open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ios

thumb|iOS.|179x179px
**iOS** (zamani **iPhone OS**) ni mfumo wa uendeshaji wa simu iliyotengenezwa na Apple Inc. kwa ajili ya maunzi yake pekee.  

Ni mfumo wa uendeshaji unaowezesha vifaa vingi vya simu vya kampuni, ikiwa ni pamoja na iPhone;  neno hili pia linajumuisha programu ya mfumo kwa ajili ya iPads (iliyotangulia iPadOS, ambayo ilianzishwa mwaka wa 2019) na pia kwenye vifaa vya iPod Touch (ambavyo vilikatizwa katikati ya 2022).. Ni mfumo wa pili duniani kwa usakinishaji wa simu za mkononi, baada ya Android.  Ni msingi wa mifumo mingine mitatu ya uendeshaji iliyotengenezwa na Apple: iPadOS, tvOS, na watchOS.  Ni programu inayomilikiwa, ingawa baadhi ya sehemu zake ni chanzo wazi chini ya Leseni ya Apple Public Source na leseni zingine.

## Marejeo
Jamii:Simu
Aqua

thumb|350x350px|Aqua katika tamasha la Gron mnamo 2008.
**Aqua** ni kundi la muziki wa dance-pop kutoka Denmark. Kundi lilianzishwaa mnamo mwaka wa 1985, likachukua miaka kadhaa kabla ya kufanikiwa kibiashara na kutoa albamu yao ya kwanza. 

Kundi lilijumuisha wanachama wanne hadi kufikia kilele cha umaarufu wao:
#Lene Nystrøm - alisifika kwa sauti yake ya kike inayosikika kama kitoto huku akichangia vilivyo katika uimbaji wake.
#René Dif - alisimama kama mwimbaji mkuu wa kiume na pia alikuwa na majukumu ya rap.
#Claus Norreen - alikuwa mmoja wa wazalishaji wa muziki wa kundi hilo na alitoa michango ya sauti pamoja na kupiga vyombo vya upepo, tarumbeta.
#Søren Rasted - alikuwa mmoja wa wazalishaji wa muziki wa kundi hilo na alichangia katika ucharazaji wa kinanda na sauti.

Aqua ilipata umaarufu mkubwa ulimwenguni mwaka 1997. Hilo lilitokana na wimbo wao maarufu wa "Barbie Girl," ambao ulikuwa sehemu ya albamu yao ya kwanza, "Aquarium." Wimbo huo ulifanya vizuri katika chati za muziki duniani kote ukawa moja ya nyimbo zilizosikilizwa sana mwaka huo. Nyimbo nyingine zilizo maarufu kwenye albamu ya "Aquarium" ni pamoja na "Doctor Jones" na "My Oh My."

Baada ya mafanikio ya "Aquarium," Aqua iliendelea kutoa albamu nyingine, ikiwa ni pamoja na "Aquarius" mwaka 2000 na "Megalomania" mwaka 2011. Ingawa albamu zao zilipata mafanikio kadhaa, hakukuwa na mafanikio makubwa kama yale waliyopata na "Aquarium."

## Viungo vya nje
* Official web site
* Archived copy of René Dif's official website
* Lazy-B's official website 
* BBC article on the Aqua-Mattel lawsuit
Jamii:makundi ya muziki
Jamii:Wanamuziki wa Denmark
Betirani

lake  katika kanisa huko Le Mans.]]
'*** (pia: **Bertechramnus, Bertichramnus,  Berticrannus, Bertrannus, Berthram, Bertram, Bertran, Bertrand*'; Autun, leo nchini Ufaransa, 540 - Le Mans, 623 hivi) alikuwa askofu wa Le Mans kuanzia mwaka 586 hadi kifo chake, isipokuwa katikati, alipofungwa gerezani na alipofukuzwa na serikali.  

Anakumbukwa kama mchungaji aliyependa amani na kuwakirimu maskini na wamonaki

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 30 Juni.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 540
Jamii:Waliofariki 623
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:waandishi wa Kilatini
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Erentruda

[thumb|[Sanamu ya Mt. Erentruda.]]
**Erentruda** (pia: **Erentrude, Ehrentraud, Erendrudis, Erentruy, Erndrude, Arentruda, Ariotruda na Arndruda**; mwishoni mwa karne ya 7; Salzburg, leo nchini Austria, 30 Juni 718) alikuwa mwanamke wa ukoo bora ambaye aliitwa na askofu Rupert wa Salzburg, ndugu wa mzazi wake, kuwa abesi wa kwanza wa monasteri wa Nonnberg, naye alimtegemeza kwa sala na kazi.  

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Butler, Alban (1981). (vol. 2). Westminster, Maryland: Liturgical Press. . OCLC 33824974
* Dunbar, Agnes B.C. (1901). *A Dictionary of Saintly Women* (vol. 1) London: Burn & Oates.
* Kulzer, Linda (1996). "Erentrude: Nonnberg, Eichstätt, America". In ''Medieval Women Monastics: Wisdom's Wellsprings.'' Miriam Schmitt, Linda Kulzer, eds. Collegeville, Minnesota: Liturgical Press, pp. 49–62. .

## Viungo vya nje
*Nonnberg Abbey website (in German)

Jamii:mabikira
Jamii:Wamonaki
Jamii:Wabenedikto
Jamii:Watakatifu wa Austria
Irritable bowel syndrome

**Ugonjwa wa utumbo wenye hasira** ( **IBS** ) ni kundi la dalili-ikiwa ni pamoja na maumivu ya tumbo na mabadiliko katika muundo wa kinyesi bila ushahidi wowote wa uharibifu wa msingi.  Dalili hizi hutokea kwa muda mrefu, kama miaka.  Imeainishwa katika aina nne kuu kutegemea kama kuhara ni jambo la kawaida, kuvimbiwa ni jambo la kawaida, zote mbili ni za kawaida, au hazitokei mara nyingi sana (IBS-D, IBS-C, IBS-M, au IBS-U mtawalia).  Matatizo kama vile wasiwasi, unyogovu mkubwa, na ugonjwa wa uchovu sugu ni kawaida kati ya watu wenye IBS. 

Sababu haziko wazi.  au tukio la mfadhaiko la maisha.  IBS ni ugonjwa wa utumbo unaofanya kazi .  Vipengele vya kusikitisha ni pamoja na kuanza kwa umri zaidi ya miaka 50, kupungua uzito, damu kwenye kinyesi, au historia ya familia ya ugonjwa wa matumbo unaowaka .  Hii inaweza kujumuisha mabadiliko ya lishe, mazoezi, dawa, probiotics, na ushauri .  Hatua za lishe ni pamoja na kuongeza nyuzinyuzi mumunyifu, mlo usio na gluteni (ni protini kiasili inayopatikana katika baadhi ya nafaka ikiwa ni pamoja na ngano, shayiri, ma rai. Inayofanya kazi kama kifunga, kushikilia chakula pamoja na kuongeza "kunyoosha"), au mlo wa muda mfupi usio na oligosaccharides (wanga ambayo ina monosaccharides mbili au zaidi ya mbili) inayoweza kuchachuka, disaccharides (dutu yoyote ambayo inaundwa na molekuli mbili za sukari rahisi), monosaccharides, na polyols.   Dawa ya loperamide inaweza kutumika kusaidia kuhara ilhali vilainishi kama vile polyethilini glikoli vinaweza kusaidia kwa kuvimbiwa.  Elimu ya mgonjwa na uhusiano mzuri kati ya daktari na mgonjwa ni sehemu muhimu ya utunzaji. 

