open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vincent Kigosi

**Vincent Kigosi** (maarufu  kama **Ray**; amezaliwa 16 Mei 1980) ni mwigizaji, mwongozaji na mtayarishaji mkubwa wa filamu kutoka nchini Tanzania. Makao makuu yake ni Dar-es-Salaam.

Kigosi vilevile anajiita **Mr. Nollywood**, japokuwa ametengeneza filamu nyingi za Bongo Films.

Kigosi alianza kazi ya uigizaji mwaka 2000 kupitia vipindi vya televisheni na soap opera halafu akaanza kucheza katika filamu mbalimbali. 

Ana kampuni yake mwenyewe ya filamu, akiwa na mwigizaji mwenzake Blandina Changula (Johari), maarufu kama RJ Company.

## Filmografia
* Sikitiko Langu (akiwa na Steven Kanumba, Nuru Nasoro, Blandina Changula)
* Dangerous Desire (akiwa na Steven Kanumba, Nuru Nasoro and Blandina Changula)
* Johari (akiwa na Steven Kanumba, Blandina Changula)
* Peace of Mind (akiwa na Irene Uwoya, Jacob Stephen, Blandina Changula)
* Wicked Love (akiwa na Aunty Ezekiel na Blandina Changula)
* Waves of Sorrow (akiwa na Rose Ndauka, Yobnesh Yusuph na Slim Omary)
* Oprah (akiwa na Steven Kanumba na Irene Uwoya)
* Off Side (akiwa na Steven Kanumba, Jacob Stephen na Irene Uwoya)
* Woman of Principles (akiwa na Elizabeth Michael na Nargis Mohamed)
* Family Disaster (akiwa na Elizabeth Michael na Diana Kimaro)
* My Dreams (akiwa na Irene Uwoya, Rose Ndauka, Mahsein Awadh, Shamsa Ford na Elizabeth Michael)
* Sobbing Sound (akiwa na Irene Uwoya na Haji Adam)
* Unpredictable (akiwa na Irene Paul)
* Handsome wa Kijiji (akiwa na Irene Paul na Flora Mvungi)
* Danger Zone (akiwa na Aunty Ezekiel, Mahsein Awadh, Elizabeth Gupta, Blandina Changula)
* I Hate my Birthday (akiwa na Aunty Ezekiel na Irene Paul)
* Fair Decision 
* Surprise 
* V.I.P
* Chickens Head 
* Too Much 
* Twisted 
* Second Wife 
* The Glory of Ramadhani 
* Hard Price 
* Shell 
* Shakira 
* One Blood 
* The Image 
* Behind the Scene 
* Revenge 
* Fake Pastors 
* Hot Friday 
* Full Moon
* Divorce
* Angers Face
* From China With True Love
* Fan's Death
* Pretty Girls 
* Yellow Banana
* Bad Luck

## Marejeo
## Viungo vya Nje
* Kigosi's blog

[[Jamii:Afrocine 2019-Tanzania]
Kife'fe'

'''Kife'fe'''' ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Kamerun inayozungumzwa na Wafe'fe'. Mwaka wa 1982 idadi ya wasemaji wa Kife'fe' imehesabiwa kuwa watu 124,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kife'fe' iko katika kundi la *Grassfields* ambalo linafanana na lugha za Kibantu.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kife'fe' kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kife'fe' 
*lugha ya Kife'fe' katika Glottolog
*http://www.ethnologue.com/language/fmp

Jamii:Lugha za Kamerun
Kifulfulde-Kano

**Kifulfulde-Kano** ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria, Kamerun na Chad inayozungumzwa na Wafulfulde. Lugha hiyo ni lugha mojawapo ya lugha za Kifulfulde. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kifulfulde-Kano imehesabiwa kuwa watu 1,710,000 nchini Nigeria. Pia kuna wasemaji nchini Kamerun na Chad. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kifulfulde-Kano iko katika kundi la Kiatlantiki.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kifulfulde-Kano kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kifulfulde-Kano 
*lugha ya Kifulfulde-Kano katika Glottolog
*http://www.ethnologue.com/language/fuv

Jamii:Lugha za Kamerun
Jamii:Lugha za Chad
Jamii:Lugha za Nigeria
Kigbaya-Kaskazini

**Kigbaya-Kaskazini** ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati na Kamerun inayozungumzwa na Wagbaya. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kigbaya-Kaskazini nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati imehesabiwa kuwa watu 200,000; na mwaka wa 1980 idadi ya wasemaji nchini Kamerun imehesabiwa kuwa watu 72,500. Pia kuna wasemaji wachache nchini Jamhuri ya Kongo na Nigeria. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigbaya-Kaskazini iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kigbaya-Kaskazini kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kigbaya-Kaskazini 
*lugha ya Kigbaya-Kaskazini katika Glottolog
*http://www.ethnologue.com/language/gya

Jamii:Lugha za Jamhuri ya Afrika ya Kati
Jamii:Lugha za Kamerun
Jamii:Lugha za Jamhuri ya Kongo
Jamii:Lugha za Nigeria
Kigey

**Kigey** ilikuwa lugha ya Kiniger-Kongo nchini Kamerun iliyozungumzwa na Wagey. Mwaka wa 1982 idadi ya Wagey imehesabiwa kuwa watu 1900; wote lakini hawakuongea Kigey bali walikuwa wamebadilisha lugha na kuongea Kifulfulde. Kwa hiyo lugha ya Kigey ilitoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigey iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kigey kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kigey 
*lugha ya Kigey katika Glottolog
*http://www.ethnologue.com/language/guv

Jamii:Lugha za Kamerun
Kiglavda

**Kiglavda** ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria na Kamerun inayozungumzwa na Waglavda. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiglavda nchini Nigeria imehesabiwa kuwa watu 28,500; mwaka wa 1982 wasemaji 2800 wamehesabiwa nchini Kamerun. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiglavda iko katika kundi la Kichadiki.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kiglavda kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kiglavda 
*lugha ya Kiglavda katika Glottolog
*http://www.ethnologue.com/language/glw

Jamii:Lugha za Nigeria
Jamii:Lugha za Kamerun
Kihausa

**Kihausa** ni lugha ya Kiafrika-Kiasia inayozungumzwa na Wahausa katika nchi nyingi za Afrika Magharibi, hasa Nigeria (wasemaji zaidi ya milioni 18 mwaka wa 1991), Niger (zaidi ya milioni 5 mwaka wa 2006), Benin (800,000 mwaka wa 2006), Sudan (80,000 mwaka wa 2007) na Kamerun (23,500 mwaka wa 1982). Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kihausa iko katika kundi la Kichadiki.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kihausa kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kihausa 
*lugha ya Kihausa katika Glottolog
*http://www.ethnologue.com/language/hau
 

Jamii:Lugha za Nigeria
Jamii:Lugha za Niger
Jamii:Lugha za Benin
Jamii:Lugha za Kamerun
Kihdi

