open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Marko Livaja

thumb|Marko Livaja (2015)
**Marko Livaja** (alizaliwa 26 Agosti 1993) ni mchezaji wa Timu ya taifa ya kroatia ambaye anacheza katika klabu ya Kigiriki iitwayo AEK Athens iiliyopo katika Super League.

## Kazi ya klabu
### Atalanta
Mnamo tarehe 31 Januari 2013 Livaja alikopwa katika klabu ya Atalanta akitoka katika klabu ya Inter  Livaja alicheza  kwa mara ya kwanza katika klabu hiyo dhidi ya Catania Calcio tarehe 10 Februari 2013 na alifunga goli lake la kwanza katika mechi dhidi ya A.S. Roma. 
Mnamo Aprili, Livaja alipewa tuzo ya mchezaji bora wa mwezi katika klabu ya Atalanta Februari 2013 na mashabiki wa klabu hiyo. Tarehe 7 Mei, kabla ya mechi dhidi ya Juventus, Livaja mara nyingine alifukuzwa katika kikosi kutokana na uvunjaji wa nidhamu. 

### Rubin Kazan
Livaja alisajiliwa na klabu ya Rubin Kazan tarehe 15 Mei 2014 juu ya mkataba wa miaka mitano. Mnamo tarehe 31 Agosti 2015, Rubin Kazan wanamuuza kwa mkopo katika Serie A katika klabu ya Empoli.Livaja alifunga mara moja tu katika mechi ya 18  mnamo Novemba 22 wakati wa mechi ambayo walisuluhu 2-2  dhidi ya Fiorentina.

### Las Palmas
Mnamo tarehe 14 Julai 2016, Livaja alijiunga na La Liga katika klabu  ya Las Palmas na  kusaini mkataba hadi Juni 2020. Alicheza kwa mara ya kwanza tarehe 22 Agosti, alisaidia klabu yake ya Las Palmas katika ushindi dhidi ya  Valencia 4-2. 

Mnamo 4 Desemba 2016, alisaidia  timu yake kwenye katika sare ya 1-1 dhidi ya Deportivo Alavés.Livaja alicheza mechi yake ya kwanza ya Copa del Rey mnamo tarehe 10 Januari mzunguko wa 16 dhidi ya Atlético Madrid, akifunga goli katika ushindi wa 2-3. 

Jamii:waliozaliwa 1993
Jamii:watu walio hai
Jamii:wachezaji mpira wa Kroatia
Jules Aarons

**Jules Aarons** (3 Oktoba 1921 - 21 Novemba 2008) alikuwa mwanafizikia wa masuala ya anga wa Marekani aliyejulikana kwa ajili ya utafiti wake wa mawimbi ya redio, na mpiga picha aliyejulikana kwa kupiga picha mitaani huko Boston.

## Maisha
Aarons alizaliwa huko Bronx, ambapo baba yake alifanya kazi katika sekta ya kutengeneza nguo.  

Alijifunza fizikia katika Chuo Kikuu cha Boston, Alihitimu katika Chuo Kikuu cha Jiji la New York mnamo 1942, akapata digrii na shahada mwaka 1949. Mwaka 1953 alishinda scholarship Fulbright na kupata Ph.D. yake.

Jamii:waliozaliwa 1921
Jamii:waliofariki 2008
Jamii:wanafizikia wa Marekani
Garbahaarrey

**Garbahaarrey** ni mji wa Somalia.

Idadi ya wakazi hukadiriwa kuwa 13,160.

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Somalia

## Tanbihi
Jamii:Miji ya Somalia
Jesé

thumb|Mchezaji wa mpira wa miguu, Jesé.
**Jese Rodríguez Ruiz** (matamshi ya Kihispania: [xese roðɾiɣeθ rwiθ];  anajulikana kama *Jesé Rodríguez* au kama *Jesé* tu; alizaliwa 26 Februari 1993) ni mchezaji wa soka wa Hispania ambaye anacheza kama mchezaji wa mbele wa Real Betis, kwa mkopo kutoka Paris Saint-Germain.

Mchezaji huyu alikuwa mchezaji wa klabu ya Real Madrid mwaka 2011 hadi 2016.

## Viungo vya nje 
* Real Madrid official profile
* Spotify official profile

Jamii:Waliozaliwa 1993
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania
Vedran Ćorluka

thumb|**Vedran Ćorluka** (2018)
**Vedran Ćorluka** (alizaliwa Februari 5, 1986) ni mchezaji wa soka wa Kroatia ambaye anachezea Lokomotiv Moscow; yeye hucheza namba tano,.

Ćorluka alihitimu kutoka Chuo cha Vijana cha Dinamo Zagreb,alicheza katika kabla yake ya kwanza mwaka 2003. Mwaka 2007, aliuzwa kwa Pauni£ 8 milioni kwenda Ligi Kuu ya Uingerezana kucheza katika klabu ya Manchester City, na baada ya msimu kuhamia Tottenham Hotspur. 

Alitumia misimu minne huko na kujiunga na kabla ya Lokomotiv Moscow.

Jamii:Wachezaji mpira wa Kroatia
Stoke-on-Trent

thumbnail|right|280px|Sehemu za mji wa Stoke-on-Trent 

**Stoke–on–Trent** ni mji wa Uingereza wenye wakazi 261,302 (2011).

## Viungo vya nje
Jamii:Miji ya Uingereza
Wolverhampton

thumbnail|right|280px|Sehemu ya Mji wa Wolverhampton 

**Wolverhampton** ni mji wa Uingereza wenye wakazi 251,462 (2011).

## Viungo vya nje
Jamii:Miji ya Uingereza
Swansea

thumbnail|right|280px|Muonekano wa mji wa Swansea 

**Swansea** ni mji wa Welisi (Ufalme wa Muungano) wenye wakazi 214,300 (2011).

## Viungo vya nje
Jamii:Miji ya Welisi
Matthijs de Ligt

thumbnail|right|200px|Matthijs de Ligt
**Matthijs de Ligt** (alizaliwa 12 Agosti 1999) ni mchezaji wa soka anayechezea timu ya taifa ya Uholanzi na klabu ya Ajax iliyopo nchini humo.

Mnamo 21 Septemba 2016, de Ligt alicheza kwa mara ya kwanza katika klabu ya Ajax katika mchezo wa kikombe dhidi ya Willem II. Alifunga goli katika dakika ya 25, akiwa mchezaji wa pili mdogo aliyewahi baada ya Clarence Seedorf.

Mnamo 24 Mei, akawa mchezaji mdogo zaidi milele akiwa na miaka 17 na siku 285 kucheza Ulaya alipoanza mechi dhidi ya Manchester United katika mwaka wa 2017 katika UEFA Europa League.

Mnamo tarehe 17 Desemba 2018, de Ligt alishinda tuzo ya Golden Boy, kuwa mchezaji mdogo wa kwanza kushinda tuzo hiyo, Mwaka 2017 de Ligt alichezea  Uholanzi kwa mara ya kwanza akiwa na umri wa miaka 17, na kumfanya awe mchezaji mdogo zaidi katika timu ya taifa kutokea tena tangu mwaka 1931. 

Jamii:waliozaliwa 1999
Jamii:watu walio hai
Jamii:wachezaji mpira wa Uholanzi
Dundee

thumbnail|right|280px|Sehemu za mji wa Dundee 

**Dundee** ni mji wa nne wa Uskoti wenye wakazi 148,270 (2016).

## Viungo vya nje
Jamii:Miji ya Uskoti
Coimbra

thumbnail|right|280px|Sehemu ya mji wa Coimbra 

**Coimbra** ni mji wa wilaya ya Coimbra, Mkoa wa Kati nchini Ureno wenye wakazi 143,397. Hivyo ni mji wa nne nchini, baada ya Lisboa, Porto na Braga.

## Tazama pia 
* Orodha ya miji ya Ureno

## Viungo vya nje
Jamii:Miji ya Ureno
Anthony Joshua

thumbnail|right|280px|Anthony Joshua
**Anthony Oluwafemi Olaseni Joshua** (alizaliwa 15 Oktoba 1989) ni mwanamasumbwi wa Uingereza. Kwa sasa anashirika umoja wa uzito mkubwa, akiwa na cheo cha IBF tangu mwaka 2016, na majina ya WBA (Super) na IBO tangu Aprili 2017. Katika ngazi ya kikanda alifanya majina ya Uingereza na Jumuiya ya uzito mkubwa(Commonwealth heavyweight) kutoka mwaka 2014 hadi 2016. Kama mpiganaji wa amateur katika mgawanyiko wa uzito mkubwa (super-heavyweight), Yoshua aliwakilisha Uingereza katika michuano ya AIBA ya Dunia ya 2011, pia aliwakilisha Uingereza katika michezo ya Olimpiki ya majira ya joto ya mwaka 2012, kushinda dhahabu.

