Maambukizi ya njia za mkojo

**Maambukizi ya njia za mkojo** ni maambukizi ya bakteria katika njia za mkojo. 

* Yanapoathiri sehemu ya chini ya njia hizo, maambukizi hayo hujulikana kama sisititisi ndogo (maambukizi ya kibofu). 
* Yanapoathiri sehemu ya juu ya njia za mkojo, maambukizi hayo hujulikana kama pilonifritisi (maambukizi ya figo). 

Dalili katika sehemu ya chini ya njia za mkojo ni pamoja na uchungu wakati wa kukojoa na aidha kukojoa kila mara au kuhisi haja ya kukojoa (au zote mbili). 

Dalili za maambukizi ya figo huhusisha pia homa na maumivu ya fumbatio (mwanya wa fupanyonga). Katika wazee na watoto wachanga, dalili haziwi wazi kila wakati. 

Kisababishi kikuu cha aina hizo mbili ni*Escherichia coli.* Hata hivyo, katika matukio machache, bakteria wengineo, virusi au kuvu wanaweza kuwa ndivyo visababishi.

Maambukizi ya njia za mkojo huwatokea mara nyingi zaidi wanawake kuliko wanaume. Nusu ya idadi ya wanawake huambukizwa wakati fulani maishani mwao. Marudio hutokea mara nyingi. Vipengele visababishi vilivyo hatari ni pamoja na ngono na pia historia ya kifamilia. Maambukizi ya figo yanaweza kufuatia maambukizi ya kibofu, pia yanaweza kusababishwa na maambukizi ya damu. 

Utambuzi katika wanawake wachanga wenye afya unaweza kutazamwa kwa msingi wa dalili pekee. Utambuzi unaweza kuwa mgumu kwa watu walio na dalili zisizo wazi kwani bakteria wanaweza kuwepo hata kama mtu huyu hana maambukizi. Katika matukio yenye matatizo au ikiwa matibabu hayajafaulu, uchunguzi wa vimelea katika mkojo wakati mwingine husaidia. Mtu aliye na maambukizi ya kila mara anaweza kutumia kipimo kidogo cha antibiotiki kama namna ya kuzuia.

Matukio madogo ya maambukizi katika njia za mkojo hutibiwa kwa urahisi kwa kutumia mfululizo wa antibiotiki. Hata hivyo usugu dhidi ya antibiotiki zinazotumika kutibu hali hii, unaendelea kuongezeka. Watu walio na matukio yenye matatizo, wakati mwingine hushurutika kutumia antibiotiki kwa muda mrefu zaidi au watumie antibiotiki zinazodungwa ndani ya misuli. Ikiwa dalili hazipungui baada ya siku mbili au tatu, mtu atahitaji kufanyiwa uchunguzi zaidi. Katika wanawake, maambukizi ya njia za mkojo ndiyo maambukizi yanayotokea mara nyingi zaidi katika aina zote za maambukizi ya bakteria. Asilimia kumi ya wanawake hupata maambukizi ya nia za mkojo kila mwaka.

## Dalili na ishara
) kama inavyoonekana katika mtu aliye na sepsisi kufuatia maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo.]]
Maambukizi ya sehemu ya chini ya mfumo wa viungo vya mkojo pia hujulikana kama maambukizi ya kibofu. Dalili zinazotokea mara nyingi zaidi ni hisia za kuchomeka wakati wa kukojoa na kukojoa kila mara (au kuhisi kukojoa) bila mchozo wa uke na maumivu mengi.. Katika wanawake wenye afya njema, dalili hizi hudumu kwa wastani siku sita. Baadhi ya watu huwa na maumivu juu ya mfupa wa kinene au kwenye maumivu ya kiuno. Watu walio na maambukizi katika sehemu ya juu ya mfumo wa viungo vya mkojo au pilonifritisi (maambukizi ya figo), wanaweza kuwa na maumivu ya fupanyonga, homa au kichefuchefu na kutapika. Dalili hizi huambatana na kikundi cha dalili za maambukizi ya upande wa chini cha mfumo wa viungo vya mkojo.

### Katika watoto
Katika watoto wachanga, dalili pekee ya maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo yanaweza kuwa homa. Mashirika mengi ya afya hupendekeza uchunguzi wa vimelea katika mkojo wakati watoto wa kike wa chini ya umri wa miaka miwili au wa kiume ambao hawajatahiriwa wa chini ya umri wa mwaka mmoja wanapopata homa. Watoto wachanga walio na maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo wakati mwingine hukumbwa na ugumu wa kula, kutapika, hulala sana au kuonyesha dalili za umanjano. Watoto wakubwa wanaweza kukumbwa na kutoweza kujizuia kukojoa kwa ghafla (kupoteza udhibiti wa kibofu). Visababishi vya kibakteria ni pamoja na: *Klebsiella*, *Proteus*, *Pseudomonas*, na *Enterobacter*. Visababishi vya kibakteria huwa havitokei mara nyingi na kwa kawaida huhusishwa na hali zisizo za kawaida za mfumo wa viungo vya mkojo au kuweka katheta kwenye mfumo wa viungo vya mkojo. Huku maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo yakitokea mara vyingi wakati wanawake wanapoolewa, tamko "sisititisi ya fungate" hutumika mara nyingi. Katika wanawake baada ya ukomo wa hedhi ngono haizidishi hatari ya kupata maambukizi hayo. Kinyume chake, matumizi ya spemisidi huongeza hatari ya maambukizi hayo. Huku kiwango cha estrojeni ya wanawake (homoni) kinaposhuka kufuatia ukomohedhi, hatari ya maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo hupanda kwa sababu ya kupoteza flora ya uke inayokinga bakteria njema ukeni.

### Nyingine
Maambukizi ya kibofu ni ya kawaida sana katika familia kadhaa. Sababu nyingine za hatari ni pamoja na kisukari, Katika watoto, maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo huhusianishwa na mwendo usio wa kawaida wa mkojo kutoka katika kibofu hadi ureta au figo na kufungika kwa choo. Matatizoo ya tumbo na matumbo hutokea katika zaidi ya asilimia 30 ya watu wanaokunywa maji ya matunda ya kranberi au kutuia vidonge vyake. Kufikia mwaka wa 2011, probiotoki zinazotumika ndani ya uke zinzhitaji utafiti zaidi ili kutambua iwapo zina manufaa. Idadi fulani ya  chajo zingali zikitengenezwa kufikia mwaka wa 2011. Katika visa adimu katika watu wasio na matatizo ya figo, maambukizi yanayorejea ya mfumo wa viungo vya mkojo husababisha mataizo ya figo. Matatizo haya hupelekea chini ya theluthi ya asilimia (asilimia 0.33) ya ugonjwa wa muda mrefu wa figo katika watu wazima. 

## Utambuzi wa ugonjwa
 (bakteria za umbo la vijiti, zilizoonyeshwa hapa kama nyeusi na za umbo la maharagwe) zilizoonyeshwa katikati ya seli nyeupe za damu zilizo kwenye sampuli ya mkojo. Mabadiliko haya yanaonyesha maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo.]]
Katika visa visivyo hatari, uchunguzi wa kimaabara hauhitajiki na maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo yanaweza kutambuliwa kulingana na dalili pekee.  Uchanganuzi wa mkojo (kupima mkojo) unaweza kutumika kubainisha utambuzi katika matukio tata, kuchunguza uwepo wa nitraiti za mkojo chembechembe nyeupe za damu (lukosaiti) au lukosaiti esterasi.  Uchuguzi mwingine, uchunguzi wa  mkojo kwa kutumia hadumini, huangazia uwepo waseli nyekundu za damu, chembechembe nyeupe za damu au bakteria.  uchunguzi viini wa mkojo huchukuliwa kuwa chanya iwapo utaonyesha idadi ya koloni za bakteria ikiwa 3 vitengo vinavyounda koloni 10 au zaidi kwa kila mL ya kiumbe cha kawaida cha njia ya mkojo.  Uchunguzi pia unaweza kutumika kupima kiwango cha usikivu wa antibayotiki na kusaidia kubaini aina ya tiba ya antibiotiki itakayotumika. Hata hivyo, wanawake wanaotambulika kuwa na maambukizi wanaweza kuboresha afya kwa kutumia matibabu ya antibiotiki

