open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sola Sobowale

thumbnail|right|200px|Sola Sobowale

**Sola Sobowale** (alizaliwa 26 Desemba 1963) ni mwigizaji, muandaaji, muongozaji na muandishi wa miswada ya filamu wa Nigeria. 

## Maisha binafsi
Sobowale ameolewa na ni mama wa watoto wanne. 

## Tuzo 
Mwaka 2019,Sobowale alipokea tuzo ya *Africa Movie Academy Awards* (AMAA)]] kama muigizaji bora kupitia filamu aliyocheza mwaka 2018 ya  *King of Boys*.

## Filamu
**Asewo To Re Mecca* (1992)
**Super Story: Oh Father, Oh Daughter* (2001)
**Outkast* (2001)
**Ayomida* (2003)
**Ayomida 2* (2003)
**Dangerous Twins* (2004)
**Disoriented Generation* (2009)
**Ohun Oko Somida* (2010)
**Family on Fire* (2011)
**The Wedding Party* (2016)
**Christmas Is Coming* (2017)
**The Wedding Party 2* (2017)
**King of Boys* (2018)
**Wives on Strike* (2019)
**Gold Statue* (2019)
**In Case of Incasity* (2020)

## Marejeo
Jamii:Waigizaji filamu wa Nigeria
Jamii:Waliozaliwa 1963
Jamii:Watu walio hai
Leonardi wa Limoges

[thumb|[Sanamu yake.]]
**Leonardi wa Limoges** (496 - alifariki karibu na Limoges, leo nchini Ufaransa, 559 hivi) alikuwa mkaapweke kwa sehemu kubwa ya maisha yake.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa kila tarehe 6 Novemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo ya Kiswahili
* Maurice Soseleje, Kalendari yetu – Maisha ya Watakatifu – Toleo la pili – ed. Benedictine Publications Ndanda Peramiho – Peramiho 1986 – ISBN 9976-63-112-X, uk. 84

## Marejeo ya lugha nyingine
*Guibert, Louis *La commune de Saint-Léonard-de-Noblat au XIIIe siècle*. Limoges, 1890 (reprinted 1992) 

## Viungo vya nje
**Catholic Encyclopedia*: "St. Leonard of Limousin"
*Saint of the Day, November 6: Leonard of Noblac, Abbot 
**Life of Leonard*
*St Leonard's Church, Hythe
*St Leonard's Chapel, Newland 
*Colonnade Statue St Peter's Square

Jamii:Waliozaliwa 496
Demetriani

**Demetriani** (alifariki Bendosapore, Uajemi, 10 Novemba 260/261) alikuwa askofu wa 16 wa Antiokia kuanzia mwaka 253 hadi kifo chake, ingawa muda wote alikuwa uhamishoni na hatimaye gerezani kutokana na dhuluma ya mfalme Sapur I.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* 

Jamii:Watakatifu wa Uturuki
Seoul Broadcasting System

**Seoul Broadcasting System (SBS)** (kwa Kikorea: 에스비에스, *Eseubieseu*) ni kampuni ya kitaifa ya runinga na redio ya Korea Kusini, inayomilikiwa na taeyoung chaebol. 

Mnamo Machi 2000, kampuni hiyo ilijulikana kisheria kama SBS, ikibadilisha jina lake la ushirika kutoka Seoul Broadcasting System (서울방송). Imetoa huduma ya runinga ya ulimwengu ya dijiti katika muundo wa ATSC tangu 2001, na huduma ya T-DMB tangu 2005. Kituo chake cha runinga cha ulimwengu ni kituo cha 6 cha dijiti na kebo.

## Viungo vya nje 
* Tovuti rasmi

Jamii:Kampuni za Korea Kusini
Jamii:Televisheni
Oreste wa Tyana

**Oreste wa Tyana** (alifariki Tyana, Kapadokia, katika Uturuki ya leo, karne ya 3 au ya 4) alikuwa mfiadini wa Kikristo.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 10 Novemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Narsete na Yosefu

**Narsete na Yosefu** (walifariki nchini Uajemi, 343) walikuwa mzee askofu wa Sahqart na mfuasi wake kijana waliouawa kwa kukatwa kichwa katika dhuluma ya mfalme Sapur II kwa kuwa walikataa kuabudu Jua.

Tangu kale wanaheshimiwa kama watakatifu wafiadini. 

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 10 Novemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Uajemi
Mae Whitman

thumb| Mae Whitman
**Mae Margaret Whitman** (amezaliwa Los Angeles, 9 Juni 1988) ni mwigizaji, mwimbaji wa muziki na mwigizaji wa sauti wa Marekani.

Whitman alianza kuigiza katika matangazo kama mtoto, na kumfanya filamu yake ya kwanza akiwa na umri wa miaka sita katika mchezo wa kuigiza wa kimapenzi Wakati Mtu Anampenda Mwanamke (1994).Whitman alipata umakini wa kawaida kwa jukumu lake la kurudia kama Ann Veal kwenye Fox sitcom Arrested Development (2004-2013) na Amber Holt kwenye mchezo wa kuigiza wa NBC Uzazi (2010-2015), akipokea uteuzi wa Tuzo ya Televisheni ya Chaguzi ya Mwigizaji Bora wa Kusaidia katika safu ya maigizo ya mwisho. Alijiweka kama mwigizaji mashuhuri wa sauti katika filamu ya watoto na runinga kwa maonyesho yake ya sauti kama Shanti katika Kitabu cha Jungle Kitabu(2003), Rose / Huntsgirl kwenye Joka la Amerika: Jake Long (2005-2007), Katara huko Avatar: Airbender ya Mwisho (2005-2008), Tinker Bell katika diski ya filamu ya Disney Fairies (2008-2014), na Amity Blight katika The Owl House (2020). Alijitosa katika majukumu ya filamu iliyokomaa na Scott Pilgrim vs the World (2010) na The Perks of Being a Wallflower (2012), na akafanya jukumu lake la kuongoza la filamu katika The DUFF (2015), ambayo alipokea sifa muhimu na Kijana. Uteuzi wa Tuzo ya Chaguo. Tangu 2018, amecheza kama Annie Marks kwenye mchezo wa kuigiza wa NBC Wasichana wazuri.

Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Charles A. Barber

**Charles A. Barber** (jina lake kamili ni Charles Alfred Barber; Wynberg, Cap Town, 10 Novemba 1860 - 23 Februari 1933) alikuwa mtaalamu wa mimea na miwa kutoka Uingereza, aliyefanya kazi kusini mwa India maisha yake yote.

Saccharum barberi, aina ya miwa inayokua mwituni kaskazini mwa India imeitwa jina lake kwa sababu alikuwa mwaanzilishi katika kutenganisha miwa ya mwituni nchini India; miwa hiyo inayojulikana kwa jina la Saccharum officinarum yenye sukari nyingi inaweza kuishi wakati wa baridi kali kaskazini mwa India.

## Elimu
Alisoma huko New Kingswood na baadaye akaenda kusoma katika chuo kikuu cha Bonn akasoma baada ya mda mchache akahamia katika chuo kikuu cha Cambridge na akapitisha sayansi ya asili ya Tripos na darasa la kwanza mnamo 1887 (sehemu ya I) na 1888 (sehemu ya II).Alipokea MA mnamo 1892 na Sc.D. mnamo 1908. Alijiunga na Visiwa vya Leeward kama Msimamizi wa Kituo cha Botaniki mnamo 1892 na alifanya kazi kwa miaka minne kabla ya kujiunga kama mhadhiri wa mimea katika Chuo cha Uhandisi cha Royal huko Cooper's Hill. Mnamo 1898 alijiunga na Urais wa Madras kama Mtaalam wa mimea wa Serikali. Alisoma mizizi-vimelea katika mimea kutoka 1906-1908. Alikuwa mtaalam wa miwa kwa Serikali mnamo 1912. Akawa mhadhiri wa Kilimo cha Kitropiki katika Chuo Kikuu cha Cambridge mnamo 1919. Alifanywa C.I.E. mnamo 1918.

