open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zozibini Tunzi

**Zozibini "Zozi" Bolowana** (alizaliwa 18 Septemba, 1993) ni mwanamitindo, mwigizaji, na mshindi wa mashindano ya urembo kutoka nchini Afrika Kusini, alishiriki mashindano ya *Miss Universe 2019*. Baada ya kutwaa ushindi wa mashindano ya *Miss South Africa 2019*. 

Pia yeye ni mwanamke wa tatu kutoka Afrika Kusini kushinda taji hilo na mwanamke mweusi wa kwanza wa Afrika Kusini kupewa heshima hiyo.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1993
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waigizaji filamu wa Afrika Kusini
Jamii:Wanamitindo wa Afrika Kusini
Natasha Thahane

**Nokuthula Natasha Thahane Tutu** (alizaliwa 25 Septemba, 1995) ni mwigizaji, mwanamitindo, na mtu mashuhuri wa vyombo vya habari kutoka nchini Afrika Kusini. 

Anajulikana zaidi kwa nafasi zake katika mfululizo wa vipindi vya televisheni kama Blood & Water, Skeem Saam, The Queen, na It's OK We're Family. Hivi karibuni, alijiunga na drama ya BET, Isono, akicheza nafasi ya Millicent.

## Maisha ya awali 
Thahane alizaliwa Orlando East kwa wazazi Trevor Thamsanqa Tutu na Nomaswazi Mamakoko. Yeye ni mjukuu wa Askofu Mkuu Desmond Tutu. Baadae alihamia Cape Town, ambapo alisoma katika Shule ya Sekondari ya Milnerton. 

Baada ya hapo, alihitimu shahada ya uhasibu kutoka Chuo Kikuu cha Witwatersrand. Mwaka 2018, alikamilisha mpango wa mwaka mmoja wa mafunzo ya uigizaji wa filamu katika New York Film Academy, Manhattan.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1995
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamitindo wa Afrika Kusini
Jamii:Waigizaji filamu wa Afrika Kusini
Fantcha

thumb|Fantcha
**Fantcha** (alizaliwa kama Francelina Durão Almeida tarehe 14 Oktoba 1956) ni mwimbaji kutoka Cape Verde.

## Wasifu 
Fantcha alizaliwa kwa jina la Francelina Durão Almeida katika eneo la Chã de Alecrim, kisiwa cha São Vicente, Cape Verde. Alikulia katika familia yenye mazingira tajiri ya muziki, ambako kuimba kulikuwa sehemu ya maisha ya kila siku. Tangu akiwa mdogo sana, alipenda kuimba zaidi kuliko kucheza michezo ya kawaida ya utotoni. Furaha yake kubwa ilikuwa kuimba pamoja na kaka zake wawili, waliokuwa wakipiga gitaa na cavaquinho nyumbani.

Alipokuwa na umri wa takribani miaka 10, Fantcha alijiunga na kikundi cha tamasha la Flores do Mindelo Carnival. Kama ilivyo nchini Brazil, tamasha la Carnival ni tukio muhimu sana kijamii katika mji wa Mindelo. Wakati huo, Gregório Gonçalves, maarufu kama Ti Goy, alikuwa mkurugenzi wa muziki wa Flores do Mindelo na mmoja wa watunzi mashuhuri zaidi mjini humo. Haraka aligundua kuwa msichana huyu mwenye sauti nyembamba na kali alikuwa na rangi ya sauti (timbre) ya kipekee ambayo ingeweza kujitofautisha katika ushindani mkali wa vikundi vya Carnival. Mbali na sauti na mwonekano wake, Ti Goy aliona kipaji kikubwa ndani yake; alimshauri achukue uimbaji kama taaluma na akampa mafunzo ya awali.

Miaka kadhaa baadaye, Ti Goy alimtambulisha Fantcha kwa Cesária Évora, na Fantcha pia akawa rafiki wa Fernanda, binti wa Cesária, aliyekuwa rika lake. Fantcha alianza kumtembelea Cesária mara kwa mara na kujifunza mengi kutoka kwake. Ti Goy, ambaye hapo awali alikuwa amemfundisha Cesária, alimfundisha Fantcha misingi na kanuni za midundo, ilhali Cesária alimfundisha hisia, ladha ya muziki, na namna ya kupanga na kuwasilisha maneno kwa sauti (phrasing).

Mwanzoni mwa mwaka 1988—mwaka huohuo ambao Cesária Évora alikuwa akirekodi albamu iliyobadilisha mwelekeo wa maisha yake—Fantcha alikuwa Lisbon, akirekodi kwa ajili ya Bana, mwimbaji maarufu wa Cape Verde aliyeishi Ureno. Mwaka huo huo, alisafiri kwenda Marekani, kwa mwaliko wa jumuiya ya Wa-Cape Verde wa Massachusetts, kushiriki katika mfululizo wa matamasha pamoja na Cesária Évora. Hatimaye, Fantcha aliamua kubaki nchini Marekani na kwa sasa anaishi New York.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1956
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waimbaji wa Cape Verde
Ayanda Gugulethu Thabethe

**Ayanda Gugulethu Thabethe** (alizaliwa 11 Novemba, 1999) ni mshindi wa mashindano ya urembo alishiriki mashindano ya  *Miss Supranational South Africa 2023*. Aliwakilisha Afrika Kusini nchini Poland, ambapo aliingia Top 24.

Awali, alishiriki katika Miss South Africa 2022, ambapo alitunukiwa 1st Runner-Up na pia kushinda Tuzo ya People's Choice.

## Maisha na kazi 
Thabethe alizaliwa na kukulia Pietermaritzburg, KwaZulu-Natal, Afrika Kusini. Alisoma katika shule ya Pietermaritzburg Girls’ High School na baadaye alihitimu Bachelor of Science katika Dietetics na Human Nutrition kutoka Chuo Kikuu cha KwaZulu-Natal.

Baada ya kutunukiwa taji la Miss South Africa 2022, alianzisha kampeni inayojulikana kama "Project Khulisa Ayanda Thabethe". Pia alifuata taaluma ya utangazaji wa televisheni, akawa mwenyeji wa kipindi cha mazungumzo ya mchana, Expresso, kwenye SABC 3. Mwaka 2025, alihudumia kama mwenyeji wa ufungaji wa sherehe ya mwisho ya Miss Teen Universe South Africa ya mwaka wa 6.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1999
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamitindo wa Afrika Kusini
Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini
Jamii:Afrika Kusini
Demi-Leigh Tebow

**Demi-Leigh Tebow** (alizaliwa Sedgefield, Western Cape, 28 Juni 1995) ni mwanamitindo, mwandishi, mwanaharakati wa kupinga biashara za binadamu, na mshindi wa mashindano ya urembo kutoka Afrika Kusini. 

Anajulikana zaidi kwa kushinda taji la Miss Universe mnamo mwaka 2017. Kabla ya hapo, alitunukiwa taji la  Miss South Africa mwaka 2017, na yeye ni mshindi wa pili wa Miss Universe kutoka Afrika Kusini, baada ya Margaret Gardiner, aliyeshinda taji hilo mwaka 1978.

## Maisha ya awali na elimu 
Demi-Leigh Nel-Peters alizaliwa na Bennie Peters na Anne-Marie Steenkamp. Alitambua nusu dada yake, Franje, aliyezaliwa akiwa na cerebellar agenesis, kama chanzo kikuu cha motisha katika maisha yake. Franje alifariki dunia 4 Mei 2019 akiwa na umri wa miaka 13.

Nel-Peters alihitimu kutoka North-West University mwezi Machi 2017, siku chache kabla ya kushinda Miss South Africa 2017. Anazungumza kwa ustadi Kiingereza na Kiafrikaans.