**Kihdi** ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Kamerun inayozungumzwa na Wahdi. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kihdi imehesabiwa kuwa watu 25,000. Pia kuna wasemaji 4000 nchini Nigeria ambako lugha huitwa *Kihide*. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kihdi iko katika kundi la Kichadiki.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kihdi kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kihdi 
*lugha ya Kihdi katika Glottolog
*http://www.ethnologue.com/language/xed

Jamii:Lugha za Kamerun
Jamii:Lugha za Nigeria
Kikanuri-Kati

**Kikanuri-Kati** ni lugha ya Kinilo-Sahara hasa nchini Nigeria inayozungumzwa na Wakanuri. Wataalamu wengine huiangalia kuwa lahaja ya Kikanuri yenyewe. Mwaka wa 1985 idadi ya wasemaji wa Kikanuri-Kati nchini Nigeria imehesabiwa kuwa watu milioni tatu. Pia kuna wasemaji 104,000 nchini Chad (2006), 80,000 nchini Niger (1998) na 56,500 nchini Kamerun (1982). Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikanuri-Kati iko katika kundi la Kisahara-Magharibi.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kikanuri-Kati kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kikanuri-Kati 
*lugha ya Kikanuri-Kati katika Glottolog
*http://www.ethnologue.com/language/knc

Jamii:Lugha za Nigeria
Jamii:Lugha za Chad
Jamii:Lugha za Niger
Jamii:Lugha za Kamerun
Orodha ya lugha za Gabon

Orodha hii inaorodhesha lugha za Gabon:

*Kibaka
*Kibarama
*Kibekwil
*Kibenga
*Kibubi
*Kibwisi
*Kiduma
*Kifang
*Kikande
*Kikaningi
*Kikele
*Kikota
*Kilumbu
*Kimahongwe
*Kimbama
*Kimbangwe
*Kimbere
*Kimyene
*Kindasa
*Kindumu
*Kingom
*Kinjebi
*Kipinji
*Kipunu
*Kisake
*Kisangu
*Kiseki
*Kisighu
*Kisimba
*Kisira
*Kitchitchege
*Kiteke-Kaskazini
*Kiteke-Tsaayi
*Kitsaangi
*Kitsogo
*Kivili
*Kivumbu
*Kiwandji
*Kiwumbvu
*Kiyangho
*Kiyasa

## Tazama pia
*Gabon
*Lango:Lugha

## Viungo vya nje
*http://www.ethnologue.com/country/GA

*
Gabon
Kibarama

**Kibarama** ni lugha ya Kibantu nchini Gabon inayozungumzwa na Wabarama. Mwaka wa 1990 idadi ya wasemaji wa Kibarama imehesabiwa kuwa watu 6000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kibarama iko katika kundi la B40.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kibarama kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kibarama 
*lugha ya Kibarama katika Glottolog
*http://www.ethnologue.com/language/bbg

Jamii:Lugha za Gabon
Jamii:Lugha za Kibantu
Kikamkam

**Kikamkam** (au **Kimbongno**) ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria na Kamerun inayozungumzwa na Wakamkam. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kikamkam nchini Nigeria imehesabiwa kuwa watu 3000. Idadi ya wasemaji nchini Kamerun haijahesabiwa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikamkam iko katika kundi la Kimambiloidi.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kikamkam kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kikamkam 
*lugha ya Kikamkam katika Glottolog
*http://www.ethnologue.com/language/bgu

Jamii:Lugha za Nigeria
Jamii:Lugha za Kamerun
Lugha za Kinilo-Sahara

[thumb|300px|right|Uenezi wa lugha za Kinilo-Sahara ([rangi ya njano).]]
**Lugha za Kinilo-Sahara** ni familia ya lugha za barani Afrika ambayo ni kati ya zile muhimu zaidi duniani. Hata hivyo, si wataalamu wote wanakubali familia hiyo.Katika familia hiyo kuna lugha takriban 200 zenye jumla ya wasemaji milioni 50-60 katika nchi 17, zikiwemo Algeria, Libya, Misri, Chad, Mali, Niger, Benin, Sudan, Sudan Kusini, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Afrika Mashariki, k.m. Kijaluo na Kimaasai.

## Historia na Asili
Historia ya lugha za Kinilo-Sahara inahusiana kwa kina na uhamaji wa kale na mabadiliko ya hali ya hewa katika Afrika Kaskazini na Kati. Ushahidi wa kiisimu unaonyesha kuwa Kinilo-Sahara cha kale huenda ilianzia katika eneo la Mto Nile wa Juu au Sahara ya Kati maelfu ya miaka iliyopita. Kadiri jangwa hilo lilivyoenea katika kipindi cha Holocene, wasemaji wa lugha hizi walihamia kusini, wakikaa katika Bonde la Nile, Sahel, na eneo la Maziwa Makuu. Uhamaji huo ulisababisha utofauti wa familia ya lugha hii, na kuunda matawi tofauti kama Kiniloti, Kisahara, na Kisudani ya Kati. Baadhi ya kumbukumbu za kwanza za watu wanaozungumza lugha za Kinilo-Sahara zinapatikana katika maandiko ya Misri ya Kale na marejeo ya kihistoria kwa vikundi kama Wanubia na Wakushi, waliokuwa na mahusiano na ustaarabu wa kale kandokando ya Nile.

Katika karne za Kati na mwanzo wa nyakati za kisasa, jamii zinazozungumza lugha za Nilo-Sahara zilihusika sana katika mitandao ya biashara ya kikanda, hasa kupitia njia za biashara ya ng'ambo ya Sahara. Falme kama Ufalme wa Kush, Dola la Kanem-Bornu, na Usultani wa Darfur ziliathiriwa na pia zilichangia kuenea kwa lugha za Nilo-Sahara. Kwa muda, mwingiliano na wasemaji wa Lugha za Kiafrika-Kiasia na za Kiniger-Kongo ulisababisha kukopa msamiati na mabadiliko ya kiisimu, hasa katika maeneo ambapo upanuzi wa Uislamu na biashara ulileta athari za Kiarabu. Katika vipindi vya ukoloni na baada ya ukoloni, nguvu za Ulaya zilivuruga mifumo ya jadi ya lugha na utamaduni, hivyo kuathiri zaidi mwelekeo wa maendeleo ya lugha hizi. 

Leo, lugha nyingi za Nilo-Sahara zinakabiliwa na changamoto zinazotokana na ukuaji wa miji, utandawazi, na utawala wa lugha kubwa kama Kiarabu, Kiingereza, na Kifaransa katika maeneo yao.
## Marejeo
Jamii:Lugha za Kinilo-Sahara
Jamii:Lugha za Afrika
Jamii:Makundi ya lugha
Jean Cocteau

thumb|200px|Cocteau (1923)
**Jean Maurice Eugène Clément Cocteau** (5 Julai 1889 - 11 Oktoba 1963). alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Ufaransa.

