open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Namwali Serpell

**Carla Namwali Serpell** (amezaliwa Lusaka, Zambia, 1980) ni mwandishi wa Zambia na Marekani ambaye anafundisha fasihi nchini Marekani. Hadithi fupi na riwaya zake zilipata tuzo za fasihi mbalimbali.

## Maisha, Elimu na kufundisha 
Serpell, baba yake ni profesa wa saikolojia katika Chuo Kikuu cha Zambia na mama yake alikuwa mtaalam wa uchumi ambaye alifanya kazi katika Umoja wa Mataifa. 

Serpell na familia yake walihama Zambia mpaka mjini Baltimore, jimbo la Maryland, nchini Marekani, Serpell alipokuwa na miaka tisa. Serpell alisoma fasihi katika vyuo vikuu vya Harvard na Yale. Yeye alifundisha Chuo Kikuu cha California Berkeley kutoka mwaka 2008 mpaka 2020. Sasa yeye ni profesa wa fasihi katika Chuo Kikuu cha Harvard.

Serpell alipata uraia wa Marekani mwaka 2017. Ingawa yeye anaishi Marekani, yeye huenda Zambia kila mwaka. Serpell alisema kwamba nchi zote mbili Zambia na Marekani zina muhimu sana kwake.

Serpell anasema kwamba yeye ni mtetezi wa nadharia ya haki na usawa kwa wanawake.

## Maandishi na Tuzo 
Hadithi, riwaya, na maandishi ya kitaaluma ya Serpell ni kuhusu uhusiano kati ya fasihi na maadili.

Hadithi fupi yake “The Sack” ( “Gunia”) ilipata tuzo ya Caine ya maandishi ya Kiafrika. Serpell aligawana pesa ya tuzo hii na wateule wengine. Yeye aliueleza uamuzi huu aliposema kwamba fasihi si mchezo wa ushindani. Serpell alikuwa mshindi wa kwanza wa tuzo ya Caine ambaye ametoka Zambia.

Riwaya ya kwanza ya Serpell inayoitwa *The Old Drift* ilichapishwa 2019. Riwaya hii ilipata tuzo za fasihi mbalimbali kama tuzo ya riwaya za sayansi ya Arthur C. Clarke, tuzo kuu ya riwaya za sayansi ya Uingereza. Serpell alijua kwamba yeye aliipata tuzo hii baada ya kusikia kwamba mapolisi ambao walimuua Breonna Taylor hawakushitakiwa kwa mauaji. Kwa hivyo, Serpell aliwapa wapinzani dhidi ya unyanyasaji wa polisi pesa za tuzo yake kama pesa za dhamana.

*The Old Drift* ni kuhusu familia tatu ambazo zinaishi katika Zambia kutoka wakati wa koloni mpaka wakati ujao karibuni. Waandishi maarufu wa fasihi ya baada ya koloni kama Salman Rushdie na Jennifer Makumbi waliisifu riwaya hii.

Mnamo Machi 2020 Serpell na waandishi saba wengine walipata tuzo ya fasihi Windham-Campbell. Pesa ya tuzo hii ni dala 165,000. Ni moja ya tuzo kubwa za fasihi.

Riwaya ya pili ya Serpell inayoitwa *The Furrows* ilichapishwa 2022. Riwaya hii inatukia nchini Marekani. Ni kuhusu huzuni ya mwanamke ambaye kaka yake alifariki. *The Furrows* ilikuwa orodhani kwa rais wa awali wa Marekani Barack Obama kwa riwaya za mwaka 2022 ambazo anazipendelea.

Mchapishaji wa riwaya mbili za Serpell ni Hogarth, sehemu ya Penguin-Random House.

## Tanbihi
Jamii:Waandishi wa Zambia
Jamii:waandishi wa Marekani
Donovan

**Donovan** ni jina la:
*Joseph R. Donovan Jr.
*Landon Donovan
*Paula Donovan
*Tate Donovan
*Veronica Donovan

Jamii:Majina ya ukoo
Alvarez

**Alvarez** ni jina la:
*Cecilia Alvarez
*Julia Alvarez
*Julio Alvarez
*Luis Alvarez

Jamii:Majina ya ukoo
Wendy

**Wendy** ni jina la:
*Wendy Brown
*Wendy Shay
*Wendy Kimani
*Wendy Lawal
*Wendy Ann Achieng
*Wendy Woods
Silva

**Silva** ni jina la:
*Luiz Inácio Lula da Silva
*Laila Ferrer e Silva
*Dany Silva
*Tarcisio Feitosa da Silva
*Márcio Miranda Freitas Rocha da Silva
*Robert da Silva Almeida
*João Alves de Assis Silva
*Beatriz wa Silva
*Francisco Ernandi Lima da Silva
*Marco Antônio da Silva
*Émerson Carvalho da Silva
*Daniel da Silva
*Bernardo Fernandes da Silva
*Antônio Benedito da Silva
*Anslem de Silva
*Bernardo Silva
*David Silva
*Diego da Silva
*Thiago Silva
Jane

**Jane** ni jina la:
*Jane Rawson
*Jane Alpert
*Jane Anyango
*Jane Smiley
*Jane Alexander (msanii)
*Jane Kasumba
*Jane Austen
*Jane Addams
*Jane Seymour (mwigizaji)
Anderson

**Anderson** ni jina la:
*Paul W. S. Anderson
*Michele Anderson
*J. J. Anderson
*Philip Anderson
*Becky Anderson
*Mike Anderson (kocha)
*Alfredo Anderson
*Anthony Anderson
*Maxwell Anderson
*Anderson Talisca
*Freya Anderson
*Ella Ailko Anderson
*James H. Anderson (mtaalamu wa tarakilishi)
*Peggy Anderson
*Naomi Anderson
*Thomas E. Anderson
*Monica Anderson
*Anderson Mukomberanwa
*Carl David Anderson
*Harold C. Anderson
*Elizabeth Milbank Anderson

Jamii:Majina ya ukoo
Steve Mweusi

**Steve Moses Musa** (anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama **Steve Mweusi**; amezaliwa Majengo,  wilaya ya Mpanda, Mkoa wa Katavi, 16 Septemba 1990) ni muigizaji wa vichekesho vifupi ambavyo hutazamwa zaidi katika mtandao ya kijamii . Sanaa yake ambayo alikuja kuianza rasmi jijini Dar es Salaam mnamo mwaka 2018 iliweza kufungua ndoto zake za kuwa mmoja wa wasanii maarufu wa uigizaji wa vichekesho nchini Tanzania.

## Maisha ya awali 
Steve Mweusi ameweza kuhitimu masomo ya shule ya msingi  nduwi iliyopo katika wilaya ya mpanda. Amekuwa rasmi kwenye sanaa hii ya uchekeshaji kwa miaka zaidi ya minne (4) na wakati hapo awali alikuwa amejiajiri kwenye shughuli ya kusafisha mazingira maeneo ya kariakoo jijini Dar es salaam kabla hata ya nyota yake kuweza kujulikana na watanzania wengi zaidi.

## Maisha yake ndani ya sanaa 
Kutokana na yeye kupenda sanaa kipindi wakati aikiwa mdogo na wakati yupo masomoni, Steve Moses Musa  aliweza kuendeleza sanaa hiyo zaidi kwa upande wa uchekeshaji mpaka pale uwezo wake ulipoweza kufikia hatua ya kujulikana na watanzania wengi zaidi hadi kufanya video yake ambayo aliifanya Novemba 14 mwaka 2018 kuweza kupata watazamaji waliofikia takribani milioni kumi na sita katika mtandao wa Youtube. 

Kwa hatua hii mchekeshaji Steve Moses Musa au ajulikanaye kwa jina la kisanii kama Steven mweusi hatua hiyo ilimfanya kupata nguvu zaidi na hamasa ya kuweza kuendeleza kipaji chake cha uchekeshaji nchini Tanzania na kuendelea kutoa video zake mbalimbali za uchekeshaji ambazo ziliwafikia watu wengi na kuzidi kujulikana.

