open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Wilson Altamirano

**Wilson Iván Altamirano** (aliyezaliwa 7 Aprili 1998) ni mchezaji wa soka wa kitaalamu kutoka Argentina anayesakata kama kiungo.

## Kazi yake ya soka 
Altamirano alianza taaluma yake ya juu na klabu ya Belgrano, baada ya kuhamishwa kutoka Quilmes de Villa Allende. Mnamo 2017, alipelekwa kwa mkopo kwenye klabu ya Las Palmas inayoshiriki Torneo Federal B, akicheza mechi kumi na tano. Akirudi Belgrano mnamo 2018, kocha Lucas Bernardi alimjumuisha katika kikosi cha kwanza kwa ajili ya kampeni ya Argentine Primera División 2018–19, akiwa akibaki kama mchezaji wa akiba katika ushindi wa ligi dhidi ya Estudiantes mnamo 24 Agosti. Altamirano alifanya debut yake ya kitaalamu miezi miwili baadaye, mnamo 22 Oktoba, katika sare ya 1–1 na Banfield.

Mnamo Januari 2022, Altamirano aliunganisha nguvu na klabu ya Argentino Peñarol.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1998
Jamii:Watu walio hai
Sofia Boutella

**Sofia Boutella** (kwa Kiarabu: صوفيا بوتلة; alizaliwa 3 Aprili 1982) ni mwigizaji, mchezaji wa ngoma na mwanamitindo wa asili ya Algeria na Ufaransa. Alizaliwa mjini Algiers, Algeria, kisha alihamia Paris akiwa na umri wa miaka 10.

Baada ya muda mfupi, alianza mazoezi ya michezo ya sarakasi ya mdundo na aliingia kwenye timu ya taifa ya Ufaransa akiwa na umri wa miaka 18.

Alianza kucheza ngoma kwenye filamu, vipindi vya televisheni, matangazo ya biashara na tamasha za muziki. Alikuwa mmoja wa wachezaji wa nyuma wa mwimbaji Madonna kwa miaka sita, akicheza kwenye video nyingi za muziki na pia kwenye tamasha la Super Bowl la mwaka 2012.

Kama mwigizaji, alipata mafanikio makubwa mwaka 2012 alipocheza filamu ya Uingereza iitwayo StreetDance2. 

## Maisha ya Kibinafsi 
Ingawa ameishi zaidi Ufaransa tangu akiwa na umri wa miaka 10, Boutella ana uhusiano mkubwa na mizizi na utambulisho wake wa Algeria. Katika mahojiano alisema:
{{Blockquote|Algeria ni nchi ambayo ninapenda sana, kwa sababu ni mahali ninapotoka, ambapo familia yangu inatoka, ni nyumbani kwangu. Hilo halitaniacha kamwe. Najisikia kama mtu wa kidunia sana. Lakini kuondoka mahali kama hapo ukiwa mdogo sana hakuji bila kukosa hisia ya utambulisho na kuwa sehemu moja. Nadhani nimebarikiwa na uwezo wa kusafiri, kwa sababu sina woga wa kwenda popote, lakini nakosa hisia ya nyumbani, ambayo hapo awali ilikuwa Algeria. Lakini najihisi Mwalgeria, najivunia kuwa Mwalgeria na ninabeba hilo popote ninapoenda.

Kuanzia Machi 2014 hadi Oktoba 2018, Boutella alikuwa kwenye uhusiano na mwigizaji wa Ireland Robert Sheehan.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1982
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wanamuziki wa Algeria
Jamii:waigizaji filamu wa Algeria
Jamii:Wanawake wa Algeria
Ricardo Altamirano

**Ricardo Daniel Altamirano** (alizaliwa 12 Desemba 1965) ni mchezaji wa zamani wa kimataifa wa soka kutoka Argentina aliyekuwa akicheza katika nafasi ya beki.

Altamirano alisaini kama mchezaji wa vijana mwaka 1982 katika klabu ya Unión de Santa Fe. Alifanya mafanikio yake ya kwanza kuingia timu ya wakubwa mwaka 1986, lakini aliachana na klabu hiyo muda mfupi baada ya kushuka daraja kutoka Ligi Kuu ya Argentina (Argentine Primera División) mwaka 1988.

Mwaka 1988, Altamirano alijiunga na Club Atlético Independiente, ambapo alikuwa sehemu ya kikosi kilichotwaa ubingwa wa ligi msimu wa 1988–89.

Altamirano alipata wito wake wa kwanza kuichezea timu ya taifa ya Argentina mwaka 1991. Aliwakilisha taifa hilo katika mashindano matatu ya Copa América, akishiriki kwenye vikosi vilivyotwaa ubingwa mwaka 1991 na 1993, na pia akiwa sehemu ya timu iliyotolewa kwenye hatua ya robo fainali na Brazil mwaka 1995. Aidha, aliichezea Argentina kwenye Kombe la Mashirikisho la FIFA (FIFA Confederations Cup) mwaka 1992, ambalo Argentina ilishinda.

Mwaka 1992, Altamirano alijiunga na River Plate, ambako alifanikiwa kutwaa jumla ya mataji makubwa sita: mataji manne ya ligi, Kombe la Copa Libertadores mwaka 1996, na Supercopa Sudamericana mwaka 1997.

Katika takwimu za mabao na matokeo, orodha inaonesha idadi ya mabao ya Argentina kwanza, na safu ya matokeo inaonesha matokeo ya mchezo baada ya kila bao lililofungwa na Altamirano.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1965
Jamii:Watu walio hai
Abba Samuel Wolde Kahin

**Abba Samuel Wolde Kahin** (pia akijulikana kama Walda Kahen) alikuwa mwalimu na mlezi wa Ras Tafari Makonnen (ambaye baadaye akawa Mfalme Haile Selassie I) na binamu yake, Ras Imru Haile Selassie, wakati wawili hao walipokuwa watoto wakiishi Harar, mnamo mwaka 1902–1912.
## Marejeo
Abd al-Azim Anis

''''Abd al-'Azim 'Anis''' (1923-2009) alikuwa mhakiki mashuhuri wa masuala ya utamaduni nchini Misri na mfuasi wa misingi ya Kimarx aliyekuwa akishirikiana na Chama cha Kikomunisti cha Misri. Abd alizuiliwa katika magereza ya Misri kuanzia mwanzoni mwa miaka ya 1960 kutokana na harakati zake za kisiasa. 'Anis alitoa wito wa "umoja wa nguvu zote za kizalendo na kimaendeleo ikiwemo, bila shaka, wakomunisti wa Kiarabu."
## Marejeo
Esraa Warda

**Esraa Warda** ni mchezaji wa dansi na mwalimu wa dansi mwenye asili ya Algeria na Marekani. Ana utaalamu wa aina za dansi za jadi za Algeria, ambazo ni Raï, Chaoui na Assimi.

## Wasifu 
Warda alizaliwa na kukulia Brooklyn, mjini New York, Marekani, na ni sehemu ya jamii ya Wa-Algeria wanaoishi nje ya nchi yao.

Amefanya kazi kama mkurugenzi msaidizi wa programu ya sanaa za jadi katika Kituo cha Waarabu–Waamerika huko New York. Anajitahidi kuhifadhi na kuendeleza sanaa, utamaduni na dansi za Algeria ambazo zinaanza kupotea na ambazo mara nyingi hazipewi kipaumbele.

Warda amefundishwa na mwanamuziki wa Algeria, Cheikha Rabia, pamoja na wanawake wakubwa wa familia yake. Pia ameshirikiana katika kazi za muziki na msanii Salim Beltitane.

