open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Game

**Jayceon Terrell Taylor** (amezaliwa tar. 29 Novemba 1979) ni rapa na mwigizaji kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama **Game**. Game alianza kujipatia umaarufu wake kunako mwaka wa 2005, pale alipotoa albamu yake ya kwanza " the documentary" iliyompatia mafanikio makubwa kabisa.the game pia yupo kwenye kikundi cha west coast ambacho pia wapo wakina snoop dogg na muazilishi wake tupac na imrani mashanga 
Albamu ilikwenda kwa jina la The Documentary,na ikaweza kujishindia Tuzo mbili za Grammy ikiwa kama albamu bora ya rap na hip hop kwa mwaka wa 2005. Tangu hapo, akawa anafikiriwa kuwa anarudisha kwa nguvu ule muziki wa hip hop wa West Coast kwa mashindano na majigambo na baadhi ya rapa wengine wa East Coast.

Mbali na kutoa albamu ya kwanza na ya pili na pia kuweza kushika nafasi ya kwanza katika chati za Billboard 200 bora, Game amepata kuhusishwa na masuala ya ugomvi na baadhi ya marapa wenzake. Muziki anaofanya ni ule muziki wa kihuni sana ambao mara nyingi unafanywa na kujulikana zao katika mji wa kwao wa huko Compton, California.

## Wasifu 
### Maisha ya awali 
game amezaliwa kwa jina la Jayceon Terrell Taylor huko los angeles, california na kukulia compton,california.Alitumia maisha yake mengi kukaa kwenye crip gang eneo ambalo linaitwa Santana Blocc.Ingawa alikulia kwenye jamiii ya ***bloods***.Baada ya kumaliza shule ya secoundary compton mwaka 1999 the game alijiunga na chuo cha washington state kutokana na basketball lakini alifukuzwa shule wakati wa mwaka wa kwanza kutokana na madawa ya kulevyia hapa ndipo akaaanza maisha ya mtaani kwa kuuuza madawa ya kulevyia na pastola.Wakati akiwa na miaka kumi na nane the game alianza kufuata nyayo za kaka yake wa kambo **big face 100**ambaye alikuwa ni mkumbwa wa  kundi lake linaloitwa Cedar Block Pirus.

## Maisha binafsi 
## Muziki
### Albamu zake 
* 2005: *The Documentary*
* 2006: ''Doctor's Advocate*
* 2008: *L.A.X.''

## Filamu 
## Tuzo 
* BET Awards
2005, Mwanamiziki bora mpya [alichaguliwa]
2005, mshirikishaji bora wa nyimbo("Hate It or Love It") kwa kumshirikisha 50 cent [alichaguliwa]

* Grammy Awards
2006, nyimbo bora ya rap ("Hate It or Love It") kwa kumshirikisha 50 Cent [alichaguliwa]
2006, uigizaji bora wa rap kwenye kundi ("Hate It or Love It") kwa kumshirikisha 50 Cent [alichaguliwa]
* MTV Video Music Awards
2005,video bora ya rap ("Hate It or Love It") kwa kumshirikisha 50 Cent [alichaguliwa]

* Ozone Awards
2008, Mwanamuziki bora wa west Coast rap [alishinda]
2007,Albumi bora ya West Coast rap("Doctor's Advocate") [alishinda]

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* Official website run by Geffen Records
* Official website run by Game 
* 
* Black Wall Street Records website 
* Game at *Billboard*
* Game discusses his tattoos with Inked Magazine 

* 
* 

Jamii:Waliozaliwa 1979
Jamii:Wanamuziki wa Marekani
Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Geffen Records
Jamii:Marapa wa West Coast
Jamii:Wasanii wa Aftermath Entertainment
Interscope Records

**Interscope Records** ni studio ya muziki ya Kimarekani, inayomilikiwa na studio ya Universal Music Group, na inafanyakazi kama moja kati ya studio tatu za UMG - Interscope-Geffen-A&M. Studio ilianzishwa mnamo mwaka wa 1990.

## Historia
### Hapo awali
Interscope ilianzishwa mnamo mwaka wa 1990 na Bw. Jimmy Iovine, Ted Field, na Tom Whalley kwa msaada wa kifedha uliotolewa na studio ya Atlantic Records (ambayo ilikuwa inachukua asilimia 50 ya mapato ya studio).

Wakati studio inaanza kazi zake, mwanzoni zilikuwa zikisambazwa na Atlantic Records ikiwa chini ya East West Records ya  Amerika.

Studio kwa mara ya kwanza ilitoa kazi ya rapa wa Kilatini-Gerardo, ambaye alishinda tano bora, kwa kibao chake mahili cha "Rico Suave" kunako mwaka wa 1991.

Mafanikio mengine ya awali na baadaye, ni pale walipotoa albamu ya kwanza ya Marky Mark and the Funky Bunch, ambayo ilikwenda moja kwa moja katika platinam za mwanzoni mwa mwaka wa 1992. Wakati wa kipindi hicho, Interscope pia ikaingia mkataba na baadhi ya wasanii wa rap na hip hop kama vile Tupac Shakur, Primus, No Doubt na Nine Inch Nails."

## Wasanii wa Interscope
## Studio ambazo ziko chini ya Interscope
* A&M Records Tovuti Rasmi - A&M Records, Tovuti Rasmi (moja ya sehemu ya Universal Music Group)
* A&M/Octone Records Tovuti Rasmi  - A&M/Octone Records, Tovuti Rasmi
* Cherrytree Records Tovuti Rasmi - Cherrytree Records, Tovuti Rasmi
* Aftermath Records Tovuti Rasmi - Aftermath Records, Tovuti Rasmi
* G-Unit Records Tovuti Rasmi - G-Unit Records, Tovuti Rasmi
* Mosley Music Group Tovuti Rasmi  - Mosley Music Group, Tovuti Rasmi
* Shady Records Tovuti Rasmi  - Shady Records, Tovuti Rasmi
* Tennman Records Tovuti Rasmi  - Tennman Records, Tovuti Rasmi

## Tazama pia
* Albamu za Interscope Records

## Marejeo
## Viungo vya nje
* Interview with Mark Williams, A&R at Interscope Records

Jamii:Studio za Marekani
Jamii:Studio za muziki
Jamii:Interscope Records
Jamii:Studio za muziki wa rock
Tambazi

thumb|Tambazi mguuni - baada ya kuminya ngozi alama inabaki kwa muda
**Tambazi** (ing. *oedema, edema*) ni maradhi inayosababisha uvimbe kwenye mwili. Inaonekana hasa mkononi, mguuni na tumboni lakini inaweza kutokea pia ndani ya mwili.

Inapatikana wakati viowevu (majimaji) vinatoka kwenye mishipa midogo mwilini na kukusanyika katika tishu yaani kati ya seli za mwili.  

Tambazi ya mapafu (ing. *pulmonary edema *) ni mkusanyiko wa majimaji kwenye mapafu. Hali hii ni hatari kwa sababu kiowevu ndani ya mapafu inaleta matata ya kupumua, inapunguza oksijeni inayopatikana mwilini na kama ni nyingi sana inaweza kumwua mtu.

Tambazi tumboni huitwa *ascites.*
Westside Connection

**Westside Connection** ni kundi la muziki wa rap na hip hop kutoka mjini Los Angeles, California, Marekani. Kundi linaongozwa na msanii Ice Cube, WC na Mack 10. Kundi lilitoa albamu yake ya kwanza iliyokwenda kwa jina la Bow Down, na kuweza kushika nafasi ya pili katika chati za Billboard 200 bora za mwaka wa 1996.

Kundi liliazishwa wakati wa kipindi cha mzozo wa wasanii wa hip hop wa East Coast na West Coast, uliozuka baada ya kifo cha marehemu 2Pac. Hawa nao waliwahi kuwa na ugomvi na Cypress Hill, Common, na Q-Tip.