Jamii:Waliozaliwa 1889
Jamii:Waliofariki 1963
Jamii:Waandishi wa Ufaransa
Fungo-miti wa Afrika

**Fungo-miti (wa Afrika)** (jina la kisayansi: *Nandinia binotata*) ni mnyama mbuai mdogo, spishi pekee ya jenasi yake na ya familia yake Nandiniidae. Hii ni spishi ya misitu mizito ya Afrika ambapo huishi mitini. Mnyama huyu ni mpweke na hukiakia usiku.

Ana mwili ufananao na ule wa paka mdogo wenye miguu mifupi, masikio madogo na mkia wa urefu uleule wa mwili. Wanyama wazima huwa na uzito wa kg 1.7 hadi 2.1. 

Hula vitu vyingi kama wagugunaji, wadudu, mayai, mizoga, matunda, ndege na popo-matunda. Fungo-miti ni mnyama ambaye hula sana bila kujali kesho. Hulka ya kula kwake imeleta msemo "Unakula sana kama Fungo" Ni nadra kuona kinyesi chake maana huwa na sehemu moja ya kuendea choo kama vile paka, pia njia anayoitumia ni moja tu.

Ijapo fungo-miti anafanana na spishi za fungo za familia Viverridae, inaonekana ni tofauti kinasaba na aliachana na fungo kabla ya paka. Kwa hiyo amepewa jenasi na familia yake binafsi, lakini kuna wataalamu ambao hawakubali.

## Tanbihi
## Viungo vya nje
Jamii:Paka na jamaa
Jamii:Wanyama wa Afrika
Mondo (mnyama)

**Mondo**, **kizongo** au **suzi** (*Leptailurus serval*) ni mnyama mbuai wa nusufamilia Felinae katika familia Felidae. 

## Picha 

Serengeti Serval.jpg|Mondo katika Hifadhi ya Serengeti
Serval.jpg|Kichwa
Servals Thoiry 19801.jpg|Wachanga

## Viungo vya nje 
* World Conservation Union site  - habari za kina
* big cats online  - Makala fupi
* servals.org - servals in the wild and as pets

Jamii:Paka na jamaa
Jamii:Wanyama wa Afrika
Simbamangu

**Simbamangu** (*Caracal caracal*) ni mnyama mbuai wa nusufamilia Felinae katika familia Felidae. 

## Picha

File:Caracal caracal -Toronto Zoo, Ontario, Canada-8a.jpg
File:Caracal National Zoo Washington.jpg
File:Caracal001.jpg

## Viungo vya nje
* The Caracal at the Smithsonian National Zoological Park 

Jamii:Paka na jamaa
Jamii:Wanyama wa Afrika
Fadi Ghandour

**Fadi Ali Ghandour** (alizaliwa 1959) ni mjasiriamali mwenye asili ya Yordani, ambaye anafahamika zaidi kama mwanzalishi na mkurugenzi mtendaji wa kampuni ya usafirishaji  ya Aramex, ambayo hujihusisha na maswala ya usafirishaji wa mizigo mbalimbali  duniani. Ghandour alihusika katika uanzishwaji wa Aramex mwaka 1982 huko Amman, Jordan na amekuwa mkurugenzi mtendaji wa kampuni hiyo tangu wakati huo. Aramex ndio kampuni ya kwanza ya kiarabu kujisajili katika soko la hisa la NASDAQ.

Hali kadhalika, Ghandour ni mwanzilishi mshiriki wa tovuti ya Maktoob.com, ambayo ndio  mtandao mkubwa zaidi ya watu wa  jamii ya waarabu duniani. Mtandao wa Maktoob ilichukuliwa na Yahoo! mwaka 2010. Ghandour pia ni mwanachama wa bodi ya Abraaj Capital ambayo ni moja ya makampuni makubwa zaidi katika ukanda wa Mashariki ya kati na Asia ya kusini. Pia ni moja kati ya waanzilishi wa Endeavor, iliyopo Jordan, na pia anashiriki kama mshauri katika kamati ya shule ya biashara ya  Suliman S, Olayan School of Business iliyopo katika chuo kikuu cha Beirut. Kati ya mwaka 2003 na 2005, alikuwa mwenyekiti wa taasisi ya  Young Presidents' Organization kwa upande wa Mashariki ya kati na Afrika ya kaskazini.
Gandour ana shauku ya kusaidia na kukuza wajasiriamali wadogo wadogo hasa katika jamii ya waarabu  na pia amekuwa akiwekeza katika miradi mbalimbali ya kijasiriamali iliyopo Mashariki ya kati na Afrika ya kaskazini.  Pamoja na mambo mengine, pia ni mwanzilishi wa mtandao wa Ruwwad for Development , ambao ni mtandao wa kijamii wenye lengo la kuinua jamii iliyo ukingoni kwa kutumia harakati mbalimbali za kijamii na kielimu. Pia ni moja kati ya wanakamati katika bodi ya benki ya  National Microfinance Bank  ya Jordan.
Pia amefanya kazi kama makamu mwenyekiti wa bodi ya Jordan River Foundation kwa takribani miaka 10

## Marejeo
Jamii:Wafanyabiashara wa Yordani
Jamii:Waliozaliwa 1959
Robert James Waller

**Robert James Waller** (Rockford, Iowa 1 Agosti 1939 - 10 Machi 2017) alikuwa mwandishi wa vitabu wa Marekani, pia anafahamika kwa kazi zake za upigaji picha na uanamuziki.

## Maisha
Waller alipokea shahada yake ya kwanza kutoka katika chuo kikuu cha Noth Lowa kilichofahamika kama  University of Northern Iowa, kwa wakati huo kilikua kikifahamika kama (Lowa state Teachers College)  . Baadae, alipata stashahada ya udaktari katika biashara kutoka shule ya biashara ya Kelley School of Business iliyopo katika chuo kikuu cha Indiana University Bloomington, hii ikiwa ni mnamo mwaka 1968
Katika miaka iliyofuatia alirejea UNI na kuanza kazi ya kufundisha katika shule za uongozi na uchumi na mwaka 1977 aliweza kutunukiwa rasmi nishani ya Uprofesa. Na baadae aliweza kuwa mshauri wa wanafunzi katika katika College of Business hii ikiwa ni mwaka 1980, na aliweza kustaafu kazi hiyo mwka 1986. 
Vitabu vyake kadhaa vimeweza kuchapishwa katika magazeti ya *New York Times*,  ikiwa ni pamoja na kile cha *The Bridges of Madison County* mwaka 1992, ambacho kiliongoza kwa mauzo kwa mwaka 1993.  Kitabu cha The Bridges of Modison Country na kingine kilichotoka mwaka 1995, kilichofahamika kwa jina la *Puerto Vallarta Squeese*  viliweza kutengenezea na kuigizwa katika filamu. Kwa sasa Waller anakaa Texas