Msanii Steve mweusi alikuja kuungana na kijana mdogo aitwaye Selemani Omary Manjaka au kwa jina la kisanii Dogo Sele ambaye mpaka sasa anafanya naye kazi ya sanaa ya uigizaji kwa juhudi hizo ziliweza kufikia hatua ya kumfanya kijana huyu mwenye umri mdogo ambaye kipaji chake kilikuja kuonekana na Steve mweusi na kuweza kukipeleka kipaji chake cha sanaa ya uchekeshaji hadi kuweza kupata nafasi ya kupanda kwenye jukwaa la kufanya stand up comedy liitwalo Cheka tu.

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
*Comedian at nine with rib-cracking jokes
*Wachekeshaji 10 Tanzania ambao wametazamwa zaidi YouTube

Jamii:Waigizaji filamu wa Tanzania
Warombo

**Warombo** ni watu wa mkoa wa Kilimanjaro, jamii ya Wachagga. Lugha zao ni Kiseri na lahaja nyingine za Kichagga, zenye asili ya Kibantu. Warombo wameenea mkoa wote na hutambuana kwa kuelewana katika mazungumzo.

Warombo wanajishugulisha na kilimo, ufugaji, biashara na kazi za ofisini.

## Vyakula na vinywaji
Chakula asili cha Warombo ni kitheri, umberere, mabande, ngolowo, irombwe, ng'ande na mtori. Hata hivyo kwa sasa mtori unaliwa na watu mbalimbali ambao si Wachagga na hupikwa hotelini kama chakula.

Kinywaji cha asili cha Warombo kinaitwa busa. Hapo zamani Warombo walikuwa wanakunywa busa kipindi wakifanya matambiko mbalimbali, kwani ni kinywaji mahususi kinachotayarishwa ili kitumike wakati wa tambiko. Matambiko ya Warombo hufanyika wakati wowote katika mwaka, pia hufanyika kwa lengo la kumwomba Mungu awasaidie katika mambo mbalimbali. Tambiko hufanyika katika mti maalumu ulioandaliwa kwa ajili hiyo na huoteshwa katika kila kaya kwa ajili ya kutunza mazingira na chakula cha mifugo.

## Tanbihi
Jamii:Makabila ya Tanzania
Jamii:Mkoa wa Kilimanjaro
Jamii:Wachagga
Busa

**Busa** ni kinywaji cha asili cha Warombo wanaopatikana Kaskazini mwa Tanzania katika Mkoa wa Kilimanjaro.

Tofauti na mbege, inatengenezwa kwa mahindi.

Jamii:vinywaji
Jamii:utamaduni wa Wachagga
Kiseri

**Kiseri** ni lahaja ya Kirombo, lugha yenye asili ya Kibantu. 

Inazungumzwa na baadhi ya Warombo wanaoishi hasa Kaskazini mwa Tanzania katika Mkoa wa Kilimanjaro.

Inasemekana ni asili ya lahaja nyingine za lugha hiyo.

Jamii:Lugha za Tanzania
Jamii:wilaya ya Rombo
Viola Davis

**Viola Davis** (alizaliwa 11 Agosti 1965) ni mwigizaji wa Marekani aliyecheza katika filamu nyingi. Alianza katika Broadway na sasa anafanya kazi katika Hollywood kama mwigizaji maarufu sana. 

## Malezi yake 
Viola Davis alizaliwa katika jimbo la Carolina Kusini, mji wa Saint Matthews. Baba yake (Dan Davis) alikuwa mpandafarasi stadi, wakati mama yake (Mary Alice Davis) alipokuwa mke wa nyumbani na alifanya kazi katika kiwanda. Viola aliolewa mume wake (Julius Tennon) katika mwaka wa 2003 na yeye ana mtoto (Genesis Tennon) moja na Viola ni muumini wa Ukristo. Wakati yeye alipokuwa mtoto, yeye aliishi katika jimbo la Rhode Island, mji wa Central Falls. Yeye na familia yake waliishi katika umaskini wakati walipoishi katika mji wa Central Falls. Kwa mfano, Viola aliishi na panya na yeye hakuwa na chakula cha kutosha. Halafu, Hollywood iliamua kwamba yeye acheze katika filamu ambazo zinaonyesha mapambano ya watu wa Afrika na utamaduni wa Afrika. Kwa mfano, katika mwaka wa 2011 na mwaka wa 2022, yeye aliigiza katika filamu "The Help" (2011) na "The Woman King" (2022). "The Help" ilikuwa kuhusu wanawake waliofanya kazi kwa wanawake weupe katika jimbo la Mississippi wakati enzi ya haki za raia. "The Woman King" ilikuwa kuhusu ufalme wa wanawake wa Afrika magharibi katika karne ya 17 ambao unajilinda dhidi ya wavamizi wa nje. Viola aliigiza filamu nyingi ambazo zinahusiana historia ya  watu wa Afrika, kwa hivyo yeye ni mwigizaji ambaye anawakilisha urithi wa Afrika.

## Marejeo 
Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Robin Sharma

thumb|Robin Sharma kwenye jukwaa la The Titan 2015 huko Toronto, Kanada kwenye Hoteli ya Ritz Carlton
**Robin Sharma** ni mwandishi kutoka nchini Kanada, anayejulikana zaidi kwa kitabu chake mashuhuri sana kiitwacho  *The Monk Who Sold His Ferrari* .  Sharma alifanya kazi za sheria kama wakili wa kesi hadi alipofikisha umri wa miaka 25,  pindi alipochapisha mwenyewe kitabu kiitwacho *MegaLiving* (1994), kitabu kuhusu mafadhaiko na hali ya kiroho.  Hapo awali alichapisha pia *The Monk Who Sold His Ferrari*, ambacho kilichukua nafasi kubwa katika usambazaji wake na kampuni ya *HarperCollins* . 

## Maisha ya awali na kazi 
Sharma ni mwenye asili ya Kihindi. Ana Shahada ya Uzamili ya Sheria. Hapo awali, alifanya kazi kama wakili, lakini anasema hakuweza kupata kuridhika au amani ya ndani pindi alipokuwa akifanya kazi hio. Sharma alianza kazi yake ya uandishi akiwa na umri wa miaka 25. Alijulikana sana kwa kitabu chake cha pili,*The Monk Who Sold His Ferrari* . Baada ya kitabu chake cha pili kufanikiwa, aliacha kazi yake ya uwakili na kuwa mwandishi wa wakati wote. Baadaye, pia alianza kuzungumza mbele ya watu katika majukwa tofauti tofauti na akawa maarufu kama mzungumzaji. Anashauriwa na kupewa mafunzo mbalimbali na Wakurugenzi na viongozi tofauti tofauti kutoka ulimwenguni na hivyo kupata ushauri wa jinsi ya kuwaweka wafanyakazi wao katika hali itakayo wapa motisha katika maisha yao ya kazi na maisha ya kujitambua na kujijua zaidi, kwa hakika kwayo ndipo mafanikio yalipo. Pia amefanya mafunzo kutoka kwenye makampuni mengine mengi, kama vile Nike, Microsoft, IBM, na FedEx . Mashirika mengin kama vile Chuo Kikuu cha Yale, Shule ya Biashara ya Harvard, na NASA pia humwita kutoa hotuba kwa umma.

## Baadhi ya machapisho
* *Megaliving!: 30 Days to a Perfect Life* (1994, )
* *Who Will Cry When You Die: Life Lessons from the Monk Who Sold His Ferrari* (1999, )
* *The Greatness Guide Book 2: 101 More Insights to Get You to World Class* (2008, )
* *The Leader Who Had No Title* (2010, )
* *The Secret Letters of the Monk Who Sold His Ferrari* (2011, )
* *Little Black Book for Stunning Success* (2016, )
* *The 5 AM Club* (2018, )
* *The Everyday Hero Manifesto* (2021, )

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1965
Jamii:Waandishi wa Kanada
Dj Davizo

**David William Mchome,** maarufu kwa jina la sanaa kama **Dj Davizo** (alizaliwa Moshi, mkoa wa Kilimanjaro, 26 Juni 1987, katika wilaya ya Tanzania. Ni mwanamuziki wa Bongo Flava kwa miondoko ya dancehall anayefanya shughuli zake za sanaa ya muziki wa Bongo Flava nchini Tanzania, lakini pia ni mtunzi wa mashairi na muandaaji wa ala za muziki.