### Katika watoto
Ili kutambua maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo katika watoto, viini vunafaa kutambulika katika mkojo.  Mara nyingi, uchafuzi husababisha changamoto hivyo kipeo cha CFU/mL 5&nbsp; 10 hutumika kuchukua sampuli ya kati ya "kitegeo safi", CFU/mL 4&nbsp; 10 hutumika kwa sampuli zilizotolewa kwa katheta, na CFU/mL 2&nbsp; 10 hutumika kwa mpumuo wa juu ya kinena (sampuli inayotolewa moja kwa moja kutoka ndani ya kibofu kwa kutumia sindano).   The Shirika la Afya Duniani hushauri kwamba "mifuko ya mkojo" isitumiwe kuchukua sampuli  kwa sababu ya kiwango cha juu cha uchafuzi wakati mkojo huo unapochunguzwa. Inapendekezwa kutumia katheta iwapo mgonjwa hawezi kutumia choo.   Baadhi ya makundi ya kiafya kama vile Chuo cha Marekani cha Wanapidriatiki,  hupendekeza picha za matibabu za figo  na voiding sistorethrogramu ya kuvuta (kutazama urethra na kibofu cha mkojo kwa kutumia picha za moja kwa moja wanapokojoa) katika watoto wote walio na umri wa chini ya miaka 2 na wana maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo. Hata hivyo, kwa sababu kuna ukosefu wa matibabu mwafaka iwapo matatizo yatapatikana, makundi mengine kama vile Taasisi ya Kitaifa ya Fanaka ya Matibabu hushauri picha za kila mara kwa watoto wa umri wa chini ya miezi 6 au walio na matokeo ya uchunguzi yasiyo ya kawaida. sisititisi ya ndani ya maungo  (uchungu wa muda mrefu wa ndani ya kibofu) inaweza kuwa kisababishi cha dalili za mara kwa mara za maambukizi ya viungo vya mfumo wa mkojo, lakini ambao sampuli za mkojo wao havionyeshi maambukizi baada ya uchunguzi, wala hawapati nafuu baada ya kupewa antibiotiki.

## Matibabu
Fenasopiridini  inaweza kutumika pamoja na  antibiotiki ili kupunguza muwasho wa maambukizi ya kibofu. Hata, fenasopiridini kwa sasa haitumiki kwa sababu za usalama wa kiafya, hasa hatari kuu ya methemoglobinemia (kiwango cha juu ya kawaida cha  methemoglobini  katika damu). Asetaminofeni  inaweza kutumika kutibu homa.

Wanawake walio na maambukizi madogo na ya mara kwa mara ya viungo vya mfumo wa mkojo hunufaika kutokana na tiba ya kibinafsi; ufuatilizi wa kibinafsi utahitajika tu iwapo matibabu ya kwanza hayatafaulu.  Wanawake wanaweza kupata maelekezo ya antibiotiki kutoka kwa wataalamu wa afya kwa kutumia simu ya mkononi. Matibabu ya siku 3 kwa kutumia trimethoprim, TMP/SMX, au fluorokwinoloni kwa kawaida hutosha. Nitrofurantoin huhitaji siku 5-7&nbsp;. Licha ya tahadhari hii, kuna ukinzani ambao umetokea dhidi ya matibabu haya yote ambapo unahusiana na matumizi yake ya wingi.

### Pilonifritisi
Pilonifritisi (maambukizi ya figo) hutibiwa kwa kina zaidi kuliko maambukizi madogo ya kibofu kwa kutumia matibabu ya muda mrefu ya antibiotiki au antibiotiki za ndani ya misuli. Siku saba za kutumia florokuinoloni aina ya ciprofloxacin  kwa kawaida hutumika katika sehemu za kijiografia ambapo kima cha ukinzani ni chini ya asilimia 10.  Iwapo kima cha ukinzani katika eneo ni zaidi ya asilimia 10, kipimo cha dawa ya kudungwa ndani ya misuli iitwayo ceftriaxone  mara nyingi hupendekezwa. . Watu walio na dalili mbaya zaidi wakati mwingine hulazwa hospitalini ili kuendelea kupewa antibiotiki. . Mara nyingi, maambukizi hujirudia, huku takriban nusu ya watu wakiambukizwa tena kabla ya mwaka kuisha. Maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo hutokea mara nne zaidi katika wanawake kuliko wanaume. . Viwango vya dalili za kibakteria katika mkojo huongezeka kwa miaka kutoka asilimia 2 hadi 7 katika wanawake walio katika umri wa kuzaa, hadi hata asilimia 50 katika wanawake wazee zaidi walio katika mashirika ya utunzaji.  Wamisri walieleza maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo kama "kutoa joto kutoka ndani ya kibofu" Mitishambakufyonza damu, na kupumzika ndizo aina matibabu zilizotumika kufikia mwaka wa 1930, wakati antibiotiki zilipatikana. Maambukizi ya figo wakati wa ujauzito yanaweza kupelekeakuzaliwa kabla ya kupevuka au pri-eklampsia (hali yashinikizo la damu.Matatizo ya figo wakati wa ujauzito yanaweza kupelekea mitukutiko).

## Marejeo
Jamii:Magonjwa ya bakteria