## Tanbihi
Jamii:Wanabiolojia wa Uingereza
Frozen (filamu ya 2013)

**Frozen** ni filamu ya katuni-muziki ya mwaka 2013 kutoka Marekani iliyotayarishwa na Walt Disney Animation Studios na kutolewa na Walt Disney Pictures. Hii ni filamu ya hamsini na tatu kutolewa katika mfululizo wa filamu za Walt Disney Animated Classics.

## Muhtasari wa hadithi 
Filamu inahusu watoto wawili wa mfalme; mmoja anaitwa Anna na mwingine anaitwa Elsa. Elsa alikuwa ndiye mkubwa na alikuwa amezaliwa na uwezo wa kutowa barafu mikononi. Siku moja wazazi wao walisafiri na katika safari hiyo njiani kwa bahati mbaya walipata ajali. Ajali hiyo ilisababisha wakapotezamaisha, baada ya hapo mtoto wao mkubwa Elsa alikuwa malkia katika mji uitwao Dameski lakini ilipogundulika kuwa ananguvu za ajabu walimkataa na kutaka kumuua. Kujisaindia alikimbia na kwenda kuishi mbali ili asije akawadhuru kwa nguvuzake.

Mdogo wake ambaye ni Anna aliamua kumfuata dada yake ambaye ni Elsa kwenda naye katika mji unaoitwa Dameski akawe malkia wao akakubali alivyo jua kuzikontrolunguvuzake nakuenda pamoja naye. Mwisho wananchi walimkubalia akawa mtawala wao malikia Elsa.

## Marejeo 
Jamii:Filamu za katuni za Disney
Jamii:Filamu za 2013
Jamii:Filamu za Marekani
Shah Rukh Khan

thumb|272x272px|Shah Rukh Khan.
**Shah Rukh Khan** (amezaliwa New Delhi, India, 2 Novemba 1965) ni mwigizaji, mtayarishaji wa filamu, na mtu wa runinga wa India. Dini yake ni Mwislamu.

Anajulikana katika vyombo vya habari kama "Baadshah of Bollywood" (kwa kurejelea filamu yake ya 1999 Baadshah), "King of Bollywood" na "King Khan", ameonekana katika filamu zaidi ya 80 za Kihindi, na kupata sifa nyingi, pamoja na Tuzo za filamu 14. Khan ana wafuasi muhimu huko Asia na ughaibuni wa India ulimwenguni. Kwa upande wa idadi ya watazamaji na mapato ya filamu zake, ameelezewa kama mmoja wa nyota wa filamu aliyefanikiwa zaidi ulimwenguni.

Ameigiza filamu kama vile Don, Kuch Kuch Hota Hai, Happy new Year, My name is Khan, Anjaam, Khal Hona Naa Hoo na nyinginezo.

## Tanbihi
Jamii:Wanaume wa Uhindi
Jamii:Waigizaji filamu wa Uhindi
Ned's Declassified School Survival Guide

'''''' ni kipindi cha televisheni ambacho huonyeshwa na chaneli ya Nickelodeon, Marekani. Kinamhusu mtoto mmoja aitwaye Ned Bigby na marafiki zake Jennifer na Simon; wakiwa darasa la saba wanatengeneza kitabu ambacho kitawaongoza jinsi ya kuishi vizuri maisha ya huko shuleni kwao.

Jamii:Filamu za Marekani
Jamii:Filamu za 2004
Adelardus Kilangi

**Adelardus Kilangi** alikuwa Mwanasheria Mkuu wa Tanzania. Aliingia katika nafasi hiyo mnamo Februari 2018 kwa kuchukua nafasi ya George Masaju.  

Aliteuliwa tena mwaka 2020 kuendelea kuhudumu baada ya kipindi cha kwanza kumalizika mnamo Oktoba 2020 na kuwamo katika Bunge la 12 la Tanzania. 

Profesa Kilangi amefanya kazi za utafiti na kutoa ushauri mbalimbali ndani na nje ya nchi.

## Marejeo
## Viungo vya Nje
* 

Jamii:Wanasheria wa Tanzania
Wadorobo

**Wadorobo** au **Wandorobo** ni wawindaji-wakusanyaji wenye asili ya kuishi porini nchini Kenya na Tanzania. 
Jina hilo linatokana na Kimasai likimaanisha "wawindaji", yaani watu wanaoishi bila kumiliki mifugo. Wengi wao wanaishi kwa kushirikiana na Wamasai kama tabaka la chini.

Chakula chao asili ni asali pamoja na nyama. 

Hao ni watu wenye kupenda utamaduni kwelikweli, pia ni watu wenye matambiko; kama una tatizo ukiwaita wanakutambikia. Katika mila zao kuna mambo ambayo huwezi kuyafahamu mpaka "ufumbaswe": neno hili lina maana kwamba wanaofumbaswa ni watoto wa kiume tu na huwezi kwenda kwenye mizimu kama hujafumbaswa, usije ukapata matatizo kama upele, upofu n.k. Vitu vinavyotakiwa ili kufumbaswa ni asali, halafu inapikwa pombe mitungi saba: hapo kuna mtungi wa baba mtu, mjomba, mama, bibi, babu, shangazi n.k. 

Jamii:Makabila ya Kenya
Jamii:Makabila ya Tanzania
Verano wa Vence

**Verano wa Vence** (alifariki 480 hivi) alikuwa askofu wa 4 wa mji huo wa Gaul (leo Ufaransa).

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 11 Novemba. 

## Maisha
Kisha kufiwa mama yake Galla, alitawa pamoja na baba yake, Eukeri wa Lyon, na ndugu yake Saloni katika monasteri ya Lérins, iliyoanzishwa na Honorati wa Arles juu ya kisiwa karibu na Antibes.

Kutokana na sifa yake, baba yake alichaguliwa kuwa askofu wa Lyon mwaka 434 hivi akaendelea na cheo hicho hadi kifo chake.

Hapo Verano alishika nafasi yake , na Saloni akawa askofu wa Geneva.

Verano alimuandikia Papa Leo I kumshukuru kwa jinsi alivyotetea imani sahihi kuhusu Neno alivyofanyika mtu katika barua kwa Flaviano wa Kostantinopoli .

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
*Gregori wa Tours, Historia Francorum (The History of the Franks) (London, England: Penguin Books, Ltd., 1974).
Mena wa Molise

**Mena wa Molise** (alifariki katika mkoa wa Molise, Italia, 3 Novemba, 583 hivi) alikuwa mkaapweke kutoka familia tajiri ya Vitulano, Benevento, ambaye habari zake ziliandikwa na Papa Gregori I.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake inaadhimishwa kila tarehe 11 Novemba. 