Kuanzia Oktoba 2017, Joshua alitangazwa kuwa ni mwanamasumbwi mwenye ngumi nzito zaidi duniani. Yoshua ndiye mwanamasumbwi wa pili wa Uingereza, baada ya James DeGale, kushinda medali ya dhahabu katika michezo ya Olimpiki. Yeye pia ni mwanamasumbwi wa pili, baada ya Joe Frazier, kushinda taji la uzito wa dunia wakati akiwa tawala kama bingwa wa Olimpiki kwa uzito wa juu.

Jamii:Watu wa Uingereza
Southend-on-Sea

right|280px|Muonekano wa mji wa Southend-on-Sea 

**Southend–on–sea** ni mji wa Uingereza wenye wakazi 160,257 (2011).

## Viungo vya nje
Jamii:Miji ya Uingereza
Kitomo

**Vitomo**, **vyelwende**, **vitatange**, **vitogoo** au **vitubaku** ni samaki wa baharini wa jenasi *Paracanthurus* na *Zebrasoma* katika familia Acanthuridae wa oda Perciformes ambao wanafanana na kangaja lakini wana pezimgongo na pezimkundu makubwa kama tanga.

## Maelezo
Kama kangaja vitomo wana miiba kwa umbo la vijembe, mmoja kwa kila upande wa msingi wa mkia ("mikia ya miiba"), ambayo ni mikali na hatari sana. Kwa sababu hii, samaki hawa pia wana rangi kali za onyo. Pezimgongo na pezimkundu ni makubwa, katika jenasi *Zebrasoma* hasa, na yanafanana na tanga. Mdomo mdogo una safu moja ya meno yanayotumika kwa kujilisha na miani. Mdomo wa spishi za *Zebrasoma* unatokeza sana.

## Spishi
* *Paracanthurus hepatus*, Kitomo Buluu (Palette surgeonfish)
* *Zebrasoma desjardinii*, Kitomo Pezi-tanga (Red Sea sailfin tang)
* *Zebrasoma flavescens*, Kitomo Njano (Yellow tang)
* *Zebrasoma gemmatum*, Kitomo Madoadoa (Spotted tang)
* *Zebrasoma rostratum*, Kitomo Mweusi (Longnose surgeonfish)
* *Zebrasoma scopas*, Kitomo Kahawia (Brown tang)
* *Zebrasoma velifer*, Kitomo Pezi-tanga ya Bahari ya Pasifiki (Sailfin tang)
* *Zebrasoma xanthurum*, Kitomo Mkia-njano (Yellowtail tang)

## Picha

Paletten-Doktorfisch Münster.JPG|Kitomo buluu
Acanthuridae - Zebrasoma desjardinii.JPG|Kitomo pezi-tanga
20130324 Serra Pesce 04.jpg|Kitomo njano
Zebrasoma gemmatum.jpg|Kitomo madoadoa
Zebrasoma veliferum Prague 2011 1.jpg|Kitomo pezi-tanga wa Bahari ya Pasifiki
Zebrasoma xanthurum2.JPG|Kitomo mkia-njano

## Marejeo
* Rashid Anam & Edoardo Mostarda (2012) *Field identification guide for the living marine resources of Kenya.* FAO, Rome.
* Gabriella Bianchi (1985) *Field guide to the commercial marine brackish-water species of Tanzania.* FAO, Rome.

## Viungo vya nje
* Kitomo kwenye hifadhidata ya samaki 

Jamii:Samaki
Orodha ya mito ya wilaya ya Amuria

**Orodha ya mito ya wilaya ya Amuria** inataja kwa mpangilio wa alfabeti baadhi tu ya mito ya eneo hilo la Uganda mashariki kabla ya kumegwa ili kuunda wilaya mpya ya Kapelebyong.

* Mto Adiidiin 
* Mto Amarwasi 
* Mto Angoleto 
* Mto Kodokodoi 
* Mto Obwin 
* Mto Odike 
* Mto Odoon 
* Mto Okok 
* Mto Omugei 
* Mto Omunyari 

## Tazama pia
* Orodha ya mito ya Uganda

Jamii:Orodha za kijiografia
Jamii:Wilaya ya Amuria
Jamii:Mito ya Uganda
Jamii:Mkoa wa Mashariki (Uganda)
Mto Adiidiin

'''''' unapatikana katika wilaya ya Amuria, mashariki mwa Uganda. 

Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.

## Tazama pia
* Orodha ya mito ya Uganda
* Orodha ya mito ya wilaya ya Amuria

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* Geonames.org

Jamii:Wilaya ya Amuria
Jamii:Mito ya Uganda
Jamii:Nile
Jamii:Mediteranea
Orodha ya mito ya wilaya ya Bududa

**Orodha ya mito ya wilaya ya Bududa** inataja kwa mpangilio wa alfabeti baadhi tu ya mito ya eneo hilo la Uganda mashariki.

* Mto Khato  
* Mto Kokoro  
* Mto Lukusi  
* Mto Manafwa  
* Mto Mobo  
* Mto Namoleume  
* Mto Nangola  
* Mto Nekhovo  
* Mto Shirende  
* Mto Sume  
* Mto Ukha  

## Tazama pia
* Orodha ya mito ya Uganda

Jamii:Orodha za kijiografia
Jamii:Wilaya ya Bududa
Jamii:Mito ya Uganda
Jamii:Mkoa wa Mashariki (Uganda)
Orodha ya mito ya wilaya ya Bukedea

**Orodha ya mito ya wilaya ya Bukedea** inataja kwa mpangilio wa alfabeti baadhi tu ya mito ya eneo hilo la Uganda mashariki.

* Mto Apapai 
* Mto Aragaiti 
* Mto Kagoloto 
* Mto Kakole 
* Mto Kapia 
* Mto Karemem 
* Mto Komirya 
* Mto Okwapiti 
* Mto Olelengole 

## Tazama pia
* Orodha ya mito ya Uganda

Jamii:Orodha za kijiografia
Jamii:Wilaya ya Bukedea
Jamii:Mito ya Uganda
Jamii:Mkoa wa Mashariki (Uganda)
Yukiyo Fujii

**Yukiyo Fujii** (kwa Kijapani: 藤井ゆきよ; alizaliwa 1985) ni mwanamke mwigizaji wa filamu kutoka Mkoa wa Kanagawa.
thumb|Yukiyo Fujii akiwa na waogizai wengine wa kiume

## Viungo vya nje
*Official agency profile 
*

Jamii:Waliozaliwa 1985
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waigizaji filamu wa Japani
Pleteleti za damu

250px|thumb|Pleteleti za damu; kushoto: hali ya kawaida; kulia: zikiwa tayari kuganda na kuziba pengo.
[250px|thumb|Picha ya [Hadubini|hadubini elektronia ya ukaguzi (SEM) ya seli nyekundu ya kawaida ya damu, pleteleti ya damu, na seli nyeupe ya damu.]]
**Pleteleti za damu** au **thrombositi** (kutoka Kiingereza *blood platelets, thrombocytes*) pia **seli sahani** ni sehemu ya damu. Ni vipande vya seli visivyo na kiini. Zina umbo la kisahani chenye kipenyo cha µm 1.5 hadi µm 3.0.

Kazi yake ni kuziba vidonda vidogo. Kama seli za ndani ya mshipa wa damu zinavunjika, pleteleti zinakusanyika kwenye pengo hili na kushikamana pamoja yaani zinaganda na hivyo kuziba pengo. Kazi hii haiwezekani kama pengo ni kubwa mno. Ndiyo sababu ya kufunga kidonda kwa plasta au bendeji ili pleteleti ziweze kuziba pengo polepole.

Kama mtu ana idadi ndogo ya pleteleti kuna hatari ya kutokwa na damu kutokana na vidonda hasa ndani ya mwili visivyoonekana. Magonjwa kama malaria au homa ya dengi yanaweza kuathiri pleteleti.

Kama mtu ana kiwango kikubwa mno cha pleteleti za damu kuna hatari ya kuganda kwa damu kwenye mishipa na kuunda thrombasi, yaani kibonge cha pleteleti kinachozuia mwendo wa damu; hii ni hatari sana ikitokea ndani ya moyo au ubongo kwa kuwa inaweza kuleta kiharusi.