## Marejeo 
Jamii:wanamuziki wa Algeria
Jamii:wanamuziki wa Marekani
Jamii:Wanawake wa Algeria
Al-Amin Abu-Manga

**Al-Amin Abu-Manga** ni mtaalamu wa lugha kutoka Sudan (alizaliwa mwaka 1951), ambaye utafiti wake unajikita katika mwingiliano wa lugha na maelezo ya matumizi ya lugha miongoni mwa Wasudan wenye asili ya Afrika Magharibi (Wafulani, Wahausa, Wasonghay, na Wakanuri).
## Marejeo
Mustafa 'Abd ar-Raziq

**Shaykh Mustafa Abd ar-Raziq** (1885 - 15 Februari 1947 ) alikuwa mwanafalsafa wa Kiislamu wa Misri.
## Marejeo
Rauf Abdullayev

**Rauf Janbakhish oghlu Abdullayev** (Azerbaijani: Rauf Canbaxış oğlu Abdullayev; alizaliwa 29 Oktoba 1937) ni mtawala mkuu wa orkestra ya Azerbaijan State Symphony Orchestra, profesa, na Mkurugenzi wa Sanaa wa Watu wa Azerbaijan SSR. Amefanikiwa kushinda Tuzo ya Serikali ya Azerbaijan SSR, amepokea heshima ya Amri ya Istiglal, na pia tuzo ya kimataifa ya "Golden Plane".

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1937
Albert Adomakoh

**Albert Adomakoh** (8 Aprili 1922 – 16 Agosti 2016) alikuwa mwanauchumi na Gavana wa Benki ya Ghana. Alihudumu kama gavana kuanzia tarehe 10 Septemba 1965 hadi tarehe 9 Februari 1968. 

## Marejeo
Bodour Osman Abu Affan

**Bodour Osman Abu Affan** (alizaliwa 1942 – alifariki 2010) alikuwa mwanauchumi wa maendeleo wa Sudan na mwanaharakati wa haki za wanawake.
## Marejeo
Emmanuel Addow-Obeng

**Emmanuel Addow-Obeng** ni msomi, mtawala, na kiongozi wa dini kutoka Ghana. Alikuwa Makamu Mkuu wa Chuo Kikuu cha Cape Coast na alihudumu kama Naibu Makamu Mkuu wa Chuo Kikuu cha Central nchini Ghana. Kwa sasa, yeye ni Rais wa Chuo Kikuu cha Presbyterian (Presbyterian University College).

## Marejeo
Seidu Al-Hassan

**Seidu Al-Hassan** ni mwanauchumi wa masuala ya kilimo kutoka Ghana na Makamu Mkuu wa Chuo cha Maendeleo Ya Jamii kilichopo Tamale, katika Mkoa wa Kaskazini nchini Ghana. Alianza rasmi nafasi hiyo ya Makamu Mkuu wa Chuo mnamo tarehe 1 Septemba 2022.
## Marejeo
Rabiatu Dienyo Ammah

**Rabiatu Dienyo Ammah** ni mwanateolojia wa Kiislamu wa Ghana na alikuwa mjumbe wa Baraza la Taifa chini ya Rais wa zamani wa Ghana, John Mahama .Ammah akiwa ni mwanachama wa Umoja wa Wanateolojia wa Kike wa Afrika.
## Marejeo
Miss Chindiya

**Michelina Chindiya** (anajulikana sana kwa jina la **Miss Chindiya**; alizaliwa Harare, Zimbabwe, 18 Desemba 1993) ni mshawishi wa mazoezi ya mwili na mtayarishaji wa maudhui ya mtindo wa maisha kutoka Zimbabwe. Alijumuishwa katika orodha ya Viongozi Wanaochipukia 50 Chini ya Miaka 30 ya Zimbabwe ya mwaka 2021 na pia katika orodha ya Vijana 50 Wanaoweka Mwelekeo wa Zimbabwe mwaka 2021.

## Maisha ya awali 
Michelina alipata elimu ya sekondari katika Shule ya Upili ya Dominican Convent iliyopo Harare. Mwaka 2015 alikamilisha masomo yake ya elimu ya juu katika Chuo Kikuu cha Essex nchini Uingereza na kurejea Zimbabwe muda mfupi baadaye.

## Kazi 
Michelina Chindiya ni mchango wa masuala ya uchumi kwa BBC Uingereza na BBC Afrika. Mwaka 2018 alitoa uchambuzi wa kifedha katika kipindi kikuu cha BBC kiitwacho *“Focus on Africa”* kuhusu bajeti ya kwanza ya kitaifa ya Waziri wa Fedha wa Zimbabwe, Mthuli Ncube—bajeti ya kwanza kabisa baada ya utawala wa Robert Mugabe. Pia amewahi kuhojiwa na vituo mbalimbali vya redio kushiriki maoni yake ya kiuchumi kuhusu hali ya uchumi wa Zimbabwe, vikiwemo SAfm, Channel Africa (Julai 2019), ZiFM (Machi 2020) na CapitalkFM (Septemba 2021).

Katika taaluma yake, ameteuliwa kuwa balozi wa chapa ya Newlands Country Club (Januari 2020), Daisies Foundation (2020), alikuwa uso wa mbio za kila mwaka za Econet Victoria Falls Marathon (Novemba 2020 – Desemba 2020), na kampeni ya kitaifa ya ustawi wa afya ya CIMAS iGo (Februari 2021 – Aprili 2021). Pia alikuwa mtangazaji wa programu ya *Stanbic Bank Zimbabwe Xpress Fitness*.

Aliangaziwa kwenye jalada la jarida la *Prowl Magazine* mwezi Machi 2020 na *DIVA’s Inc* katika toleo la Aprili 2021. Mwezi Juni 2021 alionekana katika kipindi cha BBC *“What’s New”* kujadili uhalisia wa mitandao ya kijamii. Baadaye aliangaziwa pia katika *GQ South Africa* na *Glamour South Africa* kama mmoja wa wabunifu 10 wa Zimbabwe wanaopaswa kuangaliwa.

Mnamo Oktoba 2021 alitambuliwa na Chuo Kikuu cha Essex kama mmoja wa *“Inspiring Black Alumni”* kwa heshima ya Mwezi wa Historia ya Watu Weusi. Baadaye alishirikiana na Facebook Africa katika uzinduzi wa kipengele kipya cha *Reels Ads* kupitia kampeni yao ya *“Let’s Get Real About Reels”,* kisha akafuatiwa na udhamini (endorsement) wa Philips Africa mwezi Januari 2022.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1993
Jamii:Wanawake wa Zimbabwe
Albert George Baidoe Amoah

**Albert George Baidoe Amoah** ni msomi wa Ghana, Mnamo mwaka 2005, alisimikwa kuwa mwanachama mwandamizi wa Chuo cha Sanaa na Sayansi cha Ghana.
## Marejeo
Madeline Nyamwanza-Makonese

**Madeline Nyamwanza-Makonese** ni daktari mwanamke wa kwanza utoka Zimbabwe, mwanamke wa pili barani Afrika kuwa daktari, na mwanamke wa kwanza Mwafrika kuhitimu kutoka Shule ya Tiba ya Chuo Kikuu cha Rhodesia. Alihitimu masomo yake ya udaktari katika Chuo Kikuu cha Rhodesia mwaka 1970. Mafanikio ya Madeline yalikuwa ya kihistoria na yaliwakilisha hatua kubwa mbele kwa wanawake nchini Zimbabwe, ambako kwa misingi ya kitamaduni wanawake wamekuwa wakionekana kuwa hawalingani na wanaume.

## Historia 
Alikuwa mtoto wa saba katika familia ya watoto tisa. Alizaliwa katika Misheni ya Mtakatifu Augustine (*St Augustine Mission*), Penhalonga, ambako baba yake alikuwa akifanya kazi katika shamba la misheni.

## Kashfa za uongo 
Mwaka 2014, kulitokea kashfa ambapo ilidaiwa kuwa mume wa Madeline, Eben Makonese aliyekuwa makamu mwenyekiti wa bodi wa shirika la bima ya afya la CIMAS Medical Aid Society aliathiri uteuzi wa shemeji yake ambaye hakuwa na sifa stahiki kuwa mkurugenzi wa huduma za matibabu wa kundi hilo. Hata hivyo, dondoo kutoka gazeti la *Sunday Mail* la tarehe 24 Agosti 2014 lilieleza yafuatayo:

**CIMAS: Kuweka kumbukumbu sawa**

Katika toleo letu la Aprili 20-26, 2013, tulichapisha makala yenye kichwa cha habari *“Kashfa ya upendeleo wa kifamilia yatikisa CIMAS”*.