## Wasifu
Baada ya kusimama kufanya kazi kwa muda mrefu, kundi likatoa albamu yao ya pili iliyokwendwa kwa jina la Terrorist Threats na ilitoka mnamo mwaka wa 2003, ikiwa imeachiwa na kibado chao mashuhuri cha "Gangsta Nation" kilichomshirikisha rapa Nate Dogg.

Mnamo mwaka wa 2005 Mack 10 aliondoka katika kundi kwa kufuatia kugombana na rapa mwenziwe - WC..

Mnamo mwaka 2008, kulikuwa na fununu zilizoenea kuwa The Game huenda akajiunga na kundi hilo. Uvumi huu unatokana na mistari yake  Ice Cube na WC walioimba katika nyimbo ya "Get Used To It" ambamo Game alisema kuwa anaweza kujiunga na Lench Mob (akiwa na maana ya kujiunga na Westside Connection).

Wakati The Game alipoukana uwanachama huo, mda mfupi Ice Cube akiwa katika mahojiano alikiri kuwa mambo hayo yana ukweli ndani yake. Na pale alipoulizwa kuhusu The Game kujiunga na kundi, alijiinamia chini na kusema "labda". 

## Ugomvi wao na Cypress Hill
## Muziki
### Albamu zao
### Single zao
## Marejeo
## Viungo vya nje
* Official web site 

Jamii:Muziki wa Marekani
Kali Ongala

**Kali Remmy Mtoro Ongala** (amezaliwa London, Uingereza, 30 Agosti 1979), ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka nchini Tanzania, ambaye kwa sasa anaichezea klabu ya GIF Sundsvall huko Uswidi (Sweden). Alijiunga na hiyo klabu kutoka klabu ya hukohuko Uswidi mwaka 2007.

Ongala ni mchezaji mzuri wa katikati ambaye amechezea klabu nyingi sehemu mbalimbali. Katika klabu alizochezea ni Young Africans FC, klabu mashuhuri nchini Tanzania, Kajumulo FC (Tanzania), Seattle Saints (Marekani), Seba United (Jamaika), Bradford City FC (Uingereza), Väsby United (Uswidi), na GIF Sundsvall (Uswidi) kwa sasa.

## Viungo vya nje
* GIF Sundsvall profile

Jamii:Wachezaji mpira wa Tanzania
Jamii:Waliozaliwa 1979
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Watu kutoka London
Benjamin wa Mambo Jambo

**Benjamin Sixtus Busungu** (anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama **Benjamin wa Mambo Jambo**; alizaliwa tarehe 11 Novemba 1976) ni msanii mwimbaji wa Hip Hop, Dancehall, Afro-Beat, Afro-Pop na pia mtayarishaji wa rekodi kutoka nchini Tanzania.

Awali alikuwa na kundi la Mambo Jambo, kundi ambalo lilikuwa linafanya muziki wa hip hop katika miaka ya 2001/2002.

Vibao vyake binafsi ni pamoja na: "Nimefulia", "My friend" na "Bang" na "Mdundiko", na kuweza kushirikishwa katika baadhi ya nyimbo za bongo flava na albamu kadhaa. Vilevile amepiga video za muziki mbalimbali nchini Tanzania.

## Maisha
Benjamin alizaliwa katika Hospitali ya Bombo mjini Tanga, Tanzania.

Ni mtoto wa nne kuzaliwa katika orodha ya watoto kumi wa Sixtus Busungu. Alianza elimu yake ya msingi katika mwaka wa 1985 hadi 1991, katika shule ya msingi Mtejeta, wilaya ya Mpwapwa, katika mkoa wa Dodoma, Tanzania.

Kisha akaenda kujiunga na Shule ya Sekondari ya Lake mjini Mwanza, Tanzania, kwa kidato cha kwanza hadi cha nne akiwa hukohuko Mwanza.

Baada ya hapo, akaelekea katika mafunzo ya sanaa katika chuo cha sanaa cha Bagamoyo kuanzia 1998 hadi 2000. 

Kwa sasa anasomea shahada ya utayarishaji wa filamu katika Chuocha AFDA kilichopo Cape Town, Afrika Kusini. 

Vinginevyo, aliendelea na masomo ya ufundi wa kompyuta na uhandisi wa sauti katika Dar Computer, UDSM. 

## Marejeo
## Viungo vya nje
* Mambo Jambo  katika CDbaby.com
* Mambo Jambo  katika Mwamba Productions.com

Jamii:Waliozaliwa 1976
Jamii:Wanamuziki wa Tanzania
Jamii:Watu walio hai
Tabora (mji)

thumb|Mazingira ya Tabora wakati wa mchana katika karne ya 19.
**Tabora** ni mji wa kihistoria wa Tanzania ya Kati na makao makuu ya mkoa wa Tabora wenye postikodi namba **45100**. Eneo lake ni manisipaa yenye hadhi ya wilaya. 

Mwaka 2012 palikuwa na wakazi 226,999. Katika sensa ya mwaka 2022 walihesabiwa 308,741 .

## Historia 
Mji ulianzishwa na wafanyabiashara Waarabu na Waswahili kutoka Zanzibar mnamo 1825. Waliutumia kama kituo kwenye njia ya biashara ya misafara kati ya pwani ya Bahari ya Hindi na Ziwa Tanganyika katika nusu ya kwanza ya karne ya 19. Biashara kuu zilikuwa ndovu pamoja na watumwa. Tabora walijenga nyumba imara pamoja na ghala za bidhaa kwa ajili ya biashara hizo. Familia ya Tippu Tip ilikuwa kati ya wenye nyumba wa Tabora.

Mwaka 1871 jeshi la rugaruga wa Mtemi Mirambo lilishambulia mji. Ukajengwa upya. Tangu mwaka 1890 Wajerumani walianza kufika na baada ya kushinda Wanyamwezi walifanya Tabora kuwa kitovu chao katika Afrika ya Mashariki ya Kijerumani ya kati; mji ukawa kituo cha kikosi cha jeshi na pia kikosi cha polisi. Hata hivyo, Tabora ilikuwa mji mkubwa wa koloni la Kijerumani mbali na miji ya pwani.

Umuhimu wa Tabora ukaongezeka kwa ujenzi wa reli ya kati iliyounganisha pwani na Ziwa Tanganyika ikipita Tabora kuanzia mwaka 1912. Karakana muhimu ya reli ikawekwa huko mjini. Wakati wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia pesa ya mwisho iliyotolewa na Wajerumani katika Afrika ya Mashariki ya Kijerumani ilitengenezwa katika karakana ya reli mwaka 1916 maana Dar es Salaam ilikuwa tayari mikononi mwa Waingereza.

Mwaka 1916 Tabora ilivamiwa na Wabelgiji waliowafukuza Wajerumani lakini baada ya vita kuu kwisha mji ukawa sehemu ya Tanganyika.

Mwka 1964 kikosi cha pili cha Tanganyika Rifles cha Tabora kiligoma kikiunga mkono wenzake huko Dar es Salaam. Baada ya kumaliza uasi bila kumwaga damu, kikosi hicho kilifutwa.

## Usafiri 
Hadi leo Tabora ni kitovu muhimu cha mawasiliano cha Tanzania ya kati. Barabara za kufika mji zimeboreshwa, kuna njia ya lami kwenda Itigi - Dodoma, na pia kuelekea Nzega. Njia ya kwenda Kigoma imefika Mto Malagarasi kwa hali ya lami. Malori kutoka Dar es Salaam kuelekea Rwanda, Burundi au Kongo hupitia Tabora. Reli inapeleka abiria na mizigo kutoka Tabora kwenda Dar es Salaam, Kigoma na Mwanza kwa kutumia mkono wa kaskazini wa njia ya reli iliyojengwa wakati wa ukoloni wa Kiingereza.

Njia mpya ya reli ya SGR inajengwa tangu mwaka 2020 kuelekea Mwanza na Dodoma- Dar es Salaam.

Kuna pia uwanja mdogo wa ndege.

