open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jumba la Uhuru

**Jumba la Uhuru** (pia **Ukumbi wa Uhuru**; kutoka Kiing.: ***Independence Hall***) ni jengo la kihistoria lililopo mjini Philadelphia, Pennsylvania, ambalo lina umuhimu mkubwa katika historia ya Marekani. Awali, jengo hili lilijulikana kama Pennsylvania State House na lilijengwa kati ya miaka 1732 na 1753 kwa ajili ya mikutano ya bunge la kikoloni la Pennsylvania. Hata hivyo, umuhimu wake wa kihistoria unatokana na matukio makubwa mawili yaliyotokea humo: kupitishwa kwa Azimio la Uhuru mwaka 1776 na kuandikwa na kupitishwa kwa Katiba ya Marekani mwaka 1787-1788.

## Urithi na Uhifadhi
Independence Hall ni sehemu ya Hifadhi ya Taifa ya Uhuru (Independence National Historical Park), ambayo inajumuisha pia Kengele ya Uhuru (Liberty Bell) na majengo mengine ya kihistoria katika eneo hilo. Mnamo mwaka 1979, Independence Hall iliorodheshwa kama sehemu ya Urithi wa Dunia na UNESCO kutokana na umuhimu wake katika historia ya binadamu.

## Utalii na Elimu
Leo, Independence Hall ni kivutio kikubwa cha watalii na mahali pa kujifunza historia ya Marekani. Wageni kutoka sehemu mbalimbali duniani hufika hapa kujionea mahali ambapo misingi ya taifa la Marekani iliwekwa. Maonyesho na ziara zinazoongozwa na waongozaji hutoa fursa ya kuelewa zaidi matukio muhimu yaliyotokea hapa na umuhimu wake kwa historia ya Marekani na ulimwengu.

Kwa ujumla, Independence Hall ni alama ya uhuru, demokrasia, na utawala wa sheria, na inabaki kuwa ishara muhimu ya historia na urithi wa Marekani.
## Marejeo
## Viungo vya nje
* Independence National Historical Park. National Park Service official website
* Archeology at the site. National Park Service official website
* *Independence Hall: International Symbol of Freedom,* a National Park Service Teaching with Historic Places (TwHP) lesson plan. National Park Service official website
* Independence Hall. ushistory.org. Independence Hall Association website
* 
* Independence Hall. World Heritage Sites  official webpage. World Heritage Committee
* Independence Hall (at "Satellite View of Independence National Historical Park") . World Heritage Sites official webpage. World Heritage Committee
* Video of the Signing Room at Independence Hall, Philadelphia, Pennsylvania
* Interactive Flash Version of John Trumbull's *Declaration of Independence*

Jamii:Historia ya Marekani
Shule ya Al Muntazir

[thumb|[Shule za Al Muntazir Dar es Salaam]]
**Shule ya Al Muntazir**, iliyopewa jina la Imamu wa Kumi na Mbili wa Shia, ni mkusanyiko wa shule za binafsi, zinazotoa elimu kutoka chekechea hadi sekondari, huko Dar es Salaam, Tanzania. Ilianzishwa na inaendeshwa na Shia Ithna'sheri Jamaat, Bodi Kuu ya Elimu (CBE). Shule ya Al Muntazir imeenea katika makundi mbalimbali kwenye maeneo 3 tofauti:

# Shule ya Sekondari ya Al Muntazir iko kwenye Barabara ya Umoja wa Mataifa, Dar es Salaam.
# Shule ya Msingi ya Wavulana ya Al Muntazir iko kwenye Barabara ya Sea View, Dar es Salaam.
# Shule ya Msingi ya Wasichana ya Al Muntazir iko kwenye Barabara ya Umoja wa Mataifa, Dar es Salaam.
# Chekechea ya Al Muntazir iko kwenye Barabara ya Kipalapala, Dar es Salaam.
# Shule ya Elimu Maalumu ya Al Muntazir, iko kwenye Mtaa wa Charambe, Dar es Salaam.

## Marejeo 
Jamii:Shia
Jamii:Shule
Jamii:Shule nchini Tanzania
Jamii:Uislamu
Jamii:AWC GWEI
Jamii:Elimu Afrika
Shule ya Kimataifa ya Zanzibar

**Shule ya Kimataifa ya Zanzibar** ni shule ya kimataifa ya binafsi iliyoko kwenye kisiwa cha Zanzibar, Tanzania. Kufikia mwaka 2018, shule hiyo ilikuwa inatoa elimu kwa wanafunzi kutoka nchi zaidi ya 29, wenye umri wa miaka 2 hadi 19, kuanzia chekechea hadi Mwaka wa 13. Lugha rasmi na lugha ya kufundishia shuleni hapo ni Kiingereza. Programu za masomo ni IPC, Sekondari ya Chini ya Kimataifa ya Cambridge, Cheti cha Kimataifa cha Elimu ya Sekondari (IGCSE) na ngazi ya sekondari ya kimataifa ya Cambridge. Ilianzishwa mwaka 1988, mwaka 2018 kulikuwa na takriban wanafunzi 200 waliosajiliwa shuleni hapo.

Shule hiyo iko Afrika Mashariki, Tanzania, Zanzibar, katika eneo la Mazizini ambalo ni dakika 5 kutoka uwanja wa ndege na dakika 10 kutoka Mji Mkongwe.

## Marejeo 
Jamii:Elimu Afrika
Jamii:Shule nchini Tanzania
Jamii:AWC GWEI
Shule ya Kireno ya Luanda

**Shule ya Kireno ya Luanda** (kireno: *Escola Portuguesa de Luanda - EPL)* ni shule ya kimataifa inayotumia lugha ya Kireno huko Luanda, Angola. Inatoa elimu kwa darasa la kwanza hadi la kumi na mbili.

## Marejeo 
Jamii:Shule
Jamii:Elimu Afrika
Jamii:AWC GWEI
Shule ya Kimataifa ya Luanda

**Shule ya Kimataifa ya Luanda** ni shule ya kimataifa huko Luanda, Angola. Ilianzishwa mwezi Oktoba 1996 na watu watano walio na nia ya kuanzisha shule ya kimataifa inayotumia Kiingereza nchini Angola, shule hii inasaidiwa na makampuni ya mafuta kwa faida ya familia za wafanyakazi wao. Shule ya Kimataifa ya Luanda ni Shule ya Dunia ya Cheti cha Kimataifa cha Baccalaureate (IB) na ina idhini ya kutoa programu zote tatu za Cheti cha Kimataifa cha Baccalaureate. Ni shule kubwa zaidi ya kimataifa huko Luanda, na imepata idhinisho kutoka Chama cha Shule za New England na Baraza la Shule za Kimataifa.

## Marejeo 
Jamii:Shule
Jamii:Elimu Afrika
Jamii:AWC GWEI
Shule ya Maru-a-Pula

**Shule ya Maru-a-Pula** ni shule ya sekondari ya kutwa na bweni, ya jinsia za aina zote ya kiume na ya kike na ni shule ya kujitegemea huko Gaborone, Botswana. Ilianzishwa mwaka 1972.

Shule hiyo inawajengea wanafunzi uwezo wa mitihani ya Cheti cha Kimataifa cha Elimu cha Cambridge(IGCSE), Kiwango cha Juu cha Msingi (AS) na Ngazi ya elimu ya juu ya sekondari. Inashika nafasi ya juu kati ya shule za sekondari nchini Botswana na inatoa maandalizi makini kwa mitihani ya Cambridge IGCSE, AS na Ngazi ya elimu ya juu ya sekondari. Wanafunzi wa Maru-a-Pula wamepokea tuzo za Juu Duniani "*Top in the World*" za Cambridge kwa mafanikio yao makubwa katika mitihani ya IGCSE na ya Ngazi ya elimu ya juu ya sekondari na wahitimu 64 kwa sasa wanafanya masomo yao katika vyuo vikuu vilivyoorodheshwa katika nafasi ya 100 bora duniani.