Zaidi ya mashindano ya Miss South Africa, Nel-Peters pia alishinda Miss Varsity Cup 2015 na kuwa miongoni mwa washindi watano bora (Top 5) katika Miss Teen SA 2010.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1995
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamitindo wa Afrika Kusini
Jamii:Wanaharakati wa Afrika Kusini
Candice Swanepoel

**Candice Susan Swanepoel** (alizaliwa 20 Oktoba, 1988) ni mwanamitindo kutoka Afrika Kusini, anayejulikana zaidi kwa kazi yake na ''Victoria's Secret''. Alichaguliwa kuwa Victoria's Secret Angel mnamo mwaka 2010. Mwaka 2016, aliorodheshwa katika nafasi ya 8 kwenye orodha ya wanamitindo waliopata kipato kikubwa zaidi iliyotolewa na gazeti la Forbes.

## Maisha ya awali 
Swanepoel alizaliwa na Willem Swanepoel kutoka Mutare, Zimbabwe, na Eileen Swanepoel (née Green), na alikulia katika shamba lililopo Mooi River, Afrika Kusini. Anatoka katika familia ya Kiafrikaner yenye asili ya Kiholanzi kupitia baba yake, huku mama yake akiwa na asili ya Kibriteni. Ana kaka mkubwa mmoja aitwaye Stephen.

Akiwa mtoto, Swanepoel alikuwa mchezaji wa ballet. Alisoma katika shule ya kifungo ya St. Anne's Diocesan College, iliyoko katika mji wa karibu wa Hilton. Akiwa na umri wa miaka 15, aligunduliwa na mwakilishi wa wanamitindo katika soko la vitu vya kale (flea market) huko Durban, jambo lililoanza taaluma yake ya uanamitindo.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1988
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamitindo wa Afrika Kusini
Jo-Ann Strauss

**Jo-Ann Cindy Strauss** (alizaliwa **3** Februari 1981 katika Cape Town) ni mwanamitindo, mzungumzaji wa umma, mfanyabiashara, na mshindi wa mashindano ya urembo kutoka nchini Afrika Kusini. 

Mnamo mwaka 2001, aliwakilisha Afrika Kusini kama Miss South Africa katika mashindano ya Miss Universe yaliyofanyika Puerto Rico, pamoja na Miss World iliyofanyika Sun City, nchi yake ya nyumbani.

Strauss pia alionekana katika video ya muziki ya mwaka 2001 ya kundi la pop la Ireland, Westlife, kwa wimbo wao "When You're Looking Like That".

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1981
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamitindo wa Afrika Kusini
Carole Gist

**Carole Anne-Marie Gist** (alizaliwa 8 Mei 1969) ni mtangazaji wa televisheni kutoka Marekani, mwanamitindo, na mshindi wa taji la shindano la urembo la Miss USA mwaka 1990. Gist alikuwa mwanamke wa kwanza mweusi kutoka Marekani kushinda taji la Miss USA.

Gist alishinda taji la Miss Michigan USA na kisha akaenda kushinda taji la Miss USA tarehe 2 Machi 1990 huko Wichita, Kansas. Shindano la Miss USA la 1990 lilikuwa na wawakilishi kutoka mikoa mbalimbali, ikiwemo Georgia (Brenda Leithleiter), Alaska (Karin Elizabeth Meyer), Kentucky (Tiffany Tenfelde), South Carolina (Gina Tolleson, ambaye kama mshindi wa pili alijikuta akiwakilisha nchi yake katika shindano la Miss World na kushinda taji) na Karin Hartz kutoka New Jersey, ambao pamoja na Gist walikuwa sehemu ya wawakilishi 6 bora.

Gist, ambaye alizaliwa Detroit na ana urefu wa futi 6 (sentimita 183), akiwa na umri wa miaka 20 wakati huo, alishika nafasi ya pili katika shindano la Miss Universe la mwaka huo, akishindwa na Mona Grudt kutoka Norway. Mavazi yake ya kitaifa yalikuwa ya mhudumu wa ndege. Pia alikuwa mshiriki wa kwanza kutoka Michigan kushinda taji la Miss USA, na alivunja mfululizo wa miaka mitano wa washindi kutoka Texas.

## Maisha binafsi 
Gist ni mhitimu wa Shule ya Sekondari ya Cass Technical huko Detroit. Wakati alipokuwa akitunukiwa taji la Miss USA, alikuwa mwanafunzi wa mwaka wa tatu katika fani ya masoko na usimamizi katika Chuo cha Northwood kilichopo Midland, Michigan.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1969
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wanamitindo wa Marekani
Jamii:Wanawake wa Marekani
Karen Nyamu

**Karen Njeri Nyamu** ni mwanasiasa kutoka Kenya ambaye ni mjumbe wa chama cha United Democratic Alliance (UDA). Yeye ni mjumbe wa kuteuliwa katika Seneti ya Kenya.

## Maisha ya awali na elimu 
Nyamū alizaliwa katika eneo la Eastlands, jijini Nairobi. Alipata elimu ya sekondari katika Shule ya Limuru Girls. Baadaye, alihitimu Shahada ya Kwanza ya Sheria kutoka Chuo Kikuu cha Nairobi.

Kisha alijiunga na Kenya School of Law, ambako alisomea na kupata stashahada ya Sheria. Aidha, ana shahada ya uzamili (Masters) katika Mahusiano ya Kimataifa.

## Safari ya kisiasa 
Nyamū ni mwanasiasa na Seneta mteule nchini Kenya. Yeye pia ni wakili na mmiliki wa kampuni ya sheria, Njeri Nyamū and Co. Advocates. Aligombea kiti cha  mwakilishi wa Wanawake wa Nairobi katika uchaguzi mkuu wa mwaka 2017.

Mnamo tarehe 14 Februari 2023, Nyamū alielekezwa kutoka kwenye ukumbi wa bunge baada ya kuvaa gauni lisilo na mikono (sleeveless dress).

Mnamo Oktoba 17, 2024, Seneta Nyamū alikalia kupiga kura ya kumng'oa Naibu Rais Rigathi Gachagua, akitaka uongozi wa kisiasa kuwa na ufanisi, hasa kwa wagombea urais, na kuweka lawama kwa Rais Ruto kwa kumchagua Rigathi Gachagua. Nyamū alitaja pia video maarufu ya yeye akicheza na Naibu Rais huyo kama ushahidi kwamba urafiki sio mbadala wa haki.

## Maisha binafsi 
Nyamū ni mama mwenye watoto watatu na anaishi peke yake.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1980
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wanawake wa Kenya
Jamii:Wanasiasa wa Kenya
Reeva Steenkamp

**Reeva Rebecca Steenkamp** (19 Agosti 1983 – 14 Februari 2013) alikuwa mwanamitindo na msaidizi wa kisheria (paralegal) kutoka nchini Afrika Kusini. Alifanya uanamitindo kwa jarida la FHM na alikuwa uso wa kwanza wa Avon Cosmetics nchini Afrika Kusini. 

Steenkamp pia aliwahi kufanya kazi kama mtangazaji wa moja kwa moja wa FashionTV nchini Afrika Kusini, na kuonekana katika matangazo ya televisheni ya Toyota Land Cruiser, Clover Industries, Redds, na Aldor Pin Pop. Mwaka 2012, alikuwa mshiriki maarufu katika kipindi cha BBC Lifestyle, Baking Made Easy, na pia alishiriki katika Tropika Island of Treasure, msimu wa tano, ulioonyeshwa na SABC 3 Februari 2013.

Siku ya Wapendanao (Valentine’s Day) 2013, Steenkamp alipigwa risasi na kuuawa na mpenzi wake, Oscar Pistorius, nyumbani kwake mjini Pretoria. Pistorius alidai kuwa alidhani Steenkamp ni mvamizi aliyekuwa amejificha bafuni. Katika kesi ya kwanza, Pistorius alipatikana na hatia ya kuua bila kukusudia (culpable homicide) na kuhukumiwa kifungo cha miaka mitano. 

