open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Soheila Hejab

**Soheila Hejab Bidsorkhi** (amezaliwa 1990) ni mwanasheria, mwanaharakati wa kisiasa, na mwanaharakati wa haki za kiraia wa Iran. 

## Historia na elimu 
Hejab ni Mkurdi kutoka Kermanshah. na kuwa mwanasheria wa haki za binadamu. Hejab anajulikana kwa kumuunga mkono ufalme na Kijamii aliyekimbilia Reza Pahlavi.

## Kabla ya 2019 
Hejab alikamatwa kwa mara ya kwanza Januari 2018 huko Shiraz kwa mashtaka ya "ukusanyaji, mshikamano na propaganda dhidi ya mfumo".

## Kifungo cha 2019 na malalamiko ya ukatili 
Hejab alikamatwa tena na jeshi la  Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) Juni 2019 na hatimaye kupelekwa katika gereza la  Evin Prison. Katika barua ya wazi kutoka 13 Januari 2020, alilalamika kuhusu mateso ya vuguvugu la Novemba 2019 na kuita kwa kuondolewa kwa kile alichokiita "utawala wa ukandamizaji". Machi 2020, siku chache baada ya kuachiliwa kwa dhamana kubwa, Kulingana na sheria ya Iran, lazima atumikie miaka 7.5 ya kifungo. Baada ya kikao cha mahakama ya rufaa tarehe 23 Mei 2020, alikamatwa na kubatizwa na maafisa wa jeshi la IRGC na kupelekwa gereza la wanawake la  Qarchak Prison. Barua kutoka kwa shirika la lisilo la kiserekali ambalo hutetea na kukuza haki za binadamu , Machi 2022 ,linaloitwa  Center for Human Rights in Iran kwa Kamishna wa Haki za Binadamu Michelle Bachelet ilimtaja Hejab kama mmoja wa wanaharakati watano wa Iran waliokuwa wagonjwa lakini walikosa ruhusa ya matibabu. Hejab aliripotiwa kuachiliwa kwa sababu za matibabu Machi 2023.

## Marejeo 

Jamii:wanaharakati wa Iran
Jamii:WikiGap JWK 2026
Adamu Baba-Kutigi

**Adamu Ncahma Baba-Kutigi** (alizaliwa 10 Juni 1956, huko Kutigi, Nigeria) alikuwa Kaimu Makamu Mkuu wa Chuo cha Chuo Kikuu cha Shirikisho cha Dutsin-Ma (FUDMA).

## Maisha ya Awali
Baba-Kutigi alipata elimu yake ya awali katika Shule ya Sekondari ya Serikali ya Eyagi, Bida, katika Jimbo la Niger. Pia alitunukiwa Cheti cha Elimu cha Nigeria (NCE) katika Chuo cha Walimu cha Minna (sasa kinajulikana kama Chuo cha Elimu cha Minna) mwaka 1979.

## Marejeo
Enitan Bababunmi

**Enitan Abisogun Bababunmi** (8 Septemba 1940 – 29 Mei 2017) alikuwa msomi wa Nigeria na Profesa wa Biolojia-kemia aliyehudumu kama Makamu Mkuu wa Chuo wa tatu wa Chuo Kikuu cha Jimbo la Lagos (LASU) kati ya mwaka 1993 na 1996.

## Utambulisho na Tuzo
Mnamo mwaka 2002, Enitan alipewa hati miliki na serikali ya Marekani baada ya kutengeneza fomula ya dawa ambayo ingezuia kunyauka kwa misuli kwa wagonjwa wa UKIMWI na kansa.

## Marejeo
Olubukola Babalola

**Olubukola Babalola** ni profesa wa kilimo raia wa Nigeria na Afrika Kusini, na ni mwanachama wa Chuo cha Sayansi cha Afrika.

## Kazi
Babalola alianza kazi yake katika Taasisi ya Kimataifa ya Kilimo cha Kitropiki (IITA) nchini Nigeria na Kituo cha Kimataifa cha Fiziolojia na Ekolojia ya Wadudu (ICIPE) nchini Kenya na baadaye, alihamia Chuo Kikuu cha North-West nchini Afrika Kusini.

## Marejeo
Arelys Henao

**Luz Arelys Henao Ruiz** (amezaliwa 3 Desemba 1976) ni mwimbaji na mtunzi wa wimbo kutoka Kolombia.

## Kazi 
Arelys alizaliwa katika manispaa ya Sabanalarga na kuhamia Medellín mnamo 1988 nchini Kolombia. Huko mjini alianza kazi yake ya sanaa, akiwa na msukumo kutoka kwa mwanamuziki maarufu wa muziki wa wa Colombia Darío Gómez. Katika vyombo vya habari, mwimbaji huyo wa Colombia amezungumzia hali ngumu aliyopitia akiwa mdogo kutokana na shauku yake kwa muziki na muktadha wa vurugu alioishi katika kusini mwa mkoa, ambapo uwepo wa guerrillas umeathiri kwa miongo kadhaa.

Tangu 1996 ameachia albamu kadhaa za binafsi na ushirikiano na wasanii wa aina hiyo kama El Charrito Negro, Giovanny Ayala, Jimmy Gutiérrez na aliyetajwa hapo awali Darío Gómez. Katika kazi yake, ameitwa "La reina de la música popular" (Malkia wa muziki wa Colombia) kutokana na kazi yake ndefu ya muziki. Katika zaidi ya miaka ishirini ya kazi yake, Henao ameshirikiana na wasanii mashuhuri wa Colombia na kimataifa kama Los Tigres del Norte, Ana Gabriel, Maelo Ruiz, Helenita Vargas, Diomedes Díaz na Tormenta. Mnamo 2015, alirekodi wimbo "La reina y el rey" na Darío Gómez, ulioandikwa na Argemiro Jaramillo, ambao ulipata utambulisho wa kibiashara na ukali wa kutambuliwa nchini Colombia.

Henao amepata uteuzi wanne kwa tuzo za muziki nchini Kolombia, Premios Nuestra Tierra katika makundi ya mtumbuizaji bora wa kike  na msanii bora wa kike.

Hadithi ya muziki ya Henao ilihamasisha Caracol Televisión kutengeneza mfululizo wa televisheni wa kisicho na kichwa cha Arelys Henao kuhusu maisha yake.

## Albamu za muziki 
* *Por la puerta grande* (1994)
* *Única* (2001)
* *Reina sin rey* (2005)
* *Mujeres y despecho* (2005)
* *Mi historia* (2018)

## Marejeo 
Jamii:wanamuziki wa Kolombia
Jamii: WikiGap JWK 2026
Ayrton Cougo

**Carlos Ayrton Cougo Rivero** (alizaliwa 15 Juni 1996) ni mchezaji wa soka kutoka Uruguay anayekipiga katika nafasi ya beki wa kushoto (left-back) kwa klabu ya Boston River.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1996
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wachezaji mpira wa Uruguay
Nondumiso Sibiya

**Nondumiso Sibiya** (alizaliwa Diepsloot, Johannesburg, Afrika Kusini, 27 Novemba 1997) ni mjasiriamali wa mazingira na mwanaharakati wa kijamii wa Afrika Kusini. Yeye ndiye mwanzilishi mwenza wa jukwaa la usimamizi wa taka *Boombadotmobi* (pia linajulikana kama Boomba.mobi), ambalo linalenga ukusanyaji na urejelezaji wa taka unaochochewa katika jamii zisizo na huduma bora kama vile Diepsloot, Johannesburg . 

