open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sikukuu ya msalaba

ya Gury Nikitin, 1680 kuhusu sikukuu ya kutukuka kwa msalaba (kutoka Yaroslavl, leo katika  Tretyakov Gallery, Moscow, Urusi).]]
**Sikukuu ya msalaba** ni adhimisho la liturujia ya madhehebu mbalimbali ya Ukristo wa mashariki na vilevile ya Ukristo wa magharibi, ingawa tarehe zinatofautiana.

Sikukuu inaitwa kwa Kigiriki *Ὕψωσις τοῦ Τιμίου καὶ Ζωοποιοῦ Σταυροῦ* ("Kuinuliwa kwa Msalaba wenye kuheshimiwa na kuleta uzima"), kwa Kirusi *Воздвижение Креста Господня* na kwa Kilatini *Exaltatio Sanctae Crucis* ("Kutukuka kwa Msalaba Mtakatifu"). Walutheri na baadhi ya Waanglikana wanaiita *Holy Cross Day* ("Siku ya Msalaba Mtakatifu"), pengine *Feast of the Glorious Cross* ("Sikukuu ya Msalaba Mtukufu").

Lengo ni kutukuza chombo cha wokovu wa binadamu wote kilichotumiwa na Mungu kadiri ya imani ya dini hiyo, yaani Yesu Kristo aliyeuawa juu ya msalaba huko Yerusalemu mwaka 30 hivi.

Wakati Ijumaa Kuu inalenga zaidi mateso ya Yesu, Mwanakondoo wa Mungu aliyeondoa dhambi ya ulimwengu, sikukuu hiyo inashangilia utukufu wa fumbo hilo, ambalo Mtume Paulo alilitangaza kuwa fahari yake pekee (Gal 6:14).

Kabla yake, Yesu mwenyewe alizungumzia "kuinuliwa" kwake (Yoh 3:14-15), akimaanisha kuinuliwa msalabani na mbinguni vilevile. Hivyo alidokeza kwamba msalaba wake haukuwa aibu, bali hasa utukufu. 

## Adhimisho la tarehe 14 Septemba
Hadithi zilizoenea sana zinadai mwaka 326 msalaba halisi wa Yesu uligunduliwa na mtakatifu Helena wa Konstantinopoli, mama wa Kaisari Konstantino I, alipohiji Yerusalemu. Hapo kanisa la Kaburi na Ufufuo wa Yesu lilijengwa mahali penyewe, kwa amri ya Helena na Konstantino, na sehemu ya msalaba iliachwa huko, ila sehemu nyingine zilipelekwa Roma na Konstantinopoli. 

Tarehe 14 Septemba ndiyo siku ya pili ya kutabaruku kanisa hilo mwaka 335  na ndiyo siku ya adhimisho lake katika Kanisa Katoliki la Kilatini kama ishara ya ushindi wa Yesu katika Pasaka yake ambayo itaonekana uwinguni kuwatangazia wote ujio wa pili wa Bwana .

## Marejeo
## Marejeo ya Kiswahili
* Masomo ya Breviari - Sikukuu za Bwana, za Bikira Maria na za Watakatifu - Ndanda Mission Press 1978, uk 327-329
* John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 319-320
* Pd. Leandry Kimario, O.F.M.Cap. - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 274-277
* Maurice Soseleje, Kalendari yetu – Maisha ya Watakatifu – Toleo la pili – ed. Benedictine Publications Ndanda Peramiho – Peramiho 1986 – ISBN 9976-63-112-X, uk. 71-72

## Viungo vya nje
* The 13th through 18th photos in this series are of a Russian Orthodox bishop performing the Exaltation of the Cross in West Virginia 
* Photo of Exaltation of the Cross by a Bishop in Russia 

Jamii:Sikukuu za Ukristo
Thoma wa Cori

ya Thoma wa Cori.]]

**Thoma wa Cori** (jina la kuzaliwa: **Francesco Antonio Placidi**; Cori, Latina, 4 Juni 1655 - Bellegra, Roma, 11 Januari 1729) alikuwa padri na mhubiri maarufu wa shirika la Ndugu Wadogo aliyeanzisha makao mbalimbali upwekeni na kuishi kwa toba kali huko Italia ya Kati .

Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu tangu tarehe 21 Novemba 1999, alipotangazwa na Papa Yohane Paulo II.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1655
Jamii:Waliofariki 1729
Jamii:Wafransisko
Jamii:Mapadri
Jamii:Watakatifu wa Italia
Teofilo wa Corte

[thumb|200px|right|[Sanamu yake katika kanisa la Alando.]]
**Teofilo wa Corte** (Corte, Corsica, leo nchini Ufaransa, 30 Oktoba 1676 - Fucecchio, leo nchini Italia, 19 Mei 1740), mwanafunzi wa Thomas wa Cori, alikuwa padri wa shirika la Ndugu Wadogo na mhubiri maarufu.

Jina lake la awali lilikuwa Biagio Arrighi. Alijulikana kwa heshima yake kubwa kwa Mateso ya Yesu na kwa Bikira Maria.

Alijitahidi kueneza urekebisho shirikani kwa kuanzisha mahali pa upwekeni.

Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu tangu tarehe 29 Juni 1930, alipotangazwa na Papa Pius XI.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* American Catholic-Saint Theophilus of Corte  
* http://www.catholic.org/saints/saint.php?saint_id=2269

Jamii:Waliozaliwa 1676
Jamii:Waliofariki 1740
Jamii:Wafransisko
Jamii:Mapadri
Jamii:Watakatifu wa Italia
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Egidi Maria wa Mt. Yosefu

[thumb|150px|right|[Sanamu yake iliyotengenezwa kwa karatasi iliyopondwa mwaka 1920.]]
**Egidi Maria wa Mt.Yosefu** (jina la awali: **Francesco Antonio Domenico Pasquale Pontillo**; Taranto, 16 Novemba 1729 - Napoli 7 Februari 1812) alikuwa mtawa wa shirika la Ndugu Wadogo Pekupeku kutoka Italia Kusini.

Kila siku alikuwa akiombaomba kwa unyenyekevu msaada katika mitaa ya mji wa Napoli akirudisha maneno ya faraja kwa wote .

Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu tangu alipotangazwa na Papa Yohane Paulo II mwaka 1996. Kabla ya hapo alitangazwa mwenye heri na Papa Leo XIII mwaka 1888.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.
 
## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*Patron Saints Index .

Jamii:Waliozaliwa 1729
Jamii:Waliofariki 1812
Jamii:Wafransisko
Jamii:Watakatifu wa Italia
Yohane wa Triora

[thumb|right|[Sanamu yake katika kijiji alikozaliwa.]]
**Yohane wa Triora** (jina la kuzaliwa: **Francesco Maria Lantrua**; Molini di Triora, Italia, 15 Machi 1760 - Changsha, Hunan, China, 7 Februari 1816) alikuwa mtawa wa shirika la Ndugu Wadogo Waoservanti na padri aliyeeneza na kufia imani yake huko China.

Kwanza aliteswa sana gerezani, halafu akanyongwa .

Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu mfiadini tangu tarehe 1 Oktoba 2000, alipotangazwa na Papa Yohane Paulo II. Kabla ya hapo alitangazwa mwenye heri na Papa Leo XIII tarehe 27 Mei 1900.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifodini chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1760
Jamii:Waliofariki 1816
Jamii:Wafransisko
Jamii:mapadri
Jamii:Wamisionari
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Italia
Jamii:Watakatifu wa China
Babsk

(kujengwa mwaka 1806)]]
**Babsk** - kijiji katika Polandi ya kati.

Iko katikati ya miji ya Skierniewice na Rawa Mazowiecka katika wilaya ya Łódź. Ina wakazi 700 (2004).