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
* San Menna del Sannio

Jamii:Waliofariki 583
Jamii:Wakaapweke
Jamii:Watakatifu wa Italia
Bartolomeo Kijana

[thumb|right|200px|[Sanamu yake huko Grottaferrata.]]
**Bartolomeo Kijana** (Rossano Calabro, mkoa wa Calabria, Italia, 981 – Grottaferrata, karibu na Roma, 1055) alikuwa abati wa monasteri ya Ukristo wa Mashariki aliyoianzisha pamoja na mwalimu wake, Nilo wa Rossano .

Mwenyewe alipoiongoza aliimarisha na kuifanya pia shule ya sayansi na sanaa .

Kati ya maandishi yake, muhimu zaidi ni kitabu cha maisha ya mwalimu wake huyo.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 11 Novemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo 
*Silvio Giuseppe Mercati, BARTOLOMEO di Grottaferrata, San. In: *Enciclopedia Italiana di scienze, lettere ed arti*, Vol. VI, Roma: Istituto Treccani, 1930
*Mario Sgarbossa, *I santi e i beati*, Figlie di San Paolo, Milano 1998, ISBN 88-315-1585-3
*Rino Cammilleri, *Santi dimenticati*, Edizioni Piemme, Casale Monferrato, 1996 ISBN 88-384-2564-7
*Orazio Campagna, *San Nilo di Rossano al Mercurion - L’Athos d’Italia*, Edizioni Lo Faro, Roma 2000
*David Paul Hester. *Monasticism and Spirituality of the Italo-Greeks.* *Volume 55 of Analekta Vlatadōn.* Patriarachal Institute for Patristic Studies [Patriarchikon Hidryma Paterikon Meleton], 1992. pp.&nbsp;200–221.
*Donald Attwater and Catherine Rachel John, "The Penguin Dictionary of Saints," 3rd edition, New York: Penguin Books, 1993, ISBN 0-14-051312-4.

## Viungo vya nje
* Santa Maria di Grottaferrata  

Jamii:Waliozaliwa 981
Jamii:Waliofariki 1055
Jamii:Wamonaki
Jamii:Wabazili
Jamii:Watawa waanzilishi
Jamii:Watakatifu wa Italia
Genseriki

**Genseriki** (Ziwa Balaton, leo nchini Hungaria, 389 hivi – Karthago, leo nchini Tunisia, 25 Januari 477) alikuwa mfalme wa Wavandali na Waalani kwa karibu miaka 50 (428–477), akiinua makabila haya madogo kuwa ufalme imara katika Afrika Kaskazini uliotikisa Dola la Roma Magharibi katika karne ya 5 hata kuteka jiji hilo kwa muda mnamo Juni 455. 

Katika historia ya Kanisa ni maarufu kwa kudhulumu kikatili Wakatoliki wa Afrika Kaskazini hivi kwamba Waarabu Waislamu walipoiteka Ukristo ulikoma haraka.

## Marejeo
*
* 
*
*
* 
* 
* 
* 
*
*
*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
*
* 

## Marejeo mengine
*
*
*
*
*
*
*

Jamii:Historia ya Libya
Kikonganyi

[thumb|510x510px|[Mchoro wa operesheni za kikonganyi]]
Katika utarakilishi, **kikonganyi** (pia: **kikusanya**; kwa kiingereza: *compiler*) ni programu inayotumika kutafsiri msimbo wa tarakilishi ulioandikwa kwa lugha ya programu moja kwenda lugha ya programu nyingine. Kwa mfano, kikonganyi hutumika kwa lugha ya programu kama Python, JavaScript au Ruby.

## Tanbihi
## Marejeo 
* Kiputiputi, O. (2011). Kamusi sanifu ya kompyuta. Taasisi ya Taaluma za Kiswahili, Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, K.602.

Jamii:Kompyuta
Jamii:Intaneti
Cree Cicchino

**Cree Cicchino** (alizaliwa 9 Mei 2002) ni mwigizaji wa Marekani. 

## Maisha na kazi
Cree Cicchino alikulia huko Glendale, Queens, New York. Yeye ni nusu Mwekwado, nusu Mwitalia. Cree Cicchino ana dada pacha aitwae Joyce Cicchino. Cree Cicchino aliingia kwenye darasa la kucheza wakati akiwa anaumri wa miaka 4, lakini mama yake alimpeleka kwenye darasa la uigizaji wakati akiwa anamiaka 12 baada ya kuamua kuwa muigizaji.

Cree Cicchino alianza kazi yake kama mwigizaji akiwa mdogo akicheza mmoja wa wahusika wakuu katika safu ya Game Shakers kwenye Nickelodeon , ambayo ilirushwa kutoka 2015 hadi 2019. 

Mnamo mwaka 2015 Cree Cicchino akiwa ana miaka 13 alichukuliwa katika jukumu la kuigiza kama Babe katika safu ya Game Shakers ambayo ilichezwa kwa misimu mitatu. 

Mnamo Agosti 2018 alipewa jukumu la kuigiza kama Marisol Fuentes kwenye safu ya Mr. Iglesias kwenye Netflix  ambayo iliachiliwa 2019. Pia Cree Cicchino alipewa jukumu la kuigiza kama Mim kwenye filamu Sleepover ambayo ilitolewa mnamo 2020.

Jamii:watu walio hai
Jamii:waliozaliwa 2002
Jamii:waigizaji filamu wa Marekani
Bebe Rexha

thumb|Bebe Rexha
**Bleta Rexha** (anayejulikana kama **Bebe Rexha**; amezaliwa Agosti 30, 1989) ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo wa Marekani.   

Baada ya kusaini na Warner Bros Records mnamo mwaka 2013, Bebe Rexha alipokea sifa za utunzi wa wimbo kwenye wimbo wa Eminem "Monster" ambao badaye ulipokea Tuzo ya Grammy ya Utendaji Bora wa Rap / Sung) na pia amechangia utunzi wa nyimbo kwa nyimbo zilizorekodiwa na Shinee, Selena Gomez, na Nick Jonas. Rexha aliachia uchezaji wake wa kwanza mnamo mwaka 2015, Sitaki Kukua, ambayo uliona mafanikio ya kibiashara ya wastani ya "Siwezi Kuacha Kunywa Kuhusu Wewe" na "Nitakuonyesha Kichaa".

Rexha alitoa michezo miwili ya ziada mnamo mwaka 2017, Makosa Yako Yote: sehemu ya kwanza na Kosa Lako Lote: sehemu ya pili, ambayo uliona mafanikio ya wastani ya single "Nimekupata" na "Njia Niliyo (Ngoma na Mtu)". Rexha pia ameona mafanikio na ushirikiano kadhaa ikiwa ni pamoja na "Mimi, Mimi na Mimi" na G-Eazy, "Kwa Jina la Upendo" na Martin Garrix, na "Maana ya Kuwa" na Florida Georgia Line, ambayo ya mwisho ilikuwa na mafanikio makubwa kama crossover ya nchi moja, ikishika namba mbili kwenye chati ya Billboard Hot 100 huko Amerika. Albamu ya studio ya kwanza ya Rexha, Matarajio  mwaka (2018), ilifikia nambari 13 kwenye chati ya Billboard 200 huko Merika na kuona mafanikio ya wimbo wake wa kwanza,"Mimi ni Mjumbe", na ikamletea Rexha majina mawili ya Msanii Bora Mpya na . Utendaji wa Duo la Nchi / Kikundi kwenye Tuzo za 61 za Grammy.

Jamii:Waimbaji wa Marekani
Huneriki

**Huneriki** (alifariki 23 Desemba 484) alikuwa mtoto wa kwanza wa Genseriki, mfalme wa Wavandali na Waalani kwa karibu miaka 50 (428–477) ambaye aliinua makabila haya madogo kuwa ufalme imara katika Afrika Kaskazini uliotikisa Dola la Roma Magharibi katika karne ya 5 hata kuteka jiji hilo kwa muda mnamo Juni 455. 