## Marejeo 
Jamii:Shule
Jamii:Elimu Afrika
Jamii:AWC GWEI
Chuo cha Mt Joseph, Kgale

thumb|Chuo cha Mt. Joseph
**Chuo cha Mt Joseph** ni shule ya Kikatoliki inayopatiwa msaada na serikali iliyoko Gaborone, Botswana.

Kilianzishwa mwaka 1928 na Kanisa Katoliki, Chuo cha Mt. Joseph kinalenga kutoa elimu kwa watoto wa Botswana. Kama shule ya misheni inayopatiwa msaada na serikali, ufadhili wake unatolewa na serikali ya Botswana, huku umiliki na usimamizi ukiwa chini ya Dayosisi ya Kanisa Katoliki ya Gaborone.

Chuo hiki hufuata mtaala wa kitaifa uliowekwa na Wizara ya Elimu na Ukuzaji wa Ujuzi ya Botswana. Baada ya kumaliza programu yao ya kitaaluma, wanafunzi hufanya mtihani wa mwisho wa Cheti cha Jumla cha Elimu ya Sekondari cha Botswana (BGCSE). 

Chuo cha Mt. Joseph, Kgale, kinatambuliwa kama shule ya upili ya serikali inayojulikana kwa kukuza tabia na nidhamu ya wanafunzi. Shule hiyo imepata sifa kwa ufaulu wa kuridhisha katika Mitihani ya Kitaifa.

## Marejeo 
Jamii:Shule
Jamii:Elimu
Jamii:Elimu Afrika
Jamii:AWC GWEI
Shule ya Kimataifa ya Westwood

**Shule ya Kimataifa ya Westwood** ni shule ya kimataifa ya Kiingereza ya huko Gaborone, Botswana. Ilianzishwa mwaka 1988 kwa ufadhili kutoka kwa serikali za Marekani na Uingereza na kwa ushirikiano na Wizara ya Elimu ya Botswana. Nyenzo za kufundishia za Marekani, Uingereza na Afrika Kusini hutumika.

## Marejeo 
Jamii:Shule
Jamii:Elimu Afrika
Jamii:AWC GWEI
Shule ya Sekondari ya Rainbow

**Shule ya Sekondari ya Rainbow** ni shule ya binafsi,  ya elimu, ya madhehebu mbalimbali iliyoko katika mji wa Gaborone, Botswana. Ilifunguliwa mwaka wa 1998. Shule hii inajumuisha shule ya msingi, 

## Marejeo 
Jamii:Shule
Jamii:Elimu
Jamii:Elimu Afrika
Jamii:AWC GWEI
Chuo cha Uhasibu cha Botswana

**Chuo cha Uhasibu cha Botswana,** kinachojulikana kama **BAC**, ni shule ya biashara iliyo na makao yake makuu jijini Gaborone, Botswana. Awali kilianzishwa na kufadhiliwa kupitia ushirikiano kati ya Wizara ya Fedha na Mpango wa Maendeleo na Debswana, chuo hiki kinalenga mahitaji ya elimu ya juu katika uhasibu na teknolojia ya habari nchini. Chuo cha Uhasibu cha Botswana kinajitambulisha kama kitovu cha ubora kusini mwa Afrika na zaidi. Kimejikita katika maeneo ya uhasibu, fedha, biashara, usimamizi, ukarimu, ushuru, burudani, na ICT. BAC ina matawi mawili; tawi kuu liko Gaborone na lingine lipo Francistown. Tawi la Gaborone liko katika eneo la Hifadhi ya Ofisi ya Fairgrounds kusini-mashariki mwa Gaborone.

Chuo hiki kina ushirikiano na Chuo Kikuu cha Derby, Chuo Kikuu cha Sunderland, na Chuo Kikuu cha Sheffield Hallam vya nchini Uingereza.

## Marejeo 
Jamii:Vyuo vikuu
Jamii:Vyuo vikuu vya Afrika
Jamii:Elimu
Jamii:Elimu Afrika
Jamii:AWC GWEI
Viet Minh

[thumb|Mnamo tarehe 26 Agosti, 1945, Kamanda wa Kikosi cha Ukombozi cha Vietnam [Vo Nguyen Giap akikagua gwaride kwa mara ya kwanza baada ya kuvuna mamlaka huko mjini Hanoi.]]
**Viet Minh** ilikuwa harakati ya kizalendo ya Vietnam iliyoanzishwa mwaka 1941 na kiongozi wa Kikomunisti Ho Chi Minh. Lengo lake kuu lilikuwa kuongoza mapambano ya watu wa Vietnam dhidi ya ukoloni wa Ufaransa na uvamizi wa Japani.

## Asili na muundo
Viet Minh (Viet Nam Doc Lap Dong Minh Hoi) ilianzishwa tarehe 19 Mei 1941, wakati wa mkutano wa harakati za kitaifa katika mapango ya Pac Bo, karibu na mpaka wa China na Vietnam. Ho Chi Minh alikuwa kiongozi mkuu wa harakati hii, pamoja na viongozi wengine muhimu kama Vo Nguyen Giap, ambaye alikuwa mkuu wa kijeshi wa harakati.

## Malengo na Itikadi
Lengo kuu la Viet Minh lilikuwa kuondoa ukoloni wa Ufaransa na kupata uhuru kamili wa Vietnam. Wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia, Viet Minh ilikuwa na shabaha ya kupambana na wavamizi wa Japani waliokuwa wamechukua nafasi ya Ufaransa kama wakoloni wa Vietnam. Ingawa Viet Minh ilikuwa na msingi wa kikomunisti, ilijaribu kujionyesha kama harakati ya kizalendo ili kuvutia wafuasi kutoka makundi mbalimbali ya jamii ya Vietnam.

## Wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia
Kipindi cha Vita vya Pili vya Dunia, Viet Minh ilifanya kampeni za kijeshi dhidi ya Japani, ikishirikiana mara kwa mara na majeshi ya Marekani kupitia ofisi ya OSS (Office of Strategic Services), ambayo baadaye ilikuja kuwa CIA. Viet Minh ilijaribu kuhamasisha na kuandaa wananchi wa Vietnam kwa mapambano ya ukombozi kupitia kamati za watu na vikundi vya upinzani vya ndani.

## Baada ya Vita vya Pili vya Dunia
Baada ya kushindwa kwa Japani mwezi Agosti 1945, Viet Minh ilichukua nafasi hiyo kutangaza uhuru wa Vietnam mnamo Septemba 2, 1945, huko mjini Hanoi. Ho Chi Minh alitangaza Jamhuri ya Kidemokrasia ya Vietnam. Hata hivyo, uhuru wa Vietnam ulikuwa wa muda mfupi kwani Ufaransa ilirudi kujaribu kurejesha utawala wake wa kikoloni, na hivyo kuanza Vita ya Kwanza ya Indochina.
## Tanbihi
Hapa kuna marejeo kumi ya vitabu vinavyohusiana na Viet Minh na historia ya Vietnam:

**Buttinger, Joseph. Vietnam: A Dragon Embattled. Praeger, 1967.*
**Marr, David G. Vietnam: State, War, and Revolution (1945–1946). University of California Press, 2013.*
**Chapuis, Oscar. The Last Emperors of Vietnam: From Tu Duc to Bao Dai. Greenwood Press, 2000.*
**Duiker, William J. Ho Chi Minh: A Life. Hyperion, 2000.*
**Dommen, Arthur J. The Indochinese Experience of the French and the Americans: Nationalism and Communism in Cambodia, Laos, and Vietnam. Indiana University Press, 2002.*
**Fall, Bernard B. Hell in a Very Small Place: The Siege of Dien Bien Phu. Da Capo Press, 1967.*
**Goscha, Christopher E. Vietnam: A New History. Basic Books, 2016.*
*''Logevall, Fredrik. Embers of War: The Fall of an Empire and the Making of America's Vietnam. Random House, 2012.*
**Karnow, Stanley. Vietnam: A History. Penguin Books, 1997.*
**McLeod, Mark W. The Vietnamese Response to French Intervention, 1862-1874. Praeger, 1991.''

