open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rauf Adigozalov

**Rauf Zulfugar oglu Adigozalov** (8 Februari 1940 &ndash; 29 Juni 2002) alikuwa mpiga fidla na mwimbaji wa Azerbaijan.  

## Maisha
Alikuwa mwana wa mwimbaji Zulfugar Adigozalov, na kaka wa mtunzi Vasif Adigozalov. Alihitimu masomo yake kutoka Chuo Kikuu cha Muziki cha Moscow mwaka 1965, na baada ya kuhitimu alirudi nchini Azerbaijan. Alipiga muziki katika orkesta ya simfonia ya Azerbaijan SSR, na alikuwa msimamizi wa tamasha.  

Mnamo mwaka 1974, alianza kufundisha katika Chuo Kikuu cha Muziki cha Baku katika idara ya muziki wa vyumba (chamber ensemble). Mwaka 1992, akawa mhadhiri msaidizi, na mwaka 1997 aliteuliwa kuwa profesa.

Mnamo mwaka 1970, alitumbuiza pia kama mwimbaji na mara nyingi aliunganisha nyimbo za vokali na ala katika onesho moja. Muziki wa Azerbaijan, ikiwemo aria ya Asker kutoka kwenye vichekesho vya muziki *Arshin mal alan* vilivyoandikwa na Uzeyir Hajibeyov, ulikuwa sehemu muhimu ya repertoari yake ya vokali. 

Rauf Adigozalov alipewa heshima ya kuwa Mfanyikazi wa Sanaa wa Azerbaijan mwaka 1992.

## Marejeo
Jamii:Wanamuziki wa Azerbaijan
Graeme Ackland

**Graeme John Ackland** FRSE ni Profesa wa Computer Simulation katika Chuo Kikuu cha Edinburgh.

Utafiti wake unahusu ulinganifu wa kimeng'enya wa vifaa ikiwa ni pamoja na Nadharia ya utendaji wa msongamano ya hydrogen ya metali na vifaa vingine chini ya shinikizo kubwa. Pia amefanya kazi katika Sayansi ya nyenzo za mionzi akitengeneza chuma kinachostahimili mionzi.  Ametumia pia ulinganifu katika matatizo yasiyo ya kimwili, ikiwa ni pamoja na uhamiaji wa Wakulima wa Neolithic na kutoa makadirio ya ueneaji wa COVID-19 kwa ajili ya Shirika la Usalama wa Afya la Uingereza.

Aidha amehudumu mara tatu kama mpangaji wa mashindano, katika Mashindano ya Uelekezaji ya Dunia ya 2015 katika mbio za relay na kati na Mashindano ya Uelekezaji ya Dunia ya 2024 katika sprint relay.

Mama yake Ackland alikuwa Mwandishi wa Afrika Kusini, na yeye ndiye profesa wa fizikia wa asili ya Kiafrika wa kwanza katika Chuo Kikuu cha Edinburgh.

## Marejeo
Jamii:Watu wa Ulaya
Kalle Achté

right|thumb|Kalle Achté, 1994.
**Karl Aimo "Kalle" Achté** (12 Septemba 1928 – 30 Januari 2019) alikuwa daktari wa akili kutoka Ufini.

Alikuwa daktari na mtaalamu wa akili katika Hospitali kuu ya Chuo Kikuu cha Helsinki kuanzia 1956 hadi 1961 na Hospitali ya Hesperia 1961 hadi 1966, akiwa amepata shahada ya uzamili (doctorate) mwaka wa 1961. Kutoka 1968 hadi 1991 alikuwa profesa wa tiba ya akili katika Chuo Kikuu cha Helsinki na kwa wakati huo huo alikuwa daktari mkuu wa Hospitali kuu ya Chuo Kikuu cha Helsinki. Pia alihudumu kama dekan wa Kitivo cha Tiba kutoka 1978 hadi 1981. Alikuwa pia mwanao wa Chuo cha Sayansi na Barua cha Norway kuanzia 1989.

Alifariki dunia mwaka 2019.

## Marejeo
Jamii:Watu wa Ulaya
Michael Achmeteli

**Michael Achmeteli**  (1895-1963) alikuwa msomi wa uhamiaji kutoka Georgia, mtaalam wa kilimo cha Soviet na mkuu wa Taasisi ya Wannsee, taasisi ya utafiti inayodhibitiwa na SS ya Ujerumani .

## Bibliografia 
* *Die wirtschaftliche Bedeutung Transkaukasiens mit besonderer Beachtung Georgiens*. (″Umuhimu wa Kiuchumi wa Transcaucasia kwa Kuzingatia Maalum Georgia″) Disertesheni, Chuo Kikuu cha Jena 1924.
* *Das Gesetz des abnehmenden Ertragszuwachses und seine gegenwärtige Beurteilung*. (″Sheria ya Kurudiwa Kidogo na Tathmini yake ya Sasa″) Disertesheni, Chuo Kikuu cha Breslau 1932.
* *Die Agrarpolitik der Sowjet-Union und deren Ergebnisse*. (″Sera ya Kilimo ya Umoja wa Kisovyeti na Matokeo Yake″, kama *Konstantin Michael*) Nibelungen-Verlag Berlin 1936.
* *Bauern unterm Sowjetstern*. (″Wakulima chini ya Nyota ya Kisovyeti″, kama *Konstantin Michael*) Blut und Boden-Verlag Goslar 1938.

## Marejeo
Jamii:Watu wa Ulaya
Tbeli Abuserisdze

thumb|Kanisa la Orthodox la Mtakatifu Tbeli Abuserisdze la Batumi
**Tbeli Abuserisdze** (c. 1190 - 1240) alikuwa msomi na mwandishi wa kidini wa enzi za kati.

## Wasifu 
Tbeli Abuserisdze, mwana wa Ivane Abuserisdze, *eristavt-eristavi* ("archduke") wa Khikhata (*Adjara ya Juu*, Georgia ya kusini-magharibi), anajulikana hasa kwa kitabu chake cha asili, *The Complete Timekeeper*, ambacho kina taarifa kuhusu kalendas, maelezo ya mifumo tofauti ya kudumisha chronology, tarehe za sikukuu za kidini, jedwali la kuibuka na kuzama kwa mwezi, taarifa kuhusu mizunguko maalum, n.k. Kazi ya Abuserisdze ni nadharia tu, inayotegemea zaidi uchunguzi wake wa kihisabati badala ya uchunguzi wa moja kwa moja wa nyota.

Mbali na kitabu hiki, aliandika *The Miracles of Saint George... and the Testament of the Author*, kazi ya kidini na kihistoria, ambayo inahusisha, miongoni mwa mambo mengine, historia ya familia ya Abuserisdze. Kazi ya kidini-kihistoria inaelezea shughuli za ujenzi za wakulima wa Ajarian, sanaa ya Kalatozi, na ujenzi wa Potsk-Basil. Inajumuisha familia ya kihisabati ya Abouserdester, pamoja na taarifa muhimu kuhusu maisha na maadili ya wakati huo, pamoja na data ya tabia za kihistoria. Kitabu chake cha kihisabati na cha nyota ni rejeleo kubwa linaloelezea faida na hasara za mifumo tofauti ya mizunguko na kutoa seti ya ziara za kidini na maibuko ya mwezi.

