New Deal

[thumb|300px|**Juu kushoto:** Mamlaka ya Bonde la Mto Tennessee (Tennessee Valley Authority), sehemu ya mpango wa New Deal, ikisainiwa kuwa sheria mwaka 1933.
**Juu kulia:** (Rais [Franklin D. Roosevelt) alikuwa mhusika mkuu wa New Deal.
**Chini:** Mchoro wa ukutani wa umma uliotengenezwa na mmoja wa wasanii waliokuwa wameajiriwa kupitia programu ya WPA ya New Deal.]]
**New Deal** ilikuwa mfululizo wa mipango, sera, na marekebisho yaliyotekelezwa nchini Marekani kati ya 1933 na 1939 na utawala wa Franklin D. Roosevelt, rais wa 32 wa Marekani, kama mwitikio wa athari za mdororo mkubwa wa kiuchumi (Great Depression). Lengo kuu la New Deal lilikuwa ni kutoa msaada wa haraka kwa wahanga wa mdororo huo, kuchochea urejeshaji wa uchumi, na kuweka msingi wa mageuzi ya kimuundo ili kuzuia mdororo kama huo kutokea tena. Sera hizi zilibadilisha kwa kiwango kikubwa jukumu la serikali ya shirikisho katika maisha ya kiuchumi na kijamii ya raia wa Marekani.

Miongoni mwa hatua za kwanza za New Deal ilikuwa ni kuimarisha sekta ya benki, ambayo ilikumbwa na msukosuko mkubwa wakati wa kuingia madarakani kwa Franklin D. Roosevelt mwaka 1933. Sheria ya Emergency Banking Act ilipitishwa haraka ili kurejesha imani ya wananchi kwa benki, huku serikali ikifunga benki kwa muda na kufanya tathmini ya uendelevu wake. Hatua hii iliambatana na uundaji wa taasisi kama Federal Deposit Insurance Corporation (FDIC), ambayo ilihakikishia amana za wateja na kusaidia kuzuia hofu ya kukimbilia benki.

New Deal pia ilianzisha programu kadhaa za kutoa ajira kwa mamilioni ya Wamarekani waliokuwa hawana kazi. Shirika kama Civilian Conservation Corps (CCC), Public Works Administration (PWA), na Works Progress Administration (WPA) yaliwapa watu ajira kupitia miradi ya ujenzi wa miundombinu, uhifadhi wa mazingira, na huduma za kijamii. Programu hizi zilisaidia kupunguza ukosefu wa ajira na wakati huo huo kujenga misingi ya maendeleo ya kiuchumi, kama barabara, shule, mabwawa, na misitu.

Mageuzi ya sekta ya kilimo pia yalikuwa sehemu muhimu ya New Deal. Agricultural Adjustment Act (AAA) ilianzishwa ili kusaidia wakulima kwa kuwapa ruzuku endapo wangepunguza uzalishaji ili kudhibiti bei ya mazao. Hatua hii ililenga kuongeza kipato cha wakulima ambao walikuwa wameathirika sana na kuporomoka kwa bei za mazao. Aidha, serikali iliingilia kati kutoa mikopo kwa wakulima wadogo kupitia taasisi kama Farm Credit Administration.

Katika ngazi ya kijamii, New Deal ilileta mageuzi makubwa kupitia mpango wa Social Security Act wa mwaka 1935, ambao uliweka msingi wa mfumo wa hifadhi ya jamii kwa wazee, walemavu, na watoto wasio na walezi. Huu ulikuwa ni mojawapo ya mafanikio makubwa ya sera ya kijamii katika historia ya Marekani, na bado unaendelea kuwa sehemu ya msingi ya sera ya kijamii nchini humo hadi leo. Pia, sheria kama National Labor Relations Act (Sheria ya Wagner) zilitambua haki za wafanyakazi kuunda vyama vya wafanyakazi na kufanya majadiliano ya pamoja.

New Deal haikukosa ukosoaji, hasa kutoka kwa wahafidhina waliodai kuwa iliongeza ukubwa wa serikali kupita kiasi, na pia kutoka kwa wale waliodai kuwa haikufanya vya kutosha kushughulikia umaskini wa watu weusi, Wahispania na jamii nyingine za pembezoni. Pamoja na hayo, New Deal ilibadilisha kabisa mtazamo wa wananchi kuhusu jukumu la serikali katika uchumi na ustawi wa jamii. Ilibuni mtindo mpya wa urasimu wa kisasa na kuweka msingi wa kile kilichokuja kujulikana kama welfare state.

Kwa ujumla, New Deal ilikuwa hatua ya kihistoria iliyobadilisha mwelekeo wa Marekani kijamii, kiuchumi, na kisiasa. Ingawa baadhi ya mipango yake haikuendelea baada ya vita kuu ya pili ya dunia, athari zake zilibaki kuwa msingi wa sera nyingi zilizofuata katika karne ya 20 na kuendelea kuwa rejea muhimu kwa sera za kisasa za kijamii na kiuchumi nchini Marekani.
## Tanbihi
## Marejeo
*Leuchtenburg, William E. Franklin D. Roosevelt and the New Deal: 1932–1940. Harper & Row, 1963.
*Schlesinger Jr., Arthur M. The Coming of the New Deal. Houghton Mifflin, 1959.
*Kennedy, David M. Freedom from Fear: The American People in Depression and War, 1929–1945. Oxford University Press, 1999.
*Katznelson, Ira. Fear Itself: The New Deal and the Origins of Our Time. Liveright Publishing, 2013.
*Badger, Anthony J. The New Deal: The Depression Years, 1933–1940. Hill and Wang, 1989.

Jamii:Historia ya Marekani