Jamii:Damu
Wilaya ya Zuénoula

**Wilaya ya Zuénoula** (kwa Kifaransa: département de Zuénoula) ni moja kati ya Wilaya tatu za Mkoa wa Marahoué ulioko Magharibi mwa Cote d'Ivoire. 

Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa 214,646.

Makao makuu ya eneo hilo ni Zuénoula.

Wilaya ya Zuénoula sasa imegawanywa katika tarafa zifuatazo:
*Gohitafla;
*Iriéfla;
*Kanzra;
*Maminigui;
*Vouéboufla;
*Zanzra;
*Zuénoula.

## Marejeo

Jamii:Wilaya za Cote d'Ivoire
Jamii:Mkoa wa Marahoué
Nguzo tano za Uislamu

300px|thumb|Nguzo tano za Uislamu.
**Nguzo tano za Uislamu** (kwa Kiarabu: أركان الإسلام *arkan al-islam*, pia أركان الدين *arkan ad-din* yaani nguzo za dini) ni ibada au matendo yanayoaminiwa kuwa ya kimsingi katika Uislamu. Zimepata hadhi maalumu kwa sababu zinatajwa katika "hadith ya Jibril". Kwenye masimulizi ya hadith ile malaika Jibril alimwuliza Mtume Muhammad "Uislamu ni nini?" na huyu alijibu kwa kutaja matendo matano yafuatayo.

Kwa kawaida hizi nguzo tano zinafundishwa katika madhehebu ya Wasunni jinsi inavyoonyeshwa hapo chini. 

Washia hawahesabu shahada kati ya nguzo tano wakiona shahada pamoja na imani ya Kiislamu ni msingi wa nguzo tano, halafu wanaongeza "wilayat" yaani kukubali uongozi wa Maimamu kama nguzo ya tano. 

# *Shahada*: (Kiarabu: الشهادة) Nguzo ya kwanza katika Uislamu ni ungamo la imani ambalo hujumuisha kutamka kauli mbili: *Hakuna mungu ila Allah*, na *Muhammad ni Mtume wake*. Ni kawaida kutamka kauli kwa lugha ya Kiarabu "*lā ʾilāha ʾillā-llāh muḥammadun rasūlu-llāh* (لَا إِلٰهَ إِلَّا الله مُحَمَّدٌ رَسُولُ الله) ". Kauli hizo hutolewa pale mwanadamu anapoingia Uislamu. Hurudiwa kila siku mara tano wakati wa sala. 
# *Salat*: (Kiarabu: صلاة‎) ni sala inayofuata utaratibu maalumu mara tano kila siku: Asubuhi, mchana, alasiri, jioni na usiku. Kabla ya kuingia katika ibada hii Mwislamu anapaswa kufanya wudhu ambayo ni tendo la kutakasa mwili kwa maji au -kama hakuna- kwa kutumia vumbi badala yake. Salat ina maneno yake na pia namna ya kusimama au kujinama. Salat hii ni tofauti na dua (دعاء) au sala ya kuomba kwa hiari.
# *Zakat*: (Kiarabu: زكاة‎‎) Nguzo ya tatu ya Uislamu nayo ni ibada inayomuelekeza Mwislamu kuwaangalia Waislamu wenzake kwa hali na mali, na kushughulikia mahitaji yao ya maisha, kwa kutoa fungu la mali yake asilimia 2.5 kila mwaka kwa mwenye uwezo na kuwapa wale walio maskini na wasiojiweza ili nao waweze kuishi vizuri.
# Funga/Saumu: (Kiarabu: صوم) Wakati wa mwezi Ramadani kila Mwislamu anapaswa kufunga chakula na kinywaji chote kuanzia asubuhi hadi jioni. Watoto na wagonjwa hawapaswi kutekeleza wajibu huu. Waislamu wanaona maana ya ibada hii kumkurubisha Mwislamu na Mola wake na kumfanya amche na kumuogopa zaidi, kwani saumu humsaidia Mwislamu kufahamu shida na taabu ambazo wale wasiokuwa na uwezo wanazipata wakiwa na njaa na hawana cha kukila, na kwa hivyo, huingiwa na huruma na kuwa na moyo wa kutaka kuwasaidia na kuwaondoshea shida hizo.
# *Hajj* (Kiarabu: الحجّ *alhajj*): Kila Mwislamu mwenye uwezo anatakiwa kwenda hijja Maka mara moja katika maisha yake wakati wa mwezi Dhul-Hija. Nguzo hii inawapa fursa Waislamu ulimwenguni kukutana na wenzao na kujua hali zao na kupata nafasi ya kuomba maghfira na msamaha kwa madhambi yao katika mkutano mkubwa kabisa wa wanadamu ulimwenguni.

## Viungo vya nje
* Tenets of Islam
* Pillars of Islam in Oxford Islamic Studies Online 
* Pillars of Islam. A brief description of the Five Pillars of Islam.
Aljebra mstari

**Aljebra mstari** (au **aljebra nyofu**) ni aljebra ambayo inaunda mstari ulionyoka.

Kwa mfano: x + 2y = 6.

Inatofautiana na aljebra mraba na aljebra upinde.

Ni ya msingi kwa hisabati yote, hasa jiometri.

Jamii:Hisabati
Idadi

**Idadi** ni jumla ya viumbehai, vitu au mambo yanayohesabika. 

Ujuzi wa idadi ni muhimu katika fani nyingi, kwa mfano takwimu. 

Ndiyo sababu tangu zamani nchi nyingi zinapiga sensa ya watu, ya wanyama n.k.

Jamii:Hisabati
Uhaishaji

alt= Ukaragushi|right|frameless|Mfano wa uahishaji.

**Uhaishaji** (kwa Kiingereza "animation") ni njia ya kutengeneza filamu kutokana na picha nyingi ambazo huwekwa pamoja, kisha huchezwa kwa kasi ili kutoa udanganyifu wa miondoko.

Uhaishaji ni aina mpya ya sanaa, na ingawa dhana ya kutembeza picha imekuwa mandhari katika ustaarabu wa kale, haikuwa mpaka mwishoni mwa karne ya 19 kwamba ukaragushi wa majaribio ulianza kweli. 

Leo, sekta ya uaishaji inaongezeka, na hufanya biashara kubwa. Hata hivyo, kati ya wasanii binafsi, bado ni aina ya pekee ya sanaa.

## Viungo vya nje 
* 
* The making of an 8-minute cartoon short
* "Animando", Filamu fupi inaonyesha mbinu 10 za kuunda ukaragushi 
* Mitindo na mbinu 19 za ukaragushi
* Bibliografia ya ukaragushi

Jamii:Katuni
Jamii:Filamu
Nyumba ya hekima

thumb|350px|Wataalamu na wanafunzi wakikaa kwenye maktaba ya Baghdad
**Nyumba ya hekima** (kwa Kiarabu بيت الحكمة bait-al-hikma) ilikuwa taasisi ya elimu ya juu mjini Baghdad (leo nchi ya Irak) wakati wa utawala wa makhalifa Waabbasi.

Baghdad iliundwa mwaka 762 kuwa mji mkuu wa khalifa yaani mtawala juu ya milki ya Waislamu baada ya Waabbasi kushinda vita vya wenyewe kwa wenyewe. Ikiwa kitovu cha milki kubwa iliyoenea kutoka Moroko hadi mipaka ya Uhindi na China, watu, habari na utaalamu wa maeneo mengi yalikutana kwenye ikulu ya khalifa. 

Makhalifa kama Harun ar-Rashid na Al-Ma'mun walielewa umuhimu wa kutumia elimu ya mataifa yaliyovamiwa na kutawaliwa na Waislamu. Hapo maktaba ya Harun ar Rashid iliendelea kuwa taasisi ya utafiti na mafundisho iliyotimiza hasa kazi ya kutafsiri vitabu vya Kiajemi kwenda Kiarabu. 

Harakati ya ufasiri iliendelea kuangalia pia elimu pana iliyopatikana kwa Kigiriki na Kisiria. Zamani iliaminiwa kwamba shughuli hizo zote ziliendeshwa katika nyumba ya hekima lakini uchunguzi wa kisasa umeonyesha hakuna ushuhuda wa kuthibitisha wazo hili. Kuna taarifa kuwa mwanaastronomia Muhammad ibn Musa al-Khwarizmi aliajiriwa kwenye nyumba ya hekima lakini  hakuhusika na kazi ya kutafsiri, kwa hiyo haikuwa maktaba tu lakini mahali pa utafiti na mafundisho. 

