open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mary Rusimbi

**Mary Rusimbi** ni mwanamke Mtanzania ambaye ni mwanaharakati, mtafiti na mshauri wa masuala ya jinsia na maendeleo.

Alipata shahada yake ya kwanza ya elimu ya watu wazima katika chuo kikuu cha Dar es Salaam (UDSM). Alipata pia cheti cha elimu ya maendeleo ya jinsia London nchini Uingereza. 

Amefanya kazi na balozi mbalimbali kama mtaalamu wa jinsia ukiwemo ubalozi wa Canada na Ubalozi wa Ujerumani.

Mwaka 1983 alikwenda nchini New Zealand kwa masomo zaidi na kupata stashahada yake katika elimu ya jamii.. 

## Mafanikio yake
Kama mwanaharakati mwanamke amefanikiwa kuwa sehemu na mwanzilishi mshiriki wa Tanzania Gender Networking Program (TGNP). Pia ni mwanachama wa Foundation for Civil Society ambayo ni jumuiya inayojitegemea isiyo ya faida inayoziwezesha jumuiya nyingine kuwasaidia wananchi katika mchakato wa maendeleo na utawala bora.. 

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Tanzania
Jamii:Wiki Loves Women Tanzania
Susan Mashibe

**Susan Mashibe** (alizaliwa 1973) ni mkurugenzi na muasisi wa kampuni ya Tanjet, kampuni ya kimataifa na ya kwanza ya aina yake nchini Tanzania inayoshughulikia masuala ya kiufundi katika ndege binafsi, za biashara na hata za diplomasia.

## Maisha yake
Alipokuwa na umri wa miaka minne alitamani kuendesha ndege, na baadaye katika umri wa miaka 19 yeye alitoka nchini Tanzania akaenda kusoma marekani katika chuo cha *Western Michigan*. 

Alipomaliza masomo yake alitunukiwa cheti cha *FAA* cha uhandisi na urubani wa ndege. Ndiye mwanamke wa kwanza nchini Tanzania kutambulika na FAA kama mhandisi na rubani wa ndege.

Baada ya tukio la mfuatano wa mashambulizi manne yaliyotekelezwa na kundi la kigaidi la Al-Qaeda nchini Marekani mnamo 11 Septemba 2001, Susan aliamua kurudi Tanzania; baadaye mwaka 2003 alianzisha kampuni iitwayo Tanjet ambayo kwa sasa inaitwa *VIA*.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1973
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wahandisi wa Tanzania
Jamii:Wiki Loves Women Tanzania
Jamii:Wanawake wa Tanzania
Lilian Nabora

**Lilian Nabora** (alizaliwa tar.) ni mmoja wa wanaharakati wanawake wenye ushawishi nchini Tanzania na muasisi na mratibu mkuu wa kampuni ya FASDO.   

## Wasifu
Lilian Nabora alizaliwa katika wilaya ya Temeke jijini Dar es Salaam. 

Ni mmoja wa wafanyakazi katika ubalozi wa Botswana huko Brussels nchini Ubelgiji akifanya kazi kwa muda wa ziada kama Msambazaji wa vifaa vya ofisi .

Lilian ni mmiliki, na mpiga picha wa Kampuni ya Creative Media, pia ni msanii wa grafiti.

## Harakati
Mnamo mwaka 2008, Lilian aliamua kurudi sehemu alikozaliwa na kuhamasisha kundi la watu 20 kwa malengo ya kuelimisha na kusaidia vijana na watoto kutokana na umaskini na ugonjwa wa UKIMWI. 

Mnano mwaka 2009 alifanikiwa kusajili taasisi ya Faru Arts and Sports Development Organization (FASDO).

## Marejeo
Jamii:Wiki Loves Women Tanzania
Jamii:Wanasheria
Jamii:Wanawake wa Tanzania
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Tanzania
Brenda Msangi

**Brenda Msangi** ni mhudumu wa afya mwenye uzoefu wa utendaji kazi kwa miaka zaidi ya kumi na tatu.

Kwa sasa ni afisa mwendeshaji wa hospitali ya CCBRT iliyopo jijini Dar es Salaam.

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai

Jamii:Wiki Loves Women Tanzania
Hellen Kijo Bisimba

**Hellen Kijo Bisimba** (alizaliwa mkoani Kilimanjaro, 10 Oktoba 1954) alikuwa Mkurugenzi Mtendaji wa Kituo cha Sheria na Haki za Binadamu (Legal and Human Rights Center - LHRC) kuanzia 1/7/1996 hadi 30/6/2018.

## Elimu yake
Alisoma Shule ya wasichana Weruweru Kilimanjaro Sekondari ya Awali 'o' Level na kumaliza Sekondari ya juu 'A' level Korogwe High School Tanga. 
Ana watoto wanne.

Dkt. Helen Kijo Bisimba amesoma shahada ya uzamivu ya sheria katika chuo kikuu (daktari wa falsafa) Warwick Uingereza 2008 hadi 2011. Mnamo waka 2008 Dkt. Helen alipata tuzo  akitambuliwa na ubalozi wa marekani nchini Tanzania kama ni mwanamke jasiri  wa kwanza nchini Tanzania kwa  kupigania haki za binadamu baada ya kusimama na kutoa tamko dhidi ya serikali juu ya mauaji yaliyofanyika visiwani Zanzibar kwa waandamanaji yaliyotokea mwaka 2001.

## Kazi 
Amefanya kazi katika shirikia la LHRC kwa muda wa miaka 22 akiwa mkurugenzi mtendaji katika shirika hilo.

Dhamira yake ya kupigania na kuhamasisha haki za binadamu ilianza miaka ya sabini akiwa bado mwanafunzi wa sekondari kidato cha tano na sita mkoa wa Tanga, hii ni mara baada ya kugoma kuandika barua ya maelezo kwa mkuu wa shule iliyopelekea kusimamishwa masomo yake kwa muda.

Kitendo hiki kilimfanya awe mstari wa mbele kupigania haki za binadamu kwa miaka takribani arobaini sasa.

Dkt.Helen Kijo Bisimba amestaafu kazi tangu Julai 2018.

## Tanbihi
Jamii:Wanaharakati wa Tanzania
Jamii:Wanawake wa Tanzania
Jamii:Wiki Loves Women Tanzania
Caroline Ndosi

**Caroline Ndosi** (au **Carol Ndosi**) ni mwanamke mjasiriamali Mtanzania mwenye uzoefu wa vyombo vya habari kwa zaidi ya miaka saba. 

## Kazi yake
Alifanya kazi na kampuni ya IPP Media, na baadae kupata uzoefu wa uhusiano wa umma na usimamizi wa matukio kwa takribani miaka 3.Mnamo mwaka 2007, alikuwa mjumbe na meneja wa matukio ya kujitegemea. 

Mnamo mwaka 2011, alizindua kampuni yake ya usimamizi wa matukio iitwayo Alta Vista Events. Kampuni hiyo inamiliki tamasha kubwa la Nyama Choma Afrika Mashariki na Kati. Kampuni hiyo pia inahimiza na kukuza ujasiriamali na kuingizwa kwa biashara ndogo hadi za kati na bidhaa zao mitaani zinazowapa wafanyabiashara kujulikana na kutoa fursa za ajira.

Carol alichaguliwa kwa Mpango wa Viongozi wa Vijana wa Afrika - Mfuko wa Maendeleo ya Mandela wa 2016.

Yeye ni mmoja wa waanzilishi wa suluhisho la kidigitali ambalo linaitwa KilimoUza, ambapo suluhisho hili linawapa fursa ya kuwaunganisha wakulima.

Carol pia ameanzisha Launch Pad Tanzania, ambayo inahusisha masuala ya kitaalamu ya maendeleo na kitovu cha maendeleo binafsi. Launch Pad inazingatia uwezeshaji wa vijana na wanawake kwa njia ya maendeleo ya ujuzi na mipango ya uwezeshaji wa kiuchumi. 