## Maisha ya awali na elimu 
Baada ya kumaliza masomo yake huko Diepsloot, alijiunga na Chuo Kikuu cha Witwatersrand ili kusoma ili kupata sifa ya ualimu, lakini hakukamilisha programu hiyo kwani alichagua kufuata mambo mengine yanayohusiana na kazi za jamii na ujasiriamali. 

## Kazi 
Sibiya alianzisha Boombadotmobi kama mpango wa kijamii wa kupambana na utupaji taka haramu na kukuza uelewa wa mazingira katika vitongoji vya Afrika Kusini.  Jukwaa hilo huwawezesha watu binafsi kubadilishana taka zilizokusanywa kwa vitu muhimu kama vile chakula, nguo, na vifaa vya kuogea.  Mojawapo ya uvumbuzi muhimu wa mpango huo ni matumizi ya mashamba ya minyoo kubadilisha taka za chakula kuwa mbolea, na kuunda uchumi wa mzunguko wa ndani na faida za mazingira. 

## Marejeo 
Jamii:wanaharakati wa Afrika Kusini
Jorge Córdoba

**Jorge Cristian Córdoba** (alizaliwa 12 Desemba 1987) ni mchezaji wa soka wa kulipwa kutoka Argentina ambaye kwa sasa anakipiga katika nafasi ya mshambuliaji kwa klabu ya Deportes Valdivia.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1987
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Nawara Negm

**Nawara Negm** (alizaliwa Cairo mnamo 1973) ni mwandishi wa habari wa Misri, mwanablogu na mwanaharakati wa haki za binadamu mwenye makao yake makuu Cairo, Misri. Binti wa mshairi mashuhuri wa mrengo wa kushoto wa Misri Ahmed Fouad Negm na mwanafalsafa wa Kiislamu wa Misri na mwandishi wa habari Safinaz Kazem, alipata Shahada ya Kwanza ya Sayansi katika Lugha ya Kiingereza kutoka Kitivo cha Sanaa, Chuo Kikuu cha Ain Shams na tangu wakati huo amefanya kazi kwa Mtandao wa Televisheni wa Misri wa Nile (NTN) kama mtafsiri na mhariri wa habari.

## Maandishi 
Mnamo 2009, alichapisha kitabu chake cha kwanza, ''Esh A'rrih'' ('A Nest on the Wind'; Arabic: عش عالريح, ) 

Mnamo 2023, alichapisha kumbukumbu kuhusu uhusiano wake na baba yake, *Winta Il-Sabab Yaba* (Na Wewe ndiye Sababu, Baba; Kiarabu: وانت السبب يابا). 

## Marejeo 
Jamii:watu wa Misri
Israa Abdel Fattah

**Esraa Abdel Fattah** (Arabic: إسراء عبد الفتاح, ; anajulikana kama *Facebook Girl*); alizaliwa 1978

Esraa alifanya kazi kama msimamizi wa rasilimali watu,  alipoanzisha shirika la Aprili&nbsp;6 Harakati ya Vijana Misri mwaka wa 2008, kundi lililoundwa ili kuwasaidia wafanyakazi huko El-Mahalla El-Kubra, mji wa viwanda, ambao walikuwa wakipanga kugoma Aprili&nbsp;6. Kundi hili polepole likawa harakati maarufu ya kisiasa. 

Tangu Oktoba 2019 amekuwa kizuizini bila kufunguliwa mashtaka kwa madai ya ugaidi. Mnamo Julai 2021 alipokea Tuzo ya Heshima ya Ujasiri kutoka kwa Harakati ya Demokrasia Duniani. Aliachiliwa kutoka gerezani mnamo Julai 17, 2021.

## Marejeo 
Jamii:wanaharakati wa Misri
Horacio Cordero

**Horacio Raúl Cordero Vásquez** (alizaliwa *22 Mei 1950* mjini *Buenos Aires, Argentina*) ni kocha wa soka wa kitaalamu na mchezaji wa zamani wa soka kutoka Argentina. Alicheza kama kiungo wa ushambuliaji (midfielder) katika vilabu kadhaa, ikiwa ni pamoja na Argentinos Juniors, Racing Club, Unión de Santa Fe, Cipolletti, Sarmiento de Junín na Deportivo Morón, na pia aliichezea timu ya Millonarios nchini Colombia wakati wa taaluma yake ya uchezaji.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1950
Jamii:Watu walio hai
Fernando Coniglio

**Fernando Coniglio** (alizaliwa tarehe 24 Novemba 1991) ni mchezaji wa soka wa kulipwa kutoka Argentina anayekipiga katika nafasi ya mshambuliaji kwa klabu ya Puteolana, inayoshiriki Serie D nchini Italia.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1991
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Ivaylo Georgiev

**Ivaylo Georgiev** (aliyezaliwa 31 Oktoba 1942) ni mchezaji wa zamani wa soka wa Bulgaria aliyecheza kama kiungo. Alishiriki katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Joto ya mwaka 1968 mjini Mexico City, ambapo alishinda medali ya fedha akiwa na timu ya taifa ya Bulgaria.
## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1942
Jamii:Wachezaji mpira wa Bulgaria
Atanas Gerov

**Atanas Gerov** (kwa Kibulgaria: Атанас Геров; alizaliwa Kyustendil, 1945) ni mchezaji wa soka kutoka Bulgaria. Alishiriki katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Joto ya mwaka 1968 iliyofanyika Mexico City, ambapo alishinda medali ya fedha akiwa na timu ya taifa ya Bulgaria.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1945
Jamii:Wachezaji mpira wa Bulgaria
Milcho Goranov

**Milcho Goranov** (Kibulgaria: Милчо Горанов, 6 Novemba 1928 – 28 Julai 2008) alikuwa mchezaji wa soka kutoka Bulgaria aliyekuwa akicheza nafasi ya beki, hasa kwa klabu ya Slavia Sofia. Goranov pia aliichezea timu ya taifa ya Bulgaria mara 21. Alishiriki katika mashindano ya wanaume ya Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Joto ya mwaka 1956.
## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1928
Jamii:Waliofariki 2008
Jamii:Wachezaji mpira wa Bulgaria
Aleksandar Hristov

**Aleksandar Hristov** (Kibulgaria: Александър Христов, 31 Mei 1904 – 12 Machi 1992) alikuwa mchezaji wa soka kutoka Bulgaria. Alishiriki katika mashindano ya wanaume ya Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Joto ya mwaka 1924.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1904
Jamii:Waliofariki 1992
Jamii:Wachezaji mpira wa Bulgaria
Kiril Ivkov

**Kiril Lozanov Ivkov** (Kibulgaria: Кирил Лoзaнoв Ивков; 21 Juni 1946 – 24 Mei 2025) alikuwa mchezaji wa soka kutoka Bulgaria aliyekuwa akicheza nafasi ya beki, hasa kwa klabu ya Levski Sofia. Mnamo 1974 na 1975 alichaguliwa kuwa Mchezaji Bora wa Soka wa Bulgaria.

Ivkov alianza kuchezea timu ya taifa ya Bulgaria mwaka 1968, akipata michezo 44 na kufunga bao moja katika kipindi cha miaka 11 ya kimataifa. Alikuwa sehemu ya kikosi cha Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Joto ya mwaka 1968, ambapo Bulgaria ilishinda medali ya fedha. Ivkov aliiongoza timu yake ya taifa mara 10 na alicheza katika Kombe la Dunia la FIFA mwaka 1974.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1946
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wachezaji mpira wa Bulgaria
Iliya Kirchev

**Iliya Kirchev** (Kibulgaria: Илия Кирчев; 28 Desemba 1932 – 11 Septemba 1997) alikuwa mchezaji wa soka kutoka Bulgaria. Kirchev alikuwa beki wa kati. Alicheza kwa klabu ya PFC Spartak Varna na kucheza michezo 286 katika ligi kuu ya Bulgaria. Katika timu ya taifa ya Bulgaria, Kirchev alicheza michezo 7 na kushinda medali ya shaba katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Joto ya mwaka 1956. Alifariki akiwa na umri wa miaka 64 mnamo 1997.

