open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Yohane Fransisko Regis

thumb|Mt. Yohane Fransisko Regis alivyochorwa.
**Yohane Fransisko Regis, S.J.** (Fontcouvert, 31 Januari 1597 - Lalouvesc, 31 Desemba 1640) alikuwa padri wa Shirika la Yesu nchini Ufaransa.

Baada ya kuhudumia wagonjwa wa tauni, alikwenda kuhubiri na kuungamisha mfululizo milimani na vijijini ili kuinua imani ya Kikatoliki katika roho za waumini wa jimbo la Viviers kuanzia mwaka 1633 hadi kifo chake . 

Alitangazwa na Papa Klementi XI kuwa mwenye heri tarehe 18 Mei 1716, halafu Papa Klementi XII alimtangaza mtakatifu tarehe 5 Aprili 1737.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe aliyoiaga dunia

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo ya Kiswahili
* John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 206-207
* Pd. Leandry Kimario, O.F.M.Cap. - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 173

## Marejeo ya lugha nyingine
* 
*
Burgenland

**Burgenland** (kwa Kijerumani pia: *Burgenland*) ni moja ya majimbo 9 ya kujitawala ya Austria lenye wakazi 294.316 kwenye eneo la km² 3.965. 

Mji mkuu ni Eisenstadt. 

Waziri mkuu ni Hans-Peter Doskozil (SPÖ).

## Jiografia 
Jimbo la Burgenland limepakana na nchi za Slovakia, Hungaria na Slovenia na majimbo ya Austria Chini na Steiermark.

Eisenstadt ndio jiji kubwa tu lenye idadi ya wakazi zaidi ya 14,816.

Leitha, Wulka ndiyo mito ya Burgenland.

## Picha

Image:Eisenstadt - Dom (2).JPG|200px|Kanisa la Mtakatifu Martin
Image:Burgenland Wappen.svg|200px|Bendera ya Burgenland

## Viungo vya nje 
* burgenland.at 

Jamii:Majimbo ya Austria
Tirol (Austria)

thumb|Kiwanja cha ndege cha Innsbruck kilichopo ndani ya jimbo la Tirol
**Tirol** (kwa Kijerumani pia: *Tirol*) ni moja ya majimbo 9 ya kujitawala ya Austria lenye wakazi 757.634 kwenye eneo la km² 12.648. 

Mji mkuu ni Innsbruck. 

Waziri mkuu ni Günther Platter (ÖVP).

## Jiografia 
Jimbo la Tirol limepakana na nchi za Italia na Ujerumani na majimbo ya Vorarlberg, Kärnten na Salzburg.

Innsbruck ndio jiji kubwa tu lenye idadi ya wakazi zaidi ya 119,000.

Lech ndio mto muhimu wa Tirol.

## Picha

Image:Oberes Lechtal.JPG|200px|Mto wa Lech
Image:AUT Tirol COA.svg|200px|Bendera ya Tirol

## Viungo vya nje 
* tyrol.com 

Jamii:Majimbo ya Austria
Visiwa vya Pelagie

thumb|Visiwa vya Pelagie katika ramani.
**Visiwa vya Pelagie** ni funguvisiwa la Afrika ya Kaskazini katika Bahari ya Kati, kati ya Malta na Tunisia.  

Kisiasa vinaunda kijiji cha Jamhuri ya Italia.

Visiwa hivyo ni vitano, ila vinavyokaliwa na watu ni viwili tu: Lampedusa (5,000) na Linosa (1,500). 

Jamii:Visiwa vya Italia
Jamii:Visiwa vya Afrika
Jamii:Visiwa vya Mediteranea
Schengen

thumb|99x99px|Nembo ya Schengen
**Schengen** ni kijiji huko Luxemburg. Ni sehemu ya tarafa ya Remich yenye wakazi 4833. 

Mnamo mwaka 1985 Mkataba wa Schengen ulitiwa sahihi hapa iliyoondoa udhibiti wa mpakani kati ya nchi wanachama wa Umoja wa Ulaya.

Jamii:Luxemburg
Agnelo wa Napoli

yake huko Sant'Agnello, kijiji chenye jina lake.]]
'*** (pia: **Anielo*'; 535 hivi - 596 hivi) alikuwa abati wa monasteri ya Waaugustino Napoli, Italia anayesifiwa kwa miujiza yake.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 14 Desemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
*Alfredo Cattabiani, ''Santi d'Italia*, Milano, Rizzoli, 1993, ISBN 88-17-84233-8
*Piero Bargellini, *Mille Santi del giorno*, Vallecchi editore, 1977
*Bonaventura Gargiulo, *Il glorioso S. Agnello, abate: studio storico critico, con appendici*, Stab. tip. librario A. e S. Festa, 1903
*Anselmo Lettieri, *S. Agnello Abate, il suo corpo e il suo culto in Lucca'', La Tipografica di O. & E. Malanima, Lucca, 1948
* Andrea Manzo, Relazione Storica della parrocchia di Gargani e brevissima vita del Gran Patrono S. Agnello Abbate, Tipografia "Dante Alighieri, 1911

## Viungo vya nje
*https://web.archive.org/web/20160304094913/http://www.pisciotta.net/it/Festivita%60/S.Agnello%20Abate/calendario/la_vita_di_santagnello_abate.htm

Jamii:Waliozaliwa 535
Jamii:Waliofariki 596
Jamii:Wamonaki
Jamii:Mapadri
Jamii:Waaugustino
Jamii:Watakatifu wa Italia
Jumuia ndogondogo za Kikristo

**Jumuiya ndogondogo za Kikristo** ni jumuia maalumu za Wakristo wa Kanisa Katoliki zilizoanzishwa na Mabaraza ya Maaskofu ya Tanzania na nchi nyingine, hasa za Afrika Mashariki, ili kutekeleza upendo katika maisha ya kila siku mitaani. 

Katika jumuia hizo waamini wanakutana ili kusoma Neno la Mungu na kusali pamoja na kushirikiana katika kukabili changamoto za mazingira yao.

Kufikia mwaka 2001 kulikuwa na jumuia zaidi ya 180,000 katika nchi tisa za AMECEA 

## Tazama pia
*Jumuiya ya ibada za nyumba kwa nyumba

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*Small Christian Communities, pp. 97-109.
*Basic Ecclesial Communities: Adelaide's 'new model of church'.
*Committee on Basic Ecclesial Communities of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines. 

Jamii:Kanisa Katoliki
Kurt Warner

**Kurtis Eugene Warner** alikuwa mchezaji wa Futiboli ya Marekani wa Marekani. Alichezea timu tatu za Ligi ya Soka ya Kitaifa (NFL): St Louis Rams, New York Giants, na Arizona Cardinals. Alisaini mkataba na timu ya Green Bay Packers mwaka 1994 baada ya kucheza mpira wa miguu katika Chuo Kikuu Cha Northern Iowa. 

