open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Elie Ying Mystal

**Elie Ying Mystal** (alizaliwa 10 Mei 1978) ni mchambuzi wa siasa, mwandishi na mwanasheria wa zamani wa Marekani. Yeye ni mwandishi wa masuala ya mahakama katika *The Nation*, ambako huandika kuhusu mahakama na mfumo wa haki ya jinai.

## Maisha ya awali na elimu 
Baba yake Mystal, ambaye pia aliitwa Elie Mystal, alikuwa Mmarekani mwenye asili ya Haiti, mtu mweusi wa kwanza kuchaguliwa katika Bunge la Kaunti ya Suffolk, na mwanasiasa mwenye ushawishi ambaye taaluma yake ilimalizika baada ya kutozwa faini kwa kukiuka sheria za makazi ya eneo la uchaguzi.

## Kazi 
Mystal ni mwandishi wa kitabu kinachojulikana kama ''Allow Me to Retort: A Black Guy's Guide to the Constitution*, ambacho kimelengwa kuwa “hoja inayoweza kueleweka kwa urahisi kuhusu haki tulizonazo, haki ambazo Warepublican wanajaribu kuondoa, na jinsi ya kuwazuia.” Kitabu hicho, kilichochapishwa na *The New Press* mnamo Machi 2022, kiliingia katika orodha ya *The New York Times Best Seller* katika mwezi huohuo.

Kufikia mwaka 2022, Mystal alikuwa mjumbe wa bodi ya *Demand Justice*, *shirika huria'' linalotetea masuala ya mahakama.

## Marejeo 
Jamii:Waandishi wa Marekani
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
JJJJJerome Ellis

**Jerome Ellis** (anajulikana kama **JJJJJerome Ellis**,  alizaliwa 1989) ni msanii, mwanamuziki, mtunzi, mwandishi, na mwigizaji wa Marekani. Kazi yake  inahusu ulemavu, haki, muda, na uzoefu wa kihistoria. Ugumu wa msanii unaathiri utendaji wake. Kwa sasa Ellis anaishi Norfolk, Virginia. Albamu yake ya kwanza, *The Clearing* (2021), ikiambatana na kitabu, inaelezewa kama alama ya kigugumizi na kitendo cha kupinga ufasaha wa utendaji. 

## Marejeo
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
William King (mwimbaji)

**William King** (alizaliwa Birmingham, Alabama, 30 Januari 1949)  ni mwimbaji, mwanamuziki na mpiga ngoma wa Marekani. Yeye ni mwanachama mwanzilishi wa Commodores, ambapo anapiga tarumbeta, gitaa, synthesizer, filimbi, na congas na ndiye mpiga ngoma wa kikundi hicho. Baada ya kuhudhuria Chuo Kikuu cha Tuskegee, ambapo alipokea uteuzi wa wachezaji wote katika SIAC,  alifikiria kucheza tenisi kitaaluma lakini aliamua kuendelea na kazi yake na Commodores.  King pia aliajiriwa na kampuni ya kompyuta ya kidijitali kuandika programu lakini pia aliacha hilo ili kujiunga na bendi hiyo. 

## Marejeo
Jamii:wanamuziki wa Marekani
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Eberechi Wike

**Eberechi Suzzette Wike** (alizaliwa Odiokwu, Ahoada Magharibi mwa Jimbo la Rivers, 24 Mei 1972) ni mwanasheria wa Nigeria. Jaji katika Mahakama Kuu ya Jimbo la Rivers, yeye ni mke wa Gavana wa zamani wa Jimbo la Rivers, Nyesom Wike ambaye kwa sasa ni Waziri wa Eneo la Mji Mkuu wa Shirikisho .

## Maisha ya awali na elimu 
Wike alizaliwa Eberechi Suzzette Obuzor katika familia ya Kikristo. Alihudhuria Chuo Kikuu cha Sayansi na Teknolojia cha Jimbo la Rivers, ambapo alipata shahada yake ya LL.B. (Hons.) mnamo mwaka 1996. Baada ya kuhitimu, Wike alijiunga na Shule ya Sheria kwa mafanikio. Alipata shahada ya Mwanasheria (BL) mwaka wa 1997. Mwaka mmoja baadaye, alikubaliwa katika wakili wa Nigeria, hatimaye akaanza kufanya kazi huko Port Harcourt, Rivers State.

## Marejeo
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Musa Okwonga

**Musa Okwonga** (alizaliwa 11 Oktoba 1979)  ni mwandishi, mtangazaji wa podikasti, na mwanamuziki kutoka Uingereza. Alichaguliwa kuwa Mwanachama wa Jumuiya ya Kifalme ya Fasihi mnamo mwaka 2022. 

## Maisha ya awali na elimu 
Wazazi wa Okwonga, wanafunzi wa udaktari, walikimbia Uganda chini ya udikteta wa Idi Amin na kuishi Uingereza.  Yeye ndiye mtoto wa kwanza kati ya watoto wanne ambao wote walilelewa na mama yao baada ya baba yao kufariki.  Baba yake Okwonga aliuawa akiwa na umri wa miaka 40 katika ajali ya helikopta.  Mama yake alifanya kazi kama daktari. 

Kati ya 1993 na 1998, Okwonga alihudhuria Chuo cha Eton,  ambapo alipata ufadhili wa masomo kwa ajili ya ada yake. Mnamo mwaka 1998, alihitimu katika Chuo cha St John's, Oxford, akisoma Sheria kwa miaka mitatu. 

Okwonga pia amefanya kazi kama mwandishi wa habari za mpira wa miguu na mtangazaji mwenza wa *Stadio*, podikasti ya mpira wa miguu kwenye mtandao wa podikasti wa *The Ringer*, *Stadio* . Tangu mwaka 2014, amekuwa akiishi Berlin, Ujerumani.

## Marejeo
Jamii:waandishi wa Uingereza
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Sahak II Mashalian

**Sahag II Mashalian** (anajulikana pia kama **Sahak Mashalyan** katika unukuzi wa alfabeti wa Kiarmenia Mashariki; alizaliwa Istanbul, 17 Machi 1962) alipata kuwa Patriarki wa 85 wa Kiarmenia wa Konstantinopoli mnamo mwaka 2019.  Ukulu wa Kiarmenia wa Constantinople ni mojawapo ya nne za Kanisa la Kitume la Armenia (nyingine tatu zikiwa Ukulu Mama wa Etchmiadzin Mtakatifu, Ukulu Mtakatifu wa Kilikia na Ukulu wa Kiarmenia wa Yerusalemu) na ina hadhi ya kujitegemwa, kwa upande mwingine, ikikubali ukuu wa kiroho juu ya Waarmenia wote katika Ukulu Mtakatifu wa Echmiadzin.

## Marejeo
Jamii:maaskofu
Jamii:watu wa Uturuki
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Ayo Oke

**Ayo Oke** ndiye mkurugenzi mkuu wa zamani wa Shirika la Kijasusi la Nigeria (NIA), aliyeteuliwa na rais wa wakati huo Goodluck Jonathan mnamo 7 Novemba 2013. 

## Maisha ya awali na kazi 
Ayo Oke alizaliwa katika jimbo la Oyo.  Oke hapo awali alikuwa Mkurugenzi (Mikoa) katika makao makuu ya NIA, na kabla ya hapo alikuwa balozi wa Nigeria katika Sekretarieti ya Jumuiya ya Madola huko London.  

## Marejeo
Jamii:watu wa Nigeria
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Akbar Muhammad

**Akbar Muhammad** (1939 - 12 Aprili 2016)  alikuwa Profesa Mshiriki Mstaafu wa historia na masomo ya Afrika katika Chuo Kikuu cha Binghamton huko New York . Alibobea katika historia ya Afrika, historia ya kijamii ya Afrika Magharibi, pamoja na utafiti wa Uislamu barani Afrika na Amerika. Alikuwa mhariri mwenza wa *Ubaguzi wa Rangi, Ubaguzi wa Ngono, na Mfumo wa Dunia*, pamoja na Joan Smith, Jane Collins, na Terrence K. Hopkins. Maandishi yake mwenyewe yalilenga utumwa barani Afrika Waislamu, Waislamu nchini Marekani, na ujumuishaji nchini Nigeria kupitia matumizi ya elimu.  Alikuwa na jukumu muhimu katika historia ya Waislamu nchini Marekani.   