Carol ni Championi wa Global Goals na Umoja wa Mataifa Tanzania. Alipigiwa kura na kuchaguliwa kama "Mwanamke wa Ushawishi" kwa Tuzo za Malkia Wa Nguvu 2018. Pia aliorodheshwa na Amazons kati ya viongozi 25 wa kike wanaojitokeza

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Tanzania
Jamii:Wiki Loves Women Tanzania
Elsie Kanza

**Elsie Kanza** ni mwanauchumi Mtanzania aliyezaliwa Kenya. Elsie ni Mkurugenzi mkuu wa Jukwaa la Uchumi wa Nchi za Afrika (World Economic Forum) tangu mwaka 2014. 

Kwa mujibu wa mtandao wa Forbes alitajwa kama mmoja kati ya Wanawake 20 Vijana wenye Nguvu Afrika kwa mwaka 2011.

## Maisha yake
Kanza alizaliwa nchini Kenya na wazazi wenye asili ya Tanzania, akapata elimu yake nchini Kenya na baadaye kuendelea na masomo nchini Marekani. 

Kwa kipindi cha miaka 1997-2006, Elsie aliweza kupata shahada ya biashara na utawala wa kimataifa katika chuo kikuu cha *United States International - Afrika*, shahada ya uzamili ya sayansi ya fedha katika chuo cha Strathclyde na shahada ya uzamili katika sanaa ya maendeleo ya kiuchumi katika chuo cha Williams cha nchini Marekani.

Ameweza kupata nafasi mbalimbali za uongozi ikiwa ni pamoja na kuwa mshauri wa masuala ya uchumi wa aliyekuwa Rais wa Tanzania Jakaya Mrisho Kikwete kwa miaka ya 2006-2011. Pia Ni balozi wa Tanzania nchini Marekani. Aliteuliwa tarehe 17/08/2021 na kuapishwa tarehe 21/08/2021

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Tanzania
Jamii:Wiki Loves Women Tanzania
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanauchumi wa Tanzania
Guruguru (nusufamilia)

**Guruguru**, kwa fasiri nyembamba, ni mijusi wa nusufamilia Gerrhosaurinae katika familia Gerrhosauridae. Spishi za nusufamilia nyingine, Zonosaurinae, zinaitwa guruguru-visiwa. Mijusi hawa wana magamba magumu mgongoni. Mbavuni wana kunyanzi la ngozi kwa urefu mzima wa mwili.  Mkia wa spishi za jenasi *Tetradactylus* ni mrefu sana, zaidi ya mara mbili ya urefu wa mwili. Na miguu yao ni mifupi au haipo. Kwa sababu ya hiyo huitwa guruguru-nyoka.

Nusufamilia hii ina spishi kubwa kabisa za Afrika: hadi sm 75. Lakini spishi nyingi ni sm 30-45. Huishi kati ya mawe na miamba, katika vishimo, katika vichuguu au takataka ya majani na matawi. Chakula chao ni wadudu hasa, kama panzi, mchwa na sisimizi, lakini majongoo, tandu, konokono na mijusi wengine pia, na spishi nyingine hula matunda na maua pia.

## Spishi
* *Broadleysaurus major*, Guruguru Magamba-shupavu (Rough-scaled plated lizard)
* *Cordylosaurus subtessellatus*, Guruguru Mdogo (Blue-black plated lizard)
* *Gerrhosaurus auritus*, Guruguru wa Kalahari (Kalahari plated lizard)
* *Gerrhosaurus bulsi*, Guruguru wa Laurent (Laurent's plated lizard)
* *Gerrhosaurus flavigularis*, Guruguru Koo-njano (Yellow-throated plated lizard)
* *Gerrhosaurus multilineatus*, Guruguru Magamba-miinuko (Keeled plated lizard)
* *Gerrhosaurus nigrolineatus*, Guruguru Mlia-mweusi (Black-lined plated lizard)
* *Gerrhosaurus skoogi*, Guruguru-jangwa (Desert plated lizard)
* *Gerrhosaurus typicus*, Guruguru wa Karuu (Namaqua plated lizard)
* *Matobosaurus maltzahni*, Guruguru Mkubwa Magharibi (Western giant plated lizard)
* *Matobosaurus validus*, Guruguru Mkubwa wa Kawaida (Common giant plated lizard)
* *Tetradactylus africanus*, Guruguru-nyoka Mashariki (Eastern long-tailed seps)
* *Tetradactylus breyeri*, Guruguru-nyoka wa Breyer (Breyer's long-tailed seps)
* *Tetradactylus eastwoodae*, Guruguru-nyoka wa Eastwood (Eastwood's long-tailed seps)
* *Tetradactylus ellenbergeri*, Guruguru-nyoka wa Ellenberger (Ellenberger's long-tailed seps)
* *Tetradactylus seps*, Guruguru-nyoka Vidole-vitano (Five-toed whip lizard)
* *Tetradactylus tetradactylus*, Guruguru-nyoka wa Rasi (Cape long-tailed seps)
* *Tetradactylus udzungwensis*, Guruguru-nyoka wa Udzungwa (Udzungwa long-tailed seps)

## Picha

Gerrhosaurus major at Beijing Zoo 2.JPG|Gurugu magamba-shupavu
Cordylosaurus trivirgatus.jpg|Guruguru mdogo
Eumeces schneiderii.jpg|Guruguru mlia-mweusi
Giant Plated Lizard (Gerrhosaurus validus) (11688565126).jpg|Guruguru mkubwa wa kawaida
Tetradactylus seps.jpg|Gurugu mkia-mrefu vidole-vitano

## Marejeo
* Spawls, S., Howell, K., Drewes, R. & Ashe, J. (2002) *A field guide to the Reptiles of East Africa.* Academic Press, San Diego, CA, USA.

## Viungo vya nje
* Hazinadata ya watambaachi

Jamii:Mijusi
Betty Mkwasa

**Betty Mkwasa**  aliwahi kuwa Mkuu wa wilaya ya Bahi na Mvomero katika serikali ya awamu ya nne nchini Tanzania . 

Pia ni mwandishi na mtangazaji wa habari wa zamani, alifanya kazi na kampuni ya utangazaji ya IPP.

## Maisha ya Ndoa
Alifunga ndoa na Charles Boniphace Mkwasa ambapo tarehe 18 Januari 2014 walisherehekea jubilei ya miaka 25 ya ndoa yao katika ukumbi wa Budget Entertainment Resort uliyopo Dar es Salaam.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Tanzania
Jamii:Wiki Loves Women Tanzania
WCB Wasafi

**Wasafi Classic Baby** (inayojulikana sana kwa ufupi wake: 'WCB'; wakati mwingine inatajwa kama WCB Wasafi). ni lebo ya rekodi ya Tanzania iliyoanzishwa na mwanamuziki Diamond Platnumz .

## Wasanii 
WCB Wasafi imesaini idadi ya wasanii kutoka Tanzania ambao wamefanikiwa kupata muziki wao kote barani Afrika na baadhi yao hata wakiteuliwa kwenye tuzo za BET, Tuzo za Muziki za MTV Africa na AFRIMMA MTV Africa Music Awards and AFRIMMA awards .

### Wafanyakazi 
WCB Wasafi ina wafanyakazi 36 na hii ni pamoja na wasanii wote waliosainiwa chini ya lebo hiyo, *producer* (Laizer, Tuddy Thoma), wapigapicha, wasimamizi wa wasanii (Babu Tale, Sallam SK, Said Fella, Ricardo Momo, Makame Fumbwe, Joseph Oladugba King, Lukamba, Rayvanny, Mbosso, Zuchu, Lava Lava, Queen Darling), wacheza muziki (Dummy Utamu, Mose Iyobo, Zungu, Hbaajuni) na usimamizi mzima. Pamoja na Harmonize kuondoka lakini WCB inaendelea vizuri.

## Tanbihi 
## Viungo vya nje 
* http://wasafi.com

Jamii:Muziki wa Tanzania
Strathmore Business School

thumb|Shule ya Biashara ya Strathmore

**Shule ya Biashara ya Strathmore (SBS)** ni shule ya biashara ya graduate ya Chuo Kikuu cha Strathmore iliyoko Nairobi, Kenya. Kama sehemu ya Chuo Kikuu cha Strathmore, ni taasisi isiyo binafsi ya taasisi na kazi ya ushirika wa Opus Dei ndani ya Kanisa Katoliki. 

Inatoa MBA na programu nyingine za darasani, pamoja na mipango ya elimu ya mtendaji. 

Ilianzishwa mwaka 2005 kwa ushirikiano kati ya Chuo Kikuu cha Strathmore na Shule ya Biashara ya IESE. Ilikuwa shule ya kwanza ya biashara ya kijani nchini Afrika.

Jamii:Shule
Jamii:Elimu ya Kenya
Maida Waziri

**Maida Waziri** ni Raisi wa Sauti ya Wanawake Wajasiriamali Tanzania (VOWET) na Mkurugenzi mtendaji wa *IBRA Construction Limited*.

## Maisha yake
Ni miongoni mwa watu walioweza kuthubutu kufanya maamuzi makubwa na magumu ili afikie lengo lake alilokusudia. 

Alijitahidi kila mwaka kuanzisha kitu kipya ambacho kililenga kuwasaidia Watanzania kwa ujumla pamoja na yeye mwenyewe.

Mnamo mwaka 2000 alianzisha kampuni ya Ibra Contractor Limited & CivilWork ambayo kwa sasa imeshika daraja la pili kitaifa.

Maida Waziri anajishughulisha na biashara mwenye matarajio makubwa ya kampuni yake kufika nje ya nchi yaani Afrika Mashariki na nchi nyingine. 

## Marejeo
Jamii:Wiki Loves Women Tanzania
Jamii:Wanasheria wa Tanzania
Jamii:Wanawake wa Tanzania
Shaaban (mwezi)

**Shaaban** (kwa Kiarabu: شعبان, sha‘bān) ni mwezi wa nane katika kalenda ya Kiislamu. Inafuata Rajabu ikifuatwa na Ramadan.

Ilhali ni mwezi kabla ya Ramadani ni pia wakati ambako mwanzo wa saumu unatangazwa.

## Nisfu Shaaban
Siku ya 15 ya Shaaban inajulikana kama "usiku wa kumbukumbu" au Laylatul Bara-at  lakini adhimisho hilo lina utata.. Kufuatana na hadith Mtume Muhammad alitaja tarehe hiyo kuwa siku maalumu, hivyo kuna Waislamu wanaoamini ya kwamba usiku huo una baraka za pekee. Wengine hukaa usiku huo pamoja wakisoma Korani na kushiriki katika sala za pekee. Wengine wanapinga ibada hizo.

## Sikikuu ya Imamu Mahdi
Washia Ithna ashari husheherekea tarehe 15 Shaaban kama sikukuu ya kuzaliwa kwa imamu wao wa 12 na wa mwisho, Muhammad al Mahdi.

## Tarehe zake
Ilhali kalenda ya Kiislamu ni kalenda ya mwezi miezi yake huanza wakati wa kutazamwa kwa hilali ya mwezi mpya. Pia kwa sababu mwaka wa mwezi ni mfupi kuliko mwaka wa jua basi tarehe za Shaaban zinapita kwenye majira. Tarehe zake kwa miaka ya karibu ni takriban:

## Kumbukumbu maalumu
* 01 Shaaban, kuzaliwa kwa Zainab bint Ali
* 03 Shaaban, kuzaliwa kwa Hussein ibn Ali
* 04 Shaaban, kuzaliwa kwa Abbas ibn Ali
* 05 Shaaban, kuzaliwa kwa Ali ibn Hussein
* 07 Shaaban, kuzaliwa kwa Qasim ibn Hasan
* 11 Shaaban, kuzaliwa kwa Ali al-Akbar ibn Husayn
* 11 Shaaban 1293 BH, Abdulhamid II alikuwa sultani wa  Milki ya Osmani
* 15 Shaaban, sikukuu ya Laylat al-Bara'at au Nusu Shaaban; kuzaliwa kwa Muhammad al-Mahdi

## Tazama pia
* Kalenda ya Kiislamu

## Marejeo
## Viungo vya Nje
*Islamic-Western Calendar Converter (Based on the Arithmetical or Tabular Calendar)
Hussein ibn Ali

300px|thumb|Taswira ya Kiajemi inayomwonyesha Hussein katika mapigano ya Karbala.
**Hussein ibn Ali** (kwa Kiarabu:  **حسين بن علي**‎; 11 au 13 Januari 626 BK – 10 Oktoba 680 BK, sawa na 3 Shaabani 4 BH - 10 Muharram 61 BH; 3 شعبان 4 هـ - 10 محرم 61 هـ) alikuwa mjukuu wa Mtume Muhammad akitazamwa kama imamu wa kwanza wa Washia. Alizaliwa mjini Makka, baba yake alikuwa Ali ibn Abi Talib (khalifa wa nne na mama yake Fatimah Zahra binti Muhammad. Kaka yake alikuwa Hasan ibn Ali imamu wa pili wa Washia.

Aliuawa katika Mapigano ya Karbala pamoja na wengi wa familia yake kwenye siku ya Ashura. Hivyo anatazamwa kama mfiadini, hasa kati ya Washia, na kukumbukwa kwenye sherehe za mwezi Muharram, hasa siku za Tasua na Ashura.

Hussein ibn Ali ni muhimu sana kati ya Washia wanaomwangalia kama mtu mtakatifu kutokana na uhusiano wake wa karibu na mtume Muhammad na kama kielelezo kwa ushujaa katika mapigano ya Karbala. Washia wanamkumbuka na kukumsifu kwa upinzani wake dhidi ya Yazid I aliyekuwa khalifa wa Wamuawiya. 

## Marejeo 
Jamii:Washia
Blogger (huduma)

**Blogger.com** ni huduma ya kupeleka blogu kwenye intaneti ambayo inaruhusu blogu za watumiaji mbalimbali na viingilizi vya muda. Ilianzishwa na Pyra Labs  , ambayo ilinunuliwa na Google  mwaka 2003. Blogs ni mwenyeji na Google na kwa ujumla kupatikana kutoka subdomain  ya **blogspot.com** . Blogu zinaweza pia kutumiwa kutoka kwenye uwanja wa desturi inayomilikiwa na mtumiaji (kama www.example.com) kwa kutumia vifaa vya DNS kuongoza uwanja kwa seva za Google. Mtumiaji anaweza kuwa na blogu hadi 100 kwa kila akaunti.
Rose Funja

**Rose Funja** aliwahi kuwa mhadhiri katika Chuo Kikuu cha Bagamoyo  na alikuwa mwenyekiti wa  Kwa sasa ni mkurugenzi mtendaji katika kampuni ya Agrinfo social enterprise.

## Kazi 
Funja alifanya kazi na Huawei Technologies International kama Meneja Mkuu wa Bidhaa huko Shenzhen, China. Ana uzoefu mkubwa katika teknolojia za mawasiliano yasiotumia waya na alianzisha miradi katika nchi na maeneo mbalimbali ikiwa ni pamoja na China, Kenya, Rwanda, Madagascar, Zambia na Tanzania. Funja pia amekuwa mshiriki hai wa Rotaract na aliwahi kuwa Rais wa Klabu wakati akiwa mwanafunzi katika Chuo Kikuu cha Dar es Salaam mwaka 2005.

Mnamo mwaka 2012, Funja alirudi Tanzania na kujiingiza katika taaluma ya elimu kwa kufundisha masomo ya sayansi katika Chuo Kikuu cha Bagamoyo. Alipanda haraka hadi kufikia nafasi ya Dena wa Chuo cha Sayansi na Sayansi ya Mazingira.

Funja ni Mandela Washington Fellow, na pia alishiriki katika Mpango wa Vijana Viongozi wa Kiafrika wa Rais Obama (YALI), ambapo alihudhuria Kozi ya Usimamizi wa Umma katika Chuo Kikuu cha Syracuse, New York.

