open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ali Nuhu

**Ali Nuhu Mohammed**  (aliyezaliwa 15 Machi 1974) ni mwigizaji wa Nigeria ambaye ni mkurugenzi mkuu wa sasa wa shirika la filamu la Nigeria. Mohammed ameolewa na Mainuna Garba mnamo 2003 na walikuwa na watoto wawili. Ali Nuhu ni mwigizaji anayefanya kazi katika filamu za lugha ya Kihausa na Kiingereza, na anajulikana pia kama mfalme wa Kannywood au Sarki Ali katika vyombo vya habari. Kannywood ni tasnia ya filamu za Kihausa yenye makao yake makuu Kano, Nigeria. Ali Nuhu ameigiza katika zaidi ya filamu 500 za Nollywood na Kannywood, na amepata tuzo nyingi. Ali Nuhu anatambulika sana kama mmoja wa waigizaji mashuhuri na wenye ushawishi mkubwa zaidi katika historia ya sinema ya Kihausa, pamoja na sinema ya Nigeria, kulingana na idadi ya watazamaji, ukubwa, na mapato. Ameelezewa kama nyota wa filamu za Kihausa aliyefanikiwa zaidi duniani. Rais Bola Tinubu amemteua kuwa Mkurugenzi Mtendaji wa Shirika la Filamu la Nigeria.

## Kazi ya Uigizaji 
Nuhu alianza taaluma yake ya uigizaji kupitia filamu ya mwaka 1999 yenye kichwa *Abin sirri ne*. Anajulikana zaidi kwa nafasi yake katika filamu ya *Sangaya*, ambayo iliibuka kuwa mojawapo ya filamu za Kihausa zenye mapato makubwa zaidi wakati huo. Ali Nuhu pia aligiza katika filamu kadhaa za muendelezo, ikiwa ni pamoja na *Azal*, *Jarumin Maza*, na *Sitanda* na alipata tuzo ya Mwigizaji Bora katika nafasi ya msaada wakati wa *Africa Movie Academy Awards* mnamo 2007. Mnamo mwaka 2019, Nuhu alisherehekea miaka 20 tangu kuingia katika tasnia ya burudani. Ameonekana katika takriban filamu mia tano.

## Marejeo
Jamii:Wasanii wa Nigeria
Alamu Atatalo

**Alamu Atatalo** alikuwa mwanzilishi wa sekere, aina ya muziki wa kitamaduni wa Kiyoruba, mzaliwa wa Ibadan, alikuwa maarufu nchini Yorubaland katika miaka ya 1950 na mapema miaka ya 1960.

## Aina 
Nchini Kuba, **chekeré**, pia hujulikana kama *aggué* (abwe), ni kikapu kikubwa kilichotengenezwa kwa tunda la mwituni (~50 cm urefu, takribani 19.5 inchi) ambacho karibu mwili wake wote umefunikwa kwa nyuzi zenye shanga nyingi za rangi mbalimbali. Kinatumika sana katika muziki wa Afro-Kuba wa kidini na maarufu. Kinaweza kutikisika, kupigwa au kubonyezwa na kutoa aina nyingi ndogo za sauti; kwa upande wa muziki, ni chombo kinachoweza kutoa mitindo mingi zaidi ya maracas.

Nchini Brazili, chombo hiki cha Kiafrika cha kugugumia huitwa **xequerê**. Kinatengenezwa kwa ganda la tikiti mwitu (*cabaça*) lililokatwa katikati kisha kufungwa kwa mtandao ulioingizwa shanga au mipira midogo ya plastiki. Afoxé ni chombo kingine kidogo kinachofanana nacho.

## Marejeo
Jamii:Wasanii wa Nigeria
Ayola

**Abdullah Abubakre** (anajulikana zaidi kama **Ayola**; alizaliwa 9 Desemba 1996) ni mtunzi wa nyimbo na mwimbaji wa Nigeria mwenye makazi yake Kanada, anayejulikana kwa wimbo wake wa Sare Toban ambao ulipata kutambuliwa kwenye TikTok mnamo Desemba 2022. 

## Maisha ya Awali na Elimu 
Ayola alizaliwa katika Jimbo la Osun akalelewa Jimbo la Kwara, Nigeria.

Alisomea biokemia katika Chuo Kikuu cha Ahmadu Bello Zaria, shahada ya uzamili katika famasia katika Chuo Kikuu cha London, na shahada ya pili ya uzamili katika Bioteknolojia ya Tiba katika Chuo Kikuu cha Windsor, Windsor nchini Kanada.

Matokeo ya utafiti wake kuhusu "usafirishaji wa ndani ya jicho (intravitreal delivery)" katika Chuo Kikuu cha London yalikuwa miongoni mwa kanuni kuu zilizotumika katika kuanzisha kampuni ya utafiti ya Uingereza, Optceutics Ltd.

## Kazi 
Mnamo Oktoba 2020, alitoa EP yake yenye kichwa *Scum* kwa ushirikiano na lebo ya muziki ya Windsor.

Tarehe 26 Novemba 2021, alitoa albamu yake ya kwanza yenye kichwa *Conversations Till Dawn* ambayo iliingia kwenye chati za Spotify za Nigeria sambamba na Burna Boy, Asa na Simi.

Mnamo mwaka 2022, aliwekwa miongoni mwa wasanii 10 waliopunguzwa thamani zaidi nchini Nigeria na gazeti la kitaifa *Thenation*.

Mnamo 8 Desemba 2022, kibao cha Ayola *Sare Toban* kiliorodheshwa miongoni mwa nyimbo 10 maarufu zaidi za Kineigeria kwenye TikTok na *Vanguard*.

## Diskografia 
### Albamu 
* *Conversations Till Dawn*

### EP 
* *Scum*

### Single 
* *Bola*
* *Sare Tobon*
* *1974*
* *Femi*

## Marejeo
Jamii:Wanamuziki wa Nigeria
Ayinla

**Waidi Ayinla Yusuf Gbogbolowo** anayejulikana zaidi kama Ayinla Omowura (1933 - 6 Mei 1980) alikuwa mwanamuziki wa Apala wa Nigeria aliyezaliwa Itoko, Abeokuta mwaka wa 1933.

## Disikografia 
Alitengeneza rekodi 22 za LP ambazo zilitolewa na EMI Records (sasa zikijulikana kama *Ivory Records Nigeria*), ambapo 2 kati ya hizo zilitolewa baada ya kifo chake na zimeendelea kusambazwa.

* 1972 – *Sensa ya Taifa*
* 1972 – *Kikombe cha Ushindani ’72*
* 1973 – *Orin Owo Ile Eko (Sheria ya Kodi ya Nyumba Lagos)*
* 1973 – *Kikombe cha Ushindani ’73*
* 1974 – *Kikombe cha Ushindani ’74*
* 1976 – *Owo Udoji*
* *Owo Tuntun*

## Marejeo
Jamii:Wasanii wa Nigeria
Asuquomo

**Emeka Morris Ogbowu**  (amezaliwa 15 Mei, 1993), anayejulikana zaidi kama Asuquomo, ni rapa wa Nigeria-Kanada, mwimbaji na msanii  anayeishi Ottawa.

## Disografia 
**Albamu**

* *Diobu* (2020) - EP
* *OT Riddim* (2020) - EP
* *This That Mo* (2018) - Mchanganyiko (Mixtape)

**Single**

* “Yahweh” (2020)
* “Wide Awake” (2020)
* “Northside” (2019)

## Filamu 
* ''Don't Be Scared (Usiogope)''

## Marejeo
Jamii:Wasanii wa Nigeria
Adesua Etomi

**Tolulope Adesua Etomi-Wellington** (aliyezaliwa 22 Februari 1988) anayejulikana kama Adesua Etomi ni mwigizaji na mjasiriamali kutoka Nigeria.

## Maisha ya awali na Elimu 
Etomi alizaliwa Owerri, Jimbo la Imo, Nigeria, akiwa wa mwisho kati ya ndugu watatu. Baba yake ni mwanajeshi wa asili ya Esan kutoka Jimbo la Edo, na mama yake ni Mhandisi wa asili ya Yoruba.

Etomi alienda shule ya Corona katika Kisiwa cha Victoria, Lagos, kisha akahamia Chuo cha Queen. Alipofikisha umri wa miaka 13, Etomi aliacha Nigeria na kuhamia Uingereza, ambapo alipata diploma katika sanaa za mwili na tamthilia kutoka Chuo cha City Coventry mwaka 2004. Baadaye, mwaka 2006, alijiunga na Chuo Kikuu cha Wolverhampton na kusomea sanaa na utendaji.