Tangu wakati huo, tumebaini kuwa hakuna msingi wowote wa madai yaliyotolewa katika taarifa hiyo. Kwa hivyo, tunaomba radhi bila masharti kwa CIMAS Medical Aid Society, aliyekuwa makamu mwenyekiti wa bodi Bw. Eben Makonese, mkurugenzi mtendaji wa Idara ya Huduma za Matibabu Bw. Mafingei Nyamwanza, pamoja na watu wengine waliotajwa katika makala hiyo, ambao ni: Enest Samanga, Roselyn Magaramombe, Sarapia Sibanda, Sandra Mavuto na Erica Chidziva.

Tunasikitika kwa aibu na usumbufu uliosababishwa kwa kila mmoja wao. - *Mhariri Kaimu*.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Zimbabwe
E. H. Amonoo-Neizer

**E. H. Amonoo-Neizer** ni msomi wa Ghana na aliyekuwa Makamu Mkuu wa Chuo Kikuu cha Sayansi na Teknolojia cha Kwame Nkrumah (KNUST).

## Akihudumu kama Makamu Mkuu wa Chuo
Amonoo-Neizer alihudumu kama Makamu Mkuu wa Chuo cha KNUST kuanzia mwaka 1992 hadi 1997.
## Marejeo
Oscar Altamirano

**Oscar Alberto Altamirano** (alizaliwa 9 Januari 1978 mjini Buenos Aires) ni mchezaji wa soka kutoka Argentina anayekipiga katika nafasi ya mshambuliaji kwa klabu ya JJ Urquiza.

## Kazi ya Soka 
Mbali na kucheza nchini Argentina, Altamirano pia aliwahi kucheza soka la kulipwa nchini Colombia akiwa na klabu ya Deportivo Pasto, na nchini Chile akiwa na klabu ya Universidad de Concepción.

Klabu yake ya mwisho kabla ya kurejea uwanjani ilikuwa JJ Urquiza ya Ligi ya Primera B Metropolitana ya Argentina, pamoja na El Fortín de Olavarría.

Mnamo Machi 2024, Altamirano alirejea tena katika soka la ushindani baada ya kusaini mkataba wa kujiunga na klabu ya JJ Urquiza.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1978
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Matías Acevedo

**Matías Damián Acevedo** (alizaliwa 9 Februari 2008) ni mchezaji wa kandanda kutoka Argentina anayeshiriki kama kiungo katikati wa uwanja kwa timu ya Racing Club de Avellaneda. Alizaliwa Lanús katika Mkoa wa Buenos Aires, Acevedo alianza taaluma yake ya soka akiwa na umri wa miaka minne katika timu ya vijana ya Racing Club de Avellaneda.

Mnamo mwaka 2024, aliweka saini mkataba wake wa kwanza wa kitaalamu na klabu hiyo. Tarehe 22 Septemba 2024, alifanya debuti yake ya kitaalamu akiwa mchezaji wa mbadala, akichukua nafasi ya Agustín Urzi katika mechi ambayo timu yake ilipoteza 0-2 dhidi ya Talleres de Córdoba.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 2008
Jamii:Wachezaji wa Argentina
Lionel Altamirano

**Lionel Alejandro Altamirano** (alizaliwa tarehe 11 Novemba 1992) ni mchezaji wa soka kutoka Argentina anayekipiga katika nafasi ya mshambuliaji kwa klabu ya Huachipato ya nchini Chile..

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1992
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Nelson Acevedo

**Nelson Fernando Acevedo** (alizaliwa 11 Julai 1988) ni mchezaji wa kandanda mtaalamu kutoka Argentina anayefanya kazi kama kiungo katikati wa uwanja kwa klabu ya Talleres RdE inayoshiriki katika ligi ya Primera Nacional. Acevedo alianza taaluma yake ya kitaalamu katika daraja la pili la soka la Argentina, Primera B Nacional, akiwa na klabu ya Defensa y Justicia. Alifanya debuti yake katika kikosi cha kwanza mwishoni mwa msimu wa 2008–09 wa Primera B Nacional, ambapo mechi yake ya kwanza ilikuwa dhidi ya Platense.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1988
Jamii:Wachezaji wa Argentina
Amsalu Aklilu

**Amsalu Aklilu** (2 Septemba 1929 – 19 Desemba 2013) alikuwa mtunzi wa kamusi mbobezi wa Kiamhari na profesa wa lugha katika Chuo Kikuu cha Addis Ababa, akiwa mmoja wa watu mashuhuri katika taaluma ya masomo ya Ethiopia. Alizaliwa mjini Dessie, Wällo, alisoma katika shule ya kanisa ya hapo na baadaye alihitimu katika Shule ya Sekondari ya Holy Trinity mjini Addis Ababa.
## Marejeo
Facundo Altamirano

**Facundo Altamirano** (alizaliwa tarehe 21 Machi 1996) ni mchezaji wa soka wa kulipwa kutoka Argentina anayekipiga katika nafasi ya kipa kwa klabu ya San Lorenzo inayoshiriki Ligi Kuu ya Argentina (Argentine Primera División).

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1996
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
G.K. Agama

**Godfried Kportufe Agama** (28 Aprili 1936 – 5 Agosti 2009)   alikuwa mwanauchumi wa Ghana na gavana wa Benki ya Ghana. Hadi sasa, anashikilia rekodi ya kuwa gavana aliyekaa madarakani kwa muda mrefu zaidi katika benki hiyo. Pia alikuwa mwanasiasa na Mbunge katika bunge la Ghana la mwaka 1979, akiwakilisha Jimbo la South Tongu katika Mkoa wa Volta nchini Ghana.
## Marejeo
Walter Acevedo

**Walter Aníbal Acevedo** (alizaliwa Februari 16, 1986) ni mchezaji wa zamani wa kati wa Argentina ambaye alipata ubingwa akiwa na klabu ya San Lorenzo. Acevedo amecheza kwa San Lorenzo tangu mwaka 2005, na mwaka 2007 alisaidia klabu hiyo kushinda mashindano ya Clausura. Mwezi Januari 2009, aliingia mkataba na FC Metalist Kharkiv, lakini hakuchukua nafasi muhimu katika timu hiyo kwa sababu hakufanikiwa kuzoea mazingira ya nchi ambayo si yake.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1986
Jamii:Wachezaji wa Argentina
Ricardo Alonso

**Ricardo Alonso** (alizaliwa tarehe 21 Machi 1957) ni mchezaji wa zamani wa soka ambaye alianza kucheza katika nafasi ya mshambuliaji kabla ya kuhamia nafasi ya beki katika hatua za baadaye za taaluma yake.

Alonso alicheza misimu sita katika North American Soccer League (NASL), misimu minne katika Major Indoor Soccer League (MISL), angalau misimu mitatu katika American Indoor Soccer Association (AISA), msimu mmoja katika American Soccer League (ASL), na misimu miwili katika American Professional Soccer League (APSL).

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1957
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Song Myung-soon

**Song Myung-soon** ni afisa wa zamani wa Jeshi la Jamhuri ya Korea. Alianza taaluma yake katika Kikosi cha Wanawake cha Jeshi (Women's Army Corps) na baadaye akapanda vyeo hadi kuongoza moja ya kikosi . Baadaye alifanya kazi katika kamandi ya pamoja ya Korea Kusini na Marekani ya Combined Forces Command na katika ofisi za Kamandi ya Wakuu wa Majeshi ya Korea Kusini. Mnamo Desemba 2010, Song alikua mwanamke wa sita nchini Korea Kusini kupandishwa cheo cha brigedia jenerali na wa kwanza kutoka kitengo cha mapambano. Miaka miwili baadaye aliwekwa katika vikosi vya akiba kama askari wa akiba.

