open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mary Jane Richardson Jones

**Mary Jane Richardson Jones** (1819 – 26 Desemba 1909) alikuwa mpigania haki za binadamu, mfadhili, na mwanaharakati wa haki za wanawake wa Marekani. 

Alizaliwa Tennessee kwa wazazi Waafrika-Wamarekani waliokuwa huru, na familia yake ilihamia Illinois.

## Maisha ya baadaye na Uendelevu wa Ujasiri wa Kijamii 
Jones, ambaye mwanahistoria Richard Junger alimtaja kama mwanamke mwenye "imani na uwezo mkubwa", aliendelea kutetea ushirikiano wa rangi na haki za kiraia baada ya vita kuisha. Mnamo 1867, Theodore Tilton, mwanahabari kutoka New York, alipanga kutembelea Crosby's Opera House jijini Chicago kutoa mihadhara. Jones aliandika barua kumuonya kwamba hadhira itakuwa imegawanywa kwa misingi ya rangi. Tilton, akikasirishwa na taarifa hiyo, alifanikiwa kushinikiza Opera House kuunganisha viti vyote kwa ajili ya mihadhara yake na alimkabidhi Jones tiketi, akisoma barua aliyoiandika kwa hadhira.

Mnamo 1871, John alichaguliwa kuwa Kamishna wa Wilaya ya Cook, kuwa Mweusi wa Kwanza kuchaguliwa kushika nafasi ya umma katika Illinois. Mwaka huo huo, Moto Mkubwa wa Chicago uliharibu nyumba ya familia ya Jones pamoja na biashara ya kushona ya ghorofa nne ya John, yote yalikuwa na thamani ya $85,000 (sawa na $ milioni kwa thamani ya leo). Familia ili-jenga nyumba mpya karibu na Prairie Avenue, huku biashara ya kushona ya John ikianzishwa upya mahali pengine; aliendelea kufanya kazi hadi kustaafu mnamo 1873.
alt=Jones akiwa ameketi, akiwa na mjukuu wake akiwa amesimama karibu naye|thumb|Jones akiwa na mjukuu wake, Theodora Lee Purnell, mwaka 1883

## Marejeo
Jamii:wanaharakati wa Marekani
Alice Ayres

**Alice Ayres** (12 Septemba 1859 – 26 Aprili 1885) alikuwa mjakazi wa Uingereza aliyeheshimiwa kwa ujasiri wake kwenye ajali ya moto wa nyumba alipookoa watoto aliokuwa akiwahudumia.

## Marejeo
Jamii:wanawake wa Uingereza
Mary Bell

**Mary Teston Luis Bell** (3 Desemba 1903 – 6 Februari 1979) alikuwa msafiri wa anga wa Australia na kiongozi mwanzilishi wa kikosi cha mafunzo ya anga cha wanawake (WATC), shirika la kujitolea ambalo lilitoa msaada kwa jeshi la wanahewa la Australia (RAAF) wakati wa vita vya pili vya dunia.

## Vyombo vya Habari 
### Fasihi 
* 
* 
* 

### Televisheni 
* BBC ilitoa kipindi kilichojikita katika uhalifu na hukumu ya Mary Bell kama sehemu ya mfululizo wao wa 1998 *Children of Crime*. Kipindi hiki cha dakika 48 kilisimuliwa na Jim Carter, na kina mahojiano na wenzake wa utotoni wa Bell pamoja na maafisa wa polisi waliokuwa kwenye kesi. Kipindi hiki kilitangazwa kwa mara ya kwanza mnamo Aprili 1998.
* Kituo cha *Investigation Discovery* kilitayarisha filamu ya uhalifu iliyojikita katika mauaji yaliyofanywa na Mary Bell kama sehemu ya mfululizo wao wa filamu halisi za uhalifu *Deadly Women*. Filamu hii ya dakika 45, yenye kichwa "Young Blood", ilionyeshwa kwa mara ya kwanza mnamo 20 Agosti 2009.

## Marejeo
Jamii:wanawake wa Australia
Pat Nixon

**Thelma Catherine** "**Pat**" **Nixon** (16 Machi 1912 - 22 Juni 1993) alikuwa mke wa Richard Nixon, Raisi wa 37 wa Marekani, na alihudumu kama Mwanamke wa Kwanza wa Marekani kuanzia mwaka wa 1969 hadi 1974.

Alizaliwa Ely, Nevada, alikua pamoja na kaka zake wawili katika eneo linalofahamika kwa sasa kama Cerritos, California, na alihitimu Excelsior Union High School huko Norwalk, California mwaka 1929. Pia alisoma Chuo cha Fullerton Junior na baadaye Chuo Kikuu cha Southern California. Alilipia masomo yake kwa kufanya kazi kadhaa, ikiwa ni pamoja na meneja wa duka la dawa, mwandishi, mpiga picha za mionzi na karani wa rejareja. Mnamo mwaka 1940, aliolewa na mwanasheria Richard Nixon na kupata watoto wawili wa kike, Tricia and Julie.Wanandoa hao waliitwa "Timu ya Nixon", ambapo Richard na Pat Nixon walifanya kampeni pamoja katika uchaguzi wake wa mafanikio wa Bunge la Marekani wa mwaka 1946 na 1948. Richard Nixon alichaguliwa kuwa makamu wa rais mwaka 1952 pamoja na Jenerali Dwight D. Eisenhower, na hapo Pat akawa second lady. Pat Nixon alibadilisha sana nafasi hiyo kwa kusisitiza kutembelea shule, vituo vya kulelea yatima, hospitali, na masoko ya vijijini aliposhiriki katika misheni nyingi za upatanisho duniani kote.

Akiwa first lady, Pat Nixon alihamasisha shughuli nyingi za hisani, ikiwa ni pamoja na kazi za kujitolea. Alisimamia ukusanyaji wa zaidi ya vipande 600 vya sanaa na samani za kihistoria kwa ajili ya White House, mkusanyiko mkubwa zaidi kuliko utawala wowote uliopita. Alikuwa first lady aliyezuru nchi nyingi zaidi katika historia ya Marekani, rekodi ambayo haikuvunjwa hadi miaka 25 baadaye. Aliandamana na rais katika safari ya kihistoria ya ziara ya kwanza ya first lady nchini China na Umoja wa Kisovyeti, na alikuwa mke wa rais wa kwanza kuteuliwa rasmi kama mwakilishi wa Marekani katika safari zake za peke yake barani Afrika na Amerika Kusini, hali iliyomletea jina la "Bibi Balozi". Pia alikuwa first lady wa kwanza kuingia eneo la vita. Ingawa mumewe alichaguliwa tena kwa kishindo katika uchaguzi wa urais wa mwaka 1972, muda wake kama first lady ulimalizika miaka miwili baadaye, baada ya Rais Nixon kujiuzulu kufuatia kashfa ya Watergate.

Baadaye katika maisha yake, muonekano wake hadharani ulipungua sana. Yeye na mumewe walihamia San Clemente, California, na kisha wakahamia New Jersey. Alipatwa na kiharusi mara mbili, mwaka 1976 na mwaka 1983, na aligunduliwa kuwa na saratan ya mapafu mwaka 1992. Alifariki mwaka 1993 akiwa na umri wa miaka 81.

## Marejeo
Jamii: Waliozaliwa 1912
Jamii: Waliofariki 1993
Jamii: Wanawake wa Kwanza wa Marekani
Jamii: WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Jane Cobden

**Emma Jane Catherine Cobden** (28 Aprili 1851 – 7 Julai 1947) alikuwa mwanasiasa Mwingereza wa chama cha Liberal, aliyehusika katika harakati nyingi za mageuzi.Cobden ni binti wa mwanamageuzi wa enzi ya Victoria na mwanasiasa Richard Cobden, aliyekuwa mtetezi wa mapema wa haki za wanawake na mmoja wa wanawake wawili walioteuliwa kwenye baraza la kmaunti ya London la kwanza mwaka 1889.