Takriban asilimia 10-15 ya watu katika ulimwengu ulioendelea wanaaminika kuathiriwa na IBS.  Inakadiriwa kuwa asilimia 1-45 ya watu ulimwenguni kote wameathiriwa na IBS.   Imewadhiri sana watu katika eneo la Amerika ya Kusini na  Asia ya Kusini-mashariki .  Maelezo ya kwanza ya hali hiyo yalikuwa mwaka wa 1820 huku istilahi ya sasa *ya ugonjwa wa utumbo mpana* ilianza kutumika mwaka wa 1944. 

## Marejeo 
Jamii:magonjwa
Waseri

**Waseri** ni kabila la watu linalopatikana kwa wingi kaskazini mwa Mkoa wa Kilimanjaro, ambao lugha yao ni Kiseri. 

Waseri wanajishugulisha sana kwa kilimo, ufugaji, biashara na kazi za ofisini. Pia wanaweza kufanya kazi zingine za ufundi n.k. Waseri wanapatikana hususani kuanzia maeneo ya Kirongo, Tarakea, Rongai na Holili.

Lugha ya kiseri ni miongoni mwa Lugha za Kibantu zilizoainishwa na Malcolm Guthrie. 

## Marejeo 
Jamii:makabila ya Tanzania
Jamii:Wachagga
Adolfo wa Osnabruck

[thumb|Mt. Adolfo katika [dirisha la kioo cha rangi.]]
**Adolfo wa Osnabruck, O.Cist.** (pia: **Adolphus, Adolph, Adolf **; Tecklenburg, 1185 hivi - 30 Juni 1224) alikuwa askofu wa Osnabruck, Ujerumani kuanzia mwaka 1216 hadi kifo chake, baada ya kuwa padri, halafu mmonaki wa urekebisho wa Citeaux .

Tangu kale ametambuliwa kuwa mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 30 Juni.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:waliozaliwa 1185
Jamii:Waliofariki 1224
Jamii:Wamonaki
Jamii:Wabenedikto
Jamii:Wasitoo
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Ujerumani
Golveni

thumb|Mt. Golveni.
**Golveni** (kwa Kifaransa: **Golven, Golwen, Goulven**; karne ya 6 - Saint-Didier, leo nchini Ufaransa, 616 hivi) alikuwa mkaapweke, halafu askofu wa Saint-Pol-de-Léon, katika mkoa wa Bretagne .

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 1 Julai.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* 
* 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Viungo vya nje
* Diocèse de Quimper et Léon 

Jamii:Waliozaliwa karne ya 6

Jamii:wakaapweke
Anatoli wa Konstantinopoli

yake.]]
**Anatoli wa Konstantinopoli** (Aleksandria, Misri, karne ya 4 - Konstantinopoli, leo nchini Uturuki, 3 Julai 458) alikuwa askofu wa mji huo kuanzia mwaka 449 hadi kifo chake. 

Baada ya kukiri imani sahihi kadiri ya barua ya Papa Leo I kwa Flaviano katika Mtaguso wa Efeso (431), alifanya ithibitishwe na Mtaguso wa Kalsedonia (451).

Anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi tangu kale kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 3 Julai.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo 
* 
*"Lives of the Saints," Omer Englebert, New York: Barnes & Noble Books, 1994, pp 532,  (casebound)

## Viungo vya nje
**St Anatolius, Patriarch of Constantinople* Orthodox icon and synaxarion
*Christian Classics Ethereal Library: *Dictionary of Christian Biography and Literature to the End of the Sixth Century A.D., with an Account of the Principal Sects and Heresies*

Jamii:waliozaliwa karne ya 4
Arlington National Cemetery

''
**Makaburi ya Kitaifa ya Arlington** ni mojawapo kati ya maeneo ya makaburi mawili katika Mfumo wa Makaburi ya Kitaifa ya Marekani ambayo yanahudumiwa na Jeshi la Marekani. Karibu watu 400,000 wamezikwa kwenye ekari 639 (259 ha) huko Arlington, Virginia.

Makaburi ya Kitaifa ya Arlington yalianzishwa wakati wa Vita vya Wenyewe kwa Wenyewe vya Marekani baada ya ardhi iliyokuwa kutaifishwa kutoka kwa umiliki wa kibinafsi wa familia ya jenerali wa Jeshi la Majimbo ya Wanachama Robert E. Lee baada ya mzozo wa kodi.

## Marejeo
Jamii:Virginia (jimbo)
Azam Sports HD1

**Azam Sports HD1** ni kituo cha matangazo ya televisheni kirushacho habari za michezo mbalimbali ya ndani na hata nje ya Tanzania na kupatikana katika nchi za Afrika Mashariki na duniani kote kupitia . 

Kituo hiki cha matangazo kinamilikiwa na kampuni ya matangazo Azam Media Group pamoja na vituo vingine mbalimbali.

Jamii:televisheni za Tanzania
Raimundi Gayrard

[thumb|Mt. Raimundi katika [mchoro mdogo.]]
**Raimundi Gayrard** (Toulouse, leo nchini Ufaransa, karne ya 11 - Toulouse, 3 Julai 1118) alikuwa mwalimu Mkristo wa mji huo ambaye baada ya kufiwa mapema mke wake alijitosa katika matendo ya huruma, alianzisha hosteli kwa wahitaji 12, alishiriki ujenzi wa madaraja mawili na wa sehemu kadhaa za kanisa kubwa. Hatimaye akawa kanoni wa kanisa hilo .

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 3 Julai.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi 
## Marejeo
*Gérard Pradalié, « La fondation de l’hôpital Saint-Raimond de Toulouse : une remise en question », Annales du Midi,‎ 2007, p. 227-236
*Pierre Gérard, « Un précurseur de l'aide sociale Raimon Gairart fondateur de l'hospice Saint-Raymond de Toulouse », Mémoires de l'académie des Sciences Inscriptions et Belles-Lettres de Toulouse, vol. 151, no X,‎ 1989, p. 253-262
*Célestin Douais, « La vie de saint Raimond, chanoine, et la construction de l'église saint-Sernin, 1080-1118 », Bulletin de la Société archéologique du Midi de la France,‎ 1893-1894, p. 150-163

## Viungo vya nje
* St. Raymond of Toulouse Catholic Online
* Saint Raymond of Toulouse
* Saint Raymond Gayrard sur Nominis

Jamii:Waliozaliwa karne ya 11

Jamii:Wakanoni
Antoni Daniel

wa Amerika Kaskazini.]]
**Antoni Daniel**, S.J. (Dieppe, Ufaransa 25 Mei 1601 &ndash; karibu na Teanaostaye, Kanada, 4 Julai 1648) alikuwa padri wa Wajesuiti mmisionari kwa Wahuroni wa Amerika Kaskazini tangu mwaka 1632.