## Elimu na maisha ya awali 
**David William Mchome** au maarufu kwa jina la Dj Davizo kwenye kazi zake za sanaa ya muziki wa Bongo Flava na Dancehall aliweza kupata elimu yake ya shule ya msingi pamoja na Elimu ya sekondari huko jijini Kampala Uganda na baadaye kurejea nyumbani Moshi Kilimanjaro, Tanzania kwaajili ya maisha mengine pamoja na kuanza safari yake ya sanaa ya muziki nchini Tanzania. Mnamo mwaka 2008 David William Mchome au maarufu kama Dj Davizo aliweza kuunda kundi la kucheza muziki ambalo liliweza kuleta ushindani na mafanikio kipindi cha harakati za kuingia kwenye sanaa ya muziki. Pia David William Mchome au kwa jina la sanaa ya muziki kama Dj Davizo aliweza kupata umaarufu kama Dj mkoani Arusha na jijini Dar es salaam huku akitengeneza ala zake mwenyewe za muziki mpaka kufikia hatua ya kutoa nyimbo iliyoitwa kwa jina la Vumiliaa. iliyoweza kuzidi kumtambulisha kwenye sanaa ya Muziki wa Bongo Flava na miondoko ya dancehall kwa ujumla.

## Muziki 
David William Mchome amekuwa kwenye sanaa ya muziki wa Bongo Flava kwa miondoko ya dancehall pamoja na kazi yake ya awali aliyokuwa akiifanya ya Dj kwa takribani zaidi ya miaka kumi na nne. Huku kwa kipindi hiko chote aliweza kujipatia umaarufu kwa kutoa nyimbo mbalimbali na kupata nafasi ya kushirikiana na wasanii tofauti nchini Tanzania wakiwemo kama Chin Bez, G-nako, Dipper rato, Gigy money. 

Vile vile Msanii Dj Davizo amekuwa chini ya uongozi wa "Bunduki Music Label" ambayo imekuwa ikisimamia kazi zake tangu ajiunge na lebo hiyo ambayo imeleta mafanikio kadhaa kwenye kazi zake za muziki wa Bongo Flava na hususani miondoko anayoifanya ya dancehall hapa nchini Tanzania na pia nje ya mipaka.

### Albamu zake 
Mpaka sasa Dj Davizo katika sanaa yake ya muziki wa Bongo Flava kwa miondoko ya dancehall ameweza kutoa albamu zake mbili katika miaka miwili mfululizo ambazo ni kama zifuatazo.

# **LOD OF MERCY** (2021)
# **POSSITIVEE VIBRATION** (2022)

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* Ukurasa wa mtandao wa kijamii wa Dj Davizo
Jamii:Wanamuziki wa Tanzania
Vita ya Kijerumani

400px|thumb|Ramani ya Ujerumani wakati wa vita ya 1866; ; ; ;
**Vita ya Kijerumani ya 1866** (inaitwa pia **Vita ya Austria dhidi ya Prussia**, au **Vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Ujerumani**; kwa Kijer.: *Deutscher Krieg*) ilipiganwa mnamo 1866 kati ya Milki ya Austria kama kiongozi wa Shirikisho la Ujerumani na Ufalme wa Prussia. Prussia ilisaidiwa hasa na Italia pamoja na madola madogo ndani ya Ujerumani. 

Vita hiyo ilikuwa sehemu ya mwisho ya ushindani kati ya Austria na Prussia kuhusu kipaumbele katika Ujerumani kwa jumla. Tokeo lake lilikuwa ushindi wa Prussia, kuondoka kwa Austria katika siasa ya Ujerumani na ukuu wa Prussia juu ya madola mengine ya Ujerumani.

Prussia ilifaulu kushinda majeshi ya Hannover na Bavaria pekepeke kabla hayajafaulu kuungana. Kwenye mapigano ya Koeniggraetz ilishinda pia jeshi kuu la Austria. 

Vita ilimaliza Shirikisho la Ujerumani lililoondolewa. Prussia haikudai maeneo ya Austria lakini ilimeza madola ya Ufalme wa Hannover na temi za Hessen zilizoendelea kama mikoa ya Prussia. Sehemu za kaskazini za Ujerumani ziliungana katika Shirikisho la Ujerumani Kaskazini chini ya uongozi wa Prussia.

Italia iliwahi kushambulia Milki ya Austria katika majimbo yake kaskazini mwa rasi ya Italia; inagawa jeshi lake halikufaulu katika mashambulio yake, baada ya vita Austria ilipaswa kukabidhi maeneo ya Venezia na Mantova kwa Ufalme wa Italia.

## Marejeo
Jamii:Historia ya Austria
Jamii:Historia ya Italia
Jamii:1866
Main (mto)

thumb|300px|Mto Main ukipitia Frankfurt.
**Main** ni mto nchini Ujerumani. Ina urefu wa kilomita 524 ikiwa ni tawimto kubwa la mto Rhine. Uvujaji wake wa wastani katika Bandari ya Frankfurt Mashariki ni mita za ujazo 190 kwa sekunde. Inatiririka kupitia majimbo ya Bavaria, Hesse na kuwa mpaka kati ya Bavaria na Baden-Württemberg. 

Jiji kubwa zaidi kwenye Main ni Frankfurt am Main, mengine ni Bayreuth, Bamberg, Würzburg, Hanau na Offenbach. 

Sehemu ya katikati ya bonde lake kuna mashamba mengi ya mizabibu. Meli ndogo kwenye Main hubeba mizigo kupitia Mfereji wa Rhine-Main-Danubi hadi Ulaya Mashariki na Bahari Nyeusi..
left|thumb|300px| Main (nyeusi) kati ya mito ya nchini Ujerumani

## Marejeo
Jamii:Mito ya Ujerumani
Jamii:Frankfurt am Main
Shirikisho la Ujerumani Kaskazini

[thumb|350px|[Ramani ya Shirikisho la Ujerumani Kaskazini (buluu: Prussia)]]
**Shirikisho la Ujerumani Kaskazini** (kwa )  lilikuwa maungano ya madola 22 ya Kijerumani chini ya uongozi wa Ufalme wa Prussia.

Kwa miaka michache ilichukua nafasi ya Shirikisho la Ujerumani lililofutwa mwaka 1866 likawa mtangulizi wa Dola la Ujerumani lililoundwa mwaka 1871.

Lilitanguliwa kwenye Agosti 1866 na ushirikiano wa kijeshi kati ya Prussia na madola madogo jirani baada ya ushindi wa Prussia juu ya Austria katika Vita ya Kijerumani ya 1866. Tangu tarehe 1 Julai 1867 ilikuwa na katiba iliyoifanya shirikisho la madola katika Ujerumani upande wa kaskazini wa mto Main. 

Shirikisho hilo lilidumu hadi Januari 1871 wakati lilipoingia katika Dola la Ujerumani lililoundwa baada ya ushindi juu ya Ufaransa katika vita ya 1870/71. Dola hilo liliunganisha Shirikisho la Ujerumani Kazkazini pamoja na madola ya Ujerumani Kusini kama vile Bavaria, Baden na Wurttemberg.

Shirikisho hilo lilidumu miaka 3 na nusu pekee lakini katiba yake ilikuwa baadaye pia katiba ya Ujerumani iliyounganishwa tangu 1871. Mfalme wa Prussia alikuwa rais wa shirikisho. Sheria zilipitishwa na Bunge la Shirikisho *(Reichstag)* lililochaguliwa kwa kura za raia wote wa kiume na Halmashauri ya Shirikisho walipokutana wawakilishi wa serikali za madola.  

Shirikisho lote lilikuwa na wakazi milioni 30, na kwa asilimia 80 waliishi katika majimbo ya Prussia.

## Orodha ya madola wanachama 
## Marejeo 
## Kujisomea 
* Craig, Gordon A. *Germany, 1866–1945* (1978) pp.&nbsp;11–22 online edition 
* 
* Hudson, Richard. "The Formation of the North German Confederation." *Political Science Quarterly* (1891) 6#3 pp: 424–438. in JSTOR
* Nipperdey, Thomas. *Germany from Napoleon to Bismarck: 1800-1866* (1996), very dense coverage of every aspect of German society, economy and government
* Pflanze, Otto. *Bismarck and the Development of Germany, Vol. 1: The Period of Unification, 1815–1871* (1971)
* Taylor, A.J.P. *Bismarck: The Man and the Statesman* (1967) online edition 
Jamii:Historia ya Ujerumani
Young Killer Msodoki

**Eric Msodoki** maarufu kama *Young Killer Msodoki *, ni rapa na mtunzi wa nyimbo kutoka nchini Tanzania ambaye alipata umaarufu mkubwa mwaka 2013 baada ya kuachia wimbo wake wa kwanza wa "Dear Gambe". Wimbo huo aliomshirikisha msanii Bele9. Hatua hiyo ilifungua milango na fursa nyingi, na kupelekea yeye kushinda tuzo ya Msanii Bora Aliechipukia kutoka Tanzania.