## Kazi
### Riwaya
* *The Bridges of Madison County* (1992) (original UK Title *Love in Black and White*) 
* *Slow Waltz in Cedar Bend* (1993) ISBN 0-446-51653-8
* *Puerto Vallarta Squeeze* (1995)
* *Border Music* (1995)
* *A Thousand Country Roads: An Epilogue to The Bridges of Madison County* (2002)

### Makusanyo
* *Just Beyond the Firelight* (1988)

### Isiyo ya kuigiza
* *One Good Road is Enough* (1990)
* *Iowa: Perspectives on Today and Tomorrow* (1991)
* *Old Songs in a New Café* (1994)
* *Images* (1994) 

### Muziki
* *The Ballads of Madison County: A Collection of Songs*

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1939
Jamii:Waliofariki 2017
Jamii:Waandishi wa Marekani
Kikele (lugha)

**Kikele** ni jina la lugha tatu tofauti:

*lugha ya Kikele nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na
*lugha ya Kikélé nchini Gabon.
*lugha nchini Papua Guinea Mpya.
Kisangu (Gabon)

**Kisangu** ni lugha ya Kibantu nchini Gabon inayozungumzwa na Wasangu. Isichanganywe na Kisangu cha Tanzania. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kisangu imehesabiwa kuwa watu 20,900. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kisangu iko katika kundi la B40.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kisangu kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kisangu
*lugha ya Kisangu katika Glottolog
*http://www.ethnologue.com/language/snq

Jamii:Lugha za Gabon
Jamii:Lugha za Kibantu
Kisangu (lugha)

**Kisangu** ni jina la lugha mbili tofauti:

*lugha ya Kisangu nchini Gabon, na
*lugha ya Kisangu nchini Tanzania.
Kitchitchege

**Kitchege** au **Tchitchege** ni lugha ya Kibantu nchini Gabon inayozungumzwa na Watchege. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kitchitchege imehesabiwa kuwa watu 2000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kitchitchege iko katika kundi la B70.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kitchege kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kitchege
*lugha ya Kitchege katika Glottolog
*http://www.ethnologue.com/language/tck

Jamii:Lugha za Gabon
Jamii:Lugha za Kibantu
The Bridges of Madison County

***The Bridges of Madison County*** ni Riwaya iliyoweza kufanya vizuri katika mauzo kwa mwaka 1992, iliyoandikwa na mwandishi wa Kimarekani anayefahamika kwa jina la Robert James Waller.

Riwaya hii inahadithia maisha ya mwanamke aliyeolewa na  mwenye asili ya Italia aliyeishi maisha ya upweke katima mika ya 1960 katika eneo lililofahamika kama  Madison County, Iowa,  ambaye baadae alikuja kujihusisha na mahusiano ya kimapenzi na mpiga picha wa National Geographic kutoka eneo la Bellingham, Washington , ambaye alitembelea eneo la Madison Country kwa ajili ya kutengeneza hadithi ya picha  katika madaraja yaliyofahamika kama Covered Bridge.
Hadithi hiyo inasimuliwa na kuibua hisia kama vile ni hadithi ya ukweli, lakini katika hali ya uhalisia, si hadithi ya uhalisia na matukio yote yamebuniwa. Hata hivyo, mwanzoni mwa riwaya hiyo, mwandishi ameanza kwa mahojiano ambayo yanaelekea kuonesha uhusiano mkubwa baina ya mhusika mkuu wa riwaya hiyo na mwandishi mwenyewe. 
Riwaya hii ni moja kati riwaya ambazo zimeweza kufanya vizuri kwa upande wa mauzo kwa karne ya ishirini na moja, kwa kufanikiwa kuuza zaidi ya nakala milioni hamsini dunia nzima

## Awali
Awali, riwaya hii ilichapishwa nchini Uingereza ikiwa na jina la *Love in Black and White*.
Riwaya ya  *Bridges of Madison County* ilitengenezwa katika filamu mwaka 1995, filamu iliyobeba jina hilo hilo, filamu ikiongozwa na Clint Eastwood.  
Hadithi fupi ilinayoandikwa mwishoni mwa kitabu, iliyoitwa *A Thousand Country Roads*  ilichapishwa mwaka 2022. Hii ilitoa mwendelezo wa maisha ya wahusika wawili baada ya mahusiano yao ya kimapenzi yaliyodumu kwa siku nne. Hawakuweza kukutana tena wakiwa duniani lakini maisha yao yaliendelea kuwa pamoja hadi kifo.

Kwa mujibu wa San Francisco Chronicle, riwaya hii anaielezea kuwa ya ushairi,  yenye kuibua hisia na ya kusisimua juu ya upendo usiokuwa na mwisho.

## Marejeo
## Viungo vya nje
*Study of reader response to the novel 
*20th-Century American Bestsellers entry 

Jamii:Fasihi ya Kiingereza
Kiteke-Tsaayi

**Kiteke-Tsaayi** ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo na Gabon inayozungumzwa na Watsaayi. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiteke-Tsaayi nchini Kongo imehesabiwa kuwa watu 95,900 na nchini Gabon 33,600. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiteke-Tsaayi iko katika kundi la B70.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kitsaayi kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kitsaayi
*lugha ya Kitsaayi katika Glottolog
*http://www.ethnologue.com/language/tyi

Jamii:Lugha za Jamhuri ya Kongo
Jamii:Lugha za Gabon
Jamii:Lugha za Kibantu
Kikarang

**Kikarang** ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Kamerun inayozungumzwa na Wakarang. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kikarang imehesabiwa kuwa watu 17,000. Pia kuna wasemaji 1000 nchini Chad. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikarang iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kikarang kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kikarang 
*lugha ya Kikarang katika Glottolog
*http://www.ethnologue.com/language/kzr

Jamii:Lugha za Kamerun
Kikera

**Kikera** ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad na Kamerun inayozungumzwa na Wakera. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kikera nchini Chad imehesabiwa kuwa watu 44,500. Pia kuna wasemaji 6000 nchini Kamerun. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikera iko katika kundi la Kichadiki.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kikera kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kikera 
*lugha ya Kikera katika Glottolog
*http://www.ethnologue.com/language/ker

Jamii:Lugha za Chad
Jamii:Lugha za Kamerun
Kikom (Kamerun)

**Kikom** ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Kamerun inayozungumzwa na Wakom. Mwaka wa 2005 idadi ya wasemaji wa Kikom ilihesabiwa kuwa watu 233,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikom iko katika kundi la *Grassfields* ambalo linafanana na lugha za Kibantu.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kikom kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kikom 
*http://www.ethnologue.com/language/bkm

Jamii:Lugha za Kamerun
Kikorop

**Kikorop** ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria na Kamerun inayozungumzwa na Wakorop. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kikorop nchini Nigeria imehesabiwa kuwa watu 10,200 na nchini Kamerun 7440. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikorop iko katika kundi la *Cross River*.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kikorop kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kikorop 
*lugha ya Kikorop katika Glottolog
*http://www.ethnologue.com/language/krp

Jamii:Lugha za Nigeria
Jamii:Lugha za Kamerun
Paka Dhahabu

**Paka dhahabu**, **paka dhahabu wa Afrika** au **paka-msitu** (*Profelis aurata*) ni mnyama mbuai wa nusufamilia Felinae katika familia Felidae. 

