Siasa ya Nigeria

**Siasa ya Nigeria** hutendeka katika mfumo wa ushirikisho wa urais wa demokrasia wakilishi jamhuri, ambapo Rais wa Nigeria (Umaru Musa Yar'Adua) ambaye ni mkuu wa nchi na pia kiongozi wa serikali, na mfumo wa vyama vingi. Serikali ndiyo yenye mamlaka makuu, mamlaka ya bunge yako katika serikali na pia vyumba viwili vya bunge, ambayo ni Baraza la mawakilishi na Seneti. 

Pamoja vyumba viwili vya sheria hufanya mwili maamuzi nchini Nigeria kinachoitwa Bunge. Mahakama ya juu mkono wa serikali ya Nigeria ni Mahakama Kuu ya Nigeria. Nigeria pia hutumia nadharia ya Baron de Montesquieu  katika mgawanyo wa madaraka. Kazi ya bunge  ni kufuatilia vitendo vya serikali.

## Tawi la Mtendaji 
Rais huchaguliwa na watu. Yeye ni mkuu wa nchi na kiongozi wa serikali na pia mkuu wa Shirikisho Mtendaji wa Baraza. Nigeria ina mzunguko wa  urais ili kanda kuu tatu za Nigeria (Kaskazini, Mashariki na Magharibi) kushiriki kudhibiti siasa ya nchi.

Tawi mtendaji imegawanywa katika Wizara zifuatazo:   

### Shirikisho Mtendaji wa Baraza (Cabinet) 
thumb|right|240px| Muhuri wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Nigeria

** Mawaziri waliapishwa katika ofisi zao tarehe 26 Julai 2007 na mchanganyiko wa mawaziri ulifanywa katika mwezi wa Desemba 2008.*
** Tafadhali ni vizuri kujua ya  kwamba Mawaziri wa nchi waliapa pia.*

## Tawi la Bunge 
Bunge la Nigeria ina vyumba viwili. Baraza la Wawakilishi imesimamiwa na Spika wa Baraza la Wawakilishi. ina wabunge 360, waliochaguliwa kwa muda wa miaka minne katika  majimbo ya kiti kimoja. Seneti inaongozwa na Rais wa SenA. Ina wajumbe 109, waliochaguliwa kwa muda wa miaka minne katika majimbo 36 yenye viti tatu  ( kuwa sawa na majimbo) 36 ya nchi) na kiti kimoja katika  jimbo la kiti kimoja (mji mkuu wa shirika hili ambao ni,mji wa Abuja).

## Tawi La Mahakama 
Tawi hili la  mahakama limeundwa hasana Mahakama Kuu ya Nigeria, ambayo ni mahakama ya juu katika nchi. linasimamiwa na Jaji Mkuu wa Nigeria na na majaji washirika kumi na tatu,ambao huteuliwa na Rais wa Nigeria kutokana na mapendekezo ya Baraza na Mahakama ya Taifa chini na Kipaimara kutoka  Seneti.

## Vyama vya kisiasa na uchaguzi 
## Mfumo wa kisheria 
Kuna mifumo minne tofauti ya sheria nchini Naijeria:  Sheria ya Kiingereza ambayo imechukuliwa kutoka ukoloni wake zamani na Uingereza, Sheria ya kawaida,sheria ya Katiba (zote mbili zilizunduliwa  baada ya ukoloni), na  sheria ya Sharia, ambayo hutumiwa tu na Hausa na waislamu  kaskazini mwa nchi.
Kama Marekani, kuna tawi la Mahakama ikiwa na  Mahakama Kuu ambayo ni  mahakama iliyo juu zaidi nchini humo. 

## Maeneo ya utawala 
Shirikisho limegawanywa katika majimbo 36 na eneo 1 *; makao mkuu ya shirikiho (Abuja) *, Abia, Adamawa, Akwa Ibom, Anambra, Bauchi, Bayelsa, Benue, Borno, Cross River, Delta, Ebonyi, Edo, Ekiti, Enugu, Gombe, IMO, Jigawa, Kaduna, Kano, Katsina, Kebbi, Kogi, Kwara, Lagos, Nasarawa, Niger, Ogun, Ondo, Osun, Oyo, Plateau, Rivers, Sokoto, Taraba, yobe, Zamfara

Kila jimbo limegawanywa katika Maeneo ya Serikali za Mitaa yanayojulikana kwa lugha ya kimombo kama LGAs. Kuna LGAs 774 nchini Nigeria.  Maeneo haya yameorodheshwa katika makala kwa kuwa jimbo. Jimbo la Kano lina idadi kubwa ya Serikali za Mitaa kwa mitaa 44, na Bayelsa ndilo jimbo ambalo lina mitaa kiasi ambayo ni 9 . Mji mkuu wa shirikisho hili Abuja una mitaa 6 .  Maeneo ya Serikali za Mitaa yalichukua nafasi ya Wilaya ambayo ilikuwa kitengo cha tatu chini wakati wa utawala wa serikali ya Uingereza.