Jamii:Polandi
Kipanya Mnono

**Vipanya wanono** ni wanyama wadogo wa jenasi *Steatomys* katika nusufamilia Denromurinae wa familia Nesomyidae ambao wanafanana na vipanya, lakini vipanya wa kweli ni wanafamilia wa Muridae. Spishi zote zinatokea mahali pengi pa Afrika kusini kwa Sahara, katika maneneo ya manyasi hasa. Rangi yao ni kijivu hadi kahawia, lakini tumbo ni jeupe. Vipanya hawa ni wafupi na wanono; mkia una urefu sawa kuliko mwili. Mwili wao una hazina kubwa za mafuta. Kwa hivyo huliwa sana mahali pengi pa Afrika. Kinyume na vipanya-miti vipanya wanono huishi ardhini hasa.

## Spishi
* *Steatomys bocagei*, Kipanya Mnono wa Bocage (Bocage's African Fat Mouse)
* *Steatomys caurinus*, Kipanya Mnono Magharibi (Northwestern Fat Mouse)
* *Steatomys cuppedius*, Kipanya Mnono Mdogo (Dainty Fat Mouse)
* *Steatomys jacksoni*, Kipanya Mnono wa Jackson (Jackson's Fat Mouse)
* *Steatomys krebsii*, Kipanya Mnono wa Krebs (Krebs's Fat Mouse)
* *Steatomys opimus*, Kipanya Mnono wa Pousargues (Pousargues's African Fat Mouse)
* *Steatomys parvus*, Kipanya Mnono Kibete (Tiny Fat Mouse)
* *Steatomys pratensis*, Kipanya Mnono Nyika (Fat Mouse)

## References
*Kingdon, J. 1997. The Kingdon Field Guide to African Mammals. Academic Press Limited, London.
*Musser, G. G. and M. D. Carleton. 2005. Superfamily Muroidea. Pp. 894-1531 *in* Mammal Species of the World a Taxonomic and Geographic Reference. D. E. Wilson and D. M. Reeder eds. Johns Hopkins University Press, Baltimore.
*Steppan, S. J., R. A. Adkins, and J. Anderson. 2004. Phylogeny and divergence date estimates of rapid radiations in muroid rodents based on multiple nuclear genes. Systematic Biology, 53:533-553.

Jamii:Panya na jamaa
Omoseye Bolaji

**Omoseye Bolaji** (amezaliwa 1968) ni mwandishi kutoka nchi ya Nigeria.

## Baadhi ya vitabu vyake
*2000 Impossible Love
*2001 The Ghostly Adversary
*2002 Thoughts on Free State Writing
*2003 People of the Townships
*2006 Reverie
*2008 Tebogo and the Haka
*2009 Tebogo and the epithalamion
*2011 Miscellaneous Writings
*2012 Tebogo and the bacchae
*2013 It Couldn’t Matter Less
*2018 Tebogo and Uriah Heep
*2020 Calamity Angst
*2021 Wildflower: An intriguing TV series

## Viungo vya nje
*Wasifu ya Omoseye katika blogu ya "Great African Writers"
*Blogu kuhusu tuzo aliyoipata Omoseye
*https://literaryeverything.com/2019/04/01/an-introduction-to-the-tebogo-mystery-series-by-henry-ozogula-guest-post/

Jamii:Waliozaliwa 1968
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waandishi wa Nigeria
Buku Mkia-mrefu

thumbnail|right|200px|Buku Mkia-mrefu

**Mabuku mkia-mrefu** ni wanyama wa jenasi *Beamys* katika nusufamilia Cricetomyinae ya familia Nesomyidae ambao wanafanana na panya, lakini panya ni wanafamilia wa Muridae. Urefu wa mwili ni sm 13-19 na mkia una sm 10-16; uzito ni g 55-150. Wana pochi kwa ndani ya mashavu yao ambazo wazitumia kwa kuweka chakula. Rangi yao ni kijivu hadi kahawia juu na nyupe chini. Hula matunda, makokwa, mizizi na wadudu na hupenda machikichi sana. 

## Spishi
* *Beamys hindei*, Buku Mkia-mrefu Mdogo (Lesser Hamster-rat au Long-tailed Pouched Rat)
* *Beamys major*, Buku Mkia-mrefu Mkubwa (Greater Hamster-rat au Greater Long-tailed Pouched Rat)

Jamii:Panya na jamaa
Beauveria

*Beauveria* ni jenasi ya kuvu entomopathojeni (kuvu zisababishazo magonjwa kwa wadudu) katika familia Cordycipitaceae. Kuvu hizi hazina jinsia na ni anamorfi za spishi za *Cordyceps* (teleomorfi zao). Spishi za *Beauveria* zinazaa spora nyeupe au njano ambazo ni ndogo sana na hazichanganyiki na maji. Zinazaliwa juu ya hife kwa umbo wa zigizaga.

Spishi za *Beauveria* huonekana sana zikimea juu ya mizoga ya wadudu. Zinatokea pia katika udongo kila mahali pa dunia, isipokuwa Antakitiki, na hata ndani ya mimea (endofiti). Spishi kadhaa, kama *Beauveria bassiana* na *B. brongniartii*, hutumika kama dawa za kibiolojia dhidi wadudu waharibifu.

## Spishi
Tangu kuwadia kwa mihtasari ya jenetiki imewezekana kutambua spishi zaidi kuliko zamani. *B. bassiana* na *B. brongnartii* imeonekana kuwa michanganyiko ya spishi. Spishi mpya sita zimeeleza juzijuzi.

* *Beauveria amorpha* 
* *Beauveria asiatica* 
* *Beauveria australis*
* *Beauveria bassiana*
* *Beauveria brongniartii*
* *Beauveria caledonica* 
* *Beauveria kipukae*
* *Beauveria malawiensis* 
* *Beauveria pseudobassiana*
* *Beauveria sungii* 
* *Beauveria varroae* 
* *Beauveria vermiconia*

Spishi mbili zimewekwa katika jenasi nyingine: *B. simplex* inaitwa *Acrodontium simplex* sasa na *B. nivea* inaitwa *Tolypocladium inflatum* sasa.

## Marejeo
*Hoog, G. S. d. 1972. The genera *Beauveria*, *Isaria*, *Tritirachium*, and *Acrodontium* gen. nov. Studies in Mycology 1:1-41.
*Shimazu, M., W. Mitsuhashi, and H. Hashimoto. 1988. *Cordyceps brongniartii* sp. nov., the teleomorph of *Beauveria brongniartii*. Transactions of the Mycological Society of Japan 29:323-330.
*Brady, B. L. K. 1979. *Beauveria bassiana*. CMI  Descript. Pathog. Fungi Bact. 602:1-2.
*Li, Z., C. Li, B. Huang, and M. Fan. 2001. Discovery and demonstration of the teleomorph of *Beauveria bassiana* (Bals.) Vuill., an important entomogenous fungus. Chinese Science Bulletin 46:751-753.
*Rehner, S. A., and E. Buckley. 2005. A Beauveria phylogeny inferred from nuclear ITS and EF1-{alpha} sequences: evidence for cryptic diversification and links to *Cordyceps* teleomorphs. Mycologia 97:84-98.

Jamii:Fungi
Jamii:Kuvu viuawadudu
Jamii:Dawa za kibiolojia
Gregori Grassi

thumb|250px|right|Picha yake.
**Gregori Maria Grassi** (Castellazzo Bormida, Italia, 13 Desemba 1833 - Taiyuan, Shanxi, China, 9 Julai 1900) alikuwa mtawa wa shirika la Ndugu Wadogo na askofu mmisionari wa Kanisa Katoliki aliyefia dini yake nchini China wakati wa Uasi wa Waboksa.

Anaheshimiwa na Kanisa hilo kama mtakatifu mfiadini tangu tarehe 1 Oktoba 2000, alipotangazwa na Papa Yohane Paulo II pamoja na wenzake 119 maarufu kama wafiadini wa China. Kabla ya hapo alitangazwa na Papa Pius XII kuwa mwenye heri tarehe 27 Novemba 1946.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Marejeo
* Sala ya Kanisa ya Ki-fransisko - Benedictine Publications Ndanda - Peramiho, 1996, uk. 173-176

## Viungo vya nje
*St. Gregory Grassi and Companions

Jamii:Waliozaliwa 1833
Jamii:Waliofariki 1900
Jamii:Wafransisko
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Wamisionari
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Italia
Jamii:Watakatifu wa China
Watazamaji wa kudumu

**Watazamaji wa kudumu** katima Umoja wa Mataifa ni nchi ambazo si wanachama, lakini Mkutano mkuu wa UM umezikubali zishiriki katika shughuli zake mbalimbali, lakini bila ya haki ya kupiga kura.

Mwaka 2013 nchi za namna hiyo zilikuwa mbili tu, Ukulu mtakatifu na Palestina.

Mbali na hizo, kuna taasisi nyingi zenye hadhi ya *watazamaji*.

## Viungo vya nje
*Full list of UNGA and ECOSOC observers with admission resolutions details, January 2010
*United Nations General Assembly
*United Nations missions in New York City
*Non-member States with Observer Status
*Intergovernmental Organizations and Other Entities with Observer Status
*UN Info Quest – Organizations granted observer status in the General Assembly 
*Blue Book "Permanent Missions to the United Nations No. 298" dated March 2008

Jamii:Umoja wa Mataifa
Umoja wa Mungu

**Umoja wa Mungu** ni hoja iliyotetewa na falsafa na imani ya dini mbalimbali, ya kwamba kuna Mungu mmoja tu, ambaye ni mkuu kabisa kuliko vitu vyote na ni nafsi

Mbali na wanafalsafa kama vile wale wa Shule ya Athene (Sokrates, Plato na Aristotle), imani hiyo ilishikwa toka zamani na dini kama vile Atenism, Baha'i, Cao Dai, Cheondoism (Cheondogyo), Deism, Eckankar, Kalasinga, Rastafari, Tenrikyo, Uislamu,  Ukristo, Uyahudi na Uzoroastro.

Kutokana hasa na wingi wa waumini wa Ukristo na Uislamu, siku hizi zaidi ya nusu ya binadamu wote wanakiri umoja huo.

## Tanbihi
Jamii:Dini
Jamii:Mungu
Lameck Ditto

**Dotto Bernad Bwakeya (a.k.a Lameck Ditto)** ni mwimbaji wa muziki wa Bongo Flava aliyetambulika na rapa mkongwe Afande Sele mwaka 2003 katika tamasha la kuibua vijana wadogo wenye vipaji lililoandaliwa na i kituo cha Redio Ukweli kilichokuwa na makao yake Morogoro, Tanzania.

Wakati huo akiitwa Dogo Ditto, alishirikishwa katika nyimbo zote za albamu ya pili ya Afande Sele, Darubini Kali, ikiwemo wimbo maarufu wa *Darubini Kali*. Mwaka 2004, Lameck Ditto alimshirikisha Afande Sele katika wimbo wake wa kwanza akiwa msanii anayejiendeleza peke yake, *Dunia Inamambo*, ambao ulifanya vizuri na kutamba katika chati za Afrika Mashariki. Mwaka 2005, Lameck Ditto, akiwa na Afande Sele na MC Koba, alianzisha kundi la Watupori baada ya kundi la Ghetto Boys kuvunjika.

Watupori, lililokuwa na makao yake Morogoro, lilifanikiwa kutoa nyimbo kama *Usinichukie*, *Nafsi ya Mtu*, na *Sana Tu*, ambazo zilivuma na kushika nafasi za juu kwenye chati. Hata hivyo, kundi hilo halikudumu kwa muda mrefu kutokana na migogoro, na inasemekana kwamba Lameck Ditto alihusishwa na mvutano wa kibiashara baada ya kutakiwa na Bongo Records ya P Funk, ambaye alitaka kumpatia mkataba wa kurekodi albamu yake ya peke yake nje ya Watupori .

Lameck Ditto na MC Koba waliondoka kwa Afande Sele na kuungana na kurekodi albamu yao ya kwanza katika studio za Bongo Records. Walifanikiwa kutoa wimbo wa *Ulibisha Hodi*, ambao ulifanya vyema kabla ya wote kujiunga na kundi la LaFamilia, lililokuwa likiongozwa na Chid Benz na lililojumuisha wasanii kama Kassim Mganga, Tunda Man, O Ten, Chiku Ketto, na MC Koba. Hapo ndipo Lameck Ditto alipoanza rasmi kutumia jina lake la Lameck Ditto. Katika La Familia, alishirikishwa katika nyimbo kama *Ngoma Itambae* (Dar es Salaam Stand Up) na *Muda Umefika* ft. Chiku Ketto.

Mwaka 2008, Ditto alijiunga na Taasisi ya Kukuza na Kulea Vijana wenye Vipaji ya Tanzania House of Talent (THT) ili kuongeza ujuzi wake katika fani hii. Aliweza kutoa nyimbo kama Wapo, Tushukuru Kwa Yote, na Niamini.

## Viungo vya nje
*http://www.lameckditto.com 
*http://www.rfimusique.com/actu-musique/musique-africaine/album/20120914-lameck-ditto
*http://tht.co.tz/?page_id=132 
*http://www.getmziki.com/2011/01/lameck-ditto-wapo-getmziki-exclusive 

## Tanbihi
Jamii:Waimbaji wa Tanzania
Jamii:Wanamuziki wa Tanzania
Jamii:Hip Hop ya Bongo
Jamii:Muziki wa kizazi kipya
Radio France Internationale

]]
**Radio France Internationale** (RFI; Redio ya Dunia ya Ufaransa) imeasisiwa kwa jina hili na serikali ya Ufaransa katika 1975 kama sehemu ya Radio France. Ilikuwa imefanya kazi tangu 1931 kwa majina mbalimbali. Katika 1986 Ubunge wa Ufaransa ulibadilisha sheria ili kuruhusu RFI ifanye kazi bila udhibiti wa Radio France.

RFI inafanya kazi chini ya himaya ya Waziri wa Ufaransa wa Mambo ya Nchi za Nje na inapata pesa kutoka kwa bajeti yake. Inatangaza kwa Kifaransa hasa lakini kwe Kiingereza, Kiswahili, Kihausa, Kihispania, Kireno, Kiromania, Kirusi, Kiajemi, Kichina, Kivietnam na Kikhmer pia. Inamiliki pia Redio w:Monte Carlo Doualiya inayotayarisha vipindi kwa Kiarabu katika Paris na kuvitangazia hadhira katika Afrika ya Kaskazini na Mashariki ya Kati kutoka transmita katika Kupro.

## Marejeo
*Tovuti ya RFI
*Idhaa ya Kiingereza
*Idhaa ya Kiswahili
*Tovuti ya Kiswahili ya RFI kwenye Facebook

F
Rosa wa Viterbo

na kuwa na mawaridi, kutokana na jina lake (Rosa=Waridi).]]
**Rosa wa Viterbo** (Viterbo, leo mkoani Lazio, Italia, 1233 hivi – 6 Machi 1251 ) alikuwa msichana maarufu kwa imani yake katika Ukristo aliyejiunga mapema sana na Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko.

Baada ya kuishi kama mkaapweke kuanzia umri wa miaka 7, alianza kuhubiri toba na upatanisho hata alipofukuzwa mjini (1250).

Mwaka huohuo, baada ya Papa kuteka tena Viterbo, alirudishwa kutokana na karama zake za uponyaji na unabii, lakini akafariki mapema kutokana na afya yake mbovu toka zamani.

Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mwenye heri bikira.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 6 Machi au 4 Septemba, siku ambapo maiti wake asiyeoza ardhini alihamishiwa kanisani (1258). Mpaka leo moyo wake ni mzima.

## Tanbihi
## Marejeo ya Kiswahili
* Sala ya Kanisa ya Ki-fransisko - Benedictine Publications Ndanda - Peramiho, 1996, uk. 300-303
* Pd. Leandry Kimario, O.F.M.Cap. - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 522

## Marejeo ya lugha nyingine
* De Kerval, Ste Rose, sa vie et son temps (Vanves, 1896) 
* Pizzi, Storia della Città di Viterbo (Roma, 1887) 

## Viungo vya nje
*SAINTE ROSE of VITERBO
Wizara ya Uchukuzi

**Wizara ya Uchukuzi** (Kiingereza: **Ministry of Transport**) ni wizara ya serikali nchini Tanzania. Ofisi kuu ya wizara hii zipo mjini Dar es Salaam.

## Marejeo
## Tazama pia
* Serikali ya Tanzania
* Wizara za Serikali ya Tanzania

## Viungo vya nje
* Tovuti rasmi 

Jamii:Serikali ya Tanzania
Jamii:Dar es Salaam
Otto Sander

thumb|right|180px|Sander mwaka wa 2008
**Otto Sander** (30 Juni, 1941 - 12 Septemba, 2013) alikuwa mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Ujerumani.

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
*
Agabo

(1660-1713).]]
**Agabo** (kwa Kigiriki Ἄγαβος, Agabos) alikuwa mmojawapo kati ya Wakristo wa kwanza kati ya Palestina na Siria.

Anatajwa mara mbili na kitabu cha Matendo ya Mitume kama nabii aliyeongozwa na Roho Mtakatifu.

Agabo anaheshimiwa kama mtakatifu na madhehebu mbalimbali ya Ukristo.

Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 13 Februari, 8 Machi au 8 Aprili. 

## Habari zake
Kadiri ya Mdo 11:27-28, alikuwa mmoja wa manabii waliofika Antiokia kutoka Yerusalemu na alitabiri njaa kali iliyotokea duniani kote wakati wa kaisari Klaudio.

Kadiri ya Mdo 21:10-12, miaka mingi baadaye (58 hivi BK), Agabo alikutana na Mtume Paulo huko Kaisarea Maritima akamtabiria atakavyokamatwa mapema na kuteswa na watu wa mataifa.

Kadiri ya mapokeo alikuwa mmojawapo kati ya wanafunzi 70/72 wa Yesu na  alifia dini huko Antiokia, lakini hakuna hakika yoyote.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
*"Agabus" at the *Catholic Encyclopedia*. Retrieved January 10, 2006.

Jamii:Waliofariki karne ya 1

Jamii:Manabii wa Agano Jipya
Jamii:Wafuasi wa Yesu
Nindai

**Nindai** ni kijiji kilichopo katika mwambao wa Ziwa Nyasa. Kijiji hiki kimepakana na vijiji vya Tawi, Yola na Nambingi. Kijiji kiko katika kata ya Ngumbo, Wilaya ya Nyasa. 

Mzee Magerumani ni mmoja wa waasisi wa kijiji hiki toka katika koo za kina Sekamaganga na kina Nchimbi. Parokia yao ni Mango Mission. 

Hospitali waitumiayo iko Litembo katika wilaya ya Mbinga. 

Kijiji hiki husifika sana kwa uvuvi wa dagaa na samaki. Baada ya operesheni vijiji kijiji kilibadilishwa jina na kuitwa Liundi ambako kuna shule ya msingi kandokando ya milima ya Livingstone na mto Miche ambao humwaga maji ziwani Nyasa.

Jamii:Wilaya ya Nyasa
Epafra

ya Mt. Epafra.]]
**Epafra** (kwa Kigiriki Ἐπαφράς, Epafras; alifariki Kolosai, 80) alikuwa mwanafunzi na msaidizi wa Mtume Paulo katika uinjilishaji wa mji wa Efeso na mkoa wa Asia.

Inaonekana alikuwa mwenyeji wa Kolosai na alitumwa kueneza Ukristo huko (Kol 1:7; 4;12-13) pamoja na Laodikea na Yerapoli.

Baada ya muda, yalijitokeza huko matatizo ya kiimani yaliyomfanya Paulo aandike barua maarufu kama Waraka kwa Wakolosai.

Paulo anamtaja pia kama mfungwa mwenzake (Waraka kwa Filemoni 1:23).

Kwa jinsi alivyomsifu, kama mshiriki mpenzi wa kazi yake na mtumishi mwaminifu wa Kristo, tangu kale anaheshimiwa na madhehebu mengi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 19 Julai.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliofariki 80

Jamii:Mtume Paulo
Diskografia ya Tupac Shakur

thumb|Picha ya Tupac Shakur
Hii ni **diskografia ya Tupac Shakur**, rapa kutoka nchini Marekani. Kumepata kutolewa albamu takriban kumi na moja; nne zilitolewa kabla ya kifo cha Shakur mnamo Septemba 13, 1996 na saba zilitolewa baada ya kifo chake, ya kwanza ikiwa *The Don Killuminati: The 7 Day Theory* ilitolewa mnamo Novemba 5, 1996 (ijapokuwa albamu ilikamilika kabla hata Shakur hajafa). Tupac Shakur ameuza nakala za rekodi milioni 75 kwa hesabu ya dunia nzima, 

## Albamu zake
### Albamu za Studio
### Albamu za katika maukumbi
### Albamu za kompilesheni
### Albamu za Remix
### Albamu za vibwagizo
### Albamu zingine
## Single zake 
### Akiwa kama msanii kiongozi 
* **C.**  Double-A-Side in the U.S.

### Single za kushirikishwa
### Nyimbo zingine zilizoshika chati
### Akiwa kama msanii wa kushirikishwa
* **A.**  haijashika chati kwenye Hot 100 au Hot R&B/Hip-Hop (*Billboard* sheria zao wakati huo zilikuwa zianakataza nyimbo ambazo hazijatolewa kama single kushika chati). Chati zilizoorodheshwa hapa ni zile zilizotamba kwenye  Hot 100 Airplay na Hot R&B/Hip-Hop Airplay.

### Alimouza sura
## Matoleo ya DVD/video
## Muziki wa video
## Tazama pia
* Diskografia ya Outlawz

## Marejeo
Jamii:Tupac Shakur
Jamii:Diskografia
Kolosai

[thumb|300px|[Magofu ya Kolosai.]]
**Kolosai** (kwa Kigiriki Κολοσσαί, Kolosai), ulikuwa mji wa mkoa wa Frigia (katika Uturuki wa leo) juu ya mto Lukus, kilometa 22 kusini kwa Laodikea, karibu na barabara kutoka Efeso hadi mto Eufrate. 

Umaarufu wake unatokana na barua ambayo Mtume Paulo aliwaandikia Wakristo wa huko, waliokuwa wamehubiriwa Injili na mwanafunzi wake Epafra, mwenyeji wa huko, lakini waliaanza kupokea mafundisho tofauti yaliyoonekana na Paulo kuwa ya kizushi kwa kuwa yalipunguza umuhimu wa Yesu Kristo.

Barua hiyo imeingizwa katika Agano Jipya la Biblia ya Kikristo kwa jina la Waraka kwa Wakolosai.

## Tanbihi
## Marejeo
*''Easton's Bible Dictionary*, 1897.
*Bennett, Andrew Lloyd. "Archaeology From Art: Investigating Colossae and the Miracle of the Archangel Michael at Kona." *Near East Archaeological Society Bulletin* 50 (2005):15-26.

## Viungo vya nje
*Map and pictures of ruins
*Commemoration of the Miracle of the Archangel Michael at Colossae Eastern Orthodox icon and synaxarion
*Commemoration of the Miracles of the Holy Archangel Michael  Entry for September 6 in the *Prologue from Ochrid'' by St. Nikolai Velimirovich
Wahausa

**Wahausa** ni watu wa Afrika wanaoishi Afrika Magharibi kati nchi za Niger na Nigeria.

Lugha yao ni Kihausa, moja kati ya lugha kubwa zaidi barani Afrika.

Jamii:Makabila ya Nigeria
Jamii:Makabila ya Niger
Wachonyi

**Wachonyi** ni mojawapo kati ya makabila tisa ya pwani ya Kenya.

Hupatikana katika maeneo ya Mtwapa,hadi kupakana na Wagiryama upande wa Kaloleni na Kilifi na pia Wamepakana na Wakauma upande wa Mavueni, na Jaribuni

Wachonyi huwa na mbari au koo kwa mfano:
# Waborani
# Wabuta
# Wadzakaa
# Wamongwe
# Wamwachapkwe
# Wamwadzuya
# Wamwagambo
# Wamwagata
# Wamwakiti
# Wamwakomola
# Wamwari
# Wamwarumba
# Waremere

Wachonyi ni watu ambao huishi kwa pamoja kama familia na pia hukubali wanaume kuoa bibi zaidi ya mmoja. Pia hufanya kitendo cha "kuingiliana ufa", kumaanisha kwamba mtu huweza kuoa bibi ya ndugu yake iwapo amekufa; hivyo basi kumrithi bibi ya nduguye.

Wachonyi hujulikana kama wafanyabiashara wa pwani kwani hupatikana takriban kila pahali pwani wakifanya biashara.

Pia hujihusisha na kilimo cha kujikimu wao wenyewe na pia kwa kuuza.

Wachonyi idadi kubwa yao ni Wakristo, japo kuna asilimia chache sana Waislamu. Wachonyi ndio kabila linaloongoza kwa idadi ya wasomi wengi katika makabila ya wamijikenda.

## Viungo vya nje 
* www.everyculture.com – Mijikenda
Elia Facchini

**Elia Facchini** (Reno Centese, Ferrara, Italia, 2 Julai 1839 - Taiyuan, China 9 Julai 1900) alikuwa padri wa shirika la Ndugu Wadogo aliyefia dini China, alipokuwa mmisionari wakati wa Uasi wa Mabondia.

Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu mfiadini pamoja na wenzake 119.

Sikukuu yao huadhimishwa kila mwaka tarehe 9 Julai.

## Tazama pia
*Wafiadini wa China
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Sala ya Kanisa ya Ki-fransisko - Benedictine Publications Ndanda - Peramiho, 1996, uk. 173-176

Jamii:Waliozaliwa 1839
Jamii:Waliofariki 1900
Jamii:Wafransisko
Jamii:Mapadri
Jamii:Wamisionari
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Italia
Jamii:Watakatifu wa China
Mcheri

**Micheri** ni miti ya jenasi *Prunus*, na nusujenasi *Cerasus*. Matunda yao huitwa cheri. Kuna spishi nyingi za micheri, lakini mbili tu hupandwa sana katika Ulaya na Asia na pia katika Amerika, Australia na Afrika ya Kaskazini-magharibi: mcheri mtamu (*Prunus avium*) na mcheri mchachu (*P. cerasus*).

## Spishi 
## Picha 

File:Cherry Blossom 6562 02.jpg|Maua
File:Cerises à cueillir.jpg|Majani na cheri bichi
File:Prunus avium fruit.jpg|Cheri bivu mtini
File:Cherry2.jpg|Cheri nyeusi

Jamii:Mwaridi na jamaa
Jamii:Miti ipandwayo
Mlozi

**Mlozi** ni mti mdogo wa jenasi *Prunus* (nusujenasi *Amygdalus*) katika familia Rosaceae. Matunda yake hayana jina, lakini lozi au badamu ni jina la kokwa ya tunda. 

Asili ya mti huo ni Mashariki ya Kati na Asia ya Kusini, lakini siku hizi unapandwa kila mahali katika kanda za nusutropiki.

## Picha

File:Prunus dulcis Blüten.JPG|Maua
File:Unripe almond on tree.jpg|Tunda bichi
File:PikiWiki Israel 7025 Amond blossom.jpg|Tunda bivu
File:Almonds - in shell, shell cracked open, shelled, blanched.jpg|Lozi ndani na nje ya ganda lake

Jamii:Mwaridi na jamaa
Jamii:Miti ipandwayo
Jamii:Mimea ya Biblia
Live at the House of Blues (Tupac Shakur)

***Tupac: Live at the House of Blues*** lilikuwa tumbuizo la mwisho kurekodiwa la hayati 2Pac. Albamu ilikorekowa mnamo tar. 4 Julai, 1996 na kisha kutolewa mnamo 2005, miaka 9 baada ya kifo chake kunako mwaka wa 1996. Albamu imebeba vibao vikali kama vile "Hit 'Em Up", "2 of Amerikaz Most Wanted" na "So Many Tears". Tangu kutolewa kwake, albamu imeuza nakala zaidi ya milioni na kutunukiwa hadhi ya Platinum. 

Ndani ya albamu kuna marapa kama vile Snoop Dogg, Tha Dogg Pound, Nate Dogg, na Outlawz.
Toleo la DVD pia linapatikana, lina tamasha zima na nyongeza ya toleo zima la video kama vile "California Love", "To Live & Die in LA", "Hit 'Em Up", "How Do You Want It" na "I Ain't Mad at Cha".

## Orodha ya nyimbo
#"Ambitionz  az a Ridah"
#"So Many Tears"
#"Troublesome"
#"Hit 'Em Up"
#"Tattoo Tears"
#"All Bout U"
#"Never Call U Bitch Again"
#"Freek'n You"
#"How Do U Want It"
#"What Would U Do"
#"Murder Was the Case"
#"Tha Shiznit"
#"If We All Gone Fuck"
#"Some Bomb Azz (Pussy)"
#"Ain't No Fun (If the Homies Can't Have None)"
#"New York"
#"Big Pimpin'"
#"Do What I Feel"
#"G'z and Hustlas"
#"Who am I (What's My Name)"
#"Me in Your World"
#"For My Niggaz and Bitches"
#"Doggfather"
#"Gin and Juice"
#"2 of Amerikaz Most Wanted"

### Vipengele maalumu (katika DVD tu)
**Miziki ya video**
#"California Love" (RMX) [remix]
#"To Live & Die in L.A."
#"Hit 'Em Up"
#"How Do U Want It" (concert version)
#"I Ain't Mad at Cha"

## Historia ya chati
;Albamu

## Marejeo
Jamii:Albamu za Tupac Shakur
Jamii:Albamu za 2005
The Prophet: The Best of the Works

***The Prophet: The Best Of The Works*** ni jina la kutaja albamu ya hayati Tupac Shakur. Albamu ilitolewa mnamo mwaka wa 2003 kupitia studio ya Death Row Records. Albamu ina nyimbo kadhaa kutoka katika albamu ya *All Eyez on Me*, *The Don Killuminati: The 7 Day Theory* na *Thug Life: Volume 1*.

## Orodha ya nyimbo

**Only God Can Judge Me*, ''Tradin' War Stories*, *Skandalouz*, *2 of Amerikaz Most Wanted*, *California Love* & *All Eyez On Me*, zote awali zilionekana kwenye All Eyez On Me.
**Just Like Daddy*, *Me & My Girlfriend*, *Against All Odds*, *To Live & Die in L.A.* & *Life Of An Outlaw*, zote awali zilionekana kwenye The Don Killuminati: The 7 Day Theory.
**Pour Out A Little Liquor*, awali ilionekana kwenye Thug Life: Volume 1.
**Wanted Dead Or Alive'', awali ilionekana kwenye kibwagizo cha Gridlock'd.
**Staring Through My Rear View*, awali ilionekana kwenye kibwagizo cha Gang Related.

## Historia ya chati
;Albamu

## Marejeo
Jamii:Albamu za vibao vikali
Jamii:Albamu za Tupac Shakur
Jamii:Albamu za Death Row Records
Jamii:Albamu za 2003
Tupac: Resurrection (kibwagizo)

***Tupac: Resurrection*** ilitolewa na Amaru Entertainment kama kibwagizo cha filamu ya makala kuhusu Tupac ya mwaka wa 2003. *Tupac: Resurrection* ilipata kuchaguliwa katika sherehe za Tuzo za Academy. Ina rekodi kadhaa zilizowahi kutolewa na 2Pac, ikiwa ni pamoja na "Death Around the Corner" kutoka katika *Me Against the World*, "Secretz of War" kutoka katika *Still I Rise*, Holler If Ya Hear Me kutoka katika *Strictly 4 My N.I.G.G.A.Z.* na "Rebel of the Underground" kutoka katika *2Pacalypse Now*; na mistari kadhaa ya 2Pac ambayo haikutolewa hapo awali na zimepangwa upya kwenye nyimbo mpya kama vile "Ghost", "One Day at a Time", na "Runnin (Dying to Live)". 

Albamu imeenda kuuza nakala zaidi ya 420,000 na kupata hadhi ya platinum katika wiki yake ya kwanza. Eminem ametayarisha sehemu nyingi za albamu hii. Wimbo wa "Runnin (Dying to Live)" ulishinda tuzo ya Top Soundtrack Song of the Year kwenye sherehe za 2005 ASCAP Rhythm & Soul Music Awards. Albamu ina wasanii kama vile The Notorious B.I.G., Eminem, 50 Cent, Outlawz, na Digital Underground.  "Intro", "Ghost", "Death Around The Corner", "Bury Me A G" and "Str8 Ballin'" hazikuwepo katika filamu hii, lakini zimeonekana katika albamu.

Imeuza nakala 1,666,335 huko nchini Marekani kwa mwaka wa 2011.

## Orodha ya nyimbo
## Sampuli
*"Runnin' (Dying to Live)"
**"Dying to Live" ya Edgar Winter 
*"The Realist Killaz"
**"Hail Mary" ya Makaveli
*"Starin' Through My Rear View"
**"In The Air Tonight" ya Phil Collins

## Nafasi za Chati za Albamu
## Single za albamu
## Marejeo
Jamii:Vibwagizo vya filamu
Jamii:Albamu za 2003
Jamii:Albamu zilizotayarishwa na Eminem
Mtende (mti)

**Mitende** (*Phoenix* spp.) ni miti ya familia Aracaceae na oda Arecales inayozaa matunda yaitwayo matende. Spishi inayojulikana sana ni mtende wa kawaida (*P. dactylifera*) au mtende kwa ufupi, unaokuzwa kwa matunda yake makubwa na matamu sana. Spishi nyingine, k.m. mtende wa Kanari (*P. canariensis*) na mtende mfupi (*P. roebelenii*), hupandwa mahali pengi kwa sababu za uzuri. Kiasili hutokea kutoka Visiwa vya Kanari kupitia Afrika ya Kaskazini na ya Kati, Kreta, Mashariki ya Kati na Asia ya Kusini hadi kusini mwa Uchina na Malaysia. Makazi yao ni pamoja na majangwa, vinamasi na nyangwa.

## Spishi za Afrika
* *Phoenix atlantica*, Mtende wa Kabo Verde (Cape Verde Islands date palm))
* *Phoenix caespitosa*, Mtende kibete (Dwarf date palm)
* *Phoenix canariensis*, Mtende wa Kanari (Canary Islands date palm)
* *Phoenix dactylifera*, Mtende wa kawaida (Date palm)
* *Phoenix reclinata*, Mtende wa Senegali (Senegal date palm)

## Spishi za Asia
* *Phoenix acaulis* (Stemless date palm)
* *Phoenix andamanensis* (Andaman Islands date palm)
* *Phoenix loureiroi* (Mountain date palm)
* *Phoenix paludosa* (Mangrove date palm)
* *Phoenix pusilla* (Ceylon date palm)
* *Phoenix roebelenii* (Pygmy date palm)
* *Phoenix rupicola* (Cliff date palm)
* *Phoenix sylvestris* (Indian date palm)
* *Phoenix theophrasti* (Cretan date palm)

## Picha

Date palm cluster of an oasis in Boa Vista, 2010 12.JPG|Mtende wa Kabo Verde
Fruitingdatepalms.JPG|Mtende wa kawaida
Phoenix reclinata - wild date palm.jpg|Mtende wa Senegali
Phoenix acaulis kz2.jpg|Stemless date palm
Phoenix loureiroi kz1.JPG|Mountain date palm
Phoenix paludosa Md Sharif Hossain Sourav.jpg|Mangrove date palm
Phoenix pusilla, small.JPG|Ceylon date palm
Palma robelina (Phoenix roebelenii) - Flickr - Alejandro Bayer.jpg|Pygmy date palm
Gardenology.org-IMG 2709 ucla09.jpg|Cliff date palm
Phoenix sylvestris kz01.jpg|Indian date palm
Phoenix theophrasti A.jpg|Cretan date palm
Date Flowers.JPG|Maua ya kike
Dattelpollen.jpg|Maua ya kiume
Date Palmtree.jpg|Matende mtini
A kind of Dates.JPG|Matende

Jamii:Mpopoo na jamaa
Jamii:Miti ipandwayo
Kandamseto

]]

**Kandamseto** au **kanda-iliyofanywa-mseto** ni ainasafu ya jina lililotolewa kwa ajili ya nyimbo mchanganyiko zilizorekodiwa katika muundo wa sauti.

Kandamseto, ambayo kikawaida hutumika kama jaribio la kimuziki kwa muandaaji wake, inaweza kupangwa kutoka katika orodha ya nyimbo anazozipenda, hadi mseto wa dhana ya nyimbo zinazofungamana na fasihi au hali ya kutaka kitu kile ambacho mlewanga anataka kusikiliza.  Kandamseto, nayo huhesabiwa kama sehemu ya utamaduni wa hip hop.
## Tazama pia
* Muziki wa hip hop
* DJ mix
* *Mix Tape: The Art of Cassette Culture*
* MP3 CD
* Video mixtape

## Marejeo
## Soma zaidi
* Corn, Doron Porat (c2002). *"History of Mixtapes"* AllMixTapes.com
* Ellis, Bret Easton (1986). *Less Than Zero*. ISBN 0-679-78149-8
* Erdman, Sarah (2003). *Nine Hills to Nambonkaha: Two Years in the Heart of An African Village*. ISBN 0-8050-7381-7
* Gallagher, David (30 January 2003). For the mix tape, a digital upgrade and notoriety. *The New York Times*.
* Hornby, Nick (1995). *High Fidelity*. ISBN 1-57322-551-7
* Hornby, Nick (2003). *Songbook*. ISBN 1-57322-356-5
* Keller, Joel (22 January 2004). PCs killed the mix-tape star . *Salon.com*.
* Mobley, Max (5 December 2007). "Requiem for the Mixtape" . *Crawdaddy!*.
* Moore, Thurston (2004). *Mix Tape*. ISBN 0-7893-1199-2
* McMahon, Andrew (2005): "The Mixed Tape", Everything In Transit&nbsp;— Jack's Mannequin
* O'Brien, Geoffrey (2004). *Sonata for Jukebox*. ISBN 1-58243-192-2
* Paul, James (26 September 2003). Last night a mix tape saved my life. *The Guardian*.
* Sante, Luc (13 May 2004). Disco Dreams. *The New York Review of Books*. (This review of *Songbook* and *Sonata for Jukebox* describes the mix tape as "one part Victorian flower album, one part commonplace book, one part collage, and one part recital.")
* Stuever, Hank (29 October 2002). Unspooled: In the digital age, the quaint cassette is sent reeling into history's dustbin . *Washington Post*.
* Vowell, Sarah (2001). *Take the Cannoli: Stories from the New World*. ISBN 0-7432-0540-5
* Warner, Alan (1995). *Morvern Callar*. ISBN 0-385-48741-X
The Rose, Vol. 2

***The Rose, Vol. 2*** ni jina la kutaja albamu ya mwaka wa 2005 yenye mtindo wa ushairi wa Tupac Shakur. Albamu hii imeshehena muundo halisi wa sanaa ya ushairi wa rekodi za muziki wa Tupac, wengine ni wanaojulikana ni pamoja na Ludacris na Bone Thugs n Harmony. Mashairi ya Tupac yamenukuliwa, kuimbwa au imetumika kama kivutio kwa ajili ya kila wimbo wa katika albamu hii. 

Hii ni albamu ya pili ya Tupac yenye mashairi ambayo yamewahi kutolewa; ya kwanza, *The Rose that Grew from Concrete*, ina mashairi ya Tupac ambayo yanasikika na kuimbwa na waimbaji wengine wa muziki.

## Orodha ya nyimbo 
#"Intro" – ya Black Ice
#"Power of a Smile" – ya Bone Thugs-n-Harmony
#"The Eternal Lament" – ya Celina
#"Fallen Star" – ya Talib Kweli
#"In the Depths of Solitude" – ya Ludacris
#"Movin On" – ya Lyfe Jennings
#"Life Through My Eyes" – ya Tupac & Memphis Bleek
#"When Ure Heart Turns Cold" – ya Outlawz
#"Black Woman" – ya Jamal Joseph & Che Davis
#"Only 4 the Righteous" – ya Yo-Yo
#"Where There Is a Will..." – ya Boot Camp Clik
#"When Ur Hero Falls" – ya Impact Kids
#"And 2morrow" – ya Shock G
#"If I Fail" – ya Dead Prez
#"Poetry" – ya Amber and Morgan (Pac's Kids)

Jamii:Albamu za 2005
Jamii:Albamu za Tupac Shakur
The Prophet Returns

***2Pac - The Prophet Returns*** ni jina la kutaja albamu yenye mkusanyiko wa nyimbo za Tupac Shakur. Albamu ilitolewa  mnamo  mwaka wa 2005 kupitia studio za Death Row Records na Koch Records.

## Orodha ya nyimbo
#Thug Passion - 2pac & Jewell/Outlawz/Storm  
#Can't C Me - 2Pac akiwa na George Clinton 
#Holla At Me - 2Pac  
#Hit 'Em Up - Makaveli akiwa na The Outlawz 
#Ambitionz Az A Ridah - 2Pac  
#No More Pain - 2Pac  
#Picture Me Rollin' - 2Pac akiwa na Big Syke, CPO & Danny Boy  
#Hold Ya Head - Makaveli & Tyrone Wrice  
#I Ain't Mad At Cha - 2Pac akiwa na Danny Boy  
#Hail Mary - Makaveli akiwa na Kastro, Young Noble, Yaki Kadafi of The Outlawz & Prince Ital Joe  
#Made Niggaz - 2Pac akiwa na Tha Outlawz  
#Keep Ya Head Up - 2Pac  
#How Do You Want It - 2Pac & K-Ci & JoJo  
#Me Against The World - 2Pac  
#All About U - 2pac & Snoop Doggy Dogg/Nate Dogg/Fatal/Yaki Kadafi 

Jamii:Albamu za 2005
Jamii:Albamu zilizotayarishwa na Daz Dillinger
Jamii:Albamu za Tupac Shakur
Beginnings: The Lost Tapes 1988–1991

***Beginnings: The Lost Tapes 1988–1991*** ni jina la kutaja albamu ya msanii wa rekodi za muziki wa hip hop kutoka nchini Marekani, 2Pac. Albamu ilitolewa baada ya kifo chake - mnamo tar. 12 Juni, 2007 *Beginnings...* ni mkusanyiko wa nyimbo zake za mwanzoni kabisa, ilitengenezwa kabla Shakur hajaanza kuifanyia kazi albamu yake ya kwanza, *2Pacalypse Now*. 
## Mapokezi ya haja
CD Universe walieleza ya kwamba "uimbaji wa Shakur na maudhui ya mashairi yake  ni kumbukumbu ya waimbaji waliotamba mwisho/mwanzoni mwa miaka ya 1980s/1990 kama kina Big Daddy Kane na Rakim" kuliko hata nyimbo zake mwenyewe 2Pac za baadaye. Jason Birchmeier wa Allmusic alikubali ya kwamba rapa huyu anaonekana "kuvutia zaidi hapa, shaka hakuna, lakini hata hivyo mzito kidogo na anagezea". Birchmeier nae pia alieleza yake ya kwamba "kuna jambo hapa kidogo kuliko lile fuvu la mashine ya utayarishaji wa biti".

## Orodha ya nyimbo 
# "Panther Power"                                      4:36
# "The Case of the Misplaced Mic"                      2:34
# "Let Knowledge Drop"                                 3:37
# "Never Be Beat"                                      5:33
# "A Day in the Life"                                  4:55
# "My Burnin' Heart"                                   6:25
# "Minnie the Moocher"                                 4:19
# "The Case of the Misplaced Mic, Pt. 2"                   2:40
# "Static Mix, Pt. 1"                                       4:19
# "Static Mix, Pt. 2"                                      3:59

## Marejeo
## Viungo vya Nje
* 2Pac Legacy (Official website)
* Tupac Amaru Shakur Foundation for the Arts

Jamii:Albamu za 2007
Jamii:Albamu za Tupac Shakur
2Pac Live

***2Pac Live*** ni albamu ya ukumbini iliyotolewa na rapa Tupac Shakur. Albamu ilitolewa mnamo tar. 6 Agosti, 2004 na studio ya Koch Records na hii ndiyo albamu ya ukumbini ya Shakur.

## Orodha ya nyimbo 
#"Live Medley"
#"Intro"
#"Ambitionz az a Ridah"
#"So Many Tears"
#"Troublesome"
#"Hit 'Em Up" (akishirikiana na Outlawz)
#"Tattoo Tears" (yenyewe)
#"Heartz of Men"
#"All Bout U"
#"Never Call U Bitch Again"
#"How Do U Want It"
#"2 of Amerikaz Most Wanted"
#"California Love"

## Historia ya chati
;Albamu

## Marejeo
Jamii:Albamu za 2004
Jamii:Albamu za Tupac Shakur
Jamii:Albamu za Death Row Records
Nothing but Trouble (kibwagizo)

***Nothing But Trouble*** ni jina la kibwagizo rasmi kwa ajili ya filamu ya mwaka wa 1991 yenye jina sawa.

## Orodha ya nyimbo 
#"The Good Life" - Ray Charles
#"Same Song" - Digital Underground with Tupac Shakur & Dan Aykroyd
#"Get Over" - Nick Scotti
#"Big Girls Don't Cry" - Frankie Valli & the Four Seasons
#"Tie The Knot" - Digital Underground
#"Bonestripper" - Damn Yankees
#"Atlantic City (Is a Party Town)" - Elwood Blues Revue
#"La Chanka" - Bertila Damas
#"I Mean I Love You" - Hank Williams Jr.
#"Valkenvania Suite" - Michael Kamen

Jamii:Vibwagizo vya filamu
Jamii:Vibwagizo vya 1991
Jamii:Albamu za Tupac Shakur
Juice (kibwagizo)

***Juice*** ni jina la kutaja kibwagizo cha igizo la filamu ya uhalifu iliyotoka mwaka wa 1992, *Juice*. Kilitolewa mnamo tar. 31 Desemba, 1991 kupitia studio za MCA Records na hasa humu kuna ngoma za hip hop tu. Kibwagizo hiki kilipata mafanikio, kwa kushika #17 kwenye chati za Billboard 200 na #3 kwenye chati za Top R&B Albums na kuingiza vibao vikali ninne kwenye chati "Uptown Anthem", "Juice (Know the Ledge)", "Don't Be Afraid" na "Is It Good to You". *Juice* ilituzwa hadhi ya dhahabu na RIAA mnamo Machi 4, 1992.

## Orodha ya nyimbo
#"Uptown Anthem" – 3:03 (Naughty by Nature) 
#"Juice (Know the Ledge)" – 4:00 (Eric B. & Rakim) 
#"Is It Good to You" – 4:17 (Teddy Riley & Tammy Lucas) 
#"Sex, Money & Murder" – 2:49 (MC Pooh)  
#"Nuff Respect" – 2:57 (Big Daddy Kane) 
#"So You Want to Be a Gangster" – 4:05 (Too Short)  
#"It's Going Down" – 4:12 (EPMD)  
#"Don't Be Afraid" – 5:18 (Aaron Hall) 
#"He's Gamin' on Ya'" – 3:35 (Salt-n-Pepa) 
#"Shoot 'Em Up" – 3:38 (Cypress Hill) 
#"Flipside" – 4:24 (Juvenile Committee) 
#"What Could Be Better Bitch" – 3:01 (Son of Bazerk)  
#"Does Your Man Know About Me" – 5:11 (Rahiem)
#"People Get Ready" – 4:00 (Brand New Heavies & N'Dea Davenport)

Jamii:Vibwagizo vya 1991
Jamii:Vibwagizo vya filamu
Poetic Justice (kibwagizo)

***Poetic Justice*** ni kibwagizo kwa ajili ya filamu ya mwaka wa 1993 *Poetic Justice*. Kibwagizo hiki kilitolewa mnamo tar. 29 Juni, 1993, kupitia studio za Epic Records/Epic Soundtrax na ina mchanganyiko wa vibao vya hip hop na contemporary R&B. Albamu ilipata mafanikio, kwa kushika nafasi ya 23 kwenye chati za Billboard 200 na ilitunukiwa Dhahabu na RIAA mnamo Agosti 25, 1993.

## Orodha ya nyimbo
#"Get It Up"- 4:25 (TLC)
#"Indo Smoke"- 5:24 (Mista Grimm, Warren G na Nate Dogg)
#"One in a Million"- 4:05 (Pete Rock & CL Smooth)
#"Poor Man's Poetry"- 3:00 (Naughty by Nature)
#"Definition of a Thug Nigga"- 4:10 (2Pac)
#"Cash in My Hands"- 3:53 (Nice & Smooth)
#"I Wanna Be Your Man"- 3:55 (Chaka Demus & Pliers)
#"Niggas Don't Give a Fuck"- 4:41 (Tha Dogg Pound)
#"Well Alright"- 4:00 (Babyface)
#"Waiting for You"- 5:15 (Tony! Toni! Toné!)
#"Call Me a Mack"- 4:06 (Usher)
#"Nite & Day"- 5:04 (Cultural Revolution)
#"I've Been Waiting"- 4:20 (Terri & Monica)
#"Never Dreamed You'd Leave in Summer"- 2:55 (Stevie Wonder)
#"Justice's Groove"- 4:35 (Stanley Clarke)

Kibao maalumu chenye asili ya Amerika Kusini:
Janet Jackson-"Again"

Jamii:Vibwagizo vya filamu
Jamii:Vibwagizo vya 1993
Above the Rim (kibwagizo)

***Above the Rim: The Soundtrack*** ni kibwagizo rasmi kwa ajili ya filamu iliyotoka 1994 yenye jina sawa na kibwagizo. Kibwagizo hiki kilitolewa na Death Row na Interscope Records mnamo Machi 22, 1994, hasa ilitayarishwa na Suge Knight. Dr. Dre alikuwa kama matayarishaji msimamizi wa mradi.

## Orodha ya nyimbo
## Chati
### Albamu
### Single zake
## Marejeo
## Viungo vya Nje
* 

Jamii:Vibwagizo vya filamu
Jamii:Vibwagizo vya 1994
Jamii:Albamu zilizotayarishwa na Dr. Dre
Ali Baba na Wezi Arobaini

**Ali Baba na Wezi Arobaini** ni kisa kimoja katika mkusanyiko wa hadithi katika kitabu cha Alfu Lela U Lela (Usiku Elfu na Moja).

Katika kisa hiki Ali Baba ni mkazi maskiniwa mji mmoja nchini Uajemi anayedumisha maisha yake kwa kukusanya kuni msituni na kuibeba sokoni juu ya punda zake. Siku moja anaona kundi la majambazi msituni; anajificha na kuwatazama hao majambazi wanaokaribia na kusimama mbele ya miamba mikubwa. Hapo anamsikia kiongozi wao kutamka maneno "Sesam ujifungue!" halafu uwazi kama mlango unafunguka katika mwamba, majambazi wanaingia na mlango unafungwa. Baada ya muda mlango unafunguka tena, majambizi wanatoka nje na kiongozi anatamka maneno "Sesam ujifunge!" - kumbe uwazi katika mwamba unfungwa tena. 

Baada ya kuondoka kwa kundi la majambazi Ali Baba anaenda kwa sehemu alipoona uwazi na kusema maneno aliyosikia. Mlango unafunguka na Ali Baba anayeingia ndani anaona pango kubwa katika mwamba linalojaa mifuko ya dhahabu, almasi na pesa pamoja na bidhaa nyingi yenye thamani. Ali Baba anabeba kiasi cha dhahabu kwake nyumbani na kuionyesha kwa mke wake. 

Kwa bahati mbaya kaka yake Ali Baba anatambua ya kwamba mdogo wake amekuwa tajiri. Akimwuliza Ali Baba anamwambia siri yake. Huyu kaka anaamua kuchukua dhahabu pia anaenda pangoni lakini wakati wa kuondoka amesahau neno lile. Anafungwa ndani ya pango hadi majambazi wanarudi wanaomwua na kuacha maiti pangoni.

Ali Baba anamtafuta kaka anapata maiti na kuichukua nyumbani kwa mazishi. Majambazi wakirudi wanatambua kuna mtu mwingine anayejua siri yao wanaenda mjini kumtafuta. Lakini Morgiana mtumwa wa kakaye Ali Baba ni binti hodari sana, anatambua majambazi na kufaulu kuwaua wote mahali wanapojificha hadi kumwua kiongozi wao kwa kisu. 

Sasa Ali Baba ni tajiri. Anamshukuru Morgiana kwa kumpa uhuru na kumwoza kwa mwanawe. 

## Matini
*Pitt education
Baharia Sindbad

**Baharia Sindbad** (pia: Sinbad; Kar. السندباد البحري as-Sindibād al-baḥri; Kaj.: سندباد Sandbād) ni jina la baharia na mshujaa wa hadithi kadhaa katika mkusanyiko wa fasihi ya Kiarabu unaopatikana katika kitabu cha Alfu Lela U Lela (Usiku Elfu na Moja). Katika hadithi hizi Sindbad ni mtu wa mji wa Basra (Iraki ya leo) wakati wa Ukhalifa wa Waabbasi na hasa khalifa Harun al-Rashid.

Hadithi ya Sindbad zinasimulia habari za safari zake saba kwenye bahari upande wa mashariki wa Afrika na kusini za Asia. Katika safari hizi anakutana na maajabu mengi, madubwana na kupita kwenye hatari nyingi. 

## Viungo vya Nje 
* Story of Sindbad The Sailor
* 21 Illustrations by the German cartoon pioneer Stefan Mart, from *Tales of the Nations* (1933)
* Sindbad's Middle-European reincarnation
Edward Moss

**Edward Moss** (amezaliwa tar. 11 Julai 1977) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa kuigiza na kucheza kama hayati Michael Jackson kwenye filamu na vipindi vya TV. Awali alikuwa anafanya katika kampuni ya McDonald's mwanzoni mwa miaka ya 1990, ambapo wafanyakazi wenzake walikuwa wakimwambia kama anafanana sana na mwimbaji Michael Jackson; hivyo basi Moss akaingia katika shindano la kutafuta watu wenye vipaji na kubahatika kushinda, na kadiri muda unavyokwenda, ameamua kujitafutia riziki yake kwa kujifanya kama Jackson.

## Marejeo
## Viungo vya Nje
*
Joto Hasira

**Joto Hasira** ni jina la kutaja wimbo ulioimbwa na kutungwa na msanii wa muziki wa Bongo Flava kutoka nchini Tanzania - Lday Jay Dee. Wimbo huu ameshirikiana na Professor Jay. Ndani yake anaonekana kupiga vijembe wale watu wanaopenda kujivutia upande wao tu na kusahau wengine. Haiwezekani leo tunapata raha pamoja, lakini ikija shida uanze mbio.
## Marejeo
## Viungo vya Nje
*http://hassbaby.blogspot.com/2013/03/download-lady-jay-dee-ft-prof-jay-joto.html  katika Hassbaby-Blogu
*

Jamii:Nyimbo za 2013
Jamii:Nyimbo za Lady Jay Dee