Tsedale Lemma

**Tsedale Lemma** ni mwandishi wa habari wa Ethiopia aliyefungua *Addis Standard*, gazeti lenye ushawishi na hadhi kubwa la Ethiopia,   katitka mwaka wa 2011. 

## Utoto na elimu 
Lemma alizaliwa mwaka wa 1976. Alihitimu na shahada ya Sanaa katika uandishi wa habari za kuchapishwa kutoka Chuo Kikuu cha Addis Ababa na alijipatia diploma yake katika uandishi wa habari mtandaoni kutoka Chuo Kikuu cha Stockholm. 

## Kazi 
### Uandishi wa habari wa awali 
Tsedale alianza kufanya kazi kama mwandishi wa habari mwaka wa 2000, na kuwa mwandishi wa ngazi ya kiongozi katika *Addis Tribune* .  Hapa makala zilichapishwa barani Ulaya na Shirika la Habari la Xinhua . 

### Ubalozi wa Israeli 
Kufuatia ghasia za uchaguzi mkuu wa Ethiopia mwaka 2005, Tsedale alihama kutoka kwenye sekta ya uandishi wa habari hadi kufanya kazi katika ubalozi wa Israeli huko Addis Ababa. . Hapo awali alikuwa mshauri wa mahusiano ya umma na baadaye mshauri wa masuala ya kisiasa kwenye majimbo na mikoa na mshauri wa vyombo vya habari kwa balozi. 

### Viwango vya Addis 
Baada ya kuondoka katika ubalozi wa Israeli mwaka 2010, Tsedale alianzisha *Addis Standard* mnamo Februari 2011 kama jarida la kila mwezi.  Tsedale alifanya kazi kubwa katika kuchangia  kwenye *Addis Standard* mpaka likawa chapisho lenye ushawishi mkubwa nchini Ethiopia.  Hadi Januari 2021 , aliendelea kuwa mhariri mkuu wa gazeti hilo. 

## Majukumu ya kitaaluma 
Tsedale amekuwa mwanachama wa Bodi ya Ushauri ya Kimataifa ya *Bandung: Journal of the Global South* tangu 2015,  na akabaki kwenye bodi mpaka mwaka 2021  

## Mitazamo 
### Eritrea 
Katika mwaka wa 2012, akitoa maoni kuhusu shambulio la kimalengo na makusudi la kijeshi la Ethiopia  huko Eritrea wakati wa kipindi cha chini cha Vita vya Eritrea-Ethiopia, Tsedale alielezea kwamba hiyo serikali ya Eritrea inatimia njia ya kimabavu, na hiyo serekali ni serekali isiyopendwa na wengi katika eneo hilo, pamoja na kua dhaifu, na kwa upande mwingine aliona serikali ya Ethiopia ikiwa katika nafasi nzuri. Alipendekeza "usahihi wa kidiplomasia badala ya misuli ya kijeshi" kama mkakati wa kuiondoa serikali ya Eritrea. 

### Uhuru wa vyombo vya habari 
Mwaka 2013, Tsedale aliikosoa Kamati ya Kuwalinda Waandishi wa Habari na "karibu wote waandishi wa habari wa Ethiopia waliokuwa uhamishoni" kwa kurahisisha kupita kiasi ugumu wa vyombo vya habari huru nchini Ethiopia, kwa njia ambayo "iliwadhalilisha na kuwadhalilisha" waandishi wa habari wanaoendelea kufanya uandishi wa habari huru nchini Ethiopia licha ya ukandamizaji wa serikali. Aliikosoa serikali ya Ethiopia ya wakati huo kwa kuridhika na kutokuwa na ukandamizaji mkubwa dhidi ya vyombo vya habari kuliko serikali za awali, badala ya kuruhusu kwa kiasi kikubwa uhuru wa vyombo vya habari. Tsedale alikosoa kutukuzwa kwa kifo cha Meles Zenawi . 

Mnamo Januari 2021, Tsedale alielezea ukombozi wa Abiy Ahmed nchini Ethiopia kama uliobadilisha vitisho kwa vyombo huru vya habari kutoka wima tu (ukandamizaji wa serikali) hadi mchanganyiko wa shinikizo wima na mlalo, ambapo mashirika ya kisiasa, kidini na asasi za kiraia na watu wenye nguvu walitaka kushawishi vyombo vya habari. Alisema kwamba kurudi kwa ukandamizaji wa vyombo vya habari kulisababisha msongo wa mawazo kwa wale wanaozalisha vyombo huru vya habari. Tsedale alikosoa umakini wa vyombo vya habari vya dunia kwa Tuzo ya Amani ya Nobel ya Abiy ya 2019, akisema kwamba ilikuwa ya kichaa, isiyo na ujinga na haikuwa na mtazamo wa kihistoria na wa ndani,  kama vile tahariri ya *Addis Standard* ya Desemba 12, 2019 "asubui baada ya Oslo".  Alisema kwamba vyombo vya habari vya kimataifa vimeanza kutazama matendo ya Abiy, badala ya maneno yake pekee, na kwamba serikali ilikuwa ikijibu kwa kuandaa kampeni za habari kwenye mitandao ya kijamii mtandaoni . 

### Abiy Ahmed 
Katika makala ya maoni iliyochapishwa katika *The New York Times* mapema Novemba 2020, mwanzoni mwa Vita vya Tigray, Tsedale alimpongeza waziri mkuu wa Ethiopia Abiy Ahmed kwa kuishawishi Ethiopia kwa mara ya kwanza, akisema, "Akijionyesha kama mrekebishaji, mabadiliko mengi yaliyoahidiwa na Bw. Abiy, ambaye alichukua madaraka Aprili 2018, yalionekana kuepusha matatizo mabaya zaidi ya nchi," lakini akahukumu kwamba baadaye, "alizidisha", na kusababisha Vita vya Tigray. Alionyesha wasiwasi wake kwamba "Uhuru wa kujieleza, uhuru wa raia na mchakato unaofaa [ungeweza] kuangukia upande wa kijeshi na ukandamizaji" na akasema kwamba Abiy alionekana "hayuko tayari kupungua". 

Mwandishi wa habari Abebe Gellaw alijibu, akisema kwamba Tsedale ilipaswa kukosoa Chama cha Ukombozi wa Watu wa Tigray (TPLF), kwa miongo mitatu ya "utawala mbaya, utawala wa kutawala, unyonyaji, ubaguzi, ukiukwaji mkubwa wa haki za binadamu, na ufisadi mkubwa". Abebe alisema, "TPLF imekuwa ikitoa kila njia ili kudhoofisha na kugeuza mageuzi na kusababisha uharibifu kote Ethiopia katika jaribio lake lisilofanikiwa la kuchukua tena mamlaka na upendeleo ambao imepoteza." Abebe alidai kwamba maoni ya Tsedale yalikuwa ya kupotosha kimakusudi na yalitokana na "hasira na kuchanganyikiwa". 

## Marejeo 

Jamii:Waliozaliwa 1976
Jamii:Watu walio hai
Jamii:watu wa Ethiopia
Jamii:Pages with unreviewed translations