Huneriki hakuendeleza mipango mikubwa ya baba yake lakini, baada ya muda, alizidi kudhulumu kikatili Wakatoliki wa Afrika Kaskazini hivi kwamba Waarabu Waislamu walipoiteka Ukristo ulikoma haraka.

## Tanbihi
Jamii:Historia ya Libya
Roland Brown

thumbnail|right|200px|Brown wa pili kushoto akiwa na Mwalimu Nyerere
**Roland Brown** alikuwa Mwingereza wa kwanza kuhudumu kama Mwanasheria Mkuu wa kwanza wa Tanganyika iliyokuja kuwa sehemu ya Tanzania baadaye.

## Maisha ya awali na taaluma
Brown alikuwa mkufunzi katika chuo cha  *Trinity College, Cambridge* katika Chuo kikuu cha Cambridge, wakati wa harakati za uhuru wa Tanganyika; aliteuliwa kuwa mshauri mkuu wa Mwalimu Julius Nyerere.

### Tanzania
Mwaka 1961 aliteuliwa kuwa Mwanasheria mkuu wa kwanza baada ya uhuru wa Tanganyika. Baada ya Mapinduzi ya Zanzibar ya mwaka 1964 yaliyoangusha utawala wa kisultani, Brown aliteuliwa na Mwalimu Nyerere kuandaa hati ya Muungano wa Tanganyika na Zanzibar. 

Mwaka 1965 alimaliza muda wake na nafasi yake ikachukuliwa na Mark Bomani.

## Marejeo
Jamii:Serikali ya Tanzania
Jamii:Wanasheria
Robert A. Heinlein

right|thumb| Robert Anson Heinlein
**Robert Anson Heinlein** (Julai 7, 1907 - 8 Mei, 1988) alikuwa mwandishi Mmarekani. Aliandika zaidi vitabu vya bunilizi ya kisayansi (SF). Alishinda mara nne tuzo ya Hugo Award, ambayo ni tuzo muhimu zaidi kwa SF. 

Kati ya riwaya zake maarufu kuna Starship Troopers ya mwaka 1959, iliyoendelea baadaye kuwa msingi wa filamu na Stranger in a Strange Land ya mwaka 1961, Double Star ya mwaka 1956 na The Moon is a Harsh Mistress ya mwaka 1966. Pamoja na Isaac Asimov na *Arthur C. Clarke* anatajwa kuwa kati ya waandishi wakuu wa bunilizi ya kisayansi ya Marekani. 

## Viungo vya Nje
* The Heinlein Society
* site:RAH 
* Heinlein Archives
* Robert & Virginia Heinlein Prize 
* Centennial Celebration in Kansas City, July 7, 2007.
* Heinlein Nexus , the community continuation of the Centennial effort.
* 1952 *Popular Mechanics* tour of Heinlein's Colorado house. accessed June 3, 2005
* Heinleinia.com, an interactive exploration of Heinlein's life and works 
* Heinlein giving the Guest of Honor speech at the 34th World Science Fiction Convention, on YouTube

### Kuhusu Maisha yake
* Frederik Pohl kuhusu Working with Robert A. Heinlein
* Review & biographical essay on Heinlein by Lee Sandlin, Wall Street Journal, June 27, 2014. "Heinlein was the best sci-fi writer of all time—and then mysteriously he became the worst."

### Kazi zake
* 
* Robert A. and Virginia G. Heinlein Papers

Jamii:Waliofariki 1988
Jamii:Waliozaliwa 1907
Jamii:Waandishi wa Marekani
Bimbo Akintola

**Bimbo Akintola** alizaliwa tarehe 5 Mei mwaka 1970) ni mwigizaji wa filamu wa Nigeria.

## Maisha ya Awali na Elimu
Baba yake anatoka katika jimbo la Oyo na mama yake anatokea jimbo la Edo. Alipata elimu ya msingi katika shule ya *Maryland Convent Private School* iliyopo Lagos, na elimu ya upili katika shule ya *Command Day Secondary School*, Lagos. Baadaye alipata shahada ya sanaa katika *chuo kikuu cha Ibadan*.

## Taaluma
Akintola alianza kuonekana katika filamu akiigiza filamu ya *OWO BLOW* ya mwaka 1995 akiwa na *Femi Adebayo* na baadaye akionekana pia katika filamu ya *Out of Bounds* ya mwaka 1997.

## Marejeo
Jamii:Waigizaji filamu wa Nigeria
Jamii:Waliozaliwa 1970
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Arts and Feminism 2023
Jamii:Wanawake wa Nigeria
Nilo wa Sinai

[thumb|[Picha takatifu ya Mt. Nilo wa Sinai.]]
**Nilo wa Sinai** (pia: **Nilo wa Ankara**, **Nilo Mzee**; karne ya 4 – 430 hivi) anafikiriwa kuwa mfuasi wa Yohane Krisostomo.

Baada ya kuwa meya wa jiji la Konstantinopoli, alikwenda kuishi kama mmonaki kwenye Mlima Sinai pamoja na mtoto wake Theodulo, huku mke wake na mtoto mwingine wakienda kuishi vilevile nchini Misri. 

Mwishoni akawa kwa muda mrefu abati wa monasteri karibu na Ankara, Galatia, leo nchini Uturuki, maarufu pia kwa maandishi yake kuhusu maisha ya kiroho .

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake ni tarehe 12 Novemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko
*Mababu wa Kanisa

## Tanbihi
## Vyanzo
*Nikephoros Kallistos, *Hist. Eccl.*, XIV, xliv
*Leo Allatius, *Diatriba de Nilis et eorum scriptis* in his edition of the letters (Rome, 1668)
*Tillemont, ''Mémoires pour servir à l'histoire ecclésiastique*, XIV (Paris, 1693–1713), 189-218;
*Fabricius-Harles, *Bibliotheca graeca*, X (Hamburg, 1790–1809), 3-17;
*Ceillier, *Histoire générale des auteurs sacrés*, XIII (Paris, 1729–1763), iii;
*Josef Fessler-Bernard Jungmann, *Institutiones Patrologiœ*, II (Innsbruck, 1896), ii, 108-128.

## Viungo vya nje
*Saints.SQPN: Nilus the Elder
*Catholic Online: Nilus the Elder
*Venerable Nilus the Faster of Sinai in *Orthodox Church in America''
* https://www.treccani.it/enciclopedia/nilo-di-ancira-detto-l-asceta-il-vecchio-o-il-sinaita-santo/

Jamii:Waliozaliwa karne ya 4
Jamii:Waliofariki 430
Jamii:Wamonaki
Jamii:Waandishi wa Kigiriki
Jamii:Mababu wa Kanisa
Jamii:Watakatifu wa Uturuki
Leif Erikson

[right|thumb|[Stempu ya posta ya Visiwa vya Faroe *Ugunduzi wa Amerika: Leif Erikson*.]]
[right|thumb|279x279px|Stempu ya posta ya [Marekani ya mwaka 1968.]]
**Leif Erikson** (pia Ericson, Erickson, au Ericksson, mnamo 970 - 1020 BK) alikuwa mpelelezi kutoka Skandinavia.  Alikuwa Mzungu wa kwanza anayejulikana kusafiri kwenda Amerika Kaskazini. 