Jamii:Historia ya Vietnam
Chuo Kikuu cha Teknolojia ya Ubunifu cha Limkokwing

**Chuo Kikuu cha Teknolojia ya Ubunifu cha Limkokwing** (kinachoitwa pia Limkokwing na LUCT) ni chuo kikuu binafsi kilichopo Afrika, Ulaya, na Asia. Kwa kampasi yake kuu nchini Malaysia, chuo hiki kina zaidi ya wanafunzi 30,000 kutoka nchi zaidi ya 150.

Chuo kinatoa programu mbalimbali katika ngazi za shahada ya kwanza na shahada ya uzamili katika nyanja mbalimbali za masomo, ikiwemo ubunifu, vyombo vya habari, mawasiliano, biashara, na teknolojia.

Mbali na programu za kitaaluma, chuo kinatoa shughuli mbalimbali za ziada, vilabu, na jumuiya kwa wanafunzi kushiriki, zikiwemo michezo, sanaa za maonyesho, shughuli za kitamaduni, na huduma za jamii.

## Marejeo 
Jamii:Elimu
Jamii:Elimu Afrika
Jamii:Vyuo vikuu
Jamii:Vyuo vikuu vya Afrika
Jamii:AWC GWEI
Chuo Kikuu cha Kilimo na Maliasili cha Botswana

**Chuo Kikuu cha Kilimo na Maliasili cha Botswana (BUAN)** kinachojulikana rasmi kama Chuo cha Kilimo cha Botswana (BCA) ni Chuo Kikuu cha kilimo kilichopo Gaborone, Botswana.

## Marejeo 
Jamii:Elimu Afrika
Jamii:Vyuo vikuu vya Afrika
Jamii:AWC GWEI
Chuo Kikuu cha Botho

**Chuo Kikuu cha Botho** ni mtoa elimu wa juu binafsi mkubwa zaidi nchini Botswana, kilianzishwa mwaka 1997. Chuo hiki kinatoa astashahada, stashahada na shahada ya awali katika uhasibu na sayansi ya kompyuta. Ni taasisi ya kwanza ya elimu ya juu binafsi nchini kupata uidhinisho kutoka Baraza la Elimu ya Juu (kwa kiingereza: *Tertiary Education Council - TEC*). Programu zake zote pia zinathibitishwa na Mamlaka ya Kudhibiti kiwango cha Elimu ya Botswana. Chuo hiki kimefundisha wahitimu 16,000 na kina wanafunzi 4,000, wakisaidiwa na wafanyakazi 150 wa kitaaluma.

Programu za Botho za Sayansi ya Kompyuta zimeshirikiana na taasisi za kimataifa kama vile NIIT, Chuo Kikuu Huria na Chuo Kikuu cha Teesside.

## Marejeo 
Jamii:Vyuo vikuu
Jamii:Vyuo vikuu vya Afrika
Jamii:AWC GWEI
Jamii:Elimu Afrika
Chuo cha Malvern Misri

**Chuo cha Malvern Misri** (MCE) ni shule ya kimataifa ya Uingereza huko Kairo iliyoko B2-B3 Barabara ya Gonga Kusini, Kairo, Misri. Inaendeshwa kwa ushirikiano kati ya Chuo cha Malvern chenye makao yake Uingereza na Kundi la Kimataifa la Azazy. Ilifunguliwa Septemba 2016 ikiwa na wanafunzi 350 na walimu 35 kutoka nje ya nchi. Chuo cha Malvern Misri kinatoa mtaala wa Uingereza, Mitihani wanayofanya ni Mitihani ya Kimataifa ya Cambridge, huku wanafundisha mtaala wa Edexcel kwa wanafunzi. Mnamo mwaka wa 2019 Chuo cha Malvern Misri kilikuwa Shule ya Dunia ya IB inayotoa Mpango wa Diploma (IBDP) na kutoa Cheti cha Kimataifa cha Elimu ya Sekondari (IGCSE) na sifa za awali za chuo kikuu zinazotambuliwa kimataifa ikiwa ni pamoja na elimu ya sekondari ngazi ya juu.

## Marejeo 
Jamii:Vyuo vikuu vya Afrika
Jamii:Elimu Afrika
Jamii:AWC GWEI
Chuo cha As-Salam

**Chuo cha As-Salam**, awali kilijulikana kama Chuo cha English Mission, kilikuwa shule ya kimishonari ya Kiinjili iliyoko jimbo la Heliopolis huko Kairo, Misri.

## Marejeo 
Jamii:Vyuo vikuu vya Afrika
Jamii:Elimu Afrika
Jamii:AWC GWEI
Shule ya Kimataifa ya Kiamerika nchini Misri

[thumb|Shule ya Kimataifa ya [Kiamerika nchini Misri]]
**Shule ya Kimataifa ya Kiamerika nchini Misri (AISE)** ni shule ya maandalizi ya vyuo vikuu inayojumuisha jinsia zote katika mji wa Greater Cairo. Kampasi yake ya awali iliyopo Mashariki iko New Cairo, Kairo, wakati kampasi yake mpya ya Magharibi iko jijini Sheikh Zayed, Mji wa 6 Oktoba.https://www.aiswest.com/

Ilifungua milango yake kwa wanafunzi mwaka 1990. Karibu wanafunzi 1500 kutoka nchi 41 hufuatilia masomo kwenye kampasi kuu. Mazingira ya shule ni ya Marekani. Idadi ya wanafunzi ni karibu asilimia 80% wanafunzi Wamisri, 10% wanafunzi Wamarekani, na asilimia nyingine 10% kutoka mataifa mengine.

## Marejeo 
Jamii:Shule
Jamii:Elimu Afrika
Jamii:AWC GWEI
Chuo cha Kimataifa cha Britania Kairo

**Chuo cha Kimataifa cha Britania Kairo** (BICC) ni shule ya awali, shule ya msingi na shule ya sekondari iliyoko Wilaya ya Tano huko New Cairo, Misri.

Kampasi ya chuo ina takribani wanafunzi 800 kutoka darasa la awali hadi mwaka wa 12. Imejengwa kwenye eneo la mita za mraba 7,000, shule ina miundombinu mizuri na ya kisasa ikiwa na madarasa 42, maabara 3, na madarasa 8 ya shughuli mbalimbali. Shule ina uwiano wa wanafunzi kwa mwalimu wa 11:1.

Chuo cha Kimataifa cha Britania Kairo kinawajengea wanafunzi maisha. BICC inatoa elimu ya Britania.

## Marejeo 
Jamii:Elimu
Jamii:Shule
Jamii:Vyuo vikuu vya Afrika
Jamii:AWC GWEI
Fredrick Bundala

**Fredrick Bundala** (alizaliwa ) ni mwandishi wa habari na mjasiriamali wa Tanzania. 

Ni Mwanzilishi mwenza wa kampuni ya Lerock Media Group inayo miliki luninga mtandao maarufu kwa jina la Simulizi na Sauti ambayo inapatikana katika Mitandao ya kijamii hasa YouTube. Pia ni mwanzilishi mwenza wa kampuni ya MindTap Tanzania Limited. 

## Maisha Yake 
Alizaliwa mkoani Shinyanga nchini Tanzania na kukulia katika kijiji cha Ngudu, wilaya ya Kwimba katika mkoa wa Mwanza na katika kukua kwake alikuwa akipenda sana kusikiliza redio huku watangazaji kama Phina Mango wakiwa ni watu walio tia mafuta katika ari yake ya kutaka kuwa mwanahabari nguli. 

## Elimu 
Alijiunga na Musoma High School mwaka 2000 na kusomea Mchepuo wa HGK (Historia, Geagrafia na Kiswahili). Mara baada ya Kumaliza kidato cha sita akajiunga na  Chuo Kikuu cha Mt. Augustino cha mkoani Mwanza huku akisoma masomo ya Uandishi wa habari katika kiwango cha shahada.