## Picha za Tabora

Bundesarchiv Bild 105-DOA0707, Deutsch-Ostafrika, Tabora.jpg|Mtaa wa Tabora mnamo 1911
Bundesarchiv Bild 105-DOA0703, Deutsch-Ostafrika, Tabora, Boma.jpg|Boma la Kijerumani mnamo 1911 (leo kituo cha JWTZ)
Tabora Hotel, Cheyo Ward.jpg|Hoteli ya Tabora tangu enzi za Wajerumani (Leo Tabora Orion Hotel)

## Marejeo 
## Viungo vya nje
* Red dots are rail lines
* Columbia Encyclopedia, Sixth Edition (at encyclopedia.com)
* Tabora page at fizzylogic.com 

T
Jamii:Miji ya Tanzania
Jamii:Mkoa wa Tabora

Jamii:Tabora
Mwamba Productions

**Mwamba Productions** ni studio ya kufanyia rekodi za muziki kutoka nchini Ufini-Tanzania. Studio ilianzishwa mnamo mwaka wa 2004 ikiwa na wasanii Wazungu tu, lakini baadaye ikaja kuwa na wasanii wengine pale ilipoanza kufanya kazi na wasanii wa Tanzania. Studio imeshatoa albamu kadhaa za muziki wa bongo flava na nyingine nyingi kwa nchi ya Ufini. Kwa albamu za bongo, studio imetoa albamu ya Bomoa Mipango, Mambo Jambo n.k.  

## Marejeo
## Viungo vya nje
*Tovuti rasmi ya Mwamba Productions
Kisangani

[thumb|200px|[Nembo ya Kisangani.]]
thumb|200px|Kiwanda cha Bralima mjini Kisangani.
**Kisangani** ni mji mkubwa wa mashariki mwa Kongo wenye wakazi zaidi ya 1,600,000. Ni mji mkubwa wa tatu wa nchi hiyo.

Mji uko kando ya mto Kongo mahali ambako mto huu mkubwa umepita maporomoko ya Bayoma na kuwa njia ya maji hadi Kinshasa.

## Historia
Kisangani ilianzishwa  na mpelelezi Henry Morton Stanley mwaka 1883 kama kituo cha kampuni ya mfalme Leopold II wa Ubelgiji ikaitwa baadaye **Stanleyville** hadi mwaka 1966. 

Mwanzoni utawala wa Wabelgiji ulikuwa hafifu katika mashariki ya koloni na 1888 mfanyabiashara Mswahili Tippu Tip akafanywa kuwa gavana wa mfalme Leopold II kwa sehemu za mashariki akikaa Stanleyville. 

Tangu mwaka 1892 Wabelgiji waliachana na Waswahili wakapigana nao vita na kuchukua utawala mikononi mwao moja kwa moja.

Kisangani iliathiriwa mara nyingi na vita, hasa wakati wa uhuru wa Kongo katika miaka ya 1960 na tangu 1996 katika vita vilivyosababisha anguko la dikteta Mobutu Sese Seko mwaka 1997 na kuendelea katika mapigano kati ya Rwanda, Uganda na vikundi vya Kikongo.

Hivyo hali ya uchumi ni duni ingawa mji una nafasi nzuri kijiografia.

Lugha kuu zinazotumiwa mjini ni hasa Kilingala na Kiswahili.

## Tazama pia 
* Orodha ya miji ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo

## Marejeo 
## Viungo vya nje
Jamii:Miji ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:Mkoa wa Tshopo
Mtayarishaji wa Muziki

**Mtayarishaji wa Muziki** ni mtu anayechukua hatua ya kufanya myenendo ya rekodi za muziki, ambaye anataka kufanana kabisa na mwongozaji wa filamu pale anachokua hatua ya kuongoza filamu. Mtayarishaji wa muziki husaidia wanamuziki na wasanii wanaofanya rekodi zao za nyimbo moja-moja au albamu iliyokamili. 

## Marejeo
*Hewitt, Michael. *Music Theory for Computer Musicians*. 1st Ed. USA. Cengage Learning, 2008. ISBN 13-978-1-59863-503-4
*Gronow, Pekka and Ilpo Saunio (1998). *An International History of the Recording Industry*. ISBN-X. Cited in Moorefield (2005).
*Moorefield, Virgil (2005). *The Producer as Composer: Shaping the Sounds of Popular Music*. ISBN.

## Viungo vya nje
*Record Producer video interviews with 140 producers featured 
*Tweakheadz Guide to Home Recording
*Record Producer information 
*computer music producer 
*Studio Browse - Instrumental Composers 

Jamii:Muziki
Msondo Ngoma

'**Msondo Ngoma Music Band** (zamani **NUTA Jazz Band**, **Juwata Jazz Band** kisha **OTTU Jazz Band**) ni bendi kongwe na maarufu ya muziki wa dansi kutoka nchini Tanzania. 

Bendi ilianzishwa mnamo mwaka wa 1964. Wanamuziki mashuhuri wa OTTU Jazz Band ni Joseph Lusungu, Mnenge Ramadhani Muhiddin Maalim, Hassan Rehani Bitchuka, Saidi Mabera na Moshi William.

Bendi hutegemea "National Union of Tanzania" ("Jumuiya ya Wafanyakazi Tanzania" kwa Kiswahili, baadaye "Organization of Tanzanian Trade Unions"); na tokea hapo iliitwa "NUTA", baadaye "Juwata" na baadaye tena "OTTU" kisha **Msondo Ngoma** ambayo hadi leo inaitwa hivyo. 

Leo hii sehemu kubwa ya waimbaji na watunzi mahiri wa Msondo Ngoma wamefariki ikiwa ni pamoja na TX Moshi, Joseph Mahina, Suleiman Mbwembwe, Athumani Momba, Muhidin Maalim Gurumo na Saidi Mabera ambao ndio walikuwa wanatingisha katika bendi hii.

Msondo Ngoma ni miongoni mwa bendi zilizotingisha sana katika miaka ya 1980 na 1990 hadi kifo cha TX Moshi ambaye inasemekana  ndiye aliyekuwa mtunzi mkubwa kabisa. Kwa kwenda mbali zaidi, inasemekana katika albamu moja, basi TX anaweza kutunga nyimbo 8 hadi 9 wakati zilizobaki zinatungwa na jumuia. Ipo imani ya kwamba tangu umauti umfike TX bendi ilipungua kasi na ndipo mfululizo wa vifo vya wanachama wengine vikaendelea kutokea mfululizo.
Port Said

: Sehemu ya **PortSaid** (juu).]]
alt=Mji wa Port Said, Misri|thumb|Mji wa Port Said, Misri
**Port Said** (kwa Kiarabu **بورسعيد**, inatamkwa **Būr Saʻīd**) ni mji wa nchi ya Misri, karibu kidogo na Mfereji wa Suez, ambao unakadiriwa kuwa na wakazi wapatao 500,000 waishio katika mji huo.

Mji wa Port Said, unasemekana kuwa na samaki wengi na viwanda. Viwanda vinavyopatikana huko ni pamoja na vya kampaundi, vyakula na sigara. 

Port Said pia ni bandari muhimu kwa kusafirishia bidhaa za Misri kama vile pamba na mchele. Pia kuna kituo cha kujazia mafuta kwa meli ambazo zinapita kuelekea Suez.

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Misri
 
## Viungo vya nje
*    Tovuti rasmi 
* PortSaid Free-zone Forums 
* PortSaid-Online,Port Said's Largest Community - All about Port Said 
* Satellite picture by Google Maps

Jamii:Miji ya Misri
Jamii:Miji ya pwani ya Mediteranea
Anne Sullivan

**Anne Sullivan** (14 Aprili 1866 – 20 Oktoba 1936) alikuwa mwalimu kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa kuwa kama mwalimu wa mwanaharakati wa haki za binadamu Bi. Helen Keller.