Tarehe 3 Desemba 2015, Mahakama ya Rufaa ya Juu ya Afrika Kusini ilibatilisha hukumu hiyo na badala yake ikamhukumu Pistorius kwa mauaji, na kumpa kifungo cha miaka sita, ambacho baadaye kiliongezwa hadi miaka 13 na miezi 5 na Mahakama ya Rufaa. Pistorius aliachiliwa kwa msamaha wa masharti (parole) tarehe 5 Januari 2024, baada ya kutumikia jumla ya miaka 8.5 gerezani, pamoja na miezi saba ya kifungo cha nyumbani.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1983
Jamii:Waliofariki 2013
Jamii:Wanamitindo wa Afrika Kusini
Bridget Masinga

**Bridget Masinga** (alizaliwa 26 Februari, 1981) ni mwigizaji, mtangazaji wa redio na televisheni, mwanamitindo, pamoja na mfadhili wa shughuli za kijamii kutoka nchini Afrika Kusini. 

Alishika nafasi ya tatu katika shindano la Miss South Africa mwaka 2002, na anafahamika kwa kuigiza katika vipindi maarufu vya televisheni vya Afrika Kusini, vikiwemo *Generations* na *Bay of Plenty*, pamoja na kazi yake katika redio. 

Pia ni mtangazaji wa kipindi *Workzone 1 with Bridget Masinga* kinachorushwa na kituo cha redio cha Jacaranda FM (zamani kikijulikana kama Jacaranda 94.2).

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1981
Jamii:Watu walio hai
Jamii:WikiGap JWK 2026
Jamii:Wanamitindo wa Afrika Kusini
Carmen Solomons

**Carmen Lee Solomons** ni mwanamitindo kutoka nchini Afrika Kusini, anayejulikana zaidi kama mmoja wa nyuso za chapa za kimataifa za vipodozi ya *Fenty Beauty and Kylie Cosmetics*.

## Maisha ya awali 
Solomons alizaliwa katika mji wa Kraaifontein, uliopo karibu na Cape Town. Kabla ya kuanza kazi ya uanamitindo, alifanya kazi kama katibu katika ofisi ya kitabibu.

## Kazi 
Solomons amefanya kazi ya uanamitindo kwa ajili ya mavazi ya Yeezy ya Kanye West, na pia kwa mavazi ya Kendall + Kylie. Aidha, ameonekana katika video za muziki za wasanii Usher na Cardi B. Vilevile, ameshiriki katika kampeni ya matangazo ya Aerie.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1991
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamitindo wa Afrika Kusini
Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini
Tarina Patel

**Tarina Patel** ni mwigizaji, mtayarishaji wa filamu, mwanamitindo na mtangazaji wa televisheni kutoka nchini Afrika Kusini. 

Alizaliwa Cape Town na kulelewa Durban. Aliwahi kuonekana katika filamu ya mchanganyiko wa vichekesho na kutisha *Bhool Bhulaiyaa*, akishirikiana na mwigizaji Akshay Kumar. 

Pia ameshiriki katika kipindi cha runinga cha uhalisia *The Real Housewives of Johannesburg*, ambacho ni toleo la Afrika Kusini la franchise maarufu ya Kimarekani *The Real Housewives*.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waigizaji filamu wa Afrika Kusini
Jamii:WikiGap JWK 2026
Jamii:Wanamitindo wa Afrika Kusini
Topaz Page-Green

**Topaz Page-Green** (alizaliwa 1979) ni mwanamitindo na mwanzilishi pamoja na rais wa shirika lisilo la kiserikali la *The Lunchbox Fund*.

## Maisha ya awali na elimu 
Topaz Page-Green alizaliwa na kulelewa karibu na Johannesburg, Afrika Kusini. Baba yake na mama yake wote walikuwa wanajiolojia.

Alisoma katika Kingsmead College, shule binafsi ya wasichana tu iliyoko Johannesburg.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1979
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamitindo wa Afrika Kusini
Esther Baxter

**Esther Baxter** (alizaliwa 24 Septemba 1984) ni mwanamitindo na mwigizaji kutoka Marekani.

## Wasifu 
Baxter alipata umaarufu baada ya kuonekana katika video ya muziki ya wimbo “Freek-a-Leek” wa Petey Pablo mwaka 2004. Tangu hapo, ameonekana katika video kadhaa za muziki, zikiwemo “Number One Spot” ya Ludacris, “Switch” ya Will Smith, “Shake Ya Tailfeather” ya Nelly na “The New Workout Plan” ya Kanye West. Mbali na mafanikio yake kwenye video za muziki, ameonekana pia katika majarida mbalimbali kama Smooth, VIBE, King na XXL.

Alipewa jina la utani “Miss Freek-a-Leek” kutokana na kuonekana kwake katika video ya Petey Pablo.

Kufikia Agosti 2007, Baxter aliacha kazi ya uanamitindo na kushiriki katika video za muziki ili kuhudhuria chuo kikuu.

Alionekana kwenye jalada la toleo la Septemba/Oktoba 2011 la jarida la King. Katika mahojiano, alizungumza kuhusu mabadiliko yake kutoka uanamitindo kwenda uigizaji.

Ana asili ya Kiafrika-Mmarekani, Kinorwei, Kiporotiko, Kikuba na Kihindi.

## Maisha binafsi 
Alichukua mapumziko ya miaka miwili ili kukaa nyumbani na kumlea mwanawe, Cayden, kutoka katika uhusiano wa awali.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1984
Jamii:Waigizaji wa filamu wa kike wa Marekani
Tanit Phoenix

**Tanit Phoenix** (alizaliwa Durban, KwaZulu-Natal, 24 Septemba 1980) ni mwanamitindo, mwigizaji na msanii wa mapambo kutoka nchini Afrika Kusini. 

Anajulikana zaidi kwa picha zake za uanamitindo wa mavazi ya kuogelea na nguo za ndani, baada ya kuonekana katika toleo la *Sports Illustrated Swimsuit Issue* mwaka 2003, pamoja na majarida ya *GQ* na *FHM* katika mwaka huo huo.

## Maisha ya awali 
Tanit Phoenix ana asili ya Uholanzi na Eire.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1980
Jamii:Watu walio hai
Jamii:WikiGap JWK 2026
Jamii:Wanamitindo wa Afrika Kusini
Qhawekazi Mazaleni

**Qhawekazi Mazaleni** (alizaliwa 2001) ni mshindi wa mashindano ya urembo kutoka nchini Afrika Kusini, aliyetingwa *Miss South Africa 2025*. Atawakilisha nchi yake katika mashindano ya *Miss World 2026*.

## Maisha na kazi 
Qhawekazi Mazaleni alizaliwa na kukulia katika mtaa mmoja wa East London, mkoani Eastern Cape, Afrika Kusini. Alisoma katika Beaconhurst High School na baadaye alihitimu shahada ya sayansi katika Speech, Language, na Hearing Therapy kutoka Chuo Kikuu cha Stellenbosch. Kufikia mwaka 2026, anafuata masomo ya uzamili (Master of Arts) katika Speech-Language Pathology kutoka Chuo Kikuu cha Pretoria.

Mazaleni ni mtaalamu aliyesajiliwa wa tiba ya lugha na hotuba, na amewahi kufanya kazi na watoto, ikiwa ni pamoja na wale walio na Cerebral Palsy na Autism Spectrum Disorder. Aidha, ni mwandishi wa vitabu vya watoto, akiwa ameandika kitabu cha watoto kwa lugha ya isiXhosa kilichoitwa Amasele Amdaka. Kitabu hiki kimeundwa kufundisha uwezo wa kusoma na kuhesabu kwa lugha ya nyumbani. Anapanga kutafsiri kitabu hiki katika lugha nyingine rasmi za Afrika Kusini na kuunda rasilimali za kielimu na warsha kwa walimu, wazazi, na wanafunzi katika jamii zisizo na huduma za kutosha.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 2001
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamitindo wa Afrika Kusini
Ntando Rambani

**Ntando Rambani** (alizaliwa Duma, 29 Agosti, 1995) ni mwigizaji, mtangazaji wa televisheni, na mwanamitindo kutoka Afrika Kusini. 