Watu wanafikiria kuwa Warner ni mmoja wa wachezaji bora kabisa, kufuatia kazi ya miaka 12 inayoonekana kama moja ya hadithi kubwa katika historia ya NFL. Warner aliingizwa kwenye Pro Football Hall of Fame 2017, na ndiye mtu pekee aliyeingizwa katika Pro Football Hall of Fame na Arena Football Hall of Fame.

Warner alipata nyota wakati alipocheza timu ya St Louis Rams kutoka mwaka 1998 mpaka mwaka 2003, ambapo alishinda tuzo za NFL MVP mnamo mwaka 1999 na mwaka 2001 na vile vile tuzo ya Super Bowl MVP katika Super Bowl XXXIV wakati yeye na Rams walipiga Tennessee Titans. Aliongoza Arizona Cardinals mwaka 2008 kwa Super Bowl XLIII (Timu ya kwanza katika Super Bowl), na amecheza katika michezo bora mitatu ya Super Bowls. Warner ni mmoja wa Quarterbacks kushinda Super Bowl katika msimu wao wa kwanza kama mwanzo, na mwingine ni Tom Brady. Yeye pia ndiye mchezaji pekee ambaye hajafikiriwa katika historia ya NFL kushinda tuzo ya NFL MVP, na quarterback ambaye ni chelezo kuongoza timu yake kushinda Super Bowl. Warner kwa sasa anashikilia kiwango cha kumi na tatu cha juu zaidi cha upitaji wa muda wote (93.7), na asilimia tano ya kumaliza kazi katika historia ya NFL na 65.5%.

Katika michezo 13 ya kucheza kwa taaluma, Warner anashika nafasi ya tano wakati wote katika asilimia ya kumaliza (66.5%), ya kumi kwa yadi kwa jaribio (8.55), na ya kumi kwa ukadiriaji unapita (102.8). Alitangaza kustaafu kwake baada ya kumalizika kwa msimu wa 2009. 

## Elimu 
Mzaliwa wa Burlington, Iowa, Warner alicheza Football ya Marekani katika Shule ya Upili ya Regis huko Cedar Rapids, akahitimu mwaka 1989. Baada ya kuhitimu kutoka shule ya upili, Alisoma Chuo Kikuu cha Northern Iowa, alimaliza mwaka 1993. Katika Chuo, Warner ni chelezo mpaka mwaka wake mkubwa. Mwishowe Warner alipewa nafasi ya kuanza, alichaguliwa kama Mchezaji Bora wa Mwaka wa Mkutano wa Gateway.

## Utangazaji 
Mnamo mwaka 2010, Warner alijiunga na Mtandao wa NFL kama mchambuzi. Anaweza kuonekana mara kwa mara kwenye Jumla ya Ufikiaji wa NFL, na vile vile ndani ya studio kwenye onyesho la mchezo wa awali wa football ya Alhamisi ya Mtandao ya NFL, Alhamisi Usiku Kickoff Iliyotolewa na Sears. Warner ni mrevu sana, na anaelewa Football vizuri. Warner pia amekuwa mchambuzi na  mwanahabari wa Mtandao ni wa NFL ya playoffs Arena Football League mwaka 2010. Mnamo Agosti 2010, Fox Sports ilitangaza kwamba Warner atakuwa akiangalia uchambuzi wa michezo kwenye chanjo ya mtandao wa NFL msimu wa 2010. Aliungana na watangazaji Chris Myers kuandaa michezo ya mkoa. Mwaka 2014, redio ya Westwood One ilimajiri Warner kama mchambuzi mbadala kwenye michezo ya Soka ya Usiku wa Jumatatu wakati mchambuzi wa kawaida Boomer Esiason hakupatikana. Mnamo 2018, Warner alikua mchambuzi wa redio wakati wote. Warner ni mrevu sana, na anaelewa Football vizuri.

## Tanbihi
Jamii:Wachezaji wa Marekani
Pantelleria

[thumb|[Mandhari.]]
**Pantelleria** ni kisiwa cha Afrika ya Kaskazini katika Bahari ya Kati, kati ya Sicilia na Tunisia.  

Eneo lake ni la Km² 84.53.

Kisiasa kinaunda kijiji cha Jamhuri ya Italia chenye wakazi 7, 625.

Jamii:Sisilia
Jamii:Visiwa vya Italia
Jamii:Visiwa vya Afrika
Jamii:Visiwa vya Mediteranea
Masimino wa Micy

[thumb|Mt. Masimino katika [dirisha la kioo cha rangi.]]
**Masimino wa Micy** (pia: **Mesmin**; Verdun, leo nchini Ufaransa, karne ya 5 - Micy, karibu na Orleans, 15 Desemba 520) alikuwa padri wa Kanisa Katoliki.

Mwaka 510 alianzisha monasteri ya Micy akawa abati wake wa kwanza akilea wanafunzi wengi.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
*Jean Baptiste Ladvocat, * Dizionario Storico*, editore Remondini di Venezia, Bassano, 1795.

## Viungo vya nje
*SAINT MAXIMIN or MESMIN of VERDUN

Jamii:Waliozaliwa karne ya 5

Jamii:Wamonaki
Jamii:Watawa waanzilishi
Virginia Centurione Bracelli

hajaoza.]]
**Virginia Centurione Bracelli** (aliishi Genova nchini Italia 2 Aprili 1587 - 15 Desemba 1651) alikuwa mwanamke tajiri wa mji huo ambaye aliishi muda mfupi katika ndoa halafu akafiwa mumewe akaweka nadhiri ya useja ili kumtumikia Mungu na kuhudumia maskini kwa namna nyingi pamoja na kutegemeza makanisa ya mashambani. 

Kwa ajili hiyo alianzisha pia mashirika mawili ya masista.

Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu tangu tarehe 18 Mei 2003, alipotangazwa na Papa Yohane Paulo II; kabla ya hapo Papa huyo alimtangaza mwenye heri tarehe 22 Septemba 1985.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 15 Desemba kila mwaka.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*Daughters of Our Lady on Mount Calvary
*Catholic Forum 
*Vatican News
*Saints.SQPN: Virginia Centurione Bracelli
*Santiebeati: Virginia Centurione Bracelli
*Catholic Online: Virginia Centurione Bracelli
*Katolsk.no: Virginia Centurione Bracelli

Jamii:Watawa waanzilishi
Maria Msulubiwa Di Rosa

yake.]]
**Maria Msulubiwa Di Rosa** (aliishi Brescia, Italia, 6 Novemba 1813 - 15 Desemba 1855) alikuwa mwanamke tajiri wa mji huo ambaye alitumia mali yake na maisha yake yote kuokoa kiroho na kiuchumi maskini na wagonjwa. Kwa ajili hiyo alianzisha pia shirika la masista *Wajakazi wa Upendo* .

Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu bikira tangu tarehe 12 Juni 1954, alipotangazwa na Papa Pius XII; kabla ya hapo Papa huyo alimtangaza mwenye heri tarehe 26 Mei 1940.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 15 Desemba kila mwaka.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo ya Kiswahili
* John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 451-452

## Marejeo ya lugha nyingine
* LE ANCELLE DELLA CARITÀ DI BRESCIA: Per la Beatificazione della loro Madre Fondatrice Maria Crocifissa di-Rosa nel I° Centenario della Congregazione 1840-1940.
* FOSSATI, LUIGI: Beata Maria Crocifissa Di-Rosa [Di Rosa] - Fondatrice delle Ancelle della Carità in Brescia 1940.

## Viungo vya nje
* Regina Magazine
* Faith ND 
* Encyclopedia
* Santi e Beati

Jamii:Mabikira
Jamii:Watawa waanzilishi
Ascension

ni kitovu cha kisiwa.]]
**Ascension** ni kisiwa chenye asili ya volikano kilichoko kusini kidogo kwa ikweta, katika Bahari ya Atlantiki, kilomita 1,600 hivi kutoka Afrika na 2,300 hivi kutoka Amerika Kusini (Brazil). 

Wakazi wote ni 806 tu (sensa ya mwaka 2016). 

Kiutawala kiko chini ya koloni la Saint Helena, ambalo liko chini ya Ufalme wa Muungano.

Jina lilitokana na sherehe ya Kupaa Bwana, ambayo ndiyo siku ya mwaka 1501 kisiwa kilipoonekana kwa mara ya kwanza.

## Tanbihi
*

## Marejeo
* Duff Hart-Davis, *Ascension, the story of a South Atlantic island*, p.&nbsp;15
* Mitchell, David F. 2010. *Ascension Island and the Second World War *. Ascension Island: Ascension Island Heritage Society.
* Correspondent's diary: Ascension Island | The Economist
* Official Ascension Island Government site
* Global Volcanism Program: Ascension Island
* Sanders, Sarah, *Important Bird Areas in the United Kingdom Overseas Territories; priority sites for conservation* (RSPB, 2006)
* Stonehouse, Bernard. (1960). *Wideawake Island. The Story of the BOU Centenary Expedition to Ascension*. Hutchinson: London
* Duff Hart-Davis, The Spectator 17 October 2015, "The Stone Frigate Sails On",  p.&nbsp;16.

## Viungo vya nje
### Taarifa na serikali
* Ascension Island Government
* Ascension Government Conservation Department
* Ascension Island Newsletter

### Historia na Jiografia
* Live Web Cam of Ascension
* Colonial History of Ascension Island
* Ascension Island at Britlink – British Islands & Territories
* Isla Ascensión o Ascension island (Spanish)
* CIA World Factbook entry about Saint Helena, Ascension, and Tristan da Cunha 
* Google Satellite View

### Taasisi
* Rocket launches from Ascension
* Detailed description of the BBC Atlantic Relay Station
* Army Ornithological Society Ascension Island Research 
* The Status and Location of the Military Installations of the Member States of the European Union and Their Potential Role for the European Security and Defence Policy (ESDP). Brussels: European Parliament, 2009.  25&nbsp;pp.

Jamii:Visiwa vya Afrika
Uonyesho wa fuwelemaji

[thumb|335x335px|[Mchoro wa uendeshaji wa uonyesho wa fuwelemaji.]]
Katika utarakilishi, **uonyesho wa fuwelemaji** ((pia: **zinzo fuwelemaji**; kwa Kiingereza: *liquid crystal display*) ni uonyesho wa paneli bapa unaotumia sifa bainifu za fuwelemaji kutokeza  picha. Uonyesho wa fuwelemaj ni aina mojawapo ya uonyesho.

## Tanbihi 
## Marejeo 
* Kiputiputi, O. (2011). Kamusi sanifu ya kompyuta. Taasisi ya Taaluma za Kiswahili, Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, K.602.

Jamii:Kompyuta
Jamii:Intaneti
Beano wa Ireland

[thumb|Mt. Beano katika [dirisha la kioo cha rangi.]]
**Beano wa Ireland** (pia: **Beóán, Beyn, Bean, Beanus, Beoc, Mo-Béoóc, Mobeoc, Mobheog, Dabheog, Dabeoc, Davog, Davoc, Daboc, Daveoc, Daveog**; labda alizaliwa Welisi, karne ya 5) alikuwa Mkristo mkaapweke katika kisiwa katikati ya ziwa Loch Dearg nchini Ireland ambaye akawa chanzo cha monasteri huko . 

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki kama mtakatifu, akichanganywa pengine na askofu Beano wa Mortlach ).

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 16 Desemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:waliozaliwa karne ya 5

Jamii:watawa waanzilishi
Jamii:watakatifu wa Wales
Adoni wa Vienne

thumb|Ukurasa wa Martyrologium yake.
**Adoni wa Vienne, O.S.B.** (Sens, 800 hivi - Vienne, katika Ufaransa wa leo, 16 Desemba 875) alikuwa mmonaki mwanahistoria na hatimaye askofu mkuu wa Vienne kuanzia mwaka 850 hadi kifo chake

Aliheshimu inavyotakiwa watakatifu akiwaorodhesha katika kitabu maarufu kuliko vingine vyote vya kwake 

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 16 Desemba. 

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Maandishi yake
*Opera Omnia by Migne Patrologia Latina with analytical indexes

Jamii:Wamonaki
Jamii:Wabenedikto

Jamii:Wanahistoria wa Ufaransa
Judikaeli

[thumb|[Sanamu yake huko Paimpont.]]
**Judikaeli** (590 hivi - Bretagne, leo nchini Ufaransa, 659 hivi) alikuwa mfalme wa Bretagne kabla ya kwenda tena kuishi monasterini. 

Akiwa madarakani alijitahidi sana kupatanisha wananchi wake na wavamizi Wafaranki.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 17 Desemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
*Chardonnet, Joseph. ''Livre d'or des saints de Bretagne''. Rennes: Armor-Éditeur, 1977. See esp. pp.&nbsp;139–42.
*
* Bibliotheca Hagiographica Latina, 4503

## Viungo vya nje
*Princes of Domnonia
*Map of historical Brittany

Jamii:Waliozaliwa 590
Jamii:Waliofariki 659
Jamii:wanasiasa wa Ufaransa
Jamii:Wamonaki
Modesti wa Yerusalemu

ya Mt. Modesti wa Yerusalemu panapotunzwa.]]
**Modesti wa Yerusalemu** (Sivas, Kapadokia, leo nchini Uturuki, karne ya 6 – 17 Desemba 630) alikuwa askofu wa mji huo nchini Israeli.

Kabla ya hapo aliuzwa kama mtumwa kwenda Misri. Huko alimuongoa bwana wake ambaye alimuacha huru. Hapo alijiunga na umonaki kwenye mlima Sinai. Baadaye akafanywa abati wa monasteri huko Palestina.