## Utambuzi 
Amekuwa mtakatifu na Kanisa la Orthodox la Georgia. Siku yake ya sherehe ni 17 Agosti.

## Marejeo
Jamii:Watu wa Ulaya
Antti Aarne

**Antti Amatus Aarne** ( 5 Desemba 1867 – 2 Februari 1925 ) alikuwa mtaalamu wa fasihi simulizi wa Kifini.

## Historia 
Aarne alikuwa mwanafunzi wa Kaarle Krohn, ambaye alikuwa mwana wa mtaalamu wa folkloristi Julius Krohn. Aliendeleza zaidi mbinu ya kihistoria-kijiografia ya ulinganisho wa ufolklore, na toleo la awali la kile kilichokuja kujulikana kama Mfumo wa uainishaji wa Aarne–Thompson wa uainishaji wa hadithi za watu, uliyochapishwa kwa mara ya kwanza mwaka 1910 na kupanuliwa na Stith Thompson kwanza mwaka 1927 na tena mwaka 1961.

Mapema Februari 1925, Aarne alifariki huko Helsinki ambako alikuwa mhadhiri katika Chuo Kikuu tangu 1911 na aliposhika nafasi ya Professor extraordinarius tangu 1922.

## Marejeo
* 

Jamii:Watu wa Ulaya
Agu Aarna

**Agu Aarna** (11 Oktoba 1915 – 11 Desemba 1989) alikuwa mwanasayansi wa kemia wa shale ya mafuta kutoka Estonia na mkurugenzi wa chuo kikuu.

Aarna alizaliwa na kufariki Tallinn, ambapo alihitimu kutoka Shule ya Msingi ya Jiji Nambari 1 mnamo 1919. Baadaye, alisomea uchoraji wa ramani na uhandisi wa kitamaduni katika Chuo Kikuu cha Teknolojia cha Tallinn, akihitimu mnamo 1934. Kuanzia 1934 hadi 1936, alikuwa mwanafunzi wa juu katika Chuo cha Kijeshi cha Uhandisi cha Estonia na alihitimu kutoka Shule ya Ufundi ya Kijeshi mjini Tallinn na shahada ya pyrotechnics mnamo 1940. Pia alisomea katika Idara ya Kemia ya Chuo Kikuu cha Teknolojia cha Tallinn kutoka 1937 hadi 1940 na tena kutoka 1942 hadi 1943. Mnamo 1945, alihitimu *cum laude* kutoka Chuo Kikuu cha Teknolojia cha Dresden katika fani ya kemia. Mnamo 1956, alilinda tasnifu yake ya udaktari katika Taasisi ya Teknolojia ya Leningrad.

Kuanzia 1960 hadi 1976, alikuwa mkurugenzi wa Chuo cha Teknolojia cha Tallinn. Mwanawe ni mwanasayansi wa kompyuta, mtaalamu wa elimu na mwanasiasa Olav Aarna.

## Marejeo
Jamii:Watu wa Ulaya
Shule za Kaunti za ziada

**Shule za Kaunti za ziada** pia (** Extra County Schools** en) nchini Kenya ni shule za sekondari ambazo ziko chini  ya **Shule za Kitaifa** katika kiwango cha mfumo wa elimu. Hapo awali, shule hizi zilijulikana kama **Shule za Mikoa** kabla ya marekebisho ya kikatiba ya mwaka 2010.

Shule hizi zinapokea wanafunzi kutoka kaunti mbalimbali, huku zikizingatia wanafunzi waliopata alama za kati juu katika mtihani wa KCPE (300- 350)

Shule za Kaunti za ziada mara nyingi zina vifaa bora zaidi, rasilimali, na walimu wenye sifa kuliko **Shule za Kaunti**, lakini hazipati kiwango sawa cha ufadhili na hadhi kama **Shule za Kitaifa**. Zinachukuliwa kama daraja kati ya **Shule za Kitaifa** na **Shule za Kaunti**.

## Mifano ya Shule za Kaunti za ziada
## Marejeo 
Jamii:elimu ya Kenya
Dominique Mathieu

**Dominique Joseph Mathieu**, O.F.M. Conv. (alizaliwa 13 Juni 1963) ni kiongozi wa Kanisa Katoliki kutoka Ubelgiji ambaye amehudumu kama Askofu Mkuu wa Tehran–Isfahan tangu mwaka 2021. 

Ni mwanachama wa Shirika la Ndugu Wadogo Wakonventuali (Order of Friars Minor Conventual). Aliteuliwa kuwa kardinali tarehe 7 Desemba 2024 na Papa Fransisko.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1963
Jamii:Wafransisko
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Watu wa Ubelgiji
Jean Jérôme Hamer

**Jean Jérôme Hamer**, O.P., S.T.D. (1 Juni 1916 – 2 Desemba 1996) alikuwa Kardinali wa Kanisa Katoliki kutoka Ubelgiji. Alihudumu kama Mkuu wa Idara ya Mashirika ya Maisha ya Kitawa na Jumuiya za Maisha ya Kitume kuanzia mwaka 1985 hadi 1992.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1916
Jamii:Waliofariki 1996
Jamii:Wadominiko
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:Watu wa Ubelgiji
Gustaaf Joos

**Gustaaf Joos** (5 Julai 1923 – 2 Novemba 2004) alikuwa kiongozi wa Kanisa Katoliki katika Jimbo la Ghent. 

Aliteuliwa kuwa mwanachama wa Baraza la Makardinali la Kanisa Katoliki tarehe 21 Oktoba 2003 na Papa Yohane Paulo II.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1923
Jamii:Waliofariki 2004
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:Watu wa Ubelgiji
Érard de la Marck

**Érard de la Marck** (31 Mei 1472 – 18 Machi 1538) alikuwa Askofu mkuu wa Liège kuanzia mwaka 1506 hadi 1538. Alizaliwa mjini Sedan, Ardennes, akiwa mwana wa tatu wa Robert I de la Marck, bwana wa Sedan na Bouillon.

Jamii:Waliozaliwa 1472
Jamii:Waliofariki 1538
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:watu wa Ubelgiji
Gerard van Groesbeeck

**Gerard van Groesbeeck** (1517–1580) alikuwa kiongozi wa Kanisa Katoliki ambaye alihudumu kama Askofu wa 88 wa Liège, pamoja na kuwa Mkuu wa Kifalme wa Abasia ya Stavelot na kardinali wa Kanisa Katoliki.
thumb|Gerard van Groesbeeck

## Marejeo 
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
JD Vance

thumb|250px|Taswira rasmi ya J.D Vance
**James David Vance** (anatambulika kwa jina la **J.D. Vance**; alizaliwa Middletown, Ohio, 2 Agosti, 1984) ni mwanasiasa, mwandishi, wakili, na mstaafu wa Jeshi la Wanamaji la Marekani ambaye amehudumu kama Makamu wa rais wa 50 wa Marekani tangu tarehe 20 Januari 2025, chini ya Rais Donald Trump. 

## Maisha
Vance alikulia katika familia yenye changamoto za kifedha na matatizo. Alijiunga na Jeshi la Wanamaji la Marekani mwaka 2003, akihudumu hadi 2007, kisha alikamilisha shahada ya sheria kutoka Chuo Kikuu cha Yale.

Vance alipata umaarufu wa kitaifa kupitia kumbukumbu yake ya 2016, Hillbilly Elegy, ambayo inatoa hadithi binafsi kuhusu asili yake ya Appalachian na uelewa wa masuala ya kijamii na kiuchumi katika eneo hilo. Kitabu hicho kilifanyiwa muundo wa filamu mwaka 2020. 

Mnamo 2022, alichaguliwa kuwa Seneta wa Marekani kutoka Ohio, akihudumu kutoka 2023 hadi alipojiuzulu mwaka 2025 ili kuchukua nafasi ya makamu wa rais. Huduma yake kama makamu wa rais ilianza kwa kula kiapo cha kuingia madarakani tarehe 20 Januari 2025, pamoja na Rais Trump.

Uteuzi wa Vance kuwa makamu wa rais ulileta mabadiliko makubwa katika siasa, kwani alitoka kuwa mpinzani hadi kuwa mshirika muhimu wa Rais Trump. Huduma yake ya kijeshi, uandishi, na kazi yake ya kisiasa vimemweka kama kiongozi maarufu katika siasa za Marekani.