## Marejeo
Jamii:Wasanii wa Nigeria
Adekunle Gold

**Adekunle Almoruf Kosoko** (aliyezaliwa 28 Januari 1987), anayejulikana kitaaluma kama Adekunle Gold au AG Baby, ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo wa kiafrika kutoka Nigeria kwa sasa aliyesainiwa katika lebo ya Def Jam Recordings.

### Nyimbo zilizochaguliwa 
* "Sade" (2014)
* "Orente" (2015)
* "Pick Up" (2015)
* "Ready" (2016)
* "My Life" (2016)
* "Call on Me" (2017)
* "Only Girl" featuring Moelogo (2017)
* "Work" (2017)
* "Money" (2017)
* "Ire" (2018)
* "Promise" (2019)
* "Before You Wake Up" (2019)
* "Kelegbe Megbe" (2019)
* "Young Love" (2019)
* "Jore" featuring Kizz Daniel (2020)
* "Something Different" (2020)
* "AG Baby" featuring Nailah Blackman (2020)
* "It Is What It Is" (2021)
* "Sinner" featuring Lucky Daye (2021)
* "High" featuring Davido (2021)
* "Mercy" (2022)
* "5 Star" (2022)
* "5 Star (Remix)" featuring Rick Ross (2022)
* "Party No Dey Stop" featuring Zinoleesky (2023)
* "Omo Eko" (2023)
* "Do You Mind?" (2023)
* "Look What You Made Me Do" featuring Simi (2023)
* "The Life I Chose" (2024)
* "Rodo" (2024)

## Marejeo
Jamii:Wasanii wa Nigeria
Aralola Olamuyiwa

**Aralola Olamuyiwa** (amezaliwa 23 Januari, 1975), anayejulikana kwa jina la kisanii Ara, ni mwimbaji wa kike, mburudishaji, mpiga ngoma, na balozi wa kitamaduni wa Ooni ya Ife.

## Kazi ya muziki 
Alizaliwa katika familia inayopenda muziki na pia kuthamini ubora. Safari yake katika ubora wa muziki ilianza akiwa mdogo sana, na aliandika wimbo wake wa kwanza kabla ya kufikisha umri wa miaka 10.

Kulingana naye, alianza kupiga ngoma akiwa na umri mdogo wa miaka mitano.

Alianza kuimba katika sherehe za familia na matukio ya makampuni hadi kuwa mpiga ngoma mkuu na kuwakilisha shule yake katika mashindano mbalimbali ya kuimba na kwaya, ambapo alishinda tuzo nyingi. Alikiri kwamba upendo wake kwa muziki uliathiriwa na baba yake. Pia alikiri kupiga ngoma katika siku zake za shule ya sekondari.

Alibebwa kwenye mwangaza wa umma mwaka 2000 na video yake ya kwanza iliyoitwa “Which one you dey,” iliyorekodiwa na studio ya Ebenezer kati ya 1998 na 1999.

Pia amefanya maonyesho kwa Malkia wa Uingereza, Bill Clinton, Olusegun Obasanjo, Baraza la Mameya Weusi nchini America, Evander Holyfield, Wesley Snipes na maafisa wa Broadway. Hivi karibuni alishirikiana na 2face Idibia katika kurekodi upya wimbo wa kale wa Ebenezer Obey unaoitwa “Olomi”. Amepewa heshima ya kuingizwa katika *Nigeria Books Of Record*.

## Marejeo
Jamii:Wasanii wa Nigeria
Aramide

**Aramide** ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo wa Afro-soul kutoka Nigeria. Aramide alishinda utendaji bora wa sauti (mwanamke) kwa "Iwo Nikan" katika tamasha la Headies 2015. 

## Marejeo
Jamii:Wasanii wa Nigeria
Andre Blaze

**Andre Blaze Henshaw** (amezaliwa 14 Agosti 1983) ni mhusika wa redio, rapa, mtangazaji wa televisheni na mtayarishaji wa Nigeria.

## Kazi 
### Muziki 
Kama rapa, Blaze alipata umaarufu mapema akiwa mwanachama wa kundi la hip hop la Tuck Tyght lililoko Port Harcourt.

### Redio 
Alifuata nyayo za mwalimu wake Loknan Dombin na kuanza kazi yake ya utangazaji kwenye Rhythm 93.7 FM Port Harcourt. Huko alishikilia nafasi mbalimbali kama Mkuu wa Idara ya Uwasilishaji, mtangazaji wa uendelevu, DJ wa redio na mwenyeji wa vipindi.

### Televisheni 
Baadaye, Blaze aliendeleza kazi yake kwenye televisheni, akawa mwasilishaji wa Nigezie's Top Ten music video countdown. Kati ya mwaka 2008 na 2012, aliongoza vipindi mbalimbali vya televisheni vilivyofanikiwa nchini. Aidha, alishikilia vipindi kama True Search, Battle of the Year na Peak Talent Show. Mnamo Mei 2012, Blaze alistaafu rasmi kazi yake kwenye kituo cha televisheni cha kabeli. Baadaye alikubali ofa ya kuwa mwenyeji wa ''Nigeria's Got Talent*, kipindi cha *reality television'' kilichoendeshwa kwa mfumo wa Got Talent series.

## Marejeo
Jamii:Wanamuziki wa Nigeria
Babyboy AV

**Adindu Victor** (aliyezaliwa 14 Machi 1999), anayejulikana pia kama Babyboy AV au AV, ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka Nigeria.  

## Maisha ya awali 
Adindu Victor alizaliwa katika Jiji la Benin, Jimbo la Edo, kwa baba MIgbo mwenye asili ya Jimbo la Delta na mama MEdo. Alikulia jijini humo katika mazingira yenye mchanganyiko wa tamaduni. Alipata elimu ya juu katika Chuo Kikuu cha Ambrose Alli, ambako alihitimu shahada yake ya kwanza.
## Kazi
Baby Boy AV alihamasishwa na baba yake ambaye alikuwa mwanamuziki na mpiga gitaa, aliyependa sana muziki tangu akiwa mdogo. Alianza rasmi kazi yake ya muziki mwaka 2018 na kufanya uzinduzi mwaka 2020 kupitia wimbo "Temperature," uliochezwa sana kwenye redio na televisheni. Mwaka 2019, alitumbuiza kwenye tamasha maarufu la Felabration, pamoja na matamasha mengine. Katika kipindi cha All-Nighter podcast, alifichua kuwa aliwahi kukaa kwa muda katika nyumba ya Victor AD kabla ya kuachia wimbo wake "Big Thug Boys".

Kwa kuachia wimbo wake rasmi wa kwanza "Big Thug Boys," uliokuwa na video ya muziki iliyotayarishwa na kuongozwa na Dindu, Baby Boy AV alipata umaarufu mkubwa. Muziki wake unachanganya Afrobeat na Dancehall, na umefanikiwa kupata zaidi ya watazamaji milioni 10 kwenye YouTube.

Baada ya kupata umaarufu mwaka 2021, Baby Boy AV aliongoza tamasha la Afro Beach Festival mjini Accra, Ghana, pamoja na Costa Titch na Kofi Kinaata mnamo Desemba 2022.

Ifikapo Juni 2023, aliachia wimbo wake wa kwanza wa mwaka, "Quick Question" baada ya kuandaa mradi wake wa EP.
## Marejeo
Jamii:Wasanii wa Nigeria
CDQ

thumb|CDQ
**Sodiq Abubakar Yusuf** (amezaliwa 6 Mei 1985) maarufu kwa jina lake la kisanii CDQ, ni rapa wa asili wa Nigeria, mwimbaji na mtunzi wa nyimbo anayefahamika zaidi kwa wimbo wake "Nowo E Soke" akimshirikisha Wizkid na Indomie ya Masterkraft ambapo alishirikishwa pamoja na Olamide. 

## Marejeo
Jamii:Wasanii wa Nigeria
Brymo

thumb|Brymo
**Ọlawale Ọlọfọrọ** (aliyezaliwa kama **Olawale Ibrahim Ashimi** tarehe 9 Mei 1986), anayejulikana zaidi kwa jina la kisanii Brymo, ni mwimbaji, mwandishi wa nyimbo, msanii wa sauti, mwigizaji, na mwandishi kutoka Nigeria. Alizaliwa na kulelewa katika Okokomaiko na alianza kurekodi muziki mwaka 1999 akiwa bado shuleni sekondari.