## Maisha ya awali na taaluma 
Song alizaliwa mwaka 1958. Alisoma katika Yeungnam University na kuhitimu shahada ya kwanza katika sayansi ya siasa na masuala ya kigeni.

Song alipanda vyeo hadi kuongoza  Kikosi cha Wanawake cha Jeshi na pia kikosi chake cha majeshi maalum. Baadaye alifanya kazi katika kamandi ya pamoja ya Korea Kusini na Marekani ya Combined Forces Command na akahudumu kama kamanda wa Kituo cha Mafunzo ya Awali cha Jeshi la Pili, pamoja na kuwa mkuu wa vita vya kisaikolojia katika idara ya masuala ya kiraia ya Second Operations Command.

## Afisa jenerali 
Mnamo Desemba 2010, Song alikua mwanamke wa sita nchini Korea Kusini kupandishwa cheo cha afisa jenerali katika jeshi la Korea Kusini. Alikuwa mwanamke wa kwanza jenerali nchini humo kushika nafasi ya mapambano (wanawake watano waliomtangulia wote walitoka huduma ya uuguzi). Song alisema kuwa “majukumu ya askari na maafisa wanawake yamekuwa muhimu zaidi kuliko hapo awali” na kwamba tarehe ya kupandishwa cheo kwake ingekuwa “hatua ya mabadiliko katika jeshi. Nadhani jeshi litazingatia zaidi kuajiri na kuwaweka askari wanawake katika nafasi sahihi ili kuleta mshikamano na ufanisi”.

Mwaka 2012, alikuwa sehemu ya ujumbe wa maafisa wa Korea Kusini ulioshiriki katika sherehe zilizofanyika Seoul kuadhimisha Siku ya 36 ya Majeshi ya United Arab Emirates.

## Marejeo 
Jamii:WikiGap JWK 2026
David Achucarro

**David Eduardo Achucarro Trinidad** (alizaliwa Januari 5, 1991) ni mchezaji mtaalamu wa soka kutoka Argentina anayepiga kama mlinzi wa katikati (centre-back) kwa timu ya Talleres RdE. Achucarro alianza katika mfumo wa mafunzo wa Boca Juniors, ambapo alicheza katika mashindano ya U-20 Copa Libertadores mwaka 2011. Alifunga mechi mbili katika msimu wa 2009–10 dhidi ya Arsenal de Sarandí na Banfield, ambazo zilikuwa mechi zake pekee katika Primera División; ingawa pia alicheza katika Copa Argentina mwezi Machi 2012 dhidi ya Central Córdoba..

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1991
Jamii:Wachezaji wa Argentina
Alan Aciar

**Alan Emanuel Aciar** (alizaliwa 26 Februari 1988) ni mchezaji mtaalamu wa soka kutoka Argentina anayepiga kama mlinzi na kwa sasa anachezea timu ya Independiente Chivilcoy. Aciar alicheza kwa timu ya vijana ya Racing chini ya umri wa miaka 17 kabla ya kwenda kucheza nchini Uturuki na baadaye Kroatia. Kisha alirudi Argentina na kukaa bila timu kwa muda wa miezi sita kabla ya kujiunga na San Lorenzo. Baadaye alijiuzulu na kwenda Ujerumani kucheza kwa klabu ya Fortuna katika daraja la tatu nchini humo.

Tarehe 14 Januari 2020, klabu ya Cibao FC kutoka Dominika ilithibitisha usajili wa Aciar. Mwaka 2021, Aciar alirudi kuchezea Independiente Chivilcoy.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1988
Jamii:Wachezaji wa Argentina
Diego Acoglanis

**Diego Hernán Acoglanis** (alizaliwa 3 Februari 1982) ni kocha wa soka wa Argentina na mchezaji wa zamani aliyepiga nafasi ya kiungo katikati. Acoglanis alikuwa sehemu ya Newell's Old Boys kabla ya kujiunga na Rosario Central, ambako alianza rasmi kazi yake ya soka. Alifanya debuti yake akiwa na Central Córdoba de Rosario katika ligi ya Segunda ya Argentina, Primera B.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1982
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Jorge Almirón

**Jorge Francisco Almirón Quintana** (alizaliwa tarehe 19 Juni 1971), anayejulikana kwa jina la Jorge Almirón, ni mkufunzi wa soka wa Argentina na mchezaji wa zamani, ambaye wakati wa uchezaji wake alicheza katika nafasi ya kiungo wa kati wa kujilinda (defensive midfielder). Kwa sasa, yeye ni mkufunzi mkuu wa klabu ya Rosario Central.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1971
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Claudio Acosta

**Claudio Acosta** (alizaliwa 12 Februari 1988) ni mchezaji wa kandanda wa Argentina anayepiga nafasi ya mshambuliaji. Kwa sasa anacheza kwa klabu ya Cañuelas nchini Argentina.

Acosta alikuwa sehemu ya kikosi cha San Lorenzo kilichoshinda taji la Clausura mwaka 2007.

Jamii:Waliozaliwa 1988
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Guillermo Acosta

**Guillermo Gastón Acosta** (alizaliwa 31 Oktoba 1988) ni mchezaji wa kandanda kutoka Argentina anayepiga nafasi ya kiungo wa pembeni wa kulia, kiungo wa kati, au kiungo wa pembeni kabisa wa kulia. Kwa sasa anacheza kwa klabu ya Atlético Tucumán.

Jamii:Waliozaliwa 1988
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Javier Almirón

**Javier Alejandro Almirón** (alizaliwa tarehe 9 Februari 1980 mjini Lanús) ni mchezaji wa soka wa kulipwa kutoka Argentina ambaye klabu yake ya mwisho aliyochezea ni FC Luch-Energiya Vladivostok.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1980
Jamii:Watu walio hai
Isaac Acosta

**Victor Isaac Acosta** (alizaliwa 4 Desemba 1986) ni mchezaji wa kandanda kutoka Argentina. Acosta ni matokeo ya mfumo wa vijana wa klabu ya Buenos Aires, Vélez Sarsfield. Mwaka 2005, Acosta alihamia klabu ya Primera B, El Porvenir, lakini hakuweza kuizuia klabu hiyo kushushwa daraja hadi ngazi ya tatu ya soka la Argentina, Primera B Metropolitana. Kwa msimu wa 2006–2007, alihamia klabu ya Paraguay, Rubio Ñú, akicheza katika Segunda División, daraja la pili la soka nchini Paraguay.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1986
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Emilio Almiñana

**Emilio Almiñana** alikuwa mchezaji wa soka kutoka Uruguay, aliyekuwa akicheza katika nafasi ya kiungo wa kati (midfielder) kwa klabu ya Club Atlético Independiente.

Kazi ya soka

Almiñana alizaliwa mjini Montevideo, ambako ndipo alianza taaluma yake ya soka kwa kuichezea klabu ya Central Español. Mnamo mwaka 1932, alikuwa sehemu ya kikosi cha Independiente kilichopoteza fainali dhidi ya River Plate kwa mabao 3–0. Katika kipindi cha miaka 1932 hadi 1933, Almiñana alicheza jumla ya mechi 37.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Uruguay
Alejandro Alonso (mchezaji wa mpira wa miguu)

**Alejandro César Alonso** (alizaliwa tarehe 3 Machi 1982) ni mchezaji wa zamani wa soka wa kitaalamu kutoka Argentina aliyekuwa akicheza katika nafasi ya kiungo wa kati (midfielder). Alianza taaluma yake katika klabu ya Club Atlético Huracán nchini Argentina, kisha akaendelea kucheza kwa klabu za Girondins de Bordeaux, AS Monaco, na AS Saint-Étienne nchini Ufaransa.

## Kazi ya Soka 
Mnamo Januari 2011, Alonso alisaini mkataba wa miaka miwili na klabu ya Saint-Étienne.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1982
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Roza Papo

thumb|Roza Papo mwaka 1944
**Roza Papo** (1914–1984) alikuwa daktari wa Bosnia na jenerali wa Jeshi la Wananchi la Yugoslavia. Alikuwa mwanamke wa kwanza kufikia cheo cha jenerali katika Rasi ya Balkan.