## Ajira 
Victoria FM Musoma

Radio Free Africa

Bongo 5

Dizzim Online

## Simulizi na Sauti 
Imekuwa ni moja kati ya vyombo vya habari pendwa nchini Tanzania vyenye kutoa habari zote za michezo, burudani na Habari muhimu. Kuanza kwake kulianza kwa kusua sua huku fredrick Bundala wakiwa bado wanajitafuta. Simulizi na sauti ilianza mwaka 2017 ikiwa na wafuatiliaji wachache walio penda kusikiliza simulizi na hadithi kutoka kwa mwandishi na mtangazaji Fredrick.  Ni moja kati ya Luninga mtandao na chombo cha habari chenye kuaminika na chenye kupendwa na wengi.

## Tuzo na Teuzi Mbalimbali 
# Best Media Personality of the Year -  East Africa Arts Entertainment Awards, 2023
# Best Digital Journalist Award Iliyo tolewa na The Tanzania Digital Awards - May, 2024

## Marejeo 
Jamii:wajasiriamali wa Tanzania
Shule ya Sekondari ya Lobatse

**Shule ya Sekondari ya Lobatse** ni taasisi ya serikali iliyoko Lobatse, Botswana. Ilianzishwa katika enzi za ukoloni kama shule ya binafsi kwa wazungu lakini imekuwa shule ya umma tangu mwaka 1966 baada ya uhuru. Inapokea zaidi ya wanafunzi 1000 kila mwaka kutoka shule mbalimbali katika Wilaya ya Kusini. Ina vifaa vya bweni vinavyotoa makazi kwa wanafunzi kutoka vijiji vya mbali. Ingawa inajulikana kwa kufanya vizuri kitaaluma na katika michezo, pia inajulikana kama shule yenye wanafunzi wasio na nidhamu. Ilikuwa shule pekee nchini Botswana yenye walinzi zaidi ya 10 na wanafunzi walikuwa wakisimamiwa na polisi wakati wa chakula cha mchana ili kuhakikisha hakuna matatizo katika ukumbi wa kulia chakula. Shule hiyo ina mfuko uitwao mfuko wa shule ya sekondari ya Lobatse ambao unaisaidia kwa kutoa msaada wa kifedha kwa njia ya udhamini na ruzuku katika maeneo mbalimbali yakiwemo ya kitaaluma na yasiyo ya kitaaluma.

## Marejeo 
Jamii:Shule
Jamii:Elimu
Jamii:Elimu Afrika
Jamii:AWC GWEI
Dien Bien Phu

thumb|Mnara wa makumbusho ya kivita wa Wafaransa katika mji wa **Dien Bien Phu.**
thumb|Makumbusho ya Dien Bien Phu.
thumb|Sanamu kwa ajili ya familia za wanajeshi waliokufa wakati wa vita. Hili ni eneo la makaburi.
**Dien Bien Phu** ni mji uliopo kaskazini-magharibi mwa Vietnam, maarufu sana kwa tukio la kihistoria la vita ya Dien Bien Phu ambayo ilimalizika tarehe 7 Mei 1954. 

Mji huu upo katika bonde la Dien Bien, karibu na milima ya magharibi ya Vietnam. Bonde hilo lina ukubwa wa takriban kilomita za mraba 20 na limezungukwa na milima mikubwa, ambalo linatoa mazingira yenye mandhari ya kuvutia na hali ya hewa yenye baridi kidogo kutokana na ukaribu wake na milima.

Mji wa Dien Bien Phu una kumbukumbu nyingi za vita hivyo. Kuna makumbusho, makaburi ya mashujaa, na maeneo mengi ya kihistoria ambayo yanahusiana na vita hivyo. Miongoni mwa maeneo maarufu ni Makumbusho ya Dien Bien Phu, ambapo wageni wanaweza kuona vielelezo vya vita, ramani, na picha zinazoonyesha matukio muhimu ya vita hivyo. 

Hivi sasa, Dien Bien Phu ni kitovu cha utalii kwa wale wanaopenda historia na utamaduni. Pia, mji huu ni nyumbani kwa makabila mbalimbali ya kitamaduni kama vile Thai, Hmong, na Dao, ambayo yana utamaduni na desturi zao za kipekee zinazovutia watalii wengi. 

Licha ya historia yake ya vita, mji wa Dien Bien Phu umeendelea na sasa ni mji unaokua kwa kasi, ukiwa na miundombinu ya kisasa kama vile barabara, shule, na hospitali. Maendeleo haya yameongeza ubora wa maisha ya wakazi wake na kuvutia wawekezaji pamoja na watalii kutoka sehemu mbalimbali za dunia.

## Tanbihi
**Street, J. A. (1991). Dien Bien Phu: The Epic Battle America Forgot.*
**Fall, B. B. (1967). Hell in a Very Small Place: The Siege of Dien Bien Phu.*
**Windrow, M. (2004). The Last Valley: Dien Bien Phu and the French Defeat in Vietnam.*
**Davidson, P. H. (1988). Vietnam at War: The History 1946-1975.*
**Goscha, C. (2016). Vietnam: A New History.*
**Website of the Dien Bien Phu Victory Museum: Dien Bien Phu Victory Museum*
**Historical accounts and articles from the Vietnam Ministry of Culture, Sports, and Tourism: Vietnam Ministry of Culture, Sports, and Tourism*
**Vietnam War: A Comprehensive Guide to the Conflict in Southeast Asia, edited by Stanley Karnow.*
**Geneva Accords documents.*
*''Visit Vietnam's official tourism website: Vietnam Tourism''

Jamii:Miji ya Vietnam
Jamii:Historia ya Vietnam
Chuo cha Sayansi cha Kiafrika

**Chuo cha Sayansi cha Afrika** (ASA) ni shule ya wasichana pekee ya kiwango cha juu kwa ajili ya masomo ya Hisabati na Sayansi iliyoanzishwa mnamo Agosti 2016 huko Tema, Ghana, na shirika la hisani lililosajiliwa nchini Uingereza, Marekani, na Ghana. Chuo hiki kinajumuisha wasichana kutoka mataifa mbalimbali barani Afrika.

## Marejeo 
Jamii:AWC GWEI
Jamii:Vyuo vikuu vya Ghana
Muundo wa Richat

thumb|Topografia ramani ya Guelb el Richat. Mwinuko katika mita. Muda wa kontua wa mita 10 na mstari mkubwa wa kontua kila mita 50
**Muundo wa Richat**,  ni kipengele maarufu cha kijiolojia chenye umbo la duara katika Uwanda wa Adrar wa Sahara. Ipo karibu na Ouadane katika Mkoa wa Adrar wa Mauritania. Katika lahaja ya eneo hilo, rīšāt inamaanisha manyoya na pia inajulikana kwa Kiarabu kama tagense, ikirejelea ufunguzi wa duara wa mfuko wa ngozi unaotumika kuchota maji kutoka visima vya eneo hilo..

Ni duwara la kijiolojia iliyosagwa, yenye kipenyo cha kilomita 40 (maili 25), ikionyesha miamba ya mashapo katika tabaka ambazo zinaonekana kama miduara inayozungukana. Ndani yake kuna miamba ya volkeno kama rhyolites na gabbros ambayo imepitia mabadiliko ya hidrojeni, na katikati kuna megabreccia. Muundo huu pia ni eneo lenye mikusanyiko bora ya mabaki ya akiolojia ya Acheulean. Uliteuliwa kama mojawapo ya maeneo 100 ya urithi wa kijiolojia yaliyochaguliwa na Umoja wa Kimataifa wa Sayansi za Kijiolojia (IUGS) kuwa na thamani ya juu zaidi ya kisayansi.
thumb|Sehemu ya msalaba ya muundo. Magenta ni uvamizi wa volkeno, wakati zambarau, kijani na kijivu huwakilisha tabaka za sedimentary.

## Marejeo 
Jamii:Jiografia
Jamii:AWC GWEI
Jamii:Sahara
CHAVITA

**CHAVITA** ni kifupi cha **Chama cha Viziwi Tanzania**.

Makao makuu ni Dar es Salaam na ina matawi katika mikoa 17.