## Viungo vya nje
* Kuonekana kwa Paka Dhahabu tunu 
* Paka dhahabu akamatwa kwa picha katika Uganda (nyeusi & nyeupe) (2009) na Gabon (rangi) (2011) 

Jamii:Paka na jamaa
Jamii:Wanyama wa Afrika
Kiluo (Kamerun)

**Kiluo** ni lugha nchini Kamerun iliyozungumzwa na Waluo. Mwaka wa 1995 kulikuwa na mtu mmoja tu aliyeweza kuzungumza Kiluo. Kwa hiyo lugha imetoweka kabisa kwa sasa. Kufuatana na uainishaji wa lugha haijulikani Kiluo kiko katika familia gani ya lugha.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kiluo kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kiluo 
*lugha ya Kiluo katika Glottolog
*http://www.ethnologue.com/language/luw

Jamii:Lugha za Kamerun
Kimajera

**Kimajera** ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Kamerun na Chad inayozungumzwa na Wamajera. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kimajera nchini Kamerun imehesabiwa kuwa watu 500 tu. Lakini mwaka wa 2002 wataalamu wengine wamehesabu wasemaji 2300 wa Kimajera ambao nusu wamekaa nchini Chad. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimajera iko katika kundi la Kichadiki.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kimajera kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kimajera 
*lugha ya Kimajera katika Glottolog
*http://www.ethnologue.com/language/xmj

Jamii:Lugha za Kamerun
Jamii:Lugha za Chad
Kimambila (lugha)

**Kimambila** ni jina la lugha mbalimbali zinazofanana sana:

*Kimambila cha Nigeria, na
*Kimambila cha Kamerun.
Kito (lugha)

**Kito** ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Kamerun na Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na wanaume Wagbaya kama lugha ya siri. Hakuna waiongeao kama lugha ya kwanza. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kito iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kito kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kito
*lugha ya Kito katika Glottolog
*http://www.ethnologue.com/language/toz

Jamii:Lugha za Kamerun
Jamii:Lugha za Jamhuri ya Afrika ya Kati
Kialur

**Kialur** ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Uganda inayozungumzwa na Waalur. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kialur nchini Kongo imehesabiwa kuwa watu 750,000, na 2002 kulikuwa na wasemaji 617,000 nchini Uganda. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kialur iko katika kundi la Kinilotiki.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kialur kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kialur 
*lugha ya Kialur katika Glottolog
*http://www.ethnologue.com/language/alz

Jamii:Lugha za Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:Lugha za Uganda
Kiavokaya

**Kiavokaya** ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Sudan Kusini na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Waavokaya. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kiavokaya nchini Sudan Kusini imehesabiwa kuwa watu 40,000. Pia, mwaka wa 1989, kulikuwa wasemaji 25,000 nchini Kongo. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiavokaya iko katika kundi la Kimoru-Madi.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kiavokaya kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kiavokaya 
*lugha ya Kiavokaya katika Glottolog
*http://www.ethnologue.com/language/avu

Jamii:Lugha za Sudan Kusini
Jamii:Lugha za Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Gitaa

[thumb|right|250px|Luan Breva (kushoto) na Paco de Lucena (kulia) walikuwa wapiga gitaa mashuhuri wa aina ya [flamenco mnamo 1880.]]
thumb|right|250px|Paco de Lucía mpiga gitaa wa flamenco ya kisasa.
**Gitaa** (kutoka Kiingereza: *guitar*) ni ala ya muziki yenye nyuzi 4 hadi 12 zinazokazwa na kupigwa kwa kuzidonia kwa kidole au kucha. 

Gitaa huwa na bodi yake ambayo ni sanduku la ubao na juu yake shingo ambako nyuzi zinafungwa na kukazwa. Gitaa la kawaida huwa na nyuzi 6. Bodi ya kawaida ina uwazi ndani yake inayopazia sauti ya nyuzi. 

Vidole vya mkono mmoja vinakaza nyuzi sehemu za shingoni na kutawala sauti ya uzi kuwa juu au chini. Vidole vya mkono mwingine vinapiga nyuzi juu ya bodi na kuleta mipapatiko inayotoa sauti.

Kuna pia gitaa za umeme ambako kifaa kinachukua mipapatiko ya uzi na kuibadilisha katika umeme wa aina tofauti inayosikika kwenye kipazia sauti. Aina hii haihitaji bodi yenye uwazi ndani yake.

Gitaa hutumiwa kwa muziki wa mitindo mbalimbali kama klasiki, reggae, rumba, charanga, na rock. Ukulele pia ni chombo cha muziki kinachofanana na gitaa lakini huwa ni ndogo na yenye nyuzi nne pekee.

## Viungo vya nje 
* Stalking the Oldest Six-String Guitar 
* Guitar physics 
* International Guitar Research Archive 
* The first rock guitars 
* Modern Guitarist - News, reviews and articles.

Jamii:Ala za muziki
Kibanda-Kusini

**Kibanda ya Kusini** ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wabanda. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kibanda ya Kusini nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati imehesabiwa kuwa watu 150,000. Pia kuna wasemaji 3000 nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibanda ya Kusini iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kibanda cha Kusini kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kibanda cha Kusini 
*lugha ya Kibanda cha Kusini katika Glottolog
*http://www.ethnologue.com/language/lnl

Jamii:Lugha za Jamhuri ya Afrika ya Kati
Jamii:Lugha za Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Kibanda ya Kati

**Kibanda ya Kati** ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Sudan Kusini inayozungumzwa na Wabanda wa Kati. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kibanda ya Kati nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati imehesabiwa kuwa watu 100,000. Pia kuna wasemaji 2000 nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Idadi ya wasemaji nchini Sudan Kusini haijulikani. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibanda ya Kati iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kibanda cha Kati kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kibanda cha Kati 
*lugha ya Kibanda cha Kati katika Glottolog
*http://www.ethnologue.com/language/bjo

Jamii:Lugha za Jamhuri ya Afrika ya Kati
Jamii:Lugha za Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:Lugha za Sudan Kusini
Kinyong

**Kinyong** ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Kamerun inayozungumzwa na Wanyong. Mwaka wa 2008 idadi ya wasemaji wa Kinyong nchini Kamerun imehesabiwa kuwa watu 30,000. Pia kuna wasemaji nchini Nigeria. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinyong iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kinyong kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kinyong
*lugha ya Kinyong katika Glottolog
*http://www.ethnologue.com/language/muo