## Marejeo
Jamii:Wanasiasa wa Marekani
Luce Dufault

**Luce Dufault** (amezaliwa  Orleans, Ontario, 19 Agosti, 1966) ni mwimbaji wa Kanada.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Kanada
Wakili

**Wakili** ni mtaalamu anayejihusisha na sheria, akiwasilisha ushauri wa kisheria na uwakilishi kwa watu binafsi, biashara, au mashirika. Anajielekeza katika kutafsiri sheria, kutoa ushauri kwa wateja kuhusu haki zao na majukumu yao ya kisheria, na kuwasaidia kupitia masuala ya kisheria kama vile mikataba, migogoro, na mashtaka ya jinai. Wakili anaweza kufanya kazi katika nyanja mbalimbali kama vile sheria ya biashara, sheria ya familia, sheria ya jinai, na nyingine. Jukumu lake ni muhimu katika kuhakikisha haki inatendeka kwa kumwakilisha mteja mahakamani, kufanya mazungumzo ya makubaliano, na kudumisha viwango vya kisheria.

## Kazi 
Wakili hushughulika na tafsiri, utekelezaji, na usimamizi wa kanuni za kisheria katika mahakama, taasisi za kiutawala, na mashirika. Kazi hii inahusisha kuandaa nyaraka za kisheria, kuunda hoja za kisheria, na kuwawakilisha wateja katika kesi na kusuluhisha wa migogoro. Kupitia uchambuzi makini wa sheria, hukumu za mahakama, na mikataba, mwanasheria huhakikisha ulinzi wa haki, utatuzi wa migogoro, na utekelezaji wa haki kwa usawa.

Katika utetezi, mwanasheria huwasilisha hoja za kisheria mbele ya mahakama, kuwauliza mashahidi maswali ya kina, na kuwasilisha maombi kwa kufuata taratibu za kisheria. Katika ushauri wa kisheria, hutoa mwongozo kuhusu uzingatiaji wa sheria, mazungumzo ya mikataba, na tathmini ya hatari za kisheria. Kwa kushikilia usiri, maadili ya taaluma, na uadilifu wa kimahakama, mwanasheria ni mhimili mkuu wa kulinda utawala wa sheria na kuhakikisha utekelezaji wa haki kwa usawa.

## Marejeo
Jamii:kazi
Natalie Di Luccio

**Natalie Di Luccio** (aliyezaliwa 29 Juni, 1989) ni mwimbaji wa Italiano -Kanada kutoka Toronto, Ontario.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Kanada
Gabrielle Destroismaisons

**Gabrielle Destroismaisons** (aliyezaliwa Saint-Lin-Laurentides, Quebec, 29 Desemba, 1982) ni mwimbaji wa Ufaransa kutoka Québécois.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Kanada
Marie-Michèle Desrosiers

**Marie-Michèle Desrosiers** (aliyezaliwa 6 Machi, 1950) ni mwimbaji wa muziki wa pop na rock kutoka Quebec, Kanada.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Kanada
Yvonne De Carlo

**Margaret Yvonne Middleton** (amezaliwa 1 Septemba, 1922 - amefariki 8 Januari, 2007), aliyejulikana kitaaluma kama **Yvonne De Carlo**, alikuwa mwigizaji, mnenguaji, na mwimbaji wa Kanada - Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Jamii:Waimbaji wa Kanada
Tanya Davis

**Tanya Davis** ni mwimbaji, mtunzi wa nyimbo, na mshairi wa Kanada, anayeishi Halifax, Nova Scotia.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Kanada
Cindy Daniel

**Cindy Daniel** (aliyezaliwa Montreal, Quebec, 6 Mei, 1986) ni mwimbaji na mwigizaji wa Ufaransa kutoka Québécois.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Ufaransa
Jamii:Waimbaji wa Kanada
Gail Dahms

**Gail Dahms** (aliyezaliwa 27 Juni, 1957) ni mwigizaji wa zamani na mwimbaji wa Kanada.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Kanada
Dawn Langstroth

**Dawn Joanne Langstroth** (aliyezaliwa 16 Aprili, 1979) ni mwimbaji, mtunzi wa nyimbo, na mchoraji wa Kanada.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Kanada
Anna Cyzon

**Anna Cyzon** (aliyezaliwa kama **Anna Czyszczoń** huko Kraków, Polandi) ni msanii wa muziki wa kurekodi wa Polandi - Kanada, mwigizaji, mtangazaji wa zamani wa MTV /etalk wa Kanada, na mtangazaji mwenza wa kipindi cha Todd Shapiro kwenye Sirius XM Holdings|Sirius Satellite Radio.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Kanada
Anne Marie Cyr

**Anne Marie Cyr** (aliyezaliwa 1963) alikuwa mtangazaji wa televisheni kutoka Kanada mwenye asili ya Kifaransa na mfano wa mitindo mara kwa mara; ambaye alikuwa na shughuli za kisanaa mwanzoni mwa miaka ya 1980.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Kanada
Isla Craig

**Isla Craig** ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka Kanada anayeishi Toronto, Ontario.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Kanada
K.d. lang

**Kathryn Dawn Lang** (aliyezaliwa 2 Novemba, 1961), anayejulikana kwa jina lake la kisanii **k.d. lang**, ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo wa Kanada wa muziki wa pop na muziki wa country, na pia mwigizaji wa mara kwa mara.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Kanada
Désiré-Joseph Mercier

thumb|Kardinali Mercier na Cecilia Beaux, 1919
thumb|Mercier anaadhimishwa na sanamu hii nje ya Kanisa Kuu la St. Michael na Gudula huko Brussels na Égide Rombaux.
**Désiré Félicien François Joseph Mercier** (21 Novemba 1851 – 23 Januari 1926) alikuwa kiongozi wa Kanisa Katoliki kutoka Ubelgiji ambaye alihudumu kama Askofu Mkuu wa Mechelen kuanzia mwaka 1906 hadi kifo chake mwaka 1926. Akiwa msomi wa Thomism, baadhi ya kazi zake zilitafsiriwa katika lugha mbalimbali za Ulaya. Alijulikana sana kwa kitabu chake, *Les origines de la psychologie contemporaine* (1897). Aliteuliwa kuwa kardinali mwaka 1907.

Mercier anakumbukwa kwa upinzani wake thabiti dhidi ya uvamizi wa Ujerumani nchini Ubelgiji wakati wa Vita vya Kwanza vya Dunia. Baada ya uvamizi huo, alisambaza barua ya kichungaji yenye nguvu, *Patriotism and Endurance*, iliyosomwa katika makanisa yake yote, akiwahimiza watu kudumisha matumaini yao. Alitambuliwa kama mfano wa ujasiri na upinzani.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1851
Jamii:Waliofariki 1926
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:Watu wa Ubelgiji
Thomas Philip Wallrad de Hénin-Liétard d'Alsace

thumb|Kaburi lake katika kanisa kuu la Mechelen.
'''Thomas Philip Wallrad de Hénin-Liétard d'Alsace** (anajulikana kama **Kardinali wa Alsace'''; Brussels, 12 Novemba 1679 – 5 Januari 1759) alikuwa Kardinali na Askofu Mkuu wa Mechelen, Ubelgiji. 

Alishiriki katika mikutano minne ya uchaguzi wa papa; wakati wa mkutano wa uchaguzi wa 1758, ambapo hakushiriki, alihudumu kama Kardinali Protopriest.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1679
Jamii:Waliofariki 1759
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:Watu wa Ubelgiji
Gerard de Namur

**Gerard wa Namur** (alifariki 1155) alikuwa kardinali aliyezaliwa Namur, eneo ambalo leo ni sehemu ya Ubelgiji. Katika maandishi ya kihistoria ya awali, alichanganywa kimakosa na Gerardo Caccianemici, mpwa wa Papa Lucius II.