Funja amekuwa akiona taarifa na mawasiliano kama suluhisho la changamoto zinazokabili sekta ya kilimo Tanzania. Kwa mtazamo huu, alianzisha kampuni ya Agrinfo Company Limited. Wazo la awali la Agrinfo lilikuwa kutoa injini ya utafutaji wa taarifa za kilimo nchini Tanzania, na kwa muda limepanua huduma zake kwa kutumia teknolojia kama vile ndege zisizo na rubani za kilimo. Funja ni rubani aliyefundishwa kutumia drone. Hivi sasa ndiye Mkurugenzi Mtendaji wa Agrinfo Company Limited.

## Marejeo
Jamii:Wiki Loves Women Tanzania
Jamii:Wanawake wa Tanzania
Jamii:WikiGap JWK 2026
Popcaan

thumbnail|right|200px|Popcaan

**Popcaan** (amezaliwa na jina la **Andrae Hugh Sutherland** mnamo 19 Julai 1988 mjini Saint Thomas, nchini Jamaika) ni msanii wa Reggae pamoja na Dancehall.

Jamii:wanamuziki wa Jamaika
Teknolojia ya Akamai

thumb|Teknolojia ya akamai
**Akamai Technologies** ni kampuni ya Marekani inayojihusisha na utoaji huduma ya mtandao hivi kwamba unapotembelea wavuti fulani, waweza kufikia faili unazotaka kwa urahisi zaidi kana kwamba seva ya wavuti hiyo iko karibu na ulipo. Teknolojia hii huitwa content delivery network (CDN). Kampuni hii ina makao makuu huko Cambridge, Mashachuttes, Marekani. 

Akamai Technologies ni miongoni mwa kampuni kubwa zaidi ulimwenguni kwa kupeana huduma ya mtandao kwa kutumia program ya Akamai netsession client interface  iliyoko kwa tarakilishi ya mteja. Hii kampuni imehusishwa na asilimia  kati ya 15 hadi 30 ya data ipatikanayo kwa mtandao. 

Mbali na hayo, Akamai Technologies ina seva kwote ulimwenguni ambapo zinginezo zimekodishwa kwa wateja wanaotaka tovuti zao zifanye kazi haraka na kwa wepesi. Unapoingia katika tovuti ya Akamai Technologies, kivinjari chako kitabadislihwa na utaelekezwa  kwa moja kati ya tovuti ya hii kampuni

Akamai Technologies ilianzishwa mnamo mwaka wa 1998 na Daniel M. Lewin wakiwa pamoja na Tom Lieghton ingawapo Tom Leighton aliuawa  katika shambulizi lililotukia mnamo Septemba 11 mwaka wa 2001.Leighton kwa wakati huu ndiye Mkurugenzi Mtendaji. Akamai ni jina la kihawaiii linalomaanisha ‘ujanja’ kwa maana teknolojia yao ina ujanja wa kuwasilisha wavuti kwako kwa haraka.

## Historia ya Akamai Technologies 
Kampuni ya Atakamai Technologies illingia katika mashindano na MIT iliyohusisha kuwashilisha fikra za kibiashara ambapo Akamai Technologies iliibuka kama moja ya kampuni zilizochaguliwa kwenda finali. Mnamo Agosti 1998, kampuni hii illikua imetengeneza prototaipu ya kibiashara.Hii ilikua kutokana na usaidizi wa Randall Kaplan,Jonathan Seelig, na Preetish Nijhawan.
Mwaka wa 1998 ukielekea kumalizika, wataalamu wapya waliongezewa kujiunga na timu hii. Wanaojulikana sana ni Paul Segan aliyekua Rais wa Kampuni ya New Media, George Conrades aliyekua mwenyekiti wa kampuni ya BBN. Mnamo mwaka 1999, Conrades aliteuliwa  kuwa mkurugenzi mtendaji  ambapo aliiongoza hii kampuni mpaka ikanoga kibiashara. Mnamo mwaka 2005 alimteua mwenzake Sogan kuwa mkurugenzi mtendaji. Mnamo Aprili 1999, Akamai Technologies iliidhinisha huduma ya kibiashara na ikatajwa kwa mara ya kwanza katika soko la hisa la NASDAQ.

Mnamo 1 Julai 2001, Akamai Technologies iliongezwa kwa sajala ya Russel 3000 na sajala ya Russel 2000. Mwakani 2001, mmoja wa waanzilishi wa kampuni,Daniel M. Lewin aliaga kutokana na tukio la ushambulizi wa ndege. Aliaga akiwa na miaka 31.Lewin alikua mmoja wa abiria waliokuwemo kwa ndege iliyoigonga jengo la World Trade Center. Mwakani 2005, Paul Segani aliteuliwa kama Mkurugenzi Mtendaji wa Akamai Technologies.Sagan alihakikisha kwamba kampuni hii imejitenga na wapinzani kwa lolote lile na kuwa mbele zaidi. Alifanya hivi kwa kuongeza huduma ambazo kampuni hii ilikua ikipeana. Kwa sababu ya uongozi wake na uadilifu,Akamai Technologies ilijikuza  hadi kiwango cha mapato bilioni 1.37.Sagan aliiongoza Akamai Technologies  kama mkurugenzi mtendaji hadi mwakani 2013 ambapo mkurugenzi mtendaji wa sasa,Tom Leighton alipoteuliwa.

Jamii:kampuni za Marekani
Jamii:Intaneti
Washia Ithna ashari

**Washia Ithna ashari** (ing. *Twelfer Shia*, pia **Ithnaashari**) ni kundi kubwa kati ya Waislamu Washia. Wako wengi huko Iran, Irak na Lebanoni.

## Jina
Jina "Ithnaashari" linatokana na namba 12 katika lugha ya Kiarabu **اثنا عشرية** *ithna ashariyya* kwa maana ya kwamba wanahesabu maimamu 12 waliomfuata Mtume Muhammad kama viongozi halali wa umma wa Waislamu, tofauti wa Washia wengine wenye makadirio tofauti kuhusu idadi ya maimamu.

## Imani
Huamini ya kwamba Mungu aliwateua binadamu 14 wasioweza kukosa; hao ni Mtume Muhammad, binti yake Fatima na maimamu 12 ambao ni wajukuu wa Muhammad na wana wao. Imamu wa mwisho na wa 12 ni Muhammad al Mahdi aliyeingia katika hali ya mafichoni akipatikana duniani bila kuonekana. Wanasubiri kurudi kwake atakaposhinda maadui wa Mungu na kutawala Dunia. Katika mafundisho mengi hukubaliana na Wailamu wengine lakini wana mafundisho kadhaa ya pekee.

Maimamu 12 ni wafuatao:  
* Ali ibn Abi Talib 
* Hassan ibn Ali  
* Hussein ibn Ali  
* Ali ibn Husayn  
* Muhammad al-Baqir
* Jafar as-Sadiq
* Musa al-Kadhim
* Ali ar-Ridha
* Muhammad at-Taqi   
* Ali al-Haadi 
* Hasan al-Askari
* Muhammad al-Mahdi

Kati ya hao wanaheshimu hasa Ali na mwanawe Hussein aliyeuawa katika mapigano ya Karbala.

Chuo Kikuu cha Al Azhar kiliwatambua kama madhhab halali kwa jina la "madhhab ya Jafar". Sehemu ya Wasunni hasa wanaofuata mafundisho ya Wahabiyya wanawaangalia kama wazushi wasio Waislamu wa kweli.

## Jamii zao
Takriba asilimia 85% za Washia wote ni Ithnaashari. Wako idadi kubwa ya wananchi katika Iran (90%), Irak (65%), Azerbaijan (85%) na and Bahrain (80%). 

Jamii kubwa wako pia Lebanoni (35% za wananchi), Kuwait (35%), Uarabuni wa Saudia (10-15%),  Pakistan (20%) na Afghanistan (18%).

Nchini Iran ni dini rasmi ya dola.

## Marejeo 
Jamii:Uislamu
Koma

**Koma** au **mkato** (,) ni alama ya uakifishaji. Inakaa kwenye mstari wa kuandika ikiwa na umbo la nukta yenye mkia wa kupinda unaelekea chini au alama ya 9 ndogo ambako nafasi imejazwa, wakati mwingine pia kama mstari mfupi inayonama. 

Wakati wa kusoma ina kituo kifupi, au kutenganisha maneno yanayoorodheshwa.

Kazi yake ni kutenganisha sehemu tofauti ndani ya sentensi.

Wakati wa kuandika namba inaweza kutumiwa 
* kama alama desimali inayotenganisha namba halisi na sehemu ambazo ni ndogo kuliko 1
* au kama alama ya kutenganisha elfu, mfano 1,000 (elfu moja) - 10,000 (kumi elfu) - 1,000,000 (milioni)

Matumizi ni tofauti kati ya nchi na nchi. Mkutano mkuu wa Ofisi ya Kimataifa ya Vipimo uliamua mwaka 2003 kukubali matumizi ya ama nukta au koma kuwa alama ya desimali.  

Mara nyingi nchi zinazotumia Kiingereza hutumia koma kuwa alama ya desimali, na hivyo nukta kuwa kitenganishi elfu.
Alama ya uakifishaji

**Alama za uakifishaji** ni alama zinazotumiwa wakati wa kuandika pamoja na herufi. Kazi yake ni kusaadia kuelewa matini vyema, na kudokeza maana maalumu ya maneno au sehemu za sentensi, na kuonyesha muundo wa sentensi.
#  **.**: inaitwa nukta, kituo kikuu, kikomo, kitone: Nayo hutumika:
#* Mwishoni mwa sentensi, kama vile "*Tutafika alfajiri na mapema*".
#* Kufupisha maneno, kama vile "*S.L.P. (Sanduku la posta)*". "*Bw. Juma (Bwana Juma)"*
#* Kutenga kiwango cha kitu, kama vile fedha, kilomita, kilogramu n.k. "*Sh 6.80 (shilingi sita na senti themanini)" "Kilomita 2.5 (kilomita mbili na nusu)".*
# **,** inaitwa Koma au mkato
# **?** inaitwa alama ya kuuliza
# **!** inaitwa alama ya mshangao
# '*** inaitwa apostrofi au ritifaa
# **"** inaitwa alama za dondoo
# **:** inaitwa nuktambili
# **;** inaitwa nuktamkato
# **-*' inaitwa alama ya kistari

## Marejeo
## Viungo vya nje
*Alama za Uakifishaji, Paneli ya Kiswahili, tovuti ya swa.gafkosoft.com
Kusasisha

**Kusasisha** (kutoka neno "sasa"; kwa Kiingereza: update) ni kitendo cha kuongeza au kutolea maelezo juu ya kitu fulani ambacho taarifa au maelezo yake yalikuwepo tangu awali. 

Hii inaweza elezea zaidi upande wa teknolojia ya kompyuta ambapo ni kuongeza taarifa za database, lakini mara nyingine huelezwa kisanaa na burudani.

Maana nyingine ni kufanya mfumo au jambo lionekane kama la kisasa au pia kuanza kutumia njia na vifaa vya kisasa (kwa Kiingereza: upgrade).

## Marejeo
Jamii:Kompyuta
Tahajia

**Tahajia** (kutoka neno la Kiarabu; pia **othografia** au **orthografia** kutoka neno la Kiingereza *orthography* ambalo lina asili ya Kigiriki) ni utaratibu wa kuandika maneno kwa namna inayokubalika kwa mujibu wa sheria, kanuni na mapatano ya lugha husika. Kila lugha huwa na kanuni na mapatano kuhusu jinsi ya kuandika maneno.

## Sauti na herufi
Tahajia inaeleza jinsi ya kutumia herufi za alfabeti kuandika sauti za lugha. Idadi ya sauti inazidi idadi ya herufi, kwa mfano Kiswahili ina sauti 36  zinazoandikwa kwa kutumia herufi 26. Hapa herufi zinaweza kuunganishwa kwa kutaja sauti kama sh, ch, th, dh au ng'. Herufi nyingine zinataja zaidi ya sauti moja, kwa mfano vokali zote zinaweza kuonyesha sauti fupi au ndefu.

## Umuhimu wa kusanifisha tahajia
Matamshi ya maneno mengi ni tofauti kati ya wasemaji wa lugha fulani kutokana na lahaja au uzoefu wa maeneo au vikundi. Kama kila mtu anaandika jinsi anavyosikia mwenyewe matokeo ni magumu si rahisi kwa wengine kusoma matini haraka hadi kutoelewana kabisa. Kwa sababu hii taratibu ziliundwa kwa lugha zote kupatana kuhusu namna ya kuandika.

## Kamusi za mwongozo
Nchi nyingi huwa na taasisi ambako wataalamu hushughulika kazi hii na kutunga kamusi ambazo ni mwongozo kwa watumiaji wa lugha husika, hasa walimu, wanahabari na waandishi wa vitabu.

*kwa lugha ya Kiingereza kuna kamusi ya Oxford English Dictionary kwa ajili ya Kiingereza cha Uingereza na Merriam-Webster dictionary kwa ajili ya Kiingereza cha Marekani.

* kwa Kiswahili kuna kamusi zinazotolewa na Taasisi ya Taaluma ya Kiswahili kwenye Chuo Kikuu cha Dar es Salaam (hasa Kamusi ya Kiswahili sanifu) pamoja na Kamusi Kuu ya Kiswahili inayotolewa na Baraza la Kiswahili la Taifa nchini Tanzania kwa kushirikiana na mabaraza ya Kiswahili ya Kenya na Uganda.

## Mfano wa kuandika Kiswahili kabla ya usanifishaji
[thumb|Ukurasa wa kwanza wa tafsiri ya Krapf iliyochapishwa mwaka [1840.]]
Zamani Kiswahili kiliandikwa kwa herufi za Kiarabu ambako hapakuwa na utaratibu wowote: kila mwandishi aliandika jinsi alivyoona sawa; kwa hiyo matini za Kiswahili cha kale zinaonyesha tofauti kubwa katika tahajia.

Matini ya kwanza ya Kiswahili iliyoandikwa kwa herufi za Kilatini ilikuwa tafsiri ya Biblia ya Ludwig Krapf aliyeandika hivi akitumia utaratibu wa matamshi ya Kiingereza pamoja na msamiati wa lahaja ya Mombasa:

::Keetoo-o dja quanza
::Mooanzo alioomba Mooigniazimoongo oowingo na n'tee.

(soma: *Kituo cha kwanza.*
::*Mwanzo aliumba Mwenyezimungu uwingu na nchi.*)

Ni baadaye tu kwamba Krapf aliacha matamshi ya Kiingereza na kukaribia tahajia ya leo kwa kutumia matamshi ya Kijerumani. Katika miaka ya 1920/1930 kamati ya Inter-territorial Language (Swahili) committee iliweka misingi inayokubalika hadi leo kwa tahajia ya Kiswahili.

## Tanbihi
## Marejeo
*Sauti za Kiswahili, tovuti ya Paneli la Kiswahili

Jamii:Isimu
Daraja la Mfugale

thumb|Muonekano wa Tazara Flyover kwa upande wa duka la Azam Ice Cream.|alt=|350x350px
** Daraja la Mfugale ** (vilevile: **Flyover ya Tazara**, **Daraja la Tazara**, **Barabara ya Juu ya Tazara**) ni daraja linalorahisisha mwendo wa magari kwenye njiapanda ya Barabara ya Nelson Mandela na Barabara ya Julius K. Nyerere, karibu na stesheni kuu ya reli ya TAZARA jijini Dar es Salaam, Tanzania. Jina la Mfugale liliteuliwa kwa heshima ya mhandisi kiongozi na mkurugenzi wa mamlaka ya TANROADS,Patrick Mfugale .

Hii ndiyo flyoover ya kwanza nchini Tanzania. Mnamo tarehe 15 Septemba 2018 daraja limeanza kutumika rasmi. Lilijengwa kwa msaada kutoka nchi ya Japani na kujengwa na kampuni ya ujenzi kutoka hukohuko Japani maarufu kama "Sumitomo Mitsui Construction Co., Ltd. (SMCC)." 

Daraja lipo chini ya wakala wa barabara Tanzania, TANROADS. Mkataba kati ya Tanzania National Roads Agency (TANROADS) na Sumitomo Mitsui Construction Co.,Ltd. (SMCC) ulisainiwa mnamo tarehe 15 Oktoba, 2015. Lengo likiwa kuboresha makutano ya barabara ya Nyerere na Mandela. Mradi huu ulifadhiliwa na Japan International Cooperation Agency (JICA).

JICA, na washika dau wengine ikiwa ni pamoja na wakazi wa Dar es Salaam na Tanzania nzima, walikuwa wakisubiria kwa hamu ujenzi wa daraja hili. Serikali ya Japan, kupitia wakala wake JICA, ina historia ndefu ya zaidi ya miaka 30 imekuwa ikisaidia miundombinu mbalimbali ya jiji la Dar es Salaam, tangu walivyojenga daraja la Selander mnamo mwaka wa 1980. 

Mnamo tarehe 15 Septemba 2018 daraja limeanza kutumika rasmi, huku likiacha mambo machache tu ili kukamilisha ujenzi wake. Makubaliano ya kumaliza daraja la Tazara ni Oktoba 2018.

## Picha

Picha:Tazara Flyover Side.jpg
Picha:Tazara Flyover entrance.jpg
Picha:Tazara Flyover at Night.jpg
Picha:Tazara Flyover men at work.jpg
Picha:Tazara Flyover men at work 2.jpg
Picha:Tazara Flyover2.jpg
Picha:Tazara Flyover men at work 3.jpg
Picha:Tazara Flyover3.jpg
Picha:Tazara Flyover view from Mandela Road.jpg
Picha:Tazara Flyover view by far from Nyerere Road.jpg
Picha:Tazara Flyover Sunrise.jpg
Picha:Tazara Flyover at Night2.jpg
Picha:Tazara Flyover Mandela Road view morning.jpg
Picha:Tazara Flyover Sunrise2.jpg

## Marejeo
## Viungo vya nje
Jamii:Dar es Salaam
Jamii:Madaraja nchini Tanzania
Tanbihi

[250px|thumb|*Matini ya makala ya swwiki [Akarabu (kundinyota) inayoonyesha namba za tanbihi yaani maelezo mwishoni mwa makala yanakayothibitisha maelezo katika matini*]]
[250px|thumb|*Tanbihi chini ya makala ya enwiki [:en:Tippu Tipp zinaonyesha maelezo kuhusu matamko katika matini mfululizo wa makala. Tanbihi ziko za aina mbalimbali, ama kama kiunganishi (link) kwa tovuti nyingine nje ya wikipedia au kwa kutaja makala au kitabu pamoja na habari zake (mwandishi, tarehe, makala katika jarida gani, na kadhalika)*]]
**Tanbihi** (kwa Kiingereza *footnotes* au *endnotes*) ni maelezo ya nyongeza kuhusu matini yanayoandikwa ama chini ya kila ukurasa, mwishoni mwa mlango au pia mwishoni kabisa mwa makala au kitabu.

Maelezo ya tanbihi huandikwa nje ya matini inayoendelea ili kurahisisha kazi ya kusoma.

## Namba za tanbihi
Kuwepo kwa matini huonyeshwa kwa kawaida kwa kuingiza namba ndogo inayokaa kidogo juu ya herufi za mstari kama hapa **1**. Wakati mwingi kuna pia herufi kama **a** au namba zinawekwa kwa mabano baada ya neno au sehemu itakayoelezwa **(1)**. 

Mara chache kuna alama kama hizi ***, †, ‡, §**.

## Mahali pa tanbihi
Tanbihi zenyewe yaani maelezo hufuata ama
*kwenye mwisho wa kila ukurasa (ing. *footnotes*)
*kwenye mwisho wa mlango au sehemu ya matini
*kwenye mwisho wa makala ya jarida au wa kitabu (ing. *endnotes*)
*mara chache pia kwenye ukurasa kando ya matini

## Fomati ya tanbihi
* **kurejelea kitabu**: hapa tanbihi huonyesha jina la mwandishi, jina la kitabu, mwaka na mahali pa kutolewa (kuchapishwa), namba ya ukurasa au sehemu inayorejjelewa, ikiwezekana pia mchapishaji na namba ya toleo kama kuna matoleo tofauti ya kitabu hiki: ikiwezekana pia na ISBN ya kitabu
***Mfano:** Robert Bringhurst (2005). The Elements of Typographic Style (version 3.1). Point Roberts, WA: Hartley and Marks. pp 68–69. 
***kurejelea makala ya jarida au gazeti**: jina la mwandishi akipatikana, jina la makala, jina la jarida / gazeti pekee, namba katika mwaka kama ipo, tarehe yake, ukurasa kama ipo
***kurejelea tovuti**: sawa kama makala, pamoja na URL (kiunganishi / link ya makala), tarehe ilipotazamiwa

## Tanbihi katika Wikipedia
Tanbihi ni muhimu katika Wikipedia kama marejeo na uthibitisho ya ukweli wa habari zilizopo. Zamani hii haikukaziwa sana lakini siku hizi ni lazima. Kila mchangiaji anatenda vema akiongeza vyanzo kwa njia ya tanbihi. Makala mpya zinazopakuliwa bila kutaja vyanzo ziko hatarini kufutwa: Wikipedia:Mwongozo (Kutaja vyanzo).

Katika matini ya Wikipedia alama hizi zinafanya tanbihi yaani maneno ya tanbihi huandikwa kati ya '***. 

Mwishoni mwa makala kiwepo kichwa cha ****, tusipotumia  na chini yake alama hizi: ****, Tanbihi tunazoandika katikati ya sentensi zitaonyeshwa baadaye hapa penye alama hii ya ***'.

## Tanbihi
## Marejeo
*Denton, William (2014), *Fictional Footnotes and Indexes*. Miskatonic University Press. 
*Grafton, Anthony (1997), *The Footnote: A Curious History*. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. ISBN 0-674-90215-7. 
*Zerby, Chuck (2002), ''The Devil's Details: A History of Footnotes''. New York: Simon & Schuster. 
Jamii:Uchapaji
Mbosso

**Mbosso** (jina la kisanii la **Mbwana Yusuph Kilungi**; amezaliwa 3 Oktoba 1991) ni mwimbaji, mtunzi na mwanamuziki kutoka nchini Tanzania.

Umaarufu ulianza akiwa na kundi la Yamoto Band ambalo ndani yake kuliwa na Aslay, Beka Flavour, Enock Bella na Mbosso. Kwa pamoja walikuwa wanaunda Yamoto Band chini ya Mkubwa Fella na Wanawe. Jina la Mkubwa na Wanawe lilikuwa na hadi sasa bado lipo hivyo hivyo kama Mkubwa na Wanawe. Ndani ya mkubwa na Wanawe kuna vipaji mbalimbali. 

Baada ya Yamoto Band kufa, Mbosso aliamua kurudi nyumbani kwao kijijini huko Kibiti. Ambapo alijihusisha na shughuli mbalimbali za kijamii ili kuyaendeleza maisha yake pia ilikuwa nafasi ya pekee mbosso kujipanga kurudi kwenye gemu la muziki wa Bongo Flava. Jambo hili, lilikuwa tofauti kidogo na kina Aslay na Beka Flavour. Hawa waliendelea kutamba katika muziki hadi hapo Diamond Platnumz alipoona muda huu unafaa sasa kumrudisha Mbosso katika tasnia ya muziki kama alivyomuahidi mnamo mwaka 2014 ya kwamba atamsaidia na kumuweka kwenye ramani ya muziki wa Bongo Flava. Wimbo wa kwanza wa Mbosso ulitoka mnamo tarehe 28 Januari 2018 na ulikwenda kwa jina la Watakubali.