## Marejeo 
Jamii:Waliofariki 1932
Jamii:Waliofariki 1997
Stoyan Kitov

**Stoyan Kirilov Kitov** (Kibulgaria: Стоян Кирилов Китов; alizaliwa 27 Agosti 1938) ni mchezaji wa soka mstaafu kutoka Bulgaria ambaye aliwakilisha nchi yake katika Kombe la Dunia la FIFA mwaka 1962 na 1966. Alicheza nafasi ya kiungo katikati na alikuwa mchezaji wa klabu ya Spartak Sofia kuanzia 1959 hadi 1966. Pia aliwakilisha Bulgaria katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Joto ya mwaka 1960 iliyofanyika Roma, akicheza mchezo mmoja kabla ya timu yake kumaliza nafasi ya 5 kwa jumla.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1938
Jamii:Wachezaji mpira wa Bulgaria
Nikola Kovachev

**Nikola Dimitrov Kovachev** (kwa Kibulgaria: Никола Димитров Ковачев; Blagoevgrad, 4 Juni 1934 – Sofia, 26 Novemba 2009) alikuwa mchezaji wa soka na kocha kutoka Bulgaria.

Kovachev aliwakilisha Bulgaria katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Joto ya mwaka 1956 na 1960. Baadaye, alichukua nafasi ya kocha katika klabu za Hebar Pazardzhik na CSKA Sofia.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1934
Jamii:Waliofariki 2009
Jamii:Wachezaji mpira wa Bulgaria
Watersyari wa kudumu

**Watersyari wa kudumu** ni Wakristo wa Utawa wa Tatu, hasa wa Kifransisko, wanaoruhusiwa kuishi moja kwa moja katika konventi ya shirika husika lakini bila kuweka nadhiri za kitawa. Mara nyingi walikaribishwa hasa kwa lengo la kutoa huduma fulani jumuiani. Baada ya Mtaguso wa pili wa Vatikano walipungua haraka sana.

Jamii:mashirika ya kitawa
Ariel Cólzera

**Ariel Adrián Cólzera**, anajulikana pia kama Ariel Damián Cólzera, (alizaliwa tarehe 15 Aprili 1986) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Argentina ambaye kwa sasa anachezea klabu ya Deportivo Merlo.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1986
Jamii:Watu walio hai
Ndugu wa Mt. Fransisko

**Ndugu wa Mt. Fransisko** (kwa Kiitalia: *Fratelli di San Francesco*) ni watawa wanaume Wafransisko wa Kanisa Katoliki. La kwao ni shirika la maisha yaliyowekwa wakfu kwa Mungu kwa njia ya nadhiri ya kushika mashauri ya Kiinjili ya useja mtakatifu, ufukara na utiifu kadiri ya Kanuni ya Ndugu Wadogo na karama nzima ya mtakatifu Fransisko wa Asizi. 

## Uundaji na ustawi
Jumuia yao ilianzishwa na Wakapuchini waliotoka shirika lao, kanda ya Lombardia. Tarehe 21 Juni 1983 walikubaliwa rasmi na askofu wa Verona, Giuseppe Amari. Chama chao kikawa shirika la kijimbo mwaka 2000.

Wenye nadhiri ni 30 hivi katika konventi 5 kaskazini mwa Italia. Makao makuu yako Nogarole Rocca (Verona).

## Tanbihi
Jamii:Wafransisko
Manuel Guanini

**Manuel Guanini** (alizaliwa tarehe 14 Februari 1996) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Argentina anayekipiga katika klabu ya Gimnasia y Tiro.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1996
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Shirika la Kipapa

**Shirika la Kipapa** ni shirika lolote lililoanzishwa moja kwa moja na Ukulu mtakatifu au lililopewa nao hadhi hiyo baadaye kwa hati maalumu . Mashirika ya namna hiyo yako kwa namna ya pekee chini ya Papa, yasiweze kuingiliwa na maaskofu wa majimbo katika masuala ya maisha ya ndani .

## Tanbihi 
## Marejeo 
* *Direttorio canonico per gli istituti religiosi, gli istituti secolari e le società di vita apostolica*. Edizioni paoline, Cinisello Balsamo 1988. ISBN 88-215-1618-0. 

Jamii:mashirika ya kitawa
Adrián Balboa

**Adrián Martín Balboa Camacho** (alizaliwa tarehe 19 Januari 1994) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Uruguay anayekipiga katika nafasi ya mshambuliaji, na kwa sasa anachezea klabu ya Pari Nizhny Novgorod inayoshiriki Ligi Kuu ya Urusi.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1994
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Susan Chomba

**Susan Chomba** ni mwanasayansi na mwanamazingira kutoka nchini Kenya. Yeye ni mkurugenzi katika Taasisi ya Rasilimali Duniani (World Resources Institute).

## Wasifu
Chomba alikulia kwenye jamii ya kimaskini katika kaunti ya Kirinyaga. Chomba alilelewa na kukuzwa na bibi yake pekee ambaye alikuwa anafanya Kazi kwa bidii sana. Mama yake Chomba alikuwa akipanda maharage ya kifaransa kwenye ardhi iliyomilikiwa na baba yake wa kambo na alianzisha kilimo cha kushirikiana.

Chomba alipokuwa na miaka tisa, shule ya bweni katika maeneo waliyokuwa wanaishi ilimkataa kutokana na umasikini wake na WA familia yake ndipo akaenda kusomea maeneo ya Magharibi mwa Kenya. Mama yake aliposhindwa kabisa kulipia ada Chomba alirudi Kirinyaga ambapo alisoma shule ya Provincial (Provincial high school). Kila mwanafunzi katika shule hiyo alipewa kipande cha ardhi ili kulima. Chomba alianza kufanya majaribio ya kulima kilimo cha Organic, alipanda na kukuza kabichi ili kuhimili hali ya hewa ya baridi. Aliendelea pia kupata Shahada yake ya Uzamivu (PhD) katika utawala wa misitu katika Chuo Kikuu cha Copenhagen.

Mnamo mwaka 2021, Chomba alijiunga na Taasisi ya Rasilimali Duniani kama Mkurugenzi wao wa Mazingira Muhimu kwa Afrika, ambapo anaongoza kazi zinazohusu "Misitu, Mifumo ya Chakula na Watu."

## Tuzo
*Tuzo ya Uzamili ya Misitu ya Peter Henry, mpokeaji wa kwanza kutoka Chuo Kikuu cha Bangor
*2016: Wanawake 16 Wanaorejesha Dunia, Jukwaa la Mazingira Duniani
*2023: Wanawake 100 (BBC), ambayo inaangazia wanawake 100 wenye msukumo na ushawishi kutoka kote ulimwenguni.

## Marejeo
Jamii:wanawake wa Kenya
Jamii:wanasayansi wa Kenya
Nahuel Estévez

**Nahuel Estévez Álvarez** (alizaliwa tarehe 14 Novemba 1995) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa kulipwa kutoka Argentina anayekipiga katika nafasi ya kiungo, na kwa sasa anachezea klabu ya Parma inayoshiriki Ligi Kuu ya Italia (Serie A).