Alihitimu masomo yake katika abasia ya Lobbes huko Hainaut na baadaye akawa kanoni wa baraza la kanisa kuu huko Liège. Aliteuliwa kuwa kardinali na Papa Eugenio III mnamo 1152. Alisaini hati za kipapa kama kardinali-msaidizi wa Kanisa Takatifu la Roma kati ya Machi 1, 1152, na Oktoba 4, 1152, na baadaye kama kardinali-msaidizi wa S. Maria in Via Lata (Desemba 31, 1152, hadi Julai 21, 1155). Mnamo 1154, alikuwa balozi wa Papa nchini Ujerumani mbele ya Mfalme Frederick I Barbarossa; hata hivyo, legesheni yake haikufanikiwa.

Jamii:Waliofariki 1155
Jamii:Makardinali
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watu wa Ubelgiji
Julien Ries

**Julien Ries** (19 Aprili 1920 – 23 Februari 2013) alikuwa mwanahistoria wa dini kutoka Ubelgiji, askofu mkuu wa heshima, na kardinali wa Kanisa Katoliki.  Kabla ya kifo chake, Ries alielezewa kama "msomi wa dini mashuhuri zaidi aliye hai".

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1920
Jamii:Waliofariki 2013
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:Watu wa Ubelgiji
Jan Pieter Schotte

**Jan Pieter Schotte** C.I.C.M. (alizaliwa 29 Aprili 1928 – 10 Januari 2005) alikuwa kardinali kutoka Ubelgiji na afisa wa Curia ya Roma.

Jamii:Waliozaliwa 1928
Jamii:Waliofariki 2005
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:Watu wa Ubelgiji
Ahmet Hamdi Akseki

**Ahmet Hamdi Akseki** (1886 – 9 Januari 1951) alikuwa mwanazuoni wa Kiislamu ambaye aliwahi kuwa Rais wa Kurugenzi ya Masuala ya Kidini nchini Uturuki.

## Wasifu 
[thumb|Kaburi la Ahmet Hamdi Akseki katika [Cebeci Asri Cemetery, Ankara]]
Akseki alizaliwa mwaka 1886 katika Mkoa wa Antalya. Alisoma na kufundisha katika mbalimbali madarasa na hatimaye akawa mtaalamu wa dini ya Kiislamu. Mehmet Rifat Börekçi alimteua kuwa Makamu wa Rais wa Idara ya Masuala ya Dini mwaka 1939, na alibaki kwenye nafasi hiyo hadi kifo cha Mehmet Şerefettin Yaltkaya, ambapo kisha alichukua nafasi ya Waziri.

## Marejeo
Jamii:Watu wa Ulaya
Engelbert Sterckx

thumb|Engelbert Sterckx
**Engelbert Sterckx** (2 Novemba 1792 – 4 Desemba 1867) alikuwa Askofu Mkuu wa Mechelen, Ubelgiji, kuanzia mwaka 1832 hadi 1867.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1792
Jamii:Waliofariki 1867
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:Watu wa Ubelgiji
Kambi ya kijeshi ya Bobozo

**Kambi ya Kijeshi ya Bobozo**, pia inajulikana kama chuo cha kijeshi cha Kananga, ni kituo cha kijeshi kilichopo Kananga, katika mkoa wa Kasai-Kati, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Imepewa jina la Jenerali Louis de Gonzague Bobozo (1915  ⁇  Julai 1982), ambaye aliwahi kuwa kamanda mkuu wa Jeshi la Kitaifa la Kongo kutoka 1965 hadi 1972.

## Historia 
Kwa miaka mingi, kumekuwa na matukio mengi yenye kutokeza katika kambi hiyo. Katika mwaka wa 1998, kulikuwa na mlipuko wa ugonjwa wa homa ya utumbo ulioripotiwa, na visa 203 na vifo 79 viliripotiwa kati ya Septemba na Desemba mwaka huo. Shirika la Afya Ulimwenguni liliandaa chanjo na dawa za kuua viini ili kudhibiti hali hiyo, ambayo hatimaye iliweza kudhibitiwa.

## Mipango ya hivi karibuni 
Jitihada zilifanywa ili kuboresha hali za maisha kambini. Shirika la Kimataifa la Uhamiaji (IOM) lilisimamia mradi wa kurekebisha majengo 40 ya makazi yenye nyumba saba kila moja, pamoja na majengo mawili ya makao ya jamii, na kujenga vyoo vitano. Mradi huo umenufaisha familia 280 za wanajeshi wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (FARDC) wanaoishi katika kambi hiyo, na pia watu wanaoishi karibu na kambi hiyo.

Mnamo Julai 2024, Shirika la Idadi ya Watu la Umoja wa Mataifa (UNFPA) lilipanga kutoa huduma za kupanga uzazi katika kambi, kuonyesha kujitolea kwa afya ya uzazi ya wakazi.

## Majadiliano 
Kambi hiyo pia ilitajwa katika ripoti za haki za kibinadamu. Wizara ya Mambo ya Nje ya Marekani ilibainisha kuwa washukiwa walipelekwa katika kambi ya kijeshi ya Bobozo huko Kananga, ambako walitendewa vibaya.

Jamii:Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Émile Biayenda

**Émile Biayenda** (1927 – 23 Machi 1977) alikuwa Askofu Mkuu wa Brazzaville, Jamhuri ya Kongo, kuanzia 1971 hadi 1977 na pia kardinali wa Kanisa Katoliki.

Alizaliwa mwaka 1927 huko Mpangala, Vindza. Alipadrishwa mwaka 1958 na kuwekwa wakfu kama askofu mwaka 1970. Aliteuliwa kuwa kardinali na Papa Paulo VI mwaka 1973. Aliuawa mwaka 1977.

Mchakato wa kumtangaza mtakatifu umeanza – sasa ana cheo cha Mtumishi wa Mungu baada ya kuanzishwa kwa mchakato huo mwaka 1995 chini ya Papa Yohane Paulo II.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1927
Jamii:Waliofariki 1977
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:Watu wa Jamhuri ya Kongo
Victor N'Diaye

**Victor Omar Antoine N’Diaye** (aliyezaliwa Juni 1, 1992) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Kanada ambaye alicheza kama kiungo.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Siku ya Kimataifa ya Utamaduni wa Waafrika na wa Watu Wenye Asili Hiyo

**Siku ya Kimataifa ya Utamaduni wa Waafrika na wa Watu Wenye Asili hiyo** huadhimishwa kila mwaka tarehe 24 Januari kwa lengo la kuthamini na kusherehekea uwepo wa tamaduni zenye mvuto kutoka bara la Afrika.

Lengo kuu la Shirika la Umoja wa Mataifa la Elimu, Sayansi, na Utamaduni (UNESCO) kuanzisha siku hii ni kukuza heshima kwa utofauti wa kitamaduni na ubunifu wa kibinadamu duniani. Hili ni jambo muhimu sana katika kufanikisha maendeleo endelevu ya kijamii, kiuchumi, na kiutamaduni ulimwenguni.

Katika kikao chake cha 40 cha mkutano mkuu wa shirika hilo mwaka 2019, UNESCO iliridhia rasmi tarehe 24 Januari kuwa Siku ya Dunia ya Utamaduni wa Afrika na Watu Wenye Asili ya Kiafrika.

Siku hii inatoa fursa ya:
* Kutambua mchango wa Afrika na watu wa asili ya Kiafrika katika urithi wa kitamaduni wa dunia.
* Kuhamasisha mshikamano wa kimataifa kwa kuthamini tamaduni mbalimbali.
* Kuimarisha uelewa kuhusu umuhimu wa kulinda na kuendeleza urithi wa kitamaduni wa Afrika.