Albamu yake ya kwanza ya studio, Brymstone (2007), ilizalisha wimbo maarufu wa single uitwao "Shawty" na ilichukuliwa kama kazi ndogo. Mwaka 2010, aliingia mkataba wa kurekodi chini ya lebo ya muziki ya Chocolate City, lakini karipotiwa kuvunja mkataba huo takribani miaka mitatu baadaye. Albamu yake ya pili, The Son of a Kapenta (2012), ilizalisha nyimbo maarufu kama "Ara," "Good Morning," na "Go Hard."

Baada ya kuondoka kwa utata kutoka Chocolate City mwaka 2013, Brymo aliacha muziki wa kibiashara na kuhamia muziki wa aina mbadala nchini Nigeria. Kati ya mwaka 2013 na 2018, alitoa albamu nne zilizopokelewa vyema na wakosoaji wa muziki: Merchants, Dealers & Slaves (2013), Tabula Rasa (2014), Klĭtôrĭs (2016), na Oṣó (2018). Albamu hizo mbili za kwanza, Merchants, Dealers & Slaves na Tabula Rasa, zilipendwa sana kama maboresho ya hali ya juu katika muziki wa Nigeria.

Brymo alijiunga na wanamuziki watatu kutoka bendi ya Skata Vibration kuunda bendi ya rock mbadala iitwayo A.A.A, ambayo ilitoa Extended Play (EP) yake ya kwanza yenye jina moja mwaka Agosti 2019. Mwaka 2020, alitoa albamu yenye mtazamo wa kufurahia maisha iitwayo Yellow, pamoja na EP yenye nyimbo tano iitwayo Libel. Albamu Yellow ilikuwa tofauti na mandhari za giza katika albamu yake ya sita, Oṣó, wakati EP Libel ilijibu mada ya madai ya unyanyasaji wa kingono yaliyotokea mitandaoni.

Mnamo Septemba 2021, Brymo alitoa albamu mbili kwa wakati mmoja: 9: Èsan na 9: Harmattan & Winter. Miradi yote miwili ilijumuisha nyimbo za asili za folk na majaribio ya mitindo tofauti ya muziki kama fusion-rock na folk mbadala. Albamu yake ya studio ya kumi, Theta (2022), ilirekodiwa kabisa kwa lugha ya Pidgin ya Nigeria. Mwaka 2022, Brymo alibadili mtazamo wake kama msanii wa sauti, na tangu wakati huo ametoa albamu za sauti kama Mansa (2023) na Petrichor (2025). Albamu yake ya studio ya kumi na mbili, Macabre (2023), ina nyimbo kumi na nne na ameielezea kama "albamu ya reggae inayosikika kwa Kiingereza."

Mbali na muziki, Brymo pia ameandika vitabu Oriri's Plight (2018), Verses (2020), na The Bad Tooth (2022), na ameigiza katika filamu kama Price of Admission (2021) na Elesin Oba, The King's Horseman (2022).

## Marejeo
Jamii:Wasanii wa Nigeria
Brosthrone

**Ogbe Japhet** (aliyezaliwa 15 Desemba 1998) akijulikana pia kama "Brosthrone" ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka Nigeria. [1][2]  
## Marejeo
Jamii:Wasanii wa Nigeria
Bella Shmurda

**Abiola Ahmed Akinbiyi** (aliyezaliwa 27 Januari 1996), anayejulikana kama Bella Shmurda ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka Nigeria.

## Uhisani kupitia Dangbana Republik 
Mwezi Oktoba 2021, Bella Shmurda alijibu video iliyosambaa mtandaoni ikimuonyesha mtoto wa shule ya awali akiimba wimbo wa Olamide na yeye uitwao *Triumphant* kutoka katika albamu ya Olamide *Carpe Diem*. Shmurda aliamua kumfadhili mtoto huyo kwa kumpatia ufadhili wa masomo ya shule ya msingi. Ufadhili huo ulianza rasmi mwezi Novemba 2021.

Aidha, siku ya kuzaliwa kwake mwezi Januari 2022, alitangaza kuwa kupitia kundi lake, angeanzisha mpango wa kuwalisha watu elfu moja wasiojiweza katika jamii ya Ojo ambako alikulia, kila mwaka katika siku yake ya kuzaliwa.

## Marejeo
Jamii:Wasanii wa Nigeria
Asake

**Ahmed Ololade** (anajulikana kama Asake, 13 Januari 1994) ni mwimbaji, rapa na mtunzi wa nyimbo wa Nigeria. 

## Diskografia 
### Albamu za studio 
* *Mr. Money with the Vibe* (2022)
* *Work of Art* (2023)
* *Lungu Boy* (2024)

### Tamthilia zilizopanuliwa (EP) 
* *Ololade* (2022)

## Tuzo na uteuzi 
## Marejeo
Jamii:Wanamuziki wa Nigeria
Boy Spyce

thumb|Boy Spyce
**Ugbekile David Osemeke** (aliyezaliwa 10 Mei 2001), anayejulikana  pia kama Boy Spyce, ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka Nigeria. Alipata kutambuliwa kupitia jalada lake la 2021 la wimbo wa Wizkid "Essence".

## Maisha ya awali 
Boy Spyce alizaliwa Isolo, Lagos State, Nigeria, na ana asili ya Edo State. Alikulia Jakande Estate, Isolo, na kwa elimu ya sekondari alisoma shule ya *Lagos State Model College Kankon*, Badagry. Piani mtoto wa mwisho katika familia ya watoto saba.

## Kazi 
Boy Spyce alianza kazi yake ya muziki mwaka 2019 kwa kuposti nyimbo za cover kwenye mitandao ya kijamii. Mwaka 2021, alipata umaarufu mkubwa baada ya kuposti cover ya wimbo maarufu wa Wizkid "Essence" aliyemshirikisha Tems. Cover hii ilimvutia mwanzilishi wa Mavin Records, Don Jazzy, ambaye alimpa mkataba rasmi wa kurekodi tarehe 14 Aprili 2022.

Baadaye alitoa EP yake ya kwanza yenye jina sawa na jina lake, Boy Spyce, tarehe 15 Aprili 2022. EP hii ilifikia nafasi ya kwanza kwenye chati ya *Apple Music* Nigeria. Emmanuel Esomnofu, akitathmini EP hiyo kwa niaba ya *The Native*, aliisema ni "mkusanyiko wa sauti zenye nguvu na utamaduni" na kwamba ilimpa umaarufu mkubwa msanii huyo mchanga.

Tarehe 7 Mei 2022, wimbo wake "Bad Things" uliingizwa kwenye orodha ya Pulse Nigeria Future Sounds Vol. 6.

Boy Spyce pia alishirikishwa kwenye wimbo maarufu wa Mavin, "Overdose", akiwa pamoja na Crayon na Ayra Starr tarehe 13 Mei 2022. Wimbo huo ulipata umaarufu mkubwa na kuongoza katika orodha ya TheCable ya nyimbo zilizopendekezwa za redio wiki hiyo tarehe 28 Mei 2022.

Mnamo tarehe 29 Mei 2022, Boy Spyce alifichua kwamba ujumbe wa moja kwa moja kutoka kwa Don Jazzy ulimgeuza, ambapo alipokea ujumbe huo siku ya Krismasi mwaka 2019. Hii alikuelezea katika mahojiano na Nigerian Tribune.

Tarehe 30 Mei 2022, alifanya tamasha la pamoja na Glitch Africa Choir kwa wimbo wake uitwao *Nobody*.

Mwezi Novemba 2022, Boy Spyce alitambulishwa pamoja kwa wasanii kama Rema, Ayra Starr, Magixx, Ladipoe, Crayon, Johnny Drille, na Bayanni kwenye wimbo maarufu wa Mavin "Wan Da Mo", ambao ulipata nafasi ya pili kwenye chati ya *TurnTable charts*.

Mwezi Januari 2023, Boy Spyce alitoa wimbo wake wa kwanza wa baada ya EP, ulioitwa "Folake", ambao ulifikia nafasi ya tano kwenye *TurnTable Top 100* ya Nigeria. Wimbo huo ulizalishwa na Sparrq Beatz, na video yake iliyoongozwa na Ahmed Moss imepata maoni zaidi ya milioni 5 kwenye YouTube hadi Januari 2024.

Tarehe 24 Januari 2023, *OkayAfrica* alimtaja Boy Spyce kama mmoja wa wasanii chipukizi wa kufuatilia mwaka 2023, akiwemo pia Khaid na Odumodublvck.

Tarehe 7 Desemba 2023, alitoa wimbo "Pepe" ulioingia nafasi ya 23 kwenye *TurnTable* Nigeria Top 100 tarehe 12 Januari 2024, na kuingia nafasi ya 13 kwenye orodha ya *Top Streaming Songs* tarehe 18 Januari 2024.

## Marejeo
Jamii:Wasanii wa Nigeria
Blaqbonez

**Emeka Akumefule** (anajulikana kitaalamu kama **Blaqbonez**; amezaliwa 29 Januari 1996) ni rapa na mwimbaji kutoka Nigeria aliye chini ya lebo ya muziki Chocolate City.

Blaqbonez anafahamika kwa mtindo wake wa kipekee wa rap na ubunifu wa hali ya juu. Mwaka 2019, alitajwa na The New York Times kama mmoja wa kizazi kipya cha wanamuziki wa Nigeria. Pia amejulikana kwa kauli yake yenye utata ya kujiita “Rapa Bora Afrika” (kwa kifupi BRIA), jambo lililozua mjadala mkubwa katika tasnia ya hip hop ya Nigeria kati ya Julai na Septemba 2019.

Baada ya kujijengea kundi la mashabiki waaminifu katika muziki wa rap, Blaqbonez alitoa albamu yake ya kwanza, Sex Over Love, ambayo ilipokelewa kwa shangwe na hadhira iliyokuwa tayari kuikubali. Mtindo wake usio wa kawaida pamoja na utu wake wa ucheshi uliwavutia vijana wengi, na kumletea sapoti kutoka kwa wasanii wakubwa kama Wizkid na Burna Boy.

## Maisha ya awali na kazi 
Emeka Akumefule alizaliwa tarehe 29 Januari 1996 katika familia ya Waigbo, akihusiana kwa karibu na utamaduni wa Wayoruba na Waurhobo nchini Nigeria. Anatoka jimbo la Imo, lililoko kusini mashariki mwa nchi, eneo linalokaliwa zaidi na kabila la Igbo. Alilelewa na mama yake, ambaye ni mchungaji, katika mazingira yenye mchanganyiko wa tamaduni za Yoruba na Urhobo. Baadaye alisomea Uhandisi wa Kompyuta katika Chuo Kikuu cha Obafemi Awolowo.

Akiwa na umri wa miaka 13, Blaqbonez aligundua uwezo wake wa kurap kwa bahati. Hii ilitokea alipokuwa akisikiliza redio na binamu yake, ambapo wimbo wa rapa wa miaka 12 ulipigwa. Binamu yake alimshawishi aunde beti zake mwenyewe kwa kuwa alikuwa akipenda kukosoa marapa. Baada ya dakika chache, alishatunga beti kamili za ubeti mmoja, na hapo safari yake ya muziki ikaanza.

Mwaka 2011, alianza kushiriki katika mapambano ya rap ya chini kwa chini. Mwaka uliofuata, akiwa na umri wa miaka 16, alishinda shindano la Terry Tha Rapman linaloitwa Zombie Competition, akiwashinda zaidi ya marapa 3000. Mwaka huohuo, alishirikishwa kwenye mchanganyiko wa nyimbo wa Terry wa mwaka 2012 uitwao World Domination, uliowaleta pamoja wasanii maarufu wa Nigeria kama Olamide, Vector, Mode 9, na Spellz. Miaka mitano baadaye, alimshirikisha Terry kwenye moja ya nyimbo zake.

Blaqbonez pia ameshika nafasi ya pili katika mashindano ya King Kong ya Vector, akashinda Rhythm FM Freestyle Fury na kutangazwa kuwa Msanii wa Mwezi wa Rhythm FM. Amekuwa kapteni wa darasa la Hennessy Vs, akashiriki kwenye blast cypher ya Soundcity TV, na kutoa mkusanyiko wa nyimbo CTAT (Cassette Tapes and Tvs) uliopata zaidi ya usikilizaji na upakuaji 60,000. Hii ilikuwa kazi yake ya tatu baada ya Hip-Hop in Blaq na The Unfinished EP.

*The Guardian* ilimtaja kama “anayebeba mwenge wa rap ya Nigeria” na mnamo 2 Januari 2019, gazeti hilo hilo lilimorodhesha miongoni mwa “Wasanii 10 wa Kuangaliwa 2019”.

Blaqbonez alitunukiwa tuzo ya Rapa Bora wa Afrika Magharibi katika hafla ya kwanza ya *Creative-Africa Hip Hop Awards*. Pia alishika nafasi ya pili katika orodha ya jarida hilo ya Marapa 50 Bora Afrika kwa mwaka 2021.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Nigeria
Jamii:Waigbo
Blackface Naija

**Ahmedu Augustine Obiabo**  anayejulikana kwa jina lake la kisanii Blackface Naija au Blackface, ni mwimbaji wa dancehall wa Nigeria, mwimbaji wa reggae, na mtunzi wa nyimbo.

## Katika Plantashun Boyz 
Blackface alikuwa mwanachama mwanzilishi wa bendi ya muziki ya Nigeria iitwayo Plantashun Boyz, ambayo aliianzisha mwaka 2000 pamoja na 2Baba na mwanamuziki Chibuzor Oji (anayetambulika zaidi kwa jina la Faze). Blackface na 2Baba walikutana wakati wakisoma sekondari huko Jimbo la Benue.
Faze alijiunga nao muda mfupi baadaye huko Enugu.

Bendi hiyo ilitoa albamu mbili zilizofanikiwa: Body and Soul mwaka 2000 na Sold Out mwaka 2003. Mwaka 2004 bendi ilivunjika, lakini ikaja kuungana kwa muda mfupi mwaka 2007 na kutoa albamu nyingine moja, Plan B.

Ingawa Blackface aliendelea kuwa na uhusiano mzuri na Faze, mvutano kati yake na 2Baba uliendelea kuongezeka, hasa kuhusiana na haki za wimbo *African Queen*.

## Kazi ya Pekee 
Baada ya *Plantashun Boyz* kuvunjika mwaka 2004, Blackface alianza kazi ya muziki kama msanii wa kujitegemea. Albamu yake ya kwanza ya hip hop, Ghetto Child, ilitolewa mwezi Mei 2004, ikishirikisha wasanii mbalimbali. Albamu hiyo ilijumuisha wimbo “Hard Life” aliouimba pamoja na Alabai kama wimbo wa kwanza kutolewa. Pia alirekodi albamu kamili kwa kikundi chake, D Tribunal, iitwayo What We Are.

Baada ya Ghetto Child, alitoa albamu nyingine kadhaa zikiwemo Evergreen, Jungle Fever, Me, Musiq and I, Dancehall Business, na albamu iliyokuwa ikitarajiwa, Defender.
Wawili hao walikubaliana kutengana huku wakisubiri taratibu za talaka.

## Marejeo
Jamii:Wasanii wa Nigeria
Olubankole Wellington

thumb|Picha ya Olubankol
**Olubankole Wellington** (maarufu kwa jina lake la kisanii Banky W anatajwa katika filamu kama Banky Wellington; amezaliwa Marekani, 27 Machi 1981) ni mwimbaji, rapa, mwigizaji, mjasiriamali na mwanasiasa mwenye asili ya Nigeria.

## Maisha ya awali 
Familia yake ilirejea Nigeria alipokuwa na umri wa miaka mitano. Alianza kuimba akiwa mdogo katika kwaya ya kanisa lao. Kabila lake ni la Wayoruba.

## Elimu 
Wellington alipata elimu yake ya msingi jijini Lagos, Nigeria. Baadaye alisoma katika Shule ya Sekondari ya Home Science Association kwa elimu ya sekondari. Kisha alirejea kuendeleza masomo yake ya juu katika chuo cha Rensselaer Polytechnic Institute, New York, Marekani, kwa ufadhili wa masomo. Akiwa chuoni, mnamo mwaka 2002, alianzisha lebo ya muziki ya Empire Mates Entertainment (E.M.E). Pia aliwahi kufanya kazi katika GlobalSpec.

Mnamo mwaka 2009, aliondoka Marekani na kurejea Nigeria, ambako alianzisha rasmi lebo yake ya muziki jijini Lagos kwa kuwasaini wasanii kama Niyola, Shaydee, Skales, na Wizkid. Mnamo mwaka 2005, alitoa albamu yake ya kwanza ya studio iitwayo *Back in the Building*. Wimbo wake wa kwanza ulikuwa Ebute Metta.

Wellington pia ndiye aliyeandika wimbo wa kwanza wa matangazo wa kampuni ya simu ya *Etisalat Nigeria* ulioitwa "0809ja for Life".

## Albamu na Rekodi 
**Albamu za studio**
**Back in the Building* (2006)
**Mr. Capable* (2008)
**The W Experience* (2009)
**R&BW* (2013)
**Songs About U* (2017)
**The Bank Statements* (2021)
**EPs**
**Undeniable* (2003)

**Albamu za mkusanyiko**
* *Empire Mates State of Mind* (2012)

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Nigeria
Jamii:Waliozaliwa 1981
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wayoruba
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Bnxn

**Daniel Etiese Benson** (aliyezaliwa 14 Mei 1997), anayejulikana pia kama Bnxn na awali akijulikana kama Buju,ni mwimbaji wa Afro-fusion kutoka Nigeria, mtunzi wa nyimbo na mtayarishaji wa nyimbo.

## Maisha ya awali 
Daniel Etiese Benson alizaliwa mjini Lagos, Nigeria. Asili yake ni jimbo la Akwa Ibom, na alikulia Gbagada pamoja na familia yake kabla ya kuhamia Ogun State. Benson alipata msukumo wa mapema katika muziki wa Afropop kupitia wasanii wa Nigeria kama 2Baba alipokuwa mtoto, na amemtaja Burna Boy kama chanzo kikuu cha hamasa ya kuwa msanii wa muziki.

## Kazi 
Bnxn alitoa EP yake ya kwanza, Sorry I'm Late, tarehe 27 Oktoba 2021 chini ya usimamizi wa T.Y.E/EMPIRE. EP hiyo iliwashirikisha wanamuziki wa Highlife wa Nigeria, The Cavemen, na watayarishaji kama Steph, Perlz, Denzl, Timi Jay, na Rexxie. Ilikamilishwa kwa mchanganyiko na mastering ya Vtek na Poppil. Motolani Alake wa Pulse Nigeria aliielezea kama kazi inayojikita kwenye "kujiamini, ushindi, na faraja".

Mnamo tarehe 30 Novemba 2021, Buju alifanya onyesho lake la kwanza jijini London, likiwa mwanzo wa ziara yake ya Sorry I'm Late. Tarehe 22 Desemba 2021, aliandaa tamasha lake la kwanza lililouzwa tiketi zote, ambalo pia lilikuwa tamasha lake la kwanza mjini Lagos. Tamasha hilo lilifanyika katika Ukumbi wa Balmoral Convection, Lagos.

Mwaka 2022, Buju alibadilisha rasmi jina lake kuwa BNXN ili kuepuka kuchanganywa na Buju Banton na pia kuimarisha chapa yake binafsi. Mwezi Machi 2022, alishirikiana na Pheelz katika wimbo wa Finesse, ulioshika nafasi ya 52 kwenye Chati Rasmi za Uingereza. Mwezi Julai 2022, alishirikiana na Jae5 na rapa wa Uingereza Dave kwenye wimbo wa Propeller, ambao uliingia kwenye chati za Uingereza katika nafasi ya 38.

Tarehe 24 Agosti 2022, Bnxn alitoa EP yake ''Bad Since '97*, iliyomshirikisha Wizkid, Olamide na Wande Coal. Tarehe 4 Septemba 2022, alishinda tuzo ya *The Headies 2022* katika kipengele cha Msanii Anayeinukia Zaidi (Next Rated) katika hafla iliyofanyika kwenye *Cobb Energy Performing Arts Centre'', Atlanta, Georgia, Marekani.

Mnamo tarehe 4 Oktoba 2023, Bnxn alitoa albamu yake ya kwanza, Sincerely, Benson, yenye nyimbo kumi na tano na ushirikiano na wasanii kama Headie One na Popcaan.

Mwaka 2024, Bnxn alishirikiana na msanii Ruger kutoa EP ya pamoja iliyoitwa RnB, ikiwa na nyimbo saba. Mradi huo uliwashangaza mashabiki kutokana na historia ya uhasama kati yao.

## Disokografia 
### Albamu za studio 
*Sincerely, Benson (2023)

*Captain (2025)
## Marejeo
Jamii:Wasanii wa Nigeria
Dagrin

**Oladapo Olaitan Olaonipekun** (25 Oktoba 1984 – 22 Aprili 2010), maarufu kwa jina la kisanii **Dagrin**, alikuwa rapa kutoka Jimbo la Ogun, Nigeria.

Dagrin alitambulika kama mmoja wa wasanii wa kwanza walioweka msingi wa muziki wa rap ya asili kwa kutumia lugha mama nchini Nigeria. Anaonekana kuwa mmoja wa marapa bora zaidi katika historia ya muziki wa hip hop nchini humo.

Filamu ya maisha yake yenye jina la *Ghetto Dreamz* ilitolewa mwezi Aprili mwaka 2011 kama kumbukumbu ya mchango wake katika sanaa ya muziki wa mitaani na maisha ya vijana wa mtaani Nigeria.

## Maisha ya Awali 
Olaonipekun alizaliwa katika mtaa wa Meiran, eneo la Alagbado, jimbo la Lagos, Nigeria.

## Kifo
Dagrin alifariki dunia tarehe 22 Aprili 2010, kutokana na ajali ya gari aliyoipata jijini Lagos. Kifo chake kilisababisha majonzi makubwa miongoni mwa mashabiki wa muziki na wanamuziki wenzake, kwa kuwa alikuwa na mchango mkubwa katika kukuza rap ya asili kwa lugha ya [Yoruba.

## Urithi
Dagrin anaendelea kukumbukwa kama msanii aliyeleta mapinduzi ya muziki wa rap nchini Nigeria kwa kutumia lugha ya mama. Ameelezwa kuwa aliwafungulia njia wasanii kama Olamide, Asake, na wengine wengi waliokuja baadaye.

## Viungo vya Nje
* 

## Marejeo
Jamii:Wasanii wa Nigeria
Da Emperor

**Fasasi Mobolaji Gaius**, anayejulikana kama **Da Emperor**, ni rapa wa asili ya Kiafrika kutoka Nigeria, pia ni muigizaji na mtunzi wa nyimbo. Ana asili ya kifamilia kutoka Jimbo la Ogun, Nigeria.

Anaimba kwa lugha yake ya asili ya Kiyoruba, na pia hutumia Kipijini na Kiingereza.

Da Emperor ametunga nyimbo na wasanii kama Gabriel Afolayan, Small Doctor, na Oritse Femi.

Alitoa nyimbo yake ya pili rasmi iitwacho "Firewood", ambayo ailimshirikisha Oritse Femi. Hii ilifuatwa na nyimbo kama vile "Shake it" na "I'm a Sinner".

Mnamo tarehe 3 Septemba 2021, Da Emperor alipewa wadhifa wa Balozi wa Utalii na Bodi ya Utalii ya Jimbo la Bauchi.

## Marejeo
Jamii:Wasanii wa Nigeria
Cynthia Morgan

**Cynthia Ikponmwenosa Morgan** (anajulikana zaidi kwa jina lake la kisanii la awali **Cynthia Morgan**, na sasa anatumia jina jipya la kisanii **Madrina**; alizaliwa 23 Septemba 1991) ni mtunzi wa nyimbo na mwimbaji kutoka nchini Nigeria. Muziki wake ni mchanganyiko wa pop, hip hop, dancehall na rap.

Alipata umaarufu baada ya kutoa nyimbo mbili zilizojulikana kwa jina la "Don't Break My Heart" na "Lead Me On", ambazo zilipata usikilizwaji mkubwa kwenye vyombo vya habari na mapokezi mazuri kutoka kwa wakosoaji wa muziki. Cynthia alianza kuigiza kwa mara ya kwanza mwaka 2016 katika filamu ya Nollywood iliyoitwa "The Wrong Number" iliyoongozwa na Saint Joseph Ovensehi, pamoja na kwenye filamu ya vichekesho ya AY iitwayo *A Trip to Jamaica*.

## Marejeo
Jamii:Wanamuziki wa Nigeria
CKay

thumb|CKay
**Chukwuka Chukwuma Ekweani** (anajulikana zaidi kwa jina lake la kisanii Ckay; alizaliwa 16 Julai 1995) ni mwimbaji, mtunzi wa nyimbo na mtayarishaji wa rekodi wa Nigeria aliyesainiwa na rekodi lebo ya Boyfriend Music, Warner Music Africa (zamani kama Warner Music Afrika Kusini) na Atlantic Records. Alikuwa amesainiwa awali na Chocolate City, ambayo ni sehemu ya huduma za usambazaji huru chini ya Warner Music Group – ADA. Wimbo wake wa kimataifa "*Love Nwantiti*", unaojulikana pia kama *"Love Nwantiti (Ah Ah Ahh)"*, ulitolewa mwaka 2019 na Chocolate City.

Mnamo 29 Machi 2022, wimbo huo uliingia nafasi ya kwanza kwa mara ya kwanza, kufuatia uzinduzi wa chati ya *Billboard Afrobeats*. Mnamo 9 Mei 2022, ulikuwa wimbo wa kwanza kabisa kutoka Afrika kufikisha zaidi ya mara bilioni moja kusikilizwa kwenye Spotify, na tangu hapo umetajwa kama *“wimbo mkubwa zaidi katika historia ya muziki wa Afrika”*. Asa Asika alimsaini Ckay chini ya usimamizi wa The Plug, akiwa meneja wake katika kipindi cha mwanzo cha kilele cha mafanikio yake ya kimataifa.

## Maisha ya awali 
Chukwuka Ekweani alizaliwa mjini Kaduna, jimbo lililopo katika kanda ya kaskazini-magharibi mwa Nigeria. Yeye ni kabila la Igbo kutoka Jimbo la Anambra, linalopatikana kusini mashariki mwa Nigeria. Upendo wake kwa muziki ulisukumwa na baba yake, ambaye alikuwa kiongozi wa kwaya katika kanisa lao la mtaa.
Alipokuwa akikua, aliguswa na ala za muziki, Baadaye, rafiki yake alimjulisha kwa programu ya kutengeneza muziki iitwayo Fruity Loops.
Chukwuka alianza taaluma yake ya muziki kama mwanachama wa bendi iliyoundwa na yeye pamoja na wanakundi wengine wawili, kabla ya kuanza safari yake ya pekee kama CKay.

## Marejeo
Jamii:Wanamuziki wa Nigeria

Jamii:Waigbo
Charly Boy

**Charles Chukwuemeka Oputa** (maarufu kama **Charly Boy**; amezaliwa 19 Juni 1950) ni mwimbaji-mtunzi wa nyimbo, mtangazaji wa televisheni, mwigizaji, na mtayarishaji kutoka Nigeria.

## Maisha Ya Awali
Mwana wa pili wa aliyekuwa Jaji wa Mahakama ya Juu Chukwudifu Oputa,  ni mzaliwa wa Oguta katika familia ya Wakatoliki, na ni binamu wa mwanamuziki wa Uswidi Dr. Alban. 

## Marejeo
Jamii:Wasanii wa Nigeria

Jamii:Waigbo
Chinyere Udoma

**Chinyere Udoma** (alizaliwa Ibadan, 1976) ni mwanamuziki wa nyimbo za Kiinjili wa Nigeria, mwimbaji na mtunzi wa nyimbo anayefahamika zaidi kwa kuimba muziki wa injili wa Kiigbo.

## Maisha ya awali na elimu 
Chinyere Udoma alipata elimu yake ya mawasiliano ya umma katika Chuo Kikuu cha Nigeria. Pia ni mzawa wa kabila la Waigbo. Alianza huduma ya uimbaji kama mwimbaji wa kwaya katika Kanisa Katoliki la Mtakatifu Maria, Nnokwa, ambako alitambulika kwa kipaji chake cha muziki.

## Maisha binafsi 
Udoma ameolewa na Ifeanyi Akaekpuchionwa, ambaye alisema walikutana katika mkutano wa injili (crusade). Albamu yake ya kwanza, ''Agu N'eche mba,* imepongezwa katika elimu ya muziki wa kisasa ya Afrika, ikielezewa kama "Christology."
Mnamo 2022, The Stone Magazine alimpa tuzo ya Mwimbaji Bora wa Injili wa mwaka kwa Kaskazini Mashariki mwa Nigeria.

Alipendekezwa kama mwimbaji bora wa jukwaa wa mwaka wa 2023 katika tuzo za CLIMA AFRICA.

## Orodha ya Muziki 
### Albamu 
* *Idighi Ajo Njo* (1999)
* *Agu N’eche Mba* (2000)
* *Divine Praise* (2001)
* *Evergreen Worship* (2001)
* *Chim Si Afo N’afo Goziem* (2002)
* *Omeokachie* (2002)
* *Chim Mechiri Akwukwo* (2003)
* *Pure Praise* (2005)
* *Pure Praise 2* (2008)
* *Wind of Glory* (2009)
* *Adim Well Loaded* (2010)
* *It’s Done (Omewo Ya)* (2013)
* *Marvelous God* (2016)
* *Manifestation Time (Udo Di)* (2016)
* *Endless* (2019)
* *Merciful God* (2021)
* *Walk With Jesus* (2021)
* *Eze Mmuo (ENDLESS WALK WITH JESUS RELOADED)* (2023)

### EPs 
* *Year Of Blessing* (2024)

### Nyimbo Moja 
* *Agu N'eche mba*

* *Adim Well Loaded*
* *Pure Praise*
* *Wind Of Glory*
* *To You Be All The Glory*
* *Jesus Surprise Me*
* *Come and See*
* *The Marvelous God*
* *Jehovah Mara Over*
* *Oke Ebube*
* *Chimamaka*
* *Imenem*
* *Ebenebe*
* *Eze Abata''
## Viungo Vya Nje
* Kumbukumbu Za Nyimbo za Chinyere Udoma  

## Marejeo
Jamii:Wanamuziki wa Nigeria
Chike

thumb|Chike, Potrait
**Chike Ezekpeazu Osebuka** (maarufu kama **Chike** tu; alizaliwa 28 Januari 1993) ni mwimbaji wa Nigeria, mtunzi wa nyimbo na mwigizaji. Alipata umaarufu kama mshiriki wa *Project Fame West Africa*. Aidha, alionesha kipaji chake katika *The Voice Nigeria*, ambako alishika nafasi ya pili katika msimu wa kwanza. Chike alijitosa katika uigizaji kwa kufanya onyesho lake la kwanza kama Mayowa Badmus katika tamthilia ya Africa Magic Showcase iitwayo *Battleground*. Pia alionekana kwenye filamu *Gang of Lagos*, akicheza kama Ify.

Chike alitoa albamu yake ya kwanza ya studio, *Boo of the Booless*, mnamo tarehe 14 Februari 2020. Albamu yake ya pili ya studio, ''The Brother's Keeper'', ilitolewa mwaka 2022.

Chike ni mwimbaji, mtunzi wa nyimbo na muigizaji kutoka Nigeria. Mtindo wake wa muziki ni mchanganyiko wa R&B, soul na Afro-pop. Chike alipata umaarufu kupitia wimbo wake maarufu “Amen” na tangu hapo ametoa nyimbo na albamu kadhaa zilizofanikiwa.

Muziki wa Chike unajulikana kwa sauti yake yenye hisia na roho, na amesifiwa kwa upeo wake wa sauti pamoja na uwezo wa kuandika nyimbo. Pia ameteuliwa kwa tuzo kadhaa za muziki, ikiwemo Headies na Nigerian Entertainment Awards.

Kama muigizaji, Chike ameonekana kwenye filamu na vipindi kadhaa vya televisheni vya Nigeria, ikiwemo mfululizo maarufu wa TV “BattleGround”.

## Maisha ya awali na elimu 
Chike ni mzaliwa wa Onitsha, Jimbo la Anambra katika eneo la kusini mashariki mwa Nigeria na ni mmoja kati ya watoto wanne. Uamuzi wa Chike wa kufuata taaluma ya muziki uliathiriwa na familia yake. Yeye ni mhitimu wa Covenant University akiwa na shahada ya kwanza katika Uhandisi wa Kompyuta.

## Marejeo
## Viungo vya nje
*Ukurasa wa Chike katika ukurasa wa DSTV Sauti ya Nigeria

Jamii:Wasanii wa Nigeria
DJ Lambo

**Olawunmi Okerayi**, anayejulikana kwa jina la kisanii kama **DJ Lambo**, ni DJ wa muziki kutoka nchini Nigeria. Wimbo wake "Drank" ulitayarishwa na Reinhard na ulipokea maoni chanya kutoka kwa wakosoaji pamoja na kupata mzunguko mkubwa wa uchezaji kwenye redio. Alisainiwa na Loopy Music mwaka 2013 kabla ya kampuni hiyo kuunganishwa na Chocolate City mwaka 2015. Alishinda tuzo ya DJ Bora (Mwanamke) kutoka City People Entertainment Awards mwaka 2016.  
*Nigerian Entertainment Today* (NET) ilimtaja kama mmoja wa madj watano wa Nigeria wa kuangaliwa kwa karibu mwaka 2015.  

Mwaka 2017, DJ Lambo alikuwa miongoni mwa madj wachache waliochaguliwa kucheza muziki katika sherehe ya Jumamosi ya msimu wa pili wa *Big Brother Naija*, sehemu ya kipindi cha mchezo wa uhalisia *Big Brother Nigeria*.

## Marejeo
Jamii:Wasanii wa Nigeria
Chinko Ekun

thumb|Chinko ekun
**Oladipo Olamide Emmanuel** (anajulikana kama Chinko Ekun, alizaliwa Ikeja, Jimbo la Lagos, Nigeria, 13 Septemba 1993) ni mwanamuziki wa rapa na mtunzi wa nyimbo kutoka Nigeria.

## Maisha ya Awali 
Chinko Ekun alizaliwa katika familia yenye watoto watatu, ambapo yeye ni mtoto wa pili. Yeye ni mzaliwa wa Ikare, Jimbo la Ondo, Nigeria.

## Elimu 
Chinko Ekun alisoma Shule ya Awali na Msingi ya Blessing, Oshodi, Jimbo la Lagos na Shule ya Awali na Msingi ya Remade, Igando, Jimbo la Lagos. Aliendelea na masomo ya sekondari katika Shule ya Upili ya Baptist Model, Ijegun, Lagos. Alifanya Huduma ya Taifa ya Vijana (NYSC) katika Jimbo la Lagos.

## Kazi yake 
### 2011–2014: Mwanzo wa kazi ya muziki 
Chinko Ekun alianza kukuza mapenzi ya muziki akiwa na umri wa miaka 7. Akiwa mwaka wa kwanza chuoni, alionesha shauku ya muziki wa kibiashara na rap. Alianza rasmi kazi yake ya muziki mwaka 2011, akichapisha video za “freestyle” kwenye Instagram. Mwaka 2013, alitoa wimbo wake wa kwanza rasmi ulioitwa "Ekun". Mwaka 2014, alishirikishwa katika albamu ya muziki ya Olamide *Street OT* kwenye nyimbo "100 To Million", "Bang" na "Usain Bolt".
Alionekana pia kwenye Olamide Live In Concert (OLIC) 2014, ambako alifanya maonesho ya “freestyle”.
Chinko Ekun huimba kwa Kiingereza, Pidgin na Kiyouruba, akijikita zaidi kwenye muziki wa Hip hop.
Jambo la kuvutia kuhusu wasifu wa Chinko Ekun ni jina lake ambalo limetokana na maneno mawili: "Chinko", kwa sababu aliambiwa anaonekana kama Mchina alipokuwa chuoni, na "Ekun", kwa kuwa ndilo jina la wimbo wake wa kwanza rasmi.

### 2015–sasa: YBNL Nation na Dek-Niyor Entertainment 
Mwaka 2015, Chinko Ekun alijiunga na YBNL Nation ya Olamide. Mnamo 25 Februari 2015, alitoa nyimbo zake za kwanza rasmi kupitia YBNL Nation zilizojulikana kama "Alejo Oran" na "Emi Na Re".
Muda mfupi baada ya mwaka mmoja, aliachana na lebo hiyo baada ya mkataba wake kumalizika, pamoja na wasanii wenzake Adekunle Gold na Viktoh.
Mwaka 2017, alijiunga na Dek-Niyor Entertainment, lebo ya muziki yenye makao yake Dubai.

Mnamo 13 Septemba 2018, alitoa wimbo "Able God" akiwa na Zlatan na Lil Kesh.
Wimbo huu ulimletea tuzo yake ya kwanza ya The Headies kama “Msanii Bora wa Street Hop” katika The Headies 2019.
Wimbo huo pia uliteuliwa kama “Wimbo Maarufu wa Mwaka” kwenye Tuzo za Muziki za City People 2019.
Hatimaye, uliibuka mshindi wa “Wimbo wa Mtaa wa Mwaka” kwenye Tuzo hizo mwaka huo.

## Marejeo
Jamii:Wanamuziki wa Nigeria
Dice Ailes

thumb|Dice ailes
**Shasha Damilola Alesh** anayejulikana zaidi kwa jina lake la kisanii Dice Ailes, ni mwimbaji wa Nigeria, mtunzi wa nyimbo na rapa. Mnamo Julai 2014, alisaini mkataba wa rekodi na lebo ya Chocolate City. 

## Maisha ya Awali na Elimu 
Alisoma nchini Nigeria katika shule ya Lagooz College, kisha akasoma katika Jamhuri ya Benin na Ghana. Baadaye alihamia nchini Canada ambako alijiunga na Chuo Kikuu cha York na ndipo alianza rasmi taaluma yake ya muziki. Hata hivyo, alihamia tena nchini Nigeria baada ya kusaini mkataba na Chocolate City mwaka 2014.

## Marejeo
Jamii:Wasanii wa Nigeria
Di'Ja

**Hadiza Blell**, ambaye sasa ni Hadiza Blell-Olo, anayejulikana zaidi kwa jina lake la kisanii Di'Ja, ni mwimbaji wa Nigeria kwa sasa amesainiwa na lebo ya Mavin Records.

## Maisha ya Awali na Elimu
Di'Ja ameishi katika nchi za Nigeria, Sierra Leone, Marekani na Kanada. Mama yake, Asma'u Blell, anatoka Nigeria na baba yake, Balozi Joseph Blell, anatoka Sierra Leone.

Di'Ja alipata stashada ya pamoja katika fani za baiolojia na saikolojia.

## Marejeo
Jamii:Wasanii wa Nigeria
Winston Francis

**Winston Francis** (anajulikana pia kama **Mr Fix It**; alizaliwa 1943) ni mwimbaji kutoka Jamaika ambaye alianza kazi yake ya muziki katika miaka ya 1960.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Jamaika
Jamii:Waliozaliwa 1943
Lutan Fyah

[thumb|Lutan Fyah akiwa Roma, Borgerhout, [Ubelgiji mwaka 2023.]]
**Anthony Martin** (anajulikana zaidi kama **Lutan Fyah**, alizaliwa 4 Desemba 1975) ni mwanamuziki na mwimbaji wa Jamaika, pia ni mshiriki wa harakati za Rastafari.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Jamaika
Jamii:Waliozaliwa 1975
Boris Gardiner

**Boris Gardiner** (alizaliwa 13 Januari 1943) ni mwimbaji, mtunzi wa nyimbo na mpiga gitaa la besi kutoka Jamaika. 

Alikuwa mshiriki wa bendi kadhaa katika miaka ya 1960 kabla ya kuanza kurekodi kama msanii wa solo na kupata vibao maarufu kama *Elizabethan Serenade* mnamo mwaka 1970,*I Wanna Wake Up with You* na''You're Everything to Me'' zote mwaka 1986. Moja ya sifa zake maarufu zaidi ni kucheza besi kwenye wimbo wenye ushawishi mkubwa wa reggae.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Jamaika
Jamii:Waliozaliwa 1943
Sophia George

**Sophia George** (alizaliwa Kingston, Jamaica, 21 Februari 1964) ni mwimbaji wa Jamaika. Anajulikana zaidi kwa kibao chake maarufu cha mwaka 1985 *Girlie Girlie*, ambacho kilifikia nafasi ya kwanza nchini Jamaica, kikishika nafasi ya juu kwenye chati ya RJR kwa wiki 11, na pia kilikuwa kibao maarufu Nchini Uingereza, kikifikia nafasi ya 7.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Jamaika
Jamii:Waliozaliwa 1964
Jesse Green