## Vyanzo 
* 
* 
* 
*  (Iliachapishwa kwa mara ya kwanza na Chapman and Hall, London 1881)
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Marejeo
Jamii:wanasiasa wa Uingereza
Lisa Nowak

**Lisa Marie Nowak** (amezaliwa Mei 10, 1963) ni mhandisi wa anga wa Marekani na mwanaanga wa zamani wa NASA na afisa wa jeshi la wanamaji wa Marekani. 

Nowak aliwahi kuwa afisa wa ndege za majini na rubani wa majaribio katika jeshi la wanamaji, na alichaguliwa na NASA kuwa miongoni wa kundi la wanaanga 16 mnamo 1996, na kufuzu kama mtaalamu wa misheni katika robotiki.

## Marejeo
Jamii:watu wa Marekani
Donalda Ammons

**Donalda Kay Ammons** (alizaliwa 15 Mei 1993) ni mwalimu na mwandishi nchini Marekani. Alihudumu kama mwalimu katika shule kadhaa za viziwi nchini Marekani. Pia, Ammons alikuwa Rais wa zamani wa Comite International des Sports des Sourds (CISS) kuanzia 2003 hadi 2009.

## Wasifu
Ammons alizaliwa Mei 15, 1953, na kukulia katika familia ya viziwi iliyopo Washington D.C. Alihitimu katika Shule ya Viziwi ya Maryland na baadaye akawa anafundisha katika shule hiyo  kwa miaka mitatu. Mnamo 1970, alijiunga na elimu ya juu katika Chuo Kikuu cha Gallaudet na kuhitimu  BA (Shahada Awali ya Sanaa) katika Falsafa ya Jamii.

Mnamo 1996, alitunukiwa Uprofesa kama Profesa wa mwaka wa Gallaudet.

## Huduma kwa viziwi
Akiwa kama mtu mwenye ulemavu wa kutokusikia, Ammons amekuwa mwalimu katika shule nyingi za viziwi. Mnamo 1977, alifundisha katika Shule ya Viziwi ya Maryland kwa miaka mitatu. Pia, alifundisha Kihispania katika idara ya lugha za kigeni na fasihi katika Chuo Kikuu cha Gallaudet, ni Chuo kinachohudumia (kulea) viziwi.

## Olimpiki ya viziwi
Ammons alikuwa Mwanachama wa Comite International des Sports des Sourds tangu 1997. Aliteuliwa kama Katibu Mkuu wa nne wa CISS, mnamo 1997 na alikuwa mwanamke wa kwanza kushikilia wadhifa huo.                                                                                                                                                                              Ammons alikuwa Rais wa 7 wa CISS mnamo 2003, akihudumu kama Rais wa Mpito hadi 2005 kuafuatia cha rais aliyekuwapo, John Michael Lovett. Ammons alichaguliwa rasmi kama rais wa awamu ya 7 wa Kamati mnamo 2005 na kuwa mwanamke wa kwanza aliyechaguliwa kuwa Rais wa CISS. Alihudumu kama Rais wa ICSD kuanzia 2003 hadi 2009.

## Tuzo na heshima
. Profesa wa Mwaka wa Gallaudet (1996) 

. Profesa wa Emirita katika Chuo Kikuu cha Gallaudet 

. Tuzo ya Edward Miner Gallaudet (1992)

## Marejeo
Jamii:waandishi wa Marekani
Jamii:Wiki4Inclusion Campaign in Tanzania
Altretamini

**Altretamini (Altretamine)**, inayouzwa kwa jina la chapa **Hexalen**, ni dawa inayotumika kutibu saratani ya ovari. Hasa hutumiwa kutibu ugonjwa wa hali ya juu wakati matibabu mengine hayafanyi kazi. Dawa hii ni ajenti inayoathiriana na atomu zenye elektroni nyingi ili kuunda kifungo shirikishi (alkylating agent).

## Marejeo 
Jamii:madawa
Piflufolastati F-18

**Piflufolastati F-18 (Piflufolastat F-18)**, inauzwa kwa jina la chapa **Pylarify**, ni ajenti ya utambuzi inayozalisha nishati kutokana na kuoza kwa viini vya aina fulani za atomi na isotopu inayotumika katika upigaji picha wa tomografia ya positron emission (PET).

Madhara yake ya kawaida ni pamoja na maumivu ya kichwa, mabadiliko ya ladha, na uchovu. Madhara yake mengine yanaweza kujumuisha athari za mzio na kuathirika ka mnururisho.

Piflufolastati F-18 iliidhinishwa kwa ajili ya matumizi ya kimatibabu nchini Marekani mwaka wa 2021. Haikuidhinishwa kwa ajili ya matumizi Ulaya wala Uingereza kufikia mwaka wa 2022.

## Marejeo 
Jamii:madawa
Omidenepagi

**Omidenepagi (Omidenepag)**, inayouzwa kwa jina la chapa **Eybelis** miongoni mwa mengine, ni dawa inayotumika kutibu shinikizo la juu la damu la macho ikiwa ni pamoja na glaukoma. Dawa hii inatumika kama tone la jicho.

## Marejeo 
Jamii:madawa
Rimeksoloni

**Rimeksoloni (Rimexolone)**, inayouzwa kwa jina la chapa **Vexol**, ni dawa ya steroidi (homoni inayoundwa na binadamu) inayotumika kutibu mwasho wa jicho. Hii ni pamoja na mwasho wa sehemu ya mbele ya jicho (anterior uveitis) na baada ya upasuaji wa jicho. Dawa hii haijakuwa ikipatikana tena nchini Uingereza kufikia mwaka wa 2019.

## Marejeo 
Jamii:madawa
Lemboreksanti

**Lemboreksanti (lemborexant)**, inayouzwa kwa jina la chapa **Dayvigo**, ni dawa inayotumika kutibu matatizo ya kulala. Inaweza kutumika kwa matatizo ya kulala au kukaa usingizini. Usalama wa matumizi yake katika ujauzito hauko wazi. Ni kizuizi cha vipokezi vya orexini (orexin). Nchini Marekani ni dutu inayodhibitiwa na Ratiba IV.

## Marejeo 
Jamii:madawa
Mary II

**Mary II** (30 Aprili 1662 – 28 Desemba 1694) alikuwa malkia wa Uingereza, Scotland, na Ireland, akitawala pamoja na mumewe, mfalme William III na II, kuanzia 1689 hadi kifo chake mwaka 1694.

## Vyeo na Mitindo 
* 30 Aprili 1662 – 4 Novemba 1677: *Hare Majesty* Bibi Mary
* 4 Novemba 1677 – 13 Februari 1689: *Hare Majesty* au *Hare Ukuu* Bibi Malkia wa Orange
* 13 Februari 1689 – 28 Desemba 1694: *Hare Ukuu* Malkia

Mtindo wa pamoja wa William III na Mary II ulikuwa "William na Mary, kwa Neema ya Mungu, Mfalme na Malkia wa England, Ufaransa na Ireland, Walinzi wa Imani, n.k." walipopandishwa enzi ya kifalme ya England. Kuanzia 11 Aprili 1689 , wakati Maeneo ya Scotland wakitambua utawala wao wanandoa hao wa kifalme walitumia mtindo "William na Mary, kwa Neema ya Mungu, Mfalme na Malkia wa England, Scotland, Ufaransa na Ireland, Walinzi wa Imani, n.k.".

## Nembo 
Nembo iliyotumika na William na Mary ilikuwa: Kila robo, I na IV Grandquarterly, Bluu na fleurs-de-lis Dhahabu (kwa Ufaransa) na Gules simba watatu passant guardant kwa mstari Dhahabu (kwa England); II Dhahabu simba mmoja rampant ndani ya tressure mara mbili flory-counter-flory Nyekundu (kwa Scotland); III Buluu hariri Dhahabu na nyuzi Argent (kwa Ireland); juu ya yote shina la buluu lililo billetty simba mmoja rampant Dhahabu (kwa Nyumba ya Orange-Nassau).