Anne Sullivan alizaliwa mjini Feeding Hills, Massachusetts. Wazazi wake, Thomas Sullivan na Alice Clohessy, walikuwa wakulima maskini kutoka nchini Eire, ambao walikimbia nchini mnamo mwaka wa 1847 kwasababu ya ukame uliotokea nchini humo kwa kipindi hicho.
Ukame wa Eire

**Ukame Mkubwa** au **Njaa Kubwa** (kwa Kieire: **An Gorta Mór** au **An Drochshaol**) ni jina la kipindi cha ukame nchini Eire kati ya miaka 1845 na 1849. Nje ya Eire, mara nyingi waliita **Irish Potato Famine** yaani **Ukame wa Mbatata Eire**. Ukame huo ulisababishwa na mabaka-baka. Mabakabaka ilikuwa ugonjwa uliyoharibu viazi mbatata vya nchini Eire kwa haraka sana. 

Viazi mbatata ilikuwa chakula kikubwa kwa nchi ya Eire kwa kipindi hicho. Athali za ukame huo zilikuja kwisha mnamo mwaka wa 1851. Mengi yaliyotokea hayakuwahi kujuilikana kwa kipindi hicho. 

Inasadikika kuwa takriban watu 500,000 na zaidi ya milioni moja walipoteza maisha kwa njaa au magonjwa katika miaka hiyo mitatu, kuanzia 1846 hadi 1849. Mamilion ya wengine wakaja kuwa wakimbizi kwasababu ya ukame. Waliondoka Eire na kuhamia Britania, Marekani, Kanada, na Australia.

Jamii:Historia ya Ireland
Jamii:Maafa asilia
Kanye West

**Kanye Omari West** (amezaliwa tar. 8 Juni 1977) ni mshindi mara ishirini na moja wa Tuzo za muziki za Grammy, akiwa kama rapa-mtayarishaji bora wa muziki kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama **Kanye West**.

West alitoa albamu yake ya kwanza mnamo mwaka wa 2004, na albamu ilikwenda kwa jina la The College Dropout. Albamu yake ya pili iliitwa Late Registration na ilitoka mnamo mwaka wa 2005, na pia ikafuatia albamu yake ya tatu iliyotoka mwaka 2007 ikiwa na jina la Graduation.

Albamu zake zote tatu zilipata tuzo kadhaa, umaarufu, na mafanikio ya kibiashara. West pia anamiliki studio yake mwenyewe iitwayo GOOD Music. Wazazi wa West walitalikiana wakati akiwa na umri wa miaka mitatu, kisha yeye na mama yake wakaamia zao mjini Chicago, Illinois. Alijiandikisha katika Chuo Kikuu cha  Chicago lakini baadaye aliacha kujiendeleza na masuala yake ya kazi za muziki.

Alianza kujibebea umaarufu baada ya kutengeneza single kadhaa za muziki. Miongoni mwa single alizofanya ni pamoja na ya Jay-Z, Alicia Keys, na Janet Jackson. Staili nyingi za West katika utayarishaji wake huwa anaweka vielelezo vya sauti vyembamba ambavyo vinaambatana na vigoma na ala tupu za muziki.

## Muziki 
### Albamu zake 
* *The College Dropout* (2004)
* *Late Registration* (2005)
* *Graduation* (2007)
* *808s & Heartbreak* (2008)
* *My Beautiful Dark Twisted Fantasy* (2010)
* *Yeezus* (2013)
* *The Life of Pablo* (2016)
* *Ye* (2018)
* *Jesus Is King* (2019)
* *Donda* (2021)
* *Donda 2* (2022)
* *Bully* (2026)

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* KanyeWest.com 
* Kanye West's Blog 
* "Kanye Live!" Kanye West Website 
* Kanye West at Rocafella Records
* 
* Allmusic.com artist page
* 
* 
* Kanye West Tabs at Homemusician.net 
* Tiny Mix Tapes on Kanye 
* Kanye's new album, Graduation, at Power 105.1 - NYC
* West's meltdown at the 2007 VMAS
* Kanye West  at "VIBE"

Jamii:Waliozaliwa 1977
Jamii:Wanamuziki wa Marekani
Jamii:Marapa wa Marekani
Jamii:Watayarishaji muziki wa Marekani
Jamii:Watu walio hai
Kidatu

thumb|Kidatu	
**Kidatu ** ni kata ya Wilaya ya Ifakara Mjini katika Mkoa wa Morogoro, Tanzania, yenye Postikodi namba 67508. 

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 27,463 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 32,589  walioishi humo.

Iko kando ya hifadhi ya taifa ya milima ya Udzungwa iliyopo upande wa kaskazini karibu na mto Ruaha Mkuu, pale inapotoka milimani na kuingia katika tambarare ya Kilombero. Milima hiyo inasaidia kuongeza uchumi wa taifa kwa sekta ya utalii hapa nchini.

Inapakana na hifadhi ya wanyama ya Selous upande wa kusini.

## Uchumi 
Uchumi ya wakazi hutegemea kilimo. Ajira inapatikana kwenye mashamba ya sukari ya Illovo.

Kuna pia kiwanda cha sukari cha Illovo.

Lambo la Kidatu la TANESCO ambalo lipo karibu ni asili ya sehemu kubwa ya umeme kwa taifa.

## Usafiri 
Kidatu ni mahali ambako reli za TAZARA na Reli ya Kati huunganishwa kwa njia ya reli kutoka Kilosa. Kuna mitambo ya kubadilisha magari ya reli kutoka upana mkubwa wa reli ya TAZARA na upana mdogo wa Reli ya Kati. 

Pia kuna barabara inayounganisha kata hiyo na wilaya ya Kilosa na kata nyingine za wilaya ya Kilombero.

## Marejeo
## Viungo vya nje 
* Rail in East Africa 
* Freedom Railway  
* FallingRain Map - elevation = 294m - railways in red dots 
 

Jamii:Wilaya ya Ifakara Mjini
Jamii:Kata za Mkoa wa Morogoro
Nanga

**Nanga** ni kifaa cha kushikilia meli au boti mahali pamoja ikikaa kwenye maji isiyo na kina kubwa mno lakini mbali na ufuko kiasi haiwezi kufungwa kwa kamba ufukoni.

Nanga inashika meli kutokana na uzito wake au pia kwa msaada wa umbo lake. Linafungwa kwenye nyororo na kushushwa katika maji hadi kufikia chini. Tendo hili huitwa kutia nanga. Hapa inajishikilia kwenye miamba au mchanga wa chini kwa meno yake. Meli ikitaka kuondoka nanga huvutwa juu kwa njia ya nyororo yake.

Hivyo ni kifaa muhimu cha usalama wa meli.

## Historia 
Nanga za kwanza zilikuwa miamba tu zilizofungwa kwa kamba na zinatumiwa hadi leo kwa maboti au jahazi ndogo.

Nanga iliyoboreshwa ilikuwa na mikono miwili mikali ya ubao iliyofungwa pamoja na mwamba kusudi izame chini. Uzito wa mwamba ulizamisha nanga yote na mikono kujishikilia kwenye miamba au mchanga wa chini.

Kiasi jinsi meli zilivyokuwa kubwa nanga ilitakiwa kuwa imara zaidi hivyo nanga za chuma na feleji zimezidi kuwa kawaida. Umbo la nanga limebadilika mara kwa mara pamoja na maarifa na teknolojia. Siku hizi mara nyingi nanga yenye umbo la jembe la kukunjwa hupendelewa.

## Vifaa vya nanga
Nanga yenyewe inaenda sambamba na nyororo yake. Boti ndogo zinanendelea kutia nanga zinazoshikwa kwa kamba. Lakini kwa meli kubwa uzito wa nyororo ni sehemu muhimu ya uwezo wa nanga. Nyororo hutolewa kulingana na kina cha maji kiasi cha kuwa na mita nyingi za nyororo za kulala chini zinazozidi kina cha maji kabla ya kuelekea kwa meli yenyewe. Nyororo nzito ya kulala chini inapunguza nguvu inayovuta kwenye nanga yenyewe wakati meli ina mwendo kulingana na mawimbi.