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1995
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Armenia
Iván Etevenaux

**Iván Etevenaux** (alizaliwa tarehe 20 Oktoba 1989) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa kulipwa kutoka Argentina anayekipiga katika nafasi ya kiungo mshambuliaji, na kwa sasa anachezea klabu ya General Paz Juniors.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1989
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Pablo Bangardino

**Pablo Martín Bangardino** (alizaliwa tarehe 9 Januari 1985) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Argentina ambaye anacheza nafasi ya mlinda mlango (goalkeeper) katika klabu ya Villa San Carlos nchini Argentina. Taarifa za dili hili na rekodi yake inaonyesha kwamba amekuwa akicheza kama golikipa tangu kujiunga na timu mbalimbali ikiwa ni pamoja na Gimnasia y Esgrima de La Plata, Central Español, Gimnasia de Jujuy, Sarmiento, Guillermo Brown na baadaye Villa San Carlos ambapo yupo hivi sasa.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1985
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Guillermo Farré

**Guillermo Martín Farré** (alizaliwa tarehe 16 Machi 1981) ni kocha wa mpira wa miguu na zamani alikuwa mchezaji aliyekuwa akiichezea nafasi ya kiungo. Baada ya kumaliza taaluma yake ya uwanjani, alihamia ukufunzi na kupata mafanikio, ikiwa ni pamoja na kusababisha Belgrano kushinda ubingwa wa Primera Nacional mwaka 2022 kama kocha, na sasa ndiye meneja wa Aldosivi nchini Argentina. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1981
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Brian Fernández

**Brian Fernández** (alizaliwa tarehe 26 Septemba 1994) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa kitaalamu kutoka Argentina anayekipiga katika nafasi ya mshambuliaji, na kwa sasa anachezea klabu ya Talleres de Remedios de Escalada.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1994
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Guillermo Ferracuti

**Guillermo Ferracuti** (alizaliwa tarehe 11 Februari 1991) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa kitaalamu kutoka Argentina anayekipiga katika nafasi ya beki wa kushoto au beki wa kati, na kwa sasa anachezea klabu ya Atlanta.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1991
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Mauricio Ferradas

**Mauricio Javier Ferradas** (alizaliwa tarehe 5 Novemba 1979) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Argentina.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1979
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Facundo Ferrero

**Facundo Ferrero** (alizaliwa tarehe 5 Machi 1995) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Argentina anayekipiga nafasi ya mlinda mlango, na kwa sasa anachezea klabu ya Nueva Chicago.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1995
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Facundo Ferreyra

**Facundo Ferreyra** (alizaliwa tarehe 14 Machi 1991), anayejulikana kwa jina la utani "Chucky" ni mchezaji wa mpira wa miguu wa kitaalamu kutoka Argentina anayekipiga katika nafasi ya mshambuliaji.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1991
Jamii:Watu walio hai
Gervasio Núñez

**Gervasio Daniel Núñez** (alizaliwa 29 Januari 1988) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa kitaalamu kutoka Argentina anayekipiga katika nafasi ya kiungo, na kwa sasa anachezea klabu ya San Martín de Formosa inayoshiriki Torneo Federal A nchini Argentina.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1988
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wachezaji mpira wa Argentina
Fabián Ahumada

**Fabián Antonio Ahumada Astete** (alizaliwa tarehe 26 Aprili 1996) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Chile anayekipiga kwa klabu ya Palestino.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1996
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Reinaldo Ahumada

**Reinaldo Manuel Ahumada Cisternas** (alizaliwa tarehe 30 Mei 1997) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa kitaalamu kutoka Chile anayekipiga katika nafasi ya beki wa kati, na kwa sasa anachezea klabu ya Penya Encarnada nchini Andorra.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1997
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Sergio Ahumada

**Sergio Alberto Ahumada Bacho** (alizaliwa tarehe 2 Oktoba 1948) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu kutoka Chile, aliyewahi kuchezea vilabu mbalimbali ikiwemo Deportes La Serena, Colo-Colo, Tecos, na Unión Española.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1948
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Claudio Abarca

**Claudio Antonio Abarca Gálvez** (alizaliwa tarehe 7 Januari 1994) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Chile anayekipiga nafasi ya mlinda mlango, na kwa sasa anachezea klabu ya Provincial Ovalle.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1994
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Todor Krastev

**Todor Krastev** (Kibulgaria: Тодор Кръстев; 1 Juni 1945 – 9 Mei 2000) alikuwa mchezaji wa soka kutoka Bulgaria. Alizaliwa katika mji wa Stara Zagora. Alishiriki katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Joto ya mwaka 1968 iliyofanyika Mexico City, ambapo alishinda medali ya fedha akiwa na timu ya taifa ya Bulgaria.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1945
Jamii:Waliofariki 2000
Jamii:Wachezaji mpira wa Bulgaria
Dimitar Largov

**Dimitar Simeonov Largov** (Kibulgaria: Димитър Симеонов Ларгов; 10 Septemba 1936 – 26 Novemba 2020) alikuwa kiungo katikati wa soka kutoka Bulgaria ambaye aliichezea timu ya taifa ya Bulgaria katika Kombe la Dunia la FIFA mwaka 1966. Pia alicheza kwa klabu za Septemvri Sofia na Slavia Sofia. Largov pia alishiriki katika mashindano ya wanaume ya Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Joto ya mwaka 1960.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1936
Jamii:Waliofariki 2020
Jamii:Wachezaji mpira wa Bulgaria
Manol Manolov

**Manol Manolov** (Kibulgaria: Манол Манолов; 4 Agosti 1925 – 16 Desemba 2008) alikuwa beki wa soka na kocha kutoka Bulgaria. Alizaliwa Sofia na aliichezea timu ya taifa ya Bulgaria katika michezo 57, akishinda medali ya shaba katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Joto ya mwaka 1956.

Kati ya mwaka 1948 na 1962, alicheza michezo 239 na kufunga mabao 8 kwa klabu ya CSKA Sofia. Alitunukiwa heshima ya Mchezaji Bora wa Soka wa Bulgaria mwaka 1958. Manolov alishinda ligi kuu ya Bulgaria, A PFG, mara kumi na mbili (rekodi yote na CSKA), pamoja na Kombe la Bulgaria mara nne (zote na CSKA).

Baada ya kustaafu kama mchezaji, alichukua nafasi ya kocha katika klabu za Beroe, CSKA Sofia, Hebar Pazardzhik, Ethnikos Piraeus, Apollon Athens, Slavia, na Panserraikos.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1925
Jamii:Waliofariki 2008
Jamii:Wachezaji mpira wa Bulgaria
Geno Mateev

**Geno Mateev** (Kibulgaria: Гено Матеев; 3 Januari 1903 – 6 Juni 1966) alikuwa mchezaji wa soka kutoka Bulgaria. Alishiriki katika mashindano ya wanaume ya Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Joto ya mwaka 1924.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1903
Jamii:Waliofariki 1966
Jamii:Wachezaji mpira wa Bulgaria
Cristián Abarca

**Cristián Felipe Abarca Foncea** (alizaliwa tarehe 20 Mei 1989) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu kutoka Chile aliyekuwa akicheza katika nafasi ya kiungo.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1989
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Konstantin Maznikov

**Konstantin Maznikov** (Kibulgaria: Константин Мазников; 5 Aprili 1905 – 22 Oktoba 1967) alikuwa mchezaji wa soka kutoka Bulgaria. Alishiriki katika mashindano ya wanaume ya Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Joto ya mwaka 1924.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1905
Jamii:Waliofariki 1967
Jamii:Wachezaji wa Bulgaria
Atanas Mihaylov

**Atanas Hristov Mihaylov** ( 5 Julai 1949 – 1 Oktoba 2006) alikuwa mchezaji wa soka aliyekuwa mshambuliaji na kocha. Mihaylov ndiye mfungaji bora katika historia ya timu ya taifa ya vijana chini ya umri wa miaka 21 ya Bulgaria, akiwa amefunga mabao 31 katika michezo 46.