## Marejeo
Jamii:wafalme na malkia wa Uingereza
Mary Toft

**Mary Toft** (alibatizwa 21 Februari 1703 - Januari 1763) alikuwa mwanamke Mwingereza kutoka Godalming, Surrey, ambaye mnamo 1726 alizua utata mkubwa alipowadanganya madaktari na kuwafanya waamini kuwa alijifungua sungura.

## Bibliografia 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Marejeo
Jamii:wanawake wa Uingereza
Pimekrolimusi

{{Drugbox
| Verifiedfields  = iliyopita
| Viwanja vya kutazama= vimebadilishwa
| verifiedrevid   = 464206673
| picha           = Pimecrolimus.svg
| upana           = 200
| picha2          = Pimecrolimus mpira-na-fimbo.png
| tamka           =
| tradename       = Elidel
| visawe          =
| IUPAC_name      = (3S,4R,5S,8R,9E,12S,14S,15R,16S,18R,19R,26aS)-3-{(E)-2-[(1R,3R,4S)-4-chloro- 3 -methoxycyclohexyl]-1-methylvinyl}-8-ethyl-5,6,8,11,12,13,14,15,16,17,18,19,24,25,26,26a-hexadecahydro-5, 19-dihydroxy-14,16-dimethoxy-4,10,12,18-tetramethyl-15,19-epoxy-3H-pyrido[2,1-c][1,4]oxaazacyclotricosin-1,7,20,21 (4H,23H) -tetrone
| darasa          = kizuizi cha Kalsiamu ya Calcineurin  Ni matibabu ya mstari wa pili baada ya madawa yanatotumika kutibu ngozi (topical corticosteroids).

## Marejeo 
Jamii:madawa
Abdul Wali

**Abdul Wali** alikuwa mkulima kutoka Afghanistan aliyefariki mikononi mwa majeshi ya Marekani mnamo tarehe 21 Juni, 2003, akiwa na umri wa miaka 28. Tukio la kifo chake lilitokea akiwa ameshikiliwa kwa takribani siku tatu katika kambi ya Marekani iliyokuwepo  kusini mwa mji wa Asadabad, katika mko wa Kunar, Afghanistan. Alishikiliwa kwa tuhuma za mchongo za kuhusika katika shambulizi la roketi katika kambi hiyo hiyo. Kadhia ya mateso kwake ilitukia baada ya kujisalimisha kwa hiari. Gavana wa eneo hilo, Ndugu Said Akbar, alimshauri Wali ajisalimishe ili aondolewe tuhuma dhidi yake. Said Akbar aliandika kwa hakimu, akimuomba aweke adhabu kali zaidi, akisema kifo cha Wali kilisaidia waajiri wa kigaidi. Passaro alihukumiwa kifungo cha miaka 8 na miezi 4 gerezani na miaka mitatu ya uangalizi. Hii ilikuwa zaidi ya mara mbili ya yale ambayo miongozo ya hukumu ya shirikisho kawaida inapendekeza kwa mashtaka ya mashambulizi.

Hakimu alimwambia Passaro kwamba alikuwa na bahati kubwa kwamba hakuna ripoti ya uchunguzi wa maiti, vinginevyo huenda angeshitakiwa kwa mauaji. Mnamo mwaka wa 2010, adhabu ya Passaro ilipunguzwa hadi miaka 6 na miezi 8. Mahakama ya rufaa iliamua kwamba hakimu alishindwa kueleza kikamilifu mantiki yake kwa kupita miongozo. Passaro aliachiliwa kutoka gerezani tarehe 26 Januari, 2011.

Wakati wa kesi ya Passaro, mkewe wa zamani, Kerry, alisema kwamba alimpiga na kumtesa kihisia wakati wa ndoa yao. Baadaye alisema kwa mwandishi kwamba hakuwa na mshangao na kile alichofanya Passaro.

 Yeye ndiye mtu wa kwanza na wa pekee aliyehusishwa na CIA ambaye amehukumiwa katika kesi ya unyanyasaji baada ya Septemba 11. 

## Marejeo
## Viungo vya nje
*BBC report, June 18, 2004
*This American Life episode including Wali's story
*Article inspired by related abuse/torture events: Open letter to US President George W Bush
*Human Rights First; Command’s Responsibility: Detainee Deaths in U.S. Custody in Iraq and Afghanistan

Jamii:Watu wa Afghanistan
Umati

.]]
**Umati** (kutoka neno la Kiarabu) ni mkusanyiko mkubwa au idadi kubwa ya watu kwa pamoja, kama katika mkutano, chama au dini fulani .

Sosholojia na saikolojia ni kati ya sayansi zinazochunguza hali ya watu waliokusanyika pamoja na wanaoshika msimamo wa pamoja, na jinsi wanavyoweza kuathirika hata kuendeshwa kufanya mambo yasiyotarajiwa, kwa mfano katika maandamano. Watafiti wengi wamekabili suala hilo kwa mtazamo hasi,  lakini mara nyingine watu walioungana pamoja wanaweza kujenga jamii.

## Tanbihi
## Marejeo
*  online
* Borch, Christian. "The exclusion of the crowd: The destiny of a sociological figure of the irrational." *European Journal of Social Theory* 9.1 (2006): 83–102 .
* Feldberg, Michael. "The crowd in Philadelphia history: A comparative perspective." *Labor History* 15.3 (1974): 323–336.
* Hoggett, James, and Clifford Stott. "Crowd psychology, public order police training and the policing of football crowds." *Policing: An International Journal of Police Strategies & Management* (2010).
* 
* Rudé, George. "The London 'Mob' of the Eighteenth Century." *Historical Journal* 2#1 (1959): 1–18. online
* McClelland, John S. *The Crowd and the Mob: From Plato to Canetti* (Routledge, 2010).
* 

## Viungo vya nje
* Understanding crowd behaviours

Jamii:elimu jamii
Jadi

**Jadi** ni malezi na makuzi asilia anayopewa mtu kulingana na mazingira anakotoka, kama vile kabila fulani. Mara nyingi dini inahusika nayo sana. 

## Tazama pia
* Dini za jadi
* Dini asilia za Kiafrika

Jamii:elimu jamii
Jamii:malezi
Rebecca Adam

**Rebecca Adam** ni wakili wa Australia na mtendaji mkuu wa biashara. Alikuwa Rais wa Kamati ya Kimataifa ya Michezo kwa Viziwi (ICSD) kati ya 2018 na 2019, ambapo pia alihudumu kama rais wa zamani wa Michezo ya Viziwi Australia. Mnamo 2018, Agosti, tareahe 1, aliteuliwa kuwa rais wa awamu ya 10 wa ICSD akichukua nafasi ya Valery Rukhledev ambaye alipatikana na hatia ya ubadhirifu kutoka katika Jumuiya ya Viziwi ya All-Russian na alifukuzwa kazi Mei 2018. Aidha, uteuzi wa Rebecca Adam ulizua utata zaidi miongoni mwa mamlaka za michezo ya viziwi ambapo zilitahadharisha kuishtaki ICSD  katika Kamati ya Kimataifa ya Olimpiki. Alikuwa mwanamke wa pili pekee, baada ya Donalda Ammons kuchaguliwa kuwa Rais wa Kamati ya Kimataifa ya Michezo kwa Viziwi.

## Utawala
Rebecca Adam alishikilia wadhifa wa  Tume ya Kisheria ya ICSD na kuanzisha Tume ya Michezo ya Wanawake alipokuwa akifanya kazi kama Rais wa Michezo ya Viziwi Australia. Mnamo 2011, baada  ya kujiuzulu kama Rais wa Michezo ya Viziwi Australia, aliteuliwa kuwa Bodi ya Wakurungezi ya ICSD.