Nyororo hizi zinahitaji winchi kubwa kwenye meli inayozungushwa kwa nguvu ya injini.

## Viungo vya Nje 
* "Ultimate Holding Power" - Anchor Test  from Yachting Monthly Desemba 2006
* "Holding Power" - 14 Anchors Tested  from SAIL magazine Oktoba 2006
* Lightship anchors 
* About the Manson Supreme Anchor — Article discussing problems with copies of genuine anchor types
* A Process of Evolution — An essay on boat anchors by New Zealand boatbuilder, offshore cruiser, & consultant Peter Smith
* The Bottom Line: Anchoring In 2007 — Article on anchoring from Coastguard Member's Handbook 2007
Wilaya ya Mlimba

[thumb|Mahali pa wilaya ya Kilombero (kijani cheusi) katika [mkoa wa Morogoro (kijani) na Tanzania kwa jumla (kabla ya kugawa wilaya hiyo kuwa mbili).]] 
[thumb|right|[Kilimo katika Wilaya ya Mlimba.]]
**Wilaya ya Mlimba** ni wilaya mojawapo ya Mkoa wa Morogoro, Tanzania yenye Postikodi namba **67500**. 

Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 407,880. Katika ile ya mwaka 2022 walihesabiwa 292,536 tu, kutokana na uanzishwaji wa wilaya ya Ifakara Mjini, yalipokuwa makao makuu ya wilaya ya Kilombero .

## Marejeo
## Viungo ya nje
* Jiografia ya bonde la Kilombero 

K
Mita ya ujazo

[thumb|Mita moja ya ujazo ya [saruji.]]

**Mita ya ujazo** (kifupi **m³**) ni kipimo cha mjao chenye urefu, upana na kimo cha mita moja. Ni kiwango katika vipimo vya SI. Jina lingine ni "steri" au "kilolita".

Mita moja ya ujazo inalingana na lita 1,000 au sentimita za ujazo 1,000,000.

1 m³ ya maji safi katika hali sanifu (halijoto ya 3.98°C) na shindikizo sanifu ya hewaanga) huwa na masi ya kilogramu 1,000.

Kifupi kingine ni **CBM** (kwa Kiingereza "cubic meter") hasa katika hati za biashara na usafirishaji.

Bilioni moja za mita za ujazo zinafanya kilomita ya ujazo ambayo ni kipimo kinachotumiwa kukadiria mjao wa bahari.

Jamii:Vipimo sanifu vya kimataifa
Jamii:Vipimo vya mjao
Mjao

**Mjao** (kwa Kiingereza *volume*) unaeleza ukubwa wa gimba la hisabati (mchemraba, tufe, mcheduara) kwa kupima nafasi ya yaliyomo yake. 

Hupimwa katika vizio vya ujazo kama mita ujazo (m³) au sentimita ujazo (cm³). 

Kila gimba lenye urefu, upana na kimo huwa na mjao.

Alama yake ni **V**.

Hali halisi ni kwamba nje ya hisabati kuna njia mbili za kuangalia mjao wa gimba:
*ujazo wa nje kwa jumla (kwa mfano kama kitu kinazamwa katika kiowevu kinasukuma kiasi gani cha kiowevu hiki?)
*ujazo wa ndani (kwa mfano yaliyomo ya boksi au tangi)
 
## Mifano ya kukadiria mjao wa magimba kadhaa
Kadirio ya mjao ni Urefu x Upana x Kimo.

mchemraba mwenye urefu wa ukingo "a": V = a\cdot a\cdot a = a^3

mchemstatili mwenye urefu wa kingo "a", "b" na "c": V = a\cdot b\cdot c

tufe lenye rediasi "r":: V = {{4}\over{3}} \pi \cdot r^3

mcheduara au mche mwenye eneo la kitako "A" na kimo "h": V = A\cdot h
Wyclef Jean

**Nelust Wyclef Jean** (amezaliwa 17 Oktoba 1972) ni mwanamuziki, mwigizaji, mtayarishaji wa Kihaiti-Kimarekani. Pia anafahamika kwa kuwa kama mwanachama wa kundi la muziki wa hip hop la The Fugees.

## Wasifu 
Jean alizaliwa kama Nelust Wyclef Jean, mjini Croix-des-Bouquets, Haiti, alipewa jina la Wyclef Jean na baba yake mlezi, mchungaji aliyebadilisha jina lake baada ya kuitwa John Wycliffe. Alihama yeye na familia yake na kuelekea zao mjini Brooklyn, New York akiwa na umri wa miaka tisa, na kisha baadaye kuelekea zao New Jersey.

## Muziki 
* *The Carnival (akiwa na Pras na Lauryn Hill)* (Columbia, 1997)
* *The Ecleftic: 2 Sides II a Book* (Columbia, 2000)
* *Masquerade* (Columbia, 2002)
* *Greatest Hits* (Columbia, 2003)
* ''The Preacher's Son* (J, 2003)
* *Welcome to Haiti: Creole 101* (Koch, 2004)
* *Carnival Vol. II: Memoirs of an Immigrant'' (Columbia, 2007)

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* Wyclef.com  (official site)
* Sak Pasé Records  (a record label founded by Wyclef)
* Wyclef Jean on Facebook

Jamii:Waliozaliwa 1972
Jamii:Marapa wa Marekani
Jamii:Wanamuziki wa Marekani
Jamii:Wanamuziki wa hip hop
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wanamuziki wa Haiti
Mwigizaji

hivi.]]thumb|right|300px|Waigizaji wakiwa wanaigizia kucheka wakati wa utengenezaji wa filamu.
**Mwigizaji** ni mtu anayeigiza, au anapewa kijisehemu cha kuigiza katika filamu, tamthiliya, vipindi vya televisheni, mchezo, au mchezo wa redio. 

Muigizaji ni mtu anayeonyesha tabia fulani katika utendaji. Kuna kipindi waigizaji huimba na kucheza. Muigizaji hufanya maigizo katika ukumbi wa michezo, au katika kumbi ya kisasa kama filamu, redio na televisheni.

Mwigizaji jukumu lake ni kuelimisha jamii na kuburudisha, iwe kwa misingi ya mtu halisi au tabia ya uongo. Ufafanuzi hutokea hata wakati muigizaji "anacheza mwenyewe", kama katika aina fulani za sanaa ya utendaji wa majaribio, au kwa kawaida. Kutenda, ni kujenga, tabia katika utendaji.

## Historia 
Katika jamii nyingine, wanaume pekee ndio waigizaji, na majukumu ya wanawake kwa kawaida yalikuwa kucheza na wanaume au wavulana.

## Marejeo 
## Soma zaidi
* *An Actor Prepares* by Konstantin Stanislavski (Theatre Arts Books, ISBN 0-87830-983-7, 1989)
* *A Dream of Passion: The Development of the Method* by Lee Strasberg (Plume Books, ISBN 0-452-26198-8, 1990)
* *Sanford Meisner on Acting* by Sanford Meisner (Vintage, ISBN 0-394-75059-4, 1987)
* *Letters to a Young Actor* by Robert Brustein (Basic Books, ISBN 0-465-00806-2, 2005).
* *The Alexander Technique Manual* by Richard Brennan (Connections Book Publishing ISBN 1-85906-163-X, 2004)
* *The Empty Space* by Peter Brook
* *The Technique of Acting* by Stella Adler
* *Acting Power* by Robert Cohen, (McGraw-Hill, 1987)
* *Acting Professionally: Raw Facts About Careers in Acting* by Robert Cohen (2003). (McGraw-Hill, ISBN 0-07-256259-5, 2003)

## Viungo vya nje 
* Actors' Equity Association (AEA): a union representing U. S. theatre actors and stage managers.
* American Federation of Television and Radio Artists (AFTRA) : a union representing U. S. television and radio actors and broadcasters (on-air journalists, etc.).
* British Actors' Equity: a trade union representing UK artists, including actors, singers, dancers, choreographers, stage managers, theatre directors and designers, variety and circus artists, television and radio presenters, walk-on and supporting artists, stunt performers and directors and theatre fight directors.
* Media Entertainment & Arts Alliance : an Australian/New Zealand trade union representing everyone in the media, entertainment, sports, and arts industries.
* Screen Actors Guild (SAG): a union representing U. S. film and TV actors.