Mwaka 614 Kosroe II wa Persia aliteketeza Yerusalemu akiua Wakristo 66,509. Modesti alichaguliwa kushika nafasi ya askofu Zakaria aliyetekwa, na huyo alipofariki Modesti akawa askofu. Alijitahidi sana kujenga upya monasteri kadhaa hata zikajaa wamonaki na makanisa yaliyoteketezwa kwa moto .

Tangu kale ametambuliwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kuwa mtakatifu.

Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 17 Desemba na nyinginezo.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*Building projects of Modestus
*Orthodox Church in America - Modestus of Jerusalem
*
*

Jamii:Waliozaliwa karne ya 6
Jamii:Waliofariki 630
Jamii:Wamonaki
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:watawa waanzilishi
Jamii:Watakatifu wa Uturuki
Jamii:Watakatifu wa Israeli
Wafiadini wa Eleutheropoli

**Wafiadini wa Eleutheropoli** (waliuawa huko, nchini Israeli, 638) ni askari Wakristo 50 hivi waliouawa na Waislamu waliozingira Gaza wakati wa kaisari Erakli . 

Majina yao ni pamoja na: akina Yohane 10, akina Joji 7, akina Teodori 5, akina Paulo 3, akina Sergio 2, akina Stefano 2, akina Zita 2, halafu Fotino, Eugeni, Museli, Teopempto, Siriaki, Filoseno, Teodosi, Epifani, Thoma, Kononi, Paulino, Kaiumas, Abramio, Marmises na Marino. Walikatwa kichwa kwa kukataa kusilimu. 

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 17 Desemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliofariki 638
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Israeli
Bega wa Andenne

thumb|Mt. Bega.
**Bega wa Andenne** (613; Andenne, leo nchini Ubelgiji, 17 Desemba 693) alikuwa mwanamke wa ukoo wa kifalme ambaye, baada ya kuolewa na kuzaa watoto watatu, alipobaki mjane alianzisha monasteri chini ya kanuni za Kolumbani na Benedikto akaiendesha kama abesi hadi kifo chake .  

Kaisari Karolo Mkuu alikuwa kilembwe wake.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 17 Desemba..

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
*Andenne History of Andenne, Belgium
* Attwater, Donald & John, Catherine Rachel. *The Penguin Dictionary of Saints*. 3rd edition. New York: Penguin Books, 1993; ISBN|0-14-051312-4
* Baix, F. "Begge," in ''Dictionnaire d'histoire et de géographie ecclésiastiques*, VII, ed. A. Baudrillart (Paris, 1934), cols. 441-48
* Heller, J., ed. *Genealogiae ducum Brabantiae'' (Monumenta Germaniae Historica; SS, XXV), pp.&nbsp;385–413, ref Genealogia ampliata, 1270
* Rousseau, Félix. "Le monastère mérovingien d'Andenne", ''À travers l'histoire de Namur, du Namurois et de la Wallonie. Recueil d'articles de Félix Rousseau (n.p., 1977), pp.&nbsp;279–313

## Viungo vya nje
* Information about Saint Begga
* Saint Begga at Saints.sqpn.com
* Saint Begga profile; catholic.org

Jamii:Wamonaki
Jamii:Wakolumbani
Jamii:Wabenedikto
Jamii:Watawa waanzilishi
Jamii:Watakatifu wa Ubelgiji
Vivina

thumb|Mt. Vivina.
**Vivina** (pia: **Wivina, Wivine**; Oisy, leo nchini Ufaransa, 1103 hivi; karibu na Bruxelles, leo nchini Ubelgiji, 17 Desemba 1170) alikataa kuolewa akaishi kama mkaapweke hadi alipoanzisha monasteri akaiendesha kama abesi mpaka kifo chake.  

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 17 Desemba..

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Joseph Van In, ''Sainte Wivine, vierge fondatrice et première supérieure de l'abbaye bénédictine de Grand-Bigard*, Lierre, 1913.
* Gabriel Colyns, M.-L. Herman, *Sainte Wivine : fondatrice de l'Abbaye Bénédictine de Grand Bigard*, Witteryck-Deplace, 1907, 167 pages.
* Daufresne de La Chevalerie, *La bien-aimée des anges ou Légende de sainte-Wivine* (...), 1868.
* *Sainte Wivine*, in : Otto Reinsberg-Duringsfeld, *Calendrier belge*, tome second, Bruxelles, Claassen, 1862, p. 317.
* *Sainte-Wivine, vierge*, in : Claude-Pierre Goujet, *Vies des saints pour tous les jours de l'année'' (...), Société Nationale pour la Propagation des Bons Livres, 1838, p. 427-429.

Jamii:Wakaapweke
Jamii:Wamonaki
Jamii:Wabenedikto
Jamii:Watawa waanzilishi
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Jamii:Watakatifu wa Ubelgiji
Kituo cha Hamburg Dammtor

**Kituo cha Hamburg Dammtor** ni kituo cha reli mjini Hamburg, kaskazini mwa Ujerumani. Kinahudumia treni za umbali mrefu na pia treni za reli ya mjini (* S-Bahn *).  
thumb|right|200px|Jukwaa la "S-Bahn"
|thumb|right|200px|Ramani ya mtandao wa kituo cha Hamburg S-Bahn na Dammtor

Treni za mjini za S11, S21 na S31 za S-Bahn pamoja na treni za kieneo na za umbali mrefu husimama katika kituo hicho. Kituo hicho kipo katikati ya Hamburg. Kinahudumia takriban wasafiri 55,000 kwa siku zinazotumia treni za mbali na kieneo 310 pamoja na treni 527 za mjini.
Kituo cha Dammtor ni moja ya vituo vitano huko Hamburg ambapo treni kutoka kwa treni za masafa marefu husimama. Vituo vingine vya treni za masafa marefu huko Hamburg ni kituo kikuu cha gari moshi, kituo cha gari moshi cha Hamburg-Altona, kituo cha gari moshi cha Hamburg-Harburg na kituo cha gari moshi cha Hamburg-Bergedorf.

Mbele ya kituo kuna stende ya mabasi ya jiji na mabasi ya mkoa.
Kituo cha metro "Stephansplatz" (Nafasy ya Stephan) kipo mita 100 kutoka hapo,  Ni kituo kwenye laini ya U1.

Hifadhi "Planten und Bloomen" (mimea na maua) na nyumba ya kitropiki iko karibu na kituo cha gari moshi.

Kituo hicho kipo katika eneo la Ushirika wa Usafiri wa Hamburg (HVV). Tiketi za HVV hazikubaliwi katika treni za umbali mrefu hata kama zinasimama tena ndani ya jiji.