Jamii:Lugha za Kamerun
Jamii:Lugha za Nigeria
Kiboguru

**Kiboguru** ni lugha ya Kibantu nchini Sudan Kusini inayozungumzwa na Waguru. Idadi ya Waguru nchini Sudan Kusini imehesabiwa kuwa watu 500 tu lakini wote wamebadili kutumia lugha ya Kizande badala ya lugha yao ya Kiboguru, maana yake lugha ya Kiboguru haina wasemaji tena. Pia kuna Waguru nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo wakiwa wakimbizi kutoka nchini Sudan Kusini. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiboguru iko katika kundi la D30.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kiboguru kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kiboguru 
*lugha ya Kiboguru katika Glottolog
*http://www.ethnologue.com/language/bqu

Jamii:Lugha za Sudan Kusini
Jamii:Lugha za Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:Lugha za Kibantu
Kifuru

**Kifuru** ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wafuru. Mwaka wa 1984 idadi ya wasemaji wa Kifuru imehesabiwa kuwa watu 12,000. Pia kuna wasemaji 4000 nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kifuru iko katika kundi la Kibongo-Bagirmi.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kifuru kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kifuru 
*lugha ya Kifuru katika Glottolog
*http://www.ethnologue.com/language/fuu

Jamii:Lugha za Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:Lugha za Jamhuri ya Afrika ya Kati
Kool G Rap

**Nathaniel Thomas Wilson** (anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama **Kool G Rap**, kwa kifupi **G Rap**, **Kool G. Rap**, na **Giancana**, iliyo maana ya kifupisho *"G."*; amezaliwa 20 Julai 1968) ni rappa, kutoka mjini Corona jirani na mji wa Queens, New York huko nchini Marekani. Ameanza shughuli zake za kurap katikati mwa miaka ya 1980 akiwa kama nusu ya kundi la Kool G Rap na DJ Polo na pia akiwa kama mwanachama wa Juice Crew.

Mara kwa mara huhesabiwa kama miongoni mwa Ma-MC wenye athira na maarifa ya juu wa muda woteakiwa kama mwanzilishi wa staili ya mafioso rap/street/hardcore na uimbaji wa silabinyinginyingi. Kwenye albamu yake  ya *The Giancana Story*, ameeleza ya kwamba herufi "G" katika jina lake humaanisha "Giancana" (kajipa jina la jambazi sugu Sam Giancana), lakini kwa namna nyingine mwenyewe eti anadai lina-maanisha "Genius".

## Wasifu
### Miaka ya mwanzo
Wilson amekulia katika mazingira hafifu mno huko mjini Corona Queens, New York akiwa na mtayarishaji mkongwe Eric B. Katika mahojiano yake na jarida la The Source alieleza;

Wakati fulani, Wilson alikuwa anamtafuta DJ, na kwa kupitia Eric B., akakutana na DJ Polo, ambaye alikuwa anamtafuta MC wa kushirikiana nae.

## Diskografia
## Marejeo
## Soma zaidi
* Paul Edwards, foreword by Kool G Rap, 2009, *How to Rap: The Art & Science of the Hip-Hop MC*. Chicago Review Press.
* Kool Moe Dee, 2003, ''There's A God On The Mic: The True 50 Greatest MCs'', Thunder's Mouth Press.
* Brian Coleman, 2007, *Check The Technique: Liner Notes For Hip-Hop Junkies*, Villard, Random House.
* Peter Shapiro, 2005, *The Rough Guide To Hip-Hop, 2nd Edition*, Penguin.
* William Jelani Cobb, 2007, *To The Break Of Dawn: A Freestyle On The Hip Hop Aesthetic*, NYU Press.
* Mickey Hess, 2007, *Icons Of Hip Hop*, Greenwood Publishing Group.

## Viungo vya Nje
* 
* Kool G Rap interview March 5, 2008  – Kool G Rap interview with HipHopDX
* Kool G Rap interview 2003 – Kool G Rap interview with MVRemix
* Conspiracy Worldwide Radio September 2010 Uncensored Interview 
* Kool G Rap interview with Platform8470 2011-09-19 

Jamii:Waliozaliwa 1968
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Marapa wa Marekani
Jamii:Wanamuziki wa Marekani
Kikari

**Kikari** ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wakari. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kikari nchini Kongo imehesabiwa kuwa watu 1000. Pia kuna wasemaji waliosambaasambaa nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati. Kikari hakijaainishwa kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kikari kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kikari 
*lugha ya Kikari katika Glottolog
*http://www.ethnologue.com/language/kbj

Jamii:Lugha za Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:Lugha za Kibantu
Kilugbara

**Kilugbara** ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Uganda na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Walugbara. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kilugbara nchini Kongo imehesabiwa kuwa watu 840,000, na mwaka wa 2004, idadi ya wasemaji nchini Uganda ilihesabiwa kuwa 797,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilugbara iko katika kundi la Kimoru-Madi.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kilugbara kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kilugbara 
*lugha ya Kilugbara katika Glottolog
*http://www.ethnologue.com/language/lgg

Jamii:Lugha za Uganda
Jamii:Lugha za Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Kimundu

**Kimundu** (au Kimündü) ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Sudan Kusini na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wamundu. Idadi ya wasemaji wa Kimundu nchini Sudan Kusini imehesabiwa kuwa watu 23,000 na nchini Kongo 2,800. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimundu iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kimundu kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kimundu 
*lugha ya Kimundu katika Glottolog
*http://www.ethnologue.com/language/muh

Jamii:Lugha za Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:Lugha za Sudan Kusini
Kindo

**Kindo** ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Uganda na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wando ambao ni ukoo wa wahunzi. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kindo nchini Uganda imehesabiwa kuwa watu 33,800, na nchini Kongo kuna wasemaji 100,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kindo iko katika kundi la Kisudani cha Kati.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kindo kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kindo 
*lugha ya Kindo katika Glottolog
*http://www.ethnologue.com/language/ndp

Jamii:Lugha za Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:Lugha za Uganda
Kingundu

**Kingundu** ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wangundu. Wataalamu wengine huiangalia kuwa lahaja ya Kibanda ya Kati. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kingundu imehesabiwa kuwa watu 5100. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kingundu iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kingundu kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kingundu 
*lugha ya Kingundu katika Glottolog
*http://www.ethnologue.com/language/nue

Jamii:Lugha za Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Kiteke-Eboo

**Kiteke-Eboo** ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wateke. Pia ni lugha ya wafalme wa Wateke wa zamani. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiteke-Eboo nchini Jamhuri ya Kongo imehesabiwa kuwa watu 20,400. Nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo kuna wasemaji wengi zaidi. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiteke-Eboo iko katika kundi la B70.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kieboo kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kieboo
*lugha ya Kieboo katika Glottolog
*http://www.ethnologue.com/language/ebo

Jamii:Lugha za Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:Lugha za Jamhuri ya Kongo
Jamii:Lugha za Kibantu
Machata

**Machata** (kutoka Kiingereza:**Graffiti**) ni alama au maandishi yaliyochorwa katika ukuta. Kikawaida hufanywa na rangi au kidude cha kupulizia rangi (rangi inayopulizwa kutoka katika kikopo). Alama moja yaweza kuitwa **graffito** lakini neno graffiti kikawaida hutumika kwa maana ya kwamba kuna alama zaidi ya moja.