Jamii:Burudani
Jamii:Uigizaji
Benazir Bhutto

thumb|350px|Benazir Bhutto
**Benazir Bhutto** (21 Juni 1953 - 27 Desemba 2007) alikuwa mwanasiasa kutoka nchini Pakistan. Alikuwa mwanamke wa kwanza kuchaguliwa na kuongoza nchi ya Kiislamu. Pia alishawahi kuchaguliwa kuwa kama Waziri Mkuu wa Pakistani mara mbili kuanzia 1988 hadi 1990 na 1993 hadi 1996. Alikaa ugenini 1999 bis 2007 kutokana na udikteta ya kijeshi na baada ya kurudi kwake aliuawa wiki mbili kabla ya uchaguzi ya kitaifa alimogombea. 

## Shughuli za Kiserikali (kwa ufupi) 
Benazir Bhutto alikuwa binti wa waziri mkuu wa Pakistan Zulfikar Ali Bhutto aliyepinduliwa na jeshi mwaka 1977 na kunyongwa 1979. Benazir alienda kukaa ugenini akawa kiongozi wa chama cha babake na baada ya kurudi alishinda uchaguzi wa mwaka 1988. Aliapishwa kama waziri mkuu kwa mara kwanza tar. 2 desemba 1988, lakini aliondolewa madarakani baada ya miezi 20 kwa kashfa ya vitendo vya rushwa, wakati nchi iko chini ya rais Ghulam Ishaq Khan. Ilivyofika mwaka wa 1993 Bhutto akachaguliwa tena, lakini aliondoshwa madarakani tena kwa kashfa zilezile za awali. Lakini sasa amechaguliwa tena na Rais Farooq Leghari na hakuondoka tena maradarakani hadi hapo kifo chake kilipomfika.

## Kuawa kwake 
Mnamo tar. 27 Desemba ya mwaka 2007, Benazir Bhutto aliuawa pindi alipokuwa akiingia ndani ya gari lake akiwa anatokea katika mkutano wa kisiasa wa Chama cha kisiasa cha Pakistan People Party (PPP), mjini Rawalpindi, Pakistan.  Alipigwa risasi ya shingo na ya kifua kabla ya kufyatua bomu la kuvaa mwilini. Tukio hili lilisababisha kuuawa kwa watu wapatao 30 na kujeruhi wengine kibao. Anaitwa **Shaheed-e-Jaumhuriat** (Shahidi wa Demokrasia) na washabiki wake.

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* The Official Website of Benazir Bhutto 
* Benazir Bhutto was Kurdish
* Watch Benazir's videos and interviews 
* Benazir Bhutto becomes Prime Minister 
* Asif Zardari Profile
* Bhutto cleared of corruption
* Bhutto on Al-Qaeda 
* All About Benazir Bhutto 
* Musharraf blocks PPP rallies 
* Pakistan Peoples Party website 
* Pakistani opposition protests Bhutto case

Jamii:Wanawake wa Pakistan
Jamii:Wanasiasa wa Pakistan
Mtunzi wa nyimbo

**Mtunzi wa nyimbo** ni mtu anayebuni nyimbo. Mtunzi wa nyimbo kwa ujumla hutunga nyimbo za pop, kuliko nyimbo za kawaida au muziki wa classic. Watunzi waliowengi pia ni waimbaji, na wanazifanyia kazi nyimbo zao na kutunga pia. Kuna watunzi wengine nyimbo huimbwa na waimbaji wengine na sio wao wenyewe.
## Historia
## Watunzi mashughuli duniani
*John Lennon na Paul McCartney, wanachama wa kundi la muziki la The Beatles
*Brian Wilson na Mike Love, wanachama wa kundi la muziki la The Beach Boys
*Paul Anka
*Bob Dylan
*Stephen Foster
*Woody Guthrie
*Johnny Mercer
*Willie Nelson
*Mickey Newbury
*Harry Nilsson
*Laura Nyro
*Dolly Parton
*Cole Porter
*Prince
*Teddy Randazzo
*Jimmy Webb
*Allee Willis
*Watunzi wa nyimbo wa Brill Building:
**Jeff Barry
**Neil Diamond
**Gerry Goffin
**Carole King
**Carole Bayer Sager
**Neil Sedaka
**Toni Stern
**Toni Wine
Mwimbaji

**Mwimbaji** ni mtu anayeimba. Mtu yeyote anayeimba ni mwimbaji. Kuna baadhi ya watu hufanya kuimba kama kazi ya kujipatia ridhiki, na kuna wengine huimba bila kulipwa (kwa Kiingereza. wanawaita **amateur singer**). 

Waimbaji wanaweza kuimba kitu chochote kile: nyimbo, opera n.k. Wanawezekana wakawa wanasindikizwa na ala za muziki au bendi za muziki. Kuna baadhi ya waimbaji pia hupiga vyombo vya muziki kama vile piano, gitaa, au zeze la kizungu (wanajiongoza wenyewe). Kuimba ni muhimu katika filamu makumbi ya maonyesho.

## Viungo vya nje
Ghafi ya tani

thumbnail|right|200px|Vipimo vya ghafi ya tani hufanywa kwa kupima Ujazo wa Meli kutoka kwenye mkuku wa merikebu mpaka kwenye faneli.
**Ghafi ya tani** (kifupi: **GT**; Kiingereza: *gross tonnage*) ni kipimo cha ukubwa wa meli kilichokuwa kawaida kimataifa tangu mwaka 1982 kufuatana na mapatano ya kimataifa kuhusu upimaji wa ukubwa wa meli (*The International Convention on Tonnage Measurement of Ships*) ya mwaka 1969. Ghafi ya tani ilichukua nafasi ya vipimo vya awali vilivyoitwa pia tani lakini kwa mjao tofauti iliyokadiria mjao wa nafasi za shehena (mzigo) pekee.

Umuhimu wa ghafi ya tani ni ya kwamba kodi na malipo kwa ajili ya meli hufuata kipimo hiki kama vile kodi za kutumia mifereji (Suez, Panama) au kukaa bandarini.

Ghafi ya tani inataja mjao wa nafasi yote ya ndani ya meli, yaani ya kila sehemu ambayo imefungwa kwa kuta za pembeni, sitaha na majengo juu ya sitaha. 

Lakini si mjao huu pekee yake. Idadi ya mita za mjao inazidishwa kwa namba inayotegemea ukubwa wa meli iko kati ya 0.22 na 0.32; yaani hali halisi asilimia 22 hadi 32 ya mjao inahesabiwa kuwa ghafi ya tani. Meli ndogo zinapata makadirio nafuu yaani ya asilimia 22 au karibu nayo halafu meli kubwakubwa hukadiriwa kwa namba inayolingana zaidi na 32.

Meli yenye mjao wa mita za ujazo 10,000 inazidishwa na namba 0.28 hivyo kukadiriwa kuwa na ghafi ya tani 2,800.
Jamii:Vipimo sanifu vya kimataifa
Jamii:Uchumi
Jamii:Meli
Louvre

thumbnail|right|280px|Makumbusho ya Louvre
**Louvre** ni jumba la maonyesho la mjini Paris, Ufaransa, ambalo linavutia mamilioni ya wageni wanaozuru hapo kwa sababu ya mkusanyiko wa sanaa zilizojaa katika jumba hilo. Kiasili ilikuwa jumba la wafalme wa Ufaransa katika mji wa Paris. Tangu uhamisho wa mfalme Louis XIV aliyejenga jumba mpya huko Versailles ilikaa tu ikatumiwa kwa shughuli mablimbali kati yao kupokea kazi za sanaa. Tangu mapinduzi ya Ufaransa ilifunguliwa kwa watu wote. Maonyesho ya sanaa yaliendeleakupanushwa na kuboreshwa leo hii Louvre ni makumbusho na maonyesho ya sanaa duniani inayotembelewa na watu wengi kila mwaka.