Jamii:Vituo vya reli katika Ujerumani
Jamii:Hamburg
City Airport Train (CAT)

200px|thumb|right|Treni kutoka CAT katika kituo cha gari moshi kutoka uwanja wa ndege
200px|thumb|right|Treni ya CAT hupitia kituo cha Mannswörth bila kusimama
200px|thumb|right|Treni kutoka CAT katika kituo cha kati cha Vienna
**City Airport Train**, kifupi: **CAT** (kwa Kiswahili: **Treni ya Uwanja wa Ndege wa Jiji**) ni treni ya Austria ambayo husafiri kuunganisha jiji la Vienna na Uwanja wa ndege wa Vienna-Schwechat huko Austria ya Chini.

Ina vituo viwili kila moja, katika kituo cha garimoshi cha uwanja wa ndege wa Vienna-Schwechat na kituo cha garimoshi cha "Landstrasse / Kituo cha Vienna" (Kijerumani: "Landstrasse / Wien Mitte").

Katika safari yake hupita vituo saba bila kusimama, ambavyo vinatumiwa na laini ya S7 ya S-Bahn kutoka Vienna. Inatembea kwa njia sawa na laini ya S7.

Inamilikiwa na Reli ya Austria (ÖBB) na Uwanja wa Ndege wa Vienna (Vienna International Airport *VIA*).

Njia hiyo ni takriban kilomita 20 kwa muda mrefu na iko katika majimbo ya Vienna na Austria Chini. Inaendesha kila dakika 30 na safari huchukua kama dakika 16.

Hata kama CAT ndiyo njia ya haraka zaidi ya kusafiri kati ya jiji la Vienna na uwanja wa ndege, pia ni ghali zaidi. Haijajumuishwa katika ushuru wa kawaida wa chama cha uchukuzi cha mkoa wa mashariki wa Austria (Kijerumani: Verkehrsverbund der Ostregion Österreichs (*VOR*), tikiti tofauti ni muhimu, zinauzwa kwa mashine za tiketi katika vituo viwili "Landstrasse / Wien Mitte" na "Flughafen von Wien".

Njia mbadala zisizo na gharama kubwa ni laini ya S7 ya Treni za mkoani Vienna (Vienna S-Bahn) na mabasi kutoka Mistari ya Uwanja wa Ndege wa Vienna (Kiingereza: Vienna Airport Linies, *VAL*).

## Marejeo 
Jamii:Usafiri wa Austria
Jamii:Vienna
Gregori wa Auxerre

**Gregori wa Auxerre** (440 hivi -525 hivi) alikuwa askofu wa 13 wa Auxerre katika Ufaransa wa leo. 

Aliongoza jimbo hilo kwa miaka 12 unusu akafariki akiwa na umri wa miaka 84. 

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 19 Desemba. 

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* *Gesta pontificum Autissiodorensium*, in Louis-Maximilien Duru, ''Bibliothèque historique de l'Yonne*, vol. I, Auxerre 1850, pp. 323-324
* Jean Lebeuf, *Mémoire concernant l'histoire ecclésiastique et civile d’Auxerre et de son ancien diocèse*, continués par M. Challe et M. Quantin, vol. I, Auxerre 1848, p. 116
* Louis Duchesne, *Fastes épiscopaux de l'ancienne Gaule*, vol. II, Paris 1910, pp. 430-445
* Paul Viard, *Gregorio, vescovo di Auxerre, santo*, in «Bibliotheca Sanctorum», vol. VII, col. 174
* Jean-Charles Picard, *Espace urbain et sépultures épiscopales à Auxerre'', in «Revue d'histoire de l'Église de France, LXII, 1976, p. 205-220

Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Futiboli ya Marekani

thumb|360x360px|Quarterback Tom Brady wa New England Patriots anatupa mpira wakati wa mchezo mnamo 2009.
**Futiboli ya Marekani** (kwa Kiingereza: *American Football*) ni mchezo unaochezwa na timu mbili za wachezaji kumi na mmoja kwenye uwanja wa mstatili na viunga vya kila mwisho. Timu iliyo na mpira wa umbo la mviringo, inajaribu kuteremsha uwanja kwa kukimbia na mpira au kuupitisha, wakati safu ya ulinzi ya timu bila mpira, inakusudia kuzuia na kuchukua mpira kwao wenyewe. Timu iliyo na alama nyingi mwishoni mwa mchezo inashinda.

## Historia 
Futiboli ya Marekani ilibadilika nchini humo, ikitokana na michezo ya mpira wa miguu na raga. Mechi ya kwanza ya Futiboli ya Marekani ilichezwa mnamo Novemba 6, 1869, kati ya timu mbili za vyuo vikuu, Rutgers na Princeton, ikitumia sheria za mpira wa miguu wakati huo. Seti ya mabadiliko ya sheria iliyoandaliwa tangu 1880 na Walter Camp, "Baba wa Futiboli ya Marekani" iliendelea baadaye kufanyiwa mabadiliko. Mchezo huo unahusiana sana na Futiboli ya Canada, ambayo ilibadilika sambamba na mchezo wa Marekani. Sifa nyingi ambazo zinatofautisha football ya Amerika kutoka raga na mpira wa miguu pia zipo kwenye Futiboli ya Canada. Michezo hiyo miwili inachukuliwa kama anuwai ya msingi ya mpira wa miguu.

Futiboli ya Marekani ni mchezo maarufu zaidi nchini Marekani. Aina maarufu za mchezo ni mpira wa miguu wa kitaalam na vyuo vikuu, na viwango vingine vikubwa ni mpira wa miguu wa shule ya upili na vijana. Kuanzia 2012, karibu wachezaji milioni 1 wa shule za upili na 70,000 wa vyuo hucheza mchezo huko Marekani kila mwaka. Ligi ya Kitaifa ya Futiboli ya Marekani, ligi maarufu zaidi ya Futiboli ya Marekani, ina mahudhurio ya juu zaidi ya ligi yoyote ya kitaalam ya michezo ulimwenguni. Mchezo wake wa ubingwa, Super Bowl, ni kati ya hafla zinazotazamwa zaidi ulimwenguni. Ligi hiyo ina mapato ya kila mwaka ya karibu dola za Kimarekani bilioni 13. Ligi nyingine za kitaalam zipo ulimwenguni, lakini mchezo huo hauna umaarufu wa kimataifa wa michezo mingine ya Marekani kama baseball au mpira wa magongo.
thumb|285x285px|Mtazamo wa angani wa uwanja wa futiboli wa Chuo Kikuu cha Alabama.

## Wachezaji 
Mchezo wa Futiboli ya Marekani unachezwa kati ya timu mbili za wachezaji kumi na moja kila moja. Kucheza na zaidi ya kumi na moja uwanjani kunaadhibiwa. Timu zinaweza kubadilisha idadi yoyote ya wachezaji wao kati ya uchezaji.

Ingawa mchezo unachezwa karibu na wanaume tu, wanawake wanastahili kucheza katika shule ya upili, vyuo vikuu na mpira wa miguu. Hakuna mwanamke aliyewahi kucheza katika NFL, lakini wanawake wamecheza katika shule za upili na vyuo vikuu vya mpira wa miguu.

## Marejeo 
Jamii:Michezo
Jamii:Marekani
Liberali wa Roma

**Liberali wa Roma** (alifariki Roma, Italia, 269 hivi) alikuwa konsuli wa Dola la Roma ambaye aliongokea Ukristo na kuacha siasa na anasa.

Hatimaye aliuawa kwa ajili ya imani yake katika dhuluma ya kaisari Klaudio Mgoti.
 
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake ni tarehe 20 Desemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* https://www.cittadicampagna.it/san-liberato-martire/ San Liberato Martire

Jamii:Waliofariki 269
Jamii:Watu wa Roma ya Kale
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Wanasiasa wa Italia
Jamii:Watakatifu wa Italia
Sturmi wa Fulda

[thumb|[Noti anamoonekana Mt. Sturmi.]]
**Sturmi wa Fulda** (Lorch, Austria, 705 hivi - Fulda, Ujerumani, 17 Desemba 779) alikuwa mmonaki Mbenedikto ambaye, baada ya kipindi cha umisionari kati ya Wasaksoni na kisha kupata upadrisho, alitumwa na askofu Bonifas mfiadini kuanzisha monasteri ya Fulda (744/747), akawa abati wake wa kwanza hadi kifo chake.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na wengineo kama mtakatifu. Mwaka 1139 Papa Inosenti II alithibitisha heshima hiyo.

Sikukuu yake ni tarehe ya kifo chake kila mwaka.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo 
*  Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL) Band I (1990) Spalte 1479 Autor: Friedrich Wilhelm Bautz Egil

## Viungo vya nje
Filogoni wa Antiokia

**Filogoni wa Antiokia** (alifariki Antiokia, leo nchini Uturuki, 324) alikuwa askofu mkuu wa mji huo kuanzia mwaka 314 hadi kifo chake.

Kwanza alioa na kuzaa binti; alikuwa wakili maarufu kwa kutenda haki.

Baadaye aliitwa na Mungu kushika uongozi wa jimbo na kupinga Uario akitetea imani sahihi pamoja na Aleksanda I wa Aleksandria na wengineo.

Hatimaye alifungwa kwa ajili ya imani katika dhuluma ya kaisari Licinius.

Yohane Krisostomo alimsifu kwa stahili zake katika hotuba maarufu. 
 
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake ni tarehe 20 Desemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa karne ya 3
Jamii:Waliofariki 324
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Uturuki
Dominiko wa Silos

thumb|250px|Mt. Dominiko akitawazwa.
**Dominiko wa Silos, O.S.B.** (Rioja, Hispania, 1000 - Silos, Hispania, 20 Desemba 1073) alikuwa mkaapweke aliyefufua monasteri ya Silos kwa kurudisha nidhamu na masifu ya kudumu kwa Mungu akawa abati wake. 

Alijitahidi kueneza urekebisho wa umonaki wa Kibenedikto lakini pia kukomboa Wakristo waliotekwa na Waislamu kama watumwa.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu.

Sikukuu yake inaadhimishwa kila tarehe 20 Desemba. 

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Alban Butler, Il primo grande dizionario dei santi secondo il calendario, 2001, Edizioni PIEMME S.p.A., Casale Monferrato ISBN 88-384-6913-X.

## Viungo vya nje 
Jamii:Waliozaliwa 1000
Jamii:Waliofariki 1073
Jamii:Wakaapweke
Jamii:Wamonaki
Jamii:Wabenedikto
Jamii:Mapadri
Jamii:Watawa waanzilishi
Jamii:Watakatifu wa Hispania
Msenefu

**Msenefu** (*Croton megalocarpus*) ni mti wa nusufamilia Crotonoideae katika familia Euphorbiaceae. Ubao wake huitwa **musine**. Unatokea katika misitu minyevu, misitu kandokando ya mito na nyika yenye miti kwa mwinuko wa m 900-2100. Hupandwa sana kwenye mipaka ya mashamba. Msambao wa kijeografia ni Burundi, Kenya, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Malawi, Msumbiji, Rwanda, Somalia, Tanzania, Uganda na Zambia.

Mti huu unaweza kukua mpaka m 35 na kupata shina lenye kipenyo hadi sm 100. Uso wa gome una nyufa nyingi zinaelekea juu chini, unakwaruza na una rangi ya kahawiakijivu. Umbo la matawi na majani yote pamoja ni bapa na linaenea na matawi yamo katika matabaka. Majani yanafuatana na ni mazima; urefu wa kikonyo ni sm 2-8; ubapa una umbo la yai lakini mrefu, sm 7-14 x sm 3-7, kama karatasi nene au kama ngozi nyembamba, kijani juu na rangi ya fedha chini. Maua kijaninjano yamo katika vishada vinavyoning'inia vyenye urefu wa hadi sm 30. Maua yote ni ya kiume au kuna maua machache ya kike kwenye tako la kishada. Tunda ni kokwa ya mviringo au ya duaradufu yenye urefu wa sm 2.5-4.5 na rangi ya kahawiakijivu. Endokarpi ni nene na kama ubao. Kokwa inafunguka kwanzia ncha na ina mbegu 3.

## Matumizi
Ubao wa msenefu, inayojulikana kama 'musine', hutumika kwa ujenzi, sakafu, vigoda, vinu, mizinga ya nyuki, vinia na plaiwudi. Pia hutumika kama kuni na kwa uzalishaji wa makaa.

Maji ambayo ndani yake gome limechemshwa huchukuliwa kama dawa ya minyoo na kutibu kifaduro, kichomi, maumivu ya tumbo, homa na malalamiko ya tumbo yanayohusiana na shida ya kibofunyongo na wengu. Utomvu wa majani na vitawi vichanga hupakwa kwenye vidonda. Mbegu hutumika kama chakula cha kuku. Mbegu zinaweza pia kutumiwa ili kupatia sufu rangi ya manjano. Maua hutoa mbochi kwa nyuki-asali. Asali inayozalishwa ni nyeusi na ina ladha kali. Maganda ya kokwa hutumika kama matandazo katika bustani za mboga na kama sehemu ya michanganyiko ya vyungu vya mimea.

Mafuta yanaweza kusindikwa kutoka kwa mbegu na yanaweza kugeuzwa kuwa biodizeli. Kampuni huko Nanyuki, Kenya, ilijaribu kuuza biodizeli hii kwa jina la zamani la Ecofuels Kenya Ltd. (EFK). Hiyo ilibainika kutokuwa nzuri kiuchumi na jina la kampuni likabadilishwa kuwa EcoFix(K). Mafuta ya jozi sasa yanauzwa kwa madhumuni tofauti, kwa mfano kwa utengenezaji wa rangi. Keki ya mbegu ambayo hubaki baada ya usindikaji wa mafuta, hutumiwa kuzalisha malisho ya wanyama yenye protini nyingi. Viganda vya kokwa hubadilishwa kuwa mbolea.

## Picha

Croton Megalocarpus.jpg|Mti mmoja
Croton megalocarpus2.jpg|Majani na maua
Croton megalocarpus3.jpg|Kishada cha maua

## Marejeo
Jamii:Mwenda-usiku na jamaa
Vinsenti Romano

**Vinsenti Romano** (Torre del Greco, Campania, Italia, 3 Juni 1751 – Torre del Greco, 20 Desemba 1831) alikuwa padri mwanajimbo wa Kanisa Katoliki aliyefanya uchungaji kama paroko, akiwajibika sana katika malezi ya watoto na huduma kwa wafanyakazi na wavuvi.

Papa Paulo VI alimtangaza mwenye heri tarehe 17 Novemba 1963, halafu tarehe 14 Oktoba 2018 Papa Fransisko alimtangaza mtakatifu .

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* Hagiography Circle
* Saints SQPN
* Blessed Vincenzo Romano
Nauli

**Nauli** ni ada inayolipwa na abiria kwa matumizi ya chombo cha usafiri wa umma kama vile reli, basi, teksi, ndege, bodaboda, meli n.k. 

Muundo wa nauli ni mfumo uliowekwa kuamua ni kiasi gani kinachopaswa kulipwa na abiria wa kila aina wanaotumia usafiri fulani wakati wowote.

Nauli inayolipwa ni mchango kwa gharama za uendeshaji wa mfumo wa usafirishaji unaohusika, ama kisehemu (jinsi ilivyo kawaida na mifumo inayoungwa mkono na umma) au jumla. 

Katika mifumo mingi ya usafiri abiria hukata tiketi kabla ya kuanza safari inayolipa gharama hadi kufika mwisho wa safari yake. Nauli inaweza kuwa kwa bei moja kwa matumizi ya usafiri bila kujali umbali, jinsi ilivyo kawaida katika daladala na matatu kwenye miji ya Afrika ya Mashariki, au inaweza kuwa tofauti kulingana na umbali wa safari jinsi ilivyo katika huduma za reli na za ndege. 

Wakati wa kutumia usafiri wa pekee kama teksi, nauli inaamuliwa mara nyingi baada ya safari kulingana na umbali na muda wa safari.

Katika mifumo sahili kuna kondakta anayekusanya pesa ndani ya chombo cha usafiri, mara nyingi kwa kutoa tiketi kama ushuhuda wa malipo na pia kama risiti. Risiti ni nyaraka inayokubali au kuthibitisha kuwa malipo yamefanyika kwa ajili ya bidhaa au huduma fulani.  

Nauli za adhabu ni nauli zinazotozwa kwa abiria wasio na tiketi halali. Nauli za adhabu pia hutozwa kwa dereva wa daladala wenye kosa au wasiofuata sheria na masharti ya njia.

## Marejeo
Jamii:Usafiri
Themistokle wa Myra

**Themistokle wa Myra** (alifariki Myra, leo nchini Uturuki, 251 hivi) alikuwa mchungaji wa mji huo aliyeuawa kwa ajili ya imani yake ya Kikristo katika dhuluma ya kaisari Decius.

Inasemekana kwamba alijitambulisha kuwa Mkristo ili kumlinda Dioskoro, aliyetafutwa ili kuuawa, na kwamba, kisha kuteswa kikatili, kuburutwa barabarani na kupigwa mijeledi, aliuawa.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Tarehe 21 Desemba ndiyo sikukuu yake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi 
Jamii:Waliofariki 251
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Uturuki
Wafiadini thelathini wa Labicana

**Wafiadini thelathini wa Labicana** (walifia dini Roma, Italia, 303 hivi) walikuwa Wakristowaliouawa kwa ajili ya imani yao katika barabara hiyo ya jiji la Roma ya Kale .

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 22 Desemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Wafiadini Wakristo
Teodulo, Saturnini na wenzao

[thumb|[Picha takatifu ya kifodini chao.]]
**Teodulo, Saturnini na wenzao** Eupolo, Gelasi, Eunisiani, Zotiko, Ponsyo, Agatopo, Basilide na Evaristi (walifariki Gortina, Krete, leo nchini Ugiriki, 251 hivi) walikuwa Wakristo ambao waliteswa wakauawa kwa kukatwa kichwa kwa ajili ya imani yao ya Kikristo katika dhuluma ya kaisari Decius kwa sababu walikataa hadharani kutii amri ya kutoa sadaka siku ya kutabaruku hekalu la mungu jike Bahati .

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.

Tarehe 23 Desemba ndiyo sikukuu yao.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi 
Jamii:Waliofariki 251
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Ugiriki
Servulo wa Roma

thumb|Mt. Servulo alivyochorwa.
**Servulo wa Roma** (alifariki Roma, Italia, 23 Desemba 590) alikuwa ombaomba jijini Roma aliyelala tangu utotoni mbele ya kanisa la Mt. Klementi kutokana na hali yake ya kupooza mwili mzima.

Pamoja na mateso yake hayo, aliishi kwa imani kubwa, akimshukuru Mungu na kuwagawia maskini wenzake alichopewa na wafadhili.

Papa Gregori I aliandika juu yake sura moja ya kitabu cha *Majadiliano*.
 
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake ni tarehe 23 Desemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa karne ya 6
Jamii:Waliofariki 590
Jamii:Watu wa Roma ya Kale
Jamii:Watakatifu wa Italia
Yohane Stone

[thumb|[Sanamu yake.]]
**Yohane Stone** (aliuawa Canterbury, Uingereza, 1539) alikuwa padri wa shirika la Waaugustino aliyeshikilia imani sahihi na kupinga uamuzi wa mfalme Henri VIII wa kutenga wananchi wake na Kanisa Katoliki hadi akanyongwa na kuchanwachanwa chini ya sheria.

Papa Paulo VI tarehe 25 Oktoba 1970 alimtangaza kuwa mtakatifu mfiadini pamoja na wenzake 39.

Sikukuu yake ni tarehe 23 Desemba lakini pia 12 Mei na 25 Oktoba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*The Austin friars at Canterbury, British History online
*St. John Stone – Midwest Augustinians

Jamii:Waliofariki 1539
Jamii:Waaugustino
Jamii:Mapadri
Jamii:Wafiadini Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Uingereza
Delfino wa Bordeaux

**Delfino wa Bordeaux** (alifariki Bordeaux, Ufaransa, 24 Desemba 401/403) alikuwa askofu wa mji huo kwa zaidi ya miaka ishirini akiueneza sana Ukristo.

Baada ya kupata uaskofu alishiriki mitaguso kadhaa akauitisha mmoja huko Bordeaux katika juhudi zake kubwa dhidi ya uzushi wa Waprisiliani.