Aliuawa kwa mishale na Wairoki, kabila lingine la Waindio, akisimama mlangoni mwa kanisa alipomaliza kuadhimisha Misa na akiwa na lengo la kulinda waumini wapya. Hatimaye alichomwa moto.

Alitangazwa na Papa Pius XI kuwa mwenye heri tarehe 21 Juni 1925, na kuwa mtakatifu tarehe 29 Juni 1930. 

Sikukuu ya kundi lake la wafiadini huadhimishwa tarehe 19 Oktoba, lakini ya kwake mwenyewe huadhimishwa tarehe ya kifodini chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo ya Kiswahili
* John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 363-364

## Marejeo ya lugha nyingine
*  Rochemonteix, *Les Jésuites et la Nouvelle-France au XVIIe siècle*, I, 97–100, 409–18.
*  Attwater, Donald and Catherine Rachel John. *The Penguin Dictionary of Saints*. 3rd edition. New York: Penguin Books, 1993. .

## Viungo vya nje
Jamii:Mapadri
Jamii:Wamisionari
Jamii:Wafiadini Wakristo

Jamii:Watakatifu wa Kanada
Florensi wa Cahors

'''''' (karne ya 4 - 406 hivi) alikuwa askofu wa tatu wa mji huo, leo nchini Ufaransa.

Paulino wa Nola alimsifu kama mtu mnyenyekevu wa moyo, mwenye nguvu ya neema na upole katika kusema .

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Kanisa la Kiorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake ni tarehe 4 Julai.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Louis Duchesne, Fastes épiscopaux de l'ancienne Gaule, vol. II, Paris, 1910, p. 44 
* Eugène Griffe, v. 8. Florent, Dictionnaire d'Histoire et de Géographie ecclésiastiques, Tome XVII, Paris, 1971, coll. 587-588 
* Pietro Burchi, v. Fiorenzo, vescovo di Cahors, Bibliotheca Sanctorum, vol. 5, col. 854 

Jamii:Waliozaliwa karne ya 4
Jamii:waliofariki 406
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Valentino wa Griselles

ya Mt. Valentino.]]
**Valentino wa Griselles** (Pothières au Mont Lassois, 519 - Griselles, 547, baada ya kulelewa ikulu na kukataa ndoa.

Tangu kale ameheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake ni tarehe 4 Julai.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
*Christian Sapin et Noëlle Deflou-Leca, Saint-Valentin de Griselles : du culte érémitique à la fondation monastique, t. XXXIX, Mémoires de la Commission des Antiquités du département de la Côte d’Or, 2000-2001

Jamii:Waliozaliwa 519
Jamii:Waliofariki 547
Jamii:wakaapweke
Jamii:Mapadri
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Berta wa Blangy

**Berta wa Blangy** (pia: **wa Artois**; Artois, leo nchini Ufaransa, katikati ya karne ya 7; Blangy-sur-Ternoise, 4 Julai, 725) alikuwa mwanamke wa ukoo wa kifalme  ambaye, baada ya kuolewa  na kuzaa watoto watano, alipobaki mjane alijiunga na monasteri aliyokuwa ameianzisha pamoja na mabinti wake Deotila na Getrude. Baada ya kuiongoza miaka kadhaa kama abesi, alijifungia chumbani hadi kifo chake kilichomfikia akiwa na umri wa miaka 85. 

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 4 Julai.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
*Herbert J. Thurston and Donald Attwater, eds. "Butler's Lives of the Saints," vol. 3. Allen, TX: Christian Classics, 1956, pp 14–15.
*Ferdinand Holböck, "Married Saints and Blesseds: Through the Centuries," San Francisco: Ignatius Press, 2002, 400 pp, 
*"Lives of The Saints, For Every Day of the Year," edited by Rev. Hugo Hoever, S.O.Cist., Ph.D., New York: Catholic Book Publishing Co., 1955, 511 pp

## Viungo vya nje
*Catholic Online-Saints & Angels: *St. Bertha*
*Saint of the Day, July 4:  *Bertha of Blangy* at *SaintPatrickDC.org*

Jamii:Wamonaki
Jamii:Watawa waanzilishi
Joao Grimaldo

**Joao Grimaldo** (amezaliwa 20 Februari 2003) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Peru.

## Maisha
Grimaldo alizaliwa katika wilaya ya Rímac, Lima, mji mkuu wa Peru.

## Takwimu 
## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 2003
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Peru
Mrungi

**Mrungi**, **murungu** au **mlonge** (lakini ni afadhali kutumia jina hilo la mwisho kwa *Moringa oleifera*) ni kichaka au mti mdogo wa familia Celastraceae. 

Mrungi hukua kama kichaka au mti mdogo wa urefu wa mita 1-5 na wakati mwingine huweza kufika urefu wa mita 10 penye tabianchi ya ikweta. 

Kwa kawaida mmea huo unakua katika mazingira yenye ukame, kwa kiwango cha joto la 5-35°C (41-95°F). 

Majani yake ni ya rangi ya kijani, yenye urefu wa sentimeta 5-10 (inchi 2-4) na upana wa sentimeta 1-4 (inchi 0.39-1.6). 

Majani na vitawi vyake huitwa miraa na hutafunwa kama kichocheo cha neva.

## Picha

Catha edulis10.jpg|Majani
Catha edulis06.jpg|Maua
Deakhat.jpg|Vicha vya miraa

Jamii:Mkurufu na jamaa
Willa Fitzgerald

**Willa Fitzgerald** (alizaliwa Januari 17, 1991  ) na ni mwigizaji wa Kimarekani. Anajulikana kwa jukumu lake la kuigiza kama Emma Duval katika kipindi cha kuigiza cha *Scream* ya MTV , na ameigiza pia kwenye vipindi vingine vingi kama vile  Mtandao wa USA *Dare Me,*Amazon Prime Video *Reacher* , kipindi cha  Amazon Studios *Alpha House ambapo alicheza kati ya mwaka wa 2013 na 2014* ,  Mtandao wa Marekani *wa Royal Pains*, na tamthilia za kutisha za Netflix *The Fall of the House of Usher* .

## Maisha na kazi 
Kati ya mwaka wa 2013 na 2014, Fitzgerald alicheza nafasi ya Lola Laffer katika mfululizo wa televisheni wa mtandao wa kisiasa wa Amazon Studios *Alpha House* . Mfululizo huo ulidumu kwa misimu miwili kabla ya kughairiwa.  Mnamo Aprili 23, 2014, iliripotiwa kuwa Fitzgerald alipata jukumu la mara kwa mara katika safu ya tamthilia ya Mtandao wa USA ya *Royal Pains* kama Emma Miller.  Kati ya 2014 na 2015, pia alipata majukumu ya kuigiza kama muigizaji mkuu msaidizi katika vipindi mbalimbali vya televisheni kama vile *Blue Bloods*, *The Following* na *Gotham* . 

Sifa za Fitzgerald katika ukumbi wa michezo ni pamoja na kazi kama vile *Couple in the Kitchen*, *Sekta ya Kibinafsi*, *Cow Play* na *The Cat na Canary* .    Mnamo Agosti 2016, alijiunga na waigizaji wa filamu ya *Misfortune*,  iliyoongozwa na Lucky McKee na iliyotolewa Oktoba 2017 chini ya jina *Blood Money* . 

Mnamo Januari 2016, aliigizwa katika safu ya mtandao ya go90 iliyokuwa inahusu *hali ya Uhusiano* . Alionyesha jukumu la Beth katika safu ya vipindi viwili. 

## Marejeleo 
Jamii:Wahitimu wa Chuo Kikuu cha Yale
Jamii:Waliozaliwa 1991
Jamii:Watu walio hai
Mfumo wa vyama vingi

**Mfumo wa vyama vingi** katika siasa unashirikisha vyama mbalimbali katika kugombea uongozi wa nchi, tofauti na mfumo wa chama kimoja na ule wa vyama viwili tu .

Mara nyingi inatokea kwamba hakuna chama kinachopata kura za kutosha kuendesha serikali peke yake, hivi ni lazima kuiunda kwa ushirikiano wa vyama viwili au zaidi.

## Tanbihi
Jamii:Siasa
Yohane wa Oisterwijk

thumb|Yohanne wa Oisterwijk
 (1838-1868), Vatikani.]]
'''''' (1504 - 1572) alikuwa padri wa shirika la wakanoni Waaugustino aliyefia imani ya Kikatoliki huko Uholanzi pamoja na wenzake 18 maarufu kama Wafiadini wa Gorkum. 

Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu mfiadini. Kwanza alitangazwa na Papa Klement X kuwa mwenye heri tarehe 24 Novemba 1675, halafu mtakatifu na Papa Pius IX tarehe 29 Juni 1867.

Sikukuu yake na ya wenzake huadhimishwa tarehe ya kifodini chao, 9 Julai.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo ya Kiswahili
* Sala ya Kanisa ya Ki-fransisko - Benedictine Publications Ndanda - Peramiho, 1996, uk. 176-180
* John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 236-237 
* Pd. Leandry Kimario, O.F.M.Cap. - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 487-490

Jamii:Waliozaliwa 1548
Jamii:Waliofariki 1572
Jamii:mapadri
Jamii:wakanoni
Jamii:waaugustino
Jamii:Wafiadini Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Uholanzi
Karilefi

**Karilefi** (pia: **Calais, Kalès, Carileph, Carilefus, Calevisus**; 500 hivi - 541 hivi) alikuwa mkaapweke karibu na Le Mans, leo nchini Ufaransa.

Tangu kale ameheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake ni tarehe 1 Julai.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*Le Mans at the Catholic Encyclopedia
*1 March

Jamii:waliozaliwa 500
Jamii:Waliofariki 541
Jamii:wakaapweke
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Marta wa Antiokia

thumb|Mt. Martha kati ya wakatifu wengine.
**Marta wa Antiokia** (Antiokia, leo nchini Uturuki, mwanzoni mwa karne ya 6 - Antiokia, 551) alikuwa mama wa Simeoni wa Mnarani Kijana, mkaapweke aliyepata umaarufu kwa kuishi miaka 68 juu ya minara mbalimbali akianzia utotoni.

Tangu kale anaheshimiwa na Waorthodoksi, Waorthodoksi wa Mashariki na Wakatoliki kama mtakatifu sawa na mwanae.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 5 Julai .

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Watakatifu wa Uturuki
Tomaso wa Terreti

**Tomaso wa Terreti** (Reggio Calabria, mwanzoni mwa karne ya 10 - Terreti, 5 Julai 1000) tangu ujanani alikuwa mmonaki wa Ukristo wa Mashariki huko Terreti, Calabria, Italia Kusini, akawa abati wa monasteri yake .

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 5 Julai.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:waliozaliwa karne ya 10
Jamii:Waliofariki 1000
Jamii:Wamonaki
Jamii:Wabazili
Jamii:Watakatifu wa Italia
Athanasi wa Mlima Athos

[thumb|[Picha takatifu ya Mt. Athanasi.]]
''''* (Trabzon, leo nchini Uturuki, 920 hivi - Mlima Athos, Ugiriki, 1003 hivi) alikuwa Mkristo mpole na mnyenyekevu, baada ya kuwa mwalimu, akawa mmonaki ambaye alianzisha monasteri maarufu katika rasi ya Mlima Athos, ambayo ikawa muhimu kuliko zote za Kanisa la Kiorthodoksi hata leo .

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake ni tarehe 5 Julai.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
*Attwater, Donald and Catherine Rachel John. *The Penguin Dictionary of Saints''. 3rd edition. New York: Penguin Books, 1993. .

## Viungo vya nje
*Life of St. Athanasios of Athos

Jamii:Waliozaliwa 920
Jamii:Waliofariki 1003
Jamii:Wamonaki
Jamii:Watawa waanzilishi
Jamii:Watakatifu wa Uturuki
Jamii:Watakatifu wa Ugiriki
Siriaka wa Nikomedia

[thumb|[Picha takatifu ya Mt. Siriaka.]]
**Siriaka wa Nikomedia** (kwa Kigiriki: Κυριακή, yaani **Dominika**; Nikomedia, leo Izmit nchini Uturuki, karne ya 3 - Kalsedonia, leo nchini Uturuki, 289 hivi) alikuwa bikira Mkristo aliyefia dini yake katika dhuluma ya kaisari Dioklesyano . 

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waorthodoksi wa Mashariki kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 6 Julai au 7 Julai.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* "Feast Day of Saint Kyriaki the Great Martyr", *Orthodox Times*, July 7, 2021

Jamii:Waliofariki 289
Jamii:Mabikira
Paladi wa Uskoti

**Paladi wa Uskoti** (kwa Kilatini: **Palladius**; Gallia, 408 - 457 hivi) alikuwa askofu wa kwanza wa kisiwa cha Ireland lakini baada ya kukataliwa huko alihamia Uskoti hadi kifo chake .

Alipokuwa shemasi, ndipo Papa Selestini I alipompatia uaskofu na kumtuma katika Funguvisiwa la Britania kupinga Upelaji.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 6 Julai. 

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* "New light on Palladius?", Peritia iv (1986), pp.&nbsp;276–83.
* 
* *Vita tripartita Sancti Patricii* (MS).
*

Jamii:waliozaliwa 408
Jamii:Waliofariki 457
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:wamisionari
Jamii:watakatifu wa Ufaransa
Jamii:Watakatifu wa Uskoti
Umakanika

**Umakanika** (kutoka Kigiriki cha Kale: μηχανική, mēkhanikḗ, yaani "ya mashine") ni eneo la hisabati na la fizikia linalochunguza mahusiano kati ya kani, mata na mwendo katika vitu.

Unagawanyika katika:
* umakanika kawaida na
* umakanika kwanta.

## Tanbihi 
## Marejeo 
* Robert Stawell Ball (1871) Experimental Mechanics from Google books.
* 

## Viungo vya nje 
* Physclips: Mechanics with animations and video clips from the University of New South Wales
* The Archimedes Project

Jamii:Fizikia
Jamii:Hisabati
Mahmoud Ahmed Abdulkadir

**Mahmoud Ahmed Abdulkadir** (amejulikana zaidi kwa jina la **Ustadh Mau**;alizaliwa tarehe 20 Februari 1952 &ndash; ).Ustadh Mau ni mshairi na imamu kutoka kisiwa cha Lamu, Kenya. Mashairi na hotuba zake zinahusu jamii, umuhimu wa elimu, huruma na wajibu wa kijamii.

## Maisha
Ustadh Mau kamwe hakuhudhuria shule ya serikali; elimu yake yote ya Kiswahili na ya Kiarabu alipata kwa walimu wa Kiislamu katika madrasa na vyuo vya Kiislamu vya eneo hilo. 

Tangu mwaka 1985, amekuwa imamu wa Msikiti wa Pwani, msikiti wa zamani zaidi Lamu. Alikuwa imamu wa kwanza Lamu kutoa hotuba zake za Ijumaa kwa lugha ya Kiswahili. Ustadh Mau alisimamia bakershop ya familia hadi mwaka 2005. 

## Maktaba
Ustadh Mau ni mpenda vitabu. Maktaba yake binafsi inakusanya mashairi ya Kiswahili yaloandikwa kwa herufu za ajami, na vijitabu na kumbukumbu kutoka Mashariki ya Kati na India. Karibu tungo na hotuba elfu mbili kutoka kwenye maktaba yake binafsi kwa sasa vinapigwa picha na kuhifadhiwa Maktaba ya Makavazi ya Lamu kwa msaada wa ruzuku ya MEAP  (kwa hati zilizoandikwa na rekodi za sauti zilizonakiliwa tazama Ustadh Mau Digital Archive). 

## Marejeo
## Vyanzo
*In this fragile world : Swahili poetry of commitment by Ustadh Mahmoud Mau  / Poetry by Ustadh Mau (Mahmoud Ahmed Abdulkadir). Translated and edited by Annachiara Raia and Clarissa Vierke, in collaboration with Jasmin Mahazi and Azra Ahmad Abdulkadir. Leiden ; Boston : Brill, [2023] (''Online version)
* Mahmoud Ahmed Abdulkadir (mau): Mshairi mcheza kwao lakini asiyetuzwa / Rayya Timammy. In: Lugha na fasihi katika karne ya Ishirini na Moja. Kwa heshima ya marehemu Profesa Naomi Luchera Shitemi, edited by Mosol Kandagor, Nathan Ogechi, and Clarissa Vierke, Eldoret: Moi University Press, 2017, pages 231–242. 
*Shaykh Mahmoud Abdulkadir "Mau" : a reformist preacher in Lamu / Rayya Timammy. In: Annual Review of Islam in Africa, 2014, vol. 12., no. 2, pages 85-90.
Yusto wa Condat

''''* alikuwa mmonaki wa monasteri ya Condat nchini Ufaransa. 

Ingawa habari za maisha yake ni chache mno, tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu. Heshima hiyo ilithibitishwa na Papa Pius X tarehe 9 Desemba 1903.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 6 Julai.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* *Il martirologio romano. Riformato a norma dei decreti del Concilio ecumenico Vaticano II e promulgato da papa Giovanni Paolo II*, LEV, Città del Vaticano 2004.
* Congregatio de Causis Sanctorum, *Index ac status causarum*, Città del Vaticano 1999.
* Filippo Caraffa e Giuseppe Morelli (curr.), *Bibliotheca Sanctorum'' (BSS), 12 voll., Istituto Giovanni XXIII nella Pontificia Università Lateranense, Roma 1961-1969.
Disibodo

150px|thumb|Mt. Disibodo alivyochorwa.
**Disibodo** (pia: **Disibod, Disibode, Disen**; Ireland, 619 -  Ujerumani, 700 hivi) alikuwa mkaapweke lakini pia korepiskopo mmisionari huko Rhine-Palatino kuanzia mwaka 640. 

Baada ya kupata wafuasi wengi alianzisha monasteri kwenye mto Nahe.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 8 Julai.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* "St. Disen, or Disibode, of Ireland, Bishop and Confessor", ''Butler's Lives of the Saints''

Jamii:Waliozaliwa 619

Jamii:wakaapweke
Jamii:Wamonaki
Jamii:Wakolumbani
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Wamisionari
Jamii:watawa waanzilishi
Moninne

[thumb|[Kaburi lake.]]
**Moninne** au **Modwenna** (Donaghmore, County Down, 435 hivi - Killeavy, 517 hivi) ni mmojawapo kati ya watakatifu wa kwanza wa Ireland.

Anatajwa kama mmonaki, abesi, na mwanzilishi wa monasteri iliyoshika maisha ya upwekeni kwa mfano wa Nabii Eliya na Yohane Mbatizaji .

Anahesabiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waanglikana kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 6 Julai.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* Reade, George H., *Cill-Sleibhe-Cuillinn, Founded by St. Darerca, alias Moninne, about 518*, 1868

Jamii:Mabikira

Jamii:Watawa waanzilishi
Korepiskopo

**Korepiskopo** (kutoka Kigiriki: Χωρεπίσκοπος, yaani askofu wa vijijini) ni cheo cha madhehebu mbalimbali ya Ukristo, hasa wa Mashariki na karne za nyuma, kuanzia karne ya 2.

Cheo hicho kinahesabika kati ya kile cha padri na kile cha askofu.

## Tanbihi
## Marejeo
*Zaplotnik, John Leo (1927). *De vicariis foraneis.* "Chapter IV."  . Washington: Catholica universitas Americae, 1927.

Jamii:Viongozi wa Kikristo
Kukosa usingizi

**Kukosa usingizi** (pia inajulikana kama **Kupaa kwa usingizi**) ni ugonjwa ambao unafanya watu hupata shida kulala usingizi.  Wanaweza kuwa na ugumu wa kulala, au wa kulala muda mrefu kama wanavyotaka.   Kukosa usingizi kwa kawaida hufuatwa na usingizi wa mchana, nishati kidogo, kuwashwa, na hali ya mfadhaiko.  Hali hiyo inaweza kusababisha kuongezeka kwa hatari ya migongano ya magari, pamoja na matatizo ya kuzingatia na kujifunza.  Hali inayoweza kusababisha kukosa usingizi ni pamoja na msongo wa mawazo, maumivu ya kudumu, kushindwa kwa moyo, uzalishaji wa homoni nyingi za thyroxine, kiungulia, ugonjwa wa mguu usiotulia, kukoma hedhi, dawa fulani na madawa ya kulevya kama vile kafeini, nikotini na pombe.  Mambo mengine ya hatari ni pamoja na kufanya kazi zamu za usiku na kukosa usingizi.  Utambuzi ni msingi wa tabia za kulala na uchunguzi wa kutafuta sababu za msingi.  Utafiti wa usingizi unaweza kufanywa ili kutafuta matatizo ya msingi ya usingizi.   Siha ya kulala hujumuisha wakati wa kulala mara kwa mara, kupigwa na jua, chumba chenye utulivu na giza, na mazoezi ya kawaida.   Ingawa dawa za usingizi zinaweza kusaidia, zinahusishwa na majeraha, shida ya akili, na uraibu.   Takriban asilimia 6 ya watu wanakosa usingizi ambako hakutokani na tatizo lingine na hudumu kwa zaidi ya mwezi mmoja.  Wanawake huathirika mara nyingi zaidi kuliko wanaume. 

## Marejeo 
Jamii:magonjwa
Landrada

[thumb|Mt. Landrada akifundisha [mjane|wajane na watoto.]]
**Landrada** (karne ya 7; Ubelgiji, 690/708) alikuwa mwanamke wa ukoo wa kifalme ambaye, baada ya kukataa kuolewa, kwa msaada wa askofu Lambati wa Maastricht, alianzisha monasteri katika eneo la Ubelgiji wa leo  akaiendesha kama abesi hadi kifo chake.  

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 8 Julai.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* 

Jamii:Wamonaki
Jamii:mabikira
Jamii:Watawa waanzilishi
Jamii:Watakatifu wa Ubelgiji
Emmanuel Cosmas Msoka

**Emmanuel Cosmas Msoka** ni Mtanzania mwanaharakati na mbunifu mwenye kujitolea kwa haki za watoto na vijana, pamoja na kuwa chanzo cha mabadiliko. Wakati wa janga la COVID-19, Emmanuel aliweza kubuni mashine ya kunawa mikono ambayo iliongeza usafi kwa kuwa ni moja ya hatua muhimu za kuzuia dhidi ya ugonjwa hu. Kwa msaada wa shirika nchini Tanzania, ameweza kusambaza zaidi ya vituo vyingi mashine hizo za kunawa mikono 400 katika Kaskazini mwa Tanzania.

Ana uzoefu mkubwa katika kujitolea na mafunzo ya uongozi na ametoa muda mwingi kusaidia watoto na vijana wengine. Emmanuel alipendekezwa kwa Tuzo ya Kimataifa ya Amani ya Watoto, inayotolewa kila mwaka kwa mtoto ambaye amechangia kwa kiasi kikubwa katika kutetea haki za watoto.

Emmanuel anaamini katika kuwawezesha watoto, elimu, ubunifu, na kama njia muhimu ya kukuza haki za watoto. 

Amechaguliwa kama Msemaji wa Vijana wa UNICEF 2020 kwa masuala ya maji, usafi, na uvumbuzi. Juhudi zake zinaonyesha jinsi vijana wanaweza kuwa mstari wa mbele katika kuleta mabadiliko chanya katika jamii zao na kuchangia katika maendeleo ya nchi yao.

## Tuzo 
Emmanuel Msoka Kijana Mtanzania alishinda Tuzo ya Amani ya ( Davis) Nchini Marekani. amekuwa Balozi wa Vijana wa UNICEF, Tuzo hiyo inaambatana na ruzuku ambazo anatarajia kutumia kujenga maktaba ya amani kisiwani Zanzibar. Emmanuel amekuwa na mchango mkubwa katika maendeleo ya vijana ikiwa ni pamoja na kutoa mafunzo ya uongozi, ujasiriamali, ubunifu, na huduma za kijamii katika shule mbalimbali kaskazini mwa Tanzania. Emmanuel alitambuliwa na Umoja wa Mataifa kuwa miongoni mwa mashujaa wa kuleta mabadiliko katika chapisho la “Unheard Pandemic Hero” lililochapishwa na shirika la watoto duniani, UNICEF. 

Emmanuel ambaye amekuwa ni mbunifu aliyeshinda tuzo mbali mbali za ubunifu ndani na nje ya Tanzania anatambuliwa pia kuwa kijana mwenye mchango mkubwa kwa jamii yake na umoja wa mataifa geneva, makao makuu ya Umoja wa mataifa marekani, UNICEF Tanzania, na UNICEF Canada.

Emmanuel anatarajia kujenga maktaba ndogo ya Amani Zanzibar akishirikiana na wadau mbalimbali na anaalika washirika na watu binafsi ambao watapenda kuchangia ujenzi wa maktaba hiyo ya amani. Katika vitu ambavyo mashirika yanaweza kuchangia ni pamoja na machapisho ya amani, vitabu, majarida na makala mbalimbali ambayo yanaweza kuwekwa kwenye maktaba hiyo. 

Emmanuel pia anatambulika kwa hotuba yake ya amani aliyoitoa marekani mwaka jana katika wiki ya elimu, ananukuliwa akisema “Amani ndio mzizi wa maendeleo ya kijamii na kiuchumi kwenye jamii, Na familia ndio nguzo ya jamii, Msingi wa familia ni Upendo, Mshikamano na Amani, Familia inapokuwa na Amani maendeleo katika jamii yataonekana.” 

Hivi sasa Emmanuel anasomea uchumi na diplomasia ya kibiashara marekani, anatarajia kutumia elimu yake katika kuendeleza ukuaji wa uchumi nchini Tanzania na Afrika. Emmanuel amesema “huu ni mwanzo wa safari ndefu ya kidiplomasia na safari ya kuendeleza jamii yangu. Ninatarajia kufanya makubwa kwa kuanzia nyumbani Tanzania”. 

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanaharakati wa Tanzania
Jamii:Wavumbuzi wa Tanzania
Mael Ruain

**Mael Ruain** (pia: **Maelruain, Maolruain, Maelruan, Molruan na Melruain**; alifariki nchini Ireland, 792) alikuwa askofu na abati wa monasteri aliyoianzisha huko Tallaght. 

Alijitahidi sana kurekebisha liturujia, heshima kwa watakatifu na nidhamu za kimonaki.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waanglikana kama mtakatifu.

Sikukuu yake ni tarehe 7 Julai.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
### Vyanzo vikuu
**Martyrology of Tallaght*, ed. Richard Irvine Best and Hugh Jackson Lawlor, *The Martyrology of Tallaght. From the Book of Leinster and MS. 5100–4 in the Royal Library*. Brussels, 1931.
*
**The Monastery of Tallaght*, ed. E.J. Gwynn and W.J. Purton, "The Monastery of Tallaght." *Proceedings of the Royal Irish Academy*  29C (1911–12): 115–80. Edition and translation available online from *Thesaurus Linguae Hibernicae*; PDF available from the Internet Archive.
**The Teaching of Ruain Burrows*, ed. E.J. Gwynn, *The Teaching of Mael‐ruain*. Hermathena 44, 2nd Supplement. Dublin, 1927. pp.&nbsp;1–63.
**The Rule of the Céli Dé*, ed. and tr. E.J. Gwynn, *The Rule of Tallaght*. Hermathena 44, 2nd Supplement. Dublin, 1927. pp.&nbsp;64–87.
**Lucht Óentad Máele Ruain* ("Folk of the Unity of Máel Ruain", also abridged to *Óentu Mail/Máel Ruain*) in the Book of Leinster, ed. Pádraig Ó Riain, *Corpus Genealogiarum Sanctorum Hiberniae*. Dublin, 1985. Section 713.
**Annals of Ulster*, ed. and tr. Seán Mac Airt and Gearóid Mac Niocaill, *The Annals of Ulster (to AD 1131)*. Dublin, 1983. Online edition at CELT.

### Vyanzo vingine
*Byrnes, Michael. "Máel-Ruain." In *Medieval Ireland. Encyclopedia*, ed. Seán Duffy. New York and Abingdon, 2005. pp.&nbsp;308–9.
*Doherty, Charles. "Leinster, saints of (*act. c*.550–*c*.800)." *Oxford Dictionary of National Biography*. Oxford University Press, 2004. Retrieved 14 Dec 2008.
*Follett, Westley. *Céli Dé in Ireland. Monastic Writing and Identity in the Early Middle Ages*. Studies in Celtic History. London, 2006.

## Marejeo mengine
*McNamara, Martin. *The Psalms in the Early Irish Church*. Sheffield, 2000. pp.&nbsp;357–9.

## Viungo vya nje
* St Maelruin's Anglican Church in Tallaght, Ireland
* 

Jamii:Waliofariki 792

Jamii:Watawa waanzilishi
Brashi

**Brashi** (pia: **burashi**, kutoka Kiingereza: *brush*) ni kifaa kilichotengenezwa kwa kutumia mpini wa ubao au plastiki wenye kichwa cha nyuzi au vijiti ambavyo ni maalumu kwa kupaka rangi na kusafisha.

Jamii:vifaa
DeviantArt

thumb|DeviantArt
**DeviantArt** ni jumuiya ya sanaa mtandaoni.

Makao makuu yako Hollywood huko mjini Los Angeles, California. Mnamo mwaka wa 2008, DeviantArt ilikuwa na wageni milioni 36. Mnamo mwaka wa 2010, DeviantArt ilikuwa na wapendwa milioni 1.4 na maoni milioni 1.5. Mnamo mwaka wa 2011, DeviantArt ilikuwa mtandao wa kijamii wa kumi na tatu kwa ukubwa. Mnamo mwaka wa 2017, DeviantArt ilikuwa na wanachama zaidi ya milioni 25 na faili zaidi ya milioni 250.

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
*  

Jamii:Mitandao ya kijamii
Salim Kikeke

**Salim Kikeke** ni Mtanzania mwandishi wa habari na mtangazaji wa televisheni aliyewahi kufanya kazi na shirika la habari la BBC. alisimamia kipindi cha "Focus on Africa" kwenye BBC World News, "Amka na BBC" na "Dira ya Dunia" kwenye BBC News Swahili katika BBC World Service.

## Kazi
Kazi ya kwanza ya Kikeke ilikuwa uchimbaji madini nchini Tanzania mwaka 1995, miaka mitatu baada ya kuhitimu. Baadaye, alijiunga na Radio Tanzania kama mwandishi wa miswada, halafu akawa mtayarishaji na mtangazaji wa muziki. Kuanzia mwaka 2000 hadi 2001, alifanya kazi kama mtangazaji katika kituo cha Channel 10 na alitoa matangazo kwa luga ya Kiswahili na Kiingereza. Kikeke aliingia katika tasnia ya televisheni mwaka 2001 na akafanya kazi kama mtangazaji katika kituo cha ITV, kituo cha televisheni cha Tanzania, hadi mwaka 2003 alipojiunga na BBC kama mtayarishaji na mtangazaji wa kipindi cha redio cha Kiswahili asubuhi kinachoitwa "Amka na BBC" na baadaye alitengeneza na kuwasilisha Dira ya Dunia, jarida la habari la Afrika Mashariki na Kati kwa Kiswahili kwenye BBC News Swahili katika Huduma ya Dunia ya BBC. Kwa sasa, anasimamia kipindi cha Focus on Africa katika BBC World News. Wakati akiwa BBC, Kikeke aliripoti uchaguzi wa Marekani mwaka 2008, Kombe la Dunia la mwaka 2010 nchini Afrika Kusini, shambulio la Westgate mwezi Septemba 2013 nchini Kenya, na mazishi ya aliyekuwa rais wa zamani wa Afrika Kusini, Nelson Mandela, pamoja na matukio mengine mengi Ijumaa ya Aprili 28, 2023 aliwaaga wafanyakazi wenzake na watazamaji katika kipindi cha dira ya Dunia akiashiria mwisho wake kama mfanyakazi katika shirika la BBC.

## Marejeo 
Jamii:Watangazaji wa Tanzania
Jamii:Watu walio hai
Atoroba Peni Rikito

**Atoroba Peni Rikito**, mjukuu wa mfalme Gbudwe, ni Mfalme wa Azende ambaye alipata taji tarehe 9 Februari 2022.  

Atoroba Peni Rikito alitawazwa kama Mfalme mpya wa Ufalme wa Azende baada ya miaka 117 ya kuishi bila mfalme tangu kifo cha Gbudwe.

## Tanbihi 
Jamii:wanasiasa wa Sudan Kusini
ChatGPT

**ChatGPT** ni programu ya mazungumzo ya akili mnemba iliyotengenezwa na OpenAI, ikitumia usanifu wa GPT (Generative Pre-trained Transformer). Ilianzishwa kwa mara ya kwanza kama toleo la awali mnamo Novemba 2022 na haraka ilivutia umakini kutokana na uwezo wake wa kuunda majibu ya maandishi yanayofanana na yale ya binadamu. ChatGPT inategemea mifano mikubwa ya lugha (LLMs) iliyofundishwa kwa kutumia mbinu za kujifunza kwa kina, ikiwa ni pamoja na kujifunza kwa usimamizi na kujifunza kwa kuongeza kuendeshwa kupitia maoni ya binadamu (RLHF). Programu hii ya mazungumzo imekuwa ikitumika kwa upana katika maeneo mbalimbali, ikiwemo msaada kwa wateja, elimu, na uundaji wa maudhui, na imechochea mijadala kuhusu maadili ya akili mnemba, taarifa potofu, na mustakabali wa mwingiliano kati ya binadamu na kompyuta.

## Mafunzo
ChatGPT inategemea *mfano wa msingi wa GPT*, kwa maana GPT-3.5 na GPT-4, ambazo zilifanyiwa marekebisho kwa matumizi ya mazungumzo. Mchakato wa kurekebisha ulitumia *supervised learning* pamoja na *reinforcement learning* katika mchakato unaoitwa *reinforcement learning from human feedback* (RLHF). Mbinu zote zilitumia wakufunzi wa kibinadamu kuboresha utendaji wa mfano. Kwa kuchukua mfano wa ujifunzaji wa kuongozwa, wakufunzi waliboresha pande zote mbili: mtumiaji na msaidizi wa AI. Katika hatua ya ujifunzaji wa kuimarisha, wakufunzi wa kibinadamu walipanga kwanza majibu ambayo mfano ulikuwa umeunda katika mazungumzo ya awali. Vipimo hivi vilikuwa vinatumika kuunda "mifano ya tuzo" ambayo ilitumika kurekebisha mfano zaidi kwa kutumia mzunguko wa *Proximal Policy Optimization* (PPO).

## Historia
Historia ya ChatGPT inahusisha maendeleo makubwa katika uwezo wake wa kuelewa na kutoa majibu kwa maandishi ya mazungumzo kwa njia inayofanana zaidi na mazungumzo ya binadamu. Hii imefikiwa kupitia mchakato wa kujifunza kina cha lugha kutoka katika data kubwa ya mazungumzo ya wanadamu na vyanzo vingine vya maandishi.

Kwa kuwa toleo la GPT (Generative Pre-trained Transformer) linapata matoleo mapya na yaliyoboreshwa, ChatGPT imeendelea kuboreshwa na kufanyiwa marekebisho kwa lengo la kuleta ufanisi na usahihi zaidi katika mazungumzo. Hivyo, historia ya ChatGPT ni ya kuvutia na inahusisha maendeleo yanayoendelea katika uwanja wa lugha ya kompyuta na uelewa wa kina wa mazungumzo ya binadamu.

## Marejeo
!
Jamii:Uhandisi
4G

**4G** Ni vizazi vya nne vya broadband mtandao wa simu teknolojia, vikifuatia 3G na kuvipita 5G. Mfumo wa 4G lazima utoe uwezo uliowekwa na ITU katika IMT Advanced.

Hata hivyo, mwezi Desemba 2010, **ITU** iliongeza ufafanuzi wake wa 4G kujumuisha *Long Term Evolution* (LTE), *Worldwide Interoperability for Microwave Access* (WiMAX), na *Evolved High Speed Packet Access* (HSPA+).

Kiwango cha kwanza cha WiMAX kilianza kutumika kibiashara nchini Korea Kusini mwaka 2006 na tangu wakati huo kimepelekwa sehemu kubwa duniani.

Teknolojia ya 4G inachukua 58% ya soko la teknolojia ya mawasiliano ya simu duniani.

## Marejeo
!
Jamii:Uhandisi
Paskari wa Nantes

thumb|Mt. Paskari.
**Paskari wa Nantes** (pia: **Pascharius, Pascaire, Pasquier**; alifariki 635 hivi) alikuwa askofu wa 20 wa mji huo huko Bretagne, leo nchini Ufaransa, ambaye aliwakaribisha Ermelandi na wenzake 12  wakaanzishe monasteri katika kisiwa cha Indre .

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu. 

Sikukuu yake ni tarehe 10 Julai.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*  « Saint Pasquier, évêque de Nantes et confesseur » sur *infobretagne.com*.
*  « Saint Pasquier » sur *Nominis*.

Jamii:Waliofariki 635
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
2G

**2G** ni notesheni fupi ya **mtandao wa simu wa kizazi cha pili**, kundi la viwango vya teknolojia vinavyotumika kwa mtandao wa simu. 2G ilizinduliwa kibiashara kwa kiwango cha GSM nchini Finland na Radiolinja mwaka 1991. Baada ya uzinduzi wa 2G, mifumo ya awali ya mitandao ya simu bila nyaya ilipewa jina la nyuma ya pazia 1G. Wakati ishara za redio kwenye mitandao ya 1G ni analog, ishara za redio kwenye mitandao ya 2G ni dijitali, ingawa mifumo yote hutumia ishara za dijitali kuunganisha mnara wa redio wa simu na sehemu nyingine ya mfumo wa mtandao wa simu za mkononi.

Teknolojia ya 2G iliyokuwa maarufu zaidi ilikuwa *time-division multiple access* (TDMA) iliyotegemea kiwango cha GSM, iliyotumika zaidi ulimwenguni kote isipokuwa Japani. Huko Amerika Kaskazini, *Digital AMPS* (IS-54 na IS-136) na *cdmaOne* (IS-95) vilikuwa maarufu, lakini pia GSM ilikuwa inatumika. Nchini Japani, mfumo wa kawaida ulikuwa Personal Digital Cellular (PDC) ingawa mfumo mwingine, Personal Handy-phone System (PHS), pia ulikuwepo.

## Marejeo
!
Jamii:Uhandisi
1G

**1G** inahusu kizazi cha kwanza cha Orodha ya vizazi vya simu za mkononi ya mtandao wa simu (bila nyaya). Hizi ni viwango vya mawasiliano ya simu ya mkononi vilivyoanzishwa katika miaka ya 1980 na kufuatiwa na 2G. Tofauti kuu kati ya vizazi hivi viwili vya simu za mkononi ni kwamba mawasiliano ya sauti kwenye mitandao ya 1G yalikuwa analog, wakati mitandao ya 2G ilikuwa kabisa dijitali.

Kulikuwa na viwango vingi tofauti vya selula vya 1G vilivyoundwa na kutumika katika nchi tofauti, lakini vilivyokubalika zaidi kimataifa vilikuwa *Nordic Mobile Telephone* (NMT) na *Advanced Mobile Phone System* (AMPS). Faida asilia ya teknolojia ya dijitali ikilinganishwa na ile ya analogi ilimaanisha kuwa mitandao ya 2G iliongelea hatimaye kuzirejesha kabisa. Mitandao mingi ya 1G ilifungwa katika uchumi ulioendelea ifikapo mwaka 2000, lakini sehemu zingine mitandao iliendelea kufanya kazi hadi miaka ya 2010.

## Marejeo
!
Jamii:Uhandisi
3G

**3G** ni vizazi vya tatu vya simu bila nyaya mawasiliano ya simu ya mkononi teknolojia. Ni kuboresha zaidi ya 2G, 2.5G, GPRS na 2.75G *Enhanced Data Rates for GSM Evolution* mitandao, ikitoa uhamisho wa data haraka, na ubora bora wa sauti. Mtandao huu ulipitwa na 4G, na baadaye na 5G. Mtandao huu unategemea seti ya viwango vilivyotumiwa katika vifaa vya simu na matumizi ya mawasiliano ya simu ya mkononi na mitandao inayokidhi vigezo vya International Mobile Telecommunications-2000 (IMT-2000) na *International Telecommunication Union*. 3G hutumika katika mawasiliano ya sauti ya simu, ufikiaji wa intaneti ya simu, ufikiaji wa intaneti bila nyaya, simu za video na televisheni ya simu. 

## Marejeo
Jamii:simu
6G

**6G** Ni kiwango cha sita cha teknolojia ya mawasiliano ya simu za mkononi. Ni mrithi wa 5G na inaendelezwa ili kuboresha zaidi uwezo wa mawasiliano ya simu. Lengo ni kuwa na mitandao yenye kasi kubwa zaidi, utendaji bora, na uwezo wa kusaidia matumizi mapya na ya hali ya juu, kama vile mawasiliano ya haraka, akili ya kila mahali, na Internet of Things (IoT).

Mitandao ya 6G inatarajiwa kuwa na kasi kubwa sana kuliko 5G na pia kuwa na uwezo wa kusaidia matumizi mbalimbali yasiyopatikana katika vizazi vya awali. Hadi sasa, viwango vya 6G havijakubaliana kimataifa, lakini kuna jitihada za utafiti na maendeleo zinazoendelea kutoka kwa makampuni, taasisi za utafiti, na nchi mbalimbali.

Kwa ujumla, 6G inalenga kuleta ubunifu mkubwa katika teknolojia ya mawasiliano ya simu na kutoa uzoefu bora kwa watumiaji wa simu za mkononi. 

## Marejeo
!
Jamii:Uhandisi
Petro Vincioli

[thumb|Mt. Petro Vincioli alivyochorwa na [Perugino.]]
**Petro Vincioli, O.S.B.** (Agello, Umbria, karne ya 10 – Perugia, 1022) alikuwa mmonaki padri Mbenedikto wa Italia ya Kati aliyejenga upya kanisa la Mtume Petro huko Perugia akawa abati wa monasteri aliyoianzisha karibu nalo na ambalo, kwa kuvumilia mapingamizi mengi, aliifanya ifuate taratibu za urekebisho wa Cluny 
. 

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 10 Julai.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:wamonaki

Jamii:watawa waanzilishi