Picha iliyomaarufu kabisa katika jengo la Louvre ni ile ya Mona Lisa iliyochorwa na Leonardo da Vinci, lakini pia kuna michoro ya wasanii wengine kama vile Renoir, Rembrandt, Rubens, na Titian. Piramidi mpya katika uwanja wa jumbaa ilijengwa na I. M. Pei.

Pia kuna sanamu za kuchonga katika jengo hilo la Louvre. Masanamu yaliyomaarufu katika jengo hilo ni pamoja na la Venus de Milo na Nike wa Samotraki.

## Viungo vya nje 
* Free photos of Louvre 
* Official Louvre website  (Requires Flash)
* Extensive Photo Gallery from The Louvre  — Photos of almost all the sculpture, many of the paintings and Objects d'Art
* Fullscreen Virtual Tour by Virtualsweden 
* History of the Louvre 
* Excerpt of Michael T. Cannell's book on I.M. Pei — discusses controversy over Pei's pyramid.
* Antiquities of the Louvre  
* 200 photographs from a one-day visit 
* Official École du Louvre website  (Inahitaji uwe na Macromedia Flash Player)

Jamii:Makumbusho ya Ufaransa
Jamii:Paris
Kurap

**Kurap** (pia inajulikana kama **uemsii**, '*MC*, *mashairi**, au **kufokafoka*') ni tungo zinazoongelewa kwa kuiwakilisha mistari, au mtindo wa fokafoka, kuchezesha maneno, na mashairi, ni moja kati ya chembechembe za utamaduni wa muziki wa hip hop.

## Soma zaidi 

* 
* 
* 

## Tazama pia
*Lango la Hip Hop

Jamii:Hip hop
Mwanamuziki

**Mwanamuziki** ni mtu anayepiga vyombo vya muziki kama vile gitaa au piano au mtu mwenye kuimba.

Mwanamuziki ni mtu anayetunga muziki, hata kama anaandika nyimbo kwa ajili ya kupigwa na watu wengine. Mtu anayetunga nyimbo anaitwa mtunzi. Kawaida mtunzi huwa haimbi, lakini kuna kipindi mtunzi naye huwa anaimba japokuwa yeye ni mtunzi. 

Hapa kuna orodha chache ya wanamuziki maarufu duniani:

*Johann Sebastian Bach *(Mtunzi)*
*Ludwig van Beethoven *(Mtunzi)*
*Wolfgang Amadeus Mozart *(Mtunzi)*
*Duke Ellington *(Mtunzi, na apiga piano)*
*Bob Marley *(Anapiga gitaa la umeme, na anaimba)*
*Paul McCartney *(Mwimbaji, anapiga  besi na gitaa)*
*Michael Jackson *(Mwimbaji)*
*Jimi Hendrix *(Anapiga gitaa la umeme, pia anaimba)*
*Ali Khan *(Mwimbaji, na apiga sitaa)*
*Cat Stevens *(mwimbaji)*
*Wei Wei *(Mwimbaji)*

Mwanamuziki pia anaweza kuunda kundi la muziki na kuweza kuimba nao pamoja. Kama kundi la muziki lina watu wengi wanaopiga vyombo vya muziki kwa pamoja, kama vile muziki wa kina Beethoven, basi inaitwa orchestra.  Na kama watu wengi wanaimba, kama jinsi inayokuwa katika  kanisa, hiyo inaitwa kwaya. Na kama watu wachache tu wanaimba na kutumia viyombo kadhaa, basi hao wanaitwa bendi. Kuna kipindi hata bendi nayo huwa na jina sawa tu na lile la mwimbaji.

Hapa kuna orodha chache ya mabendi maarufu duniani:

*The Beatles
*Weather Report
*U2
*Led Zeppelin

Na hapa kuna orodha tena ya orchestra mashuhuri duniani:

*The London Symphony Orchestra, Uingereza
*The New York Philharmonic Orchestra, Marekani
*The Berlin Philharmonic Orchestra, Ujerumani
*The Belgrade Philharmonic Orchestra, Serbia
Mwajuma Abdul

**Mwajuma Abdul** (Dar es Salaam, Tanzania, 1977 - 28 Juni 2016) alikuwa muigizaji wa vipindi vya televisheni na filamu nchini Tanzania.

## Maisha
Mwajuma Abdul, anayejulikana pia kama Maimuna, ni msanii wa maigizo na filamu kutoka Tanzania. Alipata elimu ya msingi katika Shule ya Mjimwema na baadaye kujiunga na Shule ya Sekondari ya Bweni ya Iringa Girls mkoani Iringa. Baada ya kumaliza elimu ya sekondari, alisomea kozi ya ukatibu muhtasi. 

Baadaye, alijiunga na kikundi cha sanaa cha The Lighters chenye makao yake Kimara, jijini Dar es Salaam. Kupitia kikundi hiki, aliweza kukuza kipaji chake cha uigizaji na kujipatia umaarufu mkubwa, hususan baada ya kuigiza katika sinema Uwanja wa Dhambi, ambako alitambulika zaidi kupitia nafasi yake ya Maimuna.

Mwajuma Abdul pia ameonekana katika filamu ya kutisha iitwayo 'Picnic', ambapo aliigiza kwa jina la Dora. Kulingana na maelezo yake, alipata nafasi hiyo kutokana na uwezo wake mkubwa wa kuigiza, ulioonekana wazi katika uchezaji wake wa kupambana na mhusika Mama Shubiri katika Uwanja wa Dhambi. Katika filamu ya *Picnic*, Dora huonekana kama mzimu anayekuja kulipiza kisasi kwa vijana waliokwenda Bagamoyo kwa matembezi, ambapo matukio ya furaha na utalii huishia kuwa maafa makubwa.

Mwajuma alianza kujihusisha na sanaa tangu akiwa shule ya msingi. Baada ya masomo, aliendelea na sanaa kwa kujiunga na The Lighters, kisha akahamia katika kundi la Kaole kwa ajili ya kazi za televisheni, kabla ya kujiunga na Alwatan Artist Theatre.

Mbali na filamu hizo, Mwajuma ameshiriki pia katika mchezo wa redio *Twende na Wakati* unaorushwa na Radio Tanzania. Katika tasnia ya filamu, amecheza katika kazi kadhaa, zikiwemo:

* Joram Lazima Ufe – filamu iliyotokana na riwaya ya mwandishi maarufu Ben Mtobwa
* Uwanja wa Dhambi – kama *Maimuna*
* I Love You – kama *Rose*
* Husda – kama *Rose*
* Zindiko – kama *Amanda*

Aidha, ameshiriki katika tamthilia Hukumu ya Tunu inayotengenezwa na Benchmark Productions na kurushwa na ITV.

Kuhusu msukumo wake katika sanaa, Mwajuma amewataja wasanii Anne Mwampamba na Mikala kama wanaomvutia ndani ya nchi, huku Bruce Lee, Anjela Mau, na Genevieve Nnaji wakiwa ni miongoni mwa wasanii anaowapenda kutoka nje ya Tanzania.

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1976
Jamii:Waliofariki 2016
Jamii:Waigizaji filamu wa Tanzania
Jamii:USLWA
Magret Hamisi

**Magret Hamisi Nzomiya** (alizaliwa mnamo mwaka 1987) ni mwigizaji wa filamu nchini Tanzania. 

Alizaliwa katika familia ya Wazanaki ambao ni Wakristo akapata elimu ya msingi kwenye shule ya Nyakato mkoani Mara.

Sanaa alianza toka alivyokuwa shule ya msingi, baada ya kumaliza shule alijiunga na vikundi mbali mbali vya sanaa, lakini hakubahatika kupata kikundi chenye msimamo. Mnamo mwaka 2008 alijiunga na kikundi cha Alwatan Artist Theatre chenye maskani yake Ilala. Alifaniwa majaribio na kuweza kupata nafasi ya kucheza sinema ya Bunge la wachawi. Katika sinema hiyo amecheza kama msichana mchawi anayeshirikiana na mama yake kuwafanyia ukatili mandondocha anayofuga mama yake.