## Historia
CHAVITA ilianzishwa mnamo mwaka 1984 ikiwa na lengo la kuboresha maisha ya viziwi. 

## Marejeo
Jamii:kifupi
Jamii:Wiki4Inclusion Campaign in Tanzania
Misitu ya Nchi Tatu ya Sangha

[thumb|[Ramani yake.]]
**Misitu ya Nchi Tatu ya Sangha** ni msitu uliogawanywa kati ya nchi za Jamhuri ya Afrika ya Kati, Kamerun, na Jamhuri ya Kongo. Uliongezwa kwenye Orodha ya Urithi wa Dunia ya UNESCO mnamo mwaka 2012 kutokana na bioanuwai yake ya pekee na jamii za kibiolojia za pekee. 

Eneo hili linajumuisha mbuga tatu za kitaifa zinazopakana ndani ya misitu ya kitropiki yenye unyevunyevu ya Afrika ya Kati: Mbuga ya Kitaifa ya Nouabalé-Ndoki nchini Jamhuri ya Kongo, Mbuga ya Kitaifa ya Lobéké nchini Kamerun, na Mbuga ya Kitaifa ya Dzanga-Ndoki nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati. 

Ukubwa wa eneo hili na kiwango kidogo cha ukataji miti ndani yake vimewezesha idadi ya wanyama walio hatarini kama vile tembo wa msitu wa Afrika, sokwe, sitatunga, na sokwe mtu kustawi. Zaidi ya hayo, idadi ya mimea iliyo katika hatari kubwa ya kutoweka kama vile Mukulungu inalindwa ndani ya mipaka ya eneo hili.

## Marejeo 
Jamii:AWC GWEI
Jamii:Urithi wa Dunia
Jamii:jiografia ya Kamerun
Jamii:jiografia ya Jamhuri ya Kongo
Jamii:jiografia ya Jamhuri ya Afrika ya Kati
Wasnulfi

**Wasnulfi** (pia **Wasnulf, Wasnan, Wasnon, Wasnulphus, Wasnul, Vasnolfo**; Uskoti au Ireland - Condé-sur-l'Escaut, leo nchini Ufaransa, 677) alikuwa padri mmisionari katika Hainault, kwenye Ubelgiji wa leo.

Kama Wakristo Waselti wengine wengi, kutoka visiwa vya Britania alihamia Ulaya bara ili kuinjilisha na kueneza umonaki.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 1 Oktoba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* 
* 
*

Jamii:waliofariki 677
Jamii:wamonaki
Jamii:Wamisionari
Jamii:Mapadri
Jamii:Watakatifu wa Uskoti
Jamii:Watakatifu wa Ireland
Jamii:watakatifu wa Ubelgiji
Saturi

thumb|200px|Mt. Saturi alivyochorwa.
**Saturi** (kwa Kihispania: **Saturio**; Soria, Hispania, 493 hivi - Soria, 568) alikuwa mkaapweke.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. Heshima hiyo ilithibitishwa rasmi na Papa Benedikto XIV tarehe 31 Agosti 1753.

Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 2 Oktoba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 493
Jamii:Waliofariki 568
Jamii:Wakaapweke
Jamii:Watakatifu wa Hispania
Jerini wa Autun

**Jerini wa Autun** (pia: **Warinus, Warin, Varinus, Guerin, Gerinus, Ger**; Autun, 620 hivi - Arras, 677) alikuwa kabaila wa Poitiers na Paris, mtoto wa mtakatifu Sigrada na mdogo wa Leodegari, askofu wa Autun, leo nchini Ufaransa .

Kwa kuwa alimpinga Ebroini, mkuu wa ikulu ya mfalme Theodoriki III, aliyetaka kupindua utawala wa ukoo wa Wamerovinji, aliuawa kwa kupigwa mawe .

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini. Mwanae pia, askofu Lidwini wa Trier, anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 2 Oktoba pamoja na kaka yake aliyeuawa na Ebroini miaka miwili baadaye . 

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Vyanzo
**Liber Historiae Francorum*, edited by B. Krusch, in *MGH SS rer. Merov.* vol. ii.
*J. Friedrich, *Zur Geschichte des Hausmeiers Ebroin,* in the *Proceedings of the Academy of Munich* (1887, pp.&nbsp;42–61)

## Viungo vya nje
* 
*
Bob Hiltermann

**Bob Hiltermann** ni Mjerumani ambaye alizaliwa kiziwi. 

Alitokea katika filamu ya *Children of a Lesser God* na akivaa uhusika wa Walter Novak kwenye tamthiliya ya televisheni *All My Children*. Hiltermann ni miongoni mwa wahusika wa dokumentari yenye kichwa kisemacho ''See What I'm Saying: The Deaf Entertainers Documentary.''

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanaume wa Ujerumani
Jamii:Waigizaji filamu wa Ujerumani
Jamii:Wiki4Inclusion Campaign in Tanzania
Beregisi

ya Mt. Beregisi.]]
**Beregisi** (kwa Kifaransa: **Bérégise** au **Bergis**; Emptinne, leo nchini Ubelgiji, 670 hivi - Saint-Hubert, Ubelgiji, 725 hivi) alikuwa padri ambaye alianzisha monasteri ya kikanoni huko Andage  ambalo aliliongoza kwa makini hadi kifo chake.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 2 Oktoba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Ursichini wa Koira

**Ursichini wa Koira, O.S.B.** (alifariki Disentis, Uswisi, 2 Oktoba 760) alikuwa askofu wa mji huo, katika Uswisi wa leo, miaka 754 - 758. 

Kabla na baada yake aliishi kama mmonaki Mbenedikto katika monasteri ya Disentis aliyoijenga upya na kuiongoza .

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 2 Oktoba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:wamonaki
Jamii:Wabenedikto
Laura Bridgman

**Laura Dewey Lynn Bridgman** (21 Desemba 1829 – 24 Mei 1889) alikuwa mtoto wa kwanza kiziwi na kipofu wa Marekani kupata elimu muhimu katika lugha ya Kiingereza, miaka ishirini kabla ya Helen Keller aliye maarufu zaidi; rafiki wa Laura Anne Sullivan alikuwa msaidizi wa Helen Keller. 

Bridgman aliachwa kipofu akiwa na umri wa miaka miwili baada ya kuambukizwa homa nyekundu. Alielimishwa katika Taasisi ya Wasioona ya Perkins ambapo, chini ya uelekezi wa Samuel Gridley Howe, alijifunza kusoma na kuwasiliana kwa kutumia Braille na alfabeti ya mwongozo iliyotayarishwa na Charles-Michel de l'Épée.

Kwa miaka kadhaa, Bridgman alipata hadhi ya mtu Mashuhuri Charles Dickens alipokutana naye wakati wa ziara yake ya mwaka 1842 huko nchini Marekani na kuandika kuhusu mafanikio yake katika kitabu chake cha *American Notes*. Umaarufu wake ulikuwa wa muda mfupi hata hivyo, na alitumia muda uliosalia wa maisha yake katika hali ya kutofahamika, sehemu kubwa yake katika Taasisi ya Perkins, ambako alipitisha muda wake wa kushona na kusoma vitabu vya Braille.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1829
Jamii:Waliofariki 1889
Jamii:Wanawake wa Marekani
Msikiti Mkuu wa Djenné

**Msikiti Mkuu wa Djenné** ni jengo kubwa la matofali au adobe katika mtindo wa usanifu wa Sudano-Sahelian. Msikiti huu uko katika mji wa Djenné, Mali, kwenye uwanda wa mafuriko wa Mto Bani. 

Msikiti wa kwanza kwenye eneo hilo ulijengwa karibu na karne ya 13, lakini muundo wa sasa ulijengwa mwaka 1907. 

Mbali na kuwa kitovu cha jamii ya Djenné, ni moja ya alama maarufu zaidi barani Afrika. Pamoja na "Miji ya Kale ya Djenné", uliteuliwa na UNESCO kuwa kituo cha Urithi wa Dunia mwaka 1988.