Aliichezea timu ya taifa ya Bulgaria katika michezo 45, akifunga mabao 23, na kushinda medali ya fedha katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Joto ya mwaka 1968; pia alicheza katika Kombe la Dunia la mwaka 1974. Karibu sehemu kubwa ya taaluma yake ya klabu ilitokea Lokomotiv Sofia, lakini pia alicheza kwa miaka miwili nchini Cyprus kwa klabu ya Nea Salamina. Alishinda ligi kuu ya Bulgaria mara mbili. Mihaylov alikuwa maarufu kwa ujuzi wake katika mpira wa pembe na seti maalum, ikiwa ni pamoja na kufunga kutoka pembe za kona.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1949
Jamii:Wachezaji mpira wa Bulgaria
Jamii:Waliofariki 2006
Dimitar Milanov

**Dimitar Milanov Stoyanov** (Kibulgaria: Димитър Миланов Стоянов; 18 Oktoba 1928 – 1995) alikuwa mchezaji wa soka na kocha kutoka Bulgaria ambaye aliicheza kama kiungo wa kulia.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1928
Jamii:Waliofariki 1995
Jamii:Wachezaji mpira wa Bulgaria
Juan Abarca

**Juan René Abarca Fuentes** (alizaliwa tarehe 7 Desemba 1988) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Chile anayekipiga katika nafasi ya beki wa kati, na kwa sasa anachezea klabu ya Provincial Osorno.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1988
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Dimitar Mutafchiev

**Dimitar Mutafchiev** (Kibulgaria: Димитър Мутафчиев; 10 Januari 1903 – 8 Septemba 1990) alikuwa mchezaji wa soka kutoka Bulgaria. Alizaliwa Stara Zagora, na aliichezea klabu ya Levski Sofia na timu ya taifa ya Bulgaria kama mshambuliaji katika miaka ya 1920.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1903
Jamii:Waliofariki 1990
Jamii:Wachezaji mpira wa Bulgaria
Rodolfo Madrid

**Rodolfo Alejandro Madrid González** (alizaliwa tarehe 14 Mei 1980) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu kutoka Chile na kwa sasa ni kocha wa klabu ya Rodelindo Román.

Ameifundisha klabu ya Rodelindo Román tangu mwaka 2018.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1980
Jamii:Watu walio hai
Nikola Mutafchiev

**Nikola Mutafchiev** (kwa Kibulgaria: Никола Мутафчиев; 10 Agosti 1904, Stara Zagora – 24 Machi 1963) alikuwa mchezaji wa soka kutoka Bulgaria aliyekuwa akicheza kama mshambuliaji kwa klabu ya Levski Sofia na timu ya taifa ya Bulgaria katika miaka ya 1920. Kaka yake, Dimitar Mutafchiev, pia alikuwa mchezaji wa soka.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1904
Jamii:Waliofariki 1963
Jamii:Wachezaji mpira wa Bulgaria
Cristian Magaña

**Cristian Javier Magaña Leyton** (alizaliwa tarehe 26 Machi 1991) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa kulipwa kutoka Chile anayekipiga katika nafasi ya beki wa kati.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1991
Jamii:Watu walio hai
Georgi Yordanov Naydenov

**Georgi Yordanov Naydenov** (Kibulgaria: Георги Найденов; alizaliwa 28 Januari 1936) ni mchezaji wa soka kutoka Bulgaria. Alishiriki katika mashindano ya wanaume ya Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Joto ya mwaka 1960.
## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1936
Jamii:Wachezaji mpira wa Bulgaria
Oscar Magaña

**Oscar Magaña** (alizaliwa tarehe 3 Julai 1987 huko Pichidegua, Chile) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Chile ambaye kwa sasa anachezea klabu ya Coquimbo Unido inayoshiriki Primera División B nchini Chile.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1987
Jamii:Watu walio hai
Juan Cornejo

**Juan Francisco Cornejo Palma** (alizaliwa tarehe 27 Februari 1990) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Chile ambaye kwa sasa anachezea klabu ya Coquimbo Unido katika Ligi Kuu ya Chile (Primera División de Chile), akicheza nafasi ya beki wa kushoto. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1990
Jamii:Watu walio hai
Patricio Mardones

**Luis Patricio Mardones Díaz** (alizaliwa tarehe 17 Julai 1962), anayejulikana kama Patricio Mardones, ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa kulipwa kutoka Chile aliyekuwa akicheza katika nafasi ya kiungo.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1962
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Chile
Marcelo Medina

**Marcelo Nicolás Medina Zamora** (alizaliwa tarehe 11 Februari 1980 huko San Vicente de Tagua Tagua, Chile) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Chile. Anacheza katika nafasi ya beki kwa klabu ya San Marcos inayoshiriki Ligi Kuu ya Chile (Primera División de Chile), akivaa jezi namba 4.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1980
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Chile
Gabriel Mendoza

**Gabriel Rafael Mendoza Ibarra** (alizaliwa tarehe 22 Mei 1968), anayejulikana zaidi kwa jina la Coca Mendoza, ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa kulipwa kutoka Chile aliyekuwa akicheza katika nafasi ya beki wa kulia na pia kiungo wa kati. Mendoza alikuwa miongoni mwa kikosi cha kihistoria cha klabu ya Colo-Colo kilichotwaa ubingwa wa Copa Libertadores mwaka 1991.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1968
Jamii:Watu walio hai
Matías Meneses

**Matías Francisco Meneses Letelier** (alizaliwa tarehe 28 Machi 1999) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Chile anayekipiga katika nafasi ya mshambuliaji kwa klabu ya Provincial Ovalle nchini Chile ambapo anavaa jezi namba 26. Alizaliwa Coltauco, Chile, ana umri wa miaka 26 na anamlinganisha kama kiungo wa kushambulia akitumia mguu wake wa kulia. Tangu kuanza taaluma yake, amecheza Klabu ya O’Higgins na kupata mikopo ya kucheza kwenye vilabu mbalimbali kabla ya kujiunga na Provincial Ovalle mwaka 2025..

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1999
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Chile
Danilo Miranda

**Danilo Alejandro Miranda Araya** (alizaliwa tarehe 2 Septemba 1977) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu kutoka Chile aliyekuwa akicheza katika nafasi ya kiungo.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1977
Jamii:Watu walio hai
Marcelo Lucero

**Marcelo Lucero** (alizaliwa tarehe 10 Februari 1980 huko San Vicente de Tagua Tagua, Chile) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Chile aliyewahi kuchezea nafasi ya kiungo katika klabu ya Rangers de Talca ya Ligi Kuu ya Chile (Primera División) wakati wa msimu wa 2008..

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1980
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Chile
Fatima Denton

**Fatima Denton** (alizaliwa Agosti 1966) ni mtaalamu wa hali ya hewa mwenye asili ya Gambia na Uingereza. Ni mkurugenzi katika tawi la Ghana la Chuo Kikuu cha Umoja wa Mataifa, katika Taasisi ya Maliasili ya UNU barani Afrika (UNU-INRA) huko Accra. Anazingatia uvumbuzi, sayansi, teknolojia na usimamizi wa maliasili.   Anashirikiana na nchi kama vile Benin na Liberia ili kuendeleza na kutekeleza misheni za tathmini ya mahitaji ya nchi. 