Tangia wakati huo msanii huyo mzaliwa wa Mwanza amekuwa akibariki mashabiki kwa vibao vyake mfululizo kama New *Girlfriend Story, Secreto, Sinaga Swagger, Exclusive Interview, Rudia, Toto Tundu* na nyimbo zingine nyingi ambazo zilipokelewa vyema na mashabiki wa muziki wa Bongo Flava. 
Tangu kuwanza harakati zake za kimziki hadi sasa Young Killer ana Albums tatu alizo toa mwaka 203 ,2022 na 2024.
Msanii huyo ametajwa kuwa miongoni mwa watunzi bora wa nyimbo katika historia ya Hip-hop ya Tanzania.

## Marejeo
Jamii:wanamuziki wa Tanzania
Brenda Odimba

**Brenda Odimba** (pia huandikwa **Brända Audimba**) ni mhandisi na mwanaharakati wa Ubelgiji. 
Odimba alikuwa mmoja wa wasemaji wa walioathiriwa na njaa mwaka 2021 wa wahamiaji wasio na hati nchini Ubelgiji. Odimba alianzisha chama cha NewSisterhood.

## Maisha ya awali 
Odimba alizalliwa Brussels. Baba yake alikuwa mbelgiji na mama yake akiwa amezaliwa Congo alikulia Ubelgiji, kama mfanya kazi asiekuwa na hati kwa miaka mingi. Obimba alisoma katika Université libre de Bruxelles na Vrije Universiteit Brussel.Ni mhandisi aliyefunzwa

## Marejeo 
Jamii:wanaharakati wa Ubelgiji
Jamii:Swahili climate voices
Nasaba ya Yuan

300px|thumb|Maeneo yaliyotawaliwa na nasaba ya Yuan
**Nasaba ya Yuan** ilikuwa nasaba ya kifalme ya China iliyoongozwa na Wamongolia na kudumu tangu mwaka 1271 hadi 1368. Ilianzishwa na Kublai Khan aliyekuwa mjukuu wa Chingis Khan. Utawala wa Kimongolia katika China ulikuwa moja kati ya madola yaliyofuata Milki ya Wamongolia ilipogawanywa baada ya kifo cha Chingis Khan.

Katika historia ya China, nasaba ya Yuan ilifuata nasaba ya Song na kutangulia nasaba ya Ming.

Sehemu kubwa za China zilivamiwa na Chingis Khan aliyechukua cheo cha kaizari kulingana na mapokeo ya nchi. Lakini wawakilishi wa nasaba ya Song waliendelea kutawala maeneo ya China Kusini hadi kushindwa kabisa mnamo 1279. Kublai Khan alirithi utawala juu ya China na Mongolia yenyewe, pamoja na cheo cha khan mkubwa kati ya warithi wengine wa Chingis; mwaka 1271 alitangaza utawala wake kama nasaba mpya.  

Ilikuwa nasaba ya kwanza iliyoanzishwa na kabila lisilo la Wahan ambayo ilitawala China yote.    Mnamo 1368  utawala wao ulipinduliwa na nasaba ya Ming. Toghan Timur, kaizari wa mwisho wa Yuan alipaswa kuondoka Beijing akaendelea kutawala juu ya Mongolia pekee. 

Baadhi ya makaizari wa Yuan walijifunza lugha ya Kichina, wakati wengine walitumia tu lugha yao ya asili ya Kimongolia. 

## Marejeo
Jamii:Historia ya China
Jamii:Historia ya Mongolia
Jamii:Nchi za kale katika Asia Mashariki
Antoinette Kankindi Kagoyire

**Antoinette Kankindi Kagoyire** ( Kivu Kaskazini, Kongo, 1950) ni mwanafalsafa Mwafrika (asili kutoka DRC), mtaalamu wa mawazo ya Charles Péguy na profesa wa chuo kikuu wa Maadili na Falsafa ya Kisiasa katika Chuo Kikuu cha Strathmore huko Nairobi, Kenya. Alisoma katika Chuo Kikuu cha Kinshasa na Chuo Kikuu cha Navarre. Baada ya ushiriki wake katika semina ya kimataifa kuhusu uongozi wa wanawake iliyoadhimishwa mwaka 2013 mjini Lilongwe (Malawi).

Mfuko wa Hatua za Dharura - Afrika (UAF-A) uliamua kufadhili mpango wa uongozi wa wanawake katika 2016-2017 ambapo wajasiriamali wanawake wa kutoka afrika, wanasiasa, waandishi wa habari na wanasayansi walishiriki . Mwaka wa 2017 ulipokea Tuzo ya Kimataifa ya Harambee Africa ya Ukuzaji na Usawa wa Mwanamuke wa Kiafrika.

## Marejeleo 
## viungo vya nje 
* "Hakuna mtu anayetafuta nani ikiwa ananufaika na biashara ya magendo ya wahamiaji," akihojiwa na Catalunya Ràdio.
Jamii:Watu wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Nasaba ya Song

thumb|350x350px|Maeneo ya nasaba ya Song (960–1279) wakati wa upanuzi mkubwa kwenye mwaka 1111. 
**Nasaba ya Song** ilikuwa nasaba ya kifalme ya China iliyotawala kutoka mwaka 960 hadi 1279. Nasaba hiyo ilianzishwa na kaizari Taizu wa Song, ambaye alinyakua utawala wa WaZhou wa Baadaye na kuendelea kushinda Falme Kumi. Hivyo alimaliza kipindi cha Nasaba tano na milki kumi (907 – 960). 

Wasong walishindana na nasaba za Liao, Xia wa Magharibi na Jin walioshika maeneo ya kaskazini mwa China wakati huohuo. Baada ya kuhamia kusini mwa China, Wasong hao hatimaye walishindwa na Wamongolia walioanzisha Nasaba ya Yuan.

Kipindi cha nasaba hiyo hugawanywa katika sehemu mbili : Wasong wa Kaskazini na Wasong wa Kusini. 

Wakati wa Wasong wa Kaskazini (960–1127), mji mkuu ulikuwa Bianjing (leo Kaifeng) na nasaba hiyo ilidhibiti sehemu kubwa ya eneo ambalo leo ni China ya Mashariki. 
thumb|350x350px|Usong wa Kusini (mnamo 1142) 

Wasong wa Kusini (1127–1279) inarejelea kipindi baada ya Song kupoteza udhibiti wa nusu yake ya kaskazini kwa nasaba ya Jin iliyoongozwa na Wajurchen kutoka Manchuria. Wakati huo, Wasong walipeleka mji mkuu huko Lin'an (leo Hangzhou) upande wa kusini wa Mto Yangtze. Hata baada ya kupoteza sehemu za kaskazini, Wasong wa Kusini waliendelea kutawala juu ya watu wengi na ardhi yeye rutuba. Uchumi, jeshi na utamaduni wao vilikuwa na nguvu. 

Mnamo 1234, nasaba ya Jin ilishindwa na Wamongolia, ambao walichukua udhibiti wa kaskazini mwa China. Wasong walishirikiana na Wamongolia katika vita dhidi Jin lakini baadaye walifarakana kuhusu ugawaji wa maeneo ya kaskazini. 

Hivyo Wamongolia walishambulia Wasong wa Kusini walioweza kujitetea kwa miongo kadhaa. Baada ya kutwaa maeneo mengi ya kusini ya China, mtawala wa Wamongolia Kublai Khan alijitangaza kama kaizari wa China akianzisha nasaba ya Yuan mnamo 1271. Hatimaye majeshi ya Kublai Khan yalishinda mabaki ya maeneo ya Song kwenye mwaka wa 1279. China iliunganishwa tena chini ya nasaba ya Yuan.