Jamii:msikiti
Jamii:majengo ya Mali
Jamii:urithi wa Dunia
Jamii:AWC GWEI
Sipriani wa Toulon

[thumb|[Sanamu yake.]]
**Sipriani wa Toulon** (kwa Kilatini: *Cyprianus Tolonensis*; Marseille, leo nchini Ufaransa, 476 – 3 Oktoba 546) alikuwa mwanafunzi bora wa Sesari wa Arles, aliyemfanya kwanza shemasi (506), halafu askofu wa Toulon (516).

Katika mitaguso mbalimbali alitetea imani sahihi kuhusu neema dhidi ya Upelajiupande.

Sesari alipofariki (543), dada yake, Sesaria, alimuomba Sipriani aandike wasifu wake, nao ni kati ya vitabu bora vya aina hiyo vya karne ya 6.

Imetufikia pia barua aliyomuandikia askofu Masimo wa Geneva kuhusu masuala mbalimbali ya teolojia . 

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu na babu wa Kanisa. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 3 Oktoba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko
*Mababu wa Kanisa

## Tanbihi
## Maandishi 
* Life of Caesarius of Arles (*Vita Caesarii Arelatensis*), by Bishop Cyprian of Toulon and others, ed. by Bruno Krusch, *Monumenta Germaniae Historica*, vol. 3, Hannover: Hahn 1896, pp. 433-501 , English translation by William Klingshirn, *Caesarius of Arles: Life, Testament, Letters*, Liverpool: Liverpool University Press 1994 (Translated Texts for Historians, vol. 19), pp.&nbsp;1–70.

## Vyanzo vingine 
* Acts of Councils in Gaul, in *Concilia Galliae*, vol. 2: *a. 511-a. 695*, ed. by Charles de Clercq, *Corpus Christianorum Series Latina*, vol. 148a, Turnhout: Brepols 1963 (not translated into English).

Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:waandishi wa Kilatini

Jamii:Mababu wa Kanisa
Sugar Ray Leonard

thumb|Ray Leonard
**Sugar Ray Leonard** (alizaliwa 17 Mei 1956) ni bondia mstaafu wa ngumi za kulipwa kutoka Wilmington, North Carolina, Marekani. 

Baba yake alikuwa mlinzi na mama yake alikuwa mfanyakazi wa hoteli. Tangu utotoni, Leonard alionyesha vipaji vya michezo na kujitolea katika mazoezi ya ngumi.

Sugar Ray Leonard alianza rasmi mchezo wa ngumi mwaka 1973 aliposhiriki katika mashindano ya taifa ya wanafunzi. Aliendelea na kushinda medali ya dhahabu katika Mashindano ya Olimpiki ya 1976 yaliyofanyika Montreal, Canada. Ushindi huu ulimletea umaarufu mkubwa na kumfungulia milango ya kuwa bondia wa kulipwa.

Katika miaka ya 1980, Leonard alijipatia umaarufu kama mmoja wa mabondia bora zaidi duniani. Alisifiwa sana kwa uwezo wake wa kipekee wa kasi, mbinu, na nguvu. Leonard alipigana na mabondia maarufu kama Thomas Hearns, Marvin Hagler, na Roberto Durán, na mara nyingi alishinda kwa njia ya kuvutia. Moja ya mapambano yake maarufu zaidi ni dhidi ya Roberto Durán mwaka 1980 ambapo Durán alijitoa kwenye raundi ya nane, tukio lililoitwa No Más.

Mbali na mafanikio yake kwenye ulingo, Leonard pia alikabiliana na changamoto mbalimbali za kibinafsi, ikiwa ni pamoja na majeraha, matatizo ya ndoa, na matumizi ya dawa za kulevya. Hata hivyo, alirejea mara kadhaa na kuendelea kuwa mshindani hadi alipoamua kustaafu rasmi mwaka 1997.

Baada ya kustaafu, Leonard amekuwa mchambuzi wa ngumi kwenye televisheni na amejihusisha na shughuli za hisani. Ameandika kitabu cha maisha yake na amekuwa akitoa hotuba za motisha. Umaarufu na mchango wake katika mchezo wa ngumi umeacha alama isiyofutika, na anatambulika kama mmoja wa mabondia wakubwa wa wakati wote.

## Marejeo
*Sugar Ray Leonard Biography - Encyclopedia.com https://www.encyclopedia.com/people/sports-and-games/sports-biographies/sugar-ray-leonard
*Leonard, Sugar Ray - NCpedia | https://www.ncpedia.org/biography/leonard-sugar-ray
*Sugar Ray Leonard - IMDb https://www.imdb.com/name/nm0005145/
*Sugar Ray Leonard - Biography https://www.britannica.com/biography/Sugar-Ray-Leonard
*Sugar Ray Leonard - Biography, Fights, & Facts https://www.espn.com/classic/biography/s/Leonard_Sugar_Ray.html
*Former world boxing champion Sugar Ray Leonard on his bitter-sweet rise to greatness https://www.telegraph.co.uk/sport/othersports/boxing/9154095/Former-world-boxing-champion-Sugar-Ray-Leonard-on-his-bitter-sweet-rise-to-greatness.html

Jamii:mabondia wa Marekani
Gloria Swanson

thumb|Taswira ya Gloria Swanson iliyotokana na Russell Ball mnamo 1923.
**Gloria Swanson** (alizaliwa kama Gloria May Josephine Swanson; Chicago, Illinois, Machi 27, 1899 - 4 Aprili 1983) alikuwa mwigizaji filamu wa Marekani. 

Alianza kazi yake ya uigizaji katika filamu za kimya na kuwa mmoja wa nyota wakubwa wa wakati huo. Alipata umaarufu mkubwa kwa kushirikiana na mwongozaji Cecil B. DeMille katika filamu kama "Don't Change Your Husband" (1919) na "Male and Female" (1919). Katika miaka ya 1920, Swanson alikuwa mmoja wa waigizaji wanaolipwa vizuri zaidi na alianzisha kampuni yake ya filamu.

Mafanikio yake makubwa yalikuja mnamo 1950 alipocheza kama Norma Desmond katika filamu "Sunset Boulevard," iliyomletea sifa kubwa na uteuzi wa Tuzo ya Academy kama Mwigizaji Bora. Mbali na uigizaji, Swanson alikuwa mfanyabiashara na mvumbuzi, akijihusisha na uchoraji, ubunifu wa mavazi, na uandishi.

Urithi wake katika tasnia ya filamu unaendelea kuenziwa, na mchango wake ni sehemu muhimu ya historia ya sinema.

## Viungo vya Nje
* 
* 
* 
* Gloria Swanson  at the Women Film Pioneers Project
* Glorious Gloria Swanson – Tribute site
* Gloria Swanson's papers  at the Harry Ransom Center at the University of Texas at Austin
* Gloria Swanson photographs and bibliography 

Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Roger Bannister

thumb|Roger Bannister 1953.
**Roger Bannister** (23 Machi 1929 - 3 Machi 2018) alikuwa daktari wa mfumo wa fahamu na mwanariadha wa mbio za masafa mafupi na ya kati kutoka Uingereza. 

Alikuwa mtoto wa pili kati ya watoto wanne katika familia yake. Wazazi wake walikuwa Wilfred Bannister, ambaye alikuwa mwalimu wa shule ya upili na Alice Bannister ambaye alikuwa mama wa nyumbani. Alikulia katika mazingira yenye msisitizo mkubwa wa elimu. Na wazazi wake walikuwa wakali sana juu ya suala zima la elimu. Akiwa bwana mdogo alionyesha shauku kubwa katika michezo na masomo.

Bannister akiwa katika shule ya upili ya wavulana ya Harrow, aliendelea kung’ara kwa kuonyesha shauku kubwa juu ya masomo na michezo. Alikuwa mcheza mpira mzuri na mwanariadha bora. Baada ya kumaliza shule ya sekondari, aliendelea na masomo yake katika Chuo Kikuu cha Oxford, ambako alisomea masomo ya tiba. Pamoja na hayo, alipenda kushiriki katika mbio za masafa mafupi na kati.