Alipata umaarufu kama mtangazaji wa kipindi cha vijana cha Craz-e kwenye kituo cha e.tv, ambapo aliwahi kuonekana katika kipindi cha Craz-e World Live. 

Pia anafahamika kwa kuigiza Zinzi Dandala katika kipindi cha televisheni cha Rhythm City pamoja na nafasi yake katika mfululizo wa kihistoria wa Shaka iLembe.

## Maisha ya awali 
Ntando Rambani alizaliwa katika mtaa wa Orange Farm mjini Johannesburg, Gauteng. Alikulia chini ya malezi ya mama yake na bibi yake, pamoja na ndugu watatu, wakiwemo dada yake Thando Duma. Akiwa anakulia Orange Farm, kilicho takriban km 45 kutoka Johannesburg, alianza kuonyesha shauku ya mapema katika sanaa za utendaji.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1995
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamitindo wa Afrika Kusini
Tshegofatso Seakgoe

**Tshegofatso Seakgoe** (alizaliwa Meadowlands, Gauteng, 8 Machi 1990) ni mwanamitindo na mwigizaji kutoka nchini Afrika Kusini. Mnamo mwaka 2010 alishinda shindano la uanamitindo na upigaji picha lililoendeshwa na jarida la *ELLE Magazine South Africa*.

## Maisha ya awali 
Alizaliwa na kukulia Meadowlands, Soweto (Gauteng, Afrika Kusini) na aliishi na mama yake hadi alipofariki mwaka 1999. Baada ya hapo, alihamia kuishi na baba yake, mama wa kambo, kaka watatu wadogo, pamoja na kaka mmoja wa kambo mdogo huko Alberton, Gauteng.

Akiwa mtoto wa kike, alikuwa na nia na shauku kubwa katika tasnia ya burudani, na alishiriki katika vipindi mbalimbali vya televisheni. Miongoni mwao ni kuonekana kwenye kituo cha burudani cha watoto YOTV 4, pamoja na kuimba mbele ya Nelson Mandela katika sherehe ya kutimiza miaka 80 ya kuzaliwa. Akiwa na urefu wa futi 5 na inchi 6 (sawa na mita 1.68), mara nyingi aliamini kuwa alikuwa mfupi kupita kiasi kuweza kuwa mwanamitindo.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1990
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamitindo wa Afrika Kusini
Nara Smith

**Nara Aziza Smith** (alizaliwa 27 Septemba, 2001) ni mwanamitindo na mshawishi wa mitandao ya kijamii mwenye asili ya Afrika Kusini na uraia wa Ujerumani, anayeishi Marekani. Anajulikana zaidi kupitia akaunti zake za mitandao ya kijamii kwa video fupi za upishi, ambapo huandaa vyakula kutoka mwanzo kabisa akiwa amevalia mavazi ya kifahari, huku akisimulia kwa sauti ya chini na tulivu.

## Maisha ya awali 
Nara Aziza Pellmann alizaliwa tarehe 27 Septemba 2001 huko Bloemfontein, Afrika Kusini, akiwa mtoto wa mama mwenye asili ya Mosotho na baba Mjerumani. Alipokuwa bado mchanga, familia yake ilihamia Frankfurt, Ujerumani, ambako alikulia na kutumia sehemu kubwa ya utoto wake.

Kupitia video aliyochapisha kwenye TikTok, Nara ameeleza kuwa Kiingereza na Kijerumani ni lugha zake za kwanza (lugha mama). Ana ndugu wawili wadogo, kaka mmoja na dada mmoja, pamoja na kaka wa kambo upande wa mama yake.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 2001
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamitindo wa Afrika Kusini
Jamii:Wanamitindo wa Ujerumani
Jemeni

**Joanne Gairy** (anajulikana zaidi kwa jina lake la kisanii **Jemeni**) ni mwimbaji, mwigizaji, mwandishi, mwanaharakati, mtangazaji na mfanyakazi wa jamii. Alizaliwa Grenada na kukulia St. Catharines, Ontario, na sasa anaishi Toronto, Ontario, Canada. Alisomea sanaa ya Redio na Televisheni katika Chuo Kikuu cha Ryerson (sasa Chuo Kikuu cha Toronto Metropolitan), Toronto.

Yeye ni shairi wa hip-hop, na anafanya kazi katika matangazo ya Canada. Hapo awali alikuwa mwenyeji wa kipindi kwenye Flow 93.5 FM na alifanya kazi za kujitolea kwenye kituo cha redio cha chuo cha Ryerson, CKLN-FM. Pia amekuwa mkosoaji wa muziki katika Much Music. Mfululizo wa Literature Alive kuhusu waandishi wa Caribbean-Canada (uliorushwa kwenye Bravo! Television kuanzia Oktoba 6 hadi Desemba 29, 2005), uliunda filamu ya nyaraka kuhusu Jemeni iitwayo Jemeni in the City.

Jemeni ameshinda Tuzo ya Wanawake wa Ubora wa Caribbean (Caribbean Women of Excellence Award), Tuzo ya Warning, Tuzo ya Tara, na Tuzo ya Muziki wa Mijini ya Canada (Canadian Urban Music Award). Alitetea riwaya ya Nalo Hopkinson, Brown Girl in the Ring, katika shindano la kitabu maarufu la CBC Canada Reads mnamo Februari 2008.

Mnamo Januari 2022, yeye na Mark Strong walijiunga na kituo cha redio cha Toronto, CFPT-FM, kama wasimamizi wa pamoja wa kipindi cha asubuhi, miezi mitatu baada ya kuondoka CKFG-FM.

Hadi mwaka 2024, Jemeni ndiye mwenyeji wa mfululizo wa kitaifa wa redio wa R&B wa CBC Music, Marvin's Room.

## Tanbihi 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1976
Jamii:Wanawake wa Kanada
Jamii:Waimbaji wa Kanada
Jamii:Wanaharakati wa Kanada
Jamii:Watangazaji wa Kanada
Jamii:Waandishi wa Kanada
Cheyne (mwimbaji)

**Cheyne Anderson** (anajulikana kwa jina moja tu la Cheyne) ni mwimbaji wa R&B kutoka Marekani. Alikuwa bado kijana mdogo alipofanikiwa kufika nafasi ya kwanza kwenye chati ya U.S. Hot Dance Club Play mwaka 1985 kupitia wimbo wake *Call Me Mr. Telephone (Answering Service)*.

Cheyne pia alichangia katika albamu ya sauti ya filamu *Weird Science* kwa wimbo *Private Joy*.

Wimbo wa Madonna uitwao *Into the Groove* awali uliandikwa na Madonna kwa lengo la kuimbwa na Cheyne.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Abimbola Adelakun

**Abimbola Adunni Adelakun** (alizaliwa Ibadan, 15 Septemba) ni mwandishi na msomi kutoka Nigeria.

## Wasifu 
Adelakun alizaliwa katika jiji la Kusini-Magharibi mwa Nigeria. Alisoma katika Chuo Kikuu cha Ibadan, ambako alipata shahada ya kwanza pamoja na Shahada ya Uzamili (MA) katika Mawasiliano na Sanaa ya Lugha. Baadaye alipata Shahada ya Uzamivu (PhD) katika Ngoma na Tamthilia kutoka Chuo Kikuu cha Texas kilichopo Austin, nchini Marekani.