## Rais wa ICSD
Mnamo 31 Julai 2018, Valery Rukhledev alitangaza kujiuzulu kama Rais wa ICSD kufuatia tuhuma za ubadhirifu wa dola 803,800 kutoka katika Jumuiya ya Viziwi ya All-Russian ambayo ilimkemea na kukamatwa kwa kuhusika na mashtaka ya kukughushi alipokuwa akihudumu katika wadhifa wa jumuiya hiyo, na wakati akiwa Rais wa ICSD.  Aliwekwa kizuizini cha nyumbani kwa zaidi ya miezi miwili na kuishia 23 Julai 2018. Nafasi yake ilichukuliwa na Rebecca Adam mnamo Agosti 1, 2018 baada ya kuchaguliwa kwa kauli moja kushika wadhifa huo hadi 2021, wakati wa mkutano wa kamati ya ICSD. Hata hivyo, tukio hilo lilizua utata zaidi kwani vuguvugu kuu la Wanamichezo Viziwi liliibuka kukosoa uteuzi wa Rebecca Adam wakidai haujafuata taratibu  na haujaidhinishwa. Kukamatwa kwa rais wa zamani, Rukhledev kulitia wasiwasi uandaaji wa Michezo ya Olimpiki ya Viziwi ya Majira ya  Baridi ya 2019 nchini Italia, lakini baadaye ilithibitishwa kuwa michezo hiyo itaendelea, licha ya kimabadiliko ya kiutawala. Mnamo 13 Septemba 2018, kwenye mkutano wa vyombo vya habari, Rais mteule wa ICSD Rebecca Adam alitoa taarifa akithibitisha kuwa Michezo ya Olimpiki ya Viziwi ya Majira ya Baridi ya 2019 itafanyika kama ilivyokuwa imepangwa na itarabiwa Desemba 2019.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Australia
Jamii:wanamichezo wa Australia
Jamii:Wiki4Inclusion Campaign in Tanzania
Trifaroteni

**Trifaroteni (Trifarotene)**, inayouzwa chini ya jina la chapa **Aklief**, ni dawa inayotumika kutibu chunusi. Dawa hii inatumika kwa ngozi kama krimu. Ni retinoidi(retinoid), yaani kemikali zenye vitamini A zinayotunza ngozi; hasa retinoidi teule za kizazi cha nne za kipokezi cha agonisti ya asidi ya retinoic (RAR) -γ.

Trifaroteni iliidhinishwa kwa ajili ya matumizi ya kimatibabu nchini Marekani, Kanada, na Ulaya mwaka wa 2019.

## Marejeo 
Jamii:madawa
Nepafenaki

**Nepafenaki (Nepafenac)**, inayouzwa kwa jina la chapa **Nevanac** miongoni mwa mengine, ni dawa ambayo hutumiwa kupunguza maumivu, kuleta chini joto la juu na mwasho  unaohusishwa na upasuaji wa lenzi ya jicho. Dawa hii inatumika kama tone la jicho. Inafanya kazi kwa kuzuia COX-1 na COX-2 na kwa hivyo kupunguza vitu vinavyofanana na homoni vinavyoathiri kazi kadhaa za mwili, ikiwa ni pamoja na mwasho, maumivu na mikazo ya uterasi (prostaglandini). Nchini Marekani, kiasi hiki kinagharimu takriban dola 290 za Marekani.

## Marejeo 
Jamii:madawa
Desoksimetasoni

**Desoksimetasoni (Desoximetasone)**, inayouzwa kwa idadi ya majina ya chapa mbalimbali, ni dawa inayotumika kutibu magonjwa mbalimbali ya ngozi ikiwa ni pamoja na ugonjwa wa ngozi uitwao dermatitisi na psoriasisi. Inatumika kwa ngozi, mara mbili kwa siku.

## Marejeo 
Jamii:madawa
Tenapanori

**Tenapanori (Tenapanor)**, inayouzwa kwa jina la chapa **Ibsrela**, ni dawa inayotumika kutibu ugonjwa wa utumbo unaowashwa na kuvimbiwa choo (IBS-C).  Dawa hii inachukuliwa kwa mdomo. Kufikia mwaka wa 2021 ilikwa bado haijaidhinishwa Ulaya wala Uingereza.

## Marejeo 
Jamii:madawa
Sevelameri

**Sevelameri (Sevelamer)**, inayouzwa kwa jina la chapa **Renagel** miongoni mwa mengine, ni dawa inayotumika kutibu hyperphosphatemia katika ugonjwa sugu wa figo. Nchini Uingereza ni matibabu ya mstari wa pili. Dawa hii inachukuliwa kwa mdomo pamoja na milo. Kiasi hiki nchini Uingereza kinagharimu Huduma za Afya za Kitaifa (NHS) takriban £75.

## Marejeo 
Jamii:madawa
Raksibakumabi

**Raksibakumabi (Raxibacumab)** ni dawa inayotumika kutibu na kuzuia kimeta kilichovutwa katika pumzi. Kwa ujumla, hutumiwa pamoja na dawa zinazotumika kutibu au kuzuia maambukizi ya bakteria (antibiotics).

Madhara yake ya kawaida ni pamoja na maumivu kwenye mahali pa sindano, maumivu ya kichwa, upele, kuwashwa na kuhisi usingizi. Nchini Marekani, inaweza kununuliwa kutoka kwa Hifadhi ya Kitaifa ya Kimkakati.

## Marejeo 
Jamii:madawa
Maribaviri

**Maribaviri (Maribavir)**, inayouzwa chini ya jina la chapa **Livtencity**, ni dawa ya kuzuia virusi inayotumiwa kutibu baada ya kupandikiza cytomegalovirus (CMV). Hutumika hasa katika hali ambapo ganciclovir, valganciclovir, cidofovir na foscarnet hazifanyi kazi. Nchini Marekani wiki 4 hugharimu takriban dola 25,000 za Marekani kufikia mwaka wa 2022.

## Marejeo 
Jamii:madawa
Fezolinetanti

**Fezolinetanti (Fezolinetant)**, inayouzwa kwa jina la chapa **Veozah**, ni dawa inayotumika kutibu hisia ya ghafla ya joto katika sehemu ya juu ya mwili hasa juu ya uso, shingo na kifua (hot flashes) kutokana na kukoma hedhi. Dawa hii hasa hutumiwa kwa dalili za wastani au kali. Inachukuliwa kwa mdomo. Mtengenezaji wake alituma maombi ya kuidhinishwa Ulaya mwaka wa 2022.

## Marejeo 
Jamii:madawa
Alglukosidasi alfa

**Alglukosidasi alfa (Alglucosidase alfa)**, inayouzwa kwa jina la chapa **Myozyme** miongoni mwa mengine, ni dawa ya kutibu ugonjwa wa Pompe (ugonjwa wa kuhifadhi glycogen aina ya II). Dawa hii inatolewa kwa sindano ya taratibu kwenye mshipa.

Madhara yake ya kawaida ni pamoja na athari za mzio, homa, maumivu ya kichwa, jasho, kichefuchefu, uchovu na maumivu ya misuli. Madhara yake mengine yanaweza kujumuisha mzio mkali unaoweza kutishia maisha (anaphylaxis).

Alglukosidasi alfa iliidhinishwa kwa ajili ya matumizi ya kimatibabu nchini Marekani na Ulaya mwaka wa 2006. 

## Marejeo 
Jamii:madawa
Shule ya Viziwi ya Wright-Humason

**Shule ya Viziwi ya Wright-Humason** ambayo iko katika jiji la New York ilikuwa shule maalumu iliyohudhuriwa na Helen Keller kutoka mwaka 1894 hadi 1896. 

## Marejeo 
Jamii:New York
Jamii:Wiki4Inclusion Campaign in Tanzania
Jamii:Shule nchini Marekani
Revefenasini

**Revefenasini (Revefenacin)**, inayouzwa kwa jina la chapa **Yupelri**, ni dawa inayotumika kwa matibabu ya muda mrefu ya ugonjwa sugu wa mapafu unaozuia (COPD). Inatumika kwa kupumua ndani ya mapafu. Madhara yake mengine yanaweza kujumuisha athari za mzio, bronchospasm, na uhifadhi wa mkojo. Nchini Marekani inagharimu takriban dola 1,100 za Marekani kwa mwezi.

## Marejeo 
Jamii:madawa
Betriksabani

**Betriksabani (Betrixaban)**, iliyouzwa kwa jina la chapa **Bevyxxa** miongoni mwa mengine, ilikuwa dawa iliyotumika kuzuia kuganda kwa damu kwenye mishipa ya watu wazima walio hatarini, waliolazwa hospitalini kwa ugonjwa. Ina kiwango cha juu cha kutokwa na damu ikilinganishwa na enoxaparin. Dawa hii ilichukuliwa kwa mdomo. Madhara yake mengine yanaweza kujumuisha athari za mzio. Usalama wa matumizi yake katika ujauzito hauko wazi. Ni kizuizi cha moja kwa moja cha Xa.

Betriksabani iliidhinishwa kwa ajili ya matumizi ya kimatibabu nchini Marekani mwaka wa 2017; hata hivyo, ilisitishwa baadaye. Ilikataliwa kuidhinishwa barani Ulaya mnamo mwaka wa 2018 kwa sababu ya wasiwasi kuhusu ufanisi na usalama wake.

## Marejeo 
Jamii:madawa
Pramokaini

**Pramokaini** (kwa Kiingereza: *Pramocaine au Pramoxine*, ni dawa inayotumiwa kuboresha kutokana na maumivu na kuwashwa kama vile inavyotokea kwenye bawasiri au kuumwa na wadudu. Inatumika kwa ngozi. na inapatikana kwenye kaunta.

## Marejeo 
Jamii:madawa
Rimegepanti

**Rimegepanti (Rimegepant)**, inayouzwa kwa jina la chapa **Nurtec ODT**, ni dawa inayotumika kutibu na kuzuia kipandauso. Inachukuliwa kwa mdomo. Huanza kazi ndani ya masaa mawili na athari zake zinaweza kudumu kwa masaa 48.

Madhara yake ya kawaida ni pamoja na kichefuchefu na maumivu ya tumbo. Dawa hii inafanya kazi kwa kuzuia kipokezi cha CGRP. Kufikia mwaka wa 2021 ilikuwa bado haijaidhinishwa Ulaya wala Uingereza.

## Marejeo 
Jamii:madawa
Polidokanoli

**Polidokanoli (Polidocanol)**, inayouzwa kwa jina la chapa **Asclera**, ni dawa inayotumika kutibu mishipa iliyovimba hasa kwenye (varicose veins) ikiwa ni pamoja na mishipa ya midogo ya damu iliyopanuliwa (spider veins) na mishipa inayoonekana chini ya ngozi yako yenye rangi ya bluu-zambarau (reticular veins).  Dawa hii inaweza pia kutumika kwa ugonjwa wa ukuaji unaotokana na mishipa ya ziada ya damu kwenye ngozi (hemangiomas), na ulemavu wa mishipa. Inatolewa kwa njia ya sindano kwenye mshipa kama sehemu ya matibabu ya ugonjwa wa mishipa ya miguu (sclerotherapy).

Madhara yake ya kawaida ni pamoja na athari ndogo ya ndani. Pia hutumiwa kwa njia maalumu katika vipodozi.

## Marejeo 
Jamii:madawa
Kathleen Ferrier

thumb|Kathleen Ferrier
**Kathleen Ferrier** (Lancashire, Uingereza, 22 Aprili 1912 - 8 Oktoba 1953) alikuwa mwimbaji wa opera wa sauti ya contralto na mmoja wa waimbaji mashuhuri wa muziki wa kilimwengu katika miaka ya 1940 na 1950. Ferrier alipata umaarufu kutokana na sauti yake ya kipekee na ufasaha wa muziki, hasa katika kuimba kazi za Johann Sebastian Bach, George Frideric Handel, na Gustav Mahler. 

Baada ya kuanza kazi kama mpiga piano, Ferrier alibadilisha mwelekeo na kuwa mwimbaji, na haraka akawa maarufu katika uwanja wa opera na tamasha. Alifanya kazi na wanamuziki na waongozaji wakubwa wa wakati wake. Ferrier alifariki kutokana na saratani ya matiti, akiwa na umri wa miaka 41. Ingawa alifariki akiwa bado kijana, mchango wake katika muziki unabaki kuwa wa kudumu na anahesabiwa kama mmoja wa waimbaji bora wa karne ya 20.

## Rekodi 
Orodhesha za rekodi za Ferrier zinajumuisha rekodi za studio zilizotengenezwa awali kwenye lebo za Columbia na Decca, pamoja na rekodi zilizotengenezwa kutoka kwa maonyesho ya moja kwa moja (live performances) ambazo baadaye zilitolewa kama diski. Katika miaka baada ya kifo chake, rekodi nyingi za Ferrier zimepokea marekebisho na kutolewa tena kwenye vyombo vya kisasa vya kuhifadhia sauti; kati ya 1992 na 1996, Decca ilitoa Kathleen Ferrier Edition, ikijumuisha sehemu kubwa ya repertoire ya Ferrier, kwenye diski 10 za compact. Discographer Paul Campion amesisitiza kazi nyingi ambazo Ferrier alizifanya lakini hazikurekodiwa, au ambazo hakuna rekodi kamili zilizopatikana hadi sasa. Kwa mfano, hanya aria moja kutoka *Dream of Gerontius* ya Elgar, na hakuna moja ya nyimbo zake za karne ya 20 za Holst, Bax, Delius na wengine zilizorekodiwa. Sehemu ndogo tu ya *St John Passion* ilikamatwa kwenye diski.

Rekodi ya wimbo wa kienyeji wa Northumbrian bila chombo cha muziki (unaccompanied) "*Blow the Wind Southerly*", uliotengenezwa awali na Decca mwaka 1949, imetolewa tena mara nyingi na mara nyingi huchezwa kwenye redio katika vipindi kama *Desert Island Discs*, ''Housewives' Choice* na *Your Hundred Best Tunes*. Aria nyingine maarufu, iliyorekodiwa mara ya kwanza mwaka 1944 na mara kadhaa baadae, ni "What is Life?" (*Che farò*) kutoka *Orfeo ed Euridice''.

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1912
Jamii:Waliofariki 1953
Jamii:Wanawake wa Uingereza
Jamii:waimbaji wa Uingereza
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Regine Velasquez

**Regine Velasquez** (alizaliwa Tondo, Manila, Ufilipino, 22 Aprili 1970) ni mwimbaji, mwandishi wa nyimbo, mwigizaji, na mtangazaji maarufu, anayejulikana kama Asia's Songbird kwa sauti yake yenye nguvu na uwezo wa kuvutia wa kuimba katika safu nyingi za noti. Velasquez alipata umaarufu katika miaka ya 1980 na 1990 kupitia mfululizo wa nyimbo maarufu kama Narito Ako, Tuwing Umuulan at Kapiling Ka, na You Are My Song.

Mbali na muziki, Velasquez pia amekuwa na mafanikio katika filamu na televisheni, akiigiza katika filamu na vipindi vingi maarufu. Amefanya maonyesho mengi ya kimataifa na kushinda tuzo nyingi za muziki katika taaluma yake. Regine Velasquez ni mmoja wa wanamuziki wenye mafanikio makubwa zaidi katika historia ya muziki wa Ufilipino.

## Maisha Binafsi
Velasquez alitangaza uhusiano wake na mwimbaji-mwandishi wa nyimbo Ogie Alcasid katika makala iliyochapishwa na jarida la *Yes!* mwezi Juni 2007. Tarehe 8 Agosti 2010, jozi hiyo ilitangaza ushirikiano wa harusi, na mwezi Desemba walifunga ndoa mjini Nasugbu, Batangas. Alijifungua mtoto wao wa kiume, Nathaniel James, kwa njia ya sehemu ya upasuaji tarehe 8 Novemba 2011.

Velasquez ni Mkristo aliyebatizwa upya. Mnamo Machi 2016, alifichua kwamba alikuwa amepoteza ujauzito kabla ya ndoa yake na Alcasid na akasema hiyo ndiyo sababu ya kubadilisha dini. Velasquez pia alisema kwamba alikuwa akihudhuria Ushirika wa Ushindi wa Kikristo.