29 Januari alitambulishwa mbele ya hadhira ya kwamba yeye ni msanii kamili aliyesaini mkataba na WCB.

Hadi sasa Mbosso ametoa wimbo kama vile Watakubali, Nimekuzoea, Alele, Shida, Picha Yake, Hodari, Nipepe, Hodari, Tamu. Kwa mwaka huu ametoa nyimbo kama tunapendana akiwa ameshirikiana na "D Voice". Wimbo mwingine aliotoa na kundi la Wasafi jina lake lilikuwa Zilipendwa na wimbo mwingine aliotoa na Diamond Platnumz na Lavalava wimbo ambao jina lake ni Jibebe. Pia msanii Mbosso ana matatizo ya kiafya yanayomkabili rejea maneno yake yanasema nina ugonjwa wa kutetemeka.

Mbosso, msanii wa Bongo Flava kutoka Tanzania, ametoa nyimbo nyingi zilizopendwa na mashabiki. Mnamo Machi 2021, alitoa albamu yake ya kwanza iitwayo Definition of Love, yenye nyimbo 12 na ushirikiano na wasanii mbalimbali.

## Marejeo 
Jamii:Wanamuziki wa Tanzania
Abela Paul Bateyunga

**Abela Paul Bateyunga** ni mjasiriamali, mwanasheria wa Tanzania, mshauri wa vijana, mwanzilishi na mkurugenzi mtendaji wa shirika liitwalo Tanzania Bora Sana . Pia ni mwanzilishi wa mradi uitwao *She codes for change*  . 

Abela ni mwanahabari, msemaji wa umma na mwenye nguvu. Ameongoza na kushawishi idadi kadhaa ya vijana Watanzania katika masuala mbalimbali ya uongozi.

## Familia na Elimu 
Abela ni mzawa wa Mtwara na ni mtoto wa tatu kati ya saba wa mzee Paul. 

Abela amepata elimu yake ya msingi katika shule tofauti tofauti ikiwemo shule ya Lyalamo huko Iringa na shule ya Azimio huko Mbeya, pia amepata elimu yake ya Sekondari katika shule ya Sangu na kupata elimu ya kidato cha tano na sita katika shule ya St Mary, pia Abela amehitimu elimu yake ya juu yaani elimu ya chuo kikuu katika masuala ya sheria katika chuo kikuu cha Dar es Salaam.

## Miradi ya ushiriki wa jumuiya 
Abela anafanya kazi katika miradi mbalimbali kupitia shirika lake. Miradi hiyo inatokana na ushirikiano wa kiraia na uwezeshaji wa vijana pamoja na masuala ya ubunifu. Kati ya hiyo miradi ambayo Abela anaifanya ni kama Mradi wa Data Zetu  mradi ambao una lengo la kuwezesha jamii kufanya vizuri  zaidi maamuzi ya msingi ya ushahidi ili kuboresha maisha yao. Jua Katiba ,kampeni ya ufahamu juu ya Katiba ya Tanzania. Kijana Wajibika  (Vijana kuwajibika) ni mpango unaojitokeza ambao hujenga harakati ya vijana na wanawake ambao wanafahamu vizuri juu ya haki za kiraia na kushiriki kikamilifu katika mchakato wa kisiasa. Changamoto ya Mawazo mradi ambapo vijana wanashiriki katika kugundua na kuunga mkono masuala ya ubunifu kwa athari chanya na kuwasaidia kusonga makampuni yao ya kijamii kutoka dhana ya mfano.

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanasheria wa Tanzania
Jamii:Wanawake wa Tanzania
Jamii:Wiki Loves Women Tanzania
Jennifer J. Kayombo

**Jennifer J. Kayombo** ni mwanamke wa Tanzania, alisoma chuo kikuu akichukua masomo ya stashahada ya mipango ya miradi, usimamizi na maendeleo ya jamii. Pia ni kiongozi wa vijana, mwanaharakati wa mambo ya wanawake, kwa sasa amethibitishwa na Umoja wa mataifa kama balozi kijana katika malengo endelevu.

## Harakati
Alianza safari ya harakati akiwa bado yuko shule ya sekondari, kwa kujitolea katika taasisi isiyo ya kiserikali iitwayo Railegh Tanzania na Fema Klabu kama mwenye kiti wa klabu hiyo na baadae  alikuwa mwanachama wa Fema National Youth Advisory Board (YAB). Katika harakati za uenezi wa masuala ya Afya ya uzazi na haki amekuwa akisaidia katika majukumu ya Fema amesaidia katika kutengeza jarida la Fema  la mwaka 2016.

Amekuwa akifanya harakati katika uelekezi wa mambo ya afya ya Uzazi na haki na masuala ya kijinsia, kwa miaka mitatu sasa amekuwa akifanya kazi ya kujitolea katika UNFPA’s Youth Advisory Panel (YAP) na Afri-Yan kama katibu na Afisa Miradi , ni mtetezi mdogo wa mambo ya ya Afya ya uzazi na haki pia mambo ya masula ya kijinsia katika Femina 2017 Nguvu Ya Binti kwenye kipindi ki nachorushwa kwenye televisheni. 

Jennifer Kayombo anaamini kwamba kumwezeshe mwanamke katika Nyanja za fursa na rasimali kutamsaidia kumpatia nguvu chanya katika kuubadili ulimwengu.

## Mikutano
Katika umri wake huohuo mdogo, Jennifer amehudhuria mafunzo, warsha na mikutano mikubwa inayohusu mambo ya afya ya uzazi na haki katika nyanja za kimataifa, na amekuwa akipanga na kusaidia mipango ya ratiba mbalimbali na shughuli ambazo zilikuwa kama anzilishi katika kutoa uelekezi wa mambo ya elimu ya afya ya uzazi na haki ndani ya Tanzania.

Mwezi wa Septemba, 2018 alipata nafasi ya kuchaguliwa kama mmojawapo wa vijana watakuwepo kwenye jumuiya ya kukutana ya vijana,2018 ili kupata sauti za vijana wakichangia mada na kusikika katika ukumbi ujulikanao kwa jina la ukumbi wa nguvu wa huko mjini Brussels. Vijana wengine waliopata nafasi kama hiyo walitoka nchi za Pakistani, Nepal, Ethiopia, Uganda na Kenya.
	
## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Tanzania
Jamii:Wanaharakati wa Tanzania
Kinasasauti

thumb|Kinasasauti ya miaka ya 55s
**Kinasasauti** (pia **mikrofoni** au **maikrofoni** kutoka lugha ya Kiingereza: microphone) ni kifaa kinachoweza kuichukua sauti na kuibadili ili iwe ishara za umeme (electrical signals).

Kinasasauti hutumika katika simu, vifaa vinavyosaidia watu walio na shida za kusikia, pamoja na vifaa vya kuhadhiri kwa watu wengi katika jukwaa na ukumbi. Unapoongea kwa kinasasauti, ile sauti hufanywa kubwa na baadaye kusikika kwa kipaza sauti. Kinasasauti pia hupatikana katika studio za kurekodi muziki ambapo mtu hukitumia na ile sauti huhifadhiwa kwa tarakilishi na baadaye kuhaririwa ili muziki utolewe. Kwa leo, hili ni jambo la kawaida haswa kwa wale wanaotengeneza video za youtube ili sauti yao iwe ya kuvutia na kusikika kwa urahisi.
## Historia ya kinasasauti 
Ilifika pahali katika historia ambapo watu walihitaji kuifanya sauti yao iwe kubwa kuliko kawaida. Waigizaji na waimbaji katika kumbi za michezo waliona kwamba sauti zao hazisikiki vizuri na kwa hiyo wakaanza kutumia vinasasauti vilivyofanana na honi ya baiskeli. 

Mvumbuzi Robert Hooke ndiye aliyekuwa wa kwanza kujaribu kutumia kinasasauti kilichofunganishwa na uzi kilichojulikana kama lover's telephone.

## Tazama pia
* Tepurekoda

## Tanbihi
Jamii:Redio
Jamii:Vifaa
Hammour Ziada

**Hammour Ziada** (kwa Kiarabu: *حمور زيادة*; Khartoum, 1979) ni mwandishi na mwandishi wa habari kutoka Sudan.  

Anaishi Cairo, Misri. 

