwa wingi ni Wakaguru na Wagogo. 

Kata hii ina jumla ya vijiji 5: Sagara A na B, Msingisa, Ijaka, Laikala. Sagara ndiyo makao makuu ya kata ya Sagara. Kijiji cha Sagara kina mandhari nzuri kiasi, kina maji ya kutosha kutoka kwenye chanzo cha maji; wanakijiji hawanunui maji. 

Katika kata za Sagara kuna shule za sekondari mbili na shule za msingi saba. mfano wa shule za msingi ni Sogelea, Sagara, Kadyango, Ijaka, Laikala na Msingisa. Shule Za sekondari ni Sagara na Laikala.

## Marejeo
Jamii:kata za Mkoa wa Dodoma
Jamii:Wilaya ya Kongwa
Buhanda Businde

'''''' ilikuwa kata ya Wilaya ya Kigoma Mjini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania hadi mwaka 2012 ilipogawiwa katika kata mbili za
*Buhanda
*Businde

Jamii:Wilaya ya Kigoma Mjini
Gungu

**Gungu** ni kata ya Manisipaa ya Kigoma Ujiji katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania, yenye msimbo wa posta **47105**. 

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi wa kata walihesabiwa kuwa 30,395 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 25,224 waishio humo.

## Marejeo
Jamii:Manisipaa ya Kigoma-Ujiji
Jamii:kata za Mkoa wa Kigoma