Sayansi, teknolojia, falsafa, hisabati na uhandisi zilistawi katika enzi ya Song. Nasaba hiyo ilikuwa ya kwanza katika historia ya Dunia kutoa noti za benki (pesa halisi za karatasi). Ilikuwa serikali ya kwanza ya China kuanzisha jeshi la kudumu la wanamaji. Fomula ya kikemia ya baruti inashuhudiwa mara ya kwanza katika muswada ya kipindi hicho. Wakati huo silaha za kwanza za baruti zilibuniwa kama vile mishale ya moto, mabomu na mikuki ya moto. Kaskazini halisi iliweza kuonyeshwa kwa kutumia dira. Katika kipindi cha Song tunaona pia taarifa za kwanza kuhusu mlango wa mashua, na miundo iliyoboreshwa ya saa za nyota. 
		
Uchumi wa milki ya Song ulikuwa mara tatu kuliko ule wa Ulaya yote katika karne ya 12. Idadi ya wakazi wa China iliongezeka maradufu kati ya karne ya 10 na 11. Ukuaji huo uliwezekana kwa upanuzi wa kilimo cha mpunga, matumizi ya mpunga kutoka Kusini-mashariki na Kusini mwa Asia unaoiva mapema. Uzalishaji wa chakula cha ziada ulienea. Sensa ya Song wa Kaskazini ilirekodi milioni 20 za kaya, mara mbili ya zile za nasaba za Han na Tang. Ongezeko kubwa la idadi ya watu lilichochea mapinduzi ya kiuchumi katika China ya siku zile.

## Marejeo 
Jamii:Historia ya China
Mlango wa mashua

[thumb|300px|Mlango wa mashua na meli ndogo kwenye [Mto Neckar, Ujerumani]] 

**Mlango wa mashua** (Kiing. *lock*) ni kifaa kinachoruhusu kupandisha au kushusha mashua, boti au meli kati ya mito na mifereji yenye usawa tofauti wa maji.  Sehemu kuu ya mlango wa mashua ni chemba cha maji ambacho wa kawaida huwa na geti mbili; moja upande wa usawa wa juu wa maji na nyingine upande wa usawa wa chini wa maji.Chumba huwa na urefu unarohusu mashua au meli kuingia wakati geti zote zinafungwa. thumb|300px|Katuni inayoonyesha kazi ya mlango wa mashua
[thumb|Milango ya Neptune's Staircase kwenye Mfereji wa Kaledonia, [Uskoti]]
## Mahali pa milango ya mashua 
Milango ya mashua inahitajika

* kama mto unabadilisha usawa wake kwa umbali mdogo, kwa mfano penye maporomoko
* pale ambako mfereji unajengwa kwenye nchi penye usawa tofauti kama miinuko na mabonde; milango inaruhusu mfereji pamoja na mashua "kupanda mlima" na "kushuka mlima". 
* pale ambako mfereji unaunganishwa na mto mwenye usawa wa maji tofauti, au pale ambako mifereji miwili inakutana. 

## Kazi ya mlango wa mashua 
Usawa wa maji ndani ya chemba hubadilishwa hadi inalingana na upande ambao mashua inaelekea. Mabadiliko hayo hutekelezwa ama kwa kufungua geti upande wa maji juu na hivyo chemba chote kinajaa sawa na usawa wa juu. Hapa  mashua kutoka upande wa juu inaweza kuingia na geti ya juu inafungwa. 

Sasa geti ya chini inafunguliwa kidogo na maji hutoka hadi kufikia usawa wa upande wa chini. Mara usawa huo wa chini umefikiwa, geti ya pili inafunguliwa kabisa na mashua inaweza kuondoka upande wa usawa chini.

Wakati mashua inahitaji kupanda, maji ndani ya chemba inatolewa kwa kufungua geti upande wa chini. Mara usawa ndani ya chemba unalingana na sehemu ya chini, mashua inaingia na geti inafungwa. Sasa maji huingizwa kutoka upande wa juu na chemba kinajaa maji hadi kufikia usawa wa juu. Sasa geti ya juu inafunguliwa na mashua inaweza kuendelea upande wa juu.

## Milango ya ngazi
Mifereji wakati mwngine huwa na mfululizo wa milango inayofuatana kama sehemu za ngazi. Zinapatikana hasa kwenye milango ya zamani iliyoendeshwa kwa nguvu ya mkono.

Siku hizi milango ya kisasa huendeshwa kwa nguvu ya mashine ina uwezo wa kushusha maji ndani ya chemba kimoja mita nyingi zaidi.

right|thumb|800px| Kazi ya mlango wa mashua kwenye mfereji1-3. Boti inaingia mlango ukiwa na usawa wa chini 4. Geti za chini zinafungwa, geti za juu kufunguliwa, chemba kuanza kujaza5. Mlango unajaa maji, kuinua mashua hadi usawa wa juu

## Marejeo
Jamii:Usafiri wa maji
Wahan

**Wahan** (kwa Kiing. *Han Chinese*) ni kundi la kimbari lenye asili katika Asia ya Mashariki. 92% za watu wa China ni Wahan, kwa jumla ni bilioni 1.4. Kati ya watu wote duniani, 19% ni Wachina wa Han. Wachina wa Han wana viwango vya juu zaidi katika Mikoa ya Mashariki ya China, haswa katika mikoa ya Hebei, Jiangsu na Guangdong. Kuna milioni kumi kadhaa za Wahan nje ya China yenyewe, wengi wao wanaishi Asia ya Kusini-Mashariki. 

Asili ya Wahan walikuwa makabila katika kaskazini ya nchi yaliyolima kwenye maeneo ya Mto Njano. Makabila hayo yalikuwa pia msingi wa milki za nasaba za kwanza.

Makabila ya Wahan yaliendelea kuenea katika China ya Kusini kwa njia ya walowezi waliotafuta mashamba mapya na uvamizi wa kijeshi. Makabila mengi ambayo hayakuwa Wahan kiasili yalipokea utamaduni na lugha ya Wahan. 

Jina la "Wahan" lilianza kutumiwa wakati wa nasaba ya Han.

## Marejeo 
## Viungo vya Nje 
* Defining Han Identity in Chinese Ethnology and Archaeology  Research website on Han identity by Ph.D. candidate
* How the Han Chinese became the world's biggest tribe  – Yahoo News/AFP Sept 15, 2004

Jamii:Watu wa Uchina
Mangi Sina

**Mangi Sina** alikuwa Mangi wa Kibosho aliyepambana sana na Mangi wa Machame katika masuala ya mipaka. Pia alipambana na Wajerumani waliovamia Afrika Mashariki katika karne ya 19. Ni Mangi pekee wa Kichagga aliyetaka eneo la utawala wake lisiingiliwe na Wajerumani.

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa karne ya 19
Jamii:watu wa historia ya Tanzania
Jamii:Wachagga
Mangi Horombo

**Mangi Horombo** alikuwa Mangi wa Keni, leo katika mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania, aliyejulikana kwa uhodari wa vita na kupora mifugo kutoka katika himaya nyingine huko Kilimanjaro. 

Inasemekana Mangi Horombo alikuwa na urefu wa zaidi ya futi nane kwenda juu.

Jamii:watu wa historia ya Tanzania
Jamii:Wachagga
Mangi Shangali

**Mangi Shangali** alikuwa mangi wa Machame kutoka katika ukoo wa Mushi yaani Moshi. Huyu Moshi alikuwa hodari sana katika uongozi na utawala katika eneo lake huko Machame.

Jamii:watu wa historia ya Tanzania
Jamii:Wachagga
Kongwa

[thumb|300px|Watumwa wakisafirishwa kwa kufungwa makongwa; karibu na [mto Ruvuma mnamo 1866.]]
**Kongwa** (kwa Kiingereza: *yoke*) ni fimbo yenye panda au mgawanyiko ambayo zamani ilitumika kwa kuwafunga wanyama ili kuvuta ama mkokoteni ama plau au watumwa shingoni ili kuwasafirisha. 

Wakati wa biashara ya watumwa, makongwa yalikatwa mtini. Wafungwa walioonyesha nia na uwezo wa kutoroka walifungiwa kongwa shingoni. Mara nyingi makongwa mawili yalifungwa pamoja, hali iliyooongeza ugumu wa kukimbia.

## Katika Biblia
Mfano wa kongwa ulitumika sana katika Agano la Kale na katika Agano Jipya kwa namna mbalimbali, kama vile kuhusu unyanyasaji katika jamii (1Fal 12:4) na kuhusu dhambi iliyofunga na kulemea watu (Mao 1:14).