## Vitabu
* *سيرة أم درمانية، مجموعة قصصية* (2008) 
* *الكونج* (2010)
* *النوم عند قدمي الجبل * (2014)
* *شوق الدرويش* (2014)

## Tuzo
*Medali Naguib-Mahfouz, 2014
*Shortlist Of The International Prize for Arabic Fiction (IPAF) 2015

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1979
Jamii:Waandishi wa Sudan
Jamii:Waandishi wa Kiarabu
Jamii:Waandishi wa habari
Jina la kuzaliwa

wa Marekani John Fitzgerald Kennedy kama kielelezo cha desturi ya nchi hiyo.]]
**Jina la kuzaliwa** (kwa Kiingereza: *birth name*, *full name*, *legal name* au :en:Personal name) ni kundi la majina ambalo kwa pamoja linamtambulisha mtu maalumu. Katika tamaduni kadhaa ni majina mawili, katika nyingine ni matatu, ambapo la kwanza ni la mwenyewe, la pili la baba, la tatu la babu au la ukoo. Tamaduni chache zinatumia jina moja tu au zaidi ya tatu.

## Tanbihi
## Marejeo
* Matthews, Elaine; Hornblower, Simon; Fraser, Peter Marshall, *Greek Personal Names: Their Value as Evidence*, Proceedings of the British Academy (104), Oxford University Press, 2000. 

## Viungo vya nje
* Varying use of first and family names in different countries and cultures
* Falsehoods Programmers Believe About Names
* Lexicon of Greek Personal Names, contains over 35,000 published Greek names.
Watakubali

**Watakubali** ni jina la wimbo uliotungwa na mwimbaji/mwanamuziki wa Bongo Flava kutoka nchini Tanzania - Mbosso. Wimbo umetoka tarehe 28 Januari 2018. Huu ni wimbo wa kwanza kutoka tangu aingie mkataba na WCB Wasafi.  Wimbo umetayarishwa na Laizer Classic. 

Wimbo unamzungumzia kijana mmoja anayependwa na mwanamke mwenye uwezo kuliko yeye. Mbaya zaidi, Mbosso hana pesa, hana ajira wala hana elimu ya kutosha vigezo vya mwanamke huyo. Pamoja na kasoro zote hizo, bado yule mwanamke anaonesha kumpenda Mbosso kwa hali aliyonayo. Katika wimbo anaelezea pia kisa kibaya alichowahi kuwafanya wazee wa mwanamke anayempenda. Je, kwa tukio la kukuba ukweni, watakubali?
## Marejeo
Jamii:Nyimbo za 2018
Jamii:Nyimbo za Mbosso
Jamii:Nyimbo zilizotayarishwa na Laizer Classic
Charles Swini

**Charles Swini** (alizaliwa Blantyre, 28 Februari 1985) ni mchezaji wa soka wa Malawi ambaye sasa anacheza kwa Strikers wa Fedha. 

Mnamo tarehe 23 Januari 2015, Swini alijiunga na CD Costa do Sol kwa mkopo wa msimu.

Jamii:Wachezaji mpira wa Malawi
Unovisi

**Unovisi** ni kipindi cha pekee katika malezi ya mashirika ya kitawa. Ni kama kiini chake, na kwa sababu hiyo sheria za Kanisa zinakiratibu kwa uangalifu mkubwa.

Aliyejisikia wito, kwanza anaandaliwa miaka au walau miezi ili kuziba mapengo ya malezi ya awali katika familia, shule, parokia n.k. hadi akomae zaidi kiutu na Kikristo.

Ndipo anapoanza unovisi ambao kwa kawaida unachukua miaka miwili au walau mmoja 

Wakati huo mhusika anatulia kabisa mbele ya Mungu wake akijaribu maisha ya shirika lake ili kuona kama anayaweza.

Katika hilo ni lazima asaidiwe hasa na mlezi na mafundisho mbalimbali ya kidini: Biblia, liturujia, maisha ya Kiroho, nadhiri n.k.

Akiamua na kukubaliwa, anamaliza unovisi kwa kujitoa kwa Mungu walau kwa mwaka mmoja kabla ya kuweka nadhiri za daima.

## Tanbihi
Jamii:Mashirika ya kitawa
Kizambarau

**Vizambarau** ni nyoka wenye sumu wa jenasi *Amblyodipsas* katika familia Lamprophiidae. Asili ya jina lao ni rangi yao.

Nyoka hawa ni warefu kiasi, zaidi m moja kwa kipeo lakini chini ya sm 60 kwa kawaida. Rangi yao ni nyeusi, kijivu au kahawia yenye mng'ao zambarau, hasa wakiwa wameambua ngozi hivi karibuni. Pengine rangi ya tumbo ni pinki au hudhurungi na spishi kadhaa zina milia njano.

Vizambarau huchimba ndani ya ardhi lakini wanaweza kuwinda juu ya ardhi. Hula nyoka wengine, mijusi na mijusi-nyungunyungu.

Chonge ni meno marefu ya nyuma yenye mifuo. Nyoka hawa wanaweza kung'ata lakini hakuna ripoti za dalili za kusumu katika watu. Hata hivyo wanafanana na nyoka wachimbaji na kwa hiyo jitahadhari.

## Spishi
* *Amblyodipsas concolor*, Kizambarau wa Natal (Kwazulu-Natal purple-glossed snake)
* *Aparallactus dimidiata*, Kizambarau wa Mpwapwa (Mpwapwa purple-glossed snake)
* *Amblyodipsas katangensis*, Kizambarau wa Katanga (Katanga purple-glossed snake)
* *Amblyodipsas microphthalma*, Kizambarau Macho-madogo (Eastern purple-glossed snake)
* *Amblyodipsas polylepis*, Kizambarau wa Kawaida (Common purple-glossed snake)
* *Amblyodipsas rodhaini*, Kizambarau wa Rodhain (Rodhain's purple-glossed snake)
* *Amblyodipsas teitana*, Kizambarau wa Taita (Taita purple-glossed snake)
* *Amblyodipsas unicolor*, Kizambarau Magharibi (Western purple-glossed snake)
* *Amblyodipsas ventrimaculata*, Kizambarau wa Kalahari (Kalahari purple-glossed snake)

## Marejeo
* Spawls, S., Howell, K., Drewes, R. & Ashe, J. (2002) *A field guide to the Reptiles of East Africa.* Academic Press, San Diego, CA, USA.

## Viungo vya nje
* Hazinadata ya watambaachi

Jamii:Nyoka
Mason Mount

thumbnail|right|280px|Mason Mount

**Mason Tony Mount** (alizaliwa 10 Januari 1999) ni mchezaji wa soka wa Uingereza anayecheza kama kiungo kunako Derby County ya Championship, kwa mkopo akitokea kunako klabu ya Chelsea.

## Tanbihi
Jamii:Wachezaji mpira wa Uingereza
Meli kubwa duniani

**Meli kubwa duniani** siku hizi ni meli za mizigo hasa zinazobeba mafuta ya petroli au kontena, lakini pia meli za abiria zinazobeba watalii kwa burudani. Kuna pia meli chache zenye kusudi maalumu kama MS Pioneering Spirit ambayo ni meli kubwa ya winchi kwa ujenzi baharini.
300px|thumb|Seawise Giant ilikuwa meli kubwa iliyotengenezwa hadi leo (2018); hapa wakati wa ukarabati 1990 huko Singapur
Meli kubwa kabisa iliyojengwa hadi sasa ilikuwa Seawise Giant yenye tani GT 564,763 na urefu wa mita 458. Ilitengenezwa mwaka 1974-1979 nchini Japani kwa kampuni ya Kigiriki na kurefushwa baadaye hadi kufikia mita 458. Kutokana na ukubwa wake haukuweza kupita wala katika Mfereji wa Suez wala katika Mfereji wa Kiingereza. Miaka yake ya mwisho ilitumiwa kama tangi ya mafuta tu bila kusafiri tena. Mwaka 2009 ilivunjika.

## Orodha ya meli kubwa duniani mnamo mwaka 2018
## Marejeo
Jamii:Meli