Maadhimisho haya yanatoa nafasi ya kuangazia uzuri na umuhimu wa tamaduni za Kiafrika, ambazo ni chanzo cha utajiri wa kiroho, sanaa, muziki, na ubunifu wa aina mbalimbali unaoendelea kuwa na athari kubwa duniani kote.

Jamii:UNESCO
Jamii:Sikukuu za Kimataifa
Jamii:Utamaduni wa Afrika
Leo Joseph Suenens

**Leo Jozef Suenens** (16 Julai 1904 – 6 Mei 1996) alikuwa kiongozi wa Kanisa Katoliki kutoka Ubelgiji ambaye alihudumu kama Askofu Mkuu wa Mechelen-Brussels kuanzia 1961 hadi 1979. Aliteuliwa kuwa kardinali mwaka 1962.

Suenens alikuwa sauti muhimu katika Mtaguso wa pili wa Vatikani, akitetea mageuzi ndani ya Kanisa.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1904
Jamii:Waliofariki 1996
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:Watu wa Ubelgiji
Eskander Mzoughi

**Eskander Mzoughi** (aliyezaliwa Oktoba 12, 2003) ni mchezaji wa mpira wa miguu anayecheza katika klabu ya AS Soliman kwenye Ligi ya kwanza ya Tunisia. Alizaliwa Kanada lakini ameiwakilisha Tunisia katika ngazi ya vijana ya kimataifa.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Tunisia
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Toribio Ticona Porco

**Toribio Ticona Porco** (alizaliwa 25 Aprili 1937) ni mchungaji wa Kanisa Katoliki kutoka Bolivia. Alikuwa Prelati wa Prelature ya Corocoro kuanzia 1992 hadi 2012, baada ya kuwa Askofu Msaidizi wa Potosí kuanzia 1986 hadi 1992. Papa Fransisko alimteua kuwa kardinali tarehe 28 Juni 2018.

Kutokana na asili yake ya Kiquichua, Toribio Ticona Porco alikua kardinali wa kwanza kutoka kwa makabila ya asili ya bara la Amerika. Hii ilimfanya kuwa mfano wa mafanikio na heshima kwa jamii za asili, na kuleta mwangaza zaidi kuhusu mchango wa tamaduni za asili katika Kanisa Katoliki na katika jamii za kisasa duniani.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1937
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Watu wa Bolivia
Protais Mutambala

**Protais-Hamza Bumbu-Mutambala** (aliyezaliwa Februari 8, 1999) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Kanada ambaye anachezea CS Mont-Royal Outremont.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Julio Terrazas Sandoval

**Julio Terrazas Sandoval** (7 Machi 1936 – 9 Desemba 2015) alikuwa Kardinali wa Kanisa Katoliki na Askofu Mkuu wa Jimbo kuu la Santa Cruz de la Sierra, Bolivia. 

Alikuwa kiongozi muhimu katika Kanisa Katoliki na alijulikana kwa mchango wake mkubwa katika ustawi wa imani, jamii, na utamaduni wa Bolivia.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1936
Jamii:Waliofariki 2015
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:watu wa Bolivia
Ali Musse

thumb|Ali Musse akiwa na Cavalry FC mwaka 2022
**Ali Adem Musse** (aliyezaliwa Januari 1, 1996) ni mchezaji wa kulipwa wa mpira wa miguu kutoka Somalia ambaye anacheza kama mchezaji wa pembeni kwa klabu ya  Cavalry FC ya Ligi Kuu ya Kanada na timu ya taifa ya Somalia.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Somalia
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Bernardin Gantin

[right|thumb|350x350px|Gantin akiadimisha [Misa, San Fiorano (Lodi), Italia, 1984]]
**Bernardin Gantin** (8 Mei 1922 – 13 Mei 2008) alikuwa kiongozi wa Kanisa Katoliki kutoka Benini ambaye alishika nyadhifa kubwa katika Kuria ya Roma kwa zaidi ya miaka ishirini na alikalia nafasi ya juu zaidi katika Baraza la Makardinali kwa miaka tisa.

Umaarufu wake katika ngazi ya Kanisa ulikuwa wa pekee kwa Mwafrika. Alianza kazi yake nchini mwake Benini, awali akiwa askofu msaidizi na baadaye kuwa askofu mkuu wa Cotonou.

Mnamo 1971, alianza kazi yake ya miaka thelathini katika Kuria, ambapo alifanya kazi katika nafasi ya msaidizi mkuu na kisha kushikilia nyadhifa mbalimbali za juu, akiongoza Baraza la Kipapa la Haki na Amani, Baraza la Kipapa la Cor Unum, na kuwa mkuu wa Idara ya Kipapa ya Maaskofu.

Papa Paulo VI alimteua kuwa kardinali mwaka 1977, Papa Yohane Paulo II alimpandisha hadhi kuwa kardinali askofu mwaka 1986, na wenziwe walimchagua kuwa mkuu wa Baraza la Makardinali, nafasi ya juu kabisa, mwaka 1993. Alienda kustaafu nchini Benini alipofikisha umri wa miaka 80.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1922
Jamii:Waliofariki 2008
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:watu wa Benin
Darlington Murasiranwa

thumb|Murasiranwa mwaka 2022 akiwa na FC Edmonton
**Darlington Ngonidzashe Murasiranwa** (aliyezaliwa Februari 7, 2001) ni mchezaji wa kulipwa wa mpira wa miguu kutoka Zimbabwe ambaye anacheza kama kipa.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Zimbabwe
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Kelvin Felix

**Kelvin Edward Felix** (15 Februari 1933 – 30 Mei 2024) alikuwa kiongozi wa Kanisa Katoliki kutoka Dominika ambaye alihudumu kama Askofu Mkuu wa Castries kuanzia mwaka 1981 hadi 2008. 

Aliteuliwa kuwa kardinali mwaka 2014. Felix alikuwa mchungaji wa kuongoza kwa heshima na alijulikana kwa mchango wake mkubwa katika maendeleo ya kijamii na kiroho katika jamii ya Dominika.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1933
Jamii:Waliofariki 2024
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:watu wa Dominika
Gregorio Rosa Chávez

right|thumb|Rosa Chavez akutana na Rais wa Colombia Juan Manuel Santos, 2016
right|thumb|Rosa Chavez katika Misa katika kanisa kuu la mji mkuu, 8 Julai 2017
**Gregorio Rosa Chávez** (alizaliwa 3 Septemba 1942) ni kiongozi wa Kanisa Katoliki kutoka El Salvador, ambaye alihudumu kama Askofu Msaidizi wa San Salvador kuanzia mwaka 1982 hadi 2022. Alikuwa msaidizi wa karibu wa Askofu Mkuu mtakatifu Óscar Romero, ambaye aliuawa kwa sababu ya msimamo wake wa kupinga ukandamizaji wa kijamii na kisiasa. Rosa Chávez alijulikana kwa juhudi zake katika kutetea haki za binadamu na kuhimiza amani katika El Salvador.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1942
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:Watu walio hai
Jamii:watu wa El Salvador
Rumba Munthali

**Rumbani Andrew Munthali** (aliyezaliwa Desemba 2, 1978) ni kocha wa mpira wa miguu kutoka Kanada na mchezaji wa zamani wa kulipwa ambaye alicheza kama beki na kiungo. Kwa sasa, ni kocha wa vijana wa timu ya Nashville SC kwenye Ligi kuu ya soka.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Pio Taofinuʻu