Mnamo Mei 6, 1954, Roger Bannister aliweka rekodi ya kihistoria kwa kuwa mtu wa kwanza kukimbia maili moja kwa muda wa chini ya dakika nne. Tukio hili lilifanyika kwenye Uwanja wa Michezo wa Iffley Road huko Oxford. Alikimbia maili moja kwa muda wa dakika 3:59.4, akivunja rekodi iliyowekwa na mtangulizi wake, Gunder Hägg wa Sweden. Mafanikio haya yalileta sifa kubwa kwake na yalikuwa hatua muhimu katika historia ya riadha.

Baada ya mafanikio yake katika riadha, Bannister aliendelea na masomo yake ya tiba na baadaye akawa daktari mashuhuri wa mfumo wa fahamu. Alifanya kazi katika hospitali mbalimbali na kuchangia sana katika utafiti wa magonjwa ya fahamu. Aliandika vitabu kadhaa kuhusu tiba na riadha, na pia alitoa mihadhara katika vyuo vikuu mbalimbali. Bannister aliheshimika sana katika nyanja zote mbili za riadha na tiba.

Roger Bannister alifariki dunia tarehe 3 Machi 2018, akiwa na umri wa miaka 88. 

## Marejeo
*Bannister, R. (1955). *The First Four Minutes*. Putnam.
*Cordner, C., & Cordner, A. (2004). *The Four-Minute Mile: The Quest for Sport’s Greatest Record*. Temple University Press.
*Turner, C. (2014). *The Perfect Mile: Three Athletes, One Goal, and Less Than Four Minutes to Achieve It*. Houghton Mifflin Harcourt.
*Bascomb, N. (2005). *The Perfect Mile: Three Athletes, One Goal, and Less Than Four Minutes to Achieve It*. Mariner Books.
*World Athletics. (n.d.). "Roger Bannister: Athlete Profile." Retrieved from worldathletics.org.
*The Guardian. (2018). "Roger Bannister obituary." Retrieved from theguardian.com.
*The New York Times. (2018). "Roger Bannister, First to Break Four-Minute Mile, Dies at 88." Retrieved from nytimes.com.
*History.com. (2018). "Roger Bannister breaks four-minute mile." Retrieved from history.com.
*International Association of Athletics Federations. (2004). "IAAF to mark 50th anniversary of Bannister's four-minute mile." Retrieved from iaaf.org.

Jamii:Wanariadha wa Uingereza
Fred Astaire

thumb|Fred mnamo 1941 katika seti ya filamu ya You'll Never Get Rich.
**Fred Astaire** alizaliwa kama Frederick Austerlitz mnamo Mei 10, 1899 mjini Omaha, Nebraska kisha akafariki Juni 22, 1987 huko mjini Los Angeles, California.

Astaire alikuwa mwigizaji, mwanamuziki, mwimbaji, na hasa mchezaji wa densi maarufu, anayejulikana kwa uwezo wake wa kipekee wa kucheza densi na kufanya miondoko ya kuvutia kwenye filamu na maonyesho ya muziki. Alianza kazi yake ya sanaa akiwa kijalunga, akishirikiana na dada yake Adele katika maonyesho ya muziki ya vaudeville.

Baada ya dada yake kustaafu, Fred aliendelea na kazi ya filamu. Akaja kuwa mmoja wa nyota wakubwa wa Hollywood. Filamu zake za densi, hasa zile alizoshirikiana na Ginger Rogers, zilimletea umaarufu wa kutosha. Filamu walizocheza pamoja ni "Top Hat" (1935), "Swing Time" (1936) na "Shall We Dance" (1937). Mtindo wao wa kipekee ulizaa kemia ya kuvutia sinemani.

Fred Astaire pia aliigiza katika filamu nyingine maarufu kama "Holiday Inn" (1942) ambapo alicheza pamoja na Bing Crosby, na "Easter Parade" (1948) akiwa na Judy Garland. Alionyesha umahiri wake wa densi na uimbaji katika filamu hizi, akileta burudani ya hali ya juu kwa watazamaji.

## Viungo vya Nje
*
*
*Astaire biography at AlsoDances.Net
*[The Great American Flyer, Time(https://sw.wikipedia.org/wiki/Time_%28magazine%29) ]  
*That Old Feeling: A Stellar Astaire
*Astaire's religious views incl. many extracts from his biographers
*Astaire or Kelly: A Generation Apart at Indian Auteur
*Ava Astaire discusses her father's legacy (BBC Television—RealPlayer required)
*Radio Interview—Fred Astaire—1968
*"Fred Astaire and the art of fun": an essay on the Oxford Fred Astaire conference from TLS, July 16, 2008.
*Photographs and literature at Virtual History

Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
James Cagney

thumb|Picha ya kuchochea msisiko wa kibiashara ya James.
**James Cagney** (Julai 17 1899 Machi 30 1986) alikuwa mwigizaji wa filamu kutoka Marekani. James alipata umaarufu zaidi kwa filamu za Hollywood. Alisifika sana kwa nyusika zake za  kihuni na kijambazi. Alianza kazi yake ya sanaa kwenye Broadway kabla ya kuingia kwenye filamu. Umaarufu wake ulipanda haraka baada ya kuigiza katika filamu ya "The Public Enemy" mnamo 1931, ambapo alicheza kama Tom Powers, mhuni wa ghetto. Uigizaji wake katika filamu hii ulimletea sifa kubwa na kumfanya kuwa nyota.

Miongoni mwa filamu zake maarufu ni pamoja na "Angels with Dirty Faces" (1938). Humo alicheza kama Rocky Sullivan. "Yankee Doodle Dandy" (1942), alionyesha vipaji vyake vya kuimba na kucheza densi na kushinda Tuzo ya Academy kama Mwigizaji Bora. Filamu nyingine maarufu ni "White Heat" (1949), ambayo aliigiza kama Cody Jarrett, mhuni katili na mbabe.
## Viungo vya Nje
* 
* 
* 
* 
* 
* FBI Records: The Vault - James Cagney  at fbi.gov
* Photographs and literature 
* James Cagney in the 1900 US Census , 1905 NY Census , 1910 US Census , 1920 US Census , 1930 US Census , and the Social Security Death Index .

Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Shule ya Mtakatifu Marko (Mbabane)

**Shule ya Mtakatifu Marko** ni shule ya umma ya elimu-shirikishi iliyoko Mbabane, Eswatini. Ilianzishwa mwaka 1908 na Mchungaji (baadaye Askofu) Christopher Charles Watts wa Dayosisi ya Anglikana ya Swaziland.

## Marejeo 
Jamii:AWC GWEI
Jamii:Shule
Jamii:Elimu
Jamii:Elimu Afrika
Waterford Kamhlaba

**Chuo cha Dunia cha Waterford Kamhlaba Kusini mwa Afrika (WKUWCSA)** ni taasisi ya elimu nje ya Mbabane, Eswatini. Ni mojawapo ya shule na vyuo 18 vya kimataifa katika harakati za elimu za Vyuo vya Dunia.

Waterford ilikuwa shule ya kwanza kusini mwa Afrika kufunguliwa kwa watoto na vijana wa rangi zote. Ilianzishwa kwa upinzani wa moja kwa moja dhidi ya utawala wa ubaguzi wa rangi katika nchi jirani mwa Afrika Kusini. Watoto wa Nelson Mandela, Desmond Tutu, na viongozi wengine wengi katika mapambano dhidi ya ubaguzi wa rangi walielimishwa katika shule hiyo.

Waterford Kamhlaba ilianzishwa na Michael Stern mnamo mwaka 1963. Dhamira ya shule ilikuwa sawa na falsafa ya harakati za UWC, na Waterford ikawa shule ya nne mwanachama wa harakati za UWC mnamo mwaka 1981. Anthony (Tony) Hatton, ambaye kwa miaka mingi alikuwa mwalimu wa Kiingereza katika Waterford Kamhlaba, aliandika maelezo ya miaka ya awali ya shule hiyo.