## Marejeo
Jamii:wanahistoria wa Marekani
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Flora Ogbenyeanu Ogoegbunam Azikiwe

**Flora Ogbenyeanu Ogoegbunam Azikiwe** (7 Agosti 1917 - 22 Agosti 1983) alikuwa mke wa kwanza wa Nnamdi Azikiwe, Rais wa kwanza nchini Nigeria. Alihudumu kama Mwanamke wa Kwanza wa Nigeria kuanzia tarehe 1 Oktoba 1963 hadi 16 Januari 1966

Flora Ogbenyeanu Ogoegbunam alizaliwa Onitsha, mji uliopo katika Jimbo la sasa la Anambra. Alikuwa binti wa Chifu Ogoegbunam, aliyekuwa Adazia wa Onitsha (Chifu wa Ndichie) kutoka Ogboli Agbor, Onitsha.

Alikutana na Nnamdi Azikiwe huko mwaka 1934, na wawili hao walifunga ndoa tarehe 4 Aprili 1936. Harusi yao ilifanyika katika Kanisa la Wesley, James Town, mjini Accra, Gold Coast (kwasasa Ghana), ambako mumewe alikuwa akifanya kazi kama mhariri wa *African Morning Post* wakati huo.

Azikiwe alikuwa mjumbe wa Kamati ya Kazi ya Kanda ya Mashariki ya Baraza la Kitaifa la Nigeria na Kamerun (NCNC). Pia alikuwa Mlezi wa kwanza (Patron) wa Chama cha Sayansi ya Nyumbani (*Home Science Association* - *HSA*), kilichokuwa kikijulikana awali kama *Federal Home Science Association.*

Mnamo tarehe 22 Agosti 1983, Azikiwe alifariki dunia akiwa na umri wa miaka 66. Yeye na mumewe walikuwa na mtoto mmoja wa kike na watatu wa kiume.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Nigeria
Gary Nagle

**Gary Nagle** (alizaliwa 1975) ni mtendaji mkuu wa biashara wa Afrika Kusini, na Mkurugenzi Mtendaji wa Glencore. Nagle alipata shahada katika biashara na uhasibu kutoka Chuo Kikuu cha Witwatersrand, Afrika Kusini.  Alihitimu kama mhasibu aliyeidhinishwa nchini Afrika Kusini mnamo mwaka 1999. 

Nagle alijiunga na Glencore mwaka wa 2000, akipanda cheo na kuongoza mali zake za makaa ya mawe, na akamrithi Ivan Glasenberg kama Mkurugenzi Mtendaji mnamo Julai 1, 2021. Alipanga kuhama kutoka Australia hadi Uswisi mwaka wa 2021.Mnamo mwaka 2023, Nagle, katika uamuzi wake wa kwanza mkubwa wa kibiashara kama Mkurugenzi Mtendaji, alipendekeza ununuzi wa Teck Resources wa dola bilioni 23, na anapanga kuunda kampuni mbili mpya baada ya ununuzi huo, moja ikilenga tasnia ya metali na nyingine ikizalisha makaa ya mawe. 

## Marejeo
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
George William Sams Jr.

**George William Sams Jr.** (alizaliwa mnamo 1946) alikuwa mwanachama wa chama cha *Black Panther*, aliyepatikana na hatia katika mauaji ya mwaka 1969 ya mwanachama wa *Black Panther* wa New York aliyejulikana kama Alex Rackley. Tukio hilo lilipelekea kufunguliwa kwa kesi za *New Haven* *Black Panther* mwaka 1970.

## Kesi 
Sams alikubali kushirikiana na upande wa mashtaka kwa kutoa ushahidi wa serikali kwa kubadilishiwa adhabu kuwa ya mauaji ya daraja la pili. Alitoa ushahidi kwamba, wakati akitekeleza maagizo ya moja kwa moja kutoka kwa kiongozi wa kitaifa wa chama hicho, Bobby Seale, alipanga utekaji nyara wa Rackley na kumpeleka katika makao makuu ya *Black Panther* huko New Haven, ambako Rackley aliteswa kwa siku mbili. Baadaye alisafirishwa hadi maeneo ya kinamasi ya *Middlefield, Connecticut*, ambapo alipigwa risasi na Warren Kimbro na Lonnie McLucas kwa amri ya Sams.

Kimbro na McLucas hawakuthibitisha ushahidi wa Sams kuhusu kuhusika kwa Seale. Sams na Kimbro walihukumiwa kwa kosa la mauaji. Lonnie McLucas aliachiliwa huru katika mashtaka yote isipokuwa kosa la kula njama ya kufanya mauaji. Baraza la waamuzi lilishindwa kufikia uamuzi kuhusu mashtaka dhidi ya Bobby Seale na kiongozi wa *Black Panther* Ericka Huggins, na hatimaye mashtaka dhidi yao yalifutwa. Wanachama wa Chama cha *Black Panther* walimtuhumu Sams kuwa alikuwa mtoa taarifa wa FBI.

Sams aliachiliwa kwa msamaha wa kifungo (parole) mwaka 1974.

## Marejeo 
Jamii:Watu wa Marekani
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Hafsatu Ajoke Muhammed

**Hafsatu Ajoke Muhammed** (alizaliwa tarehe 23 Mei, 1941) ni mhifadhi wa mazingira kutoka nchini Nigeria. Pia alikuwa Mwanamke wa Kwanza wa Nigeria. Pia yeye ni mjane wa Jenerali Murtala Muhammed, aliyekuwa Mkuu wa nchi wa Nigeria kuanzia 29 Julai 1975 hadi 13 Februari 1976.

## Wasifu 
Ajoke alizaliwa tarehe 23 Mei 1941 katika Nigeria ya kikoloni ya Uingereza. Alifunga ndoa na Murtala Muhammed mwaka 1963.

Ana taaluma ya tabibu wa meno, lakini baadaye alikuza shauku yake katika mimea na uhifadhi wa mazingira. Mwaka 1991, alianzisha Bustani ya Kumbukumbu ya Mimea ya Murtala Muhammed (Murtala Muhammed Memorial Botanical Garden), bustani yenye ukubwa wa hektari 30 iliyopo kando ya barabara ya Lekki–Epe jijini Lagos. Pia anamiliki bustani ya ukubwa wa hektari 20 huko Abuja iitwayo Sarius Palmetum na Botanic Garden.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Nigeria
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Gülçiçek Hatun

**Gülçiçek Hatun** (pia anajulikana kama **Gökçiçek Hatun**,; 1335 - 1400) alikuwa mwanamke Mgiriki kutoka Bitinia ambaye alikuja kuwa suria wa Sultani wa Milki ya Osmani Murad I, na baadaye akawa Valide Hatun (mama wa sultani) wa mwanawe Bayezid I.

## Wasifu 
Kwa mujibu wa simulizi za jadi, Gülçiçek alikuwa suria wa Aslan Bey, mmoja wa wakuu wa Ufalme wa Kiislamu wa Anatolia wa Karasids. Alitekwa wakati Orhan alipoutawala ufalme huo (mwaka 1344) na kisha akaingizwa katika haremi ya sultani. Mnamo mwaka 1359, akawa suria wa mwana wa Orhan, Murad, alipofikia umri wa utu uzima.

Alimzalia Murad wana wawili: Bayezid I na Yahşi Bey. Alimteua mwanawe Yahşi kuwa mdhamini wa hati ya wakfu aliyoiweka kwa ajili ya monasteri ya dervishi. Katika kipindi cha uhai wake, alianzisha taasisi ya kidini na kijamii iliyoonyesha wazi ucha-Mungu wake wa Kiislamu. Kwa mapato ya wakfu huo, alijenga msikiti akiwa ndiye suria wa kwanza wa Othmania kujenga msikiti na pia kaburi huko Bursa, ambako alizikwa alipofariki dunia mwaka 1400.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Uturuki
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Loyiso Macdonald

**Loyiso Macdonald** (alizaliwa 7 Septemba 1986) ni mwigizaji wa Afrika Kusini. Anajulikana zaidi kwa uigizaji wake katika tamthilia maarufu za runinga zijulikanazo kama *The Queen, 3 Way Junction*, na *Happy Family*.