Torati pia ilifananishwa na kongwa ambayo ilifanywa nzito zaidi na mafundisho ya Mafarisayo hata kulemea waumini (Mdo 15:10). Ndiyo maana Yesu aliwaalika kuachana nao ili kupokea kongwa lake (Math 11:28-30).

Hatimaye Mtume Paulo aliita kongwa la utumwa (Gal 5:1) ambalo Yesu ametuondolea ili tuwe huru, hivyo tusikubali kutekwa tena.

## Marejeo
Jamii:Kilimo
Jamii:Biblia
Jamii:Utumwa
Elizabeth Tarimo

**Elizabeth Tarimo** ni mlimbwende mshindi wa taji la urembo kutoka Tanzania ambaye alitawazwa kuwa Miss Tanzania Kanda ya Mashariki 2014 na mshindi wa Miss Mkoa wa Lindi wa 2014.    

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
*Tovuti Rasmi ya Miss Tanzania

Jamii:Watu walio hai
Jamii:Warembo wa Tanzania
Biblia (Union Version)

**Biblia (Union Version)** ni tafsiri maarufu ya Biblia ya Kikristo katika lugha ya Kiswahili iliyotolewa mwaka 1953 kwa kuunganisha tafsiri za awali katika Kiunguja na Kimvita ili kupunguza gharama.

Ingawa hadi leo zimetolewa tafsiri nyingine za kisasa zaidi, kama vile Biblia Habari Njema iliyoandaliwa na Wakatoliki na Waprotestanti pamoja ili kurahisisha wasomaji wa wakati huu kuelewa ujumbe kwa urahisi zaidi, bado Biblia (Union Version) inatumika sana kwa sababu ya kufuata kwa karibu maneno yenyewe ya lugha asili za Biblia: Kiebrania, Kiaramu na Kigiriki.

Jamii:Biblia
Jamii:Kiswahili
Biblia Habari Njema

**Biblia Habari Njema** ni tafsiri maarufu ya Biblia ya Kikristo katika lugha ya Kiswahili ya kisasa iliyoandaliwa ili kuwezesha wasomaji wa leo kuelewa ujumbe wake kwa urahisi zaidi.

Kwa sababu tafsiri hiyo ilifanywa na Wakatoliki na Waprotestanti pamoja, Biblia hiyo imetolewa kwa namba mbili: ikiwa na Deuterokanoni na bila ya vitabu hivyo.

Pamoja na hayo, hadi leo Biblia (Union Version) inatumika sana kwa sababu ya kufuata kwa karibu maneno yenyewe ya lugha asili za Biblia: Kiebrania, Kiaramu na Kigiriki.

Jamii:Biblia
Jamii:Kiswahili
African Sports

**African Sports Club** ni klabu ya mpira wa miguu kutoka jijni Tanga, Tanzania. Walishiriki ligi kuu Tanzania bara mwaka 2015/2016, ambayo ndiyo ligi ya nafasi ya juu nchini Tanzania.

Mechi za nyumbani huchezwa katika uwanja wa Mkwakwani.

## Marejeo 
Jamii:Vilabu vya mpira Tanzania
Jamii:Tanga
Doja Cat

**Amala Ratna Zandile Dlamini** (hujulikana kitaalamu kama **Doja Cat.**; amezaliwa Los Angeles, Oktoba 21, 1995) ni rapper, mwimbaji, mtunzi wa nyimbo, na mtayarishaji wa rekodi wa Marekani. 

Doja Cat alianza kutengeneza na kuachia muziki kupitia Sound Cloud. Wimbo wake "So High" ilivuta umakini wa Kemosabe na RCA Records ambayo alisaini mkataba wa pamoja wa rekodi. Alitoa EP yake ya kwanza Purrr! mwaka 2014.
Baada ya kusitishwa kwa kutoa muziki na kutolewa kwa bahati mbaya kwa albamu yake ya kwanza ya studio, Amala (2018), Doja Cat alipata mafanikio ya kawaida kama meme yake ya mtandaoni kupitia nyimbo ya Mooo!, wimbo mpya ambapo yeye anatoa madai ya kejeli kuhusu kuwa ng'ombe. Kwa kutumia umaarufu wake unaokua, alitoa albamu yake ya pili ya studio, Hot Pink, mwaka uliofuata. Ilifikia 10 bora ya Billboard 200 ya Marekani na kutoa wimbo "Say So", na remix yake iliyomshilikisha Nick Minaj, ikiwa kinara kwenye Billiboard 100. Albamu yake ya tatu , iitwayo Planet Her(2021), alitumia wiki tatu mfululizo akiwa nambari mbili kwenye Billboard 200 na kuzaa nyimbo 10 bora zaidi "Kiss Me More" (akimshirikisha SZA), "Need to Know", na "Woman".

Imefafanuliwa na The Wall Street Journal kama "rapa stadi wa kiufundi na mwenye hisia kali za sauti na uwepo wa ujasiri wa kuona"

## Marejeo 
Jamii:wanamuziki wa Marekani
Mangi Marealle

**Mangi Marealle** alikuwa Mangi wa Marangu na Vunjo wakati wa miaka ya 1890. Mangi huyu alikuwa kibaraka wa Wajerumani na mara nyingi alikuwa akitumika kuwanyamazisha Mamangi wengine hasa katika vita, akitumika pia kueneza dini ya Ukristo wa Kilutheri.

Jamii:watu wa historia ya Tanzania
Jamii:Wachagga
Jamhuri F.C.

**Jamhuri Sports Club**, ni klabu ya mpira wa miguu yenye makao kisiwani Pemba, Zanzibar.

Jamhuri ilianzishwa mwaka wa 1953, na wakati huo iliitwa klabu ya Barghash. Baada ya mapinduzi ya Zanizibar mwaka 1964, jina lilibadilishwa na kuwa Jamhuri.

Timu pinzani kuu ni Mwenge S.C. kwani timu zote zinapatikana Wete. Jamhuri ilikuwa timu ya kwanza kutoka kisiwani Pemba kutwaa ubingwa wa ligi kuu ya Zanzibar.

## Marejeo 
Jamii:Pemba
Jamii:Vilabu vya mpira Tanzania
Pamba S.C.

**Pamba Sports Club** ni klabu ya soka ya Tanzania inayopatikana jijini Mwanza iliyoanzishwa mwaka 1968 inayoshiriki michuano ya ubingwa. Mnamo mwaka 1990 timu ilitwaa ubingwa wa Ligi Kuu Tanzania Bara.

## Marejeo 
Jamii:Vilabu vya mpira Tanzania
Jamii:Mwanza
Rhino Rangers F.C.

**Rhino Rangers Football Club** ni klabu ya soka yenye maskani yake mjini Tabora, Tanzania. Hapo awali walicheza katika kiwango cha juu cha mpira wa miguu wa Tanzania,

Ligi Kuu Tanzania. Msimu wa 2015/16 wanashiriki Ligi Daraja la Kwanza Tanzania (ligi kuu Tanzania bara )

## Marejeo 
Jamii:Vilabu vya mpira Tanzania
Jamii:Tabora
Helule Helule

**Helule Helule** ni muziki wa Kiswahili ulioandikwa na mwanamuziki wa Kenya afahamikaye kama Daudi Kabaka. Muziki huo uliachiwa kama muziki mmoja na Kabaka na mwanamuziki mwenzie wa Kenya ajulikanaye kama George Agade mnamo mwaka 1966 kupitia Rekodi ya Equator. 

Japokuwa muziki ulijulika vyema kama muundo mpya kwenye kikundi cha Uingereza cha Tremeloes, ambao walitunza nakala halisi na korasi zake zikaongezewa mistari ya Kiingereza, na kuifanya kuwa muziki wa ishirini kwenye kali za kule Ufalme wa Muungano mnamo Mei 1968

## Marejeo 
Jamii:Muziki wa Kenya
Jamii:Muziki wa Uingereza
Jamii:USWCHSS
Prisons F.C.

**Prisons F.C.** ni klabu ya soka ya Kitanzania inayomilikiwa na Huduma ya Magereza ya Tanzania na ina makazi yake makuu huko Mbeya. Michezo yao ya nyumbani huchezwa katika Uwanja wa Sokoine.