Kwa sasa anafanya kazi kama mwandishi katika gazeti la *The Punch* jijini Lagos, Nigeria. Kazi zake za kitaaluma zinajikita katika utamaduni wa kisasa wa Afrika, akitumia mitazamo ya uoneshaji (performance), jinsia, masomo ya Kiafrika (Africana), na masomo ya Kiyoruba. Ameandika makala za kitaaluma zilizochapishwa katika majarida mbalimbali, yakiwemo *Journal of Women and Religion* na *Journal of Culture and African Women Studies*.

Baadhi ya makala zake ni pamoja na *“Coming to America: Race, Class, Nationality and Mobility in ‘African’ Hip Hop”* (2013), *“Godmentality: Pentecostalism as Performance in Nigeria”* (2017), *“The Ghosts of Performance Past: Theatre, Gender, Religion and Cultural Memory”* (2017), *“Pastocracy: Performing Pentecostal Politics in Africa”* (2018), *“Pentecostal Panopticism and the Phantasm of ‘The Ultimate Power’”* (2018), *“Black Lives Matter! Nigerian Lives Matter!: Language and Why Black Performance Matters”* (2019), *“The Spirit Names the Child: Pentecostal Names and Trans-ethics”* (2020), pamoja na *“I Am Hated, Therefore I Am: The Enemy in Yorùbá Imaginary”*.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waandishi wa Nigeria
Faith Idehen

**Faith Idehen** (alizaliwa 5 Februari 1973) ni mwanariadha wa zamani wa mbio za kasi kutoka Nigeria.

Katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Kiangazi ya 1992, alishinda medali ya shaba katika mbio za kupokezana za mita 4 × 100, akiwa pamoja na Beatrice Utondu, Christy Opara Thompson na Mary Onyali.

Idehen alisoma katika Chuo Kikuu cha Alabama kwa udhamini wa michezo ya riadha. Ameolewa na mwanariadha mwenzake wa mbio, Festus Igbinoghene, na wana mtoto mmoja, Noah Igbinoghene, ambaye ni mchezaji wa Ligi ya Taifa ya Mpira wa Miguu ya Marekani (NFL).

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1973
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanariadha wa Nigeria
Suzanne Elise Walsh

**Suzanne Elise Walsh** (alizaliwa 1968 au 1969) ni msimamizi wa kitaaluma kutoka Marekani anayehudumu kama rais wa 19 wa Bennett College tangu mwaka 2019.

## Wasifu 
Walsh alipata stashahada ya kati (Associate Degree) katika Sayansi Tumizi kutoka Hudson Valley Community College. Baadaye alipata shahada ya kwanza katika kazi za ustawi wa jamii (Social Work) kutoka Chuo Kikuu cha Cornell.

Aliendelea na masomo ya juu na kukamilisha Shahada ya Uzamili ya Kazi za Jamii (MSW) pamoja na Shahada ya Sheria (JD) katika Chuo Kikuu cha Case Western Reserve.

Katika taaluma yake ya kazi, Walsh amewahi kufanya kazi katika Heinz Endowments. Hadi mwaka 2018, alikuwa naibu mkurugenzi wa elimu ya juu katika Bill & Melinda Gates Foundation. Mwaka huo huo, aliacha kazi katika taasisi hiyo na kuanza kufanya kazi kama mshauri huru, akianzisha kampuni iitwayo Discerning SEWLutions, LLC.

Mnamo mwaka 2019, Walsh alikuwa akiishi Seattle, Marekani. Tarehe 1 Agosti 2019, aliteuliwa kuwa rais wa 19 wa Bennett College, akimrithi rais wa mpito Gwendolyn O'Neal.

Mwaka 2022, alijiunga na bodi ya kitaifa ya ushauri ya Institute for Emerging Issues.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1960
Jamii:Wanawake wa Marekani
Leïla Jaffel

**Leïla Jaffel** (Kiarabu: ليلى جفال; alizaliwa 29 Agosti 1960) ni hakimu na mwanasiasa wa Tunisia anayehudumu kama Waziri wa Haki tangu Oktoba 2021 katika serikali iliyoongozwa na Najla Bouden na baadaye Ahmed Hachani.

Awali, alikuwa Waziri wa Ardhi na Masuala ya Hali za Hukumati katika Baraza la Mawaziri la Mechichi kutoka Septemba 2020 hadi Februari 2021.

## Wasifu 
Jaffel ni hakimu mwenye uzoefu wa miaka mingi. Amehudumu kama Rais wa Kwanza wa Mahakama ya Rufaa ya Nabeul, Rais wa Mahakama ya Kwanza ya Grombalia, Rais wa Idara ya Jinai ya Mahakama ya Kwanza ya Nabeul, na Mshauri wa Mahakama ya Rufaa ya Juu (Court of Cassation).

Mwaka 2020, aliteuliwa kuwa Waziri wa Ardhi na Masuala ya Hali za Hukumati katika serikali ya Hichem Mechichi, na kuwa mwanamke wa kwanza kushika wadhifa huo. Mwaka 2021, Oktoba, aliteuliwa kuwa Waziri wa Haki katika serikali ya Najla Bouden.

## Maisha 
Akiwa hakimu wa kazi, amehudumu kama Rais wa Kwanza wa Mahakama ya Rufaa ya Nabeul, Rais wa Mahakamani ya Mwanzo ya Grombalia, Rais wa Kitengo cha Jinai cha Mahakama ya Mwanzo ya Nabeul na Mshauri wa Mahakamani ya Cassation2,3.

Aliteuliwa kuwa Wiliki za serikali na masuala ya archi katika serikali ya Hichem mechichîs mnamo wa mwaka wa Septemba 2020. Yeye ndiye mwanamke wa kwanza kushikilia na fasi hiyo . Mnamo Oktoba 2021, aliteuliwa kuwa Waziri wa Sheria katika serikali ya Najla Bouden.
## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1960
Jamii:Wanasiasa wa Tunisia
Aslı Ceren Aslan

**Aslı Ceren Aslan** (alizaliwa Istanbul, Uturuki, 1990) ni mwandishi wa habari na mhariri wa gazeti la kushoto, lenye msimamo wa kuunga mkono Haki za Wakurdi, Özgür Gelecek (Mustakabali Huru). Mwezi Julai 2020, alihukumiwa kifungo cha miaka saba jela kwa tuhuma za kuhusiana na Chama cha Wafanyakazi wa Kurdistan (PKK) kilichozuiliwa.

## Wasifu 
Aslan alisoma hisabati katika Çanakkale, kabla ya kuanza kazi katika gazeti la Özgür Gelecek, ambalo wafanyakazi wake wanaume ni asilimia 30 tu, huku wanawake wakiwa wengi. Aslan pia ni mwanamke anayepigania usawa (feminist) na mwanaharakati wa LGBTI+.

Aslan alikamatwa mwaka 2017 katika mkoa wa Urfa, Kusini-Mashariki mwa Uturuki, na kisha kushtakiwa kwa tuhuma za:

* "uuzaji wa uanachama katika shirika lililozuiliwa"
* "utetezi wa ugaidi"
* "uvunjaji wa mipaka"

Kwa mujibu wa ANFEnglish, Aslan mwenye umri wa miaka 27 alipokuwa akiwa rumande, aliteswa, kupigwa na kufanyiwa ukaguzi wa kibinafsi mara mbili na maafisa wa usalama wa Uturuki. Mahakama ya 14 ya Makosa Makubwa ya Istanbul ilimhukumu Aslan kifungo cha miaka miwili na miezi sita jela, kulingana na Committee to Protect Journalists.

Wanasheria walisema kwamba baadhi ya makala zilizochapishwa katika gazeti la Özgür Gelecek zilidaiwa kuunga mkono au kusambaza propaganda ya PKK, lakini wakili wake, Kübra Gündüz, alisema hakuna ushahidi ulioonyeshwa unaothibitisha kuwa Aslan alikuwa mwanachama wa PKK.