## Maisha 
Hakuna habari za uhakika juu yake. Uwezekano mkubwa ni kwamba Erikson alizaliwa huko Iceland. Baba yake alikuwa Erik Mwekundu,  hivyo mwanawe Leif aliitwa "Erikson" yaani mwana wa Erik. Erika Mzee alikuwa ameunda makoloni huko Greenland. Erikson anasemekana alitembelea Amerika Kaskazini muda mrefu kabla ya mtu yeyote kutoka Ulaya kufanya hivyo. Kulingana na masimulizi ya Iceland aliunda makazi ya Waviking huko "Vinland". Wasomi wengi wanadhani hii ilikuwa Newfoundland katika Kanada ya leo.

## Marejeo 
## Viungo vya Nje 
* 
* 

Jamii:Wapelelezi wa Iceland
Jamii:Waliofariki 1020
Jamii:Waliozaliwa 970
Muundo wa data

Katika utarakilishi, **muundo wa data** (kwa Kiingereza: *data structure*) ni mpangilio wa data unaowezesha upatikanaji na mabadiliko yenye kufaa. Kwa usahihi zaidi, muundo wa data ni mkusanyo wa thamani za data, uhusiano kati ya thamani hizo na operesheni zinazoweza kutumika kuhusu data hizo.

## Marejeo 
* Kiputiputi, O. (2011). Kamusi sanifu ya kompyuta. Taasisi ya Taaluma za Kiswahili, Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, K.602.

Jamii:Kompyuta
Jamii:Intaneti
Ugunduzi na usahihishaji wa makosa

[thumb|402x402px|Ugunduzi na usahihishaji wa makosa katika [picha ya Mona Lisa.]]
Katika utarakilishi, mawasiliano na usimbaji, **ugunduzi na usahihishaji wa makosa** (kwa Kiingereza: *error detection and correction*) ni mbinu zinazotumika kugundua na kurekebisha makosa katika uhamishaji data. 

## Marejeo 
* Kiputiputi, O. (2011). Kamusi sanifu ya kompyuta. Taasisi ya Taaluma za Kiswahili, Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, K.602.

Jamii:Kompyuta
Jamii:Mawasiliano
Uthibitishaji

[thumb|269x269px|[Mtumiaji wa mashine ya kutolea pesa kuthibitishwa.]]
Katika utarakilishi na mawasiliano, **uthibitishaji** (pia: **uhalalishaji**; kwa Kiingereza: *authentication*) ni tendo la kuthibitisha dai, kama katika utambulisho wa mtumiaji wa mfumo wa uendeshaji.

## Tanbihi
## Marejeo 
* Kiputiputi, O. (2011). Kamusi sanifu ya kompyuta. Taasisi ya Taaluma za Kiswahili, Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, K.602.

Jamii:Kompyuta
Jamii:Intaneti
Nairobi Half Life

***Nairobi Half Life*** (**Nusu Maisha ya Nairobi**) ni filamu ya nchini Kenya iliyoachiliwa mnamo mwaka 2012 iliyoongozwa na *David "Tosh" Gitonga*. Filamu hiyo ilichaguliwa kama kiingilio cha Kenya cha tuzo ya Oscar bora ya lugha ya kigeni kati ya tuzo  85 za Academy, lakini haikufanya vibaya kati ya zilizoorezeshwa, na ni mara ya kwanza kwa Kenya kuwasilisha filamu katika kitengo hicho. 

## Muundo 
Kijana mmoja, Mwas (Joseph Wairimu) bado anaishi na wazazi wake katika nyumba yao ya vijijini nchini Kenya. Anajipatia riziki kwa kuuza filamu za vitendo vya magharibi, anaigiza sana na kuonyesha takwimu nyingi za vitendo katika filamu zake ili kuwashawishi wateja wake. Yeye ni muigizaji anayetamani, na anapokutana na kundi la waigizaji kutoka Nairobi wakitumbuiza katika mji wake, anamwomba mmoja wao amsaidie kurusha kazi zake za uigizaji kwa kumpa nafas ya kufanya maigizo yake.

## Mapokezi 
Mwandishi wa Hollywood Todd McCarthy alisifu filamu hiyo baada ya kuitazama katika Sikukuu ya AFI ya 2012: "Tamthiliya hii ya uhalifu yenye nguvu inakuja kama ya uaminifu wa kimsingi na ya kweli." KenyaBuzz alitaja utendaji mbichi wa kuiba shoo uliofanywa na Maina Olwenya kama Oti akisema: "Mhusika huyu ni ghetto zaidi kuliko kusikiliza albamu za zamani za NWA. Anazungumza kwa kujiamini na kutembea kama anavyomiliki mji licha ya kuwa mhalifu wa kawaida. 

Katika tamasha la thelathini na tatu la filamu la *Durban International Film Festival*, Joseph Wairimu alishinda tuzo ya kuwa mwigizaji bora. pia mwaka 2014 alishinda tuzo ya *Africa Magic Viewers Choice Awards*.

## Wahusika
* Joseph Wairimu kama Mwas
* Olwenya Maina kama Oti
* Nancy Wanjiku Karanja kama Amina
* Mugambi Nthiga kama Cedric
* Paul Ogola kama Mose
* Antony Ndung'u kama Waf
* Johnson Gitau Chege kama Kyalo
* Kamau Ndungu kama John Waya
* Abubakar Mwenda kama Dingo
* Mburu Kimani kama Daddy M
* Mehul Savani kama Khanji
* Maina Joseph kama Kimachia

## Marejeo
Jamii:Filamu za Kenya
Jamii:Filamu za 2012
Jamii:Nairobi
B. R. Ambedkar

**Bhimrao Ramji Ambedkar** (anajulikana pia kama **Dk. Babasaheb Ambedkar**; 14 Aprili 1891 - 6 Desemba 1956) alikuwa mwanafalsafa, mwanasheria, mwanauchumi, mwanasiasa na mrekebishaji wa kijamii wa India. Aliongoza harakati ya Dalit Buddhist na alifanya kampeni dhidi ya ubaguzi wa kijamii kwa wale wasiogusika (Dalits). Aliunga mkono pia haki za wanawake na kazi. Alikuwa Waziri wa kwanza wa Sheria wa India huru, mbuni wa Katiba ya India, na baba mwanzilishi wa Jamhuri ya India.

Mnamo 1956, alianzisha ubadilishaji mkubwa wa Daliti, akaongokea Ubudha na wafuasi 600,000. Alifufua Ubudha nchini India. Ambedkar anachukuliwa kama bodhisattva, na Maitreya, kati ya Wabudhi wa Navayana.

Mnamo 1990, Bharat Ratna, tuzo ya juu kabisa ya raia nchini India, alipewa Ambedkar baada ya kufa. Urithi wa Ambedkar unajumuisha ukumbusho na picha kadhaa katika tamaduni maarufu. Urithi wa Ambedkar kama mrekebishaji wa kijamii na kisiasa, ulikuwa na athari kubwa kwa Uhindi ya kisasa.

Ambedkar alipigwa kura ya kuwa "Mhindi Mkubwa zaidi" (The greatest Indian) mnamo 2012 na kura iliyoandaliwa na Historia TV18 na CNN IBN.