Graffiti inaweza kuchukua umbo la sanaa, michoro au maneno. Hatua hii ikifanyika bila ya idhini ya mwenye mali huhesabiwa kama uhuni. Wakati mwingine watu huchora na kuandika jina la mtu au maneno makali. Wakati mwingine huwa kama upingaji wa umma kisiasa.

## Historia yake
## Tazama pia
*Lango la Hip-Hop
*Hip hop

## Viungo vya Nje 
* Graffiti art on train
* Graffiti.org.br 
* Walls & bridges from south Belgium

Jamii:Michoro
Jamii:Hip hop
Beatboxing

akifanya beatboxing]]

**Beatboxing** ni jina la kutaja aina ya upigaji ngoma kwa kutumia mdomo - hasa kwa kuhusisha sanaa ya utayarishaji wa midundo ya ngoma, wizani, na sauti za kimuziki kwa kutumia mdomo wa mtu, midomo, ulimi, na sauti. Pia inaweza kuhusisha kuimba, sauti za mwigo wa hali ya turntable, na pia uigaji wa honi, nyuzi za gitaa, na vyombo vingine vya muziki. Leo hii beatboxing inahusiana na utamaduni wa hip-hop, ikiwa kama moja kati ya "elementi" zake, ijapokuwa mwisho wake si muziki wa hip hop tu. Mkali wa kupiga beatboxing kwa sana ni Michael Winslow kutoka katika filamu ya Police Academy.
## Marejeo
## Tazama pia
*Muziki wa hip hop
*Hip hop
*Lango la Hip-Hop
*Michael Winslow

Jamii:Hip hop

Jamii:Maarifa ya sauti
Lugha za Kisonghai

**Lugha za Kisonghai** ni kundi la lugha zenye uhusiano wa karibu sana zinazotumiwa na wasemaji takriban milioni 3 katika nchi kadhaa za Afrika Magharibi.

## Uenezi wa kijiografia
Lugha za Kisonghai zinasemwa upande wa Mto wa Niger nchini Mali, Niger, Benin, Burkina Faso, na Nijeria. 

Awali, eneo hilo lilipokuwa chini ya utawala wa Dola la Songhai, lugha hizo zilikuwa zikitumiwa kama lugha ya mawasiliano katika sehemu kubwa sana.

## Uhusiano wa kinasaba
Uhusiano wa Kisonghai na lugha nyingine ni ngumu sana kuthibitishwa kwa kuwa kina maneno mengi yenye asili nyingi mbalimbali.

S
Jamii:Lugha za Afrika
Jamii:Lugha za Mali
Jamii:Lugha za Niger
Jamii:Lugha za Benin
Jamii:Lugha za Burkina Faso
Jamii:Lugha za Nigeria
Paka-maji

**Paka-maji** (*Felis chaus nilotica*) ni mnyama mbuai wa nusufamilia Felinae katika familia Felidae. Paka huyu ni nususpishi ya paka-mwitu (*Felis chaus*) na anatokea bonde la Mto wa Naili.

## Marejeo
## Viungo vya nje
* Orodha Nyekundu  ya IUCN ya Spishi Zinazotishiwa 
* Akaunti za Chaa ya Wataalamu wa Paka: Paka-mwitu (*Felis chaus*) 

Jamii:Paka na jamaa
Jamii:Wanyama wa Afrika
Paka Miguu-myeusi

**Paka miguu-myeusi** (*Felis nigripes*) ni mnyama mbuai wa nusufamilia Felinae katika familia Felidae. Paka huyu ni mdogo kuliko paka wengine wa Afrika na anatokea maeneo makavu ya kusi-magharibi ya bara.

## Picha

Felis nigripes 5.JPG|Katika bustani ya wanyama
BlackFootedCat56.jpg|Katika bustani ya wanyama
Felis nigripes 11.JPG|Paka aonyesha nyayo zake nyeusi
Felis nigripes 9.JPG|Kichwa

## Marejeo
## Viungo vya nje
* Orodha Nyekundu  ya IUCN ya Spishi Zinazotishiwa 
* [Chaa ya Paka Miguu-myeusi: Taarifa kuhusu utafiti wa nje wa paka miguu-myeusi katika Afrika Kusini(https://sw.wikipedia.org/wiki/Afrika_Kusini)]
* IUCN/SSC Akaunti za Chaa ya Wataalamu wa Paka: Paka miguu-myeusi (*Felis nigripes*)
* Taarifa za spishi za Arkive: *Paka miguu-myeusi* 
* BBC Science & Nature: *Black-footed cat, small-spotted cat*
* Taarifa za wanyama: *Felis nigripes*

Jamii:Paka na jamaa
Jamii:Wanyama wa Afrika
Paka-mchanga

**Paka-mchanga** (*Felis margarita*) ni mnyama mbuai wa nusufamilia Felinae katika familia Felidae. Spishi hii inatokea majangwa ya Afrika ya Kaskazini, Uarabuni, Uajemi na Pakistani.

## Nususpishi
* *Felis margarita margarita* - Afrika ya Kaskazini, kutoka Aljeria mpaka Uarabuni
* *Felis margarita airensis* - Nijeri
* *Felis margarita harrisoni* - Bara Arabu
* *Felis margarita meinertzhageni* - Sahara
* *Felis margarita thinobia* - Bahari ya Kaspi (Uajemi, Turkmenistani)
* *Felis margarita scheffeli* - Pakistani

Pengine *F. m. thinobia* inakadirika kama spishi tofauti.

## Picha

Picha:Sandcat1 CincinnatiZoo.jpg|Katika bustani ya wanyama
Picha:sand cat at bristol zoo arp.jpg|Katika bustani ya wanyama
Picha:Felis margarita 01.jpg|Kichwa

## References
## Viungo vya nje
*Ukurasa wa Paka-mchanga kutoka Big Cats Online 

Jamii:Paka na jamaa
Jamii:Wanyama wa Afrika
Judy Garland

**Judy Garland** (alizaliwa tar. 10 Juni 1922 - 22 Juni 1969) alikuwa mwigizaji filamu na mwimbaji kutoka nchini Marekani.

Uhusika wake maarufu ni ule wa Dorothy Gale kutoka katika filamu ya *The Wizard of Oz* (1939). Pia ni mshindi wa Tuzo za Oscar na ameshinda tuzo zingine kadha wa kadha kwa ajili ya shughuli zake za uigizaji na uimbaji. Huyu ni mama wa mwigizaji na mwimbaji Liza Minnelli.