**Pio Taofinuʻu, S.M.** (8 Desemba 1923 – 19 Januari 2006) alikuwa kardinali na Askofu Mkuu wa Samoa-Apia. 

Alizaliwa katika kijiji cha Falealupo, kisiwa cha Savai'i huko Samoa, na alikuwa askofu na kardinali wa kwanza kutoka Polynesia. Alitunukiwa heshima ya kuwa Kardinali na Papa Paulo VI katika Konsistori ya Machi 5, 1973, na alipewa jina la Utakatifu wa Mtakatifu Onofrio (Mtakatifu Humphrey). Baba yake alikuwa Taofinuʻu Solomona na mama yake alikuwa Mau.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1923
Jamii:Waliofariki 2006
Jamii:Watumishi wa Maria
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:Watu wa Samoa
Scott Munson

**Scott Munson** (aliyezaliwa Januari 3, 1970) ni mchezaji wa zamani wa kimataifa wa mpira wa miguu kutoka Kanada, ambaye alishiriki katika Kikombe cha Dhahabu cha CONCACAF mwaka 1991. Aliichezea timu za Kitchener Spirit na Vancouver 86ers.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
O'Vonte Mullings

thumb|Mullings akiwa na NY Red Bulls II mwaka 2023
'''O'Vonte Mullings''' (aliyezaliwa Oktoba 9, 2000) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Kanada ambaye kwa sasa anacheza kama beki wa pembeni kwa klabu ya Akademisk Boldklub katika Daraja la Pili la Udeni.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Matthew Palleschi

thumb|Palleschi mwaka 2006
**Matthew Palleschi** (aliyezaliwa Januari 11, 1983) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu kutoka Kanada ambaye alicheza kama kiungo na mshambuliaji. 

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Tom Panhuyzen

**Tom Panhuyzen** (aliyezaliwa Aprili 19, 1965) ni mchezaji wa zamani wa kimataifa wa mpira wa miguu kutoka Kanada ambaye alicheza kama beki.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Théodore-Adrien Sarr

**Théodore-Adrien Sarr** (alizaliwa 28 Novemba 1936) ni kardinali kutoka Senegal katika Kanisa Katoliki. 

Alikuwa Askofu Mkuu wa Dakar kuanzia mwaka 2000 hadi 2014, na kabla ya hapo alihudumu kama Askofu wa Kaolack kutoka mwaka 1974 hadi 2000. Aliinuliwa kuwa kardinali mwaka 2007 na Papa Benedikto XVI.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1936
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Watu wa Senegal
Christian Tumi

thumb|Kadinali Tumi.
**Christian Wiyghan Tumi** (15 Oktoba 1930 – 3 Aprili 2021) alikuwa mchungaji wa Kanisa Katoliki kutoka Kameruni ambaye alihudumu kama Askofu Mkuu wa Douala kutoka mwaka 1991 hadi 2009. 

Alikuwa Askofu wa Yagoua kuanzia mwaka 1980 hadi 1982. Baada ya kuhudumu kama Askofu msaidizi wa Garoua kuanzia mwaka 1982, alikua Askofu wa Garoua kutoka mwaka 1984 hadi 1991. 

Aliteuliwa kuwa kardinali mwaka 1988. Tumi alikuwa kardinali wa kwanza na hadi sasa ni kardinali pekee kutoka Kameruni.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1930
Jamii:waliofariki 2021
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:Watu wa Kamerun
James Pantemis

**James Pantemis** (aliyezaliwa Februari 21, 1997) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa kulipwa kutoka Kanada ambaye anacheza kama kipa wa Portland Timbers katika Ligi kuu ya soka na timu ya Timu ya taifa ya wanaume ya Kanada.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Franc Rode

**Franc Rode** C.M. (alizaliwa 23 Septemba 1934) ni kardinali kutoka Slovenia wa Kanisa Katoliki. 

Alikuwa msaidizi wa Dicastery ya Taasisi za Maisha Takatifu na Jamii za Maisha ya Kipadri, akiwa amehudumu kama mkuu wa dicastery hiyo kutoka mwaka 2004 hadi 2011. Alitawazwa kuwa kardinali mwaka 2006.

Aliteuliwa kuwa kardinali-padri tarehe 20 Juni 2016 na Papa Fransisko.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1934
Jamii:Wavinsenti
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:Watu wa Slovenia
Lucas Papaconstantinou

**Loukas** "**Lucas**" **Papaconstantinou** (aliyezaliwa Mei 10, 1974) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu kutoka Kanada ambaye alicheza katika Ligi ya mpira wa miguu na Ligi ya Mpira wa Miguu ya Kulipwa ya Kanada (1998-2005).

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Nick Papadakis

**Nick Papadakis** (aliyezaliwa Machi 6, 1943) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa kulipwa ambaye alicheza katika Ligi ya soka ya Amerika Kaskazini (1968-1984). Alizaliwa nchini Ugiriki na alipata nafasi ya kuchezea Timu ya taifa ya wanaume ya Kanada mara nne. Kwa sasa, ni Afisa Mtendaji Mkuu (CEO) wa Ligi ya USL Daraja la kwanza.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Brad Parker

**Bradley Raymond Parker** (aliyezaliwa Aprili 23, 1980) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu kutoka Kanada ambaye alicheza katika ngazi ya kitaalamu na kimataifa kama beki na kiungo.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Jakob Missia

**Jakob Missia** (30 Juni 1838 – 24 Machi 1902) alikuwa mchungaji wa Kanisa Katoliki kutoka Slovenia ambaye alihudumu kama Askofu Mkuu wa Gorizia na Gradisca kuanzia mwaka 1898 hadi kifo chake. 

Alitawazwa kuwa kardinali mwaka 1899, akiwa ni Mslovenia wa kwanza kupatiwa cheo hicho. Kabla ya hapo, alikuwa Askofu wa Ljubljana kuanzia mwaka 1884 hadi 1898.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1838
Jamii:Waliofariki 1902
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:Watu wa Slovenia
Edward Hagarty Parry

**Edward Hagarty Parry** (Alizaliwa tarehe 24 Aprili 1855 – Alifariki tarehe 19 Julai 1931) alikuwa mchezaji wa mpira wa miguu. Alizaliwa Kanada, alichezea Timu ya taifa ya Uingereza.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Uingereza
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Buzz Parsons

**Les** "**Buzz**" **Parsons** (aliyezaliwa Desemba 16, 1950) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu kutoka Kanada ambaye alicheza katika viwango vya kitaalamu na kimataifa kama kiungo. Wakati wa taaluma yake Amerika Kaskazini akiwa na Vancouver Whitecaps, Parsons alijulikana kwa jina la utani *White Shoes* kutokana na viatu vyeupe alivyovaa. Baada ya kustaafu kama mchezaji, Parsons alikuja kuwa kocha wa mpira wa miguu wa kulipwa.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Ján Chryzostom Korec

**Ján Chryzostom Korec**, S.J. (22 Januari 1924 – 24 Oktoba 2015) alikuwa mtawa wa Shirika la Yesu (Jesuits) kutoka Slovakia na kardinali wa Kanisa Katoliki. Aliteuliwa kuwa padre mwaka 1950 na baadaye alitawazwa kuwa askofu mwaka 1951.

Kwa sababu ya kukandamizwa kwa Kanisa Katoliki na serikali, alifanya kazi ya uchungaji kwa muda wa miaka 39 bila idhini ya serikali, ama akiwa jela ama akijikimu kwa kufanya kazi ya mikono.

Mwaka 1990, Papa Yohane Paulo II alimteua kuwa Askofu wa Nitra na mwaka 1991 alimteua kuwa kardinali. 

Korec alistaafu mwaka 2005 na alifariki mwaka 2015.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1924
Jamii:Waliofariki 2015
Jamii:Wajesuiti
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:Watu wa Slovakia
Jozef Tomko

**Jozef Tomko** (11 Machi 1924 – 8 Agosti 2022) alikuwa askofu wa Slovakia katika Kanisa Katoliki ambaye alihudumu katika ofisi mbalimbali za Kuria ya Roma kuanzia mwaka 1962 hadi alipostaafu mwaka 2007. 