## Maisha ya awali 
Roza Papo alizaliwa tarehe 6 Februari 1914 katika familia ya Wayahudi wa Kisefaradi huko Sarajevo. Alizaliwa na Mama, Mirjama Papo (mama yake mzazi aliyezaliwa Abinun), aliyekuwa binti wa rabbi kutoka Gračanica.

Roza Papo alisoma katika Kitivo cha Tiba, Chuo Kikuu cha Zagreb huko Kroatia na kufanya kazi kama daktari huko Sarajevo, Begov Han na Olovo kabla ya kuzuka kwa Vita vya Pili vya Dunia.

## Huduma wakati wa vita 
[left|thumb|Papo akiwa na wenzake huko [Gučamwaka 1944]]
Baada ya uvamizi wa Yugoslavia na Ujerumani ya Nazi mwaka 1941, Papo aliwasiliana na Wapiganaji wa Partisan wa Yugoslavia huko Ozren na akaanza kuwasaidia. Papo alijiunga rasmi na Partisans mwezi Desemba 1941. Mwaka uliofuata, pia akawa mwanachama wa Chama cha Kikomunisti cha Yugoslavia. Alifikia cheo cha nahodha mwaka 1943 na alikuwa meja kufikia mwaka 1945.

Papo alipokea medali sita kwa mchango wake, Yugoslavia wakati huo ilikuwa na majenerali Wayahudi wengi zaidi kuliko Israel, na Papo alikuwa mwanamke jenerali wa kwanza katika Balkani yote. Kwa sababu hiyo, alijulikana kwa upendo kama “jenerali mwenye masuka”.

Papo alikuwa na mwana mmoja, aliyefariki mwaka 1969, na binti mmoja. Alifariki tarehe 25 Februari 1984 huko Belgrade.

## Tuzo 
* Medali ya Kumbukumbu ya Partisans wa 1941
* Amri ya Ushujaa (Oktoba 1944)
* Amri ya Ustahiki kwa Wananchi (1952)
* Order of the Yugoslav Army – Daraja la II (1956)
* Amri ya Udugu na Umoja – Daraja la II (1960)
* Amri ya Ustahiki wa Kijeshi yenye Nyota Kubwa (Daraja la I) (1971)

## Marejeo 
Jamii:WikiGap JWK 2026
Joel Acosta

**Joel Gustavo Acosta** (alizaliwa 16 Januari 1991) ni mchezaji wa kandanda kutoka Argentina anayekipiga katika nafasi ya kiungo. Acosta alicheza mechi yake ya kwanza ya kitaaluma akiwa na Boca Juniors tarehe 24 Oktoba 2010 katika mchezo wa ligi dhidi ya Independiente Avellaneda. Aliingia uwanjani kama mbadala wa Lucas Viatri katika dakika ya 88. Mchezo huo uliisha kwa sare ya bila kufungana (0–0).

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1991
Jamii:Wachezaji wa Argentina
Rodolfo Almeyda

**Rodolfo Almeyda Morando** (alizaliwa 10 Juni 1923 – 12 Julai 2006) alikuwa mchezaji wa soka wa Argentina aliyepewa uraia wa Chile, aliyekuwa akicheza katika nafasi ya kiungo wa kati au beki, mara nyingi kama centre-half.

Almeyda alianza taaluma yake ya soka nchini Argentina akiichezea Racing Club de Avellaneda, kisha akahamia Chile mwaka 1944. Umaarufu wake ulianza alipokuwa akiichezea Universidad Católica, na baadaye alicheza pia kwa klabu za Unión Española na Palestino. Alikuwa sehemu ya kikosi cha Universidad Católica cha mwaka 1949 kilichotwaa ubingwa wa Primera División ya Chile, na pia alikuwa miongoni mwa wachezaji wa Palestino mwaka 1955 waliotwaa taji hilo hilo.

Katika miaka yake ya awali nchini Argentina na kipindi cha mwanzo nchini Chile, Almeyda alicheza kama kiungo wa kati, lakini baadaye, akiwa Palestino, alihamia zaidi kwenye nafasi ya beki wa kati (centre-back). Alitambulika sana kwa ufundi wake wa kucheza mpira na uwezo mzuri wa kupigania mipira ya juu.

Baada ya kupata uraia wa Chile, Almeyda aliichezea timu ya taifa ya Chile katika jumla ya mechi 22 kati ya mwaka 1954 na 1960. Anakumbukwa zaidi kwa kuwa sehemu ya timu ya Chile iliyolifunga Brazil mabao 4–1 katika Mashindano ya Amerika Kusini ya mwaka 1956 huko Uruguay, ushindi uliosaidia Chile kumaliza mashindano hayo katika nafasi ya pili.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1923
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji wa Argentina
Matías Almeyda

**Matías Jesús Almeyd**a (matamshi ya Kihispania alizaliwa tarehe 21 Desemba 1973) ni kocha wa soka wa kulipwa kutoka Argentina na mchezaji wa zamani. Kwa sasa ni kocha mkuu wa klabu ya Sevilla inayoshiriki Ligi Kuu ya Hispania (La Liga).

Anajulikana kwa jina la utani *El Pelado* (“kipara”) licha ya kuwa kwa muda mrefu alikuwa na nywele ndefu. Alicheza kama kiungo wa ulinzi, na sehemu kubwa ya taaluma yake aliitumia katika klabu ya River Plate pamoja na klabu mbalimbali nchini Italia, ambako aliwahi kuichezea timu nne tofauti.

Almeyda aliwakilisha timu ya taifa ya Argentina na kushiriki katika Kombe la Dunia mara mbili. Baada ya kustaafu kucheza soka mwaka 2011, alianza kazi ya ukocha akiwa River Plate, kisha Banfield, Guadalajara, San Jose Earthquakes, na baadaye AEK Athens. Akiwa AEK, alifanikiwa kushinda ubingwa wa ligi ya ndani ya Ugiriki na Kombe la Taifa (double) mwaka 2023, kabla ya kuondoka klabuni hapo Mei 2025. Mwezi uliofuata, alitangazwa rasmi kuwa kocha wa klabu ya Sevilla kwa mkataba wa miaka mitatu.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1973
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Federico Almerares

**Federico Almerares** (alizaliwa tarehe 2 Mei 1985 mjini Mar del Plata, Mkoa wa Buenos Aires) ni mchezaji wa zamani wa soka wa Argentina aliyekuwa akicheza kama mshambuliaji au mshambuliaji wa kati.

Almerares alipitia ngazi za vijana katika klabu ya Club Atlético River Plate na alifanya debut yake mwaka 2003. Hata hivyo, hakuwahi kujijengea nafasi ya kudumu katika kikosi cha kwanza, akicheza mechi tatu pekee kati ya mwaka 2005 na Machi 2008, alipokwenda kufanya majaribio na klabu ya Djurgårdens IF inayoshiriki Ligi Kuu ya Uswidi (Allsvenskan). Majaribio hayo hayakufanikiwa, lakini yalimsababishia kupata uangalizi kutoka kwa klabu kadhaa za Ulaya, zikiwemo R.S.C. Anderlecht ya Ubelgiji na FK Austria Wien ya Austria.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1985
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Agustín Almendra

**Agustín Ezequiel Almendra** (alizaliwa tarehe 11 Februari 2000) ni mchezaji wa soka wa kulipwa kutoka Argentina anayekipiga katika nafasi ya kiungo wa kati, kwa sasa akiwa mchezaji wa klabu ya Club Necaxa.