**Jesse Green** (alizaliwa 5 Julai 1948) ni mwanamuziki wa ska na disco kutoka Jamaika.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Jamaika
Jamii:Waliozaliwa 1948
Marcia Griffiths

thumb|Marcia Griffiths kwenye tamasha la *Ruhr Reggae Summer* mwaka 2016.
**Marcia Llyneth Griffiths** (alizaliwa 23 Novemba 1949)  mi mwimbaji kutoka Jamaika anayejulikana sana kwa remix ya wimbo wake wa mwaka 1989 *Electric Boogie* ambao hutumika kama muziki wa dansi ya mstari ya *Electric Slide*. Ni wimbo uliouzwa zaidi wakati wote na mwimbaji wa kike wa reggae.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Jamaika
Jamii:Waliozaliwa 1949
Pam Hall

**Pam Hall** ni mwimbaji wa reggae kutoka Jamaika ambaye alianza kazi yake katika miaka ya 1970.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Jamaika
Dalton Harris

**Dalton Harris** (alizaliwa 29 Desemba 1993) ni mwimbaji kutoka Jamaika. Mnamo mwaka 2010, alishinda *Digicel Rising Star* na baadaye akasaini mkataba na VP Records. Mnamo mwaka 2018, alishinda msimu wa mwisho wa *The X Factor* nchini Uingereza.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Jamaika
Jamii:Waliozaliwa 1993
Walter Nehb

**Walter Nehb** (3 Desemba 1908 – 6 Machi 1966) alikuwa mwanariadha wa Ujerumani ambaye alishiriki katika mbio za mita 400 za wanaume katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 1932.
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Ujerumani
Constantin Lissenko

**Constantin Lissenko** (12 Septemba 1933 - 25 Aprili 2024) alikuwa mwanariadha wa Ufaransa ambaye alishiriki katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto mwaka 1956. Lissenko alifariki akiwa na umri wa miaka 90.
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Ufaransa
Sharon Forrester

**Sharon Forrester** (alizaliwa mwaka 1956) ni mwimbaji wa reggae kutoka Jamaika aliyefanikiwa katika miaka ya 1970 na 1990.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Jamaika
Jamii:Waliozaliwa 1956
DMX

**Earl Simmons** (18 Desemba 1970 – 9 Aprili, 2021), aliyejulikana kisanii kama **DMX**, alikuwa msanii wa rap na mwigizaji kutoka nchini Marekani. Alichukuliwa kama mtu mwenye ushawishi mkubwa katika muziki wa hip hop mwishoni mwa miaka ya 1990 na mwanzoni mwa miaka ya 2000, Ilikuwa ya kwanza kati ya albamu zake tano zilizofuatana kufungua nafasi ya kwanza kwenye chati ya *Billboard* 200, na kumfanya DMX kuwa msanii wa kwanza katika historia ya chati hiyo kufanikiwa hivyo. Albamu yake ya pili, *Flesh of My Flesh, Blood of My Blood* (1999) ilifuatiwa na albamu ya tatu,  (1999), ambayo ikawa albamu yake iliyouzwa zaidi na iliungwa mkono na wimbo wake wa pili ulioshika nafasi ya juu kwenye chati, "Party Up (Up in Here)". Albamu yake ya nne, *The Great Depression* (2001) ilifuatiwa na albamu ya tano, *Grand Champ* (2003), iliyokuwa na wimbo wa kwanza "Where the Hood At?" na ikijumuisha wimbo wa ziada wa kimataifa "X Gon' Give It to Ya". Ingawa matoleo yake yaliyofuata hayakupata mafanikio makubwa kitahakiki na kibiashara, kufikia mwaka 2021, DMX alikuwa ameuzwa zaidi ya nakala milioni 75 duniani kote.

DMX alionekana kwenye filamu kama *Belly* (1998), pamoja na Nas, *Romeo Must Die* (2000) na *Cradle 2 the Grave* (2003), pamoja na Jet Li, *Exit Wounds* (2001) na *Beyond the Law* (2019), pamoja na Steven Seagal, na *Last Hour* (2008), pamoja na Michael Madsen. Mnamo mwaka 2006, alicheza kama nyota katika kipindi cha televisheni cha uhalisia *DMX: Soul of a Man*, ambacho kilirushwa hewani hasa kwenye mtandao wa BET wa cable television. Mwaka 2003, alichapisha kitabu cha kumbukumbu zake kilichoitwa *E.A.R.L.: The Autobiography of DMX*.
## Diskograia
;Albamu
* ''It's Dark and Hell Is Hot* (1998)
* *Flesh of My Flesh, Blood of My Blood* (1998)
* *... And Then There Was X* (1999)
* *The Great Depression* (2001)
* *Grand Champ* (2003)
* *Year of the Dog... Again* (2006)
* *Undisputed* (2012)
* *Exodus'' (2021)

## Filmoragia
**Films**

**Video games**

**Television**

## Marejeo
## Viungo vya nje
* 
* 

Jamii:Wanamuziki wa Marekani
Christiaan Johannes Joubert

**Christiaan Johannes Joubert** ( 1834-1911  ) aliwahi kuwa mjumbe wa baraza kuu na Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Afrika Kusini .  baada ya kifo cha Cornelis Johannes Bodenstein. Alikuwa makamu wa rais na kaimu waziri wa madini wakati wa Witwatersrand Gold Rush ambayo ilichangia kuanzishwa kwa Johannesburg mnamo mwaka1887.  Nicolaas Smit alichaguliwa kuwa makamu wa rais mnamo Juni 1887 ili kumrithi Christiaan Johannes Joubert.

Wakati fulani aliwahi kuwa mwanachama wa Volksraad.

## Marejeo 
Jamii:Waliofariki 1911
Jamii:Waliozaliwa 1834
Jamii:Watu wa Afrika Kusini
Nelson Mandela Square

**Nelson Mandela Square** ni kituo cha manunuzi kilichopo huko Sandton, Johannesburg, Afrika Kusini. Kinajumuisha eneo kubwa la wazi lililojengwa kwa mtindo wa kufanana na kituo cha mji wa kitamaduni cha Ulaya, na eneo la ofisi. Kituo hicho hapo awali kilijulikana kama **Sandton Square** ambapo baadaye kilikuja kupewa jina la rais wa zamani wa Afrika Kusini na mwanaharakati wa kupinga ubaguzi wa rangi Nelson Mandela mnamo Machi 2004. Sanamu ya Mandela yenye urefu wa mita sita ilizinduliwa katika hafla ya kubadilisha jina la uwanja huo.   Kituo hicho kimeunganishwa na kituo kikubwa cha manunuzi cha Sandton City, ambapo vyote kwa pamoja vinaunda moja ya majengo makubwa ya rejareja barani Afrika huku vituo hivyo vikiwa na maduka zaidi ya 400. Jengo la Michelangelo Towers pia linapakana jirani na kituo-mraba cha Nelson Mandela Square. 

## Historia 
Kituo-Mraba hicho, ambacho wakati huo kilijulikana kwa jina lake la asili la Sandton Square, kilifunguliwa kwa umma mnamo 1994. Kituo cha ununuzi kiliundwa kwa mtindo wa faux-Italian  na kituo-mraba hicho kiliundwa ili kufanana na kituo-mraba cha St Marks Square kilichopo huko Venice .  Muundo wake ulijumuisha maktaba, ukumbi wa michezo na nyumba ya sanaa. 

Kituo hicho cha manunuzi kimeunganishwa na Jiji la Sandton na, kwa pamoja, vinaunda eneo kubwa zaidi la rejareja barani Afrika .Kituo-mraba chenyewe kina eneo lenye takriban mita za mraba 1000 na kina maduka mengi, migahawa na maktaba kwenye moja ya mwisho wake wa mbali. 

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* 

Jamii:Nelson Mandela
Jamii:Johannesburg
André Mourlon

thumbnail|right|200px|André Mourlon
**André Mourlon** (9 Oktoba 1903 - 31 Julai 1970) alikuwa mwanariadha wa Ufaransa ambaye alishiriki katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto mwaka 1924 na 1928 katika mbio za kupokezana za mita 100, 200 na 4×100. Alimaliza katika nafasi ya nne hadi ya tano kwenye mbio za kupokezana vijiti na kushindwa kufika fainali ya matukio yake binafsi. Kaka yake René pia alikuwa mwanariadha wa  Michezo ya Olimpiki.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Ufaransa