ANFEnglish ilibaini kwamba hukumu dhidi ya Aslan ni sehemu ya ukandamizaji wa serikali, ambao ni sehemu ya maisha ya kila siku kwa wanahabari wakosoaji nchini Uturuki. Ripoti ya Journalists' Association DFG (Dicle Fırat Gazeteciler Derneği) ilionyesha kuwa wanahabari angalau 97 walikuwa gerezani nchini Uturuki hadi Juni 30, 2020

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1990
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanaharakati wa Uturuki
Iset (malkia)

**Iset** (au Isis) alikuwa malkia wa Nasaba ya Kumi na Nane ya Misri, na alipewa jina kwa heshima ya mungu wa kike Isis. Alikuwa mke wa pili au suria wa Thutmose II.

## Wasifu 
Iset alikuwa mama wa Thutmose III, mwana pekee wa Thutmose II. Mwanawe alifariki tarehe 11 Machi 1425 KK, na jina lake limetajwa kwenye bandeji za mumia yake pamoja na sanamu iliyopatikana huko Karnak.

Ingawa katika marejeo ya baadaye Iset anatajwa kama Mke Mkuu wa Kifalme, wakati wa utawala wa Thutmose wa Pili, mke mkuu wa kifalme alikuwa Hatshepsut. Thutmose II alifariki mwaka 1479 KK, na baada ya kifo chake, Hatshepsut akawa msimamizi wa ufalme kwa niaba ya mfalme mchanga Thutmose wa Tatu. Thutmose wa Tatu alipokua, alikua mkuu wa majeshi ya Misri.

Hatshepsut alitawala kama farao hadi kifo chake mwaka 1458 KK, ambapo mshirika wake wa utawala, Thutmose wa Tatu, akawa farao. Wakati huo, Iset alipokea cheo cha “Mama wa Mfalme” kwa kuwa mwanawe alikuwa amekuwa farao, na huenda pia aliteuliwa kuwa mke wa kifalme ikiwa hakuwa amepewa cheo hicho awali wakati mwanawe alipokuwa mshirika wa utawala.

Wakati Thutmose III alipokuwa farao, Neferure, binti wa Hatshepsut na Thutmose II, alikuwa Mke wa Mungu. Alitekeleza jukumu hilo katika kipindi chote cha utawala wa mama yake kama farao. Inawezekana Neferure aliolewa na Thutmose III, lakini ushahidi pekee wa ndoa hiyo ni jiwe la kumbukumbu linalomwonyesha Malkia Satiah, ambaye jina lake huenda lilichongwa juu ya jina la malkia mwingine. Mke Mkuu wa Kifalme, Merytre-Hatshepsut, akawa mama wa mrithi wake.

Mwanawe Thutmose III alimwonyesha mama yake mara kadhaa katika kaburi lake lililoko katika Bonde la Wafalme. Katika kaburi KV34, kuna michoro ya mfalme akiwa na wanafamilia wake kadhaa wa kike kwenye nguzo moja. Mama yake, Malkia Isis, anaonekana wazi.

Malkia Isis anaonyeshwa nyuma ya mwanawe akiwa kwenye mashua. Ameandikwa kama Mama wa Mfalme Isis. Katika sehemu iliyo chini ya mashua, Thutmose wa Tatu anaonyeshwa akilikaribia mti unaomwakilisha mama yake Isis. Nyuma ya mfalme wanaonekana wake zake watatu: Malkia Merytre, Sitiah na Nebtu, pamoja na binti yake Nefertari.

Haijulikani kwa uhakika kama Iset alikuwa suria au mke wa pili wa Thutmose II. Pia alipokea cheo cha “Mke wa Mungu”, lakini huenda cheo hicho alipewa baada ya kifo chake.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa karne ya 15 KK
Jamii:Wanawake wa Misri
Jamii:watu wa Misri ya Kale
Hannah Momoh

**Hannah Momoh** (alizaliwa na kujulikana awali kama **Hannah Victoria Lucinda Wilson**) alikuwa Mwanamke wa Kwanza wa Jamhuri ya Sierra Leone kuanzia 28 Novemba 1985 hadi 29 Aprili 1992.

Mwaka 1967, aliolewa na Joseph Saidu Momoh, Rais wa pili wa Sierra Leone. Walifanikiwa kupata binti mmoja.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wanawake wa Sierra Leone
Joelle Kayembe

**Joelle Kayembe Hagen** (alizaliwa Lubumbashi, 31 Mei 1983) ni mwanamitindo na mwigizaji kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

## Wasifu 
Kayembe ni binti wa mfanyabiashara tajiri wa Kongo aitwaye Kalonji Kayembe. Mwaka 1994, alihamia Afrika Kusini. Akiwa huko, alianza kuwahudumia watoto saba wadogo wa familia kama mlezi (nanny). Awali alitamani kusomea saikolojia, lakini aliingia katika tasnia ya uanamitindo baada ya kugunduliwa akiwa na umri wa miaka 19. Kazi zake za mwanzo hazikuwa na malipo hadi alipata nafasi ya kuonekana kwenye kalenda ya jarida la FHM Afrika Kusini.

Kayembe aliweka historia kwa kuwa mwanamke wa kwanza mweusi kuonekana kwenye jalada la Sports Illustrated Swimsuit Issue. Pia ameonekana kwenye majarida mengine kadhaa kama Cosmopolitan na Elle, pamoja na kushiriki katika tangazo la Sprite Zero. Mbali na uanamitindo, Kayembe ni mchoraji wa sanaa anayefanya kazi kwa wateja maalum. Ameonekana pia katika video ya muziki ya Ludacris, “Pimpin’ All Over the World.” Mwaka 2005, alikuwa mshiriki wa fainali katika shindano la International Supermodel lililofanyika China. Aidha, ametembea kwenye majukwaa ya maonyesho ya mitindo ya SA Fashion Week na Johannesburg Fashion Week.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1983
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waigizaji filamu wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:Wanamitindo wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Tatum Keshwar

**Tatum Keshwar** (alizaliwa Durban, 14 Desemba 1983) ni mwanamitindo, mwanasaikolojia, na mshindi wa mashindano ya urembo kutoka nchini Afrika Kusini. 

Alitunukiwa taji la *Miss South Africa 2008*. Aliiwakilisha Afrika Kusini katika *Miss Universe 2009*, ambako aliingia kumi bora, na pia katika Miss World 2009, ambako alipata nafasi ya mshindi wa pili wa pili (second runner-up).

## Wasifu 
Keshwar alisoma katika shule ya Mowat Park Girls High na alipata shahada ya saikolojia kutoka Chuo Kikuu cha KwaZulu-Natal. Mwaka 2007, aliingia fainali katika msimu wa tatu wa shindano la uhalisia la uanamitindo Revlon Supermodel, kabla ya kushinda taji la Miss South Africa tarehe 15 Desemba 2008.

Keshwar aliwakilisha nchi yake katika shindano la Miss Universe 2009 lililofanyika Nassau, Bahamas, ambapo aliingia fainali na kushika nafasi ya saba kwa jumla.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1983
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamitindo wa Afrika Kusini
Roxy Ingram

**Roxy Ingram** (alizaliwa 11 Mei, 1982) ni mwanamitindo kutoka nchini Afrika Kusini. Ameonekana katika matoleo ya mavazi ya kuogelea ya jarida la *Sports Illustrated* la Afrika Kusini miaka ya 2003, 2004 na 2005. 

Pia aliorodheshwa katika nafasi ya 16 kwenye orodha maarufu ya wanawake 100 wenye mvuto mkubwa zaidi ya jarida la FHM nchini Afrika Kusini. Mwaka 2004, alikuwa katika uhusiano wa kimapenzi na mwimbaji wa R&B kutoka Uingereza, Craig David.