Kazi ya klabu

Almendra alianza taaluma yake ya soka katika klabu ya Boca Juniors. Baada ya kumalizika kwa mkataba wake tarehe 30 Juni 2023, alifikia makubaliano ya kujiunga na Racing Club de Avellaneda.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 2000
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Kwesi Akwansah Andam

**Kwesi Akwansah Andam** (15 Desemba 1946 – 14 Desemba 2007) alikuwa msomi wa Ghana na aliyekuwa Makamu Mkuu wa Chuo cha Sayansi na Teknolojia cha Kwame Nkrumah (KNUST). Alikuwa profesa wa uhandisi.Andam alifariki dunia mnamo tarehe 14 Desemba 2007 katika Hospitali ya Kijeshi ya 37.
## Marejeo
Mansourou Aremou

**Mansourou Adolphe Aremou** (alizaliwa 16 Aprili 1952) ni profesa msaidizi na mtawala wa michezo kutoka Benin. Aremou alikuwa profesa msaidizi katika Chuo Kikuu cha Taifa cha Benin kuanzia mwaka 1987 hadi 2009. Sambamba na shughuli zake za ufundishaji, alishika nafasi za utendaji katika ulimwengu wa mchezo wa mpira wa mikono. 

## Marejeo
Iván Almasana

**Pedro Iván Almasana** (alizaliwa tarehe 2 Oktoba 1993) ni mchezaji wa soka wa kulipwa kutoka Argentina anayekipiga kama beki au kiungo.

## Kazi 
Almasana alianza taaluma yake ya soka katika klabu ya Gimnasia y Esgrima. Alifanya debut yake ya kitaaluma tarehe 22 Februari 2015 katika mchezo uliomalizika kwa sare ya bila kufungana dhidi ya Juventud Unida ugenini. Mechi yake ya kwanza kama mchezaji wa kuanza ilikuja mwezi Aprili 2015 dhidi ya Unión Mar del Plata.

Katika msimu wa Primera B Nacional 2015, Almasana alishiriki jumla ya mechi sita. Mwezi Juni 2016, aliondoka kwa mkopo na kujiunga na Altos Hornos Zapla, klabu inayoshiriki Torneo Federal A (daraja la tatu la soka nchini Argentina). Akiwa huko, alicheza mechi 14 za ligi, pamoja na mchezo mmoja wa Copa Argentina dhidi ya Gimnasia y Tiro.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1993
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Mariano Almandoz

**Luis Mariano Almandoz** (alizaliwa tarehe 10 Januari 1994) ni mchezaji wa soka kutoka Argentina.

Katika taaluma yake ya soka, amewahi kuichezea klabu kadhaa, zikiwemo Argentinos Juniors ya Argentina pamoja na Deportes Temuco ya Chile.

Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1994
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Héctor Almandoz

**Héctor Alfredo “Coyo” Almandoz** (alizaliwa tarehe 17 Januari 1969) ni kocha wa soka wa Argentina na mchezaji wa zamani wa kulipwa. Akiwa mchezaji, Almandoz alikuwa akicheza katika nafasi ya beki.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1969
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Fay Chung

**Fay King Chung** (aliyezaliwa Machi 1941) ni mwelimishaji kutoka Zimbabwe na alikuwa mgombea huru katika uchaguzi wa Seneti wa Zimbabwe wa mwaka 2008. Chung amefanya kazi ya kupanua upatikanaji wa elimu na kuleta kanuni za *elimu inayochanganywa na uzalishaji* katika mitaala ya shule nchini Zimbabwe na katika nchi nyingine zinazoendelea.

## Maisha ya awali na elimu 
Chung alizaliwa katika koloni la Uingereza lililojitawala la  Rhodesia ya Kusini , akiwa kizazi cha tatu cha familia ya wahamiaji Wachina. Babu yake, Yee Wo Lee, alikuwa mtoto wa tano katika familia kubwa ya wakulima Wachina, alihamia Rhodesia mwaka 1904 akiwa na umri wa miaka kumi na saba na baadaye akawa mmiliki mwenye mafanikio wa mkahawa. Baba yake alikuwa mfanyabiashara aliyefanikiwa aitwaye Chu Yao Chung. Mama yake, Nguk Sim Lee, alikuwa muuguzi aliyepata mafunzo nchini China na alihamia Rhodesia ili kuolewa. Alifariki dunia wakati wa kujifungua, wakati Fay Chung alipokuwa na umri wa miaka mitatu tu. Baada ya kifo cha mama yake, Fay Chung na dada zake wawili walilelewa na babu na nyanya yao, wakisaidiwa na mlezi wa Kishona aliyeitwa Elina.

Chung alikulia katika familia ya Kichina ya Kikatoliki ya Kirumi huko Rhodesia (sasa Zimbabwe) katika miaka ya 1950, na alipata mafunzo ya ualimu katika Chuo Kikuu cha Rhodesia (sasa Chuo Kikuu cha Zimbabwe). Mwaka 1968 aliendelea na masomo ya uzamili, akipata shahada ya uzamili katika elimu na pia shahada ya uzamili katika falsafa ya fasihi ya Kiingereza katika Chuo Kikuu cha Leeds. Hivi karibuni zaidi, Chung alipata shahada ya kwanza (BA) katika uchumi kutoka Shule ya Masomo ya Mashariki na Afrika (SOAS) ya Chuo Kikuu cha London. Chung alisoma katika shule ya msingi ya Wahindi na Waasia iliyoitwa Louis Mountbatten, iliyopewa jina la Makamu wa Mfalme wa Uingereza nchini India. Mwalimu mkuu alikuwa Mhindi wa Afrika Kusini kutoka Durban aliyeitwa V. S. Naidoo, ambaye alikuwa na mchango mkubwa katika kumshawishi baba wa Fay Chung aliyekuwa mhafidhina na mwenye kushikilia mila, kumruhusu aende kusoma kama bweni katika Shule ya Sekondari ya Founders, ambayo ilikuwa imefunguliwa hivi karibuni kama shule ya kwanza ya sekondari kwa Waasia na watu waliotambuliwa kama “Coloureds.”

## Kazi 
Chung alikuwa Naibu Katibu wa Utawala katika Wizara ya Elimu kuanzia 1980 hadi 1988 na baadaye Waziri wa Elimu katika baraza la mawaziri la Rais Robert Mugabe kutoka 1988 hadi 1993. Mwaka 1980, asilimia 5 tu ya watu weusi nchini Zimbabwe walikuwa na upatikanaji wa elimu ya msingi ya bure kama ilivyotolewa na shule za serikali (wakati huo shule za misheni ndizo zilizotoa elimu ya msingi kwa wingi); kufikia mwaka 1993, Zimbabwe ilikuwa imefanikiwa kufikia kiwango cha 95% cha upatikanaji wa elimu ya msingi.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1941
Jamii:Wanawake wa Zimbabwe
Jamii:Wanasiasa wa Zimbabwe
Mauricio Almada

**Mauricio Nicasio Almada** (alizaliwa tarehe 18 Agosti 1976 mjini Lincoln, Buenos Aires) ni mchezaji wa soka kutoka Argentina anayekipiga katika nafasi ya beki wa kushoto (left back), kwa sasa akiichezea klabu ya Almirante Brown.

## Kazi ya Klabu 
Almada alianza taaluma yake ya soka mwaka 1998 akiwa na klabu ya Sarmiento, kisha mwaka 1999 alijiunga na Gimnasia (CdU) ambapo alicheza misimu mitatu katika daraja la pili la soka nchini Argentina.

Mnamo mwaka 2002, Almada alijiunga na Arsenal de Sarandí ya Argentine Primera División, ambapo alijijengea nafasi ya mchezaji wa msingi wa kikosi. Mwaka 2006, alihamia Gimnasia y Esgrima de Jujuy.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1976
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Sarah Kachingwe

**Sarah Kachingwe** (aliyekuwa Chavunduka; 1936–2012) alikuwa mwanasiasa na mchambuzi wa jamii nchini Zimbabwe. Yeye ndiye mwanamke mweusi wa kwanza kujiandikisha katika Chuo Kikuu cha Rhodesia mwaka 1957. Baadaye alihudumu kama Katibu wa Idara ya Habari, Barua na Mawasiliano na pia alikuwa mwanachama wa bodi ya Zimpapers na Tume ya Misitu.