Alikuwa rafiki sana na Paulino wa Nola.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi 
Jamii:Waliozaliwa karne ya 4
Jamii:Waliofariki 402
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Irmina wa Trier

[thumb|right|[Sanamu ya Mt. Irmina.]]
**Irmina wa Trier** (Trier, leo nchini Ujerumani, karne ya 7 - Wissembourg, leo nchini Ufaransa, 716) alikuwa mwanamke wa ukoo wa kifalme ambaye, labda baada ya kuolewa na kuzaa watoto watano, alianzisha monasteri huko Oehren akaiendesha kama abesi hadi kifo chake.  

Alimfadhili sana Wilibrodi katika umisionari wake na kutoa kwa ukarimu mali yake hata kwa wengine.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 24 Desemba..

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* Irmina of Trier, abbess and saint (German)  Accessed 17 December 2011

Jamii:Wamonaki
Jamii:Wakolumbani
Jamii:Watawa waanzilishi
Jamii:Watakatifu wa Ujerumani
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Paula Elizabeti Cerioli

[thumb|[Picha yake halisi.]]
**Paula Elizabeti Cerioli** (Soncino, Italia, 28 Januari 1816 - Comonte di Seriate, 24 Desemba 1865) alikuwa mwanamke ambaye, baada ya kufiwa mapema watoto wake wote na kubaki mjane, alitumia nguvu na mali zake kuelimisha watoto wa wakulima na mayatima wasio na matarajio, akafurahia umama pia kwa kuanzisha mashirika ya kike na kiume ya Familia Takatifu huko Bergamo.

Papa Pius XII alimtangaza mwenye heri tarehe 19 Machi 1950, halafu Papa Yohane Paulo II alimtangaza mtakatifu tarehe 16 Mei 2004.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Catholic World News
*http://www.istitutosacrafamigliabg.it/ Tovuti rasmi ya mashirika yake

Jamii:Watakatifu wa Italia
Eujenia wa Roma

[thumb|[Kifodini chake katika dirisha la kioo cha rangi, kanisa la "Notre Dame de Clignancourt" huko Paris, Ufaransa.]]
**Eujenia wa Roma** (alifariki mjini Roma, Italia, 258 hivi) alikuwa mwanamke Mkristo wa jiji hilo aliyeuawa kutokana na imani yake wakati wa dhuluma ya Dola la Roma. 
 
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini. 

Sikukuu yake ni tarehe 25 Desemba au nyinginezo katika Ukristo wa Mashariki.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Giovanni Battista de Rossi, *La Roma Sotterranea Cristiana descritta ed illustrata* (6 voll.), Roma 1864-1877.
* ''Liber Pontificalis. Texte, introduction et commentaire par l'abbé L. Duchesne* (2 voll.), Parigi-Torino 1886-1892.
* *Bibliotheca Hagiographica Latina, antiquae et mediae aetatis*, ediderunt Socii Bollandiani, Bruxelles 1900-1901.
* *Bibliotheca Sanctorum'' (12 voll.), Istituto Giovanni XXIII della Pontificia Università Lateranense, Città nuova, Roma 1961-1971.

## Viungo vya nje
*The Life and Martyrdom of St. Eugenia, Virgin and Martyr of the Christian Church 
*St. Eugenia of Rome  (St Luke's Orthodox Church)
*Icon of Saint Eugenia 
*Catholic Online
*Catholic Forum: Saint Eugenia
*Here Begin the Lives of SS. Prothus, Jacinctus, and Eugenia from Caxton's translation of the Golden Legend
*Saint Eugenia at the Christian Iconography web site
* Albani, Jenny P. Beyond the Borders of Femininity: St. Eugenia and St. Athanasia in Byzantine and Post-Byzantine Art. *Actual Problems of Theory and History of Art: Collection of articles. Vol. 9.* Ed: A. V. Zakharova, S. V. Maltseva, E. Iu. Staniukovich-Denisova. Lomonosov Moscow State University / St. Petersburg: NP-Print, 2019, pp. 306–317. ISSN 2312-2129.

Jamii:Waliofariki 258
Jamii:Watu wa Roma ya Kale
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Italia
Jovino na Basileo

**Jovino na Basileo** (walifariki mjini Roma, Italia, karne ya 3 au ya 4) walikuwa Wakristo wa jiji hilo waliouawa kutokana na imani yao wakati wa dhuluma ya Dola la Roma. 
 
Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini. 

Sikukuu yao ni tarehe 25 Desemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Watu wa Roma ya Kale
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Italia
Zeno wa Maiuma

**Zeno wa Maiuma** (karne ya 4 - karne ya 5) alikuwa askofu wa kwanza anayejulikana wa mji huo, bandari ya Gaza, Palestina.

Aliwajengea basilika wafiadini Eusebi, Nestabo na Zeno, jamaa zake, na hadi mwisho wa maisha yake alifanya kazi ya ufumaji ili kujipatia riziki na kusaidia fukara..

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 26 Desemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo 
* Joseph-Marie Sauget, *Zenone, vescovo di Maiuma*, in «Bibliotheca Sanctorum», vol. XII, coll. 1474-1475
* Michel Le Quien, *Oriens christianus in quatuor Patriarchatus digestus*, Parigi, 1740, Tomo III, coll. 621-624

Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Eutimi wa Sardi

[thumb|[Mchoro mdogo kuhusu kifodini chake.]]
**Eutimi wa Sardi** (Ouzara, leo nchini Uturuki, 751 hivi - Bitinia, 831) alikuwa mmonaki, halafu askofu mkuu wa mji huo.

Baada ya kudhulumiwa muda mrefu na kupelekwa uhamishoni na kaisari Mikaeli II wa Bizanti, hatimaye aliuawa kwa kuchapwa kikatili kwa neva za fahali chini ya kaisari Theofilo kwa sababu alitetea heshima kwa picha takatifu kinyume cha serikali ya Dola la Roma Mashariki.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 26 Desemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Vyanzo
* 
* 

## Viungo vya nje
*Saints.SQPN: Euthymius of Sardis
*Santiebeati:Euthymius of Sardis
*Catholic Online:Euthymius of Sardis

Jamii:Wamonaki
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Visenta Maria Lopez

[thumb|[Picha yake halisi.]]
**Visenta Maria Lopez** (Cascante, Hispania, 22 Machi 1847 - Madrid, 26 Desemba 1890) alikuwa bikira ambaye alianzisha na kueneza ndani ya Kanisa Katoliki shirika la Masista wa Maria Imakulata ili kuhudumia kiroho na kiuchumi wasichana wanaoishi mbali na familia zao na wanaofanya kazi kwenye nyumba za waajiri wao . 

Papa Pius XII alimtangaza mwenye heri mwaka 1950 na Papa Paulo VI mtakatifu mwaka 1975.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*Hagiography Circle
*Saints SQPN

Jamii:Waliozaliwa 1847
Jamii:Waliofariki 1890
Jamii:Mabikira
Jamii:Watawa waanzilishi
Jamii:Watakatifu wa Hispania