Baghdad ilikuwa mahali muhimu pa utafsiri; Mkristo Hunayn ibn Ishaq alikuwa mfasiri mashuhuri wa vitabu vya Kigiriki na Kisiria kwenda Kiarabu lakini hakuna dalili kuwa alifanya kazi yake kwenye nyumba ya hekima.

Hata hivyo kazi ya kutafsiri rasmi vitabu visivyotungwa na Waislamu kutoka Kiajemi kwenda Kiarabu katika nyumba ya hekima inaaminiwa imefungua milango kwa kazi ya kutafsiri pia kutoka lugha nyingine. Ufasiri huu uliweka msingi wa maendeleo ya elimu na sayansi katika himaya ya Waislamu yaliyopita tamaduni nyingine za wakati wake.

## Tanbihi
## Marejeo
*Dimitri Gutas: Greek Thought, Arabic Culture: The Graeco-Arabic Translation Movement in Baghdad and Early ʻAbbāsid Society (2nd-4th/8th-10th Centuries), Psychology Press 1998, ISBN 9780415061339, online hapa

Jamii:Historia ya Iraq
Mto Irimbi

'''''' unapatikana katika wilaya ya Bugiri, mashariki mwa Uganda. 

Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.

## Tazama pia
* Orodha ya mito ya Uganda
* Orodha ya mito ya wilaya ya Bugiri

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* Geonames.org

Jamii:Wilaya ya Bugiri
Jamii:Mito ya Uganda
Jamii:Nile
Jamii:Mediteranea
Orodha ya mito ya wilaya ya Busia

**Orodha ya mito ya wilaya ya Busia** inataja kwa mpangilio wa alfabeti baadhi tu ya mito ya eneo hilo la Uganda mashariki.

* Mto Budale  
* Mto Bukhubalo  
* Mto Busoyi  
* Mto Dad  
* Mto Eseka  
* Mto Hairira  
* Mto Kisole  
* Mto Makina  
* Mto Nabihindwe  
* Mto Nabugembo  
* Mto Nakola  
* Mto Nalyoba  
* Mto Namachi  
* Mto Namawa  
* Mto Nambogo  
* Mto Namukombe  
* Mto Namulondo  
* Mto Nanguki  
* Mto Nasigombe  
* Mto Nasinjekhe  
* Mto Sabuni  
* Mto Sango  

## Tazama pia
* Orodha ya mito ya Uganda

Jamii:Orodha za kijiografia
Jamii:Wilaya ya Busia
Jamii:Mito ya Uganda
Jamii:Mkoa wa Mashariki (Uganda)
Kituo cha angani

**Kituo cha angani** (kwa Kiingereza: *Space station*) ni satelaiti inayozunguka Dunia kwenye njiamzingo ya kudumu ikibuniwa kubeba wanaanga. Kusudi lake ni kuwezesha wanaanga kukaa kwenye anga-nje kwa kipindi fulani na kuendesha utafiti wa kisayansi wa aina mbalimbali. Kinaweza kutembelewa na vyombo vya angani kama feri ya anga na kwa njia hiyo wanaanga wanaweza kufika au kurudi duniani na kupokea vifaa, fueli na chakula.

Tangu mwaka 2000 kuna Kituo cha Angani cha Kimataifa. Kilitanguliwa na vituo mbalimbali kama vile MIR (Urusi), Skylab (Marekani) na Tiagong (China).   

Shabaha ya vituo vya angani ni kuchunguza athira ya hali pasipo mvutano kwa mwili na nafsi ya binadamu na kutumia maabara zake kwa majaribio ya kisayansi. Wanaanga hukaa kwa wiki au miezi kadhaa. Mwanaanga aliyekaa kwenye kituo cha angani kwa muda mrefu zaidi alikuwa Valeriy Polyakov (siku 437 kwenye MIR).
.

## Marejeo
Bad Cat

***Bad Cat*** (Kituruki: *Kötü Kedi Şerafettin*) ni filamu ya katuni iliyotolewa mwaka wa 2016. Filamu ilitayarishwa na Anima Istanbul.

## Wkamahiriki wa sauti 
*Uğur Yücel kama Shero
*Demet Evgar kama Misscat na Taco
*Okan Yalabık kama Zombie
*Güven Kıraç kama Riza
*Gökçe Özyol kama Rifki
*Ahmet Mümtaz Taylan kama Tank
*Yekta Kopan kama Black

## Marejeo 
## Viungo vya Nje 
* 
* 

Jamii:Filamu za 2016
Jamii:Filamu za Uturuki
Jamii:Katuni
Orodha ya mito ya wilaya ya Bulambuli

**Orodha ya mito ya wilaya ya Bulambuli** inataja kwa mpangilio wa alfabeti baadhi tu ya mito ya eneo hilo la Uganda mashariki.

* Mto Cheptui  
* Mto Chesebere  
* Mto Kaptokwoi  
* Mto Kelim  
* Mto Muyembe  
* Mto Namuserere  
* Mto Nyanye  
* Mto Sasa  

## Tazama pia
* Orodha ya mito ya Uganda

Jamii:Orodha za kijiografia
Jamii:Wilaya ya Bulambuli
Jamii:Mito ya Uganda
Jamii:Mkoa wa Mashariki (Uganda)
Orodha ya mito ya wilaya ya Butaleja

**Orodha ya mito ya wilaya ya Butaleja** inataja kwa mpangilio wa alfabeti baadhi tu ya mito ya eneo hilo la Uganda mashariki.

* Mto Dolodondo  
* Mto Fedede  
* Mto Kilongo  
* Mto Kimuntu  
* Mto Lwamboga  
* Mto Manafwa  
* Mto Masanghe  
* Mto Mulagl  
* Mto Mwenge  
* Mto Nabugere  
* Mto Nambiri  
* Mto Nambusuli  
* Mto Namusole  
* Mto Nankwasi  
* Mto Nanwigalo  
* Mto Nghambi  

## Tazama pia
* Orodha ya mito ya Uganda

Jamii:Orodha za kijiografia
Jamii:Wilaya ya Butaleja
Jamii:Mito ya Uganda
Jamii:Mkoa wa Mashariki (Uganda)
Orodha ya mito ya wilaya ya Iganga

**Orodha ya mito ya wilaya ya Iganga** inataja kwa mpangilio wa alfabeti baadhi tu ya mito ya eneo hilo la Uganda mashariki kabla ya kumegwa ili kuunda wilaya mpya ya Bugweri.

* Mto Bukase  
* Mto Buluya  
* Mto Bunakate  
* Mto Kabere  
* Mto Kaitankofu  
* Mto Kanyerere  
* Mto Kazimsa  
* Mto Kira  
* Mto Kiringansozi  
* Mto Kitoto  
* Mto Kiwaita  
* Mto Kura  
* Mto Luitambwa  
* Mto Lukwitamaira  
* Mto Lwitanamaiso  
* Mto Malukandwa  
* Mto Mpago  
* Mto Mukubalrala  
* Mto Nabidonga  
* Mto Nabiriri  
* Mto Nabiwangi  
* Mto Nabiyama  
* Mto Nabukolyo  
* Mto Nagaya  
* Mto Nahidadala  
* Mto Naigombwa  
* Mto Nakaloma  
* Mto Nakawaija  
* Mto Nakibengwe  
* Mto Nakintu  
* Mto Namaloe  
* Mto Nambigiri  
* Mto Nambulamunya  
* Mto Namiganda  
* Mto Nawambuli  
* Mto Nawanga  
* Mto Nawapiti  
* Mto Nsale  
* Mto Wadumbe  
* Mto Wairumba  
* Mto Wakawaka  
* Mto Walutente  
* Mto Wangalaza  
* Mto Warumbi  
* Mto Watambe  

## Tazama pia
* Orodha ya mito ya Uganda

Jamii:Orodha za kijiografia
Jamii:Wilaya ya Iganga
Jamii:Mito ya Uganda
Jamii:Mkoa wa Mashariki (Uganda)
Isidori wa Pelusio

thumb|Isidori wa Pelusium.
**Isidori wa Pelusio** (kwa Kigiriki: Ἰσίδωρος ὁ Πηλουσιώτης; alifariki 450 hivi) alikuwa mmonaki padri wa Misri. 

Tangu kale anaheshimiwa na Waorthodoksi wa Mashariki na Wakatoliki kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 4 Februari.

