Martha Carey Thomas

**Martha Carey Thomas** (Januari 2, 1857 – Desemba 2, 1935) alikuwa mwalimu, mtetezi wa haki za wanawake, na mwanaisimu wa Marekani. Alikuwa rais wa pili wa Chuo cha Bryn Mawr, chuo cha sanaa za uhuru kwa wanawake kilichopo Bryn Mawr, Pennsylvania.

## Maisha na Elimu 
Thomas alizaliwa Baltimore, Maryland, tarehe 2 Januari 1857, akiwa binti wa James Carey Thomas na Mary (Whitall) Thomas. Baba yake aliamini kuwa alitungwa mimba "katika mwangaza wa mchana," akidhani kuwa hilo lingepunguza uwezekano wa mama yake kupoteza ujauzito.

Familia yake ilijumuisha Wafuasi wa Quaker mashuhuri, wakiwemo mjomba wake Robert Pearsall Smith na mkewe Hannah Whitall Smith, pamoja na binamu zake Alys Pearsall Smith (mke wa kwanza wa Bertrand Russell) na Mary Smith Berenson Costelloe (aliyemuoa Bernard Berenson).

Mnamo mwaka 1864, akiwa na umri wa miaka saba, Thomas alipata majeraha makubwa ya moto alipokuwa akisaidia mpishi wao, Eliza, kuandaa chakula cha mchana. Gauni lake liliungua, lakini moto huo ulizimwa haraka na mama yake. Alipata majeraha mabaya na safari yake ya kupona ilikuwa ndefu na yenye changamoto, huku mama yake akimhudumia kwa ukaribu.

Alipokuwa akikua, Thomas aliathiriwa sana na msimamo mkali wa kifeministi wa mama yake na shangazi yake Hannah, ambaye baadaye alikua mhubiri mashuhuri. Ingawa baba yake hakukubaliana kikamilifu na mawazo ya usawa wa kijinsia, alimruhusu binti yake kufuata njia yake ya kujitegemea.

Ingawa wazazi wake walifuata mafundisho madhubuti ya Quaker, masomo yake na safari za Ulaya zilimfanya ajiulize maswali kuhusu imani hizo na kukuza mapenzi ya muziki na sanaa ya uigizaji, mambo yaliyokuwa kinyume na mafundisho ya Quaker waorthodoksi. Hali hii ilisababisha mvutano kati yake na mama yake.

Thomas alianza masomo yake katika shule ya Quaker huko Baltimore. Alikuwa na uhusiano wa karibu sana na binamu yake, Frank Smith, hadi alipoaga dunia ghafla mwaka 1872, jambo lililomwingiza Thomas katika huzuni kubwa. Ili kumsaidia kushinda huzuni hiyo, wazazi wake walimtuma, pamoja na binamu yake Bessie, katika Taasisi ya Howland, shule ya bweni ya Quaker karibu na Ithaca, New York, mnamo Oktoba 1872.

Akiwa shuleni Howland, Thomas aliamua kuvaa kama mwanaume katika tamthilia ya shule, jambo ambalo liliwakera wazazi wake, hasa mama yake. Pia, mwalimu wake, Bi. Slocum, alimshawishi kuzingatia elimu badala ya udaktari. Thomas alitamani kujiunga na Chuo Kikuu cha Cornell, lakini baba yake alipinga. Baada ya maombi mengi kutoka kwa Thomas na mama yake, baba yake alikubali.

Mnamo mwaka 1875, Thomas alijiunga na Sage College, shule ya wanawake ndani ya Chuo Kikuu cha Cornell, ambapo alibadilisha rasmi jina lake la kwanza kuwa Carey. Alimaliza masomo yake katika Cornell mwaka 1877. Cornell ilimpa nafasi ya kuwa profesa wa fasihi na pia kuwa mkuu wa Sage College, lakini alikataa ofa zote mbili.

Thomas aliendelea na masomo ya juu ya lugha ya Kiyunani katika Chuo Kikuu cha Johns Hopkins lakini aliacha kwa sababu wanawake hawakuruhusiwa kuhudhuria mihadhara. Alifanya utafiti zaidi katika Chuo Kikuu cha Leipzig, lakini hakuhitimu kwa sababu chuo hicho hakikutoa shahada kwa wanawake. Hatimaye, alijiunga na Chuo Kikuu cha Zurich na kufanikisha shahada ya uzamivu (Ph.D.) katika isimu, akihitimu *summa cum laude* mnamo mwaka 1882 kwa tasnifu yake iliyohusu uchambuzi wa kiisimu wa *Sir Gawain and the Green Knight.* Tasnifu hiyo iliheshimiwa sana na wataalamu hata miaka themanini baadaye.

Alikuwa mwanamke wa kwanza na mgeni wa kwanza kupata shahada hiyo katika Chuo Kikuu cha Zurich. Baadaye, alisafiri Paris na kuhudhuria mihadhara ya Gaston Paris katika Sorbonne, kisha akarudi Marekani. Thomas hakufuatilia masomo yake kwa sababu ya mapenzi na taaluma bali kwa lengo la kuthibitisha kuwa wanawake wana uwezo sawa wa kiakili kama wanaume.

Mnamo mwaka 1882, Thomas aliwaandikia barua wadhamini wa Chuo cha Bryn Mawr, akiomba apewe nafasi ya kuwa rais wa chuo hicho. Hata hivyo, hakupewa nafasi hiyo kwa sababu wadhamini walikuwa na mashaka kuhusu umri wake mdogo na ukosefu wa uzoefu.

Badala yake, mnamo mwaka 1884, Thomas alikubaliwa kuingia katika chuo kama mkuu wa taaluma (dean) na mwenyekiti wa idara ya Kiingereza. Ingawa hakufanikisha lengo lake la kuwa rais wa Bryn Mawr, Thomas alihusika kikamilifu katika utawala wa chuo, akifanya kazi kwa karibu na rais wa wakati huo, James Rhoads. Kwa mujibu wa kamusi ya wasifu *Notable American Women: 1607–1950*, kufikia mwaka 1892, alikuwa "rais kwa vitendo, isipokuwa kwa jina tu."

Miongoni mwa hatua muhimu alizochukua kama sehemu ya utawala wa chuo, Thomas alimwajiri Woodrow Wilson kama profesa wa historia na serikali kati ya 1882 na 1885.

Mwisho wa Aprili 1884, kwa ushauri wa Rais Rhoads, Thomas alisafiri kwa ziara ya kutembelea vyuo vingine katika eneo hilo ili kupata maarifa na mawazo mapya ya kuboresha Bryn Mawr. Alianza ziara yake katika Chuo cha Vassar, kisha akaendelea na Smith College, Wellesley, na akamalizia ziara yake katika Radcliffe, kilichojulikana wakati huo kama Harvard Annex.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1857
Jamii:Waliofariki 1935
Jamii:Feminism and Folklore 2025 in Tanzania
Jamii:wanaharakati wa Marekani