Anasema kwa upande wa wasanii wa Tanzania anavutiwa muigizaji Mwajuma Abdul maarufu kama Maimuna, aliyecheza sinema ya uwanja wa dhambi. Kwa upande wa waigizaji wa nje ya Tanzania anavutiwa na Maria Clara (Scarlet Ortiz) aliyecheza tamthilia ya "Secreto De Amor". Lengo ni kuwa msanii maarufu wa kimataifa. Anachukizwa na vitendo vya majungu, ugomvi, ubinafsi na umalaya vinavyofanywa na baa

dhi ya wasanii.
Jamii:Waigizaji filamu wa Tanzania
South Orange, New Jersey

thumb|Ukumbi wa kijiji cha Orange Kusini

**South Orange Village** ni mjini mwa Essex County, New Jersey, Marekani. Na kwa mujibu wa sensa ya Mareakani iliyofanywa katika mwaka wa 2000, mji ulikuwa na idadi ya wakazi wapatao 16,964. Chuo Kikuu cha Seton kinapatikana huko mjini South Orange.

## Viungo vya nje
*The Township of South Orange Village
*Main Street South Orange Inc.  (Not-for-profit community-based downtown improvement organization)
*National Center for Education Statistics data for the South Orange-Maplewood School District
*Orange Lawn Tennis Club 
*South Orange Historical and Preservation Society
*South Orange-Maplewood Community Coalition on Race (Community organization providing information about town for prospective buyers and organizing events for current residents)
*South Orange-Maplewood School District
*
*South Orange Performing Arts Center 
*The South Orange Public Library

Jamii:Miji ya New Jersey
Jamii:New York City
Jamii:Essex County, New Jersey
Anne Mwampamba

**Anne Mwampamba,** 
Miaka yake ni 34, Elimu ya sekondari Meta, Mbeya Ni Mkristo, Mfanyakazi wa kampuni ya City Elevator ya Jijini Dar es Salaam, Tanzania. Ni muigizaji wa kikundi cha sanaa cha Alwatan kinachotengeneza filamu za kibongo nchini Tanzania. Ana mtoto mmoja anayeitwa Blendina

Sanaa aliipenda toka alivyokuwa mdogo, katika malengo yake ilikuwa ni kuja kuwa msanii, alihangaika kutafuta vikundi mbali mbali vya kujiunga. Alijiunga na kikundi cha Brown eyes alifanikiwa kucheza sinema ya vichekesho inayoitwa Mzee Chabo. Alicheza nafasi ya msichana anayechunguliwa na Mzee Majuto. Baada ya kujiunga na kundi la Alwatan amefanikiwa kucheza sinema ya Bunge la Wachawi. Katika sinema amecheza kama mwanamke anayechukuliwa mume wake na mwanamke mchawi. Kuhusu wasanii wa kibongo anavutia na Mwajuma Abdul a.k.a Maimuna na Ndumbagwe Misayo a.k.a Tea. Kwa upande madirector (Waongozaji) anavutia na Haji Dilunga. Amesema ni muongozaji asiyekuwa na matusi wala kashfa ukilinganisha na wengine. Kuhusu wasanii wa nje ya Bongo anavutiwa na Geneviv Nnaji na Ramsey Noah, pia nachukia majungu na watu wanaopenda kujikweza.

Jamii:Waigizaji filamu wa Tanzania
Jamii:Watu kutoka Mbeya
Angel Kamugisha

**Angel Apolinary Kamugisha** (amezaliwa tar. 11 Agosti 1988 – Muleba, mkoa Bukoba, Tanzania) ni mwigizaji wa filamu nchini Tanzania. Kabila yake ni Mhaya, kazi yake ni Uigizaji.

Ni msanii anayempenda wa Kitanzania ni Angel Mbagwile aliyecheza filamu ya Bunge la wachawi. Na Muigizaji wa nje anayempenda ni Brigita wa The Long wait.

## Viungo vya nje
Jamii:Waigizaji filamu wa Tanzania
Jamii:Waliozaliwa 1988
Jamii:Watu walio hai
Jahazi Modern Taarab

**Jahazi Modern Taarab** ni bendi ya muziki wa taarab kutoka nchini Tanzania. Bendi ilianzishwa mwishoni mwa mwaka wa 2006, jijini Dar es Salaam. Jahazi Modern Taarab, ndiyo kundi linaloongoza kwa sasa katika miondoko ya taarab kwa nchi ya Tanzania, na ndiyo kundi pekee lenye washabiki wengi kuliko. 

Kundi limeweza kujipatia mafanikio makubwa kabisa katika medani ya muziki wa taarab. Mzee Yusuf, ndiyo kiongozi na mmiliki wa kundi, ambaye pia ndiyo mwanamuziki mgunduzi wa mtindo wa taarab za kisasa (yaani “modern taarab”). 

Mzee aliungana na dada yake Bi. Khadija Yusuf, ambaye pia ni mwimbaji mashuhuri wa muziki wa taarab kwa nchi ya Tanzania. Wote wawili walianza kujipatia umaarufu na heshima kubwa kimataifa wakiwa na kundi walilokuwa zamani la muziki wa taarab la Zanzibar Stars Modern Taarab.

## Muziki
### Albamu
*Twon in One
### Nyimbo zao maarufu
* Mkuki kwa Nguruwe
* Maneno ya Mkosaji
* Two in one
* V.I.P.
* Kazi ya Mungu
* Nakula kwa Nakshinakshi
* Hayanifiki

## Marejeo
Tenochtitlan

thumb| Sanamu lililopo ndani ya mji wa Tenochtitlan, Mexico
thumb||Ramani ya Tenochtitlan ndani ya ziwa la Texcoco

thumb||Mahali pa Tenochtitlan (Jiji la Mexiko)
**Tenochtitlan** ilikuwa mji mkuu wa milki ya Azteki na mji mtangulizi wa Jiji la Mexiko. Ilianzishwa kwenye kisiwa ndani ya ziwa la Texcoco mnamo mwaka 1325 na Waazteki wahamiaji walipofika kwenye bonde la Mexiko kutoka kaskazini. Mji uliharibiwa na Wahispania mwaka 1321 na mji mpya ukajengwa juu ya maghofu yake.

Wakati wa kuharibiwa Tenochtitlan ilikaa juu ya visiwa kadhaa ndani ya ziwa Texcoco lililopo kwenye nyanda za juu za Mexiko kwa kimo cha mita 2,240 juu ya UB. Ziwa lilipakana na safu ya milima yenye volkeno za Popocatepetl na Iztaccíhuatl. Mji uliunganishwa na nchi kavu kwa njia ya madaraja matano. Leo hii ziwa limepotea kwa sababu Wahispania waliondoa maji yake.

Tenochtitlan ilikuwa mji mkuu wa milki ya Azteki waliotawala sehemu kubwa za Mexiko ya leo. Kodi za milki zilifikishwa mjini na kuwaruhusu watawala wake kuipamba na kupanusha. Ilikuwa na majengo ya serikali, mahekalu na soko kubwa sana.

Eneo lote la mji lilikuwa na 13 km² idadi ya wakazi imekadiriwa kuwa kati ya 60,000 na 100,000. Wakati wake ilikuwa mji mkubwa wa Amerika yote na kati ya miji mikubwa ya dunia yote.

Wahispania chini ya Hernan Cortes walifika mwaka 1519 wakaweza kumkamata mfalme Montezuma I wakajaribu kutawala milki kumpitia mfalme. Walipofukuzwa mjini wakarudi 1521 na kwa msaada wa Maindio jirani wa Taxcala walivamia na kuharibu Tenochtitlan.

## Tazama pia 
* Hernando Cortes

Jamii:Historia ya Mexiko
Jamii:Miji ya Mexiko