Ambedkar Jayanti (siku ya kuzaliwa ya Ambedkar) ni sikukuu ya kila mwaka inayoadhimishwa mnamo Aprili 14, ambayo huadhimishwa sio tu nchini India bali ulimwenguni kote. Ambedkar Jayanti anaadhimishwa kama likizo rasmi ya umma kote India. Umoja wa Mataifa uliadhimisha Ambedkar Jayanti mnamo 2016, 2017 na 2018.
## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1891
Jamii:Waliofariki 1956
Jamii:Watu wa Uhindi
Jamii:Wanasiasa wa Uhindi
Jamii:Wanaharakati wa Uhindi
Kejeli

la barabarani lililochafuliwa kikejeli kwa katazo la kuchafua mabango.]]
**Kejeli** (kutoka neno la Kiarabu; pia: **kinaya**; kwa Kiingereza: *irony*, kutoka Kigiriki cha Kale εἰρωνεία, eirōneía, yaani 'ujinga wa makusudi') ni namna ya kusema au kutenda kwa utani na dharau kinyume cha ukweli lakini kwa lengo la kuwasilisha ukweli. 

## Marejeo
*Bogel, Fredric V. "Irony, Inference, and Critical Understanding." *Yale Review*, 503–19.
*Booth, Wayne C. *A Rhetoric of Irony*. Chicago: University of Chicago Press, 1975.
*Bryant, G. A., & Fox Tree, J. E. (2002). Recognizing verbal irony in spontaneous speech. *Metaphor and Symbol, 17*, 99–115.
*Colebrook, Claire. *Irony*. London and New York: Routledge, 2004.
*Gibbs, R. W. (2000). Irony in talk among friends. *Metaphor and Symbol, 15*, 5–27.
*Hutcheon, Linda. ''Irony's Edge: The Theory and Politics of Irony*. London: Routledge, 1994.
*Kierkegaard, Søren. *On the Concept of Irony with Continual Reference to Socrates*. 1841; Princeton: Princeton University Press, 1992.
*Lavandier, Yves. *Writing Drama*, pages 263–315.
*Lee, C. J., & Katz, A. N. (1998). The differential role of ridicule in sarcasm and irony. *Metaphor and Symbol, 13*, 1–15.
*Leggitt, J., & Gibbs, R. W. (2000). Emotional reactions to verbal irony. *Discourse Processes, 29*(1), 1–24.
*Muecke, D. C. *The Compass of Irony*. London: Methuen, 1969.
*Star, William T. "Irony and Satire: A Bibliography." Irony and Satire in French Literature. Ed. University of South Carolina Department of Foreign Languages and Literatures. Columbia, SC: University of South Carolina College of Humanities and Social Sciences, 1987. 183–209.

## Viungo vya nje
*"The final irony"—a *Guardian* article about irony, use and misuse of the term
*Article on the etymology of Irony
*"Irony", by Norman D. Knox, in *Dictionary of the History of Ideas'' (1973)
*"Sardonicus"—a web-resource that provides access to similes, ironic and otherwise, harvested from the web.
*Excerpt on dramatic irony from Yves Lavandier's Writing Drama *Writing Drama* has a 52-page chapter on dramatic irony (with insights on the three phases (installation-exploitation-resolution), surprise, mystery, suspense, diffuse dramatic irony, etc.)
*"American Irony"  compared with British irony, quoting Stephen Fry
*American and British irony compared by Simon Pegg
*Modern example of ironic writing
*Irony definition by Baldrick (BlackAdder)
Emiliani wa Cogolla

[thumb|[Sanamu yake.]]
**Emiliani wa Cogolla** (La Rioja, 12 Novemba 472 - La Rioja, 11 Juni 573) alikuwa mkaapweke wa Hispania wakati wa utawala wa Wavisigothi.

Miaka arubaini baada ya kuishi hivyo, alipewa upadirisho na parokia lakini mapadri wengine walimuonea kijicho kwa ari yake, hivyo alirudi upwekeni alipoanza kupata wafuasi. 

Anakumbukwa pia kwa ukarimu wake kwa maskini na kwa karama ya unabii .

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 12 Novemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Gonzalo de Berceo, *Obra completa.*, Dirección de Isbel Uría Macua, Madrid, Espasa Calpe, 1992.
* Grande Quejido y Francisco Javier, *Hagiografía y difusión en La Vida de San Millán de la Cogolla de Gonzalo de Berceo*, en IER, Centro ed Estudios Gonzalo de Berceo, nº 18. ISBN 84-89362-81-5
* Toribio Minguella, *Estudios histórico-religiosos acerca de la patria, estado y vida de San Millán*, Madrid, 1983.
* José Oroz, *Sancti Braulionis caesaraugustani episcopi Vita Sancti Aemiliani*, ed. crítica y traducción, Salamanca, Perficit, 1978.
* Joaquín Pena, *Páginas emilianenses*, 2º ed., San Millán de la Cogolla, Monasterio de Yuso, 1980.
* Jacques Fontaine, *El Mozárabe*, Volumen 10 de la serie: *La España románica*, Ediciones Encuentro 1978. Madrid.

## Viungo vya nje
*[Dictionary of Christian Biography and Literature to the End of the Sixth Century A.D.](http://www.ccel.org/ccel/wace/biodict.html?term=Emilianus%20(8),%20solitary) 
**Catholic Online*
*Official page of the monastery of Yuso
*1601 *Editio princeps* of Braulio's *Life* of Emilian

Jamii:Waliozaliwa 472
Jamii:Waliofariki 573

Jamii:mapadri
Jamii:wamonaki
Jamii:watawa waanzilishi
Jamii:Watakatifu wa Hispania
Mitri wa Aix

[thumb|[Sanamu yake katika kanisa kuu la Aix.]]
**Mitri wa Aix** (Thesalonike, Ugiriki, 433 - Aix-en-Provence, leo nchini Ufaransa, 466) alikuwa Mkristo ambaye inasemekana alikuwa mtumishi kisheria lakini huru katika Kristo; aliuawa kama mchawi kwa sababu ya muujiza aliofanya.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadimishwa tarehe 13 Novemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 433

Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Antonini, Nisefori na wenzao

**Antonini, Nisefori na wenzao** Zebina, Jermano na Manata (walifariki Kaisarea Baharini, leo nchini Israeli, 308) walikuwa Wakristo ambao katika dhuluma ya kaisari Maximinus Daia waliteswa kwa sababu ya imani yao na hatimaye walikatwa kichwa kwa kumlaumu gavana Firmiliani kukosa imani kwa kuwa alikuwa akitolea sadaka miungu; isipokuwa bikira Manata aliyepigwa mijeledi akachomwa moto.

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 13 Novemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa karne ya 3
Hemed Suleiman Abdalla

**Hemed Suleiman Abdulla** (amezaliwa 5 Aprili 1973) ni Makamu wa Pili wa Rais wa Zanzibar katika Serikali ya awamu ya nane iliyoingia madarakani mwaka 2020. Anatokea katika Chama Cha Mapinduzi (CCM).

## Maisha yake 
Hemed Abdulla ni mzaliwa wa Kiwani Pemba, Jimbo la Mkoani.

## Kazi yake 
Aliwahi kushika nafasi za uongozi akiwa Ofisa katika Wizara ya Fedha ya Serikali ya Mapinduzi ya Zanzibar kwenye ofisi zilizopo Pemba. Alipanda ngazi hadi kuwa Ofisa Mdhamini wa Wizara ya biashara na viwanda.

Mwaka 2015 alikuwa Mkuu wa Wilaya ya Mkoani, Pemba na baada ya miaka miwili alipanda ngazi na kuteuliwa kuwa Mkuu wa Mkoa wa Kusini Pemba.

Mwaka 2020, Novemba Hemed Suleiman Abdulla aliapishwa kuwa Mjumbe wa Baraza la Wawakilishi baada ya Dr. Hussein Mwinyi, Rais wa awamu ya nane wa Zanzibar kumteua kupitia nafasi kumi za Rais kwa mujibu wa Sheria. Novemba 9, 2020 akateuliwa kushika nafasi ya Makamu wa Pili wa Rais wa Serikali ya Zanzibar akichukua nafasi ya Balozi Seif All Iddi aliyehudumu nafasi hiyo tangu Mwaka 2010 hadi 2020 na kustaafu.

## Marejeo
## Viungo vya nje
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanasiasa wa Tanzania
Jamii:Wanasiasa wanaume Tanzania
Irene Kisisa

**Irene Kisisa** (alizaliwa mkoani Kigoma, 18 Novemba 2004) ni mchezaji wa kandanda au mpira wa miguu akiichezea klabu ya wanawake ya *Young Africans Princes* ya Tanzania na timu ya taifa ya Tanzania ya wanawake Twiga Stars. 

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Tanzania
Halima Abubakar

**Halima Abubakar** (alizaliwa 12 Juni 1985) ni mwigizaji filamu wa kike nchini Nigeria. Mwaka 2011 alishinda tuzo ya   *Afro Hollywood Best Actress award* Akiwa kama mwigizaji bora wa kike.

## Maisha binafsi
Abubakar alizaliwa jimbo la Kano lakini kiasili ni mtu wa Kogi. alisoma shule ya msingi ya *Ideal primary school* huko huko Kano 

Mwezi   alitangaza, kupitia ukurasa wake wa Insatgram, kuwa amejifungua  wa kiume.

## Filamu
**Slip of Fate*
**Tears of a Child*
**Secret Shadows*
**Gangster Paradise*
**Area Mama*
**Men in Love (film)*

## Marejeo
Jamii:Waigizaji filamu wa Nigeria
Jamii:Waliozaliwa 1985
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Arts and Feminism 2023
Thishiwe Ziqubu

**Thishiwe Ziqubu** (amezaliwa 5 Agosti 1985) ni mkurugenzi, mwandishi na mwigizaji wa filamu wa Afrika Kusini. Alishinda Tuzo ya Africa Movie Academy ya Mwigizaji msaidizi bora mnamo mwaka 2016, kupitia filamu aliyoshiriki kama Tashaka, filamu hii ya vichekesho vya mapenzi inajulikana kwa jina la *Tell Me Sweet Something*. Mnamo mwaka 2019, aliongoza vipindi vya maigizo vya MTV Shuga.

## Elimu 
Ziqubu alisomea Uandishi na Uelekezaji baada ya shule ya upili. Baadaye alihudhuria Chuo cha Filamu na Maigizo cha Afrika (AFDA).Alikamilisha pia Elimu yake ya Uigizaji katika chuo cha Los Angeles cha New York Film Academy.

## Baadhi ya Filamu 
## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1985
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waigizaji filamu wa Afrika Kusini
Sambasa Nzeribe

**Sambasa Nzeribe** ni mwigizaji wa filamu na mwanamitindo wa Nigeria mzaliwa wa jimbo la Anambra.

Ameshirikishwa katika filamu mbalimbali ambazo zilikuwa na mafanikio makubwa ikiwemo *A Mile from Home]* ya mwaka 2013, *Out of Luck* (2015), *Just Not Married* (2015), ''A Soldier's Story (2015 film)* (2015), *Hotel Choco* (2015),*The Wedding Party* (2016), *The Island* (2018), na *Slow Country (film)* (2018) , *Elevator Baby* (2019), *Kasala* (2018) and *The Ghost and the Tout* (2018). Mwaka 2016 alishinda tuzo ya  *Africa Magic Viewers' Choice Awards* (AMVCA) kama muigizaji bora..

## Filamu 
* *A Mile from Home* (2013)
* Out of Luck (2015 film)*
* *Just Not Married* (2015)
* A Soldier's Story (2015 film)*
**Hotel Choco* (2015)
* The Wedding Party (2016 film)*
**The Island* (2018)
* Slow Country (film)|* (2018)
* *Elevator Baby* (2019)
**Kasala (film)* (2018)
**Coming From Insanity* (2018)
* *The Ghost and the Tout'' (2018)
* Four Crooks And A Rookie (2011)

## Marejeo
Jamii:Waigizaji filamu wa Nigeria
Geneviève Waïte

thumb|Picha ya Geneviève Waïte
**Geneviève Waïte** (13 Februari 1948 - 18 Mei 2019) alikuwa mwigizaji, mwimbaji na mwanamitindo wa Afrika Kusini.. Umaarufu wake wa uigizaji alikuwa mhusika mkuu katika filamu ya mwaka 1968 iliyofahamika kwa jina la *Joanna*..Kama mwanamitindo, alipigwa picha ya *Vogue magazine* mnamo mwaka 1971 na *Richard Avedon*.Baadaye, Waïte aliolewa na mwanamuziki *John Phillips* mnamo tarehe 31 Januari 1972.

## Muziki 
Albamu ya Waïte ya mwaka 1974 *Romance is on the Rise* ilitengenezwa na mumewe wa pili *John Phillips*,zamani wa kikundi cha *folk rock* *the Mamas & the Papas*.Toleo la mwaka 2011 la albamu kwenye  *CD* linamjumuisha toleo la Jalada  ya wimbo wa Velvet Underground.

## Kifo 
Mnamo 18 Mei 2019, Waïte alikufa katika usingizi wake huko Los Angeles, California. Binti yake, Bijou, alitangaza kifo hicho siku kadhaa baadaye.

## Marejeo 
Jamii:Waigizaji filamu wa Afrika Kusini
Jamii:Waliozaliwa 1948
Jamii:Waliofariki 2019
Brisi wa Tours

thumb|Mt. Brisi na Mt. Martino.
**Brisi wa Tours** (Turenne, 370 hivi- Tours, leo nchini Ufaransa, 444 BK) alikuwa askofu wa mji huo kwa miaka 47 baada ya mwalimu wake Martino wa Tours (397) .

Gregori wa Tours aliandika maisha yake na alivyopambana na matatizo mbalimbali .

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 13 Novemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi 
## Viungo vya nje
* Sulpicius Severus: *Dialogi III, 15* (online)
*  Gregory of Tours, History of the Franks Book II Chap.1  

Jamii:Waliozaliwa 370

Jamii:Wamonaki
Augustino na Felisita

**Augustino na Felisita** (walifariki Capua, Campania, Italia, 250 hivi) walifia imani ya Kikristo katika dhuluma ya kaisari Decius.

Tangu kale wanaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini. 

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 16 Novemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliofariki 250
Jack Dylan Grazer

[thumb|[Picha yake.]]
**Jack Dylan Grazer** (amezaliwa Los Angeles, California, 3 Septemba 2003) ni mwigizaji wa Marekani, mtoto wa kiume wa Angela Lafever na Gavin Grazer, ndugu wa Brian Gazer. 

Mnamo mwaka 2018 ripoti za Hollywood walimtaja kuwa mmoja kati ya top 30 ya mastar bora walio na umri chini ya miaka 18. Ameigiza filamu kama Shazam, Beautiful boy, It, It chapter two, Dont tell a soul na nyinginezo.

Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Edmund Rich

.]]
**Edmund Rich** (Abingdon, Uingereza, 1174 hivi – Soisy-Bouy, Ufaransa, 16 Novemba 1240) alikuwa mwalimu maarufu wa hisabati, falsafa na teolojia katika vyuo vikuu vya Paris na Oxford, halafu mhubiri, na hatimaye askofu mkuu wa Canterbury. 