Mwaka wa 1999, Taasisi ya Filamu ya Marekani imempa nafasi ya kumi katika orodha ya waigizaji nyota wa Marekani na historia yake kwa ujumla.

## Filamu 
* 1929 - *The Big Revue*
* 1929 - *A Holiday in Storyland*
* 1929 - *The Wedding of Jack and Jill*
* 1929 - *Bubbles*	
* 1935 - *La Fiesta de Santa Barbara*	
* 1936 - *Every Sunday*	
* 1936 - *Pigskin Parade*	
* 1937 - *Broadway Melody of 1938*	
* 1937 - ''Thoroughbreds Don't Cry*	
* 1937 - *Silent Night*
* 1938 - *Everybody Sing*	
* 1938 - *Love Finds Andy Hardy*	
* 1938 - *Listen, Darling*	
* 1939 - *The Wizard of Oz*	
* 1939 - *Babes in Arms*	
* 1940 - *If I Forget You*
* 1940 - *Andy Hardy Meets Debutante*
* 1940 - *Strike Up the Band*	
* 1940 - *Little Nellie Kelly*	
* 1941 - *Ziegfeld Girl*	
* 1941 - *Life Begins for Andy Hardy*	
* 1941 - *Babes on Broadway*	
* 1941 - *We Must Have Music*	
* 1942 - *For Me and My Gal*	
* 1943 - *Presenting Lily Mars*	
* 1943 - *Girl Crazy*	
* 1943 - *Thousands Cheer*	
* 1944 - *Meet Me in St. Louis*	
* 1945 - *The Clock*	
* 1946 - *The Harvey Girls*	
* 1946 - *Ziegfeld Follies*	
* 1946 - *Till the Clouds Roll By*	
* 1948 - *The Pirate*	
* 1948 - *Easter Parade*	
* 1948 - *Words and Music*	
* 1949 - *In the Good Old Summertime*	
* 1950 - *Summer Stock*	
* 1954 - *A Star Is Born*
* 1960 - *Pepe*	
* 1961 - *Judgment at Nuremberg*	
* 1963 - *Gay Purr-ee*	
* 1963 - *A Child Is Waiting*	
* 1963 - *I Could Go On Singing''

## Marejeo 
## Viungo vya Nje 
* 
* 
* 
* Judy Garland at HighBeam
* The Judy Garland Database
* The Judy Room
* The Judy Garland Online Discography 
* The Judy Garland Birthplace and Museum in Grand Rapids, MN
* The Judy Garland Club: established 1963; official international Club supported by Judy during her lifetime
* Judy Garland - The Live Performances
* Judy Garland: By Myself - American Masters special 
* 

Jamii:Waliozaliwa 1922
Jamii:Waliofariki 1969
Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Guovdageaidnu

thumbnail|right|280px|Sehemu ya Manispaa ya Guovdageaidnu 

**Guovdageaidnu** (kisami cha kaskazini; kinorwei *Kautokeino*) ni manispaa wa Finnmark, jimbo la Norwei. Manispaa una wakazi 2 927 (2012). Kwa eneo lake, Guovdageaidnu ni manispaa kubwa ya Norwei.

Tu lugha ya kisami chuo kikuu chuo katika dunia, Chuo Kikuu wa Sami (kisami *Sámi allaskuvla*) iko katika Guovdageaidnu. Chuo Kikuu wa Sami imekuwa ilianzishwa mwaka 1989.

Jamii:Miji ya Norwei
Alta

thumbnail|right|280px|Muonekano wa nyumba katika Manispaa ya Alta 

**Alta** ( *Áltá / Álaheadju*,  *Alattio*) ni manispaa na mji wa Finnmark, jimbo la Norwei.

Jamii:Miji ya Norwei
Lugha za Kimande

**Lugha za Kimande** zinaunda kundi la lugha ambazo zinazungumzwa katika nchi nyingi ya Afrika ya Magharibi, kati ya Gambia na Nijeria. 

Wasemaji wa lugha hizo wanazidi milioni thelathini. Lugha za kundi hilo ni Kimandinka, Kisoni, Kibambara, Kibissa, Kijula, Kikagoro, Kibozo, Kimende, Kisusu, Kiyakuba, Kivai, na Kiligbi.

## Viungo vya nje
*lugha za Kimande katika Glottolog
*lugha za Kimande katika Ethnologue

M
Jamii:Lugha za Afrika
Kiacholi

**Kiacholi** ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Uganda inayozungumzwa na Waacholi. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kiacholi imehesabiwa kuwa watu 1,170,000. Pia kuna wasemaji 45,000 nchini Sudan Kusini. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiacholi iko katika kundi la Kinilotiki.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kiacholi kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kiacholi 
*lugha ya Kiacholi katika Glottolog
*http://www.ethnologue.com/language/ach

Jamii:Lugha za Uganda
Jamii:Lugha za Sudan Kusini
Paka-pori

**Paka-pori** (*Felis lybica*) ni mnyama mbuai wa nusufamilia Felinae katika familia Felidae. Paka huyu ana msambao mkubwa sana na anatokea Afrika na Asia ya Magharibi. Spishi hii ina nususpishi tatu.

## Nususpishi
* *Felis lybica cafra*, Kimburu au Paka-pori wa Afrika (Eastern and Southern African Wild Cat)
* *Felis lybica lybica*, Paka-jangwa (North African Wild Cat)
* *Felis lybica ornata*, Paka-pori wa Asia (Asiatic Wild Cat)

## Picha

Felis silvestris cafra.jpg|Kimburu
Felis silvestris ornata.jpg|Paka-pori wa Asia

## Marejeo
## Viungo vya nje
*IUCN/SSC Chaa ya Wataalamu wa Paka: Paka-pori wa Ulaya 
*IUCN/SSC Chaa ya Wataalamu wa Paka: Paka-pori wa Uchina 
*IUCN/SSC Chaa ya Wataalamu wa Paka: Paka-pori wa Asia 
*IUCN/SSC Chaa ya Wataalamu wa Paka: Paka-jangwa 
*Kanzi ya UNEP ya Taarifa za Maliasili ya Dunia: *Felis silvestris* Schreber, 1777 
*ARKIVE: Paka-pori (*Felis silvestris*) 
*Kituo cha Envis cha Bioanuwai ya Wanyama: *Felis silvestris* (Schreber) 

Jamii:Paka na jamaa
Jamii:Wanyama wa Afrika
Kiik

**Kiik** ni lugha ya mashariki mwa Uganda inayozungumzwa na Waik. Idadi ya wasemaji wa Kiik imehesabiwa kuwa watu 10,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha wa ndani zaidi, Kiik iko katika kundi dogo la lugha za Kikuliak ambalo ni tofauti sana na lugha za Kinilo-Sahara ambazo pengine zinahusianishwa nalo.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kiik kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kiik 
*lugha ya Kiik katika Glottolog
*http://www.ethnologue.com/language/ikx

Jamii:Lugha za Uganda