## Marejeo 
Jamii:Vilabu vya mpira Tanzania
Jamii:Mbeya
Mseto Sports

**Mseto Sports** ni klabu ya Tanzania iliyopo mkoani Morogoro. Mnamo mwaka 1975 Mseto Spot ilishinda katika ligi kuu ya Tanzania

## Marejeo 
Jamii:Vilabu vya mpira Tanzania
Jamii:Mkoa wa Morogoro
Simba Queens

**Simba Queens** ni klabu ya soka ya wanawake ya Kitanzania yenye maskani yake Kariakoo, Dar es Salaam, Tanzania. Klabu hii inashiriki Ligi Kuu ya Wanawake Tanzania. Klabu hii inahusishwa na Simba SC wanaocheza Ligi Kuu Bara.

## Marejeo 
Jamii:Vilabu vya mpira Tanzania
Jamii:Dar es Salaam
Tanzania Hockey Association

**Chama cha Hoki Tanzania**, kinachojulikana pia kama Twende Hockey Foundation, ni chombo kinachosimamia mchezo wa hoki ya uwanjani nchini Tanzania. 

Kinahusiana na Shirikisho la Kimataifa la Hoki (IHF) na Shirikisho la Hoki la Afrika (AHF).

## Marejeo 
Jamii:Michezo nchini Tanzania
Mafunzo F.C.

**Mafunzo Football Club** ni klabu ya soka ya Kitanzania/Zanzibar.

Timu hiyo inashiriki katika Ligi Kuu ya Zanzibar.

Walishindana katika Ligi ya Mabingwa wa CAF kwa mara ya kwanza mwaka 2010.

## Marejeo 
Jamii:Vilabu vya mpira Tanzania
Mangi Meli

**Mangi Meli Kiusa bin Rindi Makindara Tarimo** (1866 – 2 Machi 1900) alikuwa mangi wa Oldmoshi, aliyepambana na Wajerumani kwa kuwashinikiza waondoke katika himaya yake, jambo ambalo Wajerumani walilipinga kwa kudai kuwa baba yake Meli, ambaye alikuwa ameshafariki, ndiye aliyewakaribisha, hivyo hawawezi kuondoka. Jambo lilizua mapambano makubwa na kupelekea kifo chake, ambapo aliuawa kwa kunyongwa na kisha kukatwa kichwa. Chifu wa Marangu, aliyeitwa Mangi Marealle, na chifu wa Machame walikula njama na Wajerumani na kufanikiwa kumkamata Mangi Meli: walinzi wake wote walikubali kuajiriwa katika serikali ya Kijerumani, jambo lililorahisisha kukamatwa kwa Meli, kwani alibaki peke yake bila walinzi, hivyo walipovamia himaya hiyo hawakukumbana na changamoto yoyote. Hii inaonyeshwa udhaifu wa hali ya juu wa serikali ya Kijerumani kwani mtu kama Meli angetakiwa kuachwa na walinzi wake kisha kuanzisha vita ambavyo vingewasambaratisha walinzi wake, hivyo kuleta hali ya ukomavu wa kisiasa, lakini suala la kununua askari wa adui ni udhaifu wa hali ya juu usiofaa kuigwa duniani kote. Tabia ya kusaliti jeshi ni tatizo lililozikumba himaya nyingi za kichifu, hasa kipindi cha utawala wa Kijerumani. 

Fuvu lake lilipelekwa Ujerumani, jambo lililosababisha Mangi Meli kuzikwa kiwiliwili pekee. Mpaka leo hii bado taratibu za kufuatilia kurejeshwa kwa fuvu la kichwa chake linaendelea huku mjukuu wake aitwaye Isaria Meli akitumika katika suala hilo la kutafuta fuvu la Meli Ujerumani
.

## Tanbihi
Jamii:watu wa historia ya Tanzania
Jamii:Wachagga
Woman in gold

thumb|Picha ya Woman in Gold
**Woman in gold** ni picha ambayo ilichorwa mwaka 1907 mchoraji maarufu wa Austria aitwae . Aliyechorwa kwenye hiYo picha anaitwa Adele Bloch-Bauer II: huyu   mwenye umri wa miaka 44 alikuwa mke wa . Ferdinand Bloch tajiri wa Vienna alikuwa na kaka yake aitwae  Gustavo Bloch- Bauer ambaye alikuwa na mke wake aitwae Terrise Altmann. Gustavo Bloch- Bauer ambaye ni kaka wa fredinand Bloch alikuwa na watoto wawili mmoja anaitwa luise Altmann na mwengine ni . Dada wa Maria Altmann Alikufa Mwaka 1998. Maria Altmann Alifungua mashtaka ya uporaji wa mali ya familia ikiwa ni hiyo picha iitwayo *Woman in Gold* . picha hii ilikuwa mali ya familia ambayo iliporwa kipindi cha kinazi na baada utawala kuisha ikawekwa kwenye makumbusho ya taifa ya Ausrtria . maria alikuwa na mwanasheria wake aitwae 

## Marejeo 
Jamii:Michoro
Jamii:USW CHSS
Miss Tanzania

**Miss Tanzania** ni shindano la kitaifa la Urembo nchini Tanzania.

## Historia 
Shindano hilo ilianza mwaka 1967. Mara ya kwanza, washiriki katika shindano hilo wote walitoka jijini Dar es Salaam. Mshindi wa kwanza wa mwaka 1967 alikuwa **Theresa Shayo**.

## Washindi wa taji la Miss Tanzania na matokeo yao katika shindano la Urembo la Kimataifa 
:: *Mshindi wa Miss Tanzania anawakilisha nchi katika shindano la Miss World. Asipokubalika (kutokana na umri) anatumwa mwingine.*

## Marejeo 
Jamii:Tanzania
Jamii:Mashindano ya urembo
Jambo Bwana

**Jambo Bwana** ni zulika ya Kenya ambayo pia ni mashuhuri nchini Tanzania. 

Muziki huu uliachiliwa mara ya kwanza mnamo mwaka 1982 na bendi ya Kenya ijulikanayo kama Them Mushrooms na baadaye ikafanyiwa kazi na idadi ya makundi mengine na wasanii ikijumuisha Mombasa Roots, bendi ya SafariSound, Khadja Nin, Adam Solomon, Mani Kollengode na kikundi cha Ujerumani cha German Boney M. Baadhi ya aina nyingine zilikuja katika vichwa mbali mbali kama "Jambo Jambo" na "Hakuna Matat".

## Marejeo 
Jamii:muziki wa Kenya
Jamii:muziki wa Tanzania
Jamii:Muziki wa Ujerumani
Jamii:USW CHSS
Ayoub Bombwe

**Ayoub Kondo Bombwe** ni mwigizaji wa Tanzania Anajulikana kwa uhusika katika filamu ya Bahasha na Fatuma. 

Kando na uigizaji, pia ni mwandishi wa filamu za bongo, choreographer na director.

## Marejeo 
Jamii:waigizaji filamu wa Tanzania
Miss Universe Tanzania

**Miss Universe Tanzania** ni shindano la urembo lililofanyika kwa mara ya kwanza mwaka 2007. Ni shindano la kitaifa la kuchagua mwakilishi wa shindano la Miss Universe.

Mshindi wa kwanza alikuwa Flaviana Matata.

## Historia 
Mkurugenzi mkuu wa hayo mashindano ni Maria Sarungi Tsehai ambae pia ni mwanaharakati. Mashindano ya kwanza ya Miss Universe Tanzania ilifanyika mwaka 2007 jijini Dar-es-Salaam. 

Mshindi wa kwanza likuwa Flaviana Matata, ambae alishiriki katika mashindano la kimataifa, Miss Universe mwaka 2007. Flaviana alitengeneza historia kwa kuwa mshiriki wa kwanza kabisa kataika hayo mashindo kushiriki na upara 

## Washindi wa taji la Miss Universe Tanzania 
:: *Mshindi wa Miss Universe Tanzania anashiriki  nchi yake katika shindano la Miss Universe. Kama mshindi akishindwa kushiriki  mshindi wa pili anachaguliwa kama Miss Universe Tanzania*

## Marejeo 
Jamii:Tanzania
Jamii:Mashindano ya urembo
No New Land (riwaya)

**No New Land** ni riwaya ya M. G. Vassanji, iliyochapishwa mwaka wa 1991. Kitendo hiki kimewekwa Dar es Salaam na Toronto. . 