Fatima Denton anaandika kuhusu mada ikiwa ni pamoja na nishati mbadala,  maendeleo endelevu,  mabadiliko ya tabianchi,  mabadiliko ya tabianchi na jinsia,  kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi,  udhaifu,  usalama wa chakula na umaskini wa maji na nishati.  

Vile vile ni mwandishi mkuu wa Tathmini ya Tano ya Kikundi Kazi II ya Jopo la Serikali Mbalimbali kuhusu Mabadiliko ya Tabianchi (IPCC),  Ripoti Maalum ya IPCC kuhusu Vyanzo vya Nishati Mbadala na Kupunguza Mabadiliko ya Tabianchi (SRREN),  na pia katika Ripoti ya Sita ya Tathmini ya Kikundi Kazi Kazi III ya IPCC,  na Ripoti Maalum ya IPCC kuhusu Mabadiliko ya Tabianchi na Ardhi (SRCCL). 

Amehudumu katika kamati kadhaa za kisayansi ikiwa ni pamoja na Jopo Huru la Sayansi (ISP) la Mpango wa CGIAR wa Mabadiliko ya Tabianchi na Usalama wa Chakula (CCAFS).  

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1966
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Gambia
Jamii:Wanasayansi wa Gambia
Balgis Osman-Elasha

**Balgis Osman-Elasha** ni mwanasayansi wa hali ya hewa wa Sudan anayesoma athari za mabadiliko ya hali ya hewa barani Afrika na kukuza maendeleo endelevu na marekebisho ya mabadiliko ya hali ya hewa. Alikuwa mwandishi mkuu katika Ripoti ya Tathmini ya Nne ya IPCC ambayo ilishinda Tuzo ya Amani ya Nobel ya Jopo la Serikali Mbalimbali kuhusu Mabadiliko ya Hali ya Hewa, na aliteuliwa kuwa Bingwa wa Dunia wa Programu ya Mazingira ya Umoja wa Mataifa mwaka wa 2008.

## Kazi 
Osman-Elasha amekuwa mtaalamu wa hali ya hewa na mabadiliko ya tabianchi katika Benki ya Maendeleo ya Afrika tangu 2009.    Ameelezea athari kali za mabadiliko ya tabianchi barani Afrika, haswa katika eneo la Pembe ya Afrika ; amehimiza marekebisho ya mabadiliko ya tabianchi ; na akaonyesha michango tofauti katika mabadiliko ya tabianchi na nchi zilizoendelea .  Anabainisha kuwa watu waliotengwa, na wanawake, haswa, huathiriwa kwa kiasi kikubwa na athari mbaya za mabadiliko ya tabianchi, kutokana na utegemezi wao kwenye maliasili zinazotishiwa na kwa sababu umaskini hupunguza uwezo wao wa kubadilika. 

## Marejeo 
Jamii:Wanasayansi wa Sudan
Jamii:Wanawake wa Sudan
Rediet Abebe

thumb|Rediet Abebe
**Rediet Abebe** (alizaliwa 1991) ni mwanasayansi wa kompyuta kutoka Ethiopia anayefanya kazi katika nyanja za algorithimu na akili mnemba. Yeye ni profesa msaidizi wa sayansi ya kompyuta katika Chuo Kikuu cha California, Berkeley. Kabla ya hapo, alikuwa Junior Fellow katika Harvard Society of Fellows.

Utafiti wa Abebe unalenga kuunda mifumo ya kihisabati na ya kompyuta inayochunguza masuala yanayohusiana na usawa na haki za usambazaji. Pia, alianzisha kwa ushirikiano miradi ya utafiti ya taasisi nyingi inayojumuisha nyanja mbalimbali, ikiwa ni pamoja na Mechanism Design for Social Good (MD4SG) na Black in AI.
## Maisha ya awali na elimu
Abebe alizaliwa mwaka 1991 katika jiji la Addis Ababa, Ethiopia na alikulia katika jiji hilo. Alisoma katika mtaala wa kitaifa wa Ethiopia katika Shule ya Nazareth kabla ya kushinda udhamini wa ushindani wa kitaaluma kumruhusu kuhudhuria International Community School of Addis Ababa kwenye shule ya upili.

Abebe aliendelea na masomo yake katika chuo kikuuu cha Havard ambapo alipata shahada ya Bachelor of Arts katika Hesabu na baadaye Master of Science katika applied mathematics. Wakati wa shahada ya kwanza, aliandika makala za utafiti katika hisabati, fizikia, na afya ya umma. Wakati wa Harvard, Abebe alichangia katika *The Harvard Crimson* kama mwandishi wa staff, akizingatia mfumo wa shule za umma wa Cambridge (2009–2011).

Baada ya chuo kikuu, aliendelea na masomo yake katika Chuo kikuu cha  Cambridge kama Mhadhiri wa Udhamini wa William Shirley katika Pembroke College. Alikamilisha Sehemu III ya Mathematics Tripos na kupata Master of Advanced Studies katika pure mathematics chini ya ushauri wa Imre Leader.

Abebe alikamilisha shahada yake ya uzamili ya sayansi ya Kompyuta katika Cornell University, akiwa na ushauri wa Jon Kleinberg. Tesis yake ilileta mchango mkubwa katika nyanja mbalimbali za sayansi ya kompyuta, ikipata Tuzo ya Tesis ya 2020 ya ACM SIGKDD na kutajwa heshima kwa Tuzo ya Tesis ya ACM SIGecom. Yeye ndiye mwanamke Mweusi wa kwanza kumaliza PhD katika historia ya chuo hicho.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1991
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Ethiopia
Timnit Gebru

**Timnit W. Gebru** (alizaliwa Addis Ababa, Ethiopia, 1982/1983) ni mwanasayansi wa kompyuta mwenye asili ya Eritrea anayefanya kazi katika nyanja za akili mnemba, upendeleo katika algorithimu (algorithmic bias), na uchambuzi wa data (data mining).

Pia ni mwanzilishi mwenza wa *Black in A*I, kikundi cha kutetea haki ambacho kimehimiza uwepo wa zaidi wa Watu Weusi katika maendeleo na utafiti wa AI.] Pia, ni mwananzilishi wa Distributed Artificial Intelligence Research Institute (DAIR)

Mwaka Desemba 2020, ulipuka mzozo wa umma kuhusu hali za kuondoka kwa Gebru kutoka Google, ambapo alikuwa kiongozi wa kiufundi wa Timu ya Kimaadili ya Akili Bandia (Ethical Artificial Intelligence Team). Gebru alikuwa miongoni mwa waandishi wa karatasi, kuhusu hatari za large language models (LLMs) kufanya kazi kama ndege wa kirahisi, na aliiwasilisha kwa ajili ya kuchapishwa. Kulingana na Jeff Dean, karatasi hiyo iliwasilishwa bila kusubiri ukaguzi wa ndani wa Google, ambao kisha ulidai kuwa haikuzingatia utafiti muhimu wa kutosha. Uongozi wa Google uliomba Gebru achukue hatua ya kutoa karatasi hiyo au kuondoa majina ya waandishi wote waliokuwa wafanyakazi wa Google. Gebru aliomba utambulisho na maoni ya kila mhojaji, na alisema kwamba kama Google ingekataa, atazungumza na meneja wake kuhusu "tarehe ya mwisho". Google ilimkatisha kazi mara moja, ikisema kuwa walikubali kujiuzulu kwake. Gebru alidokeza kuwa hakuwahi kutoa kujiuzulu rasmi, na kwamba aliitisha tu.

Gebru ametambuliwa sana kutokana na ujuzi wake katika maadili ya akili bandia. Alitajwa kuwa mmoja wa Viongozi 50 Bora Duniani na *Fortune* na mmoja wa watu kumi waliokuwa na mchango mkubwa katika sayansi mwaka 2021 na asili, na mwaka 2022, mmoja wa watu wenye ushawishi mkubwa zaidi na *muda*.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1983
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Ethiopia
Jamii:Wanasayansi wa Ethiopia
Samrawit Fikru

**Samrawit Fikru**  ni mwanasayansi wa kompyuta, mjasiriamali, na mfanyabiashara kutoka Ethiopia. Yeye ni mwanzilishi na Mkurugenzi Mtendaji (CEO) wa Hybrid Designs PLC, kampuni ya maendeleo ya programu ambayo imeunda RIDE, programu ya usafirishaji kwa magari ambayo ni maarufu zaidi nchini Ethiopia.
## Maisha ya awali na elimu 
Fikru alizaliwa Asella, Ethiopia. Alipata diploma yake katika Uhandisi wa programu kutoka Chuo cha Teknolojia ya Habari cha MicroLink mnamo mwaka 2004. Baadaye alihitimu na BSc katika Sayansi ya Kompyuta kutoka Shule ya Sayansi ya Kompyuta na Teknolojia ya HiLCoE mnamo mwaka 2006.

## Kazi 
Fikru alianzisha kampuni ya maendeleo ya programu ya kompyuta ya miundo mseto mnamo mwaka 2014. Mwaka huo huo, Hybrid Designs ilizindua RIDE kama huduma ya usafirishaji kwa njia ya SMS. Huduma hii baadaye ilizinduliwa upya kama programu ya simu ikiwa na kituo cha wito (call center) mnamo Julai 2017. RIDE ilitokana na changamoto alizokutana nazo Fikru wakati akijaribu kupata teksi baada ya muda wa kazi usiku. Pia, alitaka kuunda huduma itakayoshughulikia masuala ya usalama aliyoyakumbana yeye na wengine wanapojaribu kupata teksi, hivyo akatengeneza RIDE kushughulikia mapungufu haya.

Hadi mwaka 2020, programu hiyo ilikuwa na mamia ya maelfu ya watumiaji na imeshapakuliwa zaidi ya mara 50,000. Timu ya maendeleo ya programu hiyo ina asilimia 90 ya wanawake. Fikru analenga kuwahamasisha wanawake wengine kupitia kazi yake: "Biashara zinazomilikiwa na wanawake zinaongezeka; sasa tunahitaji wasichana wengi kupata ufadhili ili kufanikisha mawazo yao ya ubunifu."

Mnamo mwaka 2022, Fikru alizindua *Sewasew*, jukwaa la mtandao la kusambaza muziki wa Ethiopia.

## Heshima na tuzo 
Fikru alitambuliwa kama mmoja wa Wabadilishaji Teknolojia 100 wa Dunia wa Rest of World.
Mafanikio yake kama mjasiriamali wa teknolojia na motisha aliyoipelekea wasichana waliidhinishwa kwa kutajwa kwenye orodha ya BBC's 100 Women mnamo mwaka 2022.
## Marejeo 
Jamii:Wanasayansi wa Ethiopia
Jamii:Watu walio hai
Abeba Birhane

**Abeba Birhane** ni mwanasayansi wa fahamu aliyezaliwa Ethiopia anayefanya kazi katika nyanja zinazounganisha mifumo changamano inayobadilika (complex adaptive systems), ujifunzaji wa mashine (machine learning), upendeleo katika algorithimu (algorithmic bias), na masomo ya rangi na jamii (critical race studies).

Utafiti wa Birhane pamoja na Vinay Prabhu uligundua kwamba hifadhidata kubwa za picha zinazotumika mara kwa mara katika kuendeleza mifumo ya AI, ikiwemo ImageNet na 80 Million Tiny Images, zilikuwa na alama za kibaguzi na za kuonea wanawake pamoja na picha chukizo.

Amethaminiwa na VentureBeat kama mwanabunifu muhimu katika kuona kwa kompyuta (computer vision) na TIME magazine ilimtaja miongoni mwa watu 100 wenye ushawishi mkubwa katika AI mwaka 2023.
## Maisha ya awali na elimu
Birhane alizaliwa Ethiopia. Alipata Shahada ya Sayansi (BSc) katika Saikolojia na Shahada ya Sanaa (BA) katika Falsafa kutoka The Open University. Mwaka 2015, alimaliza Shahada ya Uzamili (MSc) katika Sayansi ya Utambuzi na, mwaka 2021, alipata Ph.D. katika Kituo cha Programu Changamano (Complex Software Lab) katika Shule ya Sayansi ya Kompyuta ya University College Dublin.

## Kazi na utafiti
Birhane amesoma athari za teknolojia za AI zinazoibuka na jinsi zinavyoathiri watu binafsi na jamii za mitaa. Aligundua kuwa algorithms za AI mara nyingi huathiri kwa ukali makundi hatarishi kama vile wafanyakazi wazee, watu wa jinsia tofauti (trans), wahamiaji, na watoto. Utafiti wake kuhusu maadili ya uhusiano ulipata tuzo ya karatasi bora katika warsha ya Black in AI ya NeurIPS mwaka 2019. Pia ameandika kuhusu ukoloni wa algorithm unaosukumwa na ajenda za makampuni. Kazi yake ya kuondoa ukoloni katika sayansi ya kompyuta inashughulikia ukandamizaji uliopitishwa katika mifumo ya sasa, hasa dhidi ya wanawake wa rangi.

Mwaka 2020, Birhane na Vinay Prabhu, mtaalamu mkuu wa machine learning katika UnifyID, walichapisha karatasi ikichunguza tatizo la ukusanyaji wa data, ufafanuzi, uainishaji, na matokeo ya datasets makubwa ya picha. Dataset hizi, ikiwemo ImageNet na MIT’s 80 Million Tiny Images, zimekuwa zikitumika kuendeleza maelfu ya algorithms na mifumo ya AI. Birhane na Prabhu waligundua kuwa zilikuwa na lebo na maneno ya kibaguzi wa rangi na dhana za kike pamoja na picha za kuudhi. Hii ilisababisha MIT kujitoa na kuondoa rasmi dataset ya 80 Million Tiny Images.

Hivi karibuni, Birhane amefanya kazi na Rediet Abebe, George Obaido, na Sekou Remy katika utafiti wa vizuizi vya kushirikiana data Afrika. Waligundua kuwa usawa wa nguvu ni muhimu katika mchakato wa kushirikiana data, hata pale data inapotoka Afrika. Utafiti wao uliochapishwa katika ACM Conference on Fairness, Accountability, and Transparency.