Alikuwa mkuu wa Kongregesheni ya Uenezi wa Mataifa kutoka mwaka 1985 hadi 2001 na rais wa Kamati ya Kipapa ya Mikutano ya Kimataifa ya Ekaristi kutoka mwaka 2001 hadi 2007. Aliteuliwa kuwa kardinali mwaka 1985.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1924
Jamii:Waliofariki 2022
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:Watu wa Slovakia
Tyler Pasher

thumb|Pasher akiwa na TFC Reserves mwaka 2012
**Tyler Pasher** (aliyezaliwa Aprili 27, 1994) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa kulipwa kutoka Kanada ambaye anacheza kama mshambuliaji wa klabu ya Birmingham Legion FC katika Ligi ya USL.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Jean Zerbo

**Jean Zerbo** (alizaliwa 27 Desemba 1943) ni askofu wa Kanisa Katoliki kutoka Mali ambaye alihudumu kama Askofu Mkuu wa Bamako kuanzia mwaka 1998 hadi 2024. 

Papa Fransisko alimteua kuwa kardinali mnamo 28 Juni 2017. Yeye ni kardinali wa kwanza kutoka Mali.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1943
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:Watu wa Mali
Nico Pasquotti

thumb|Pasquotti mwaka 2019
**Nico Pasquotti** (aliyezaliwa Oktoba 18, 1995) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Kanada. 

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Ben Paton

**Benjamin Alan "Ben" Paton** (aliyezaliwa Mei 5, 2000) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa kulipwa kutoka Kanada.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Josyf Slipyj

thumb|Maziara ya Patriarki Josyf Kardinali Slipyj, Chicago, Illinois, Marekani. Kazi ya Yevgeniy Prokopov.
**Josyf Slipyi** (17 Februari 1892 – 7 Septemba 1984) alikuwa Askofu mkuu kabisa wa Kanisa Katoliki la Kigiriki la Ukraina na kardinali wa Kanisa Katoliki.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1892
Jamii:Waliofariki 1984
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:Watu wa Ukraine
Harry Paton

**Harrison Theodore Paton** (aliyezaliwa Mei 23, 1998) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Kanada ambaye anacheza kama kiungo wa klabu ya Motherwell F.C. na pia Timu ya taifa ya wanaume ya Kanada.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Norman Patterson

**Norman Thomas Patterson** (Alizaliwa tarehe 27 Oktoba 1945 – Alifariki tarehe 21 Agosti 2012) alikuwa mchezaji wa kimataifa wa mpira wa miguu kutoka Kanada.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Michael Levytsky

thumb|Undani ya kanisa la Dormition of Mother of God katika Univ Lavra, ambapo KaRdinali Levytsky amezikwa.
**Michael Levytsky** (17 Februari 1774 – 14 Januari 1858) alikuwa Askofu Mkuu wa Kanisa Katoliki la Kigiriki la Ukraina kuanzia 1816 hadi kifo chake mwaka 1858 na pia Kardinali wa Kanisa Katoliki. 

Alitoka katika familia ya mapadri wa Kanisa Katoliki la Kigiriki la Ukraina.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1774
Jamii:Waliofariki 1858
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:Watu wa Ukraine
Sylwester Sembratowicz

**Sylwester Sembratowicz** (3 Septemba 1836 – 4 Agosti 1898) alikuwa Askofu Mkuu wa Jimbo kuu la Kanisa Katoliki la Kigiriki la Ukraina kuanzia 1885 hadi kifo chake mwaka 1898 na pia Kardinali wa Kanisa Katoliki.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1836
Jamii:Waliofariki 1898
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:Watu wa Ukraine
David Paulmin

**David Paulmin** (aliyezaliwa Januari 24, 1996) ni kipa wa mpira wa miguu kutoka Kanada ambaye anachezea klabu ya Stjørdals-Blink ya Norwei.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Norwei
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Jeff Paulus

thumb|Paulus mwaka 2019
**Jeffrey Paulus** (alizaliwa Oktoba 3, 1969) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa nusu-kitaaluma kutoka Kanada na alikuwa kocha mkuu wa FC Edmonton katika Ligi Kuu ya Kanada.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Nikola Paunic

thumb|Paunic nahodha wa Toronto FC Academy mwaka 2012.
**Nikola Paunic** (aliyezaliwa Oktoba 13, 1993) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu kutoka Kanada.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Adam Pearlman

thumb|Pearlman akiwa na Toronto FC II mwaka 2023
**Adam Pearlman** (aliyezaliwa Aprili 5, 2005) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa kulipwa ambaye anacheza kama beki wa Toronto FC katika Ligi kuu ya soka. Alizaliwa Afrika Kusini, lakini anaiwakilisha Kanada katika kiwango cha kimataifa cha vijana.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Afrika Kusini
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Ken Pears

**Kenneth Pears** (Alizaliwa tarehe 12 Aprili 1934 – Alifariki tarehe 18 Desemba 2022) alikuwa kipa wa mpira wa miguu kutoka Kanada. Alishinda ubingwa wa kitaifa mara nne akiwa na Westminster Royals FC (1953), Vancouver Hale-Co FC (1956), Vancouver Columbus FC (1964) na Vancouver Firefighters FC (1965). Alikuwa kipa wa kwanza wa Kanada wakati wa mechi za kufuzu kwa Kombe la Dunia la FIFA mwaka 1957.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Myroslav Ivan Lubachivsky

**Myroslav Ivan Lubachivsky** (24 Juni 1914 – 14 Desemba 2000) alikuwa kardinali na askofu wa Jimbo Kuu la Kiukraini Katoliki la Philadelphia nchini Marekani. Kuanzia mwaka 1984, alihudumu kama Askofu Mkuu Kabisa wa Lviv na mkuu wa Kanisa Katoliki la Kigiriki la Ukraina (UGCC).

Jamii:Waliozaliwa 1914
Jamii:Waliofariki 2000
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:watu wa Ukraine
Jules Banza Mwilambwe

thumb|300px|Mkuu wa wafanyakazi wa jamhuri ya kidemokrasia ya kongo, Jules Banza Mwilambwe (2025)

Luteni Jenerali “Jules Banza Mwilambwe” ndiye Mkuu mpya wa Majeshi ya Kongo. Alizaliwa 1971 na anatoka jimbo la Tanganyika, kusini mwa nchi.,, , , , anachukua nafasi ya Luteni Jenerali Christian Tshiwewe Songesha, Ndaywel anaondoka DEMIAP wa zamani., , yeye ni afisa wa Majeshi ya Jeshi la Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (FARDC), . 

Kuanzia Januari 6, 2025 hadi leo, yeye ndiye Mkuu wa Majeshi ya Wanajeshi wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, cheo alichopewa kamanda wa majeshi ya nchi hii. Kabla ya wadhifa wake wa sasa, alikuwa naibu kamanda wa Walinzi wa Republican ambao "wanahusika na usalama wa Mkuu wa Nchi na mitambo mingine ya kimkakati ya usalama." Jenerali Banza alichukua nafasi ya Luteni Jenerali Christian Tshiwewe Songesha.

## Wasifu 
Mzaliwa wa 1971, Luteni Jenerali Jules Banza Mwilambwe anatoka jimbo la Tanganyika. Mtaalamu wa silaha na magari ya kivita, alifuata mfululizo wa mafunzo ya amri na wafanyakazi, pamoja na yale ya Ecole supérieure de guerre huko Yaoundé, nchini Kamerun. Pia alifunzwa katika Chuo cha Mafunzo ya Mikakati ya Juu ya Ulinzi, huko Kinshasa. 