## Jeshi 
thumb|290px|Nigeria askari
Kikosi cha jeshi la Nigeria kimekuwa na jukumu kubwa katika historia ya nchi hii, kwa kuachisha  udhibiti wa nchi na kutawala katika vipindi vikuu vya historia yake. Kipindi cha mwisho cha kikosi hiki cha wa utawala kilimalizika mwaka wa 1999 kufuatia kifo cha kiongozi wa awali wa kikosi hiki cha jeshi Sani Abacha j  mwaka wa 1998.

Wafanyakazi katika huduma tatu za Nigeria zilizo na silaha  ni jumla takriban 76,000. Jeshi la Nigeria, ambalo ndilo jeshi kubwa, lina  wafanyakazi takriban 60,000 wanaotumika katika maeneo mawili, kundi la Garrison amri ya Lagos (airbone na amphibious)( kitengo cha mgawanyiko wa kawaida), na Brigedia Walinzi walio Abuja Kundi limeonyesha uwezo wake wa kuhamasisha, kupeleka, na kuendeleza wanajeshi katika kusaidia shughuli za kulinda amani ya nchi, Liberia, Yugoslavia ya zamani, Angola, Rwanda, Somalia, na Sierra Leone. Wanajeshi wa majiwaNigeria (7.000) wamejihami kwafrigates, ndege za mashambulio na boti za doria katika mwambao. wanajwshi wa anga Nigeria (9.000) wanasafirisha, wakufunzi, wana helikopta, na ndege za vita, lakini nyingi zao hazitumiki. Nigeria pia ilianzisha sera ya kuendeleza mafunzo ya ndani na uzalishaji wa  uwezo wa kijeshi. Nigeria  imeendelea kuwa na sera ya mseto katika manunuzi ya kijeshi kutoka nchi mbalimbali. Baada ya kuanzishwa kwa vikwazo na mataifa mengi ya Magharibi, Nigeria iligeukia Jamhuri ya Watu wa Uchina, Urusi, Korea ya Kaskazini, na India kwa ajili ya ununuzi wa vifaa vya kijeshi na mafunzo.

## Uhusiano wa Kigeni 
Nigeria iko bora sasa katika mahusiano ya kigeni kutokana na hali yake ya sasa ya demokrasia ingawa haikuwa imara kabisa na pia kutokana na msaada wa zamani wa rais Obasanjo. Ni mwanachama wa Umoja wa Afrika nahuketi katika  shirika laBaraza la Amani na Usalama. Tangu mwaka wa 1960 Nigeria  imekuwa mwanachama wa Umoja wa Mataifa na pia ilijiunga na Jumuiya ya nchi zilizokoloniwa na Uingereza mwaka huo huo, hata hivyo kuahirishwa  kw muda mfupi kati ya 1995 na 1999.
Nigeria ni mwanachama wa ACP, AfDB, C, ECA, AU ECOWAS, FAO, G-15, G-19, G-24, G-77, IAEA, IBRD, ICAO, ICCt, ICC, ICRM, IDA, IFAD, IFC , IFRCS, iho, ILO, IMF, IMO, Inmarsat, Intelsat, Interpol, Ìöç, ISO, ITU, MINURSO, NAM, OPCW, OPEC, PCA, UN, UNCTAD, UNESCO, UNHCR, UNIDO, UNIKOM, UNITAR, UNMIBH, UNMIK , UNMOP, UNMOT, UNU, UPU, WCL, WCO, EFTU, WHO, WIPO, WMO, WToO, WTrO

## Angalia pia
* Seneti ya Nigeria
* Bunge la Nigeria
* Orodha yamagavana wa majimbo wa Nigeria
* Orodha ya hali ya magavana wote Nigeria
* Orodha ya majimbo ya Nigeria

## Viungo vya nje 
* NigeriaDirect - Tovuti rasmi ya Jamhuri ya Shirikisho ya Nigeria 
* Nigeria maono 2020

## Marejeo 
Nigeria
Jamii:Serikali ya Nigeria
Jamii:Siasa ya Nigeria