Jina limechukuliwa kutoka riwaya ya Lawrence Durrell, The Alexandria Quartet, ambamo anatafsiri "The City" ya Constantine P. Cavafy.

## Marejeo 
Jamii:Riwaya za 1995
Jamii:Fasihi ya Afrika
Coastal Union F.C.

**Cosatal Union F.C.** ni klabu ya mpira wa miguu ya nchini Tanzania iliyopo mkoani Tanga. inayoshiriki ligi kuu ya Tanzania NBC. Michezo yao ya nyumbani inachezwa kwenye Uwanja wa Mkwakwani .

Kocha wa hii timu anitwa Juma Mgunda   . historia ya hii timu ni kama ifuatavyo. mwaka 1980 ilichukua kombe la Nyerere na mwaka 1988 ilichukua kombe la ligi na mwaka 1981 ilipata nafasi ya kushiriki kombe la shirikisho ila ilitolewa roundi ya kwanza. ukiachana historia fupi pia kuna baadhi ya wadhamini wanaodhamini hii timu. mmoja wa wadhamini ni Binslum tyre, K4S Security na GSM Coconut .

## Marejeo 
Jamii:Vilabu vya mpira Tanzania
Jamii:Mkoa wa Tanga
Jamii:USW CHSS
Siku Njema

**Siku Njema** ni riwaya ya Kiswahili iliyoandikwa na mwandishi wa Kenya, Ken Walibora. Riwaya hiyo ilichapishwa mnamo 1996 na kuandikwa kama mtu wa kwanza. 

Kitabu hicho kinahusu maisha ya kijana, Msanifu Kombo (jina la utani Kongowea Mswahili) mzaliwa wa Tanga, Tanzania ambaye anakabiliwa na matatizo ya kifamilia na mama yake mzazi ambaye ni mwimbaji mahiri wa taarab. Kuwa mtoto aliyezaliwa nje ya ndoa hakufanyi maisha kuwa rahisi kwake, kwani anakemewa na wanafunzi wenzake katika utamaduni unaowachukiza watoto wa nje ya ndoa. Mama mzazi wa Kongowea (Zainabu) anapofariki, anabakia kujitafutia mwenyewe huku akianza Safari ya kuelekea Magharibi mwa Kenya kumtafuta baba yake mzazi.

## Muhtasari 
Nchini Tanzania, hadithi inahusu zaidi misukosuko ya Kombo baada ya mama yake, Zainabu Makame kufariki dunia. Analazimika kuhangaika na shule huku akiishi kupitia unyanyasaji aliofanyiwa na shangazi yake na mama yake mlezi. Ustadi wake katika uandishi, hata hivyo, unamnusuru, na anakuwa mwanafunzi aliyefaulu sana, baadaye akapewa jina la utani la Kongowea Mswahili, akirejelea insha ya kushinda zawadi aliyokuwa ameandika.

Kongowea Mswahili baada ya kuhangaika anafanikiwa kuhamia nchini Kenya kwa ajili ya kumtafuta baba yake ambaye alikuwa amemwona kwa picha tu nyumbani kwao. Maisha si rahisi kwa wanyenyekevu wa Kongowea Mswahili. Mara nyingi, anadharauliwa na watu anaokutana nao wakati wa kumtafuta baba yake. Hata hivyo, unyenyekevu wake, fadhili humfanya kuwa na doa katika mioyo ya watu. Kama hadithi inavyosisitiza, tendo baya linaweza tu kulipwa kwa tendo jema. Baada ya matatizo mengine, anampata baba yake ambaye alitokea kuwa mshairi anayejulikana, Juma Mukosi, chini ya jina la kalamu la Amuj Isokum, tahajia ya nyuma ya jina lake halisi. Licha ya kuwa mshairi mashuhuri, Amuj Isokum, ambaye ni mgonjwa sana, anaishi maisha ya ukiwa na anadharauliwa na ujirani mzima. Inachukua muda kwa Kongowea kujua kuhusu baba yake, na anafanya hivyo tu wakati mtu huyo tayari amekufa.

## Kumalizia 
Kitabu hiki kinaishia kwa mhusika mkuu, Kongowea Mswahili, nyumbani kwake alikorithi kutoka kwa babake Juma Mukosi, mapema asubuhi katika mji wa Kitale. Anaandika kitabu, ikiwezekana zaidi kuhusu maisha yake, wakati mke wake Vumilia binti Abdalla, ambaye alikuwa rafiki wa utotoni wa Kongowea, anatokea nyuma na kumkumbatia dubu. Anabainisha kuwa amechelewa sana na anahitaji kupumzika usiku. Kisha anachungulia dirishani na kuona upeo wa macho wa mashariki ukiwaka rangi nyekundu, ikionyesha kwamba alikuwa ameandika kwa muda mrefu sana.

## Marejeo 
Jamii:Fasihi ya Kiswahili
Makongoro ya ng'ombe

'''Makongoro ya ng'ombe''' ni miguu ya ng'ombe. Vipande vyake vinatumika katika chakula sehemu mbalimbali duniani, sanasana kwenye mapishi ya Asia, Afrika, Ufaransa na huko Karibi. Mapishi ya Kilatino pia hutumia makongoro ya ng'ombe kwenye mapishi ya asili.

Ukiachana na ng'ombe, makongoro ya wanyama kama mbuzi, kondoo na nguruwe yanaweza liwa na kutumika kwenye chakula na mapishi ya kiasili.

## Marejeo 
Jamii:Vyakula vya asili Tanzania
Miss Grand Tanzania

**Miss Grand Tanzania** ilikuwa mashindano ya urembo wa kitaifa Tanzania, iliiyoanzishwa mwaka 2017 na mwanasheria wa Dar es Salaam, Rasheedah Jamaldin.  Mshindi wa shindano hili aliwakilisha nchi katika shindano lake la kimataifa la wazazi, Miss Grand International.  Jamaldin alikatisha ushirikiano wake na Miss Grand International Limited mwishoni mwa 2018 baada ya wawakilishi wake wote tanzu kukosa nafasi kwa miaka miwili mfululizo. Hapo awali, kuanzia 2014 hadi 2015, leseni ya shindano ilikuwa ya mfanyabiashara, Veronika Rovegno, lakini wawakilishi wote wa nchi katika kipindi hicho waliteuliwa.

Tangu kuanza mwaka 2014, hadi sasa, hakuna wawakilishi wa Tanzania waliofuzu kwa hatua ya 20 bora kwenye hatua ya kimataifa. Hata hivyo, mgombeaji wa 2018, Queen Mugesi Ainory Gesase, aliwekwa miongoni mwa 10 bora katika shindano la mavazi ya kitaifa, mojawapo ya mashindano madogo madogo katika mashindano ya Miss Grand International. 

## Marejeo 
Jamii:Tanzania
Jamii:Mashindano ya urembo
JKU S.C.

**Jeshi la Kujenga Uchumi Sports Club**, au kwa kifupi JKU SC ni klabu ya soka kutoka Zanzibar.Timu ilishinda Kombe la Nyerere mwaka wa 1974. 

## Marejeo 
Jamii:Vilabu vya mpira Tanzania
Jamii:Zanzibar
Isolo

**Isolo** (pia huitwa  **Isumbi**) ni mchezo wa kiutamaduni wa mancala unaochezwa na watu wa kabila la Wasukuma kaskazini mwa Tanzania. 

Sheria ya mchezo zipo za aina tatu, sambamba kwa wanawake, wavulana na wanaume.

## Marejeo 
Jamii:Michezo
Jamii:wasukuma
Ligi Kuu ya Wanawake ya Tanzania

**Ligi Kuu ya Wanawake ya Tanzania**, inayojulikana kama Ligi Kuu ya Wanawake Serengeti Lite, ni ligi kuu ya soka ya wanawake nchini Tanzania. Mashindano haya yanasimamiwa na Shirikisho la Soka Tanzania (TFF).Ligi ya kwanza ya wanawake ya Tanzania iliandaliwa msimu wa 2016-17. Mshindi wa toleo la kwanza alikuwa Mlandizi Queens.

## Mrejeo 
Jamii:Michezo nchini Tanzania
Jamii:Mpira wa Miguu