## safari ya FARDC 
Jenerali Jules Banza Mwilambwe aliibuka katika kikosi cha askari 13 cha Walinzi wa Jamhuri ambapo alifanya mambo makubwa yaliyompandisha cheo. Kwa upande wake alikuwa naibu mkuu wa Nyumba ya Kijeshi ya Mkuu wa Nchi, anayesimamia shughuli na ujasusi, naibu kamanda anayesimamia utawala na usafirishaji. Mnamo Oktoba 2022, aliteuliwa kuwa Luteni jenerali kwa agizo la rais .

## Tazama pia 
### Makala zinazohusiana 
* Marcel Mbangu Mashita
* Célestin Mbala
* Didier Etumba
* Christian Tshiwewe Songesha

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1971
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanasiasa wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Joevannie Peart

**Joevannie Peart** (aliyezaliwa Mei 14, 1984) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu kutoka Kanada ambaye aliwahi kucheza katika Ligi ya Mpira wa Miguu ya Kulipwa ya Kanada (1998–2005), Ligi ya Nemzeti Bajnokság I, Ligi ya V. 1 na Ligi ya Nemzeti Bajnokság II.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Raúl Eduardo Vela Chiriboga

**Raúl Eduardo Vela Chiriboga** (1 Januari 1934 – 15 Novemba 2020) alikuwa kiongozi wa Kanisa Katoliki nchini Ekwado ambaye alihudumu kama Askofu Mkuu wa Quito kuanzia 2003 hadi 2010. 

Aliteuliwa kuwa askofu msaidizi mnamo 1972 na alihudumu kama msaidizi wa jimbo kuu la Guayaquil, Askofu wa Azogues, na Mkuu wa Kijeshi wa Ekvado kabla ya kuteuliwa kuwa Askofu Mkuu wa Quito. Papa Benedikto XVI alimwinua kuwa kardinali mwaka 2010.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1934
Jamii:Waliofariki 2020
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:Watu wa Ekuador
Carlos María de la Torre

thumb|Kaburi la Carlos Maria de la Torre, Kanisa kuu la Quito.
**Carlos María Javier de la Torre y Nieto** (15 Novemba 1873, Quito, Ekvado – 31 Julai 1968, Quito, Ekuador) alikuwa kardinali wa Kanisa Katoliki kutoka EkWado. Alikuwa Askofu Mkuu wa Quito na aliteuliwa kuwa kardinali mwaka 1953 na Papa Pius XII, akiwa mtu wa kwanza kutoka EkWado kuingizwa katika Baraza la Makardinali.

Jamii:Waliozaliwa 1873
Jamii:Waliofariki 1968
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:Watu wa Ekuador
Pablo Muñoz Vega

**Pablo Muñoz Vega**, S.J. (23 Mei 1903 – 3 Juni 1994) alikuwa kiongozi wa Kanisa Katoliki kutoka Ekuador aliyehudumu kama Askofu Mkuu wa Quito kuanzia 1967 hadi alipojiuzulu mwaka 1985. Alikuwa mwanachama wa Shirika la Yesu (Jesuits) na aliteuliwa kuwa kardinali mwaka 1969.

Mchakato wa kumtangaza mtakatifu ulianza tarehe 9 Aprili 2016 baada ya Baraza la Idara ya Watakatifu kutoa idhini rasmi ya mchakato huo tarehe 10 Desemba 2015, na kumpa jina la heshima "Mtumishi wa Mungu."

Jamii:Waliozaliwa 1903
Jamii:Waliofariki 1994
Jamii:Wajesuiti
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:watu wa Ekuador
Damiano Pecile

**Damiano Daniele Pecile** (aliyezaliwa Aprili 11, 2002) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa kulipwa kutoka Kanada.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Federico Peña

thumb|Peña akiwa na Valour FC mwaka 2021
**Federico Rafael Mendes Peña** (aliyezaliwa Machi 30, 1999) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Jamhuri ya Trinidad na Tobago.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Trinidad na Tobago
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Aribim Pepple

thumb| Pepple mwaka 2022
**Aribusitamunoipirim Emmanuel "Bim" Pepple** (aliyezaliwa Desemba 25, 2002) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa kulipwa ambaye anacheza kama mshambuliaji wa klabu ya Chesterfield F.C. kwa mkopo kutoka klabu ya Luton Town F.C.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Ardo Perri

**Ardo Perri** ni kipa wa zamani wa mpira wa miguu mwenye asili ya Italia na Kanada ambaye alicheza kitaalamu katika Ligi ya soka ya Amerika Kaskazini  (1968-1984) na Ligi kuu ya soka.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Jozef-Ernest van Roey

thumb|Picha na Serge Ivanoff, 1944
**Jozef-Ernest van Roey** (13 Januari 1874 – 6 Agosti 1961) alikuwa kiongozi wa Kanisa Katoliki kutoka Ubelgiji ambaye alihudumu kama Askofu Mkuu wa Mechelen kuanzia 1926 hadi kifo chake. 

Aliteuliwa kuwa kardinali mwaka 1927. Alikuwa mtu mashuhuri katika upinzani dhidi ya Unazi nchini Ubelgiji.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1874
Jamii:Waliofariki 1961
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:Watu wa Ubelgiji
Niko Myroniuk

**Nikolas Martin Myroniuk** (aliyezaliwa Julai 21, 2005) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Kanada ambaye anachezea timu ya Cavalry FC katika Ligi Kuu ya Kanada.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Paul Peschisolido

thumb|Peschisolido mwaka 2011
**Paolo Pasquale Peschisolido** (aliyezaliwa Mei 25, 1971), maarufu kama **Paul Peschisolido**, ni mchezaji wa zamani na kocha wa mpira wa miguu kutoka Kanada. Peschisolido alikuwa kocha wa klabu ya Burton Albion F.C. inayoshiriki Ligi ya pili ya mpira wa miguu ya Uingereza kuanzia Mei 2009 hadi Machi 2012.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Luca Petrasso

**Luca Allan Petrasso** (aliyezaliwa Juni 16, 2000) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Kanada anayeshiriki kama beki wa kushoto, ambaye hivi karibuni aliichezea klabu ya Orlando City SC katika Ligi kuu ya soka.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Jordan Perruzza

thumb|Jordan Perruzza
**Jordan Loreto Perruzza** (aliyezaliwa Januari 16, 2001) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Kanada.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Ketsia

**Ketsia** ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo wa asili ya Haiti na Kanada, aliyezaliwa Montreal, Quebec.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Kanada
Vince Petrasso

**Vince Petrasso** (aliyezaliwa Aprili 11, 1987) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu kutoka Kanada ambaye aliwahi kucheza katika Ligi ya USL, Ligi ya USL Daraja la pili na Ligi ya Mpira wa Miguu ya Kanada.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Annie Cotton

**Annie Cotton** (aliyezaliwa Laval, Quebec 13 Julai, 1975) ni mwigizaji na mwimbaji kutoka Kanada.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Kanada
Michael Petrasso

thumb|Petrasso mwaka 2021
**Michael Alexander Petrasso** (aliyezaliwa Julai 9, 1995) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa kulipwa kutoka Kanada anayeshiriki kama winga na kwa sasa hana klabu baada ya kucheza mara ya mwisho kwa York United FC.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Victor Petroni

**Victor Petroni** (aliyezaliwa Machi 3, 1959) ni kipa wa zamani wa mpira wa miguu kutoka Kanada ambaye alicheza kitaalamu katika Ligi kuu ya soka ya ndani na Ligi ya soka ya Marekani.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Don Petrie

**Donald John Mackay Petrie** (Alizaliwa Mei 22, 1922 – Alifariki Julai 6, 2015) alikuwa mchezaji wa mpira wa miguu na kocha mkuu kutoka Kanada.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada