open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Andrea R Canaan

**Andrea R Canaan** (alizaliwa 1950) ni mtetezi wa haki za wanawake mwandishi, mzungumzaji, mratibu wa jumuiya, mshairi na mwanaharakati.

## Maisha ya awali na elimu
Canaan alizaliwa New Orleans, Louisiana mwaka 1950. Alilelewa kama mwanaharakati wa karibu na jumuiya ya kiroho.. Akiwa na umri wa miaka kumi na miwili, Kanaani alibakwa na mhudumu wa Kimethodisti ambapo pia alikabiliwa na dhuluma kutoka kwa mshauri wa kike wa kambi ya kanisa. 

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1950
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Jamii:Waandishi wa Marekani
Tina Campt

thumb|180px|right|Tina Campt

**Tina Campt** ni Owen F. Walker profesa wa binadamu na utamaduni wa kisasa na vyombo vya habari katika Chuo kikuu cha Brown. 

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Marekani
Margaret W. Campbell

**Margaret W. Campbell** (Januari 16, 1827 - Novemba 5, 1908) alikuwa mtetezi wa haki za wanawake wa nchini Marekani

## Maisha ya binafsi
Campbell alizaliwa huko Maine, Januari 16, 1827. Alisoma shule za wilayani huko. Mnamo 1857, akiishi Linn County wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe vya Marekani, alishiriki katika mashirika ya misaada ya wanajeshi.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1827
Jamii:Waliofariki 1908
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Stephanie Camp

**Stephanie M. Camp** (Machi 27, 1968 – Aprili 2, 2014) alikuwa mwanahistoria wa utetezi wa haki za wanawake wa nchini Marekani. Kitabu chake, cha *Closer to Freedom: Enslaved Women and Everyday Resistance in the Plantation South* (2004), kilisababisha uelewa mpya wa jinsi watumwa wa kike walipinga utumwa wao katika miaka ya 1800.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1968
Jamii:Waliofariki 2014
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Jamii:Wanahistoria wa Marekani
Casey Calvert

[thumb|180px|right|Calvert mnamo mwaka 2015 kwenye tuzo za [XRCO Awards huko Hollywood]]

**Casey Calvert** ni mwigizaji wa filamu za  ponografia na mwongozaji wa filamu. Alichagua jina lake la jukwaani baada ya mmoja wa maprofesa wake wa chuo kikuu anae julikana kwa jina la Clay Calvert.

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
William R. Callahan (padri)

**William Reed "Bill" Callahan** (Septemba 5, 1931; Julai 5, 2010) alikuwa Mmarekani muumini wa Kanisa Katoliki ambaye harakati zake zilitaka mabadiliko kuhusu mafundisho ya Kanisa hilo juu ya kuwekwa wakfu kwa wanawake. Kwa ajili hiyo aliondolewa katika shirika la Wajesuiti na upadri.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1931
Jamii:Waliofariki 2010
Jamii:Mapadri
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Catherine Callaghan

**Catherine "Cathy" Callaghan** (Oktoba 31, 1931 - Machi 16, 2019) alikuwa Profesa mstaafu katika idara ya Isimu katika Chuo kikuu cha jimbo la Ohio huko Columbus,

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1931
Jamii:Waliofariki 2019
Jamii:Wanawake wa Marekani
Toni Carabillo

thumb|180px|right|Jessie Ashley

**Toni Carabillo** (1926-1997) alikuwa mwanaharakati wa haki za wanawake, mbunifu wa picha, na mwanahistoria wa nchini Marekani.

## Wasifu
Toni Carabillo alizaliwa huko Virginia Ann Carabillo mnamo Machi 26, 1926 Alihitimu kutoka Chuo cha Middlebury mnamo mwaka 1948 na kupata MA kutoka Chuo kikuu cha Columbia mnamo 1949.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1926
Jamii:Waliofariki 1997
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Jamii:Wanahistoria wa Marekani
Vladimir Vernadsky

thumb|180px|right|Volodymyr Ivanovych Vernadsky
**Volodymyr Ivanovych Vernadsky** (alizaliwa 12 Machi 1863 - 6 Januari 1945) alikuwa mwanakemia wa Urusi, na mwanakemia wa madini na mwanajiolojia wa Soviet ambaye anachukuliwa kuwa mmoja wa waanzilishi wa *geochemistry*, *biogeochemistry*, na *radiogeology*. Pia anajulikana kama mwanzilishi wa Chuo cha Sayansi huko Ukraina (kwasasa kinajulikana kama *Chuo Kikuu cha Taifa cha Sayansi cha Ukraina*). Amejulikana sana kwa kitabu chake cha 1926 *The Biosphere*. Ambapo alifanya kazi ya kueneza neno la *Eduard Suess* la 1885 kuwa *maisha ni nguvu ya jiolojia inayoiunda dunia.*  Mwaka wa 1943, alipokea Tuzo ya *Stalin*.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1863
Jamii:Waliofariki 1945
Jamii:wanakemia wa Urusi
Anna Yaroslavna

thumb|180px|right|Anne wa Kiev
**Anna Yaroslavna** (alizaliwa 1030 - alifariki 1075) alikuwa malkia wa Ufaransa mnamo mwaka 1051 baada ya kuolewa na Mfalme Henry I. Baada ya kifo cha Henry mwaka wa 1060.  alitawala kwa mabavu wakati wa utawala wa mtoto wao Philip wa Kwanza.  Ndoa yake ilikumbwa na mabishano yaliyoanzishwa na *Count Ralph IV *wa Valois. Anna alianzisha *abbay  of St. Vincent* huko *Senlis*.

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1030
Jamii:Waliofariki 1075
Jamii:Cheo
Jamii:Jinsia
Dmytro Zajciw

**Dmytro Zajciw** (17 Februari 1897 - Desemba 1976) alikuwa mwanaakiolojia kutoka Ukraina na Brazil, mashuhuri kwa ukusanyaji  na kwa ugunduzi wake mwingi wa wadudu. Alizaliwa huko Velyka Mykhailivka, Ukraina, na alikufa huko Rio de Janeiro, Brazil. Alikuwa mwandishi wa kizazi kipya na uchunguzi wa aina mbili za wadudu kama Longhorn wenye neotropiki (Coleoptera Cerambycidae), mwaka 1957, Mchango wa kujifunza wadudu wa *Longhorn* wa Rio de Janeiro wa (Coleoptera Cerambycidae), 1958, ulimfanya awe wa kwanza kuelezea *genera Adesmoides*  na *Pseudogrammopsis*, pamoja na spishi *Beraba angusticollis* na *Mionochroma surosum*, na wengine wengi.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1897
Jamii:Waliofariki 1976
Jamii:Wanaakiolojia
Konstantin Popovich

**Konstantin Fedorovich Povich** (1924 - 2010) alikuwa mwanafasihi kutoka Ukraina na Moldova, mwandishi, msemaji, mtangazaji,  Profesa (1988), Tabibu wa Chuo cha Sayansi cha Moldova (1995), mwanachama wa Umoja wa Waandishi wa Ukraina na Moldova, na Mwanasayansi Mashuhuri wa Moldova (1984).

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1924
Jamii:Waliofariki 2010
Jamii:Wanasayansi wa Ukraine
Jamii:wanasayansi wa Moldova
Marinel Sumook Ubaldo

**Marinel Sumook Ubaldo** ni mwanaharakati wa hali ya hewa kutoka Ufilipino ambaye alisaidia kuandaa mgomo wa kwanza wa hali ya hewa kwa vijana nchini mwake. Alitoa ushahidi kama shahidi wa upande wa jumuiya wa Tume ya haki za Kibinadamu ya Ufilipino kama sehemu ya uchunguzi wao kuhusu uwajibikaji wa shirika na kama athari za mabadiliko ya hali ya hewa zinaweza kuchukuliwa kama ukiukaji wa haki za binadamu za Wafilipino. 
alt=|thumb|332x332px| Athari za Kimbunga Haiyan, Ufilipino (2013)
Ubaldo (alizaliwa 1997)  Manila nchini Ufilipino. Baba yake ni mvuvi. 

Kabla ya mwaka 2013, Ubaldo alikuwa kiongozi wa vijana wa Plan International, shirika ambalo linalenga kukuza haki za watoto na wanawake. Katika jukumu hili, Ubaldo anasema kwamba alielimisha vikundi vya wenyeji juu ya sababu za ongezeko la joto duniani. 

Mnamo Novemba 2013, Kimbunga Haiyan kilileta upepo wa hadi kilomita 275 kwa saa (170 mph) na mawimbi ya hadi 15m (45ft), na hasa kuathiri maeneo ya chini ya Ufilipino.  Zaidi ya watu 6,000 walifariki katika janga hilo na 28,000 kujeruhiwa.  Wanasayansi wamesema kuwa matukio ya hali ya hewa kali kama vile kimbunga  yanazidishwa au yanatokea kwa kuongezeka kwa halijoto duniani.  Baada ya kujionea athari za Kimbunga Haiyan, Ubaldo aliendelea na harakati zake za hali ya hewa, akishawishi serikali kuhusu masuala ya mabadiliko ya hali ya hewa. 

Mnamo mwaka wa 2015, Ubaldo alizungumza kwenye Mkutano wa Hali ya Hewa wa Umoja wa Mataifa (UM) ambapo alisema **"** tafadhali tufikirie, fikiria juu ya vizazi vijavyo ambavyo vitateseka kwa sababu haukufanya maamuzi kwa wakati." Ubaldo amesema kuwa kupambana na mabadiliko ya hali ya hewa ndio 'lengo la maisha yangu'. 

## Viungo vya nje 
* https://plan-uk.org/
* https://www.amnesty.org/en/get-involved/take-action/w4r-2019-philippines-marinel-ubaldo/ 

## Marejeleo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1997
Jamii:Ufilipino
Jamii:Watu wa Ufilipino
Mykola Radeĭko

**Mykola Radeĭko** (alizaliwa Oktoba 2, 1920, huko Yavoriv, Mji wa Lviv — alifariki mwaka 2005, huko Oslo, Norway) alikuwa ni daktari na mmoja wa viongozi wa Jeshi la Waasi la Ukraina katika Mkoa wa Lemko.

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1920
Jamii:Waliofariki 2005
Vasiliy Tairov

thumb|180px|right|Vasiliy Egorovich Tairov
**Vasiliy Egorovich Tairov** (au **Vasyl** au **Vasil**; 1859 - 1938) alikuwa mwanakemia na mwanasayansi kutoka nchi ya Urusi na Armenia. Baada ya kujifunza kutengeneza divai nchini Ufaransa, yeye na binamu yake Nerses Tairan walifungua kiwanda cha kwanza cha *brandy* huko Armenia. Tairov alianzisha *Winemaking Bulletin*, jarida huko Ukraina mwaka 1892. Mwaka 1905 alianzisha chama chake kiitwacho *V.Ye*. Taasisi yake ya *Viticulture na winemaking*. Ilikuwa ya kwanza ya kisayansi ya Odessa.  

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1859
Jamii:Waliofariki 1938
Jamii:Wanasayansi wa Armenia
Jamii:wanakemia wa Urusi
Paisius Velichkovsky

thumb|180px|right|Mt. Paisius alivyochorwa.
**Paisius Velichkovsky** au **Wieliczkowski** (20 Desemba 1722 - 15 Novemba 1794) alikuwa mtawa na mwanateolojia wa Kanisa la Kiorthodoksi ambaye alisaidia kueneza dhana ya kiroho kwa ulimwengu wa Kislavoni. Yeye ni mtu muhimu sana katika historia ya Kanisa hilo.

Anaheshimiwa na Waorthodoksi kama mtakatifu tangu alipotangazwa hivyo miaka 1982 na 1988.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 15 Novemba.

## Maisha
Velichkovsky alizaliwa tarehe 20 Desemba 1722, katika Poltava, ambapo baba yake, *Ivan*, alikuwa padri katika Kanisa kuu la jiji. Yeye alikuwa mtoto wa mwisho kati ya watoto kumi na mbili katika familia yao. Babu yake *Ivan Velichkovsky* alikuwa mshairi.

Mnamo mwaka 1735, alipelekwa kusoma katika Chuo cha Theolojia cha Kiev. Mnamo mwaka 1741, akawa mtawa akichukua jina la "Platon". Hata hivyo, nyumba ya watawa hiyo ilifungwa mara moja, kwa sababu ya machafuko ya kisiasa yaliyokuwepo wakati huo. Velichkovsky aliingia katika kanisa la *Pechersky Lavra* huko Kiev. Akiwa huko, alishawishiwa na mtawa *Ignatii*, ambaye alimweleza juu ya bidii yake ya *hesychastic* aliyoipata katika makao ya watawa ya *Rumania*. Katika kwaresima ya mwaka wa 1743, Platon alisafiri hadi kwenye maeneo ya kinamasi ya *Dălhăuţi, Trăisteni, na Sketes ya Carnul*. Jamii mbili za kwanza za Moldavia zilikuwa chini ya uongozi wa kiroho wa *Basil* wa *Poiana Mărului*, ambaye alikuwa mtu muhimu katika maisha ya kiroho ya *Platon* na kumfundisha kuhusu Sala ya moyo. Mji wake mkuu ni Wallach. Wote walifuata maadhimisho ya *Athonite hesychast*.

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1722
Jamii:Waliofariki 1794
Jamii:wamonaki
Jamii:wanateolojia wa Ukraine
Jamii:Watakatifu wa Ukraine
Jamii:watakatifu wa Romania
Leon Dmochowski

**Leon Dmochowski** (1 Julai 1909, Ternopil - 26 Agosti 1981, Mexico) alikuwa mtafiti na Profesa wa virusi vya kansa kutoka nchini Marekani. Baada ya kugunduliwa kwa hadubini,alikua wa kwanza kugundua asili ya virusi vya uvimbe wa saratani.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1909
Jamii:Waliofariki 1981
Jamii:Wanabiolojia wa Marekani
Entisar Elsaeed

**Entisar Elsaeed** (pia hutamkwa **Entessar El-Saeed**, **Intisar al-Saeed**  ni mwanaharakati wa haki za wanawake wa Misri na mwanzilishi na mkurugenzi wa wakfu wa Cairo wa maendeleo na sheria. Wakfu wake na dhamira yake kimsingi inalenga kuzuia ukeketaji, kusaidia waathiriwa wa unyanyasaji wa nyumbani, na kutoa elimu ya ngono.

## Uanaharakati 
### Janga la COVID-19 
Kuja kwa janga la COVID-19 nchini Misri, Elsaeed na taasisi yake walilenga katika kuongeza unyanyasaji wa nyumbani unaofanywa kwa wanawake wengi. 

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Misri
Jamii:Wanaharakati wa Misri
Ali, Amin Deddy Mohamed

**Ali, Amin Deddy Mohamed** ni mwanasiasa nchini Kenya na mwanachama wa chama cha jubilee [JP]. Mwaka wa 2017 alichaguliwa kama mbunge wa taifa la Kenya kwa kushinda eneo mbunge la Laikipia kwenye kaunti ya Laikipia

## Marejeo
Shakeel Ahmed Shabbir Ahmed

**Shakeel Ahmed Shabbir Ahmed** ni mwanasiasa nchini Kenya na mwanachama wa chama cha chungwa (ODM). Alichaguliwa kuwakilisha eneo bunge la Kisumu mjini kwa kushinda uchaguzi wa 2007 kwenye kaunti ya Kisumu hadi leo.

## Marejeo
Tishiko King

**Tishiko King** anatoka Kisiwa cha Yorke kwenye visiwa vya Torres Strait vya Australia . Yeye ni mkurugenzi wa kampeni ya  Seed Indigenous Youth Climate Network na alishiriki 2021 United Nations Climate Change Conference (COP26) huko Glasgow, ambapo pia aliwakilisha shirika la kisiwa cha Torres Strait, Our Islands Our Home.  

## Maisha binafsi 
King, Mwenyeji wa Australia, ni mwanamke wa Kulkalaig kutoka Kisiwa cha Masig (Kisiwa cha Yorke) na ana muunganiko wa kifamilia kati ya Kisiwa cha Badu na Mlango -Bahari wa Torres. Aliondoka nyumbani kwao na kwenda kusoma shule ya bweni akiwa na umri mdogo na alikulia kwenye mji wa watu wanaojuhusisha na migodi. Aliona athari za uchimbaji madini kwa wamiliki wa jadi. Baada ya mwaka mmoja wa masomo ya shahada ya kwanza, aliacha chuo kikuu na kufanya kazi kwenye kituo cha  Kisiwa cha Moreton, kaskazini mashariki mwa Brisbane, ambapo aliimarisha upendo wake wa bahari. Uamuzi wake wa kutafuta kazi kama mwanabiolojia wa baharini ulichangiwa zaidi na Kimbunga Hamish mnamo 2009 ambacho kilisababisha uharibifu wa meli ya MV Pacific Adventurer, na kusababisha kumwagika kwa mafuta na makontena ya nitrati ya ammoniamu kwenye Bahari ya Coral, ambayo ilisombwa na pwani kwenye Kisiwa cha Moreton na maeneo ya jirani. King alikuwa sehemu ya wafanyakazi wa kusafisha kwenye Kisiwa cha Moreton, na kulimwezesha kujionea uharibifu uliosababishwa kwenye ukanda wa pwani na kwa viumbe vya baharini.  

## Marejeleo 
## Kiungo cha nje 
* King alihojiwa katika COP26
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Australia
Yuriy Drohobych

thumb|180px|right|Yuriy Drohobych mwaka 1494
**Yuriy Drohobych** or **Yuriy Kotermak** (alizaliwa 1450, Drohobych -  alifariki 4 Februari 1494, Kraków) alikuwa mwanafalsafa wa huko Ruthenian, Mnajimu, mwandishi, daktari, Raisi wa Chuo Kikuu cha Bologna, na profesa wa *Kraków Academy*, na ni mchapishaji wa kwanza kwenye Kanisa la Slavonic . Yeye ndiye mwandishi wa kitabu cha *Iudicium Pronosticon Anni 1483 Currentis .*.

## Wasifu
Yuriy Drohobych alizaliwa katika mji wa Drohobych huko Red Ruthenia, au Rubra (leo ni Magharibi mwa Ukraina), kwa mtengenezaji wa chumvi Michael-Donat. Alipata elimu yake ya msingi katika shule ya ''St. George's Church* na kisha alisoma *lyceum'' huko Lviv au Leopolis, huko Ukrainia
## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1450
Jamii:Waliofariki 1494
Jamii:Wanafalsafa
Jamii:Waandishi
Hindou Oumarou Ibrahim

alt=Hindou Oumarou Ibrahim|thumb|Hindou Oumarou Ibrahim
**Hindou Oumarou Ibrahim** ni mwanaharakati wa mazingira wa Chad na mwanajiografia. Yeye ni Mratibu wa chama cha wanawake wa Peul na Watu Wanaojiendesha Chad (AFPAT) na aliwahi kuwa mkurugenzi mwenza wa banda la Mpango wa Watu wa Kiasili kutoka COP21, COP22 na COP23 .

## Uanaharakati na utetezi 
Ibrahim ni mwanaharakati wa mazingira anayefanya kazi kwa niaba ya watu wake, Mbororo nchini Chad .  Alisoma kwenye mji mkuu wa Chad wa N'Djamena na alitumia likizo yake na watu asilia wa Mbororo, ambao ni wakulima wa kuhamahama, na kuchunga ng'ombe.   Shirika lilipata leseni yake ya uendeshaji mwaka 2005 na tangu wakati huo limeshiriki kwenye mazungumzo ya Kimataifa kuhusu hali ya hewa, maendeleo endelevu, na ulinzi wa mazingira. 

## Marejeleo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1984
Jamii:Wanawake wa Chad
Miriam Rodríguez Martínez

**Miriam Elizabeth Rodríguez Martínez** (5 Februari 1960 - 10 Mei 2017) alikuwa mwanaharakati wa haki za binadamu wa Mexico . Alikua mmoja wa "Wazazi Waliopoteza Watoto baada ya binti yake kutekwa nyara na kuuawa. Miriam aliuawa na watu wenye silaha waliovamia nyumba yake tarehe 10 Mei 2017.

## Maisha 
Miriam Elizabeth Rodríguez Martínez alizaliwa tarehe 5 Februari 1960 huko San Fernando jimbo la Mexico la Tamaulipas .  Binti yake, Karen Alejandra Salinas Rodríguez, alitoweka mwaka wa 2012.  Mabaki ya Karen hatimaye yaligunduliwa mwaka 2014.  Rodríguez aliwafuata wauaji wa binti yake kwa miaka mingi. Baadhi ya wanaume waliokamatwa kwa kesi ya bintiye wametoroka gerezani baada ya kukamatwa.  

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1967
Jamii:Waliofariki 2017
Jamii:Wanawake wa Mexiko
Jamii:Articles with hCards
Naziha al-Dulaimi

**Naziha Jawdet Ashgah al-Dulaimi** ( 1923 - 9 Oktoba 2007) alikuwa mwanzilishi wa mwanzo wa vuguvugu la kutetea haki za wanawake wa Iraq . Alikuwa mwanzilishi mwenza na raisi wa kwanza wa *Iraqi Women League*,  waziri mwanamke wa kwanza kwenye historia ya kisasa ya Iraq, na waziri wa kwanza wa baraza la mawaziri mwanamke kwenye ulimwengu wa Kiarabu. 

## Wasifu 
Al-Dulaimi, ambaye babu yake aliondoka al-Mahmudia (kati ya Baghdad na Babeli), alizaliwa huko Baghdad, ambapo familia yake ilikuwa na makazi mwishoni mwa karne ya 19. Alisomea udaktari katika Chuo cha Kifalme cha tiba (baadaye kiliunganishwa na Chuo Kikuu cha Baghdad ).  Alikuwa mmoja wa wanafunzi wachache wa kike katika Chuo cha Matibabu. Wakati huo alijiunga na "Jumuiya ya Wanawake ya Kupambana na Ufashisti na Unazi" na alihusika kikamilifu kwenye kazi iyo. Baadaye, wakati jumuiya ilibadilisha jina lake kuwa "Chama cha Wanawake wa Iraqi," akawa mwanachama wa kamati yake ya utendaji.

## Marejeleo 
Jamii:Waliofariki 2007
Jamii:Waliozaliwa 1923
Josefa Francisco

**Josefa "Gigi" Francisco** (1954 - 22 Julai 2015)  alikuwa mtetezi wa usawa wa kijinsia, haki ya kijamii, na haki za wanawake kutoka Ufilipino .  Alichangia programu nyingi za kupunguza unyanyasaji wa usawa na kufanya utafiti juu ya vipengele vingi vya usawa kwa wanawake. Gigi alifanya kazi kwa karibu na Umoja wa Mataifa katika miradi mbalimbali. 

## Kazi 
Kupitia ufundishaji na uandishi wake, alianzisha uzoefu wa kiufundi, maono na harakati za kijamii kwa kizazi kipya. Aliwahi kuwa mwanachama wa *ISIS International* kuanzia mwaka 1998 hadi 2002. Shirika linafanya kazi juu ya haki za wanawake Kimataifa.  Baadaye, alijiunga na taasisi ya Wanawake na Jinsia (WAGI) kama mkurugenzi mtendaji wa shirika. Shirika hilo limekuwa likifanya kozi mbalimbali za mtandaoni kuhusu haki za wanawake.  Alikuwa mwanachama wa Shirika la Mibadala ya maendeleo kwa Wanawake katika Enzi Mpya, iliyofupishwa kama DAWN. Shirika hilo linafanya kazi ya kueneza sauti na mitazamo ya wanawake kutoka kanda ya kusini duniani kote. Alihudumu kama mratibu wa kimataifa wa shirika. Umoja wa Mataifa na DAWN zilifanya kazi pamoja katika eneo la Asia-Pasifiki chini ya uongozi wa Gigi. 

Alifanya kazi kama mkuu wa idara ya Mafunzo ya Kimataifa katika Chuo cha Miriam, akifanya kazi ya kukuza uongozi wa wanawake.  Alifanya utafiti muhimu kuhusu umaskini, jinsia, maendeleo na harakati za utetezi wa haki za wanawake.  

## Marejeleo 
Jamii:Waliozaliwa 1954
Jamii:Waliofariki 2015
Gaspara Stampa

alt=Picha ya Gaspara Stampa, 1738, na Daniel Antonio Bertoli/Felicitas Sartori. Mkusanyiko wa Chapa ya Achille Bertarelli, Castello Sforzesco, Milan.|thumb|Picha ya Gaspara Stampa, 1738, na Daniel Antonio Bertoli/Felicitas Sartori. Mkusanyiko wa Chapa ya Achille Bertarelli, Castello Sforzesco, Milan.
**Gaspara Stampa** (1523- 23 Aprili 1554) alikuwa mtunzi wa mashairi wa Italia. 

Anajulikana kama mshairi maarufu katika Renaissance ya Italia, na anajulikana na wengi kama mshairi mwanamke mkubwa zaidi wa nchini Italia.

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1523
Jamii:Waliofariki 1554
Jamii:Washairi wa Italia
Jamii:Wanawake wa Italia
Maddalena Casulana

.]]
**Maddalena Casulana** (1544- 1590) alikuwa mtunzi wa muziki wa Italia, mpiga gitaa na mwimbaji wakati wa Renaissance. 

Maddalena ni mtunzi wa kike wa kwanza kuwa na kitabu cha miziki yake kilichochapishwa na kuhifadhiwa kama kumbukumbu ya muziki wa magharibi. 

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1544
Jamii:Waliofariki 1590
Jamii:Wanamuziki wa Italia
Jamii:Wanawake wa Italia
Aba (Nigeria)

'''''' ni mji wa jimbo la Abia nchini Nigeria.
alt=Mtazamo wa asili. Aba, Nigeria|thumb|Mtazamo wa asili. Aba, Nigeria
Mwaka 2022 umekadiriwa kuwa na wakazi 897,560.

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Nigeria

## Marejeo
Jamii:Jimbo la Abia
Ogbomosho

'''''' ni mji wa jimbo la Oyo, kusini-magharibi mwa Nigeria.
alt=Barabara ya Ajoro, Ogbomosho|thumb|Barabara ya Ajoro, Ogbomosho
Mwaka 2020 umekadiriwa kuwa na wakazi 551,474.

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Nigeria

## Marejeo
Jamii:Jimbo la Oyo
Jos

alt=Maporomoko ya maji, Jos|thumb|Maporomoko ya maji, Jos
'''''' ni mji wa jimbo la Plateau nchini Nigeria.

Mwaka 2022 umekadiriwa kuwa na wakazi 816,824.

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Nigeria

## Marejeo
Jamii:Jimbo la Plateau
Ile-Ife

alt=Chuo cha Sayansi ya Afya, Chuo Kikuu cha Obafemi Awolowo, Ile-Ife, Jimbo la Osun, Nigeria|thumb|Chuo cha Sayansi ya Afya, Chuo Kikuu cha Obafemi Awolowo, Ile-Ife, Jimbo la Osun, Nigeria
'''''' ni mji wa jimbo la Osun nchini Nigeria.

Mwaka 2006 umekadiriwa kuwa na wakazi 509,035.

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Nigeria

## Marejeo
Jamii:Jimbo la Osun
Iseyin

alt=Goro ni eneo lililopo Iseyin katika jimbo la Oyo Nigeria|thumb|Goro ni eneo lililopo Iseyin katika jimbo la Oyo Nigeria
'''''' ni mji wa jimbo la Oyo nchini Nigeria.

Mwaka 2011 umekadiriwa kuwa na wakazi 302,990.

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Nigeria

## Marejeo
Jamii:Jimbo la Oyo
Ikorodu

alt=mandhari ya jiji la ikorodu, iliyochukuliwa ikorodu asubuhi ikionyesha sanamu ya Ikorodu OGA na shughuli za kila siku za wananchi.|thumb|mandhari ya jiji la ikorodu, iliyochukuliwa ikorodu asubuhi ikionyesha sanamu ya Ikorodu OGA na shughuli za kila siku za wananchi.
'''''' ni mji wa jimbo la Lagos nchini Nigeria.

#### Mwaka 2022 umekadiriwa kuwa na wakazi 535,619. 
## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Nigeria

## Marejeo
Jamii:Jimbo la Lagos
Ede

alt=Chuo Kikuu cha Redeemers mjini Ede, Nigeria.|thumb|Chuo Kikuu cha Redeemers mjini Ede, Nigeria.
'''''' ni mji wa jimbo la Osun, kusini-magharibi mwa Nigeria.

Mwaka 2012 umekadiriwa kuwa na wakazi 73:551.

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Nigeria

## Marejeo
Jamii:Jimbo la Osun
Ilesa

alt=Mwamba wa Kale katika jimbo la Erinmo Ilesa OSun|thumb|Mwamba wa Kale katika jimbo la Erinmo Ilesa OSun
'''''' ni mji wa jimbo la Osun, kusini-magharibi mwa Nigeria.

Mwaka 2022 umekadiriwa kuwa na wakazi 277,904.

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Nigeria

## Marejeo
Jamii:Jimbo la Osun
María Paulina Pérez

**María Paulina Pérez García** (amezaliwa 10 Januari 1996) ni mcheza tenisi wa Kolombia.

Tarehe 3 Novemba 2014, alishika nafasi ya 594 katika viwango vya wachezaji wawili.

Pérez alicheza mechi yake ya kwanza WTA Tour katika 2013 Copa Colsanitas, akishirikiana na dadake Paula Andrea Pérez katika 2013 Copa Colsanitas. Pacha hao walipoteza mechi yao ya raundi ya kwanza dhidi ya Alizé Cornet na Pauline Parmentier . 

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1996
Jamii:Wachezaji wa Kolombia
Jamii:Wachezaji tenisi
Jamii:Wanawake wa Kolombia
Lucrezia Orsina Vizzana

**Lucrezia Orsina Vizzana** (Julai 1590 - 7 Mei 1662) alikuwa mwimbaji, mwandishi na mtunzi kutoka nchini Italia. Aliingia katika nyumba ya watawa ya *Camaldoli ya S Christina*. huko Bologna 1598. 

Alifundishwa uchoraji na shangazi yake, *Camilla Bombacci*.

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1590
Jamii:Waliofariki 1662
Jamii:Wamonaki
Jamii:Wabenedikto
Jamii:Wakamaldoli
Jamii:Waimbaji wa Italia
Jamii:Waandishi wa Italia
Jamii:Wanawake wa Italia
Maddalena Laura Sirmen

**Maddalena Sirmen** (9 Desemba 1745 - 18 Mei 1818) alikuwa mtunzi, mwimbaji na mpiga gitaa wa nchini Italia.

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1745
Jamii:Waliofariki 1818
Jamii:Wanawake wa Italia
Jamii:Wanamuziki wa Italia
Emily Wamusyi Ngii

thumbnail|right|200px|Emily Wamusyi Ngii

**Emily Wamusyi Ngii** (alizaliwa 13 Agosti 1986)  ni mwanariadha kutokea nchini Kenya.katika mashindano ya Afrika yaliyofanyika nchini Moroko katika mji wa Rabat aliibuka mshindi wa medali ya dhahabu katika mashindano ya kilomita 20 ya mbio za wanawake. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1986
Jamii:Arusha Women in Wiki
Jamii:Wanariadha wa Kenya
Jamii:Wanawake wa Kenya
Adriana Basile

**Adriana Basile** (Posillipo, Napoli, 1580 - Roma, 1640) alikuwa mtunzi na mwimbaji wa nchi ya Italia.

## Maisha
Kuanzia 1710, alifanya kazi katika ikulu ya akina Gonzaga huko Mantua. Washiriki wa familia yake pia walifanya kazi kwa mahakama, wakiwemo kaka zake, Giambattista Basile, mshairi, Lelio Basile, mtunzi, na dada zake, Margherita na Vittoria, ambao wote walikuwa waimbaji. Mumewe, Mutio Baroni, na watoto wake watatu, mwanawe Camillo, na binti zake wawili, Leonora Baroni na Caterina Baroni pia walikuwa kwenye mahakama. Leonora na Caterina wote walikuwa waimbaji waliofaulu kwa njia yao wenyewe. Claudio Monteverdi alitangaza kwamba Basile alikuwa mwimbaji mwenye kipawa zaidi kuliko Francesca Caccini, ambaye wakati huo alikuwa katika mahakama ya Medici. 

Duke Vincenzo Gonzaga alimtunuku Basile heshima katika Monferrato, na pia aliheshimiwa sana na wana wa Vincenzo Francesco IV Gonzaga, Duke wa Mantua na Ferdinando Gonzaga, Duke wa Mantua. Akiwa bado anafanya kazi katika mahakama ya Mantuan, alisafiri hadi Florence, Roma, Naples, na Modena. Alitumbuiza katika ''Licori, ovvero L'incanto d'amore* ya Alessandro Guarini. Mnamo 1626 alistaafu kutoka kwa huduma ya Gonzagas, na kuhamia Naples na baadaye Roma.

Hakuna muziki wa Basile uliosalia, lakini anajulikana kuwa aliboresha ushairi, pamoja na katika shindano na Caccini mnamo Novemba 1623. Watunzi kadhaa wameacha sifa za muziki kwa heshima yake, wakati mkusanyiko wa nyimbo za ushairi, "Il teatro delle glorie. ", ilichapishwa kwa mara ya kwanza huko Venice mnamo 1623 na kisha, katika hali iliyopanuliwa, huko Naples mnamo 1628.
Imependekezwa kuwa mchoro wa Antiveduto Gramatica wa Santa Cecilia akiwa na malaika wawili wa muziki unaonyesha kinubi cha Adriana. Kinubi kimepambwa kwa koti la mikono na *kuvutia'' la familia ya Gonzaga, na nembo ya Adriana mwenyewe.

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1580
Jamii:waliofariki 1640
Jamii:Wanawake wa Italia
Jamii:Wanamuziki wa Italia
Efon Alaaye

alt=Kibao cha karibu cha Efon-Alaye, jimbo la Ekiti|thumb|Kibao cha karibu cha Efon-Alaye, jimbo la Ekiti
'''''' ni mji wa jimbo la Ekiti, nchini Nigeria.

Mwaka 2022 umekadiriwa kuwa na wakazi 279,139.

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Nigeria

## Marejeo
Jamii:Jimbo la Ekiti
Maria Teresa Agnesi Pinottini

**Maria Teresa Agnesi Pinottini** (17 Oktoba 1720 - 19 Januari 1795) alikuwa mtunzi wa nchini Italia. Japokuwa alikuwa maarufu sana kwa utunzi wake, alikuwa pia mpiga kinanda na mwimbaji shupavu.

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1720
Jamii:Waliofariki 1795
Jamii:Wanamuziki wa Italia
Owo

alt=Sanamu, Owo, Jimbo la Ondo2|thumb|Sanamu, Owo, Jimbo la Ondo2
'''''' ni mji wa jimbo la Ondo, nchini Nigeria.

Mwaka 2022 umekadiriwa kuwa na wakazi 276,574.

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Nigeria

## Marejeo
Jamii:Jimbo la Ondo
Deborah Acquah

**Deborah Acquah** ( 23 Mei 1996) ni mrukaji wa muda mrefu wa Ghana. Ameshiriki katika mashindano ya dunia, hivi karibuni zaidi kwenye Michezo ya Afrika ya 2019 huko Rabat, Morocco .    Yeye ndiye anayeshikilia rekodi za kuruka za ndani za muda mrefu na tatu za Ghana.

## Maisha ya awali na elimu 
Acquah alikuwa na elimu ya sekondari katika Shule ya Upili ya Fiaseman Senior. Alikuwa mwanafunzi wa Chuo cha Western Texas lakini kwa sasa ana elimu yake ya chuo kikuu katika Chuo Kikuu cha Texas A&M. 

## Kazi 
Mnamo Agosti 2019, alishindana katika Michezo ya Afrika ya 2019 huko Rabat na akashinda medali ya fedha kwa Ghana kwa kuruka mita 6.37 katika Rukia ndefu ya Wanawake.    Alishiriki pia Mashindano ya Kitengo cha 1 cha NCAA huko Austin, Texas na akashinda shaba katika kuruka kwa muda mrefu kwa wanawake. Mnamo Januari 2020, kuruka kwake kwa urefu wa futi 21 kwa inchi sita kulivunja rekodi ya shule ya miaka 22 kwa inchi nne kwenye Mwaliko wa Ted Nelson.  Februari 2020, alivunja rekodi ya kuruka mara tatu ya Texas A&M na kushinda nafasi ya kwanza kwenye Mwaliko wa Charlie Thomas. 

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Ghana
Jamii:Waliozaliwa 1996
Jamii:Arusha Women in Wiki
Jamii:Wachezaji wa Ghana
Grace Anigbata

**Grace Chinonyelum Anigbata** (alizaliwa 16 Septemba 1998) ni mwanariadha kutoka nchini Nigeria ambaye ni mtaalamu wa kuruka mara tatu. 

Alishiriki katika Michezo ya Afrika ya 2019 katika kuruka mara tatu na kushinda medali ya dhahabu. 

Mnamo mwaka 2016, Grace Anigbata alikuwa bingwa wa Nigeria wa kuruka juu akiwa na umri wa miaka 18, na kuruka kwa mita 1.70.

Mnamo 2018, alishinda hafla ya kuruka mara tatu ya ubingwa wa Afrika huko Asaba.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1998
Jamii:Arusha Women in Wiki
Jamii:Wanawake wa Nigeria
Jamii:Wanariadha wa Nigeria
Dorra Mahfoudhi

alt=Dorra Mahfoudhi mnamo 2015|thumb|Dorra Mahfoudhi mnamo 2015
**Dorra Mahfoudhi** (alizaliwa 7 Agosti 1993) ni mwanariadha wa Tunisia aliyebobea katika mashindano ya mbio za magari.  Alishinda medali kadhaa katika ngazi ya bara.

Dorra Mahfoudhi alikuwa bora zaidi katika hafla ya mita 4.31 nje (Rabat 2019) na mita 3.40 ndani ya nyumba (Bordeaux 2011).

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1993
Jamii:Arusha Women in Wiki
Jamii:Wanariadha wa Tunisia
Jamii:Wanawake wa Tunisia
Ikot Ekpene

alt=Ikot Ekpene, SE Nigeria, Soko la Ufundi mnamo Novemba 1981 ikionyesha kazi ya raffia na kuchora mbao.|thumb|Ikot Ekpene, SE Nigeria, Soko la Ufundi mnamo Novemba 1981 ikionyesha kazi ya raffia na kuchora mbao.
'''''' ni mji wa jimbo la Akwa Ibom nchini Nigeria.

Mwaka 2022 umekadiriwa kuwa na wakazi 254,806 .

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Nigeria

## Marejeo
Jamii:Jimbo la Akwa Ibom
Madi TV

**Madi TV**, wakati mwingine **Madi TV Africa**, ni chaneli ya televisheni ya kimataifa ya burudani ya familia iliyoanzishwa mwaka wa 2020 na Christophe Madihano wa Madi Pictures, yenye makao yake mjini Goma, mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Inatangaza kwa lugha ya Kiswahili kwenye Canal+ Africa inayopatikana kwa kaya milioni 252 katika nchi 34 za Afrika Kusini kwa Sahara.

Madi TV inatangaza kutoka makao makuu yake katika mji wa Goma mkoa wa Kivu Kaskazini mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, hadi Afrika inayozungumza Kifaransa kupitia Canal Africa na kwa ulimwengu wote kupitia Canal+ Overseas.

## Utambulisho wa kuona 
### Alama 
* Mnamo Septemba 30, 2021, nembo ya Madi TV itazinduliwa.

### Kauli mbiu 
* Tangu Septemba 30, 2021 : “ Burudani milele ! ".

### Viongozi 
* Mwenyekiti wa Bodi : Christophe Madihano, tangu 2020  .
* Mwenyekiti wa Bodi ya Usimamizi : Christian Madihano, tangu 2020.

## Programu 
Kituo hiki kinatoa vipindi vya televisheni vya Kiafrika na Kihindi kweye lughua la Kiswahili, filamu za Bongo Flava *zenye* asili ya Tanzania, burudani na vipindi vya uhalisia.

## Usambazaji 
Madi TV hutumia utiririshaji wa setilaiti na intaneti kusambaza programu zake kote ulimwenguni. Kituo hiki kinapatikana kwenye chaneli 38 katika nchi 22 za Afrika (Benin, Burkina Faso, Burundi, Cameroon, Jamhuri ya Kongo, Ivory Coast, Djibouti, Gabon, Ghana, Guinea-Bissau, Guinea Conakry, Guinea Equatorial, Mali, Mauritania, Niger, Nigeria, Jamhuri ya Afrika ya Kati, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Rwanda, Senegal, Chad, Togo) na duniani kote kwenye Canal+ International.

### Lugha za matangazo 
Kituo kinatangazwa kwa lugha moja pekee. Ndiyo idhaa pekee kwa Kiswahili katika Canal+.

## Marejeo 
## Kiungo cha nje 
* 
Jamii:Televisheni za Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:Madi Pictures
Jamii:Christophe Madihano
Shagamu

alt=Usafiri wa Barabarani huko Sagamu, Nigeria|thumb|Usafiri wa Barabarani huko Sagamu, Nigeria
'''''' ni mji wa jimbo la Ogun nchini Nigeria.

Mwaka 2022 umekadiriwa kuwa na wakazi 214,558.

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Nigeria

## Marejeo
Jamii:Jimbo la Ogun
Gboko

alt=Muonekano wa mbali wa kilima cha Mkar, kutoka Shule ya Sekondari ya Serikali (GSS), Mkar, Gboko, jimbo la Benue, Nigeria.|thumb|Muonekano wa mbali wa kilima cha Mkar, kutoka Shule ya Sekondari ya Serikali (GSS), Mkar, Gboko, jimbo la Benue, Nigeria.
'''''' ni mji wa jimbo la Benue, kusini mashariki mwa Nigeria.

Mwaka 2010 umekadiriwa kuwa na wakazi 480,000 hivi.

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Nigeria

## Marejeo
Jamii:Jimbo la Benue
Ugep

alt=Sehemu ya mji wa Ugep lililopo ndani ya jimbo la Cross River|thumb|Sehemu ya mji wa Ugep lililopo ndani ya jimbo la Cross River
'''''' ni mji wa jimbo la Cross River nchini Nigeria.

Mwaka 2022 umekadiriwa kuwa na wakazi 200,276.

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Nigeria

## Marejeo
Jamii:Jimbo la Cross River
Ise (Nigeria)

alt=Mtazamo wa mbele wa Ofisi ya Posta ya Ise|thumb|Mtazamo wa mbele wa Ofisi ya Posta ya Ise
'''''' ni mji wa jimbo la Ekiti nchini Nigeria.

Mwaka 2022 umekadiriwa kuwa na wakazi 190,063.

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Nigeria

## Marejeo
Jamii:Jimbo la Ekiti
Sonya Belousova

alt=Belousova akitumbuiza vipande vya piano na mshindi wa Tuzo ya Grammy Jorge Calandrelli kwenye Tuzo za Alama za Dhahabu za 2014|thumb|Belousova akitumbuiza vipande vya piano na mshindi wa Tuzo ya Grammy Jorge Calandrelli kwenye Tuzo za Alama za Dhahabu za 2014
**Sonya Belousova** ( 4 Februari, 1990) Mtunzi wa filamu, mpiga kinanda na msanii mwenye asili ya Urusi ambaye anaishi katika mji wa Los Angeles, California nchini Marekani. Belousova ni mshindi wa kimataifa wa utungaji katika mashindano ya piano.  Alitambuliwa kama *prodigy* akiwa mtoto, akiwa na umri wa miaka 13. Belousova alipata tuzo ya utungaji bora wa muziki.

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1990
Jamii:Wasanii wa Urusi
Jamii:Wanamuziki wa Urusi
Madelene Olivier Van Aardt

**Madelene Olivier Van Aardt** (14 Agosti 1896,Graaff-Reinet - 6 Julai 1982) alikuwa mtunzi wa nyimbo, mwalimu, na mpiga kinanda nchini Afrika ya Kusini..na *Ardmore & Beechwood Ltd*[3] na ulijumuishwa kwenye rekodi moja ya *LP ya (Columbia AE 612)*

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1896
Jamii:Waliofariki 1982
Jamii:Wanamuziki wa Afrika Kusini
Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini
Selena Rocky Malone

**Selena "Rocky" Malone** (alifariki 22 Mei 2017), alikuwa mwanaharakati wa LGBTQI wa Australia, aliyeishi Brisbane .   Alikuwa mratibu na meneja wa Open Doors Youth Service, na mmoja wa wanachama waanzilishi wa IndigiLez, shirika linalofanya kazi kusaidia LGBTQI Aboriginals na Torres Strait Islanders. Kwa uanaharakati wake wa LGBTQI, alipokea tuzo kadhaa, na alitajwa na Mahakama ya Juu ya Mahakama Kuu ya Queensland Jaji Michael Kirby kama sehemu muhimu ya vuguvugu la LGBTQI huko Queensland .

## Uharakati wa kisiasa 
Malone alianza ushiriki wake kwa sababu za Waaboriginal na LGBTI kama Afisa Uhusiano wa Waaboriginal na LGBTI ndani ya Huduma ya Polisi ya Queensland .  Alihusika kwenye sehemu mbalimbali za Jumuiya ya LGBTI ya Australia, ikijumuisha vikundi vya jamii kama vile PFLAG, Dykes on Bikes na LGBTI Health Alliance. Alikuwa mmoja wa wanachama waanzilishi wa IndigiLez, shirika linalofanya kazi kusaidia Waaboriginal waliojitenga na Torres Strait Islanders katika jumuiya ya LGBTI.  

Malone alisifiwa kwa uharakati wake kwa sababu za LGBTQI mara kadhaa.  Mnamo  mwaka 2016, Kwenye Mahakama ya Juu ya Queensland, Jaji wa zamani wa Mahakama Kuu Michael Kirby alitaja Malone hasa wakati wa kusifu kazi ya Huduma ya Kisheria ya LGBTI. 

## Maisha Binafsi 
Nje ya ushiriki wa kisiasa, Malone alikuwa mchezaji mahiri wa ligi ya raga, na aligombea timu za mikoa na jimbo, kabla ya kustaafu kutokana na jeraha kwenye goti lake. 

## Kifo 
Malone alifariki mnamo Mei 2017, baada ya ajali na pikipiki huko Rockhampton, Australia . 

## Marejeleo 
Jamii:Waliofariki 2017
Armande de Polignac

**Armande de Polignac**, ( 8 Januari 1876 - 29 Aprili 1962) alikuwa mtunzi nchini Ufaransa, ni mpwa wa mfalme *Edmond de Polignac* na ni binti wa mfalme *Winnaretta de Polignac*. Armande alijifunza na  *Eugène Gigout* , *Gabriel Fauré*, pamoja na Vincent d'Indy kwenye shule ya kibinafsi ya *Schola Cantorum*.Armande De Polignac alifunga ndoa na *Comte de Chabanne la Palice.*
## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1876
Jamii:Waliofariki 1962
Jamii:Wanamuziki wa Ufaransa
Jamii:Watu wa Ufaransa
Mabel Wheeler Daniels

**Mabel Wheeler Daniels** (Swampscott, Massachusetts, 27 Novemba 1878 - Boston, 10 Machi 1971) alikuwa mtunzi wa nyimbo, kiongozi wa kwaya, na mwalimu nchini Marekani. Alisoma Chuo cha *Radcliffe* akijifunza pamoja  na *George Whitefield Chadwick* kabla ya kusafiri kwenda  Munich huko Ujerumani kwa ajili ya kujifunza zaidi. Aliporudi Marekani akawa mkuu wa idara ya muziki katika *Chuo cha Simmons*, hadi mwaka 1918. Aliendelea kufanya kazi mpaka mwishoni mwa maisha yake, na alitunukiwa shahada za heshima na  Chuo Kikuu cha Boston na  Chuo Kikuu cha Tufts.

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1878
Jamii:Waliofariki 1971
Jamii:Wanamuziki wa Marekani
Jamii:Wanawake wa Marekani
Addie Anderson Wilson

**Addie Anderson Wilson** (17 Agosti, 1876 - Oktoba 8, 1966) alikuwa mtunzi wa nyimbo na mpiga kinanda. Alizaliwa  Lawrenceville, Alabama, na aliishi Alabama kwa muda mrefu. Alijifunza muziki akiwa pamoja na *Mary Carr Moore* na *M. Wilson*.Aliolewa na *William Sidney Wilson* mnamo Novemba 9, 1892, na akapata mtoto mmoja.
## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1876
Jamii:Waliofariki 1966
Jamii:Wanamuziki wa Marekani
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jean E. Williams

thumbnail|right|200px|Jean Elizabeth Williams
**Jean Elizabeth Williams** (Januari 20, 1876 ,Uingereza - Julai 1965) ni mtunzi wa nyimbo alizaliwa nchini  Uingereza, na akahamia Toronto, Canada. Baada ya kuhitimu  Shule ya *Royal Conservatory* ya Muziki na Chuo Kikuu cha Toronto, alirudi Uingereza na kusomea  masuala ya muziki.

Williams alibadili mbinu yake ya uandishi na kuanza kufundisha kisha akarudi katika Chuo Kikuu cha Toronto ili kufundisha kuimba na kupiga kinanda. Na baadaye alifundisha huko Cleveland, Ohio, St. Louis, Missouri, kabla ya kuhamia Portland, Oregon, 1932.
## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1876
Jamii:Waliofariki 1965
Jamii:Wanamuziki wa Marekani
Jamii:Wanawake wa Marekani
Teresa Clotilde del Riego

**Teresa Clotilde del Riego**, (7 Aprili 1876 - 23 Januari 1968) alikuwa mpiga kinanda, mwimbaji na mtunzi wa nyimbo. Asili yake ni Mhispania..
## Viungo vya Nje
Jamii:Waliozaliwa 1876
Jamii:Waliofariki 1968
Jamii:Wanamuziki wa Hispania
Jamii:Wanawake wa Hispania
Maria Verónica Reina

**Maria Verónica Reina** ( 15 Juni 1964 – 27 Oktoba 2017  ) alikuwa mwanasaikolojia wa elimu wa Argentina na mwanaharakati ambaye alifanya kampeni kimataifa kwa ajili ya haki za walemavu . Akiwakilisha Muungano wa Kimataifa wa Ulemavu na Maendeleo, alikuwa mchangiaji mkuu wa mazungumzo kuhusu Mkataba wa Umoja wa Mataifa wa Haki za Watu Wenye Ulemavu .  

## Maisha ya zamani 
Mzaliwa wa Argentina mnamo 15 Juni 1964, Maria Verónica Reina alikuwa mlemavu kutokana na ajali ya gari akiwa na umri wa miaka 17 alipokuwa mwaka  wa mwisho shuleni. Baada ya muda wa kulazwa hospitalini, hata hivyo aliweza kumaliza shule. Alitarajia kuwa mwalimu lakini alikataliwa kujiunga na masomo ya elimu kwa kuwa walemavu hawakuidhinishwa kufundisha nchini Argentina.  Alifanikiwa kushinda matatizo haya kwa kuchagua saikolojia ya elimu, na kuhitimu kutoka Universidad Católica de Santa Fe (Chuo Kikuu cha Kikatoliki cha Santa Fe) katika Elimu Maalum ya Muunganisho wa Shule. Aliendelea na kupata shahada ya uzamili katika Kujifunza na Kufundisha kwa Wazi na Masafa kutoka Chuo Kikuu cha Kitaifa cha Elimu ya Umbali cha Uhispania. 

## Kazi 
Reina aliendeleza uzoefu wa kufanya kazi katika taasisi mbalimbali, ikiwa ni pamoja na Taasisi ya Chuo Kikuu cha San Martin huko Rosario, Argentina; Shirika la Watu Wenye Ulemavu la Argentina, Cilsa; Kituo cha Urekebishaji wa Kimataifa, Chicago (1997);  Taasisi ya Utetezi wa Kimataifa wa Walemavu; Taasisi ya Ushirikiano wa Kimataifa na Maendeleo ; Taasisi ya Kimataifa ya Utetezi wa Walemavu; na Kituo cha Urekebishaji wa Kimataifa.  

Alihudumu kama mkurugenzi wa miradi ya kimataifa kwenye Taasisi ya Burton Blatt ya Chuo Kikuu cha Syracuse (BBI) huko Washington DC kutoka 2006. Mnamo 2008, kwa msaada wa BBI na Benki ya Dunia, aliteuliwa kama Mkurugenzi Mtendaji wa kwanza wa Ushirikiano wa Kimataifa wa Ulemavu na Maendeleo. Ushirikiano huo ulilenga kukuza ujumuishaji wa watu wenye ulemavu kwenye sera na vitendo kupitia mashirika ya maendeleo.  Alikuwa mshiriki haswa katika Kamati ya Ad Hoc ya Umoja wa Mataifa ya Mkataba wa Walemavu. 

## Marejeleo 
Jamii:Waliofariki 2017
Jamii:Waliozaliwa 1964
Jamii:Wanawake wa Argentina
Guadalupe Campanur Tapia

**Guadalupe Campanur Tapia** (1986 Cheran - 2018) alikuwa mwanaharakati wa haki za mazingira wa Mexico.    Mnamo 2018, alikumbukwa na UN Women . 

## kazi 
Mnamo mwaka wa 2011, Guadalupe alisaidia kuiondoa serikali ya mtaa na kushiriki kikamilifu katika usalama wa eneo hilo ili kufanya doria kwenye misitu yao ya manispaa. Alikuwa miongoni mwa viongozi Wenyeji wa Cherán, ambao walihamasisha watu kulinda misitu yao dhidi ya ukataji miti haramu . Kazi yake kwa wazee, watoto, na vibarua ilimfanya kuwa mtu muhimu katika jamii yake. 

## Kifo 
Aliuawa huko Chilchota, Michocán, Mexico  mnamo Januari 16, 2018. Alipatikana akiwa amenyongwa hadi kufa, na washukiwa bado hawajajulikana. 

## Marejeleo 
## Viungo vya nje 
* Guadalupe Campanur Tapia mwanaharakati na utetezi de los bosques en Michoacán, heroinas.net, 20 de enero de 2019
Jamii:Wanaharakati wa Mexiko
Jamii:Waliozaliwa 1986
Jamii:Waliofariki 2018
Jamii:Wanawake wa Mexiko
Reem Frainah

**Reem Omar Frainah** (anajulikana zaidi kama **Reem Frainah**) ni mwanaharakati wa haki za binadamu wa Palestina. Yeye pia ni mkurugenzi mtendaji wa Chama cha Aisha cha Ulinzi wa Wanawake na Mtoto.

## Wasifu 
Reem Frainah amefanya kazi kwenye uwanja wa ulinzi wa wanawake na watoto nchini Palestina tangu 1993.  Kando na uanaharakati wake, alisoma hisabati akiwa chuo kikuu.   Baada ya kumaliza shahada yake ya uzamili, alifanya kazi kama mwalimu kwenye Shule za Msingi. Kupitia kozi ya mafunzo ya mwaka mmoja katika Mpango wa Afya ya Akili ya Jamii ya Gaza (GCMHP), aliwasiliana na kufahamiana na Eyad al-Sarraj . Kupitia yeye, alipendezwa na saikolojia, na mnamo 2011, alimaliza Shahada yake ya Uzamili ya Saikolojia katika Chuo Kikuu cha Al-Azhar - Gaza . 

Moja ya programu ndani ya GCMHP ilibadilika na kuwa Chama cha Aisha cha Ulinzi wa Wanawake na Mtoto (AISHA), shirika huru la wanawake wa Palestina linalofanya kazi ili kutoa ushirikiano wa kijinsia kupitia uwezeshaji wa kiuchumi na usaidizi wa kisaikolojia kwa makundi yaliyotengwa huko  Ukanda wa Gaza kwa kuzingatia mji wa Gaza na Eneo la Kaskazini.  

Kazi zake nyingi ni pamoja na kufundisha, na kutoa huduma mbalimbali kwa wanawake na watoto waliotengwa zaidi huko Gaza.  Pia ameandika makala na masomo, na kushiriki katika semina kuhusu somo hili,  na kuandaa warsha na watendaji mbalimbali, kama wawakilishi kutoka serikali ya Palestina, Benki ya Palestina, Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit kati ya wengine.   

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wanaharakati wa Palestina
Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani

**Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani** ndiyo timu ya taifa ya Japani. 

Jamii:Mpira wa Miguu
Jamii:Michezo nchini Japani
Jamii:Timu ya Taifa ya Kandanda
Nanfadima Magassouba

**Nanfadima Magassouba** ni mwanaharakati wa haki za wanawake wa Guinea na mwanasiasa. Alikuwa mkuu wa Muungano wa Kitaifa wa Haki na Uraia wa Wanawake wa Guinea (CONAG-DCF),   tangu 2013 amekuwa mjumbe wa Bunge la Kitaifa la Guinea.

## Maisha 
Magassoubawas Alizaliwa huko Koundara Prefecture .  Ingawa amefanya kazi na vyama vya wafanyakazi na vikundi vya jumuiya kwa miongo mitatu, alitambuliwa zaidi kama rais wa CONAG-DCF. Chini ya uongozi wa Magassouba, CONAG ilipata hadhi ya kitaifa kama shirika linaloongoza la haki za wanawake, na ilitambuliwa kama kikundi cha ushauri kwa Umoja wa Mataifa . 

Katika uchaguzi wa 2013 alichaguliwa kuwa mjumbe wa Bunge la Kitaifa la Rally of the Guinean People (RPG). Amekuwa Waziri wa Mshikamano wa Kitaifa, na Ukuzaji wa Wanawake na Watoto nchini Guinea.  Aliyepewa sifa ya kuhakikisha ushindi wa Alpha Condé huko Koundara kwenye uchaguzi wa urais wa Guinea wa 2015,  Magassoubawas aliendelea kuwa mwanaharakati wa RPG anayeonekana huko Koundara.  Mnamo Juni 2016 aliteuliwa kurithi nafasi ya Mamady Diawara kama mwenyekiti wa tume ya wajumbe ya Muungano wa  RPG Rainbow Alliance. 

Mnamo Mei 2017 Magassouba alishiriki kwenye Kongamano la 4 la Viongozi wa Kisiasa Afrika katika Chuo Kikuu cha Yale . 

Magassoubawa aliwahi kuwa raisi wa mtandao wa wabunge wanawake,  kabla ya kurithiwa Julai 2016 na Fatoumata Binta Diallo wa Muungano wa Vikosi vya Kidemokrasia vya Guinea . Kama mbunge mwanamke, alionyeshwa kupinga kuhalalishwa kwa mitala nchini Guinea . Mnamo Desemba 29 2018, pamoja na wabunge wote wanawake 26,  Magassouba alipinga kupiga kura kwa ajili ya marekebisho ya Kanuni ya Kiraia ambayo ililenga kuhalalisha ndoa za wake wengi,  ambayo ilikuwa imepigwa marufuku tangu 1968:

## Marejeleo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanaharakati wa Guinea
Jamii:Wanawake wa Guinea
Hadja Saran Daraba Kaba

**Hadja Saran Daraba Kaba** (alizaliwa 1945) ni mwanaharakati wa wanawake wa Guinea, Katibu mkuu wa kwanza mwanamke wa Umoja wa Mto Mano na mgombea uraisi wa 2010 kwenye uchaguzi mkuu wa Guinea. 

## Maisha 
Hadja Saran Daraba Kaba alizaliwa 1945 kuelekea mwisho wa Vita vya Pili vya Dunia huko Coyah, Guinea kwenye familia isiyo na uwezo, baba yake alikuwa mwanajeshi na mwanaharakati chini ya utawala wa Hayati Raisi Ahmed Sékou Touré . Alitengeneza silaha zake za kisiasa akiwa na umri mdogo. Alipata mafunzo kama mfamasia huko Leipzig na Halle nchini Ujerumani kati ya 1966 na 1979. Mnamo 1970, alirejea Guinea ambako alifundisha katika Kitivo cha tiba na Famasia cha Hadja Mafory Bangoura na baadaye akajiunga na Pharmaguinée ambako alipanda hadi kuwa Naibu Mkurugenzi wa Kitaifa wa Mauzo ya Nje katika Wizara ya Biashara ya Nje. Mnamo 1996 alikua Waziri wa Masuala ya Jamii na Ukuzaji wa Wanawake na Watoto. 

## Uchaguzi wa Raisi 
Mnamo 2010, wakati wa uchaguzi wa raisi nchini Guinea, alikuwa mwanamke pekee kati ya wagombea 24 waliosalia kabla ya kujiunga na Alpha Condé katika duru ya pili. 

## Marejeleo 
Jamii:Waliozaliwa 1945
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Guinea
Jamii:Wanasiasa wa Guinea
Dior Fall Sow

**Elisabeth Dior Fall Sow** (alizaliwa 1968) ni mwanasheria kutoka nchini Senegali na msomi wa sheria.  Alikuwa mwendesha mashitaka mwanamke wa kwanza nchini Senegal, aliyeteuliwa kuwa Jamhuri katika Mahakama ya Mwanzo ya Saint-Louis mwaka 1976.   Yeye ni raisi wa heshima wa Chama cha Wanasheria Wanawake. 

## Maisha 
Mnamo 1976 Dior Fall Sow aliteuliwa kuwa Mwendesha Mashtaka wa Umma huko Saint-Louis, 

Baada ya kufanya utafiti uliofadhiliwa na UNICEF kuoanisha sheria za Senegal kwa mujibu wa mikataba ya Umoja wa Mataifa, Dior Fall Sow aliongoza timu iliyotayarisha sheria ya Senegal ya mwaka 1999 inayoharamisha na kupinga ukeketaji wa wanawake . 

Kuanzia 2001 hadi 2005 alikuwa mwanachama wa Kamati ya Wataalamu wa Afrika kuhusu Haki na Ustawi wa Mtoto .  

Mwaka 2015 aliteuliwa kuwa Raisi wa Heshima wa Mtandao wa Wanahabari wa Jinsia na Haki za Binadamu. Alistaafu mwaka wa 2017. 

## Kazi 
* 'Haki za Watoto katika Mfumo wa Mahakama wa Afrika', katika E. Verhellen (ed. ) *Kuelewa Haki za Watoto*, Chuo Kikuu cha Ghent, 1996.

## Marejeleo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1968
Jamii:Wanasiasa wa Senegal
Jamii:Wanawake wa Senegal
Karla Avelar

**Karla Avelar** (alizaliwa 1978) ni mwanaharakati wa haki za watu waliobadili jinsia kutoka Salvador .  Yeye ni Mkurugenzi Mtendaji wa Comcavis Trans, 

## Wasifu 
Amepokea vitisho kadhaa vya kuuawa, na alinusurika katika majaribio kadhaa ya mauaji.   Jaribio la kwanza la kumuua  lilikuwa mwaka wa 1992, alipokuwa kijana tu, aliweza kumpokonya silaha mshambuliaji wake ambaye alichora .45 kwa Avelar. 

## kazi 
Mnamo mwaka wa 2008, Avelar alianzisha shirika la usaidizi kwa waliobadili jinsia liitwalo COCAVIS TRANS,  lilianzishwa kama jibu la mahitaji ya wanawake wa TRANS wanaoshiriki katika vikundi mbalimbali vya usaidizi (watu wenye VVU) kuhisi kubaguliwa, kutowakilishwa na ilifanya  kutopata taarifa zinazohitajika kulingana na sifa zao wenyewe. 

## Tuzo 
Alikuwa mshiriki wa  wa Tuzo ya Martin Ennals kwa Watetezi wa Haki za Kibinadamu (Martin Ennals Award for Human Rights Defenders) mwaka wa 2017. 

## Marejeleo 
## Viungo vya nje 
* Tovuti ya Comcavis Trans 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1978