Maabara ya shamba

**Maabara ya shamba** ni eneo lililopangwa maalum kwa ajili ya kufanya tafiti za kibiolojia. Ni aina ya maabara ya nje ambayo inategemea eneo la ardhi, na inatoa fursa kwa wanafunzi au watafiti kufanya majaribio ya moja kwa moja katika mazingira halisi.

Tafiti zinazofanywa kwenye maabara ya shamba zinaweza kuwa za msingi au za hali ya juu. Kwa mfano, wanafunzi wanaweza kupewa kazi ya kubaini aina zote za miti zilizopo kwenye maabara ya shamba, au mwanafunzi wa hali ya juu anaweza kufanya utafiti wa kina juu ya maisha ya vijidudu vilivyopo katika sampuli ya udongo.

## Mafundisho ya Kivitendo
Maabara ya shamba inahimiza ujifunzaji wa vitendo, ambapo wanafunzi huingiliana moja kwa moja na mazingira. Eneo la maabara ya shamba linaweza kuwa lolote lenye ufikiaji wa nje: shule, vyuo, makazi ya makazi ya miji, vijiji vya karibu na miji, au hata uwanja mdogo. Kanuni kuu ya elimu katika maabara ya shamba ni kutoka nje na kushirikiana moja kwa moja na dunia.

## Mpangilio wa Maabara ya Shamba
Maabara ya shamba mara nyingi huwekwa katika ploti au transect kwa ajili ya utafiti.

*Ploti:* Eneo lolote lililopangwa, kawaida kwa ukubwa wa mita za mraba, linalotumika kwa utafiti wa kina wa mabadiliko na hesabu za viumbe.

*Transekti:* Mstari wa moja kwa moja ambapo vipimo huchukuliwa kwa intervali maalum kwa ajili ya kuchambua jamii ya ikolojia.

*Mabegi ya kupanda mimea* hutumika kama njia rahisi na inayobebeka ya kulima ndani ya maabara ya shamba. Mimea kama chard na kale inaweza kukua ndani ya mabegi haya.

## Faida za Maabara ya Shamba
* Maabara ya shamba hutoa fursa kwa wanafunzi:

* Kuchunguza mimea na wanyama wa asili

* Kutumia dhana za STEM (Sayansi, Teknolojia, Uhandisi, Hisabati) katika miradi ya vitendo

* Kujifunza umuhimu wa biodiversity kwa afya ya mazingira

**Miradi ya kawaida ya kielimu katika maabara ya shamba ni pamoja na:**

* Kuchunguza spishi za viokoni kwenye bustani au mimea asilia

* Kutunza kuku wa kienyeji kwa ajili ya lishe, magugu na mbolea

* Kurudisha ardhi za kilimo za zamani katika hali ya asili kama vile wetlands, savanna au misitu

* Kutengeneza mbolea ya kikaboni (compost) ili kurudisha afya ya udongo

* Kudumisha mizinga ya nyuki na makazi ya viokoni

* Kurekodi hali za hewa ili kuelewa microclimate

* Kufanya tafiti za asili ili kubaini na kuchunguza flora na fauna za eneo

* Kupanda miti, majani na maua ya asili kuongeza biodiversity

* Kukuza mimea ya mito karibu na mabwawa na mito

* Kufunga nyumba za ndege, popo na bundi

* Kufanya masomo ya sanaa kwa kuchora flora, fauna na mandhari

* Kusafisha taka na uchafu mwingine wa binadamu

* Kubuni njia za chini ya athari kwa wageni wa maabara ya shamba

## Kujifunza Vile Vile Utunzaji Endelevu
Maabara ya shamba hutoa fursa kwa wanafunzi kujifunza uzalishaji wa chakula, nyuzi, na nishati kwa njia endelevu, kupitia miradi kama:

* Nguvu ya biomass na biogas

* Nishati ya jua

* Uzalishaji wa mbolea ya kikaboni na bustani za kikaboni

* Kuzalisha chakula cha kienyeji na kuendesha miradi ya circular systems (safu za mzunguko endelevu)

*Mfano wa circular system ni kama ifuatavyo:*

* Mbolea kutoka kwa kuku hutumika kwa bustani, mimea inakua, na mbolea hupatikana tena.

* Methane  hutengeneza gesi ya kupikia na mbolea ya kioevu kwa bustani.

## Muktadha wa Taasisi Mbalimbali
Maabara ya shamba ni mazingira yenye miradi ya kivitendo ya muda mrefu, ikijumuisha:

* Urejeshaji wa ardhi

* Kilimo endelevu na ufugaji wa wanyama

* Uzalishaji wa chakula, nyuzi, na nishati ya kienyeji

* Kujifunza kwa vitendo na miradi ya STEM

* Kuunda jamii yenye mshikamano kwa miradi ya nje

## Faida za Kisaikolojia na Mazingira
* Kuwapo nje kunasaidia afya ya akili ya wanafunzi, kupunguza msongo wa mawazo.

* Kuchangia kwenye biodiversity na kujifunza jinsi ya kutumia rasilimali za asili kwa njia endelevu

## Vyanzo vya Taka Vinavyotumika
Maabara ya shamba hutumia taka za kienyeji kama:

* Majani, mabaki ya chakula, miti iliyokatwa, karatasi na mabegi

* Mbolea na biochar kwa udongo

* Mabegi ya maji ya mvua, IBC totes, na mabaki mengine ya kikaboni

## Ukubwa na Umbizo
Maabara ya shamba inaweza kuwa ndogo kama uwanja wa darasa au sehemu ndogo ya ardhi. Ukubwa mkubwa unaweza kufikia hekari kadhaa, na ukubwa unaofaa kwa shughuli mbalimbali za ekolojia na mifumo ya mviringo ni kati ya 1/4 hadi 5 hekari.

## Suluhisho Endelevu kwa Jamii
Miradi ya maabara ya shamba inaweza kupanuliwa kwenye jamii:

* Kilimo endelevu na mbolea

* Mkusanyiko wa maji ya mvua

* Nishati ya jua

* Kuzalisha chakula na nishati kwa jamii

Maabara ya shamba inalenga kuwapa wanafunzi fursa ya kujifunza na kutatua mahitaji ya kimsingi ya binadamu:

* Maji safi

* Chakula chenye afya

* Makazi salama

* Nishati ya kikaboni

* Usafi na usalama wa mazingira

## Marejeo