## Maisha
Mtoto pekee wa familia maarufu wa Aleksandria, akiwa ameshajipatia ujuzi mwingi, alitawa kwenye mlima karibu na mji wa Pelusium, kwa kufuata nyayo za Yohane Mbatizaji na Mababu wa jangwani .

Pia alijitosa kuhubiri kwa mfano wa Yohane Krisostomo akamtetea dhidi ya dhuluma kutoka kwa patriarki Theofilo wa Aleksandria, ndugu yake, na kwa malkia Eudosia.

## Maandishi
Anajulikana kwa barua 2,000 hivi alizowaandikia patriarki Sirili wa Aleksandria, kaisari Theodosius II na wengineo wengi. Baadhi yake ni muhimu kwa ufafanuzi wa Biblia. 

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi

## Viungo vya nje
*Coptic Encyclopedia entry for Isidorus of Pelusium
*A few letters in English translation
*Isidore of Pelusium and the holy scriptures (in Greek) by EIRINI ARTEMI

Jamii:Mapadri
Panteno

thumb|Mt. Panteno alivyochorwa.
**Panteno** (kwa Kigiriki: Πάνταινος; alifariki 200 hivi) alikuwa mmoja wa wanateolojia wa kwanza katika historia ya Kanisa, mwenye hekima kubwa na ari ya kitume . 

Tangu kale anaheshimiwa na Waorthodoksi wa Mashariki na Wakatoliki kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa nao tarehe 22 Juni na 7 Julai.

## Maisha
 ya Barabara ya hariri ikionyesha njia za zamani kati ya mabara.]]
Mzaliwa wa kisiwa cha Sisilia (Italia) Panteno alikuwa mwanafalsafa mwenye kufundisha mjini Aleksandria. Baada ya kuongokea Ukristo, alijitahidi kulinganisha imani yake mpya na falsafa ya Ugiriki wa Kale. Hata hivyo hakuna maandishi yake yoyote yaliyobaki hadi leo.

Aliongoza Chuo cha Kikristo cha Aleksandria (Misri) kuanzia mwaka 180 hivi. Ndicho chuo cha kwanza cha katekesi, nacho kiliathiri sana teolojia ya baadaye, hasa juu ya Biblia, Utatu, Kristo. Kilipoanzishwa kusudi lake lilikuwa kuwaelimisha Wapagani waliotafuta habari za imani mpya ya Kikristo kabla ya ubatizo. Chuo cha Aleksandria kikaendelea haraka kuwa kitovu cha elimu ya Kikristo na majadiliano kati ya imani ya Kikristo na falsafa ya Kigiriki iliyostawi sana Aleksandria, mji mkuu wa Misri wakati huo. 

Kadiri ya Jeromu chuo cha Aleksandria ilianzishwa na Mwinjili Marko. Baadaye anatajwa Athenagora wa Athene (176), lakini kwa hakika zaidi Panteno, aliyeacha uongozi kwa mwanafunzi wake bora, Klementi wa Aleksandria mwaka 190. Huyo alifuatwa na Origene akiwa na umri wa miaka 18 tu, na wataalamu wengine wanaoheshimiwa kama watakatifu katika Kanisa la Kiorthodoksi na Kanisa Katoliki kama Gregori Mtendamiujiza, Heraklas, Dionisi wa Aleksandria na Didimo Kipofu. 

Eusebi wa Kaisarea anasimulia kuwa Panteno, kutokana na upendo wake kwa Neno la Mungu, alikwenda kama mmisionari kuinjilisha watu wa mashariki hadi India..

Hatimaye alirudi Aleksandria, alipofariki dunia kwa amani wakati wa kaisari Caracalla.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo ya Kiswahili
* Pd. Leandry Kimario, O.F.M.Cap. - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 198

## Viungo vya nje 
* "St. Pantænus, Father of the Church", ''Butler's Lives of the Saints*
* Saint Bartholomew Mission in India- Mission of Pantaenus in India
* *Catholic Encyclopedia*, *s.v.'' "Saint Pantaenus"
* Saint Pantaenus  in For all the Saints
Mto Wakawaka

'''''' unapatikana katika wilaya ya Iganga, mashariki mwa Uganda. 

Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.

## Tazama pia
* Orodha ya mito ya Uganda
* Orodha ya mito ya wilaya ya Iganga

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* Geonames.org

Jamii:Wilaya ya Iganga
Jamii:Mito ya Uganda
Jamii:Nile
Jamii:Mediteranea
St Helens, Merseyside

thumbnail|right|280px|Sehemu za mji wa St Helens, Merseyside 

**St Helens,Merseyside** ni mji wa Uingereza wenye wakazi 102,629 (2011).

## Viungo vya nje
Jamii:Miji ya Uingereza
Fred Hoyle

[thumb|328x328px|[Sanamu ya Fred Hoyle.]]
**Fred Hoyle** (24 Juni 1915 - 20 Agosti 2001) alikuwa mwanafalsafa wa Uingereza ambaye aliunda nadharia ya nucleosynthesis ya stellar.

Alikuwa na msimamo mkali juu ya masuala mengine ya sayansi, hasa kukataa nadharia ya "mlipuko mkuu", neno ambalo liliunganishwa naye kwenye redio ya BBC, na kukuza kwa panspermia kama asili ya uhai duniani.

Pia aliandika riwaya za sayansi za uongo, hadithi fupi na michezo ya redio, na kuandika vitabu 12 na mwanawe, Geoffrey Hoyle.

## Maisha ya mapema na kazi 
Hoyle alizaliwa karibu na Bingley huko Gilstead, West Riding ya Yorkshire, Uingereza. Baba yake, Ben Hoyle, ambaye alikuwa anafanya kazi ya biashara ya pamba huko Bradford, alifanya kazi kama mchezaji wa mashine katika Vita vya Kwanza vya Dunia. Mama yake, Mabel Pickard, alikuwa amejifunza muziki kwenye Chuo cha Kifalme cha Muziki huko London na baadaye alifanya kazi kwenye mambo ya sinema. Hoyle alifundishwa katika Shule ya Grammar ya Bingley na kusoma hisabati huko Cambridge.

## Nadharia ya mvuto 
Pamoja na Narlikar, Hoyle aliendeleza nadharia ndogo katika miaka ya 1960, nadharia ya Hoyle-Narlikar ya mvuto. Ilifanya utabiri ambao ulikuwa sawa na uhusianifu wa jumla wa Einstein, lakini ulihusisha kanuni ya Mach, ambayo Einstein alijaribu lakini hakushindwa kuingiza katika nadharia yake. 

Jamii:waliozaliwa 1915
Jamii:waliofariki 2001
Jamii:wanasayansi wa Uingereza
Ruud van Nistelrooy

thumb|**Ruud van Nistelrooy**
**Rutgerus Johannes Martinus "Ruud" van Nistelrooy** (kuzaliwa 1 julai 1976) ni mchezaji wa zamani wa soka na kocha kutoka nchi ya Uholanzi. 

Alicheza kama mshambuliaji na yupo katika wafungaji bora wa tano wa Ligi ya mabingwa Ulaya akiwa na magoli 56. Aliwahi kuwa mfungaji bora wa Ligi ya mabingwa Ulaya mara tatu, pia amekuwa mfungaji bora katika ligi mbalimbali barani Ulaya.

Kwa sasa ni kocha wa klabu ya soka ya PSV Eindhoven ya umri chini ya miaka 19. 

Jamii:Wachezaji mpira wa Uholanzi
Ugonjwa wa Alport

**Ugonjwa wa Alport** (kwa Kiingereza: *Alport Syndrome*) ni ugonjwa wa kinasaba unaoathiri karibu 1 kati ya watoto 5,000-10,000 unaoambatana na kuharibika kwa figo, na kupoteza usikivu. Ugonjwa wa Alport pia unaweza kuathiri macho, ingawa mabadiliko hayaathiri kuona. Damu katika mkojo wa wenye ugonjwa huu ni hali ya kawaida. Vilevile, kuzidi kwa protini katika mkojo ni hali ya kawaida kama ugonjwa wa figo unaendelea.

Ugonjwa huo ulitambuliwa kwa mara ya kwanza huko Uingereza na daktari Cecil A. Alport mwaka 1927. 

## Ishara na dalili 
Maelezo haya yanataja ugonjwa wa Alport 'classic', ambayo husababisha magonjwa makubwa kutoka kwa watu wazima wachanga au maisha ya utoto. Watu fulani au kuonyesha tu baadhi ya vipengele vya ugonjwa wa kawaida

* Damu katika mkojo ni dalili ya kawaida ya ugonjwa wa Alport tangu mgonjwa akiwa na umri mdogo, Katika watoto wadogo, dalili ya kuwepo kwa damu kwenye mkojo huonekana mara kwa mara pia protini huanza kuonekana katika mkojo kama ugonjwa unaendelea. 

* Kupoteza usikivu: ugonjwa wa Alport pia unaweza kusababisha upotevu wa usikivu ingawa wagonjwa wengine hawaathiriki. Kwa wagonjwa wa Alport ni kawaida wakati wa kuzaliwa.

* Kupata kwa uvimbe katika misuli laini.

Jamii:Magonjwa
Jamii:Mafigo
Lilith

thumb
**Lilith** ni jina la mwanamke ambaye katika hadithi fulani za Mesopotamia ya kale anatajwa kama mungu mke ambaye anahusika na dhoruba akazaa majini.

:Picha:==Katika Biblia==
Biblia inasimulia jinsi dunia ilivyoumbwa na mwanzo wa binadamu. Katika maandiko hayo, masimulizi ya uumbaji yana changamoto kuyafahamu sawasawa, hususani kitabu cha Mwanzo 1:26 na Mwanzo 2. Uumbaji wa mwanamke unatajwa sehemu hizo mbili, lakini kwa namna tofauti, kwa kuwa ni visasili tofauti. Katika Mwa 1:26 Mungu aliwaumba Adamu na Eva sawia kwa sura na mfano wake. Katika Mwa 2 Mungu anamuumba Hawa baada ya kuchukua ubavu wa Adamu na kumfanya mwanamke.

Katika Biblia Isa 34:14 tu inamtaja Lilith, na jina hilo linatafsiriwa pengine "Bundi", sambamba na wanyama wengine saba wanaotajwa katika mstari huohuo na ule unaofuata.

Hata hivyo kuanzia karne ya 10 BK wametokea watu wanaodai Lilith, si Hawa, ndiye mwanamke wa kwanza ulimwenguni naye aliumbwa na Mungu wakati mmoja na Adamu. Wanasema Lilith alifukuzwa na kukataliwa na Mungu baada ya kupatikana kuwa mwenye nguvu zaidi na mwenye akili zaidi ya Adamu na hakutii amri za Adamu. 

Wanadai Lilith haitajwi katika kitabu cha Mwanzo kwa kuwa inakwenda kinyume na jadi ya kutaka mnanamke atii mwanamume na wanawake kuwa katika hali ya chini kuliko wanaume. Wanadai pia Biblia ya sasa imepitia vichujio vingi vya kidini ili kuhakikisha kwamba inapoteza baadhi ya sehemu muhimu. Hata hivyo, kuna sehemu ambayo imeachwa ndani yake (Mwa 1) ambayo inaonyesha kwamba Mungu hakumuumba mwanamume tu bali alimuumba mwanamke kwa wakati huohuo, badala ya simulizi la ubavu kuchukuliwa kutoka kwa Adamu kama ilivyopendekezwa kwenye sura ya 2.

Jibu la msingi la Wayahudi na Wakristo ni kwamba imani inawadai kupokea Biblia kama ilivyo sasa, si katika hatua za awali ambazo tena ni za kufikirika tu.

Jamii:Wanyama wa Biblia
Jamii:Jinsia
Son Heung-min

thumb|293x293px|Son akiwa Tottenham Hotspurs.
**Son Heung-min** (alizaliwa 8 Julai 1992) ni mchezaji wa soka wa Korea Kusini ambaye anacheza kama winga au mshambuliaji wa klabu ya Ligi Kuu ya Uingereza Tottenham Hotspur na nahodha wa timu ya taifa ya Korea Kusini.

Son alizaliwa huko Chuncheon, Korea Kusini. Alianza kazi yake katika akademi ya FC Seoul, Mnamo Agosti 2008, Son alitoka kwenye akademi ya FC Seoul na kujiunga na klabu ya Hamburger ya Ujerumani.

Tarehe 13 Juni 2013, Bayer Leverkusen ilithibitisha uhamisho wa Son kwa ada ya € milioni 10, ambayo ilikuwa ada kubwa zaidi ya uhamisho katika historia ya klabu wakati huo. Alikubaliana na klabu hiyo kwa muda wa miaka mitano.

Tarehe 28 Agosti 2015, Son alijiunga na klabu ya Tottenham Hotspur kwa £ milioni 22 kwa mkataba wa miaka mitano. Baada ya kusainiwa kwake, akawa mchezaji wa gharama kubwa zaidi wa Asia katika historia ya soka.

Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1992
Jamii:Wachezaji mpira wa Korea Kusini
Orodha ya miji ya Azerbaijan

**Orodha ya miji ya Azerbaijan **, nchi katika kanda ya Kaukazi Kusini, kati ya Asia ya Kusini Magharibi na Ulaya Kusini. 
     
Kwa jumla, Azerbaijan ina miji 77 (ikiwa ni pamoja na miji 12 ya Shirikisho-miji), miji 64 ndogo ya rayon-darasa, na mji maalum wa hali ya kisheria. Hizi zifuatiwa na makazi 257 ya mijini na vijiji 4,620.

* Agdash
* Agjabadi
* Agstafa
* Agsu
* Astara
* Babek
* Baku – mji mkuu na mji mkubwa wa Azerbaijan
* Balakən
* Barda
* Beylagan
* Bilasuvar
* Dashkasan
* Davachi
* Fuzuli
* Gadabay
* Ganja
* Goranboy
* Goychay
* Goygol, zamani Khanlar (Xanlar)
* Hajigabul
* Imishli
* Ismailli
* Jabrayil
* Julfa
* Kalbajar
* Karabakh
* Khachmaz
* Khojavend
* Khyrdalan
* Kurdamir
* Lankaran
* Lerik
* Masally
* Mingacevir
* Nakhichevan
* Naftalan
* Neftchala
* Oguz
* Ordubad
* Qabala
* Qakh
* Qazakh
* Quba
* Qubadli
* Qusar
* Saatly
* Sabirabad
* Shakhbuz
* Shaki
* Shamakhy
* Shamkir
* Şərur
* Shirvan
* Siazan
* Sumqayit
* Tartar
* Tovuz
* Ujar
* Yardimly
* Yevlakh
* Zangilan
      
## Viungo vya nje
Jamii:Miji ya Azerbaijan
Philemon Otieno

**Philemon Omondi Otieno** (alizaliwa 18 Oktoba 1992) ni Mchezaji wa soka wa Kenya ambaye anacheza kama kiungo wa klabu wa Gor Mahia na timu ya taifa ya Kenya.

## Kazi ya kimataifa
Otieno alicheza kwa mara ya kwanza katika Timu ya taifa ya Kenya tarehe 25 Mei 2018 dhidi ya Timu ya taifa ya Eswatini. 

Jamii:waliozaliwa 1992
Jamii:watu walio hai
Jamii:wachezaji mpira wa Kenya
Melissa Ponzio

alt= Melissa Ponzio|thumb|Melissa Ponzio
**Melissa Ponzio** (alizaliwa Agosti 3, 1972) ni mwigizaji wa Marekani, anajulikana kwa kazi yake kama Melissa McCall katika *Teen Wolf* na Karen katika *Walking Dead*. 

Hivi karibuni, Ponzio ameonekana katika *Chicago Fire* kama Donna Robbins.

Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Neto Borges

left|thumb|Huyu ni Neto.
thumb|394x394px|Neto Borges akimkwepa mchezaji wa timu pinzani.
**Vivaldo Borges dos Santos Neto** (anayejulikana kama **Neto Borges**; alizaliwa 13 Septemba 1996) ni mchezaji wa soka wa Brazil aliyecheza kama beki wa kushoto kwa Genk.

## Hammarby IF 
Kabla ya msimu wa 2018, Neto Borges alihamishiwa Hammarby IF katika Allsvenskan. Alisaini mkataba wa miaka mitatu na nusu na klabu ya Sweden.Alicheza ligi yake ya kwanza kwa Hammarby dhidi ya Sirius katika ushindi wa nyumbani wa 3-1, kucheza dakika 90 kamili.

Jamii:Wachezaji mpira wa Brazil
Erik Lamela

thumb|306x306px|Lamela akiwa Tottenham Hotspurs (2016).
**Erik Manuel Lamela** (alizaliwa 4 Machi, 1992) ni mchezaji wa soka wa Argentina ambaye anacheza kama kiungo mshashambulia au winga kwa klabu ya Tottenham Hotspurs na timu ya taifa ya Argentina.