Kwa juhudi zake alirekebisha umonaki, Kanisa la Uingereza na nchi kwa jumla, lakini kwa ajili hiyo alilazimishwa kwenda uhamishoni katika monasteri ya Wasitoo wa Pontigny alipoishi kitakatifu hadi alipofariki dunia . 

Alitangazwa mtakatifu na Papa Inosenti IV tarehe 16 Desemba 1246.

Wakatoliki na Waanglikana wanaadhimisha sikukuu yake tarehe ya kifo chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
*Royal Berkshire History: St. Edmund of Abingdon
*St. Edmund Hall, Oxford: Birth of St Edmund of Abingdon
*Saint Edmund's Parish in Calne
*Society of St. Edmund, Roman Catholic Community of Priests and Brothers
*
* Walsh, Michael *A New Dictionary of Saints: East and West* London: Burns & Oats 2007 ISBN|0-86012-438-X

## Viungo vya nje
* St. Edmund Rich at Catholic Online
* St. Edmund Rich of Abingdon at Patron Saints' Index

Jamii:wanahisabati wa Uingereza
Jamii:wanafalsafa wa Uingereza
Jamii:wanateolojia wa Uingereza
Ganga lya Ndefu

**Ganga lya Ndefu** (Mwamba wa Matalawe) ni jabari au jiwe kubwa ambalo linapatikana mjini Njombe katika kata ya Matalawe. 

Wakazi wanaolizunguka jiwe hilo hujishughulisha nalo kwa upondaji kokoto ili wajipatie kipato cha kukidhi mahitaji yao ya msingi ya kila siku mara baada ya kuuza.

Jamii:Wilaya ya Njombe
Farid Mussa

**Farid Mussa,** alizaliwa january,25 (1996), ( Morogoro) ni mchezaji wa mpira wa miguu katika timu ya Tanzania. Alianza katika klabu ya Azam akichukuliwa katika mazoezi ya kuchukua vipaji katika mwaka 2013. Baada ya hapo alikwenda katika mechi ya Azam na CF Union Viera ambayo Farid Mussa alikuwa mchezaji aliyefanya vizuri katika mechi hiyo na alizawadiwa fedha na kuchukuliwa kwenda kucheza Hispania katika timu Tenerife ambayo alikwenda kwa mkopo na amemaliza mkataba wake mwaka 2020 na amerudi katika timu kongwe inayojulikana kama Young Africans ya nchini Tanzania.

Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Tanzania
Mchopeko

**Mchopeko** ni aina ya mchele ambao kabla ya kukobolewa mashineni huchemshwa na kisha huanikwa juani kwa ajili ya kukauka vizuri. Baadaye hupelekwa mashineni kwa ajili ya kukobolewa na kupelekwa nyumbani au madukani kwa ajili ya biashara. 

Mchele wa aina hii sanasana hupatikana maeneo ya Mrimba, Malinyi, Mahenge, Ifakara.

Jamii:Chakula
Bill Hader

**Bill Hader** (amezaliwa Tulsa, Oklahoma, 7 Juni 1978 ni mwigizaji wa Marekani.

BIll Hader alizaliwa na mwalimu wa dansi Sherri Renee (née Patton)  na mmiliki wa kampuni ya shehena ya ndege, meneja wa mgahawa, dereva wa lori, na mchekeshaji wa stand-up comedy, William Thomas Hader. Ana dada zake wawili wadogo wanaoitwa Katie na Kara. 

## Tanbihi
Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Mimutie Women Organization

**Mimutie Women Organization** ni asasi isiyo ya  Kiserikali iliyoanzishwa na Rose Njilo kwa ajili ya kuwasaidia na kuwainua wanawake wa jamii ya kifugaji ya Kimaasai  katika wilaya ya Ngorongoro mkoani Arusha.

Ni shirikia ambalo linafanya kazi ya kuwainua wanawake hasa Wamaasai likiamini kuwa mwanamke akiinuka kiuchumi atakua na kujijengea heshima.

## Tanbihi
Jamii:Mashirika
Jamii:Malezi
Jamii:Arusha
Moro Lamine

**Moro Lamine** (amezaliwa 13 Februari 1994 katika jiji la Accra nchini Ghana) ni mchezaji wa mpira wa miguu anayecheza katika klabu ya Yanga iliyopo ligi kuu nchini Tanzania. 

Alianza safari yake huko Ghana na mnamo mwaka 2019 alijiunga katika klabu ya Yanga, kabla hajajiunga Yanga alipitia klabu nyingi zikiwemo, Sekondi Hasaacas, Buildcon, na nyingine nyingi, ameshawahi kuchezea timu ya taifa ya vijana (umri chini ya miaka 20). Lakini hivi sasa team yake haijawekwa wazi japokua kuna tetesi za kurud young africans ya Tanzania

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1994
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wachezaji mpira wa Ghana
Feisal Salum

**Feisal Salum** (anajulikana kama "Feitoto"; alizaliwa 11 Januari 1998) ni mchezaji wa mpira wa miguu nchini Tanzania.

Ameanza kucheza mpira akiwa na miaka 17. Alianza kuchezea timu ya mtaani katika michuano ya "Ramadhan Cup" baada ya michuano alifanikiwa kwenda kuchezea katika timu ya Young Africans S.C. Pia aliwahi kucheza timu moja na mchezaji Haruna Niyonzima wa Rwanda kwa sasa ni mchezaji wa Azam..Kwa sasa, kiungo huyu mahiri anauchezea timu ya Azam F.C. ambapo alisajiliwa msimu huu mpya wa 2025/26.

## Kimataifa
Mwaka 2017 alicheza kombe la *CECAFA Cup* akiwa na timu Tanzania visiwani (Zanzibar national football team).
Mwaka 2018 aliichezea timu ya Taifa ya Tanzania.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Tanzania
Saidi Juma Makula

**Saidi Juma Makula** (amezaliwa 1 Agosti 1994) ni raia wa Tanzania anayejishughulisha na riadha. 

Amewahi kushiriki marathoni nchini Tanzania na kuitangaza Tanzania katika nyanja za Dunia. 

## Marejeo
                                                                                             Jamii:wanariadha wa Tanzania
Samuel Chukwueze

thumb|Picha ya Mchezaji Samuel Chukwueze akiichezea timu ya villareal
**Samuel Chukwueze** (alizaliwa Umuahia, Nigeria, 22 Mei 1999) ni mchezaji wa mpira wa miguu nchini Hispania katika klabu ya Villareal kwenye ligi La Liga.
             
Mchezaji huyu ana urefu wa mita 1.72 na ana uzito wa kilo 70.

## Maisha ya awali na Elimu 
Chukwueze alizaliwa Umuahia katika jimbo la Abia,anatokea katika kabila la   Igbo ni mkristo na kaka wa ndugu wawili wa kike na kiume, alisoma katika chuo cha serikali cha *Government College Umuahia* na elimu ya upili aliipata katika shule ya  *Evangel Secondary School*, alianza kucheza mpira wa miguu akiwa na umri wa miaka 8 na alivutiwa zaidi na mcheza Jay-Jay Okocha na kuwa chanzo cha maendeleo katika mchezo wake wa mpira wa miguu,alikulia katika mikono ya Victor Apugo alomchukulia kama baba yake katika tasnia ya michezo .

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Nigeria