## Maisha binafsi 
Macdonald alizaliwa tarehe 7 Septemba 1986 katika Eastern Cape, Afrika Kusini. Alisoma katika Shule ya Sekondari ya *Pinetown Boys’ High School*.

Alifunga ndoa na mwenzi wake Mathunzi Macdonald, ambaye ni mtayarishaji, mwigizaji na mwanamuziki, baada ya mwaka mmoja wa uchumba. Alikutana na Mathunzi wakati wa onyesho la mchezo wa jukwaani Othello lililoandaliwa na *Think Theatre* huko Johannesburg mwaka 2010. Walifunga ndoa ya kimila mwaka uliofuata, kisha ndoa ya kiserikali tarehe 18 Septemba 2012. Sherehe ya harusi yao ilifanyika tarehe 30 Septemba 2012 nyumbani kwa Mathunzi huko Mpumalanga, kwa mujibu wa mila za jadi.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1986
Jamii:Waigizaji filamu wa Afrika Kusini
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Sahar Baassiri

**Sahar Baassiri** (pia huandikwa **Baasiri**; kwa Kiarabu: سحر بعاصيري; alizaliwa miaka ya 1960) ni mwanadiplomasia na mwandishi wa habari wa Lebanoni ambaye kwa sasa anahudumu kama Balozi na Mwakilishi wa Kudumu wa Lebanon katika UNESCO mjini Paris.

Bi Baassiri kati ya mwaka 1981 na 2009, alifanya kazi katika gazeti maarufu la kila siku la Lebanon, *An-Nahar*. Mwaka 1993, akawa mwanamke wa kwanza kuwa mhariri wa masuala ya nje katika gazeti la kila siku nchini Lebanon, na pia mwanamke wa kwanza katika ulimwengu wa Kiarabu kuandika safu ya ukurasa wa mbele katika gazeti la kila siku. Aidha, alikuwa mwandishi wa habari wa *United Press International* (UPI) mjini Beirut kati ya mwaka 1989 na 1991.

Ni mwandishi wa vitabu viwili (kwa Kiarabu): “Lebanon on Hold” na “The Wandering Arabs”, vyote vilivyochapishwa mwaka 2009 na Dar An-Nahar. Bi Baassiri alipata shahada ya kwanza (BA) katika Sayansi ya Siasa kutoka Chuo Kikuu cha Marekani cha Beirut, na shahada ya uzamili (MS) katika Uandishi wa Habari kutoka Shule ya Uandishi wa Habari ya Chuo Kikuu cha Columbia.

Baada ya kuteuliwa kwa mwenzi wake, Nawaf Salam, kuwa Waziri Mkuu wa Lebanon tarehe 8 Februari 2025, alikuwa Mwanamke wa Pili wa Lebanon, akihudumu kama mkurugenzi mwenza wa Baraza la Kitaifa la Wanawake wa Lebanon pamoja na Mama wa Kwanza wa Lebanon, Nehmat Aoun.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1960
Jamii:Waandishi wa Lebanoni
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Charles F. Bowman

**Charles F. Bowman** (3 Mei 1919 – 8 Aprili 2009) alikuwa mfanyabiashara wa Marekani aliyeshirikiana na Orville Redenbacher kuanzisha biashara ya mahindi ya popcorn ambayo ilipata mafanikio makubwa nchini. Kufikia katikati ya miaka ya 1970, popcorn yao ilikuwa ikishikilia karibu theluthi moja ya soko la Marekani la popcorn ambayo haijapikwa. Bidhaa hiyo iliuzwa kwa jina la Orville Redenbacher’s, na kwa sasa inamilikiwa na kampuni ya ConAgra Brands.

Bowman alisoma na kuhitimu katika Chuo Kikuu cha Purdue. Mwaka 1951, yeye na Redenbacher waliinunua kampuni ya Chester, Inc. iliyokuwa Boone Grove, Indiana, ambayo ilikuwa ikijishughulisha na uzalishaji wa mbegu za mahindi mchanganyiko. Baada ya karibu miaka 20 ya utafiti na majaribio, popcorn ya Orville Redenbacher ilizinduliwa rasmi mwaka 1970.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1919
Jamii:Waliofariki 2009
Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani
Medali ya miuijza

**Medali ya miujiza** ni jina ambalo kuanzia mwaka 1834 Wakatoliki wameipatia medali iliyotengenezwa kufuatana na njozi ambayo Katerina Labouré alisema zilimpata huko Paris, Ufaransa, mwaka 1830, akiwa bado mnovisi. Sista huyo wa shirika la Mabinti wa Upendo wa Mt. Vinsenti wa Paulo alisimulia hasa njozi ya tarehe 27 Novemba mwaka huo iliyo asili ya medali hiyo. 

## Marejeo 
*Aladel, Jean Marie: *The miraculous medal : its origin, history, circulation, results* 1880
* Marta Ajmar and Catherine Sheffield, The Miraculous Medal. An Immaculate Conception or Not, *The Medal* 24 (1994), pp.&nbsp;37–51.
* Alma Power-Waters, 2000, *St. Catherine Labouré and the Miraculous Medal*, Ignatius Press, 
* *Saint Catherine Labouré of the Miraculous Medal*, by Joseph I Dirvin, CM, TAN Books and Publishers, Inc, 1958/84. 
* Association of the Miraculous Medal
* Rene Laurentin, *Catherine Laboure: Visionary of the Miraculous Medal*, Pauline books and Media, Boston, 2006, .

Jamii:Bikira Maria
Jamii:Kanisa Katoliki
Rania Hussein Amin

**Rania Hussein Amin** (alizaliwa 1965) ni mwandishi na mchoraji wa vitabu vya watoto kutoka Misri. Anajulikana zaidi kupitia mfululizo wa vitabu vya Farhana, ambavyo yeye mwenyewe ndiye aliyekuwa akiandika na kuchora picha zake.

Michoro na maandishi yake yamechapishwa katika majarida ya “Nos El Donia” na “Qatar Al Nada”. Mbali na hilo, ameandika zaidi ya vitabu 45 vya watoto na pia amechora vielelezo vya vitabu vilivyoandikwa na waandishi mashuhuri, ikiwemo kitabu “Me and I” cha Michel Hanna.

Katika safari yake ya kazi, Rania Amin pia amekuwa na mchango mkubwa katika elimu, hususan katika kusaidia watoto wenye mahitaji maalum. Kupitia vitabu vyake na mhusika wa Farhana aliyemuunda, amekuwa akihamasisha na kuelimisha wazazi kuhusu mbinu bora na maadili ya malezi ya watoto.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1965
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waandishi wa Misri
Jamii:Wachoraji wa Misri
Makundi ya Sala

**Makundi ya Sala** ni mikusanyiko ya Wakatoliki waliovutiwa na padre Pio wa Pietrelcina, O.F.M.Cap., na utume wake kwa ajili ya watu wenye maumivu kupitia hospitali ya kisasa aliyoianzisha huko San Giovanni Rotondo, Foggia, Italia Kusini. 

Katiba ya makundi hayo ilitolewa mwaka 1951 ikabadilishwa mwaka 1986. Kufikia mwaka 2018 makundi hayo yalikuwa 3,341 nchini Italia na 727 katika nchi nyingine 58, hasa Ufaransa, Eire na Marekani.

## Tanbihi
## Vyanzo
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Viungo vya nje
* "Padre Pio de Pietrelcina" in Vatican News Service
* Padre Pio of Pietrelcina – Official website 
* Magazine *The Voice of Padre Pio* – Official website 
* Sanctuary of Saint Pio of Pietrelcina – Official Website 
* Padre Pio of Pietrelcina – Official TV and radio channels 
* Padre Pio of Pietrelcina – Books and religious gifts 
* Padre Pio Foundation of America
* All about Padre Pio 
* Catholic television network EWTN biography.

Jamii:Kanisa Katoliki
Ramón Esono Ebalé

**Ramón Nse Esono Ebalé** (alizaliwa Micomeseng, 22 Novemba 1977) ni mchoraji wa vielelezo na msanii wa vibonzo (comics) kutoka Guinea ya Ikweta. Hutumia jina la kisanii Jamón y Queso, ambalo kwa Kihispania linamaanisha “Jemu na Jibini.”

Ebalé alizaliwa kaskazini mwa Guinea ya Ikweta. Amejifunza sanaa kwa kiasi kikubwa kwa kujitegemea, ingawa pia alipata mafunzo ya kuchora katika Centro Cultural de España en Malabo. Amefanikiwa kupata tuzo mbalimbali, ikiwemo tuzo ya Regarde 9 katika Tamasha la Kimataifa la Vibonzo la Angoulême, pamoja na tuzo kutoka jarida la Africa and Mediterranean huko Bologna.

Mtandaoni, Ebalé alifanya kazi kupitia jarida la kidijiti (webzine) liitwalo Las Locuras de Jamón y Queso. Pia alishiriki katika utayarishaji wa filamu Un día vi 10.000 elefantes, na kazi zake za sanaa zimewahi kuonyeshwa katika maonyesho huko Paraguay na El Salvador.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1977
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Watu wa Guinea ya Ikweta
Sanaa ya Waakan

thumb|Upanga wa Akan
thumb|Marehemu Nana *Adu Ababio II*, Ankobeahene (Chifu) wa Amanokrom, akiwa amevalia mapambo ya dhahabu.
**Sanaa ya Waakan** ni aina ya sanaa iliyoanzia miongoni mwa Waakan wa kusini mwa Ghana. Sanaa ya Akan inajulikana kwa tamaduni zake angavu za kisanaa, ikiwa ni pamoja na vitambaa kama Kente, uchongaji sanamu, vipimo vya dhahabu vya Akan, pamoja na vito vya dhahabu na fedha. Watu wa Akan wanajulikana kwa ushirikiano mkubwa kati ya maonyesho ya kuona na yale ya maneno, pamoja na mchanganyiko wa kipekee wa sanaa na falsafa.

## Marejeo
Jamii:Sanaa ya Afrika
Jamii:utamaduni wa Ghana
Tumusiime Rushedge

**Tumusiime Rushedge** (alijulikana kama **Tom Rush**; 1 Machi 1941 – 2008) alikuwa daktari wa upasuaji, rubani, mwandishi wa riwaya, mchora katuni na mwandishi wa makala wa gazeti kutoka Uganda. Aliandika makala ya kila wiki katika Sunday Vision, iliyoitwa *"Old Fox"*. Alikuwa mtendaji wa katuni ya *"Ekanya"*, ambayo ilichapishwa kila siku katika New Vision. Katuni hizo zilizunguka kwenye mhusika mlevi anayeitwa Ekanya na mke wake anayekabiliana na changamoto, Rosie, na zimekuwa maarufu tangu mapema miaka ya 1970.  Pia ndiye mwandishi wa riwaya, *The Corrupt, the Quick and the Dead*. 

## Maisha ya awali na elimu 
Tumusiime alizaliwa mnamo 1 Machi 1941 katika kaunti ya Buhweju, Wilaya ya Bushenyi. Alikuwa wa kwanza kati ya watoto saba wa Rev. Andereya Rushedge na Eseza Bantu. Alikulia katika familia ya Kikristo na katika utoto wake, alihusishwa sana na Kanisa la Emmanuel Kabwohe kama doli la kinamasi akipiga ili kuwaita waumini kwenye ibada ya Jumapili.

Alisoma Kibubura Boys Primary School huko Ibanda kwa elimu ya msingi. Kwa elimu ya sekondari, alihudhuria Mbarara High School (1954–1957) na Ntare School (1958–1960). Alibuni nembo ya shule ya Ntare akiwa mwanafunzi. Aliendelea na masomo ya Tiba katika Chuo Kikuu cha Makerere mwaka 1961. Hapo, aliibuka na mafanikio na mnamo 1966 alihitimu kwa heshima, kisha akaendelea kuhitimu katika fani ya masikio, pua na koo (ENT). Alipata diploma ya juu katika Shule ya Tiba. Baadaye, alisoma zaidi nchini Marekani na kupata shahada ya uzamili katika Upasuaji mjini Chicago. Kwa mafanikio yake katika fani za ENT na neva, alipewa cheo cha profesa.

## Kazi zilizochapishwa 
* *The Corrupt, the Quick and the Dead.* Fountain Publishers. 2012. .
* *Ekanya 25: Selected cartoon and story highlights of EKANYA since his inception in 1969 AD / Tumusiime-Rushedge.* TAI-PAN Publication. 1994.
* *Ekanya: The Side Splitter.* Uganda Publishing House. 1973.
* ''The Bull's Horn.'' Oxford University Press. 1972.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1941
Jamii:Waliofariki 2008
Jamii:Waandishi wa Uganda
Ramses Younan

**Ramses Younan** (kwa Kiarabu: رمسيس يونان; a 1913 – Kairo, 1966) alikuwa mchoraji na mwandishi wa Misri.

Kazi zake zinahusishwa zaidi na Kikundi cha Art and Liberty, ambacho kilikuwa mkusanyiko wa wasanii, waandishi, wasomi na wanaharakati wa mtazamo wa usurrealisti uliokuwa na makao yake Cairo. Kikundi hiki kilijulikana kwa msimamo wake wa kupinga utaifa wa kupindukia (anti-nationalism) na kwa kutumia sanaa na maandishi kama njia ya kuhoji siasa, jamii na fikra zilizotawala wakati huo.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1913
Jamii:Waliofariki 1966
Jamii:wachoraji wa Misri
Jamii:waandishi wa Misri
John Cavadus Whitehead

**John Cavadus Whitehead** (10 Julai 1948 - 11 Mei 2004) alikuwa mwimbaji na mtunzi wa nyimbo wa Marekani. Alijulikana zaidi kama mmoja wa wanachama bora wa lebo ya muziki ya *Philadelphia International Records*, na alikuwa nusu ya kundi lililofanikiwa la McFadden & Whitehead pamoja na Gene McFadden.

McFadden na Whitehead waliandika nyimbo nyingi zilizopata umaarufu kwa wasanii wa *Philadelphia International*, wakiwemo The O’Jays na Harold Melvin & the Blue Notes, na pia walipata mafanikio yao binafsi kwa wimbo wao uliojulikana kama “Ain’t No Stoppin’ Us Now” mwaka 1979.

Alikuwa baba wa wanachama wote wa kundi la Whitehead Brothers, duo maarufu ya katikati ya miaka ya 1990.

## Kifo 
Tarehe 11 Mei 2004, Whitehead alipigwa risasi na kufariki dunia, huenda kutokana na kuchanganywa kimakosa na mtu mwingine, alipokuwa akitengeneza gari nje ya nyumba yake mjini Philadelphia. Mwanaume mwingine aliyekuwa naye wakati huo alipata majeraha madogo kutokana na risasi nyingi zilizofyatuliwa na washambuliaji wawili waliokimbia eneo la tukio. Hadi mwaka 2025, mauaji hayo bado hayajapatiwa ufumbuzi.

Whitehead alikuwa na umri wa miaka 55, na alikuwa amesilimu mwaka 1996. Amezikwa katika Makaburi ya Mount Moriah, Philadelphia.

## Marejeo 
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Jamii:Watu waliouawa
Ramón Unzueta

**Ramón Unzueta** (14 Julai 1962 – 5 Oktoba 2012) alikuwa mchoraji wa Kuba–Hispania ambaye kazi zake zilionekana kwa kiwango kikubwa nchini Marekani, Hispania, na Ufaransa. Nchini Marekani, alikuwa mhusika muhimu katika kuibuka kwa soko la sanaa la Little Havana jijini Miami mwanzoni mwa karne ya 21.

Katika kipindi cha uhai wake, Unzueta alipata utambuzi wa kitamaduni wa kisasa kupitia heshima za umma, uangalizi wa vyombo vya habari, pamoja na ushirikiano na zabuni za kimataifa za hadhi ya juu. Tangu kifo chake, kazi na taaluma yake zimeendelea kuchambuliwa kupitia machapisho, filamu, na maonyesho ya baada ya kifo.

Kazi za Unzueta zinapatikana katika makusanyo ya kudumu ya Makumbusho ya Sanaa ya Frost na Makumbusho ya Marekani ya Diaspora ya Wacuba.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1962
Jamii:Waliofariki 2012
Jamii:Wachoraji wa Hispania
Jamii:Wachoraji wa Kuba
Raja Amari

**Raja Amari** (Kiarabu: رجاء عماري; alizaliwa Tunis, Tunisia, 4 Aprili 1971) ni mkurugenzi wa filamu na mwandishi wa hati za filamu wa Tunisia. Anajulikana zaidi kwa filamu zake Satin Rouge / Red Satin (2002) na Dowaha / Les Secrets / Buried Secrets (2009), ambazo zote zimepata tuzo na utambuzi wa kimataifa.

## Maisha ya awali na elimu 
Raja Amari alipata mafunzo ya ngoma katika Conservatoire de Tunis, akipata tuzo ya kwanza katika ngoma mwaka 1992. Baadaye alisoma Kitaliano katika Società Dante D'Alighieri mjini Tunis, na baadaye alisoma Fasihi ya Kifaransa katika Chuo Kikuu cha Tunis. Kwa miaka miwili, aliandika kwa jarida la filamu Cinécrits, lililoratibiwa na Association Tunisienne pour la promotion de la critique cinématographique.

Mwaka 1995, Amari alihudhuria FEMIS (L'Institut de Formation et d'Enseignement pour les Métiers de l'Image et du Son) mjini Paris, kusoma uandishi wa skrini. Baada ya kuhitimu mwaka 1998, alianza kufanya kazi kwenye portfolio yake ya filamu. Filamu yake Satin Rouge ilionyeshwa kwenye Berlinale 2002, na filamu yake Buried Secrets ilichaguliwa rasmi kwenye Tukio la Filamu la Kimataifa la Venice 2009.

Mwaka 2019, Academy of Motion Picture Arts and Sciences ilimkaribisha kuwa mwanachama. Pia ni mwanachama wa 50/50 collective, kundi linalolenga kuendeleza usawa wa kijinsia na utofauti katika sinema na vyombo vya habari vya sauti na picha.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1971
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Tunisia
Moses Inwang

**Moses Inwang** (alizaliwa Januari 31, 1978) ni mkurugenzi wa filamu, mtayarishaji, mhariri, na mwandishi wa skrini kutoka Nigeria, anayejulikana sana kwa filamu za kisasa za Nollywood zinazozungumzia matatizo ya kijamii na changamoto za maisha ambazo mara nyingi hazirekodiwi katika filamu za Nigeria.

Mwaka 2012, Inwang alipata kutambulika kwa kiwango kikubwa kutokana na kazi yake ya uongozaji kwenye filamu ya psychological thriller iitwayo Torn, ambayo pia alitayarisha na kuachiliwa kwenye sinema kote nchini mwaka 2013. Filamu hiyo ilimletea nomination nyingi, tuzo, na kutambuliwa kwa kazi yake, na kuendelea kumsukuma kuongoza na kutayarisha filamu nyingine maarufu kama Damage, Cold Feet, Stalker, Last 3 Digits, Alter Ego, Crazy People, American Driver, Unroyal, na mwisho Merry Men 2, filamu ya kibiashara ya Ayo Makun (AY) ambayo ilikuwa filamu ya pili yenye mapato makubwa zaidi mwaka 2019 nchini Nigeria, ikikusanya kiasi cha milioni 240 Naira.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1978
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Watu wa Nigeria
Beatrice Alex Akyoo

**Beatrice Alex Akyoo** ni mwanamitindo na mlimbwende kutoka nchini Tanzania. Alishinda taji la Miss Grand Tanzania mwaka 2025, na aliwakilisha nchi yake kwenye mashindano ya kimataifa ya Miss Grand International 2025 nchini Vietnam. Katika mashindano hayo, alifanikiwa kuingia katika kumi bora na kushika nafasi ya mshindi wa tano, akiwa mlimbwende wa kwanza kushika nafasi hiyo kutoka Tanzania. 

## Elimu
Akyoo ana Shahada ya Sanaa na Ubunifu (Bachelor of Arts in Fine Arts and Design) kutoka Chuo Kikuu cha Dar es Salaam.

## Marejeo
Jamii:wanamitindo wa Tanzania
Ramses Wissa Wassef

**Ramses Wissa Wassef** (1911–1974) alikuwa msanifu majengo wa Misri na profesa wa sanaa na usanifu majengo katika Chuo cha Sanaa Nzuri (College of Fine Arts) mjini Kairo. Pia alikuwa mwanzilishi wa Kituo cha Sanaa cha Ramses Wissa Wassef.
left|thumb|Jengo la Banque Misr na Hoteli katika Opera Square - Mtazamo

## Wasifu 
Ramses Wissa Wassef alizaliwa mjini Kairo katika familia ya Wakopti. Baba yake alikuwa wakili, kiongozi wa harakati za utaifa wa Misri, na mfadhili wa sanaa aliyesaidia kukuza maendeleo ya sanaa nchini Misri. Baada ya kumaliza elimu ya sekondari, Wassef alitamani kuwa mchongaji, lakini baadaye alibadilisha uamuzi wake na kwenda kusomea usanifu majengo nchini Ufaransa katika École des Beaux-Arts de Paris.

Mradi wake wa tasnifu ulioitwa “Nyumba ya Mfinyanzi katika Cairo ya Kale” ulipata tuzo ya kwanza mwaka 1935. Alikuwa na shauku kubwa juu ya uzuri wa umbo, na aliamini kwamba “haiwezekani kutenganisha uzuri na matumizi, umbo na nyenzo, kazi na dhima yake, wala binadamu na sanaa yake ya ubunifu.

Baada ya kifo cha Wassef, familia yake ilitoa michoro yake ya awali ya usanifu majengo kama mchango kwa Maktaba ya Vitabu Adimu na Makusanyo Maalum katika Chuo Kikuu cha Marekani cha Cairo (American University in Cairo).
thumb|Nyumba ya Potter ya Kale ya Cairo
right|thumb|325x325px|**Harusi Kijijini** — kazi ya ususi iliyotengenezwa mwaka **2007** katika **Kituo cha Sanaa**, na **Basima Mohamed**. Ni sehemu ya **mkusanyo wa Makumbusho ya Watoto ya Indianapolis**.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1911
Jamii:Waliofariki 1974
Jamii:Wasanifu majengo wa Misri
Jamii:Wakopti
Ross Kettle

**Ross Kettle** (alizaliwa Durban, Afrika Kusini, 16 Septemba 1961) ni mwigizaji wa Afrika Kusini. Anajulikana kwa kuongoza mchezo wa jukwaani *Soweto’s Burning*, na anafahamika zaidi kwa nafasi yake ya Jeffrey Conrad katika tamthilia ya runinga ya Marekani ya NBC, Santa Barbara.

Mnamo mwaka 1988, aliteuliwa kuwania Tuzo ya Daytime Emmy katika kipengele cha Mwigizaji Bora Chipukizi katika Tamthilia ya Maigizo, kwa uigizaji wake katika Santa Barbara.

## Marejeo 
Jamii:Waigizaji filamu wa Afrika Kusini
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Aras Aydın

**Aras Aydın** (alizaliwa Ankara, 4 Januari 1989) ni mwigizaji wa Uturuki aliyesomea uigizaji wa jukwaani katika Chuo Kikuu cha Istanbul.

Alianza kazi yake ya uigizaji mwaka 2010 kupitia mfululizo wa runinga *Öğretmen Kemal*. Mwaka 2013, alionekana kwa muda mfupi katika mfululizo *Şefkat Tepe*, na mwaka 2014 alipata nafasi ya msaidizi katika *Saklı Kalan*. Alianza kutambulika kwa umma kwa mara ya kwanza kupitia uigizaji wake wa mhusika *Emre Yiğit* katika *Kiraz Mevsimi*.

Baadaye, mwaka 2016, alifanya debi yake ya filamu kwa kuigiza nafasi kuu katika filamu *Oğlan Bizim Kız Bizim*. Kisha akapata nafasi kuu katika mfululizo kadhaa, ikiwemo *Altınsoylar* na *Canevim*.

## Marejeo 
Jamii:Waigizaji filamu wa Uturuki
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Behzad Farahani

**Behzad Farahani** (Kiajemi: بهزاد فراهانی; alizaliwa Arak, Irani, 21 Januari 1945) ni mwigizaji na mwandishi wa filamu (screenwriter) kutoka Irani. Ni baba wa waigizaji Shaghayegh Farahani na Golshifteh Farahani.

## Maisha ya awali na binafsi 
Farahani amemuoa Fahimeh Rahiminia, ambaye ni mwigizaji wa maigizo ya jukwaani. Binti zao wanaojulikana kama Shaghayegh Farahani, Golshifteh Farahani, na Azarakhsh Farahani ni waigizaji wa Irani.

## Marejeo 
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Jamii:Waliozaliwa 1945
Jamii:Waigizaji filamu wa Irani
Muharram Fouad

**Muharram Fouad** (kwa Kiarabu: محرم فؤاد; 24 Juni, 1934 - 27 Juni 2002) alikuwa mwimbaji na mwigizaji kutoka Misri.

## Wasifu 
Fouad alizaliwa tarehe 24 Juni 1934 mjini Kairo, Misri. Alikuwa na kaka wanne na dada wanne.

Kuingia kwake katika ulimwengu wa filamu kulianza mwaka 1959 kupitia filamu ya Hassan and Nayima, hadithi maarufu ya mapenzi ya Kimisri, ambapo aliigiza pamoja na Soad Hosny.

## Maisha binafsi 
Alianza kuimba akiwa na umri wa miaka minne, baada ya kuchaguliwa kutoka shuleni kwake kuimba peke yake mbele ya Mfalme Farouk. Alioa mara kadhaa, lakini alikuwa na mtoto mmoja wa kiume anayejulikana kama Tarek. Mjukuu wake Tamino ni mwimbaji wa Kibelgiji–Kimisri.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1934
Jamii:Waliofariki 2002
Jamii:Waimbaji wa Misri
Jamii:Waigizaji filamu wa Misri
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Michael Bernard Beckwith

**Michael Bernard Beckwith** (alizaliwa 21 Julai 1956) ni mhudumu wa kiroho wa New Thought, mwandishi, na mwanzilishi pamoja na mkurugenzi wa kiroho wa Agape International Spiritual Center iliyoko Beverly Hills, California.

## Kazi 
Beckwith ndiye mwanzilishi na mkurugenzi wa kiroho wa Agape International Spiritual Center, jumuiya ya kimadhehebu mtambuka (transdenominational) iliyoanzishwa mwaka 1986. Programu za huduma za kijamii za Agape katika jamii za karibu hutoa chakula kwa watu wanaokabiliwa na ukosefu wa makazi, huwahudumia wafungwa, hushirikiana na mashirika ya huduma za jamii yanayofanya kazi katika shule za watoto na makazi ya vijana, kuunga mkono sanaa, na kutetea uhifadhi wa rasilimali za mazingira ya dunia.

Pia ni mwanzilishi mwenza wa *Association for Global New Thought* na mwenyekiti mwenza wa mpango wa *Season for Nonviolence*, kwa kushirikiana na Arun Gandhi.

## Vitabu 
Beckwith ameandika vitabu kadhaa, vikiwemo *Spiritual Liberation*, kilichoshinda Tuzo ya Dhahabu ya Nautilus Book Award mwaka 2009. Vitabu vingine ni kama *Forty Day Mind Fast Soul Feast, A Manifesto of Peace na TranscenDance Expanded*, ambacho ni kitabu pamoja na mkusanyo wa mihadhara iliyorekodiwa upya na kuwekewa muziki wa *electronic dance* na Stephen Bray na John Potoker.

Mwaka 2018, kitabu chake maarufu *Life Visioning* kiliorodheshwa kwenye tovuti ya *Oprah.com* kama mojawapo ya *“Vitabu 15 vya Kusaidia Kutatua Matatizo 15 ya Maisha.”*

Kipindi chake maalumu cha PBS cha mwaka 2009, *The Answer Is You*, kiliweka msukumo wa kuandikwa kwa kitabu chenye jina hilo hilo.

## Utamaduni maarufu 
Beckwith pia alikuwa mmoja wa walimu waliobobea waliyoangaziwa katika filamu ya maandishi ya mwaka 2006, *The Secret*, pamoja na kitabu kilichouzwa kwa wingi chenye jina hilo hilo kilichofuata baada ya filamu hiyo.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1956
Jamii:Watu wa Marekani
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Fadwa Al-Barghouti

**Fadwa Al-Barghouti** (Umm Al-Qassam; alizaliwa 15 Mei 1963) ni wakili kutoka Palestina na mjumbe wa baraza la Fatah. Ni mke wa mwanasiasa Marwan Barghouti, ambaye kwa sasa anashikiliwa katika gereza la Israeli kwa tuhuma za mauaji. Fadwa ana shahada ya uzamili ya sheria aliyopata mwaka 2003 kutoka Chuo Kikuu cha Al-Quds, na shahada ya kwanza ya sheria kutoka Chuo Kikuu cha Beirut mwaka 1997.

Mwaka 2009, alishinda na kuwa mjumbe wa Baraza la Mapinduzi la Fatah baada ya uchaguzi uliofanyika wakati wa Mkutano Mkuu wa Sita wa Fatah huko Bethlehem. Tarehe 4 Desemba 2016, alishinda tena kuchaguliwa kuwa mjumbe wa baraza hilo.

Fadwa Al-Barghouti anatarajiwa kugombea katika uchaguzi ujao wa bunge la Palestina kupitia orodha huru inayoitwa “*Freedom*” (Uhuru).

## Marejeo 
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Jamii:Waliozaliwa 1963
Jamii:Wanasiasa wa Palestina
Āṣif bin Barkhiyā

**Āṣif bin Barkhiyā** (kwa Kiarabu: آصف بن برخيا) anadhaniwa kuwa ni mhudumu wa maandiko ya Kiislamu aliyesifika kwa kuleta kiti cha enzi cha Malkia wa Sheba kwa Mfalme Sulemani “kwa kupepesa jicho”. Anatajwa kuwa waziri wa kifalme (vizier) wa mahakama ya Suleiman. Hii ni simulizi inayosimuliwa mara kwa mara katika fasihi za Mashariki ya Kati, na hata zaidi katika mizunguko ya elimu ya siri (okulti).

Mhusika huyu mwenyewe hakupewa maelezo mengi, kwani marejeo yake ni machache sana katika maandiko ya kale, isipokuwa kwa matumizi ya istilahi za kificho katika Sura ya 27 ya Kurani. Hata hivyo, anatajwa katika vitabu kadhaa vinavyohusu elimu ya siri ya Kiislamu au *Ruhaniyya*, pamoja na kitabu kimoja kinachodaiwa kuandikwa naye moja kwa moja, kinachoitwa *al-Ajnas*.

Vivyo hivyo, katika historia yote ameheshimiwa sana katika mapokeo ya tafsiri za Kurani, ambako nguvu alizokuwa nazo zilihusishwa na Jina Tukufu Lisilotamkika la Mwenyezi Mungu.

## Marejeo 
Jamii:Watu wa Kurani
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Yehoramu wa Yuda

mwaka 1553.]]
**Yehoramu wa Yuda** (kwa Kiebrania: יְהֹורָם, Yəhōrām, yaani Yahweh ametukuka; pia: יוֹרָם Yōrām; 882 KK hivi - 842 KK hivi) alitawala ufalme wa Yuda kati ya miaka 849 KK na 842 KK baada ya kuua ndugu zake 6.

Kwa kuoa Atalia, binti Ahabu, alifuata sera za ufalme wa Israeli dhidi ya Mungu pekee, YHWH, kinyume na alivyofanya baba yake Yehoshafati. Biblia inaeleza ndiyo sababu ya kushindwa kutawala kwa mafanikio.

Aliyemrithi ni mwanae Ahazia.

Habari zake zinapatikana hasa katika Kitabu cha Pili cha Wafalme 8 na Kitabu cha Pili cha Mambo ya Nyakati 21-22.

Pia anatajwa na Injili ya Mathayo kati ya mababu wa Yesu Kristo.

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*
*

Jamii:Waliozaliwa 882 KK

Y
Rowena Cooper

**Rosemary Rowena Cooper** (aliyezaliwa 1935) ni mwigizaji wa filamu kutoka Uingereza.

Alianza kazi yake mwaka 1956, akijiunga na *Radio Drama Company* kwa kushinda Ufadhili wa masomo wa *Carleton Hobbs Bursary*.  Mnamo mwaka 1959, alijiunga na Kampuni ya maigizo ya *Dundee Repertory Theatre* na baada akawa na taaluma ndefu na pana, hasa katika televisheni ya Uingereza, kwa zaidi ya miaka 50.  Cooper aliigiza katika *The Rag Trade* kama Bi Fenner.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1935
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waigizaji wa Harare
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Ahazia wa Yuda

mwaka 1553.]]
**Ahazia wa Yuda** (kwa Kiebrania: **אֲחַזְיָהוּ**, ʼĂḥazyāh; pia: **Jehoahaz I**; 863 KK hivi - 841 KK hivi) alitawala ufalme wa Yuda kati ya miaka 842 KK na 841 KK baada ya baba yake Yehoramu.

Alipofariki dunia kwa kuuawa bado kijana, mama yake Atalia, binti Ahabu, aliteka madaraka kwa kuua watoto wa Ahazia na kuendeleza sera za ufalme wa Israeli dhidi ya Mungu pekee, YHWH.

Hata hivyo, Yehosheba, dada wa Ahazia, alifaulu kumuokoa mtoto wake mmoja, Yehoashi, akamlea kwa siri hekaluni akishirikiana na mumewe, kuhani Yehoyada, hata akaweza kumtawaza katika kiti cha enzi cha babu yao Daudi. 

Habari zake zinapatikana hasa katika Kitabu cha Pili cha Wafalme 8-9 na Kitabu cha Pili cha Mambo ya Nyakati 22.

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 863 KK

A
Darryl Pandy

**Darryl Pandy** (24 Desemba 1962 – 10 Juni 2011) alikuwa mwimbaji wa muziki wa Injili na muziki wa house wa Marekani kutoka Chicago.

## Kazi ya muziki 
Akitokea katika mazingira ya Broadway na opera, Pandy alikuwa mwimbaji mkuu katika kwaya ya Kanisa la *Church of Universal Awareness* la Chicago.

Anajulikana zaidi kwa kuimba mojawapo ya nyimbo za kwanza kabisa za house zilizopata mafanikio ya kimataifa,wimbo wa mwaka 1986 wa Farley “Jackmaster” Funk uitwao “*Love Can’t Turn Around*.” Pia aliimba wimbo huo mubashara kwa onyesho lenye mvuto mkubwa katika kipindi cha televisheni cha Uingereza *Top of the Pops*, jambo lililompatia umaarufu mkubwa.

Rekodi hiyo ilifika nafasi ya 10 katika chati ya nyimbo za Uingereza (*UK Singles Chart*) na ikawa na mchango muhimu katika historia ya muziki wa house, kwa kuwa ilikuwa rekodi ya kwanza ya house kupata mafanikio makubwa nje ya nchi. Hili lilikuwa muhimu hasa kwa sababu Uingereza baadaye ilikuza kituo chake chenye ushawishi mkubwa cha muziki wa house na acid house wakati wa kile kilichoitwa “msimu wa pili wa mapenzi ya muziki (*Second Summer of Love*)” kati ya 1988 na 1989.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1962
Jamii:Waliofariki 2011
Jamii:waimbaji wa Marekani
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Arda Anarat

**Arda Anarat** (alizaliwa Istanbul, 2 Aprili 1999) ni mwigizaji wa kiume wa Uturuki.

## Maisha na kazi 
Anarat asili yake ni Bafra, Samsun. Alihamia katikati ya Uturuki kwa ajili ya kazi yake ya uigizaji, kisha baadaye akarudi tena Istanbul. Alihitimu katika Shule ya Sekondari ya Kifaransa ya *Notre Dame De Sion*, na akaanza kazi yake ya uigizaji kupitia mfululizo wa televisheni *Muhteşem Yüzyıl*, ambapo alicheza nafasi ya Şehzade Mehmed.

Arda Anarat aliigiza kwa misimu miwili katika tamthilia maarufu *Diriliş: Ertuğrul*. Baadaye aliigiza kama Umut katika *Tek Yürek*, Efe katika Çukur, na *Berk* katika Bilmemek, iliyorushwa mwaka 2019.

Kwa sasa, anacheza nafasi ya Çınar Kaya katika tamthilia ya Kituruki *Yargı*, akishirikiana na Pınar Deniz na Kaan Urgancıoğlu.

## Marejeo 
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Jamii:Waliozaliwa 1999
Jamii:waigizaji filamu wa Uturuki
Antipatro wa Sidoni

**Antipatro wa Sidoni** (kwa Kigiriki: Ἀντίπατρος ὁ Σιδώνιος, *Antipatros ho Sidonios*) alikuwa mshairi wa kale wa Kigiriki aliyeishi katika karne ya 2 na ya 1 kabla ya Kristo.

Cicero anamtaja kuwa aliishi Roma wakati wa Quintus Lutatius Catulus, na anamwelezea kama mtunzi mahiri wa epigramu, ingawa wakati mwingine alikuwa akipenda kuiga wengine kupita kiasi. Mashairi yake, takriban 75 ambayo yamehifadhiwa katika Anthology ya Kigiriki, kwa kiasi kikubwa ni epitafi (mashairi ya kumbukumbu ya marehemu) na mashairi ya ekphrasis (yanayoelezea kazi za sanaa au taswira kwa maneno).

Zaidi ya hayo, mashairi 96 katika Anthology ya Kigiriki yanahusishwa tu na jina “Antipater”, bila kubainisha kama ni ya Antipater wa Sidon au Antipater wa Thessalonica aliyekuja baadaye, na hivyo ni vigumu kubaini ni yapi hasa yaliyoandikwa naye.

## Marejeo 
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Jamii:Washairi wa Ugiriki ya Kale
Ahmad Tijani Ali Cisse

**Ahmad Tijani Ali Cisse** (alizaliwa mwaka 1955) ni kiongozi wa kiroho wa tarika ya Kisufi ya Tijaniyya. Tijaniyya ndiyo tarika kubwa zaidi ya Kisufi Afrika Magharibi, na kiongozi wake anawajibika kwa takribani wafuasi wa Kisufi milioni 300.

## Maisha ya awali na elimu 
Cisse ni mtoto wa pili wa kiume wa Ali Cisse na Fatima Zahra Niasse, ambaye ni binti wa Ibrahim Niass, mmoja wa viongozi wakuu wa tarika ya Kisufi ya Tijānī. Alisoma chini ya uangalizi wa baba yake Ali na babu yake Ibrahim nchini Senegal, akijikita zaidi katika fasihi na ushairi wa Kiarabu.

Baadaye alisafiri kwenda Misri, ambako aliishi na kaka yake mkubwa, Hassan Cissé, msomi wa Kisufi, aliyekuwa katika mwaka wake wa mwisho wa masomo ya juu. Mwaka 1974, alihitimu wa kwanza katika darasa lake katika Shule ya Maandalizi ya Al-Azhar, akipata stashahada ya Kiarabu. Mwaka 1977, alipata Shahada ya Kwanza (BA) ya Lugha ya Kiarabu kutoka Chuo Kikuu cha Al-Azhar, na mwaka 1981 alipata Shahada ya Uzamili (MA) ya Teolojia.

Baadaye alihudumu kama mhadhiri katika Chuo Kikuu cha Al-Azhar, katika Idara ya Hadithi.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1955
Jamii:Watu wa Senegal
Jamii:Waislamu
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Muhammad ibn Ali al-Sanusi

**Muhammad ibn Ali al-Sanusi** (Kiarabu: محمد بن علي السنوسي; jina kamili Muḥammad ibn ʿAlī al-Sanūsī al-Mujāhirī al-Ḥasanī al-Idrīsī; 1787–1859) alikuwa mwanateolojia wa Kiislamu na kiongozi wa Algeria aliyeanzisha tarika ya Sanusi mwaka 1837. Harakati yake ya kifumbo yenye msimamo wa mapambano ilikuwa na umuhimu mkubwa, na ilichangia kwa kiasi kikubwa kupatikana kwa uhuru wa Libya kutoka kwa Italia tarehe 10 Februari 1947. Mjukuu wake, Idrīs I, alitawala kama mfalme wa Libya kuanzia 1951 hadi 1969.

## Maisha binafsi 
Al-Sanusi alizaliwa mwaka 1787 katika kijiji cha al-Wasita karibu na Mostaganem, Algeria. Aliitwa jina al-Sanusi kwa heshima ya Muhammad ibn Yusuf al-Sanusi, mwalimu mashuhuri wa Kiislamu aliyefanya kazi mjini Tlemcen katika karne ya 13.

Alikuwa mshiriki wa kabila la Walad Sidi Abdallah la Algeria, na alidai kuwa anatokana na nasaba ya Mtume Muhammad ﷺ.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1787
Jamii:waliofariki 1859
Jamii:watu wa Algeria
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Biran Damla Yılmaz

**Biran Damla Yılmaz** (amezaliwa 28 Juni 1997  ) ni mwigizaji kutoka Uturuki. Anajulikana kwa *Baraj* na *Kırgın Çiçekler* .

## Elimu 
Familia yake inafanya kazi katika tasnia ya filamu. Baada ya kusoma katika chuo cha kuhafidhina, alianza kazi yake ya uigizaji mwaka wa 2014 akiwa bado mwanafunzi.  Jukumu lake la kwanza mashuhuri, ambalo liliashiria mwanzo wake wa televisheni, lilikuwa jukumu katika kipindi cha televisheni *cha Yasak* . Mafanikio yake yalikuja alipoigizwa katika kipindi cha *Kırgın Çiçekler* . Tangu aendelee na kazi yake katika televisheni na sinema. Mnamo mwaka 2020, aliigizwa katika jukumu kuu katika kipindi cha *Baraj*, toleo la Türkan Şoray, filamu ya Kituruki ya Tarık Akan ya 1977 yenye jina moja.  

## Marejeo
Jamii:waigizaji filamu wa Uturuki
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Aabed-El ben Asher ben Matzliach

**Aabed-El ben Asher ben Matzliach** (pia anajulikana kama **Abdullah Wassef Tawfiq**; alizaliwa Nablus, 1935) ndiye Kuhani Mkuu wa sasa wa Wasamaria. Alichukua wadhifa huo tarehe 19 Aprili 2013. Kulingana na utamaduni wa Wasamaria, ndiye kuhani mkuu wa 133 tangu Haruni na kwa mujibu wa desturi za Wasamaria, atakapokufa, wadhifa huo utahamishiwa kiotomatiki kwa mzao mkubwa zaidi wa Ithamari aliyesalia. Aabed-El ameoa na ana wana wa kiume wawili na mabinti wawili.  

## Marejeo
Jamii:watu wa Israeli
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Samuel Christian

**Samuel Christian** (anajulikana pia kama **Richard Carter**, '''Sam 'Beyah' Christian**, na **Suleiman Bey'''; 20 Machi 1939 - 6 Machi 2016)  alikuwa jambazi wa Marekani na mwanzilishi wa Philadelphia Black Mafia.  Christian alibadilisha jina lake alipojiunga na Taifa la Uislamu na hatimaye akawa nahodha katika kikosi chao cha kijeshi, Tunda la Uislamu. Christian alikuwa mtu wa 321  kuongezwa kwenye orodha ya FBI ya Watu Kumi Wanaotafutwa Sana kama mshukiwa wa mauaji ya Tyrone "Fat Ty" Palmer ya mwaka wa 1972, ambaye alipigwa risasi usoni katika Club Harlem, na kama mshukiwa wa mauaji ya Meja Coxson ya mwaka wa 1973 na kuwapiga risasi wengine kadhaa katika makazi ya Coxson. Kwa sababu hakukuwa na mashahidi walio tayari kutoa ushahidi dhidi yake, hakuhukumiwa kwa mauaji yoyote kati ya hayo.

## Marejeo
Jamii:watu wa Marekani
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Olusegun Adejumo

**Olusegun Adejumo** (alizaliwa Lagos, 30 Septemba 1965) ni msanii wa sanaa ya macho kutoka Nigeria, anayejulikana kwa michoro na uchoraji wake wa maumbo ya wanawake. Yeye ni mkurugenzi wa One Draw Gallery na kwa sasa ni rais wa Guild of Professional Fine Artists Nigeria.

## Elimu, maisha na kazi 
Adejumo alisoma katika Chuo cha Elimu cha Yaba kuanzia mwaka 1982 hadi 1987 na kuhitimu kwa Shahada ya Juu ya Kitaifa (HND) katika Uchoraji. Kuanzia 1987 hadi 1988, alihudumu kama Mhadhiri Msaidizi wa Uchoraji katika Polytechnic ya Jimbo la Lagos. Pia alifanya kazi kama mchoraji wa vielelezo (illustrator) katika kampuni ya Advertising Techniques Limited mwaka 1988. Amehusika katika maonyesho kadhaa ya sanaa, akionyesha kazi zake pamoja na wasanii wakongwe wa Nigeria kama vile Ebenezer Akinola, George Edozie, na Gerald Chukwuma

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1965
Jamii:wachoraji wa Nigeria
Ade Adesina

**Ade Adesina** (alizaliwa nchini Nigeria mwaka 1980) ni msanii anayejulikana kwa kazi zake za linocut, woodcut na etching zenye mada za ikolojia. Baadhi ya kazi hizi hufanywa kwa ukubwa unaosukuma mipaka ya mbinu za uchapaji wa sanaa. Alisoma Sanaa Nzuri (Fine Art) katika Gray’s School of Art, Aberdeen, na anaendelea kuishi na kufanya kazi katika jiji hilo. 

Kazi za Adesina zinaunganisha taswira za kimataifa: kuanzia urithi wake wa Kiafrika, uzoefu wa safari, usanifu majengo, hadi ulimwengu wa asili, ili kuunda mandhari ya kufikirika. Kazi hizi ni hadithi zinazoibua maswali kuhusu athari za binadamu katika sayari yetu na ni mwito wa kutafakari namna tunavyoishi.*“Ninafanya kazi kwa namna ya ajabu sana. Kila chapa, sanamu au mchoro una hadithi yake; ni kama kusoma riwaya. Kuna wahusika tofauti wanaoingia katika sura tofauti. Sioni kuvutia kujua kazi itaishia wapi kabla sijaianza. Naweza kuanza duniani na kuishia mwezini. Kile ninachokifurahia zaidi ni kutokujua kazi itaelekea upande gani.”*

 — Ade Adesina Adesina amefanya kazi za ushirikiano na wasanii wengi mashuhuri wakiwemo Ian Burke, June Carey, Lennox Dunbar, David Mach, Barry McGlashan, Florence Poirier Nkpa, na Thomasz Wrobel.

Adesina pia ameshiriki katika programu za makazi ya wasanii (artist residencies) katika Eton College, Highland Print Studio, Glasgow Print Studio, na Gray’s School of Art. Yeye ni mwanachama wa Royal Scottish Academy na Royal Glasgow Institute of the Arts.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1980
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wasanii wa Nigeria