## Maisha 
Alizaliwa huko Buenos Aires nchini Argentina. Alianza kazi yake katika klabu ya River Plate , mwaka 2011 alihamia AS Roma ya Italia kwa ada £ milioni 12. Baada ya misimu miwili ya Serie A kupita alijiunga na Tottenham kwa ada ya £ milioni 25.8 .

Kimataifa tangu mwaka 2011, alikuwa sehemu ya kikosi cha Argentina ambacho kilicheza kombe la dunia 2014,copa america 2015 na kombe la dunia la 2018.

Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1992
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Dylan Sprayberry

**Dylan Muse Sprayberry** (aliyezaliwa Julai 7, 1998) ni mwigizaji wa Marekani anayejulikana kwa kuonekana kama Clark Kent katika filamu ya *Man of Steel* na Liam Dunbar kwenye mfululizo wa *Teen Wolf* kutoka mwaka 2014 hadi 2017.

Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Zinho Gano

thumb|411x411px|Huyu ni Zinho Gano.
**Zinho Gano** (alizaliwa 13 Oktoba 1993) ni mchezaji wa Ubelgiji ambaye sasa anacheza kwa timu ya Genk baada ya kujiunga nayo tarehe 2 Julai 2018 kutoka kwa upande mwingine wa Pro Ligi ya Oostende kwa thamani ya £ milioni 1.62.

## Kazi ya klabu 
Gano ni mshambuliaji wa vijana kutoka Club Brugge KV. Wakati wa msimu wa 2013/14, alifunga mabao sita nje ya michezo 22 ya ligi na upande wa pili wa Ubelgiji ommel UnLited, kwa mkopo kutoka Club Brugge KV.

Jamii:Wachezaji mpira wa Ubelgiji
Omar Borkan Al Gala

alt=Al Gala mnamo 2018|thumb|Al Gala mnamo 2018
**Omar Borkan Al Gala** (alizaliwa Septemba 23, 1989) ni mwanamitindo, mwigizaji na mpiga picha wa Iraq - Falme za Kiarabu. 

Alipata kuwa maarufu zaidi duniani mwaka 2013 baada ya kufukuzwa kutoka Saudia kwa kudai kuwa "mzuri sana", hadithi ambayo ilisambaa sana kwenye vyombo vya habari na mitandao ya kijamii.

Jamii:Watu wa Iraq
Vilyuy

thumbnail|right|280px|Mto Vilyuy
**Vilyuy** ni mto uliopo Urusi; una urefu wa kilometa 2,650 na kuishia katika mto Lena.

## Tazama pia 
* Orodha ya mito ya Urusi

Jamii:Mito ya Urusi
Avengers: Infinity War

**Avengers: infinity war** ni filamu iliyoachiwa mwaka 2018 kama mwendelezo wa filamu za Marvel Studios iliyosambazwa na Walt Disney Studios Motion Pictures. 

Filamu hii ilisimamiwa na  Anthony na Joe Russo, na kuandikwa na  Christopher Markus na Stephen McFeely. Waigizaji katika filamu hiyo ni pamoja na  Robert Downey Jr, Chris Hemsworth, Mark Ruffalo, Chris Evans, Scarlett Johansson, Benedict Cumberbatch, Don Cheadle, Tom Holland, Chadwick Boseman, Paul Bettany, Elizabeth Olsen, Anthony Mackie, Sebastian Stan, Danai Gurira, Letitia Wright, Dave Bautista, Zoe Saldana, Josh Brolin, na Chris Pratt. Katika filamu hii kikundi cha Guardians of the galaxy pamoja na Avengers wanashirikiana ili kumzuia Thanos asiweze kupata mawe matano ya kuendesha maisha katika ulimwengu.

Jamii:Filamu za Marekani
Ishim

thumbnail|right|280px|Sehemu ya mji wa Ishim
**Ishim** ni mto wa Urusi na Kazakhstan wenye urefu wa kilometa 2,450.

## Tazama pia 
* Orodha ya mito ya Urusi

Jamii:Mito ya Kazakhstan
Jamii:Mito ya Urusi
Vila Nova de Gaia

thumbnail|right|280px|Sehemu ya mji wa Vila Nova de Gaia 

**Vila Nova de Gaia** ni mji uliopo Ureno wenye watu 71,225 kwa sensa iliyofanyika mwaka 2006.

## Tazama pia 
* Orodha ya miji ya Ureno

Jamii:Miji ya Ureno
Mohammed Al-Musalami

**Mohammed Saleh Ali Al-Musalami** (kwa Kiarabu: محمد بن صالح المسلمي; anajulikana kama **Mohammed Al-Musalami**; alizaliwa 20 Aprili 1990) ni mchezaji wa Omani ambaye anacheza katika klabu ya cha Dhofar.
     
## Kazi ya klabu
Mnamo tarehe 17 Julai 2013, alikubaliana na mkataba wa mwaka mmoja na Uwanja wa Fanja SC wa 2012-13 Oman Elite League. Mnamo 2 Julai 2014, alikubaliana na mkataba wa mwaka mmoja na Fanja SC.

Jamii:Waliozaliwa 1990
Jamii:watu walio hai
Jamii:wachezaji mpira wa Oman
Rio Tinto (Ureno)

thumbnail|right|280px|Mji wa Rio Tinto (Ureno)
**Rio Tinto** ni mji ulioko Ureno wenye watu 50,646 kadiri ya sensa ya mwaka 2006.

## Tazama pia 
* Orodha ya miji ya Ureno

Jamii:Miji ya Ureno
Mohammed Al-Rawahi

**Mohammed Al-Rawahi** (kwa Kiarabu: محمد بن فرج الرواحي; anajulikana kama **Mohammed Faraj**; alizaliwa 26 Aprili 1993) ni mchezaji wa soka wa Oman ambaye anacheza kwa Al-Wakrah katika Qatari Second Division.

## Kazi ya klabu
Alicheza katika klabu ya Samail Club kutoka mwaka 2008 hadi 2010 katika ligi ya kwanza ya mechi ya Oman Football Association. Mwaka 2010, alisaini mkataba na Club ya Al-Seeb na alicheza nao kwa misimu miwili mfululizo. Mnamo Julai 18, 2013, alisaini mkataba wa miaka miwili na Dhofar S.C.S.C.

Mnamo 6 Julai 2015, alisaini mkataba wa mwaka mmoja na klabu ya al-Nahda ya al-Buraimi. Katika Ligi ya Mtaalamu wa Olimpiki ya 2015-16, Mohammed aliingia katika mwangaza baada ya kufunga bao la ajabu mnamo tarehe 26 Desemba 2015 kwa kupoteza 2-3 dhidi ya watu wa Omani, Dhofar S.C.S.C.

Jamii:waliozaliwa 1993
Jamii:watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Oman
Ivan Fiolić

thumb|Huyu ni Fiolic (2015)
**Ivan Fiolić** (alizaliwa tarehe 29 Aprili mwaka, 1996) ni mchezaji wa soka wa Kroatia anayecheza klabu ya Ubelgiji K.R.C. Genk kama kiungo mshambuliaji.

## Kazi 
left|thumb|334x334px
Fiolić ni kiongozi wa vijana kutoka Dinamo Zagreb. Alifanya Prva HNL yake ya kwanza tarehe 10 Mei 2014 dhidi ya NK Istra 1961 katika kushindwa kwa 2-1 Chini ya kufundishwa na Zoran Mamić.

Fiolić alikopwa kwa uhusiano wa Dinamo NK Lokomotiva ili kupata uzoefu zaidi. Katika msimu wa 2015-16 huko Lokomotiva, Fiolić alifanya maonyesho 35 katika mashindano yote, akifunga mabao nane na kuwa nahodha wa klabu.

Katika msimu wa 2016-17, alikuwa sehemu kubwa ya Lokomotiva kufikia hatua ya wazi ya kufuzu kwa Europa League kwa mara ya kwanza katika historia yake kama alifunga mara tatu katika mechi saba. 

Mwishoni mwa Agosti 2016, Fiolić alikuwa amefanya maonyesho 14 kwa Lokomotiva katika msimu mpya, akifunga mabao manne.Tarehe 29 Agosti 2016, mkopo wa Fiolić ukamalizika na akarejea Dinamo Zagreb baadae alisajiliwa mwaka 2018 na KRC Genk.

Jamii:Wachezaji mpira wa Kroatia
Merlin (Filamu)

thumb|273x273px|Nyota Merlin akiwa pangoni, anatumia uchawi
**Merlin** ni filamu ya kichawi ya Uingereza yenye kufuata mfululizo wa matukio yaliyoulioundwa na Julian Jones, Jake Michie, Julian Murphy, na Johnny Capps. Filamu hii ilitolewa mnamo Agosti 2008 nchini Uingereza na kusambazwa duniani kote, Merlin ni moja kati ya filamu bora za mfululizo duniani muda wote tangu ilipoundwa.

Nyota wa filamu hiyo ni Bradley James kama King Arthur na Colin Morgan kama Merlin. Ilikuwa ikitangazwa kwenye BBC One tangu 20 Septemba 2008 hadi 24 Desemba 2012, filamu hii ina jumla ya sehemu 65.

Wahusika wakuu katika filamu hii ni Colin Morgan kama Merlin,Bradley James kama King Arthur,Angel Coulby kama Guinevere,Katie McGrath kama Morgana, Richard Wilson kama Gaius. 

Jamii:Filamu za Uingereza
Saad Al-Mukhaini

thumb|Saad Al-Mukhaini
**Saad Al-Mukhaini** (alizaliwa 6 Septemba  1987), anayejulikana kama Saad Suhail, ni mchezaji wa soka wa timu ya taifa ya oman ambaye anacheza katika klabu ya Al-Nassr. 

## Kazi ya klabu
Mwaka 2006, alijiunga na klabu ya Al-Oruba SC mwaka 2010,N a baadaye alihamia katika klabu ya Al-Suwaiq ambapo alicheza kwa msimu wa mwaka mmoja kabla ya kusaini katika klabu ya Fanja SC

Mnamo mwaka 2012, alijiunga na Wafalme wa Omani, Dhofar S.C. na pia alicheza hadi mwaka 2013, alirudi katika klabu yake ya zamani iitwayo Fanja SC. Mnamo tarehe 13 Julai 2014, alisaini mkataba wa mwaka mmoja(1) na klabu yake ya kwanza iitwayo Al-Oruba SC.

Jamii:waliozaliwa 1987
Jamii:watu walio hai
Jamii:wachezaji mpira wa Oman
Amparafaravola

thumb|ramani ya Amparafaravola
thumb|Amparafaravola

**Amparafaravola** ni mji ulioko Madagaska. Kwa makadilio ya mwaka 2005 kulikuwa na wakazi 51,520.

## Tazama pia 
* Orodha ya miji ya Madagaska

## Viungo vya nje
Jamii:Miji ya Madagaska
Jamii:Androy
Allianz Parque

alt=Uwanja wa Alianz Parque|thumb|249x249px|Uwanja wa Allianz Parque
**Allianz Parque** ni uwanja uliopo huko São Paulo, Brazil, uliojengwa ili kupokea maonyesho, matamasha, matukio ya kampuni na hasa mechi za soka za timu ya Sociedade Esportiva Palmeiras. Uwanja huo una uwezo wa kupokea watazamaji 43,713.

Ujenzi wa uwanja huo ulianza mwaka 2010 na kukamilishwa mnamo Novemba 2014.

Uwanja huu umekidhi viwango vyote vya FIFA, na hii hufanya uwanjwa kuruhusu kupata mashindano ya michezo muhimu zaidi. 

Jamii:Majengo
Theo Bongonda

thumb|350x350px|Theo Bongonda akiwa mazoezini (2017)
**Théo Bongonda** (alizaliwa 20 Novemba 1995) ni mchezaji wa soka wa Ubelgiji ambaye anacheza kama winga wa kushoto wa klabu ya Zulte Waregem na Timu ya taifa.

## Kazi ya klabu 
### Celta Vigo 
Mnamo tarehe 9 Januari 2015, Bongonda alijiunga katika klabu hiyo kwa mkataba wa miaka minne(4) na nusu katika upande wa La Liga klabu ya Celta de Vigo.
Alicheza mechi yake ya kwanza katika mashindano ya 26, akija kama mbadala wa marehemu Nemanja Radoja katika mechi ambayo walifungwa 1-2 dhidi ya Getafe CF. 

### Trabzonspor 
Mnamo tarehe 15 Juni 2017, Bongonda alijiunga na klabu ya Trabzonspor kwenye mpango wa mkopo wa muda mrefu na baadaye kununuliwa.Hata hivyo alimaliza kuwa kwenye benchi sana.

### Zulte Waregem 
Katika msimu wa uhamisho wa baridi wa msimu wa 2017-2018, Bongonda alirudi Zulte Waregem kwa mkopo. Mnamo 4 Julai 2018, Bongonda alijiunga na Zulte Waregem kwa mkataba wa miaka minne hadi 30 Juni 2022.

Jamii:waliozaliwa 1995
Jamii:watu walio hai
Jamii:wachezaji mpira wa Ubelgiji
Leiria

thumbnail|right|280px|Sehemu ya mji wa  Leiria 

**Leiria** ni mji ulioko Ureno wenye wakazi 46,226 kwa makadirio ya mwaka 2006.                      

## Tazama pia 
* Orodha ya miji ya Ureno    
                                                                 
*Jamii:miji ya Ureno
Sutton Coldfield

thumbnail|right|280px|Kanisa la Holy Trinity katika Mji wa Sutton Coldfield 

**Sutton Coldfield** ni mji wa Uingereza wenye wakazi 105,452 (2011).

## Viungo vya nje
Jamii:Miji ya Uingereza
Aleksander Wolszczan

**Aleksander Wolszczan** (matamshi: [alɛksandɛr vɔlʂt͡ʂan]; alizaliwa Szczecinek, Polandi, 29 Aprili 1946) ni mwanaastronomia kutoka Polandi.

## Maisha ya awali na elimu 
left|thumb|Aleksander Wolszczan
Wolszczan alizaliwa tarehe 29 Aprili 1946 huko Szczecinek iliyoko Polandi; katika miaka ya 1950 familia yake ilihamia Szczecin. Baba yake Jerzy Wolszczan alifundisha uchumi huko Szczecin Polytechnic (Chuo Kikuu cha Teknolojia cha West Pomeranian) na mama yake, Zofia, alifanya kazi kwa Umoja wa Waandishi wa Kipolishi.

Maslahi yake ya awali katika astronomia iliongozwa na baba yake ambaye alimwambia hadithi zinazohusiana na makundi ya nyota. Kama mwenye umri wa miaka saba alikuwa tayari kujifunza misingi ya utaalamu wa astronomia.

Aliweza kuona angani wakati wa usiku kwa kutumia darubini ndogo aliyoitengeneza mwenyewe. Alihitimu kutoka Stefan Czarniecki VI High School huko Szczecin.

## Viungo vya nje 
* Earth Sized Planets Confirmed
* Planet Orbiting a Giant Red Star Discovered with Hobby-Eberly Telescope

Jamii:Wanaastronomia wa Polandi
Utomvu

thumb|250px|Kukusanya utomvu wa mnazi
**Utomvu** ni kiowevu kinachopitishwa katika seli za mimea. Unasafirisha maji na lishe ndani ya mmea.

Kutokana na aina mbili tofauti za seli za mimea, yaani zilemu na floemu, kuna aina mbili za utomvu wa zilemu na utomvu wa floemu.

## Utomvu wa zilemu
Utomvu wa zilemu ni mmumunyo wa maji na homoni, madini na lishe nyingine, Mwendo wake ni kutoka mizizi kuelekea kwenye majani.

## Utomvu wa floemu
Utomvu wa floemu ni mmumunyo wa maji na sukari, homoni na madini. Inashuka kutoka sehemu ambako kabohaidreti na sukari zinalishwa kwenda pale zinapohitajika, yaani kwenye sehemu ambako mmea unakua au sehemu ambako kabohaidreti zinatunzwa kama akiba.

## Matumizi
Watu wametumia aina za utomvu, hasa ya floemu,  tangu kale.

*utomvu wa minazi (na miti mingine ya familia ya Palmae (au: Arecaceae) huwa na sukari nyingi, hutumiwa kutengeza mnazi (aina ya pombe) au pia shira na sukari.
*utomvu wa aina za mikonge umetumika Meksiko sawa na mnazi wa Afrika
*utomvu wa miti ya mipira hutumiwa kutengeneza mpira kwa matairi n.k.
*utomvu wa mibetula hutumiwa na watu wa Urusi na nchi za Baltiki.
*Kanada ni mashuhuri kwa shira kutoka utomvu wa miti ya jenasi Acer (kwa Kiingereza: *maple*)

## Marejeo