## Wasifu 
Kachingwe alizaliwa Rusape, Zimbabwe, mwaka 1936. Alisoma katika Shule ya Upili ya Goromonzi. Mwaka 1957 alijiandikisha katika Chuo Kikuu cha Rhodesia, akiwa mwanamke mweusi wa kwanza kufanya hivyo. Alihitimu na shahada ya uzamili wa sanaa (*Bachelor of Arts*) katika masomo ya Kiingereza na Historia.

Kachingwe alifariki nyumbani kwake Greendale, Harare, mwaka 2012 kutokana na matatizo yanayohusiana na ugonjwa wa moyo. Mazishi yake yalihudhuriwa na, miongoni mwa wengine, Makamu wa Waziri Mkuu Profesa Arthur Mutambara na balozi wa Malawi nchini Zimbabwe, Dk. Richard Mpoya. Alizikwa katika Makaburi ya Greendale, Harare.

## Mchango wa kudumu 
Katika mazishi yake, Makamu wa Waziri Mkuu Arthur Mutambara alikabidhi Bendera ya Zimbabwe kwa mume wa Bi Kachingwe ili kuashiria hadhi yake kama “shujaa wa vita vya ukombozi”.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1936
Jamii:Waliofariki 2012
Jamii:Wanasiasa wa Zimbabwe
Jamii:Wanawake wa Zimbabwe
Thiago Almada

**Thiago Ezequiel Almada** (alizaliwa 26 Aprili 2001) ni mchezaji wa soka wa kulipwa kutoka Argentina anayekipiga katika nafasi ya kiungo wa mashambulizi au winga, kwa sasa akiwa mchezaji wa klabu ya Atlético Madrid ya Ligi Kuu ya Hispania (La Liga) na timu ya taifa ya Argentina.

Almada alikuwa sehemu ya kikosi cha Argentina kilichotwaa Kombe la Dunia la FIFA 2022, akafanya historia kuwa mchezaji wa kwanza aliyecheza Major League Soccer (MLS) kushinda taji hilo akiwa bado hai. Aidha, alishinda Copa Libertadores 2024 na Série A ya Brazil akiwa na klabu ya Botafogo.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 2001
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Grace Nkansa Asante

**Grace Nkansa Asante** (akijulikana kama Ofori-Abebrese; alizaliwa mwaka 1965) ni mhadhiri kutoka nchini Ghana katka kitivo cha Sayansi ya Jamii katika Chuo Kikuu cha Sayansi na Teknolojia cha Kwame Nkrumah (KNUST). Pia, anatambulika kama mwanamke wa kwanza wa Ghana kuwa Profesa wa Uchumi.

## Marejeo
Kwame Arhin

**Prof. Kwame Arhin**, anayejulikana pia kama Nana Arhin Brempong, alikuwa mwanahistoria na mwanasiasa nchini Ghana.

Arhin alijenga taaluma yake katika Chuo Kikuu cha Ghana, ambapo alikuwa mhariri wa jarida la Legon Observer na alikuwa na uhusiano wa muda mrefu na Taasisi ya Masomo ya Afrika (IAS), baada ya kuteuliwa kwa mara ya kwanza kama Mtafiti Mwandamizi mnamo Oktoba 1963.
 
## Marejeo
Alex. E.K. Ashiabor

**Alex E.K. Ashiagbor** (Desemba 1931 – 19 Mei 2017) alikuwa mwanauchumi na aliyekuwa gavana wa Benki ya Ghana. Alihudumu kama gavana kuanzia tarehe 15 Julai 1977 hadi tarehe 8 Machi 1983. 

## Marejeo
Sheba Tavarwisa

**Sheba Tavarwisa** (alizaliwa 1 Agosti 1946) alikuwa shujaa wa vita kutoka Zimbabwe. Alikuwa miongoni mwa wanawake wa kwanza kuwa viongozi wa jeshi la kisiasa la Zimbabwe African National Union (ZANLA), ambalo liliongoza mapinduzi ya nchi dhidi ya utawala wa kikoloni.

## Mapinduzi 
Tavarwisa aliwahi kufanya kazi kama mwalimu wa shule ya msingi hadi alipoacha kazi hiyo kujiunga na Jeshi la Ukombozi la Zimbabwe African National Liberation Army (ZANLA) ili kupigania uhuru wa nchi. Alikuwa miongoni mwa wakaguzi wa mwanzo na viongozi wa kike wa kwanza wa harakati hiyo. Wajibu wake wa awali ulikuwa kubeba na kusambaza silaha kutoka Zambia kwenda Msumbiji hadi kwenye mstari wa mbele nchini Zimbabwe (zamani Rhodesia). Pia alikuwa na jukumu la kusambaza ujumbe wa harakati hiyo. Alishirikiana hasa na wakulima ili kupata msaada wao. Tavarwisa pia alihakikisha kwamba wanawake waliokuwa katika kambi hawakudhuriwa kingono au kutumika vibaya.

Tavarwisa aliwafunza wanachama, alitekeleza misheni na kuongoza mapinduzi kama kiongozi huku akipanga muda wa kushughulikia watoto wake.

Mwaka 1978, Tavarwisa aliteuliwa kuwa Naibu Katibu wa Elimu wa ZANU. Aliendelea kupanda ngazi za uongozi na kuwa mwanachama wa tume ya juu ya uamuzi ya ZANU, yaani *high command*. Alishiriki katika kupanga mikakati na alikuwa mwanamke pekee kati ya wengine 27. Mbali na kuwa mwanachama wa idara ya wanawake ya ZANU, alichaguliwa pia kushika wadhifa katika kamati kuu ya shirika hilo.

## Kifo 
Tavarwisa alifariki dunia mnamo 3 Juni 1994.

Alizikwa katika shamba la familia yake kijijini Gutu. Hakutambuliwa kama shujaa, jambo ambalo lilipelekea afisa wa mkoa wa ZANU-PF, Mapiye Wekwete, kumuuliza Makamu wa Rais marehemu Simon Muzenda kuhusu vigezo vya kutambua mashujaa wa mapambano ya mwanzo.

Wengi wa wenzake wa kiume ambao baadaye walijiunga na harakati za mapambano, na hata wale waliokuwa wamefundishwa na wanamke wa mapambano wa mwanzo kama Tavarwisa, walipatiwa heshima ya shujaa na kuzikwa katika Makaburi ya Taifa ya Mashujaa.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Zimbabwe
Jamii:Wanasiasa wa Zimbabwe
Diana Mitchell

**Diana Mary Mitchell** (aliyezaliwa Coates; 16 Novemba 1932 – 8 Januari 2016) alikuwa mwanaharakati wa kisiasa na mwandishi kutoka Zimbabwe, ambaye alikuwa mkosoaji mkali wa serikali za Ian Smith na Robert Mugabe.

## Wasifu 
Mitchell alizaliwa Salisbury, mji mkuu wa Rhodesia ya Kusini. Baba yake, Elliott Coates, alikuwa afisa katika jeshi la wanamaji wa kibiashara (*merchant navy*), na mama yake, Mary Peck, kutoka Australia, alikuwa mwigizaji. Ndoa ya wazazi wake ilivunjika mwaka 1932, na wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia aliishi na wazazi wa kumlea huku mama yake akifanya kazi katika kiwanda cha kutengeneza silaha. Alipata elimu katika Shule ya Wasichana ya Eveline mjini Bulawayo, na baadaye katika Chuo Kikuu cha Cape Town nchini Afrika Kusini, ambako alisoma historia na lugha ya Kishona. Aliolewa na mhandisi wa majimaji, Brian Mitchell, mwaka 1956, na walipata watoto watatu.

Uanaharakati wa kisiasa wa Mitchell ulianza mwaka 1966, alipofanya kampeni ya kuokoa shule ya awali ambayo ilibomolewa na serikali. Kampeni hiyo baadaye ilipanuka na kuwa harakati ya kuboresha elimu kwa watoto weusi. Mwaka 1968, alijihusisha na Centre Party; ingawa aligombea kama mgombea huru katika uchaguzi wa 1974 na pia kwa niaba ya National Unifying Force (NUF) katika uchaguzi wa 1977.