## Marejeo 
Jamii:Vyuo vikuu
Jamii:Vyuo vikuu vya Afrika
Jamii:Elimu
Jamii:Elimu Afrika
Jamii:AWC GWEI
Claudette Colbert

thumb|Claudette Colbert 1931.
**Claudette Colbert** alikuwa mwigizaji wa filamu kutoka nchini Marekani. Alizaliwa kama **Émilie Claudette Chauchoin** mnamo Septemba 13, 1903 mjini Saint-Mandé, Ufaransa  akaja kufariki mnamo Julai 30, 1996 mjini Speightstown, Barbados.

Colbert alikuwa mwigizaji maarufu wa filamu za Hollywood, anayejulikana kwa uigizaji wake wa kuvutia na uwezo wa kucheza majukumu tofauti. Alianza kwenye Broadway katika miaka ya 1920 kabla ya kuhamia Hollywood. Umaarufu wake uliongezeka baada ya kuigiza katika filamu ya "It Happened One Night" mnamo 1934, ambapo alishinda Tuzo ya Academy kwa Muigizaji Bora.

Alijulikana kwa filamu kama "Cleopatra" (1934) na "The Palm Beach Story" (1942). Colbert alionyesha uwezo wake wa kucheza nafasi tofauti kwa ufanisi mkubwa.
## Viungo vya Nje
* 
* 
* 
*

Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Shule ya Sifundzani

**Shule ya Sifundzani** ni shule ya kimataifa huko Mbabane, Eswatini. Ni shule ya kutwa ya mchanganyiko wa wavulana na wasichana ambayo inatoa programu ya elimu kutoka darasa la 1 hadi la 12 kwa wanafunzi wa mataifa yote. Ilianzishwa mwaka 1981 na Mary CL Fraser (MBE) aliyezaliwa Uskoti.

## Marejeo 
Jamii:Shule
Jamii:Elimu Afrika
Jamii:Elimu
Jamii:AWC GWEI
Asta Nielsen

thumb|Asta Nielsen katika seti ya filamu ya *The Black Dream.*
**Asta Nielsen** (Copenhagen, Denmark, Septemba 11, 1881 - Frederiksberg, Denmark, Mei 24, 1972) alikuwa mwigizaji wa filamu kutoka Denmark.

Nielsen alijifunza uigizaji katika Chuo cha Royal Danish Theatre na alianza kazi yake ya filamu mnamo 1910. Alipata umaarufu mkubwa baada ya kucheza katika filamu ya "Afgrunden" (The Abyss). Uigizaji wake wa kihisia na wenye mvuto ulivutia watazamaji wengi na kumfanya kuwa nyota maarufu.

Baadaye Asta Nielsen alihamia Ujerumani, ambapo aliendelea kufanya kazi katika filamu nyingi na kuwa mmoja wa waigizaji wanaopendwa zaidi wa enzi za filamu za kimya. Alikuwa maarufu kwa uwezo wake wa kuleta hisia mzomzo na kucheza nyusika anuwai kwa ufanisi mkubwa.

Miongoni mwa filamu zake maarufu ni pamoja na "Die freudlose Gasse" (The Joyless Street) ya 1925 humo alicheza pamoja na Greta Garbo. Filamu nyingine maarufu ni "Hamlet" (1921), ambako alicheza kama Hamlet, na "Der Absturz" (The Fall) ya 1923.

Asta Nielsen alistaafu kutoka katika uigizaji wa filamu mnamo miaka ya 1930, lakini mchango wake katika sinema unaendelea kukumbukwa na kuenziwa hadi leo. Alikuwa mmoja wa waigizaji wenye ushawishi mkubwa katika historia ya filamu za kimya na alileta mabadiliko makubwa katika uigizaji wa filamu za wakati wake.

## Viungo vya Nje
* FemBiography
* 
* Photographs and literature
* Danish Film Institute

Jamii:Waigizaji filamu wa Denmark
Shule ya Hillside, Addis Ababa

**Hillside**, shule ya binafsi huko Addis Ababa, Ethiopia, inatoa elimu ya awali, msingi, sekondari, na elimu ya juu. Inakutana katika maeneo 3 tofauti ili kuhakikisha uwiano wa walimu na wanafunzi unakuwa mdogo.

Katika mwezi wa Agosti mwaka wa 2016, Hillside ilihudhuria "Semina ya Mionzi ya Angani", semina ya mafunzo kwa walimu iliyoandaliwa na QuarkNet.

Hadi mwezi wa Septemba mwaka wa 2020, shule ilifungwa na serikali ya Ethiopia kama sehemu ya hatua za UVIKO-19. Usajili na mitihani ya kujiunga yalifanywa huku wakizingatia tahadhari za kutunza umbali wa kijamii.
Jamii:Shule
Jamii:Elimu
Jamii:Elimu Afrika
Jamii:AWC GWEI
Shule ya Kimataifa ya Jamii ya Addis Ababa

**Shule ya Kimataifa ya Jamii ya Addis Ababa** (ICS Addis; Kiamhari: ኢንተርናሽናል ኮምዩኒቲ ትምህርት ቤት) ni shule ya kimataifa iliyoko Addis Ababa, Ethiopia iliyoanzishwa mwaka 1964.

Shule hiyo ina takriban wanafunzi 1,000 waliojiandikisha kutoka mataifa 67. ICS Addis imeidhinishwa na Chama cha Vyuo na Shule za Middle States tangu mwaka 1992. Shule hiyo ilipata tena ithibati mwezi wa Desemba mwaka 2014. ICS Addis imeidhinishwa kutoa Mpango wa Diploma ya Kimataifa ya Baccalaureate (IBDP) tangu mwezi Machi mwaka wa 1982.

## Marejeo 
Jamii:Addis Ababa
Jamii:elimu ya Ethiopia
Kuuawa kwa Peter Connelly

**Peter Connelly** (pia anajulikana kama "**Baby P**", "**Child A**", na "**Baby Peter**", 1 Machi 2006 - 3 Agosti 2007) alikuwa mvulana wa Uingereza mwenye umri wa miezi 17 ambaye aliuawa huko London mwaka 2007 baada ya kuteseka zaidi ya. majeruhi hamsini katika kipindi cha miezi minane, ambapo alionekana mara kwa mara na wahudumu wa afya wa Shirika la London Borough of Haringey Childrens Services na Huduma ya Kitaifa ya Afya (NHS). Jina halisi la mtoto P lilitambulishwa kama "Peter" wakati wa kuhitimishwa kwa kesi iliyofuata ya mpenzi wa mamake Peter kwa shtaka la kumbaka mtoto wa miaka miwili. Utambulisho wake kamili ulifichuliwa wakati wauaji wake walitajwa baada ya kumalizika kwa agizo la mahakama la kutotajwa jina mnamo tarehe 10 Agosti 2009.

Kesi hiyo ilisababisha mshtuko na wasiwasi miongoni mwa umma na Bungeni, kwa kiasi fulani kwa sababu ya ukubwa wa majeraha ya Peter, na kwa sehemu kwa sababu Peter alikuwa akiishi London Borough ya Haringey, London Kaskazini, chini ya mamlaka ile ile ya ustawi wa watoto ambayo ilishindwa miaka saba iliyopita. mauaji ya Victoria Climbié, ambayo yalikuwa yamechunguzwa na uchunguzi wa umma na kusababisha hatua kuwekwa katika juhudi za kuzuia kesi kama hizo.

Mamake Peter Tracey Connelly, mpenzi wake Steven Barker, na Jason Owen (baadaye alifichuliwa kuwa kaka wa Barker) wote walipatikana na hatia ya kusababisha au kuruhusu kifo cha mtoto, mama huyo alikiri shtaka hilo. Amri ya mahakama iliyotolewa na Mahakama Kuu nchini Uingereza ilikuwa imezuia uchapishaji wa utambulisho wa Baby P; hii iliondolewa tarehe 1 Mei 2009 na Jaji Coleridge. Agizo lililotafutwa na Halmashauri ya Haringey kusitisha uchapishaji wa utambulisho wa mama yake na mpenzi wake lilikubaliwa, lakini muda wake uliisha tarehe 10 Agosti 2009.
Jamii:Waliozaliwa 2006
Jamii:Waliofariki 2007