## Wasifu 
Alianza masomo yake katika Shule ya Aston Manor, Kempton Park, kabla ya kuhamia Cape Town, ambako alisoma katika Table View Primary na Table View High School. Alimaliza elimu ya sekondari (matric) katika Progress College, Rondebosch.

Ingram ni mtoto wa mwisho kati ya ndugu watatu. Dada yake mkubwa Samantha na kaka yake Richard wote wanaishi Cape Town.

Ameonekana kwenye kurasa za mbele za majarida mbalimbali, yakiwemo Shape, Health & Fitness, SL, SA Sports Illustrated, na FHM Collections..

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1982
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamitindo wa Afrika Kusini
Lalla Hirayama

**Lalla Hirayama** (alizaliwa 10 Februari, 1988) ni mwigizaji, mtangazaji wa televisheni, mcheza densi na mwanamitindo kutoka nchini Afrika Kusini. 

Anajulikana zaidi kwa kazi yake ya sasa kama mmoja wa watangazaji watano wa kipindi cha moja kwa moja cha habari za watu mashuhuri, V Entertainment, kinachorushwa kwenye DStv kupitia kituo cha Vuzu, ambapo ndiye mtangazaji aliyedumu kwa muda mrefu zaidi.

Pia amewahi kuwa jaji katika shindano la South Africa’s Got Talent, na ni mtangazaji wa kipindi chake binafsi kiitwacho Lalla Land kinachorushwa kwenye kituo cha M-Net Movies.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1988
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamitindo wa Afrika Kusini
Oby Kechere

**Oby Kechere** (anajulikana zaidi kama Ms Koi Koi) ni mwigizaji na muongoza filamu wa Nigeria. Anatokea Mbaise, Jimbo la Imo, Nigeria.

Alijiunga na tasnia ya filamu ya Nigeria, inayojulikana kama Nollywood, mwaka 2001, na kucheza katika filamu maarufu ya August-Meeting.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:waigizaji filamu wa Nigeria
Jamii:Waongozaji filamu wa Nigeria
Isaura Nyusi

**Isaura Gonçalo Ferrão Nyusi** (alizaliwa 2 Oktoba 1962) ni afisa wa serikali na mwalimu kutoka Msumbiji. Alihudumu kama Mwanamke wa Kwanza wa nchi kuanzia 15 Januari 2015 hadi 15 Januari 2025, akiwa mke wa Rais Filipe Nyusi.

Mnamo 11 Februari 2016, Nyusi aliteuliwa kuwa Rais wa Shirika la Wanawake wa Mozambique (OMM), tawi la kisiasa la wanawake la chama cha FRELIMO.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1962
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wanawake wa Msumbiji
Barbara Kahatjipara

**Kahatjipara Barbara** (alizaliwa 1975) ni mwanamitindo, mwalimu wa uchumi, na mshindi wa mashindano ya urembo kutoka Namibia.

Alishinda Miss Namibia 1993 na pia tuzo ya Miss Universe Congeniality 1994 katika mashindano ya Miss Universe 1994.

Barbara Kahatjipara pia alikamilisha shahada ya BA katika Siasa za Kimataifa katika Chuo Kikuu cha Cape Town, Afrika Kusini, na MBA katika Masoko ya Kimataifa (International Marketing) katika Fachhochschule Reutlingen, Ujerumani. Mwaka 2008, alifanya kazi kama msaidizi wa utafiti katika Taasisi ya Uchumi ya Polytechnic of Namibia, jijini Windhoek.[1] Mwaka 2020, alifanya kazi kama mwigizaji.

Katika mji wa Karibib, Namibia, barabara imetajwa kwa heshima yake.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1975
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wanamitindo wa Namibia
Ilene Hamann

**Ilene Hamann** (alizaliwa 9 Juni, 1984) ni mwigizaji na mwanamitindo wa nchini  Afrika Kusini.

## Maisha ya awali 
Ilene Hamann alizaliwa Jeffreys Bay, ambapo aliishi hadi kuhamia mjini Cape Town, Afrika Kusini. Mama yake ana asili ya Kireno na baba yake ana asili ya Kiholanzi. Hamann alianza kazi yake kupitia upigaji picha, ambao ulimpatia fursa kadhaa za uanamitindo ambazo alifuata.

Hamann alisoma katika Nico Malan High School na kumaliza matric akiwa na kiwango cha B. Baada ya kumaliza shule ya sekondari, alijiunga na Stellenbosch Academy of Design and Photography, ambapo alikamilisha mwaka wake wa kwanza wa masomo ya upigaji picha, lakini alilazimika kuacha masomo kutokana na wingi wa kazi za uanamitindo alizopokea. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1984
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamitindo wa Afrika Kusini
Georgina Grenville

**Georgina Grenville** (alizaliwa 1 Oktoba, 1975 mjini Durban, Natal, Afrika Kusini) ni mwanamitindo wa nchini Afrika Kusini.

## Kazi 
Mnamo miaka alipokuwa na umri wa miaka 14, Grenville alishinda duru ya awali ya shindano la Elite 'Look of the Year' la Afrika Kusini mwaka 1990. Baada ya muda mfupi wa kufanya uanamitindo Milan, alihamia New York na kuingia mkataba na kampuni ya *Next agency*. 

Alikuwa miongoni mwa wanamitindo wa kwanza wa Gucci chini ya Tom Ford, akiwemo kuonekana kwenye kampeni ya mkusanyiko maarufu wa autumn/winter 1996/97. Pia alifanya kampeni kwa Versace, Christian Dior, Valentino, na Armani Exchange.

Grenville pia alionekana kwenye kurasa za mbele za majarida kama Vogue, Harper's Bazaar, Elle, L'Officiel, Cosmopolitan, na Allure. Baada ya kufunga onyesho la mitindo la Gucci autumn/winter 2004, ambalo lilikuwa onyesho la mwisho la Tom Ford kwa chapa hiyo, Vogue ilimtaja kuwa “mwanamitindo wa juu kabisa wa Gucci wa miaka ya tisini.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1975
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamitindo wa Afrika Kusini
Tanya van Graan

**Tanya van Graan** (alizaliwa 13 Desemba 1983) ni mwigizaji, mwimbaji na mwanamitindo wa Afrika Kusini. Anajulikana kwa kuigiza katika filamu kama Zulu na Starship Troopers 3: Marauder, na pia kwa kutangazwa kuwa Mwanamke Mzuri Zaidi wa FHM katika hafla ya FHM 100 Sexiest Women in the World 2007 iliyofanyika Johannesburg.

## Kazi 
Mbali na kuonekana katika uzalishaji wa Afrika Kusini, Tanya van Graan alionekana katika filamu ya sayansi ya kubuni (science fiction) Starship Troopers 3: Marauder, iliyotayarishwa na Edward Neumeier, akicheza kama Sergeant A. Sunday, akiwa pamoja na Jolene Blalock na Casper Van Dien.

Mwaka 2010, alicheza katika filamu ya ucheshi wa kutisha (horror comedy) Lost Boys: The Thirst kama Lily, akiwa pamoja na Tanit Phoenix na Corey Feldman. Mwaka huo huo, alicheza kama Holly katika filamu ya vituko (action movie) Death Race 2 na kufanya kazi tena na Tanit Phoenix, pamoja na filamu ya pili ya mfululizo, Death Race 3: Inferno, iliyotolewa mwaka 2013. Katika filamu hiyo, van Graan alicheza kama Amber, akiwa pamoja na Luke Goss, Danny Trejo, na Ving Rhames. Filamu zote tatu za mfululizo wa Death Race zilitolewa moja kwa moja kwenye DVD (Direct-to-DVD).

Mwaka 2013, van Graan alicheza kama Tara katika filamu ya kusisimua (thriller) Zulu, iliyoongozwa na Jérôme Salle, akiwa pamoja na Orlando Bloom na Forest Whitaker.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1983
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waigizaji filamu wa Afrika Kusini
Faith Nketsi

**Mapholoso Faith Nketsi** (alizaliwa 30 Desemba 1994) ni mhamasishaji wa kwenye mitandao ya kijamii, mwanamitindo, na mhusika wa vyombo vya habari kutoka Afrika Kusini. 

Anajulikana zaidi kwa kuwa mwanachama wa kikundi cha ngoma alipokuwa mdogo. Baada ya kujiondoa kwenye kikundi hicho, alijipatia umaarufu zaidi kama nyota wa runinga za uhalisia na akaanzisha kipindi chake cha reality TV kinachoitwa *Have Faith*, ambacho huonyeshwa kupitia MTV na Netflix. Aidha, ameshirikiana na chapa mbalimbali za kibiashara na amejenga idadi kubwa ya wafuasi kwenye mitandao ya kijamii.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1994
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamitindo wa Afrika Kusini
Katlego Ncala

**Katlego Ncala** (alizaliwa Parktown, Afrika Kusini, 2000) ni mjasiriamali na mwanamitindo kutoka nchini Afrika Kusini. Katlego Ncala ndiye raia wa kwanza wa Afrika Kusini kushinda taji la tuzo ya *Miss Teen World*. Aidha, ni Mkurugenzi wa Miss International nchini Afrika Kusini na Miss Teenager South Africa.

## Historia ya Kazi
Katlego Ncala alipata elimu yake ya awali katika shule ya Crawford Sandton, kisha mwaka 2016 akaendelea na masomo ya A Levels katika British International College.

Mwaka 2013, Katlego alianzisha shindano la urembo la kila mwaka lijulikanalo kama Dream Girls. Baadaye alianza kushiriki katika mashindano mbalimbali ya uanamitindo na urembo, ambapo alifanikiwa kushinda tuzo kadhaa zikiwemo American Amateur Model and Talent Competition (AAMTC) - Model of the Year, Miss Teen Africa 2014, WLBF Miss Teen World 2015 (Uturuki), na Miss Teenager Earth 2018 (Mexico).
Katlego alianza rasmi kazi yake ya televisheni mwaka 2016 alipokuwa mtangazaji wa kipindi maarufu cha vijana cha YoTV kinachorushwa na SABC 1. Pia aliendesha kipindi cha Blue Couch ndani ya YoTV, na ni katika kipindi hicho ndipo alipopewa jina la utani “South Africa Queen of Talk”. Aidha, aliendesha Gauteng Sports Awards 2016 na akawa mtangazaji wa kipindi cha Spotlight on One Gospel mwaka 2017.

Mwaka 2018, Katlego alitangazwa kuwa mmoja wa nyuso rasmi za Fanta South Africa katika kampeni ya matangazo iliyoitwa Fanta Squad. Mwaka uliofuata, 2019, aliendesha shindano la Miss Teenager Universe Pageant lililofanyika nchini Guatemala.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 2000
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamitindo wa Afrika Kusini
Roxane Hayward

**Roxane Hayward** (alizaliwa 7 Mei 1991) ni mwigizaji wa Afrika Kusini. Ameonekana katika vipindi vingi vya televisheni vya Afrika Kusini, Uingereza na Marekani, vikiwemo Leonardo ya CBBC, Beaver Falls ya E4, Blood Drive, pamoja na filamu za sinema kama Death Race 3: Inferno. Katika ukumbi wa michezo wa kuigiza, Hayward amecheza majukumu ya kuongoza katika baadhi ya kumbi mashuhuri zaidi nchini Afrika Kusini, ikiwemo tamthilia ya Shakespeare In Love katika Ukumbi wa Michezo wa Fugard unaomilikiwa na Eric Abraham.

Mwaka 2015, Hayward aliigiza nafasi ya Susanna White katika filamu ya sehemu mbili ya Nat Geo iliyoandikwa (scripted movie event) iitwayo Saints and Strangers, iliyotayarishwa na Sony Pictures Television na kuonyeshwa kwa mara ya kwanza Novemba 2015. Mnamo Juni 2015, alikamilisha kurekodi filamu ya kusisimua ya kiharakati (action/thriller) Accident, ambamo alicheza nafasi kuu ya Caroline. Filamu hiyo ilionyeshwa kwa mara ya kwanza Desemba 2017.

Hayward pia ni mtetezi wa haki za binadamu na masuala ya kujilinda, akiwa ameandaa semina mbalimbali kote Afrika Kusini zinazolenga kuwawezesha watu binafsi kupitia stadi za kujilinda. Mwaka 2017, alifanya debut yake ya uongozaji (director) kupitia tangazo la huduma kwa umma (Public Service Announcement) lenye kichwa Open Your Eyes – Heard PSA, lililolenga kuongeza uelewa kuhusu usafirishaji haramu wa binadamu na utumwa wa kisasa.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1991
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waigizaji filamu wa Afrika Kusini
Melissa Nayimuli

**Melissa Nayimuli** (alizaliwa Butterworth, 2 Januari 1996) ni mshindi wa mashindano ya urembo, mtayarishaji wa maudhui, msanii wa sauti, na msimulizi wa hadithi kutoka Afrika Kusini. Mnamo Oktoba 2025, alitawazwa rasmi kuwa *Miss Universe South Africa 2025* na aliwakilisha Afrika Kusini katika shindano la *Miss Universe 2025* lililofanyika nchini Uthai.

## Maisha na kazi 
Nayimuli alizaliwa katika Mkoa wa Eastern Cape, ndani ya familia yenye tamaduni mchanganyiko, ambapo mama yake ni Mxhosa na baba yake ni raia wa Uganda. Ameeleza hadharani kuwa amewahi kukumbana na vitendo vya chuki dhidi ya wageni (xenophobia) nchini Afrika Kusini, na amebainisha kuwa eneo lake kuu la utetezi ni kukuza umoja na ujumuishi barani Afrika.

Baada ya kupata mafunzo katika uzalishaji wa vipindi vya televisheni na filamu, Nayimuli amefanya kazi katika sekta ya ubunifu nchini Afrika Kusini kama mtayarishaji, mwanamitindo na msanii wa sauti. Katika mashindano ya urembo, Nayimuli alishiriki Miss South Africa 2020 na kufanikiwa kuingia tano bora. Pia alikuwa mshiriki wa tano bora katika shindano la Miss South Africa 2023. Tarehe 22 Oktoba 2025, alitangazwa kuwa mshindi wa taji la kitaifa la Miss Universe South Africa 2025 kupitia shirika la African Beauty International na aliwakilisha Afrika Kusini katika shindano la kimataifa la Miss Universe 2025 lililofanyika nchini Thailand.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1996
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamitindo wa Afrika Kusini
Jamii:WikiGap JWK 2026
Shashi Naidoo

**Shashi Naidoo** (alizaliwa Port Elizabeth, 4 Novemba, 1980) ni mwigizaji, mtangazaji wa televisheni, mwanamitindo, MC, mjasiriamali, na mwanablogu wa mitindo kutoka nchini Afrika Kusini. Anajulikana zaidi kwa kuandaa kwa pamoja kipindi cha jarida cha E.TV kinachoitwa 20 Something. Katika kipindi hicho hicho, pia alikuwa mtangazaji mwenza wa shindano la kitaifa la MTV VJ Search.

## Maisha ya awali 
Naidoo alizaliwa na kukulia mjini Port Elizabeth na alihitimu masomo yake ya sekondari katika Alexander Road High School mwaka 1997. Baadaye alihamia Johannesburg kusomea tiba ya chiropractic, masomo aliyoyakamilisha mwaka 2007 katika Chuo Kikuu cha Johannesburg.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1980
Jamii:Waigizaji filamu wa Afrika Kusini
Jamii:Wanamitindo wa Afrika Kusini