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1970
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Ufilipino
Jamii:waimbaji wa Ufilipino
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Fanny Imlay

**Fanny Imlay** (14 Mei 1794 - Oktoba 1816) alikuwa binti wa mwandishi maarufu wa Uingereza Mary Wollstonecraft, ambaye aliandika A Vindication of the Rights of Woman, na Gilbert Imlay, mfanyabiashara na mwanadiplomasia wa Marekani. Fanny alikuwa dada wa kambo wa Mary Shelley, mwandishi wa riwaya maarufu Frankenstein.

Fanny Imlay alikua katika mazingira magumu, hasa baada ya kifo cha mama yake mwaka 1797. Aliishi na Mary Shelley na baba yao wa kambo, William Godwin, lakini mara nyingi alionekana kutengwa na kutoeleweka katika familia yake.

Akiwa na umri wa miaka 22, Fanny alijiua kwa kumeza dawa ya kulala kupita kiasi. Kifo chake kiliacha maswali mengi yasiyojibiwa kuhusu maisha yake na mateso ya kihisia aliyoyapata, na kilikuwa sehemu ya kipindi cha giza na dhiki kwa familia ya Godwin-Shelley.
Ingawa Gilbert Imlay na Mary Wollstonecraft waliishi pamoja kwa furaha kwa vipindi vifupi kabla na baada ya kuzaliwa kwa Fanny, Imlay alimwacha Wollstonecraft nchini Ufaransa katikati ya Mapinduzi ya Ufaransa. Katika jaribio la kufufua uhusiano wao, Wollstonecraft alisafiri kuelekea Skandinavia kwa niaba ya shughuli za kibiashara za Imlay, akimchukua Fanny ambaye alikuwa na umri wa mwaka mmoja, lakini mahusiano yao hayakuwahi kurejea. Baada ya kuangukia katika mapenzi na kuolewa na William Godwin, Wollstonecraft alifariki muda mfupi baada ya kujifungua mnamo 1797, na kumwacha Fanny mwenye umri wa miaka mitatu chini ya ulezi wa Godwin pamoja na binti yao mchanga, Mary.

Miaka minne baadaye, Godwin alioa tena, safari hii akimuoa Mary Jane Clairmont, ambaye naye alileta watoto wake wawili kwenye ndoa hiyo, na aliyejulikana zaidi alikuwa Claire Clairmont. Mabinti wa Wollstonecraft hawakumkubali mke mpya wa Godwin, hasa kutokana na upendeleo aliouonyesha kwa binti yake mwenyewe. Nyumba ya familia ya Godwin ilizidi kuwa mahali pasipostareheka kadri mvutano ulivyoongezeka na madeni yalivyokithiri.

Wakati wa ujana wao, Mary na Claire walitoroka na kuondoka kuelekea Bara la Ulaya (Continent) mnamo 1814 wakiwa pamoja na Percy Bysshe Shelley. Fanny, aliyebaki nyuma, akawa mlengwa wa hasira ya mama wa kambo yake. Alijikuta akizidi kutengwa na familia yake na hatimaye alifariki kwa kujiua mnamo mwaka 1816.

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1794
Jamii:Waliofariki 1816
Jamii:Wanawake wa Uingereza
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Imogen Holst

**Imogen Holst** (Richmond, Uingereza, 12 Aprili 1907 - 9 Machi 1984) alikuwa mtunzi wa muziki, mpangaji wa muziki, mwalimu, na mwana wa mtunzi mashuhuri Gustav Holst. Imogen alifanya kazi kubwa katika kukuza na kuendeleza urithi wa baba yake huku akijijengea jina lake mwenyewe katika ulimwengu wa muziki. Alisoma katika shule ya muziki Royal College of Music na kuwa mkurugenzi wa utafiti wa muziki katika Britten’s Aldeburgh Festival, ambapo alifanya kazi kwa karibu na Benjamin Britten, mmoja wa watunzi wakubwa wa karne ya 20. Imogen aliandika muziki wa orchestra, nyimbo, na kwaya, na pia alichapisha vitabu vingi vya kufundisha na vitabu vya kumbukumbu kuhusu baba yake na muziki wa Britten. Holst alifariki akiwa ametoa mchango mkubwa kwa muziki wa Uingereza, hasa kupitia kazi zake za elimu ya muziki na utetezi wa kazi za watunzi wa muziki wa kisasa. 
### Maisha ya Awali na Familia
 ambako familia ya Holst waliishi kati ya 1908 na 1913]]
Imogen Holst alizaliwa tarehe 12 Aprili 1907 katika anwani ya 31 Grena Road, Richmond, mji wa kandokando ya mto magharibi mwa London. Wazazi wake walikuwa Gustav Theodore Holst, mtunzi wa muziki chipukizi aliyekuwa akifanya kazi kama mwalimu wa muziki wakati huo, na Isobel, *née* Harrison. Familia ya Holst, yenye mchanganyiko wa asili ya Kiswidi, Kijerumani na Kilatvia, walikuwa Uingereza tangu mwaka 1802 na walihusiana na muziki kwa vizazi kadhaa. Gustav aliendeleza jadi ya familia hii; alipokuwa akisoma katika Royal College of Music (RCM), alikutana na Isobel Harrison, aliyekuwa akiimba katika moja ya kwaya za wanafunzi alizokuwa akiziongoza. Alivutiwa naye mara moja, na walifunga ndoa.

## Vitabu vilivyochapishwa 
Maelezo ya machapisho yanahusu toleo la kwanza lililochapishwa Uingereza.

*  (toleo lililorekebishwa 1969)
*  (toleo lililorekebishwa 1968 na 1985, toleo la mwisho likijumuisha ''Holst's Music Reconsidered'')
* 
*  (mwandishi mwenza: Benjamin Britten)
*  (mhariri mwenza: Ursula Vaughan Williams)
*  (mhariri)
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  (toleo la pili 1981)
* 

Imogen Holst pia aliandika makala nyingi, vipeperushi, insha, utangulizi na maandiko ya programu katika kipindi cha 1935–1984.

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1907
Jamii:Waliofariki 1984
Jamii:Wanawake wa Uingereza
Jamii:wanamuziki wa Uingereza
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Ima Hogg

thumb|ImaHogg
**Ima Hogg** (Mineola, Texas, Marekani, 10 Julai 1882 - 19 Agosti 1975) alikuwa mfadhili maarufu, mwana sanaa, na mtetezi wa elimu na afya ya akili jimboni Texas. 

Ima Hogg alijitolea sana katika kusaidia jamii, na kujenga mifumo ya afya na sanaa.  

## Kifo 
Hogg alifariki mnamo 19 Agosti 1975 akiwa na umri wa miaka 93, kutokana na kiharusi cha moyo kilichosababishwa na atheroma. Wakati huo alikuwa kwenye likizo jijini London, lakini aliaanguka alipokuwa akipanda teksi, na alifariki siku chache baadaye katika hospitali moja ya London. Ripoti ya uchunguzi wa maiti ilionyesha kuwa kifo chake hakukuwa na uhusiano na kuanguka hapo awali. Kufuatia habari za kifo chake, Chuo Kikuu cha Texas kilitangaza siku mbili za maombolezo na kupandisha bendera nusu mlingoti.

Wakati wa kifo chake, Hogg alikuwa amemwajiri mtumishi wake wa kibinafsi, Gertrude Vaughn, kwa miaka 56, na mpishi wake na dereva, Lucious Broadnax, kwa zaidi ya miaka 40. Amezikwa karibu na familia yake katika Oakwood Cemetery huko Austin.

### Vyanzo 
* 
* 
*  Inapatikana mtandaoni kupitia Google Books.
* 
* 
*  Inapatikana mtandaoni kupitia Google Books.
* 
* 
* 
* 
* 

## Tanbihi
Jamii:waliozaliwa 1882
Jamii:waliofariki 1975
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Makinti Napanangka

**Makinti Napanangka** (1930 - 9 Januari 2011) alikuwa msanii maarufu wa sanaa ya mapambo ya Australia kutoka jamii ya Aborigines. 

Alijulikana kwa uchoraji wake wa ajabu na wa pekee ulioangazia mandhari ya jangwa la Australia na maisha ya watu wa jamii yake. 

Alikuwa mmoja wa waandishi wa sanaa wa mapambo wa sanaa ya nguzo (dot painting) na kazi zake zina maelezo ya kina kuhusu urithi na tamaduni za watu wa Australia.

## Mkusanyiko Mkubwa 
* *Gallery ya Sanaa ya New South Wales*
* *Campbelltown* City Gallery ya Sanaa
* Makumbusho na Gallery ya Sanaa ya Northern Territory
* Gallery Kuu ya Australia
* Gallery Kuu ya Victoria
* Gallery ya Sanaa ya Queensland
* Mkusanyiko wa Benki ya Macquarie
* Mkusanyiko wa Sanaa wa Shell Aboriginal Art Fund
* Mkusanyiko wa Sanaa wa Kluge-Ruhe wa Chuo Kikuu cha Virginia

## Tanbihi
Jamii: Waliozaliwa 1930
Jamii: Waliofariki 2011
Jamii: Wanawake wa Australia
Jamii: Wachoraji wa Australia
Jamii: WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Caitlin Clark

thumb|Caitlin Clark
**Caitlin Clark** (alizaliwa 22 Januari 2002) ni mchezaji wa mpira wa kikapu kutoka Marekani, anayekua kwa umaarufu kwa uchezaji wake wa kitaaluma. Clark alicheza katika timu ya chuo cha Iowa Hawkeyes na ameonyesha uwezo mkubwa kama mchezaji wa point guard. Kwa uchezaji wake wa kipekee, amekuwa na athari kubwa katika soka la wanawake la chuo kikuu na amepewa sifa kwa ujuzi wake wa kucheza mpira, kutunga na kutoa michango ya pekee kwenye uwanja. 

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* Wasifu wa Iowa Hawkeyes

Jamii:Waliozaliwa 2002
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji wa Marekani
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Laura Secord

**Laura Secord** (Massachusetts, Marekani, 13 Septemba 1775 - 17 Oktoba 1868) ni shujaa wa Vita ya 1812, anayejulikana kwa mchango wake muhimu katika kuokoa vikosi vya Uingereza kutoka shambulio la ghafula la Wamarekani.

Mnamo Juni 1813, Laura Secord alisafiri kwa miguu kwa takriban kilomita 30 kupitia msitu na ardhi ya uadui kutoka Queenston hadi Beaver Dams, Ontario, ili kuwaonya maafisa wa Uingereza kuhusu shambulio lililopangwa na jeshi la Marekani. Tahadhari yake iliwasaidia vikosi vya Uingereza na washirika wao Waindio kuwashinda Wamarekani katika Vita ya Beaver Dams. 

Laura Secord baadaye akahamia Canada anapokumbukwa kama shujaa wa kitaifa kwa ujasiri wake na mchango wake katika historia ya nchi.
## Maisha ya awali na mchango wa Laura Secord 
Baba yake Laura Secord, Thomas Ingersoll, aliishi katika Massachusetts na alipigana upande wa Waasi Wazalendo wakati wa Vita vya Mapinduzi ya Marekani (1775–1783). Mnamo mwaka 1795, alihamishia familia yake katika eneo la Niagara la Upper Canada baada ya kuomba na kupokea mgao wa ardhi.

Muda mfupi baada ya kuhamia huko, Laura aliolewa na Mwaminifu James Secord, ambaye baadaye alijeruhiwa vibaya katika Vita vya Queenston Heights mwanzoni mwa Vita vya 1812. Wakati bado anapona mnamo 1813, Wamarekani walivamia Niagara Peninsula, ikiwemo Queenston. Wakati wa uvamizi huo, Laura alipata taarifa kuhusu shambulio lililopangwa na Wamarekani, na tarehe 22 Juni alisafiri kwa siri ili kuwajulisha Luteni James FitzGibbon katika eneo lililokuwa bado chini ya udhibiti wa Waingereza.
Taarifa hiyo iliwasaidia Waingereza pamoja na washirika wao Wamohawk kuwashinda Wamarekani waliokuwa wakivamia katika Vita vya Beaver Dams.

Juhudi zake zilikuwa zimesahaulika hadi mwaka 1860, ambapo Edward, Mwana wa Kifalme wa Wales, alipotembelea Kanada alimzawadia mjane huyo masikini pauni 100 (£13,000 kwa thamani ya mwaka 2022) kwa huduma yake.

Hadithi ya Laura Secord imepewa hadhi ya kishujaa nchini Kanada. Kisa chake kimekuwa mada ya vitabu, maigizo, na mashairi, mara nyingi kikiwa kimepambwa kwa mbwembwe. Tangu kifo chake, Kanada imemuenzi kwa kumpa heshima mbalimbali zikiwemo shule zilizotajwa kwa jina lake, makaburi ya kumbukumbu, jumba la makumbusho, stempu na sarafu ya ukumbusho, pamoja na sanamu katika Valiants Memorial huko mji mkuu wa Kanada.

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1775
Jamii:Waliofariki 1812
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:wanawake wa Kanada
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Florence Fuller

thumb|Florence Fuller
**Florence Fuller** (aliyazaliwa Afrika Kusini mwaka 1867 na kufariki mjini Melbourne tarehe 17 Julai 1946) alikuwa msanii mashuhuri wa Australia, maarufu kwa michoro ya mandhari ya asili na picha za watu.

Baada ya kuhama Australia, alijitahidi sana katika sanaa ya uhalisia. Alikuwa mmoja wa wanawake wa mwanzo kuibuka kama msanii wa kitaaluma nchini Australia, na alifariki dunia mjini Melbourne.

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1816
Jamii:Waliofariki 1946
Jamii:Wachoraji wa Australia
Jamii:Wanawake wa Australia
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Thekla binti Theofilo

thumb
**Thekla binti Theofilo** (820/835 - 870 hivi) alikuwa mwanamfalme wa kike wa Ufalme wa Bizanti katika karne ya 9. Alikuwa mtoto wa Mfalme Theofilo na malkia Theodora. 

Thekla alikuwa miongoni mwa wana wa kifalme ambao walihusishwa na mabadiliko muhimu ya kisiasa na kidini katika Dola la Roma Mashariki, hasa kipindi cha kuzuia heshima kwa sanamu (Iconoclasm).

Baada ya kifo cha baba yake mwaka 842, Thekla, pamoja na mama yake Theodora, alihusika katika utawala wa mpito uliosimamia mamlaka hadi kaka yake mdogo, Michael III, alipokua na kuchukua madaraka kamili.

Ingawa Thekla hakuwa na jukumu rasmi la kisiasa baada ya kaka yake kuchukua madaraka, alibaki kuwa sehemu ya mzunguko wa kifalme na ni muhimu katika historia ya familia hiyo ya kifalme.

## Tanbihi
Jamii:waliozaliwa karne ya 9
Jamii:waliofariki 870
Jamii:wanasiasa wa Uturuki
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Constance Stokes

**Constance Stokes** (22 Februari 1906 – 14 Julai 1991) alikuwa msanii wa Australia anayejulikana kwa michoro yake ya uhalisia na ya kisasa. 

Alizaliwa jijini Victoria, Australia, na alifundishwa katika shule ya Sanaa ya National Gallery of Victoria. Stokes alifanya kazi zake kwa kutumia rangi za mafuta na alijulikana kwa picha zake za wanawake, mandhari, na majaribio ya uchoraji wa kisasa. Alipata sifa kubwa katika miaka ya 1930 hadi 1960, akichukuliwa kama mmoja wa wachoraji muhimu wa Australia wakati huo. 

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1906
Jamii:Waliofariki 1991
Jamii:Wachoraji wa Australia
Jamii:Wanawake wa Australia
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Angeline Quinto

thumb|Angeline Quinto
**Angeline Quinto** (alizaliwa Manila, Ufilipino,26 Novemba 1989) ni mwimbaji na mwigizaji maarufu kutoka Ufilipino. 