Baada ya tamko la Ian Smith mwaka 1970 la kuifanya Rhodesia kuwa jamhuri, Mitchell alijihusisha na kuandaa mazungumzo kati ya Rhodesian Front ya Smith na wazalendo waliokuwa na msimamo mkali. Akifanya kazi pamoja na wanahabari Robert Cary na Willie Musarurwa, aliandaa na kuchapisha mkusanyiko muhimu wa wasifu wa viongozi wa harakati za utaifa, *African Nationalist Leaders in Rhodesia: Who’s Who*. Ingawa alifurahia kupata uhuru wa Zimbabwe mwaka 1980 chini ya masharti yaliyokubalika na jumuiya ya kimataifa, Mitchell aliikosoa serikali ya Mugabe kwa kukandamiza vyombo vya habari na upinzani wa kisiasa. Yeye na mumewe walihamia Uingereza mwaka 2003. Brian alifariki mwaka 2010.

Mwaka 2011, mkusanyiko mkubwa wa Mitchell wa makala za kisiasa na nyaraka ulitolewa kama mchango kwa Taasisi ya Hoover, ambako ulifunguliwa kwa matumizi ya umma, na pia kwa Chuo Kikuu cha Cape Town.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1932
Jamii:Waliofariki 2016
Jamii:Wanasiasa wa Zimbabwe
Jamii:Wanawake wa Zimbabwe
Virginia Phiri

**Virginia Phiri** (alizaliwa mwaka 1954) ni mwandishi wa Zimbabwe anayejihusisha na masuala ya usawa wa kijinsia (feminist writer).

## Maisha ya awali 
Virginia Phiri alizaliwa mwaka 1954 katika jiji la Bulawayo, ambalo ni jiji la pili kwa ukubwa nchini Zimbabwe.

Akikulia katika familia ya wanasiasa waliokuwa wanahamasisha kupitia chama cha Zimbabwe African Peoples Union (ZAPU), Phiri alijihusisha kikamilifu na vita vya ukombozi vya Zimbabwe akiwa na umri wa miaka 17. Baadaye, mwaka 2000, akiwa pamoja na kikundi cha Zimbabwe Women Writers, alichangia katika mkusanyiko wa makala uliopewa jina la Women of Resilience – the voices of women ex-combatants.

Mwaka 1972, aliondoka nchini Zimbabwe kuelekea Botswana jirani, akiwa njiani kuelekea Zambia..

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1954
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waandishi wa Zimbabwe
Sabina Mugabe

**Sabina Gabriel Mugabe** (14 Oktoba 1934 – 29 Julai 2010) alikuwa mwanasiasa kutoka Zimbabwe. Alikuwa dada mdogo wa aliyekuwa Rais wa Zimbabwe, Robert Mugabe.

## Wasifu 
Sabina Mugabe alizaliwa tarehe 14 Oktoba 1934 katika Misheni ya Kikatoliki ya Kutama, iliyokuwa ikiendeshwa na Wajesuiti wa Shirika la Marist lenye makao yake Roma, katika Wilaya ya Zvimba, takriban maili 50 kaskazini-magharibi mwa Harare. Baba yake alikuwa mzaliwa wa Malawi aliyeitwa Gabriel Matibili, na mama yake alikuwa Mshona aliyeitwa Bona.

Sabina Mugabe aliondoka Rhodesia mwaka 1975 kwa kutumia jina la bandia na alisoma masomo ya uchumi wa nyumbani na lishe katika Chuo cha Teknolojia cha Battersea na Chuo cha Richmond mjini London, kabla ya kwenda Nova Scotia, Kanada, kusomea stashahada ya maendeleo ya jamii katika chuo cha Kikatoliki. Kabla ya kuondoka Rhodesia, alikuwa amelindwa na Seminari ya Kikatoliki ya Silveira House, pembezoni mwa Harare, wakati ndugu yake Robert alipokuwa akiongoza wapiganaji wa msituni wa ZANU wakipambana na majeshi ya aliyekuwa kiongozi wa Rhodesia, Ian Smith, kutoka kambi zilizokuwa Msumbiji.

Alihudumu kama Mbunge wa ZANU-PF kwa Jimbo la Makonde Mashariki kuanzia 1985 hadi 1990, na baadaye kwa Jimbo la Zvimba Kusini kuanzia 1990 hadi 2008. Alihusishwa na unyang’anyi wa vurugu wa mashamba yaliyokuwa yanamilikiwa na Wazimbabwe weupe mwishoni mwa miaka ya 1990 na mwanzoni mwa miaka ya 2000. Hii ilijumuisha kuhusishwa kwake na mauaji ya mkulima mzungu wa Zimbabwe yaliyofanywa na umati aliouchochea, alipodai nyumba yake kwa matumizi yake binafsi. Terry Ford, mwenye umri wa miaka 55, alipigwa na kisha kupigwa risasi kichwani katika shamba lake magharibi mwa Harare. Awali, mwezi Novemba 2000, Sabina Mugabe alikuwa amemweleza Bw. Ford kwamba alitaka makazi ya shamba lake “ili aweze kuhamia humo.” Ukweli kwamba mbwa wake wa Jack Russell aitwaye Squeak alikataa kuondoka karibu na mwili wake uliongeza huzuni katika tukio hilo, ambalo lilivuta vichwa vya habari vya kimataifa.

Sabina Mugabe aliwekwa kwenye orodha ya vikwazo ya Marekani mwaka 2003 na aliendelea kubaki kwenye orodha hiyo hadi kifo chake.

Sabina Mugabe alipata kiharusi mwaka 2007 na kustaafu wadhifa wa ubunge mwaka 2008. Kulingana na aliyekuwa Rais Mugabe wakati huo, alimtembelea kabla ya kifo chake na akaelezwa kwamba theluthi moja ya ubongo wake ilikuwa imeharibiwa na kiharusi hicho.

Sabina Mugabe alifariki Harare tarehe 29 Julai 2010, akiwa na umri wa miaka 75, baada ya kuugua kwa muda mrefu.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1934
Jamii:Waliofariki 2010
Jamii:Wanasiasa wa Zimbabwe
Jamii:Wanawake wa Zimbabwe
Luciano Acosta

**Luciano Federico “Lucho” Acosta** (alizaliwa 31 Mei 1994) ni mchezaji wa kandanda wa kulipwa kutoka Argentina anayekipiga katika nafasi ya kiungo mshambuliaji. Kwa sasa anachezea klabu ya Fluminense inayoshiriki Campeonato Brasileiro Série A.

Acosta alianza taaluma yake ya soka katika ngazi ya kulipwa akiwa na Boca Juniors, kabla ya kuhamia Marekani. Huko alichezea vilabu vya Major League Soccer vikiwemo D.C. United, FC Cincinnati na FC Dallas kuanzia mwaka 2016 hadi 2025.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1994
Jamii:Wachezaji wa Argentina
Mateo Acosta

**Mateo Agustín Acosta** (alizaliwa 22 Septemba 1992) ni mchezaji wa kandanda wa kulipwa kutoka Argentina anayekipiga katika klabu ya Estudiantes de Buenos Aires.

Kazi yake ya soka ilianza msimu wa 2013–2014 alipochezea Tiro Federal katika mashindano ya Torneo Argentino B, ambapo mshambuliaji huyo alifunga mabao 13 katika mechi 24.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1992
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Norberto Acosta

**Norberto Raúl Acosta** (alizaliwa 22 Mei 1976, Buenos Aires, Argentina) ni kocha wa kandanda kutoka Argentina na mchezaji wa zamani wa soka.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1976
Jamii:Wachezaji mpira wa Argentina
Juan Carlos Almada

**Juan Carlos Almada** (alizaliwa 15 Mei 1965) ni kocha wa soka na mchezaji wa zamani wa Argentina ambaye aliichezea nafasi ya mashambulizi (forward) kwa vilabu kadhaa nchini Argentina, Chile na Ecuador.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1965
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wachezaji mpira wa Argentina