Mwaka 2024, Birhane aliunda kikundi cha utafiti cha *AI Accountability Lab* katika Trinity College Dublin.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Ethiopia
Jamii:Watu walio hai
Gabriella Ghermandi

thumb|Ghermandi anasoma kutoka kwa kazi yake katika Tamasha la Neustadt la 2013
**Gabriella Ghermandi** (alizaliwa 1965) ni mwandishi na performer raia wa Italia na Ethiopia. Uandishi wa Ghermandi unazingatia mchanganyiko wa utambulisho wa Kiafrika (hasa wa Ethiopia) na Kiitalia.
## Maisha ya awali
Ghermandi alizaliwa Addis Ababa na baba wa Kiitaliano kutoka Bologna na mama mchanganyiko wa Kiitaliano-Ethiopia. Mama wa Ghermandi alizaliwa kwa baba wake, afisa wa kijeshi wa Kiitaliano, na mama wake wa Eritrea, waliotengana kutokana na sera za rangi za koloni iliyodhibitiwa na Italian East Africa chini ya Fascisti kabla ya kuolewa na baba wa Kiitaliano wa Ghermandi baada ya kuanguka kwa serikali ya Fascist ya Italia. Baada ya kifo cha baba yake, Ghermandi alihamia Bologna akiwa na umri wa miaka 14. Wakati wa ujana wake huko Bologna, Ghermandi alieleza kuhisi kukosa nyumbani na kutamani jamii yake ya Ethiopia. kupitia chapa ya Fara Editore. Baadaye alipata nafasi ya tatu mara mbili zaidi mwaka 2001 na 2003 katika shindano lile lile. Mwaka 2003, Ghermandi alikuwa mmoja wa waanzilishi wa jarida la fasihi la mtandaoni *El Ghibli*. Riwaya yake ya kwanza, *Regina di fiori e di perle* (Malkia wa Maua na Mikufu) ilichapishwa na *Donzelli Editore* mwaka 2007. Tafsiri ya Kiingereza ilichapishwa mwaka 2015 na kupokelewa vyema.

Mwaka 2010, Ghermandi alianza mradi wa muziki wa *Atse Tewodros Project*, mradi wa muziki uliopewa jina la Atse Tewodros II, mtemi wa kwanza wa Ethiopia asiyekuwa wa kifalme. CD ya kwanza ya mradi huo ilizinduliwa mwenyewe mwaka 2013 na kisha ikachapishwa na lebo ya ARC Music mwaka 2016, ikiitwa *Ethiopia - Celebrating Emperor Tewodros II*. Tangu mwaka 2018, Ghermandi amekuwa akifanya kazi kwenye mradi mwingine uitwao *Maqeda*, uliopewa jina kwa jina la Kiethiopia la Malkia wa Sheba, ukilenga kwenye ukomavu wa kike katika hadithi za kiasili za Ethiopia.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1965
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Ethiopia
Jamii:Waandishi wa Ethiopia
Jamii:Wanawake wa Italia
Jamii:Waandishi wa Italia
Birtukan Mideksa

**Birtukan Mideksa** (alizaliwa 27 Aprili 1974) ni mwanasiasa wa Ethiopia na hakimu wa zamani ambaye amewahi kuwa mwenyekiti wa Bodi ya Uchaguzi ya Taifa ya Ethiopia (NEBE) kutoka mwaka 2018 hadi 2023.[2] Pia, alikuwa mwanzilishi na kiongozi wa chama cha upinzani Unity for Democracy and Justice (UDJ) kutoka mwaka 2008 hadi 2010 inahitaji sasisho

Mnamo 26 Juni 2023, Birtukan alitangaza kwamba atang resign kutoka nafasi yake kama mwenyekiti wa NEBE kuanzia tarehe 7 Agosti.
## Maisha ya awali na elimu
Birtukan Mideksa alizaliwa Addis Ababa. Alisoma katika shule ya msingi ya wamisionari ya Miazia 23 na baadaye katika shule ya sekondari ya Yekatit 12, inayojulikana pia kama Shule ya Etege Menen. Baada ya kuhitimu elimu ya sekondari, alijiunga na Addis Ababa University ambako alihitimu shahada ya Sheria (LL.B.). Mwaka 2014, Birtukan alipata shahada ya Uzamili wa Sanaa (M.A.) katika Utawala wa Umma kutoka Harvard University. Yeye ni mama wa binti mmoja aitwaye Haale Mideksa aliyezaliwa mwaka 2005.

## Kazi ya kitaaluma
Birtukan alianza kazi yake kama jaji msaidizi. Baadaye aliteuliwa kuwa jaji katika mahakama ya wilaya ya 3 ya Mahakama ya Shirikisho ya Mwanzo. Mnamo Julai 2002, alisimamia kesi iliyovuta hisia za umma ya aliyekuwa kiongozi wa ngazi ya juu wa Tigray People's Liberation Front (TPLF) na Waziri wa Ulinzi wa zamani wa Wizara ya Ulinzi Siye Abraha, aliyekuwa akishtakiwa kwa rushwa. Alimwachia huru mshtakiwa kwa dhamana, lakini dakika chache baadaye alishangaa wakati mamlaka za shirikisho zilipomkamata tena Siye alipokuwa akitoka mahakamani akiwa ameandamana na familia na marafiki zake. Kufuatia kukamatwa tena kwa Siye, Birtukan alipokea vitisho na vitisho vya kutishwa kutoka kwa maafisa wa usalama wa serikali. Baadaye alijiuzulu kutoka mahakama ya shirikisho na kuanzisha kampuni binafsi ya sheria. Alifanya kazi kama wakili kuanzia mwishoni mwa mwaka 2003 hadi 2005.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1974
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanasiasa wa Ethiopia
Amleset Muchie

thumb|Amleset akicheza *eskista* katika maonesho ya mitindo ya Ethiopia katika Tamasha la Kimataifa la Filamu la Ethiopia mwaka 2008
**Amleset Muchie** (alizaliwa 5 Aprili 1987) ni mwanamitindo, mwigizaji na mtayarishaji wa filamu kutoka Ethiopia. Ameolewa na mwanamuziki maarufu wa Ethiopia, Teddy Afro, tangu mwaka 2012.
## Maisha ya awali na kazi
Amleset alizaliwa Addis Ababa, Ethiopia tarehe 5 Aprili 1987. Alisomea utengenezaji wa filamu katika New York Film Academy na uandishi wa habari katika Unity University iliyopo Addis Ababa.

Amleset alishinda shindano la urembo la Miss University mwaka 2004 akiuwakilisha Ethiopia. Pia alishinda shindano la Miss World Ethiopia mwaka 2006.

Aidha, Amleset ni mtengenezaji wa filamu. Aliandika na kutayarisha filamu kama *Sile Fikir*, *Adoption*, na makala ya kumbukumbu *Green Ethiopia*.

Amleset ni msemaji wa bidhaa za maziwa za Etete nchini Ethiopia. Pia amekuwa akizungumza wazi kuhusu masuala ya mazingira yanayoikabili Ethiopia.

Amleset alishiriki katika mbio za wanawake za UN Women First za kilomita 5 (5 kilometres) zilizofanyika tarehe 11 Machi 2018 mjini Addis Ababa, Ethiopia. Alishinda mbio za Icon Women kwa muda wa dakika 25:25.

## Maisha binafsi
Tarehe 27 Septemba 2012, Amleset aliolewa na mwimbaji wa Ethiopia Teddy Afro katika Kanisa Kuu la Utatu Mtakatifu jijini Addis Ababa. Wana watoto wanne pamoja.
## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1987
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Ethiopia
Jamii:Wanamitindo wa Ethiopia
Jamii:Waigizaji filamu wa Ethiopia
Fouad Zakariyya

**Fouad Zakariyya** (akijulikana pia kama Fu’ād Zakarīyā; 1927 – 13 Machi 2010) alikuwa mwanafalsafa wa Misri na mkosoaji wa itikadi za Kiislamu, ambaye anajulikana kama "baba wa falsafa ya uwepo wa Kiarabu" .

## Wasifu
Zakariyya alisoma katika Chuo Kikuu cha Ain Shams mjini Cairo, na kupata shahada ya uzamivu (PhD) ya falsafa mwaka 1956 pia alikuwa mkuu wa idara ya falsafa katika Chuo Kikuu cha Kuwait kuanzia mwaka 1974 hadi 1991.

## Marejeo