Alijulikana baada ya kushinda shindano la uimbaji la Star Power: Sharon's Search For The Next Female Pop Superstar mwaka 2011. Tangu wakati huo, Angeline ametoa nyimbo kadhaa maarufu na albamu zilizofanikiwa, na amejipatia sifa kama Diva ya Kipindi Kipya. 

Pia amecheza katika filamu na vipindi vya televisheni, akipata umaarufu zaidi kutokana na sauti yake ya pekee na uchezaji wake wa hisia kali.

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1989
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Ufilipino
Jamii:Waimbaji wa Ufilipino
Jamii:waigizaji filamu wa Ufilipino
Tolazamidi

**Tolazamidi (Tolazamide)**, inayouzwa kwa jina la chapa **Tolinase** miongoni mwa mengine, ni dawa inayotumika kutibu kisukari cha aina ya 2. Dawa hii inachukuliwa kwa mdomo. Nchini Marekani, vidonge 90 vya miligramu 250 hugharimu takriban dola 54 za Kimarekani.

## Marejeo 
Jamii:madawa
Propanthelini

**Propanthelini (Propantheline)** ni dawa inayotumika kutibu kutokwa na jasho kupindukia, ugonjwa kuumwa tumbo na matumbo, na kupoteza udhibiti wa kibofu. Imekuwa ikitumika kwa ugonjwa wa kidonda cha peptiki; hata hivyo ushahidi wa kuunga mkono matumizi haya ni duni. Dawa hii inachukuliwa kwa mdomo.

## Marejeo 
Jamii:madawa
Judith Resnik

thumb|Judith A. Resnik.
**Judith Resnik** (5 Aprili 1949 – 28 Januari 1986) alikuwa mhandisi na mwanaanga wa Marekani aliyepata kuwa mwanamke wa pili wa Marekani kwenda angani. 

Resnik aliteuliwa kuwa mwanaanga wa NASA mwaka 1978 na aliruka kwa mara ya kwanza kwenye chombo cha anga cha Discovery mwaka 1984.

Kifo chake kilitokea wakati wa ajali ya chombo cha Challenger, kilicholipuka sekunde 73 baada ya kurushwa, na kuua wafanyakazi wote saba waliokuwa ndani. Resnik anakumbukwa kwa ujasiri wake na mchango wake katika uhandisi na usafiri wa anga za juu.

## Notes 
## Tanbihi 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Jamii:Waliozaliwa 1949
Jamii:Waliofariki 1986
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wanaanga wa Marekani
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Seknidazoli

**Seknidazoli (Secnidazole)**, inayouzwa kwa jina la chapa **Solosec** miongoni mwa mengine, ni dawa ya kuua vijidudu inayotumika kutibu ugonjwa wa bakteria ya sehemu ya uke na maambukizi ya kijinsia yanayosababishwa na vimelea. Dawa hii inachukuliwa kwa mdomo. Imekuwa hata hivyo ikipatikana katika sehemu nyingine za dunia kwa miongo kadhaa.

## Marejeo 
Jamii:madawa
Evelyn Mase

thumb|Mandela e Evelyn
**Evelyn Ntoko Mase** (Engcobo, Cape Province, Afrika Kusini, 18 Mei 1922 – 30 Aprili 2004) alikuwa mke wa kwanza wa Nelson Mandela, Rais wa kwanza mweusi wa Afrika Kusini.  Evelyn alikutana na Mandela jijini Johannesburg mwanzoni mwa miaka ya 1940, na walifunga ndoa mwaka 1944.

Walikuwa na watoto wanne pamoja, lakini walitalikiana mwaka 1958 kutokana na tofauti za kisiasa na imani za kidini. Baada ya talaka, Evelyn aliishi maisha ya kawaida nje ya siasa. Alifariki akiwa na umri wa miaka 82.

## Maisha ya awali 
Evelyn Mase alizaliwa mwaka 1922 mjini Engcobo, Transkei. Baba yake alikuwa mfanyakazi wa migodi na mama yake alikuwa mke wa pili; walikuwa na watoto sita, watatu kati yao walikufa wakiwa wadogo. Baba wa Mase alikufa akiwa bado mtoto, na mama yake alifariki alipokuwa na umri wa miaka 12, hivyo kumwachia kwa baba yake mkubwa, Sam Mase.  

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1922
Jamii:Waliofariki 2004
Jamii:Wanasiasa wa Afrika Kusini
Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Gatifloksasini

**Gatifloksasini (Gatifloxacin)**, inayouzwa chini ya jina la chapa **Tequin** miongoni mwa zingine, ni dawa ya kukinga inayotumika kutibu maambukizi ya bakteria ya utando wa nje wa mboni ya jicho na kope la ndani. Dawa hii inatumika kama tone la jicho. Michanganyiko ya mdomo na sindano iliondolewa nchini Marekani mwaka wa 2006 kutokana na madhara ya sukari ya juu au ya chini katika damu.

## Marejeo 
Jamii:madawa
Jane Grigson

**Jane Grigson** (Gloucester, Uingereza. 13 Machi 1928 – 12 Machi 1990) alikuwa mwandishi maarufu wa vitabu vya mapishi na chakula kutoka Uingereza. Grigson alijulikana kwa uandishi wake wenye ufahamu wa kina kuhusu chakula, historia yake, na utamaduni, pamoja na uwezo wake wa kuwasilisha mapishi kwa usahihi na urahisi.

Vitabu vyake kama *Charcuterie and French Pork Cookery* (1967) na *English Food* (1974) vilimpatia sifa kubwa na vilichangia kufufua upishi wa jadi wa Uingereza. Alifariki kutokana na saratani, lakini urithi wake katika ulimwengu wa chakula unaendelea kuishi kupitia vitabu vyake na ushawishi wake kwa wapishi wengi.

## Vyanzo 
### Vitabu vilivyotajwa na Jane Grigson 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Vitabu vingine vilivyotajwa 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1928
Jamii:Waliofariki 1990
Jamii:Waandishi wa Uingereza
Jamii:Wanawake wa Uingereza
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Wintjiya Napaltjarri

**Wintjiya Napaltjarri** (Australia, takriban mwaka 1923 – 2021) alikuwa msanii maarufu wa uchoraji wa jamii ya Warlpiri, ambayo ni sehemu ya watu wa asili wa Australia (Aborigines). Alizaliwa karibu na eneo la Mount Liebig, Kaskazini mwa Australia. Alianza kazi yake ya sanaa miaka ya 1990 akiwa na umri mkubwa, akichora sanaa za jadi za jamii yake zenye kuonyesha hadithi na mila za kale kupitia michoro ya "dot painting" (michoro ya nukta).

Sanaa ya Wintjiya Napaltjarri ilionyesha mifumo ya asili, hadithi za mila, na maisha ya jamii yake, na ilipata sifa kubwa katika maonyesho ya kitaifa na kimataifa. Kazi zake zimekuwa sehemu ya makusanyo ya sanaa katika majumba ya makumbusho na nyumba za sanaa maarufu ulimwenguni.

## Makusanyo 
* *Art Gallery of New South Wales*
* *Artbank*
* *Museum and Art Gallery of the Northern Territory*
* *National Gallery of Australia*
* *National Gallery of Victoria*
* *Supreme Court of the Northern Territory*
* *Kluge-Ruhe Aboriginal Art Collection*, *University of Virginia*

## Tuzo 
* 2007 – Mshiriki wa mwisho (finalist), Tuzo ya 24 ya Sanaa ya Wenye Asili wa Aboriginal & Torres Strait Islander.
* 2008 – Mshiriki wa mwisho (finalist), Tuzo ya 25 ya Sanaa ya Wenye Asili wa Aboriginal & Torres Strait Islander

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1923
Jamii:Waliofariki 2021
Jamii:Wachoraji wa Australia
Jamii:Wanawake wa Australia
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro