open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Balokada Conde

**Moussa "Bolokada" Conde** ni mpiga ngoma kutoka Kissidougou, Guinea, mtaalamu wa miondoko ya Watu wa Mandinka, na mojawapo ya midundo. Alijiunga na Les Percussions de Guinée kuchukua nafasi ya Noumoudy Keïta maarufu kama mpiga ngoma wao mkuu. Amesafiri na kutumbuiza katika kumbi kuu duniani kote tangu 1996 na alishirikishwa katika filamu ya IMAX *PULSE: a Stomp Odyssey.* Tangu 2004, amekuwa akiigiza na kufundisha nchini Marekani. Ameendesha warsha za midundo katika miji mingi ya Marekani na Ulaya. Ametoa CD mbili za muziki, *Morowaya* na *Sankaran*. Anaigiza katika DVD ''M'bemba Fakoli: Safari ya Muziki Kupitia Guinea* na ametoa DVD ya mafundisho ya djembe *M'bara*. Yeye ndiye mhusika wa filamu mpya inayokuja, *Bolokada Conde—Malinke Village Djembefola*. Alitunukiwa hadhi ya mhamiaji kama mgeni na uwezo wa ajabu katika sanaa mnamo 2007.

Alikuwa Msanii Mshiriki katika Kituo cha Robert E. Brown cha Muziki wa Dunia katika Chuo Kikuu cha Illinois Urbana-Champaign, hapo awali alikuwa mhadhiri mgeni kutoka 2008 hadi 2011. Yeye pia ni mkurugenzi wa muziki na mwimbaji solo kiongozi wa * Ballet Waraba* huko North Carolina, *Ballet Wassa-Wassa* huko Santa Cruz, California, California, na *Les Percussion Malinke'' katika eneo la San Francisco Bay .

## Marejeo 
## Viungo vya nje
*Tovuti rasmi 

Jamii:Afrocuration Project 2022 Tanzania
Suhayr al-Qalamawi

alt=Suhayr al-Qalamawi|thumb|Suhayr al-Qalamawi
**Suhayr al-Qalamawi** (kwa Kiarabu: سهير القلماوي) (20 Julai 1911 - 4 Mei 1997) alikuwa mtu mashuhuri na mwanafasihi nchini Misri, alitengeneza maandishi na utamaduni wa kiarabu kupitia uandishi wake. Alikuwa miongoni mwa wanawake wa kwanza kuhudhuria Chuo Kikuu cha Kairo. Mnamo mwaka 1941 alikuwa mwanamke wa kwanza nchini Misri kupata Shahada ya uzamivu ya Sanaa na PhD kwa kazi yake ya fasihi ya kiarabu. Baada ya kuhitimu aliajiriwa katika Chuo Kikuu Kama muhadhiri wa kwanza mwanamke.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1911
Jamii:Waliofariki 1997
Jamii:Wanawake wa Misri
Jamii:Waandishi wa Misri
Laura O'Dwyer

'''Laura Mary O'Dwyer''' ni profesa wa Vipimo, Tathmini, na Takwimu kutoka Chuo cha Boston anayejulikana kwa kazi yake ya kuchunguza athari za teknolojia katika elimu, hasa elimu ya sayansi, na kwa kuhesabu matokeo ya ufaulu wa wanafunzi wa K-12.

## Elimu na taaluma 
O'Dwyer ana B.Sc. (1992) na M.Sc. (1993) kutoka Chuo Kikuu cha Kitaifa cha Ireland .  Alipata shahada ya uzamili kutoka Chuo cha Boston mnamo 2000, ambapo alifanya kazi ya uundaji wa data kutoka wa Kimataifa wa Hisabati na Sayansi .  Kufuatia shahada hiyo, alifanya kazi Chuo Kikuu cha Massachusetts Lowell hadi alipojiunga na Chuo cha Boston mnamo 2006.  na aliratibu toleo maalum la *Jarida la Teknolojia, Kujifunza na Tathmini* kuhusu mada ya kompyuta ya Moja-kwa-moja . 

## Marejeleo 
Jamii:Watu walio hai
Dobet Gnahore

thumbnail|right|200px|Dobet Gnahore

**Dobet Gnahoré** (amezaliwa 17 Juni 1982) ni mwimbaji kutoka Côte d'Ivoire. Binti wa mpiga mdundo, anacheza na kikundi cha **Na Afriki**, kinachojumuisha wanamuziki wa Ufaransa na Tunisia, ambao huandamana naye na gitaa, sanza, ile balafon, calebasse na bongos. Kwa sababu ya vita vya wenyewe kwa wenyewe, alihamia Ufaransa mnamo 1999.

Mnamo 2004, *Gnahoré* alitoa albamu yake ya kwanza *Ano Neko*. Mnamo 2006. Aliteuliwa na kuwa mwanamziki mkubwa wa kimataifa (Tuzo)]]  na alishiriki tuzo ya Utendaji Bora wa Mjini/Mbadala na India.Arie.

## Maisha ya mwanzo
Mwanamuziki aliyejifundisha, ambaye hujumuisha vipengele vya wimbo, dansi, midundo na maigizo katika safu yake ya uigizaji, yeye ni binti wa mwigizaji wa ngoma Boni Gnahoré, ambaye hutumbuiza naye na dada wa mshiriki wa bendi ya kiff no beat Black k. Aliishi Marseille mwaka wa 1999 kutokana na vita vya wenyewe kwa wenyewe.

## Kazi
Nchini Ufaransa, Gnahoré alikutana na mpiga gitaa Colin Laroche de Féline na kuamua kuunda bendi, **Na Afriki**. Inajumuisha hasa wanamuziki wa Kifaransa na Tunisia, ambao huandamana naye na sanza, balafon, calebasse na bongo. Kundi hili lilizuru Kongo, Gabon, Chad na Equatorial Guinea katika miaka ya 2000, na vipengele vya muziki kutoka nchi kadhaa za Afrika vinaonekana, ikiwa ni pamoja na Cameroon bikutsi, Kongo, Afrika Mashariki rumba na [ [Muziki wa Mande|Muziki wa kutengeneza]], pamoja na reggae. Nyimbo zake mara nyingi hushughulikia masuala muhimu ya kijamii, ikiwa ni pamoja na umuhimu wa familia na UKIMWI. Anaweza kuimba katika lugha saba tofauti.
In 2004, *Gnahoré* released her debut album *Ano Neko* ('let's create together'). She was a nominee at the 2006 World music (Awards) for Newcomer and in 2010 she shared an award for **Best Urban/Alternative Performance**  for the song “Pearls” with India.Arie at the 52nd Grammy Awards.

## Diskografia 
### Albamu
* *Ano Neko*, 2004
* *Na Afriki*, 2007
* *[Djekpa La You*, 2010
* *Na Drê*, 2014
* *Miziki*, 2018
* *Couleur*, 2021

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
*tovuti ya Dobet Gnahoré 
*ukurasa wa Facebook

Jamii:Watu walio hai
Jamii:Afrocuration Project 2022 Tanzania
Senegalese kaftan

[thumb| Kaftans mbili za Senegal zikivaliwa nchini [Kamerun|Cameroon, kulia.]]
**Senegalese kaftan,** ni vazi la wanaume lenye mikono mirefu. Katika lugha ya Kiwolofu, vazi hili huitwa *mbubb* au *xaftaan* na kwa lugha ya Kifaransa huitwa *boubou* . 

Caftan ya Senegal ni vazi lenye urefu sawa na kifundo cha mguu. Huvaliwa na suruali yenye kamba iitwayo *tubay* kwa Kiwolof . Kwa kawaida hutengenezwa kwa pamba, lazi, au vitambaa vya sintetiki, majoho haya ni huvaliwa kote Afrika Magharibi . Kaftan na suruali zinaofanana huitwa suti ya kaftan .  Suti ya kaftan inaweza kuvaliwa na kofia ya kufi .  Kaftans ni mavazi ambayo huvaliwa katika nchi zote za Afrika Magharibi. Nchini Marekani, baadhi ya wafanyabiashara huuza vazi hili kama seti ya suruali ya dashiki ya mtindo wa Senegali. Wanaume ambao ni watu wa kabila la Hausa, huvaa kaftan hizi kwenye hafla mbali mbali kama vile sherehe za harusi. Nchini Marekani, kaftan ni mojawapo ya suti tatu rasmi, sawa na tuxedo, ambazo wachumba wa Afrika na Amerika huchagua kwa ajili ya harusi zao. Mitindo mingine ikiwa ni paoja na seti ya suruali za dashiki, na *grand boubou,* pia hutamkwa *gran boo-boo.*  

## Marejeo 
Jamii:Afrocuration Project 2022 Tanzania
Jamii:Utamaduni wa Afrika
Jamii:Wiki4uni
Mustapha Tettey Addy

**Mustapha Tettey Addy** (aliyezaliwa Avenor, Accra, Ghana, 1942) ni mwanamuzikina mtaalamu wa ethnomusicologist wa Ghana. Addy ndiye mwanzilishi wa The Obonu Drummers, ambayo hucheza ngoma za kibunifu zilizotungwa na Addy ambazo zinatokana na upigaji ngoma wa kifalme wa Obonu wa Waga na aina nyinginezo za upigaji ngoma za Waghana. Amerekodi albamu nyingi na amefanya maonyesho mengi barani Afrika na Ulaya, na kwa muda mfupi huko Amerika Kaskazini mwanzoni mwa miaka ya 1970 na mwishoni mwa miaka ya 1990.

Alianzisha Academy of African Music and Arts (AAMA) katika ufuo wa Kokrobite karibu na Accra mwaka wa 1988.

## Marejeo
Jamii:Wanamuziki wa Ghana
Jamii:Waliozaliwa 1942
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Afrocuration Project 2022 Tanzania
Emily Orwaru

**Emily Orwaru** (alizaliwa 1988) ni mhandisi wa anga nchini Kenya, ambaye anafanya kazi kama mhandisi wa mipango ya angani, katika Kenya Airways, shirika la ndege la taifa la nchi hiyo.

## Marejeo 
Jamii:Wiki4uni
Jamii:Wahandisi wa Kenya
Jamii:Waliozaliwa 1988
Jamii:Afrocuration Project 2022 Tanzania
Shweshwe

[thumb| Mwanamke wa Kisotho aliyevalia gauni la shweshwe ya [kahawia]]
**Shweshwe,** ni kitambaa cha pamba kilichotiwa rangi kinachotumika sana katika mavazi ya kitamaduni huko Kusini mwa Afrika .   Awali ilikua ni rangi ya indigo, kitambaa hiki hutengenezwa kwa rangi na miundo mbalimbali ya uchapishaji.    Kutokana na umaarufu wake, shweshwe imeelezwa kuwa ni *denim*,  au *tartan*, ya Afrika Kusini. 
[thumb| Wanawake wa [Waxhosa|Xhosa waliovalia vazi la kitamaduni  la  shweshwe]]
[thumb| Mwanamke wa [Waxhosa|Xhosa aliyevaa kitambaa kichwani kilichotengenezwa kwa rangi ya indigo ya shweshwe (upande wa kulia)]]
Jina la *shweshwe* limetokana na uhusiano wa kitambaa hicho na Mfalme wa Lesotho Moshoeshoe I,   pia hutamkwa "Moshweshwe". Moshoeshoe alizawadiwa kitambaa hicho na wamisionari wa Ufaransa mnamo miaka ya 1840. 

## Marejeo 
Jamii:Afrocuration Project 2022 Tanzania
Jamii:Utamaduni wa Afrika
Jamii:Wiki4uni
P-Square

thumbnail|right|200px|P-Square

**P-Square** ni kundi la wanamuziki wawili kutoka Nigeria wanaojumuisha ndugu pacha, Peter Okoye na Paul Okoye. Wanatengeneza na kutoa albamu zao kupitia Square Records.

Mnamo Desemba 2011, walitia saini mkataba wa rekodi na lebo ya Akon Konvict Muzik. Mnamo Mei 2012, P-Square ilitia saini mkataba wa usambazaji wa rekodi na Universal Music Group. Tarehe 25 Septemba 2017, vyombo vingi vya habari vyombo vya habari viliripoti kuwa kikundi hicho kilisambaratika. Ripoti kuhusu kutengana yaliibuka baada ya Peter kuripotiwa kutuma barua ya kufutwa kazi kwa wakili wa kundi hilo. katika Kora Awards huko Ouagadougou, Burkina-Faso walipokuwa London kwa tamasha katika Troxy, na watapokea jumla ya Dola Milioni 1 kama washindi wa tuzo, katika Jiji la Ebebiyin

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1981
Jamii:wanamuziki wa Nigeria
Jamii:Afrocuration Project 2022 Tanzania
Uwanja wa Ndege wa Kasane

**Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Kasane** ni uwanja wa ndege unaohudumia mji wa Kasane, katika Wilaya ya Chobe nchini Botswana. Uwanja wa huo wa ndege upo kando ya Barabara ya A33, kusini mwa mji huo na kusini mwa mpaka na Namibia.

Shirika la ndege la Botswana hutoa ratiba za huduma kati ya Kasane na Gaborone siku za Jumanne, Ijumaa, na Jumapili. Wafanyabiashara wengi wa ndege za charter hutoa  ndege kwa vituo vingine vya karibu. 

Kwa sababu ni karibu na Hifadhi ya Taifa ya Chobe, uwanja huu wa ndege hutumika zaidi kwa utalii. Nyumba nyingi za kulala wageni katika eneo la Kasane hutoa usafiri hadi uwanja wa ndege. Usafiri wa basi unapatikana kwa kusafiri kwenda katika maporomoko ya maji ya Victoria nchini Zambia na Zimbabwe.

## Historia
Kituo cha sasa kilifunguliwa tarehe 22 Februari 2018. Ilibadilisha jengo la awali la kituo ambacho kilifunguliwa mwaka 1991.

Kasane VOR na ADF ziko kwenye uwanja wa ndege.

## Marejeo 
Jamii:Botswana
Jamii:Wiki4uni
Jamii:Afrocuration Project 2022 Tanzania
Liputa

**Liputa** ni mtindo wa uvaaji wa mavazi ya kisasa kwa wanawake wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Mtindo wa kuvaa liputa ulikuja baada ya athari za ukoloni. Liputa maana yake ni uvaaji wa nguo za rangi lakini katika mtindo. Kawaida wanawake wa Kongo huvaa mavazi ya rangi ya kuvutia sana. Kitamaduni ni muhimu sana kuvaa vizuri. Wanawake wa Kongo huvaa mavazi ya Liputa kwenye sherehe ya ndoa, sokoni, kwenye mkusanyiko au kwenye karamu rasmi kwa. Akina mama  pia hubeba watoto wao kwa kutumia malighafi za Liputa. 

## Njia ya kutengeneza 
Bidhaa ina vipande vinne vilivyotengenezwa na malighafi ya aina moja . Kipande kimoja huvaliwa kama blauzi, kimoja cha kanga, kimoja kiunoni, na kingine cha kufunga kichwani kama kilemba.Blauzi ya ina shingo kubwa iliyokatwa  na mkono mkubwa. Kipande kimoja  hufungwa kuanzia kiunoni hadi miguuni ili kufunika miguu. Kipande kingine kinafungwa kiunoni  ili kusaidia  kitambaa na kitambaa kikae  mahali pake.Pia huashiria kama mwanamke ameolewa au hajaolewa. Kipande hiki kinafungwa kwa njia ambayo fundo inaonekana kama upinde mkubwa mzuri kwenye kiuno. Kipande cha mwisho hutumika ichwani kama kilemba cha kufunika nywele. Siku hizi hawafungi nywele zao na kilemba au kuacha nywele wazi hata kama wamefunga kilemba. Blauzi kawaida huwa na nyuzi nyuzi za rangi na shanga za mapambo karibu na shingo. Shingo ni kubwa zaidi, ili kichwa kiweze kuingia kwa urahisi. Vifungo vya jadi hazitumiwi, hata hivyo wakati mwingine vifungo vinaweza kutumika.

## Marejeo 
Jamii:Mavazi
Jamii:Utamaduni wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:Afrocuration Project 2022 Tanzania
Kikoi Vazi

alt=Mtoto aliyelala amebebwa kwenye kikoi|thumb|Mtoto aliyelala amebebwa kwenye kikoi
**Kikoi** ni kitambaa cha utamaduni cha kusuka chenye umbo la mstatili kutoka Afrika. Inachukuliwa kuwa sehemu ya utamaduni wa Waswahili, kikoi huvaliwa zaidi na Wamasai na Wakikuyu wa Kenya na pia wanaume kutoka Tanzania na Zanzibar. Kwa kawaida hutazamwa aina ya mtandio (sarong)

## Maelezo 
Kikoi kimetengenezwa kwa pamba na michoro hufumwa badala ya kuwekwa rangi kwenye kitambaa.Mnamo 1987, mwanamitindo Iman Abdul Majjid alianzisha kikois kwenye soko la Amerika na kusambazwa na Echo Design Group. Vazi hilo linasalia kuwa ukumbusho maarufu kwa watalii wanaotembelea Kenya.
Jamii:Utamaduni wa Afrika
Jamii:Nguo
Jamii:Afrocuration Project 2022 Tanzania
Jamii:WikiForUniversities Project
Lotte Backes

**Lotte Backes** ( 2 Mei 1901 - 12 Mei 1990 ) alikuwa mpiga kinanda wa Kijerumani na mtunzi.

## Maisha
Backes alisoma piano kutoka 1915 hadi 1917 huko Strasbourg na kutoka 1918 hadi 1922 huko Düsseldorf. Baadaye, aliimba huko Ujerumani na Ulaya. Kuanzia 1931 hadi 1990, aliishi Berlin. Kuanzia 1935 hadi 1938. alisomea utunzi katika *Prussian Academy of Arts*. Alitunga opera mbili, sifoni, na alifanya kazi kwa kwaya na ogani. Kwa utunzi wake, alitunukiwa *Amri ya Sifa ya Jamhuri ya Shirikisho ya Ujerumani*.

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1901

Jamii:Wanawake wa Ulaya
Jamii:Watunzi
Jamii:Waandishi
## Viungo vya nje
*Twentieth-century music for trumpet and organ
*The Musical Times, Volume 106
Gladys Marie Stein

**Gladys Marie Stein** (Oktoba 19, 1900 - Oktoba 9, 1989) alikuwa mwandishi wa Marekani, mtunzi,  mwalimu wa muziki, na mpiga kinanda  ambaye alichapisha makala na vitabu kuhusu *Rhythm band* pamoja na nyimbo za muziki.

Stein alizaliwa *Meadville,Pennsylvania*, kwa Albertha Hood na Henry Stein. Alikuwa na kaka mmoja. .Pia alisoma katika *Thiel College*, Taasisi ya Muziki ya Pittsburgh, na *Chuo Kikuu cha Pittsburgh*. Mnamo 1929, alianzisha Shule ya Muziki ya Stein

Kazi za Stein zilichapishwa na Ludwig & Ludwig (tazama *Ludwig Drums*). Walijumuisha:

## Bendi 
*Dancing Along

*Dancing Americans

*Happy Little Robin

*Hummer’s Waltz

*In Tulip Time

*Polish Dance

*Redbird

*Scouts on Parade

*Song of the Young Braves

*Springtime Frolic

*Waltz of the Toys

## Vitabu 
**Tuned Time Bell*

**Rhythm Band Instruction*

**Tuned Resonator Bell and Rhythm Instructor*

## Piano 
**Melodies to Play*

**Red Feather*

**Soldiers on Parade*

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1900

Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Watunzi
Jamii:Waandishi
Ruth Crawford Seeger

alt=Crawford Seeger wakati wa miaka yake huko Chicago, c. mwanzoni mwa miaka ya 1920|thumb|Crawford Seeger wakati wa miaka yake huko Chicago, c. mwanzoni mwa miaka ya 1920
**Ruth Crawford Seeger** (3 Julai 1901 - 18 Novemba 1953) alikuwa mtunzi wa Marekani na mtaalamu wa muziki wa kiasili. Muziki wake ulikuwa mwimbaji mashuhuri wa urembo kisasa (muziki) na akawa mwanachama mkuu wa kundi la watunzi wa Marekani wanaojulikana kama "ultramoderns". Ingawa alitunga hasa katika miaka ya 1920 na 1930, Seeger aligeukia masomo ya muziki wa kiasili kutoka mwishoni mwa miaka ya 1930 hadi kifo chake. Muziki wake uliwaathiri watunzi wa baadaye, haswa Elliott Carter.

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1901

Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Watunzi wa Marekani
Gomesi

thumb|Wanawake wa Uganda wakiwa katika vazi la gomesi
**Gomesi au** **busuuti** ni mavazi ya rangi ya urefu  hadi sakafuni. Ndilo vazi linalotumika sana kwa wanawake huko Buganda na Busoga. Mavazi ya kitamaduni ya kiume ni kanzu. 

## Asili 
Wasomi bora walifuatilia asili ya Gomesi mwaka 1905. Nguo hiyo ilianzishwa na mbunifu wa Goan, Caetano Gomes, ambaye wakati huo alikuwa mkazi wa Uganda ambayo ilikuwa Mlinzi wa Uingereza wakati huo.Vazi hilo halikutumiwa sana hadi mke wa Daudi Cwa wa Pili wa Buganda, Kabaka au mfalme wa Buganda, alipovaa katika sherehe rasmi ya mume wake mwenye umri wa miaka 18 (alikuwa kabaka tangu umri wa miaka 1) mwaka 1914. 

## Ubunifu 
Gomesi ni nguo ndefu yenye urefu hadi sakafuni.Nguo hiyo ina rangi za kung'aa.Nguo hiyo imefungwa na sash iliyowekwa chini ya kiuno karibu na nyonga. Gomesi ina vifungo viwili upande wa kushoto wa mstari wa shingo.Gomesi nyingi hutengenezwa kwa hariri, pamba, au kitambaa cha kitani, na hariri ndiyo ya gharama kubwa zaidi.

Gomesi inaweza kuvikwa kwa tukio lolote, na katika maeneo ya vijijini ni aina ya mavazi ya kila siku. Wakazi wa mijini na  vijijiini huwa wanavaa kwenye hafla maalum kama vile mazishi na harusi. Gomesi huvaliwa kwenye sherehe za harusi wakati wa utangulizi, ambao pia hujulikana kama Kwanjula. Wakati wa Kwanjula, wanafamilia wote wa kike wa familia ya bwana harusi wanatakiwa kuonekana wamevaa Gomesi.Mwimbaji Alicia Keys alivaa gomesi alipotembelea Uganda mwaka 2007.

## Marejeo 
Jamii:Afrocuration Project 2022 Tanzania
Jamii:Utamaduni wa Afrika
Jamii:mavazi
Zoë Wicomb

**Zoë Wicomb** (alizaliwa 23 Novemba 1948) ni mwandishi na mtaalamu wa fasihi nchini Afrika Kusini-Scottish ambaye ameishi nchini Uingereza tangu mwaka 1970. Mwaka 2013 alitunukiwa tuzo ya Nobel kwa kazi yake ya fasihi.
## Maisha ya Awali
Zoë Wicomb alizaliwa karibu na Vanrhynsdorp, Rasi ya Magharibi, nchini Afrika Kusini. Alikulia katika mji mdogo wa Namaqualand, alikwenda Cape Town kusoma shule ya sekondari, na alisoma Chuo Kikuu cha Western Cape (ambacho kilianzishwa mwaka 1960 kama chuo kikuu cha "Coloreds").

Baada ya kuhitimu, alihama Afrika Kusini mwaka wa 1970 na kwenda Uingereza, ambako aliendelea na masomo yake katika Chuo Kikuu cha Reading. Aliishi huko Nottingham na Glasgow na kurudi Afrika Kusini mwaka 1990, ambapo alifundisha kwa miaka mitatu katika idara ya Kiingereza katika Chuo Kikuu cha Western Cape. 

Mwaka 1994, alihamia Glasgow, Uskoti, ambapo alikuwa Profesa wa Uandishi na Ubunifu katika Chuo Kikuu cha Strathclyde hadi kustaafu kwake mwaka 2009. Alikuwa Profesa  katika Chuo Kikuu cha Stellenbosch tangu mwaka wa 2005 hadi 2011. Pia ni profesa mstaafu wa chuo kikuu cha Strathclyde.
## Viungo vya Nje
* "Author details: Zoe Wicomb" , Scottish Book Trust.
* Bharati Mukherjee, "They Never Wanted To Be Themselves" (review), *The New York Times*, 24 May 1987."They Never Wanted To Be Themselves", *The New York Times*, 24 May 1987.
* "Fourteen New Short Stories from Zoë Wicomb: The One That Got Away" , Umuzi @ *Sunday Times Books LIVE*, 16 July 2008.
* *Journal of Southern African Studies*, 36.3 (2010). Special Issue: Zoe Wicomb: Texts and Histories.
* *Safundi: The Journal of South African and American Studies* 12.3-4 (2011). Special Issue: Zoë Wicomb, the Cape & the Cosmopolitan.
* *Current Writing: Text and Reception in Southern Africa* 23.2 (2011).
* "Zoe Wicomb A Writer Of Rare Brilliance", Intermix.
* "‘Intersectionality seems so blindingly obvious a notion’—Zoë Wicomb in conversation with Andrew van der Vlies, from their new book Race, Nation, Translation", *The Johannesburg Review of Books*, Conversation Issue, 14 January 2019.

## Marejeo
Jamii:Uandishi
Jamii:Watu wa Afrika Kusini
Jamii:Afrocuration Project 2022 Tanzania
Dorothy James

**Dorothy James** (1 Desemba 1901 - 1 Desemba 1982) alikuwa mwalimu wa muziki na mtunzi wa nchini Marekani.

## Wasifu
Dorothy James alizaliwa Chikago, Illinois, na kuhitimu kutoka Chuo cha Muziki cha Chicago na Conservatory ya Amerika, ambapo alisoma na Louis Gruenberg kwa utunzi na Adolph Weidig kwa maoni ya kupinga. . Aliendelea na masomo yake na  Howard Hanson  katika Shule ya Muziki ya Eastman, Healey Willan katika eneo la Toronto, na Ernst Krenek katika Chuo Kikuu cha Michigani . Baada ya kumaliza masomo yake, alichukua nafasi mwaka wa 1927 akifundisha muziki katika Chuo Kikuu cha Mashariki cha Michigani, kisha Chuo cha Kawaida cha Jimbo la Michigani, ambako alifanya kazi hadi alipostaafu mwaka wa 1968. Alitunukiwa udaktari wa heshima kutoka shuleni mwaka wa 1971. 

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1901

Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Watunzi
Zukiswa Wanner

**Zukiswa Wanner** (alizaliwa 1976, zambia) ni mwandishi wa riwaya na mhariri huko Afrika Kusini. Zukiswa amezaliwa nchini Zambia na anaishi Kenya. Mnamo mwaka 2006, alipochapisha kitabu chake cha kwanza, riwaya zake ziliorodheshwa kwenye tuzo ikiwa ni pamoja na Tuzo za Fasihi nchini Afrika Kusini (SALA) na Tuzo ya Waandishi wa Jumuiya ya Madola. Mnamo mwaka 2015, alishinda tuzo *K Sello Duiker Memorial Literary Award* , London, Cape Town Joburg mwaka (2014).

Mwaka 2014 alitajwa katika orodha ya *Afrika39* ya waandishi 39 wa Afrika chini ya umri wa miaka 40 wenye uwezo wa kufafanua mwenendo katika fasihi ya Afrika.Mwaka 2020 alikuwa mwanamke wa kwanza kutoka Afrika kushinda tuzo ya Goethe.
## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1976
Jamii:Watu wa Afrika Kusini
Jamii:Uandishi
Jamii:Afrocuration Project 2022 Tanzania
Tapestry crochet

[thumb| Mifuko ya hirizi kabla (upande wa kushoto) na baada ya kutoa kwenye [mashine ya kuosha.]]
[left|thumb| Kwa kuwa shanga huanguka nyuma ya stitches, tapestry crocheted kitambaa kinaweza kuwa na shanga upande mmoja na [rangi kwa upande mwingine. Sindano yenye mpini hurahisisha kuunganisha mishono yenye kubana.]]
[thumb| Mwanamume wa [Wamaya|Maya kutoka San Juan Atitán, Guatemala, anashona mfuko wa bega.]]
[left|thumb| Mifuko na tapestry ya gunia iliyounganishwa kwa ajili ya  [watalii nchini Guatemala .]]
[thumb| Kofia iliyosokotwa na kuvaliwa nchini [Ghana .]]
[left|thumb| Kippa kutoka [Israeli|Israeli na rangi zilizowekwa ndani ya mishono ya crochet moja.]]
**Tapestry crochet,** wakati mwingine huitwa **jacquard crochet**, **intarsia**, **mosaic**, **fair isle**, na **colorwork**, lakini  maneno haya kwa kawaida yanaelezea mbinu tofauti za ushonaji. Kwa kuwa uzi hubadilishwa nyuma na mbele ili kuunda motifu,  kitambaa cha tapestry crochet  kinaonekana zaidi kama kilifumwa kwenye kitanzi kuliko kuunganishwa kwa sindano.

## Mbinu 
Kuna njia kadhaa za kutengeneza tapestry iliyosokotwa, kuna njia tofauti za kutengeneza  tapestry crochet. Tapestry crochet zingine hutengenezwa kwa kushona moja ya crochet, lakini kwa kuingiza, nusu mara mbili, na kushona crochet mara mbili. Vitambaa visivyocheza hubebwa ndani ya mishono, hutolewa na kuchukuliwa inapohitajika (pia huitwa *intarsia*), au huenda nyuma ya mishono.

## Marejeo 
Jamii:Afrocuration Project 2022 Tanzania
Jamii:Utamaduni wa Afrika
Jamii:Wiki4uni
Veldskoen

[thumb|258x258px| Veldskoene au "Vellies" vilivyotengenezwa na *Bata Shoes* mnamo [2015]]
**Veldskoene** ni viatu vya kutembea vya nchini Afrika Kusini vilivyotengenezwa kwa ngozi.

Vilitengenezwa kwa mara ya kwanza mnamo karne ya 17 na walowezi wa kwanza wa Uholanzi nchini Afrika Kusini. Muundo wao uliaminika kutegemea viatu vya kitamaduni vya Khoisan vilivyozingatiwa na walowezi hawa. Viatu hivi baadaye viliwekwa kwenye akili ya Kiafrikana wakati velskoene ilipotumiwa kama viatu vya safari.

Rahisi kutengeneza, nyepesi na ngumu sana, vellies zikawa ni sehemu ya jamii ya Afrika Kusini, Zimbabwe na Namibia, huvaliwa na watu wa madaja na taaluma zote, mara nyingi huvaliwa bila soksi, lakini zilipendelewa na wanafunzi, wakulima na watu wa safari. Kampuni ya viatu ya *Nathan Clark,* *C&J Clark,* ilitengeza buti ya jangwa na kuwa maarufu, kwa kutumia mfano wa vidole vya pande zote na mtindo wa viatu wa veldskoens. 
Wakati mwingine huchukuliwa kama ni buti nyepesi, na kimsingi zinaweza kuchukuliwa kuwa sehemu ndogo ya buti ya *chukka* au buti za jangwani ingawa huwa na mstari wa juu wa chini.  Nyayo za Veldskoene wakati mwingine hukatwa kutoka kwa matairi ya zamani ya gari badala ya mpira wa crepe , ngozi inayotumiwa inatofautiana na usambazaji wa ndani. Nchini Namibia, ngozi ya kudu na sili hutumiwa sana. 

## Marejeo 
Jamii:Afrocuration Project 2022 Tanzania
Jamii:Utamaduni wa Afrika
Jamii:Wiki4uni
Marita van der Vyver

**Marita van der Vyver**  ( 6 Mei 1958) ni mwandishi wa Kiafrikaans. Tangu mwaka 1999, anaishi nchini Ufaransa na mumewe pamoja na watoto watatu. Van der Vyver aliandika mkusanyiko wa insha za kuchekesha zenye maelezo ya kina kuhusu maisha katika nchi ya Ufaransa, iliyopewa jina la *Die hart van ons huis* mnamo mwaka 2004.
## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1958
Jamii:Watu wa Afrika Kusini
Jamii:Afrocuration Project 2022 Tanzania
Pauline Smith

**Pauline Janet Smith** (2 Aprili 1882 - 29 Januari 1959) alikuwa mwandishi wa riwaya kutoka Afrika Kusini, mwandishi wa hadithi fupi, mwanaharakati na mwandishi wa tamthilia.
## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1882
Jamii:Waliofariki 1959
Jamii:Watu wa Afrika Kusini
Jamii:Wanaharakati wa Afrika ya Kusini
Jamii:Afrocuration Project 2022 Tanzania
Adeola Olubamiji

thumb|**Adeola Deborah Olubamiji**
**Adeola Deborah Olubamiji** ana asili ya Kinigeria na Kanada ni Mhandisi wa teknolojia ambaye anajishughulisha na Utengenezaji wa Viungio vya Vyuma na Plastiki (pia hujulikana kama Mchapishaji wa 3D). 

Mnamo mwaka 2017, alikua mtu mweusi wa kwanza kupata shahada ya uzamili katika uhandisi wa Tiba ya viumbe kutoka katika Chuo Kikuu cha Saskatchewan, Kanada chenye umri wa miaka 112. Aliendelea kutoa mazungumzo ya TEDx juu ya jinsi alivyotumia Uchapishaji wa 3D kurejesha uharibifu wa kifupa-laini nchini Kanada.

## Maisha ya Awali na Elimu 
Adeola Olubamiji alizaliwa Aprili 3, mwaka 1985 huko Nigeria, katika mji wa Ijare, Jimbo la Ondo. Alilelewa huko Ibadan ambapo alisoma Shule ya Msingi ya Umma ya Alafia na Shule ya Sekondari ya St Gabriel, Mokola. Alipata shahada yake ya kwanza katika Fizikia (na Elektroniki) kutoka katika Chuo Kikuu cha Olabisi Onabanjo, na baadaye akaendelea kupata shahada yake ya uzamili katika Chuo Kikuu cha Teknolojia cha Tampere, huko Finland. Alipata shahada yake ya Udaktari kutoka katika Chuo Kikuu cha Saskatchewan, na kuwa mtu Mweusi wa kwanza kupata Ph.D. katika uhandisi wa Tiba ya viumbe kutoka Chuo Kikuu cha Saskatchewan.

## Kazi 
Kwa sasa yeye ni Mkurugenzi wa Additive Manufacturing Solutions katika Desktop Metal. Kabla ya hapo, alifanya kazi kama Mshauri wa Kiufundi wa Cummins Inc. Indiana, kama mtaalam wa mada ya uzalishaji wa kuongeza umuhimu katika ukuzaji wa njia ya teknolojia katika utengenezaji na uboreshaji, pia kuboresha uchapishaji wa laser ya cummins. 316L chuma cha pua.

Alifanya kazi kama Kiongozi wa Metallurgist na Mhandisi wa Nyenzo katika Burloak Technologies mwaka 2016 hadi 2018. Wakati akiwa Burloak Technologies, pia alifanya kazi kama Afisa Mkuu wa Uhusiano wa Burloak's na Multiscale Additive Manufacturing Lab katika Chuo Kikuu cha Waterloo, huko Ontario, Kanada.

Yeye ni mwanzilishi wa STEMHub Foundation, shirika lisilo la kiserikali la Kanada ambalo huwezesha na kufundisha Sayansi, teknolojia, uhandisi, na hisabati (STEM) Elimu kwa wanafunzi na wataalamu walio kazini. Zaidi ya hayo, amekaa kwenye bodi ya Health Science & Innovation Inc. Indianapolis, kama Katibu wa bodi. Yeye ni mshauri mkuu katika D-Tech Centrix, kampuni ya ushauri wa elimu na kazi, iliyoko Ontario Kanada na Indiana Marekani.

## Tuzo na kutambuliwa
Alitambuliwa mwaka 2017 kama mwanamke wa 5 kati ya wanawake weusi 150 waliofanya Kanada kuwa bora, katika miaka 150 ya  maadhimisho ya Kanada.

Mwaka 2019, alichaguliwa kuwa mmoja wa Wanawake 10 wa L’Oreal Paris Women of Worth Honoree Canada.

Mwaka 2019, alichaguliwa kama mmoja wa Wanawake 27 Wenye Ushawishi katika utengenezaji Honoree nchini Marekani.

Mwaka 2020, Olubamiji alichaguliwa kama mmoja wa viongozi 130 STEP Ahead Honoree na wanawake wa utengenezaji bidhaa na Taasisi ya Uzalishaji, nchini Marekani. 

Alichaguliwa kuwa mshindi wa Wanawake 100 Wenye Nguvu Zaidi nchini Kanada mwaka 2020,  chini ya Kitengo cha Sayansi ya Maisha na Teknolojia.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1985
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Nigeria
Jamii:Wiki4uni
Jamii:Afrocuration Project 2022 Tanzania
Henrietta Rose-Innes

**Henrietta Rose-Innes** (alizaliwa 14 Septemba 1971) ni mwandishi wa kike kutoka nchini Afrika Kusini. Alikuwa mshindi wa tuzo ya Caine ya Kuandika Afrika mnamo mwaka 2008 kwa hadithi yake ya uvumi wa "Sumu".  Riwaya yake ya *Nineveh* iliorodheshwa katika tuzo ya *2012 Sunday Times Prize for Fictionna* na tuzo ya M-Net. Mnamo Septemba mwaka 2012 hadithi yake "Sanctuary" ilishika  nafasi ya pili katika tuzo ya *2012 ya BBC (Inter)* ya Hadithi fupi ya kitaifa.
## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1971
Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini
Jamii:Watu wa Afrika Kusini
Jamii:uandishi
Jamii:Afrocuration Project 2022 Tanzania
Kanga (Nguo)

thumb| Kundi la wanawake waliovalia blauzi na seti za kanga na kufunga vichwa.
**Kanga**, **lappa**, au **pagne** ni vazi la rangi linayovaliwa sana Afrika Magharibi na wote wanaume na wanawake. Iina matoleo rasmi na yasiyo rasmi na inatofautiana kutoka na nguo ilivyotengenezwa kwa *ensembles*. Urasmi wa kanga inategemea kitambaa kilichotumiwa kuunda.

## Afrika Magharibi kaftan/boubou 
Katika Afrika Magharibi, kaftan au *caftan* ni vazi la wanawake la kuvuta juu.  Kwa Kifaransa, vazi hili huitwa boubou, hutamkwa *boo-boo* . Boubou ni vazi la kitamaduni la kike katika nchi nyingi za Afrika Magharibi ikijumuisha Senegal, Mali na nchi zingine. Boubou inaweza kuwa vazi rasmi au siyo rasmi. Urasmi wa kaftan inategemea kitambaa kilichotumiwa kuunda.

## Marejeo 
Jamii:Afrocuration Project 2022 Tanzania
Jamii:Utamaduni wa Afrika
Jamii:Wiki4uni
Lipico

thumb| Lipico kutoka Msumbiji
**Lipico** au **lipiko** (wingi: **mapico** au **mapiko**) ni kinyago au kofia ya chuma ya Wamakonde wa Msumbiji na Tanzania.

## Matumizi 
Vinyago vya *Mapico* huvaliwa katika densi za sherehe wakati wa ibada ya kupita kwa wavulana waliotahiriwa ambayo huitwa ngoma za *mapico*.   Vinyago hivi huchongwa na mafundi mahiri,  vimetengenezwa kwa mbao laini na mara nyingi huwa na nywele za binadamu. Wanawakilisha nyuso za wanaume au wanawake walio na labreti au makovu. 

## Matunzio 

Picha:British Museum Room 25 Mask Makonde people 17022019 5022.jpg|Lipico na makovu, Makumbusho ya Uingereza
Picha:Makonde Mask (UBC).JPG|Lipico mask, UBC Museum of Anthropology|Makumbusho ya UBC ya Anthropolojia ( Vancouver / Kanada)
Picha:3866 3 Helmet mask, Makonde Tanzania (2884444464).jpg|Lipico kutoka kwa Wamakonde Tanzania
Picha:A dance dos Mapicos.jpg|Mapico wakicheza

## Marejeo 
Jamii:Afrocuration Project 2022 Tanzania
Jamii:utamaduni wa Msumbiji
Jamii:utamaduni wa Tanzania
Jamii:Wiki4uni
Mitumba

**Mitumba** ni neno la Kiswahili, ambalo maana yake halisi ni "vifurushi", na linalotumiwa kurejelea vifurushi vilivyofungwa vya plastiki vya nguo zilizotolewa na watu katika nchi tajiri. Neno hili pia linatumika katika mavazi ambayo hufika kwenye vifurushi hivyo.

Moja ya bandari kuu inayopokea mitumba ipo nchini Tanzania jiji la Dar es Salaam. Kutoka hapo mavazi yanatawanywa ndani ya bara la Afrika. 

Usafirishaji na uuzaji wa mitumba unafanyika kwa namna nyingi katika kampuni tajiri na katika nchi za Afrika ambapo mitumba inanunuliwa na kuuzwa. 

Wakosoaji wa biashara ya mitumba wanaona kuwa uwepo wa nguo za bei nafuu unachangia kudorora kwa viwanda vya nguo vya ndani.  

Wafuasi wa mitumba wanaeleza kuwa mavazi hayo yana manufaa kwa kuwa yanachochea shughuli za kiuchumi na kuwaruhusu watu wenye uwezo mdogo kumudu mavazi ya mtindo. 

## Marejeo 
Jamii:Afrocuration Project 2022 Tanzania
Jamii:Wiki4uni
Jamii:mavazi
Susan Kare

alt=Kare mnamo 2019|thumb|Kare mnamo 2019
**Susan**  alizaliwa Februari 5, 1954) ni msanii wa Kimarekani na mbuni wa picha anayejulikana zaidi kwa vipengele vyake vya kiolesura na michango ya chapa kwa Apple Macintosh ya kwanza kutoka 1983 hadi 1986.  Alikuwa mfanyakazi #10 na Mkurugenzi wa Ubunifu wa NEXT, kampuni iliyoundwa na Steve Jobs baada ya kuachana na Apple mnamo 1985. Alikuwa mshauri wa kubuni wa Microsoft, IBM, Sony Pictures, na Facebook, Pinterest na sasa ni mfanyakazi wa Niantic Labs .  Kama mwanzilishi wa awali wa sanaa ya pixel na kiolesura cha picha cha kompyuta, ameadhimishwa kama mmoja wa wanateknolojia muhimu zaidi katika ulimwengu wa kisasa.

## Maisha ya mapema na elimu 
Kare alizaliwa Ithaca, New York . Baba yake alikuwa profesa wa Chuo Kikuu cha Pennsylvania na mkurugenzi wa Kituo cha Monell Chemical Senses Center kituo cha utafiti cha hisi za ladha na harufu.  Mama yake alimfundisha urembo wa nyuzi zilizohesabika  huku akijishughulisha na michoro na ufundi.  Kaka yake alikuwa mhandisi wa anga Jordin Kare .   Alihitimu kutoka Shule ya Upili ya Harriton mnamo 1971. Alihitimu *summa cum laude* na BA katika Sanaa kutoka Chuo cha Mount Holyoke mnamo 1975, na shahada ya kwanza ya uchongaji. Alipata MA na shahada ya Uzamili ya sanaa nzuri kutoka Chuo Kikuu cha New York mnamo 1978 Kusudi lake lilikuwa "kuwa msanii mzuri au mwalimu". 

## Marejeleo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1954
Jamii:Wanawake wa Marekani
Kristen Ryley Sy Bugay

**Kristen Ryley Sy Bugay** anajulikana kama Ryley Bugay, alizaliwa 23 Januari 1996) ni mchezaji wa soka wa Ufilipino aliyezaliwa Marekani ambaye anacheza kama kiungo wa timu ya taifa ya wanawake ya Ufilipino.
## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1996
Jamii:Wachezaji mpira wa kike
Jamii:Watu wa Ufilipino
Jamii:waliohai
Lauren Wilcox

thumb|Lauren G. Wilcox
**Lauren G. Wilcox** (Lauren G. Wilcox-Patterson) ni profesa na mtafiti wa Marekani wa mwingiliano wa binadamu-kompyuta na habari za afya, anayejulikana kwa kuunda mifumo ya kompyuta inayowezesha ushiriki wa wagonjwa katika huduma za afya na pia ushiriki wa mgonjwa na wa familia katika teknolojia.     

## Elimu 
Wilcox alipata shahada  ya uzamili (Ph.D.) ya Sayansi ya Kompyuta kutoka Chuo Kikuu cha Columbia mnamo 2013,  ikishirikiana kwa karibu na wanafunzi waliohitimu katika Idara ya Biomedical  Chuo Kikuu cha Columbia Irving Medical Center .  Ana shahada ya uzamivu ya BS na MS ya Sayansi ya Kompyuta, zote kutoka Chuo Kikuu cha Columbia, ambazo alipata kabla ya  Ph.D. 

## Viungo vya nje 
* Lauren Wilcox yaliyoorodheshwa na 
* Semina ya Mwingiliano wa Kompyuta ya Chuo Kikuu cha Stanford
* Utafiti wa Microsoft - Kanuni za Akili: Kujifunza, afya na siha
* Uzoefu wa Afya na Maabara ya Maombi katika Georgia Tech

## Marejeleo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Amerika
Jamii:Wanasayansi wa Marekani
Marisa Brunner

thumb|180px|right|Marisa Brunner
**Marisa Brunner** (28 Mei 1982) ni kipa mstaafu wa soka wa nchini Uswisi, ambaye alitumia miaka sita ya kazi yake akicheza katika klabu ya *SC Freiburg* ya Bundesliga nchini Ujerumani. kabla ya kuhamia *SC Sand* alicheza katika timu za Uswisi,  *FC Aarau na SC LUwin.ch* na aliitwa kama mchezaji bora wa Uswisi mwaka 2007 na 2009. Mnamo mwaka  2013 alistaafu  kucheza katika kazi yake ya kucheza soka.
Alikuwa kipa wa kwanza wa timu ya taifa ya Uswisi, ambayo alianza kucheza mwaka 2003.
## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1982
Jamii:Wachezaji mpira wa kike
Jamii:Watu wa Uswisi
Jamii:waliohai
Francesca Calò

**Francesca Calò** (alizaliwa Mei 25, 1995) ni mchezaji wa soka wa Uswisi ambaye anacheza kama beki wa klabu ya FC Köln katika ligi ya *Frauen-Bundesliga 1* na timu ya taifa ya Uswisi.

## Viungo vya Nje
Jamii:Waliozaliwa 1995
Jamii:Wachezaji mpira wa kike
Jamii:Watu wa Uswisi
Jamii:waliohai
Pauline Bremer

thumb|180px|right|Pauline Bremer 2019
**Pauline Marie Bremer** (alizaliwa 10 Aprili 1996) ni mchezaji wa soka wa Ujerumani ambaye anacheza kama mshambuliaji wa klabu ya *VFl Wolfsburg* kwenye ligi ya *Frauen-Bundesliga*  na timu ya taifa ya Ujerumani.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1996
Jamii:Wachezaji mpira wa kike
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Jamii:Wachezaji mpira wa Ujerumani
Jamii:watu walio hai
Jule Brand

thumb|180px|right|Jule Brand
**Jule Brand** (alizaliwa 16 Oktoba 2002) ni mchezaji wa soka wa Ujerumani ambaye anacheza kama beki au kiungo wa timu ya *1899 Hoffenheim* na timu ya taifa ya wanawake ya Ujerumani.
## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 2002
Jamii:Wachezaji mpira wa kike
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Jamii:Watu wa Ujerumani
Jamii:waliohai
Kristin Demann

thumb|180px|right|Kristin Demann (2014)
**Kristin Demann** (alizaliwa 7 Aprili 1993) ni mchezaji wa soka nchini Ujerumani, kwa sasa anacheza kama beki wa timu *1. FC Köln* akitokea timu ya wanawake ya Bayern Munich kwa mkopo.

Alikuwa miongoni mwa wachezaji wa timu ya taifa  chini ya umri wa miaka 19 ya Ujerumani na  ilishinda michuano ya Ulaya mnamo mwaka 2011.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1993
Jamii:Wachezaji mpira wa kike
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Jamii:Watu wa Ujerumani
Jamii:waliohai
Khayamiya

[thumb| Khayamiya huko [Cairo]]
**Khayamiya,** ni aina ya nguo ya mapambo ya *appliqué* ambayo kihistoria ilitumika kupamba  huko Mashariki ya Kati. Sasa hutengenezwa Cairo, Misri, kando na eneo linalojulikana kama barabara ya watengeneza Mahema, iliyopo katikati ya *Qasaba ya Radwan Bey*, soko la kihistoria lililojengwa mnamo karne ya 17. 

## Maelezo 
Khayamiya ni mapambo ya muundo wa rangi ya *appliqués* inayotumika katika mapambo ya ndani ya hema, ambayo hufanya kazi za mapambo. Zinafanana na *quilts,* na zina matabaka matatu ya kawaida ya *quilts*  na vifaa vya kufafanua juu. Kiutendaji, zinaweza kulinganishwa na mapazia, ingawa kazi yake ya hivi karibuni inatofautiana ili kukidhi madhumuni ya kitalii. Hizi sasa zinajumuisha vifuniko vya mto, mitindo, mifuko, vitanda na matumizi mengineyo.

## Uundaji 
thumb| Mtengeneza wa mahema
Khayamiya ina vifaa vya pamba vilivyounganishwa kwa mikono juu ya mgongo mzito wa pamba. Mgongo huu unakusudiwa kuwa ni kinga dhidi ya hali ya hewa ya joto, ukavu, na vumbi.  Ushonaji  kwa mkono hufanywa haraka na watengenezaji  mahema wenye ujuzi wakiwa wameketi kwa miguu, kwa kutumia sindano na nyuzi. Vipande vidogo vya vitambaa hukatwa kwa ukubwa vinavyotakiwa kwa kutumia mkasi mkubwa. Khayamiya kawaida hukamilishwa na mtengenezaji wa hema moja bila kujali ukubwa wa kipande. 

## Historia ya khayamiya 
Sampuli za kihistoria za khayamiya ni nadra. Hapo awali ziliwekwa ili kuwekwa nje kwenye joto kavu na vumbi, na zilionekana kuwa zinaweza kubadilishwa - kwa hivyo hazithaminiwi sana kwa kukusanywa au kuhifadhiwa. Mfano wa Khedival inafanyika katika mkusanyiko wa makumbusho kadhaa, ikiwa ni pamoja na Makumbusho ya Uingereza .  Pia kuna marejeleo ya khayamiya katika rekodi za picha na uchoraji wa mashariki ya Ulaya kutoka karne ya kumi na tisa. Marejeleo ya fasihi kwa matumizi yao, pamoja na vielelezo, yanaweza kuonekana katika hati za enzi za kati.  Kuna ushahidi wa kiakiolojia unaopendekeza kuwa nguo zinazolingana na khayamiya zimeundwa na kutumika nchini Misri tangu enzi ya Mafarao. 

## Marejeo 
Jamii:Afrocuration Project 2022 Tanzania
Jamii:Utamaduni wa Afrika
Jamii:Wiki4uni
Renae Nicole Cuéllar

thumb|180px|right|Renae Nicole Cuéllar
**Renae Nicole Cuéllar** (24 Juni 1990) ni mchezaji wa soka wa Mexiko aliyezaliwa nchini  Marekani na  ambaye anacheza kama mshambuliaji kwenye Ligi ya MX katika klabu ya *Femenil Tijuana* na timu ya taifa ya Mexiko..
## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1990
Jamii:Wachezaji mpira wa kike
Jamii:waliohai
Sadine Correia Mascarenhas

**Sadine Correia Mascarenhas** (alizaliwa 9 Juni 1992), anajulikana kama Sadine Correia, ni mchezaji wa soka wa Luxemburg ambaye anacheza kama beki wa klabu ya *FC Saarbrücken* katika ligi ya *2.Frauen-Bundesliga* na timu ya taifa ya wanawake ya Luxemburg.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1992
Jamii:Wachezaji mpira wa kike
Jamii:Watu wa Luxemburg
Jamii:waliohai
Nguo ya Korhogo

[[Picha:COLLECTIE_TROPENMUSEUM_Een_handgeschilderde_doek_van_de_Senufo_TMnr_20012853.jpg|thumb|180px| Nguo ya Korhogo kutoka Makumbusho ya Kitaifa ya Tamaduni za Ulimwengu huko Uholanzi. mnamo 1960-1970]]
**Nguo ya Korhogo** ni nguo ya Kiafrika iliyotengenezwa na watu wa Senufo wa Korhogo, Ivory Coast . Mara nyingi huelezewa kuwa katika vivuli vya bogolafini (kitambaa cha matope) na kente,  korhogo huja na rangi na udongo kama vile hudhurungi, nyeusi na krimu. 

Korhogo hutengenezwa kwa michoro ya uchoraji kwa mikono kwenye kitambaa cha pamba kilichosokotwa kwa mkono. Michoro hiyo huchorwa kwa kutumia rangi ya asili ya matope yaliyochacha,  ambapo hutiwa giza baada ya muda, na miundo kwa kawaida huchorwa kwa kutumia stencil.   Hupambwa kwa alama za wanadamu, vitu asilia kama jua, mwezi na nyota na wanyama, ambavyo vyote vimekita mizizi katika tamaduni na hadithi za Senufo. Wasenufo hutumia kitambaa hicho kama ngao dhidi ya roho za kulipiza kisasi kwa kuvivaa au kuvitundika kwenye nyumba/mahekalu. Korhogo imeagizwa kwa ajili ya wawindaji (mashujaa muhimu) na matukio ya ibada kama vile mazishi/sherehe maalum.

## Marejeo 
<

Jamii:Afrocuration Project 2022 Tanzania
Jamii:Utamaduni wa Afrika
Jamii:Wiki4uni
Patrícia Chládeková

**Patrícia Chládeková** (alizaliwa 4 Aprili 1997) ni mchezaji wa soka nchini Slovakia ambaye anacheza kama kipa wa klabu ya wanawake ya *Sparta Prague*.
## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1997
Jamii:Wachezaji mpira wa kike
Jamii:Watu wa Slovakia
Jamii:waliohai
Selina Cerci

thumb|180px|right|Selina Cerci (2025)
**Selina Cerci** (alizaliwa 31 Mei 2000) ni mchezaji wa soka wa Ujerumani ambaye anacheza kama mshambuliaji wa klabu ya *Turbine Potsdam* na timu ya taifa ya wanawake ya Ujerumani.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1993
Jamii:Wachezaji mpira wa kike
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Jamii:Watu wa Ujerumani
Jamii:waliohai
Lamba (vazi)

right|thumb|244x244px| Sakalava *lamba arindrano* na *malabary*
**Lamba** ni vazi la kitamaduni linalovaliwa na wanaume na wanawake wanaoishi Madagaska . Nguo, nembo ya utamaduni wa Kimalagasi, lina urefu wa mstatili wa kitambaa kilichofunikwa kwenye mwili. 

Lamba za kitamaduni zilizotumiwa katika shughuli za  maziko mara nyingi zilitengenezwa kwa hariri na ngozi za ng'ombe wakati zile za kuvaa kila siku hutengenezwa kwa raffia, ngozi ya nguruwe, pamba au bast. 

## Marejeo 
Jamii:nguo
Jamii:Afrocuration Project 2022 Tanzania
Jamii:utamaduni wa Madagaska
Jamii:Wiki4uni
Marina Georgieva

thumb|180px|right|Marina Georgieva
**Marina Georgieva** (alizaliwa 13 Aprili 1997) ni mchezaji wa soka wa Austria ambaye anacheza kama beki wa timu ya wanawake ya *SC Sand* ya Bundesliga.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1997
Jamii:Wachezaji mpira wa kike
Jamii:Watu wa Austria
Jamii:waliohai
Patricia George

**Patricia del Carmen George** (alizaliwa 18 Desemba 1996) ni mchezaji wa soka wa nchini Nigeria aliyezaliwa nchini Marekani na ambaye anacheza kama mshambuliaji wa klabu ya SC Sand katika ligi ya Frauen-Bundesliga nchini Ujerumani na timu ya taifa ya Nigeria.

## Maisha ya Awali
George alilelewa huko Chicago, Illinois. Alizaliwa na baba mnigeria na mama mwenye asili ya nchini Venezuela.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1996
Jamii:Wachezaji mpira wa kike
Jamii:Wanawake wa Nigeria
Jamii:Wachezaji mpira wa Nigeria
Jamii:Watu walio hai
Jannelle Flaws

**Jannelle Kalyn Dosari** (alizaliwa 15 Novemba 1991) ni mchezaji wa soka nchini Marekani ambaye anacheza kama mshambuliaji katika timu ya SV Meppen.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1991
Jamii:Wachezaji mpira wa kike
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Jamii:watu walio hai
Serdab

[thumb|180px| Sanamu ya farao [Djoser 's Ka inachungulia nje kupitia shimo kwenye serdabu yake, tayari kupokea roho ya marehemu na matoleo yoyote yanayowasilishwa kwake.]]
**Serdab**, maana yake halisi ni "maji baridi",  ni muundo wa kaburi la kale nchini Misri ambalo lilitumika kama chumba cha sanamu la *Ka* la mtu aliyekufa. Lilitumiwa wakati wa Ufalme wa Kale, serdabu ilikuwa kwenye chumba kilichofungwa na shimo ili kuruhusu nafsi ya marehemu kuzunguka kwa uhuru. Mashimo haya pia huingiza sadaka zinazotolewa kwa sanamu. 

Neno *serdab* pia hutumiwa kama aina ya chumba kisichopambwa kinachopatikana katika piramidi nyingi.  Kwa sababu ya ukosefu wa maandishi, haijawezekana kuamua kazi ya kitamaduni ya chumba hiko, lakini wanasayansi wengi wa Misri wanaiona kama nafasi ya kuhifadhi, ghala za chini za ardhi kwenye makaburi ya kifalme ya Nasaba ya Pili .  

## Marejeo 
Jamii:Afrocuration Project 2022 Tanzania
Jamii:Utamaduni wa Afrika
Jamii:Wiki4uni
Cavetto

thumb| Ukingo wa Cavetto
thumb| Vielelezo vya mifano mbalimbali ya cornices ya kale ya Misri.
**Cavetto** ni ukingo wa  na wasifu wa kawaida uliopinda ambao ni sehemu ya duara, hutumiwa sana katika usanifu pamoja na samani, masuala ya picha, kazi ya vyuma na sanaa nyingine za mapambo . Katika kuelezea vyombo na maumbo sawa katika ufinyanzi, kazi ya vyuma na nyanja zinazohusiana, "cavetto" inaweza kutumika kwa aina mbalimbali za curve za concave zinazoendesha vitu vya pande zote. Neno linatokana na Kiitalia, kama kipunguzi cha *pango*, kutoka katika lugha ya Kilatini huitwa *"hollow"*.  

Ukingo wa cavetto ni kinyume cha *,* bulging, ovolo, ambapo ni ya kawaida katika mila ya usanifu wa *classical architecture* . Wote huleta uso mbele, na mara nyingi huunganishwa na vipengele vingine vya ukingo. Kawaida hujumuisha mkunjo kupitia takriban robo duara (90°).  Ukingo wa karibu wa nusu duara kamili unajulikana kama "scotia". 

## Marejeo 
Jamii:Afrocuration Project 2022 Tanzania
Jamii:Usanifu majengo
Jamii:Wiki4uni
Claire Falknor

**Claire Elizabeth Falknor** (alizaliwa 12 Mei 1993) ni mchezaji wa soka wa nchini Marekani ambaye anacheza kama kiungo wa klabu ya wanawake ya *Granadilla Tenerife* kwenye ligi ya hispania iitwayo *primera división*.  Awali alicheza soka katika chuo kikuu cha florida, alisajiliwa na timu ya tatu *NSCAA All-American* na baadae timu ya kwanza *All-SEC* mwaka 2015. 

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1993
Jamii:Wachezaji mpira wa kike
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Johanna Elsig

thumb|180px|right|Johanna Elsig
**Johanna Elsig** (alizaliwa 1 Novemba 1992,Düren) ni mchezaji wa kike wa soka kutoka nchini Ujerumani. Anacheza kama beki kwenye klabu ya wanawake ya Montpellier.
## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1992
Jamii:Wachezaji mpira wa kike
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Jamii:Watu wa Ujerumani
Jamii:waliohai
James Isabirye Mugoya

**James Isabirye Mugoya**, anajulikana pia kama **James Isabirye** au **James Mugoya**, ni mhandisi wa masuala ya Ujenzi na ni mfanyabiashara kutoka nchini Uganda . Ni mwanzilishi, mmiliki, mwenyekiti, na afisa mkuu mtendaji wa kampuni ya *Mugoya Construction Company Limited.*  Mnamo mwaka 2012, aliorodheshwa kama mmoja wa watu matajiri zaidi nchini Uganda . 

## Maisha ya awali na elimu 
Mugoya alizaliwa katika Mkoa wa Mashariki wa Uganda, miaka ya 1950. Alisoma chuo ''King's College Budo'' kabla ya kuingia Chuo Kikuu cha Nairobi, ambapo alipata shahada ya kwanza ya Sayansi katika uhandisi wa ujenzi. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1950
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Afrocuration Project 2022 Tanzania
Jamii:Wiki4uni
Robert Katende

thumbnail|right|200px|Robert Katende
**Robert Katende,** ni kocha wa chess, mwanasoka, mhamasishaji wa jamii, na mhandisi wa nchini Uganda, pia ni mkurugenzi mtendaji wa *Sports Outreach.*

Alikuza mchezo wa chess katika vitongoji duni na watoto wa mitaani wa Kampala .    Anajulikana pia kwa kumshauri Phiona Mutesi mwanamke wa kwanza wa Uganda kuwa mchezaji bora wa chess.

## Marejeo 
Jamii:Wachezaji mpira wa Uganda
Jamii:Waliozaliwa 1982
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Afrocuration Project 2022 Tanzania
Jamii:Wiki4uni
Aso oke

thumb|180px| Aso Adire
**Kitambaa cha Aso oke**, ( Kiyoruba : aṣọ òkè, hutamkwa *ah-SHAW-sawa* ) ni kitambaa cha kusuka kwa mikono kilichoundwa na watu wa Yoruba wa Afrika magharibi. Kwa kawaida hufumwa na wanaume na wanawake, kitambaa hicho hutumiwa kutengeneza gauni za wanaume, zinazoitwa *agbada* pamoja na kofia zake, zinazoitwa fila, pamoja na kanga za wanawake, zinazoitwa *iro* na *tie* ya kichwa, inayoitwa gele .
thumb| Mwanamume wa Kiyoruba huko Aso Oke
*Aso oke* imetoka katika utamaduni wa Kiyoruba huko Kwara, Kogi, Ondo, Oyo, Ogun, Ekiti, Lagos, na Majimbo ya Osun magharibi mwa Nigeria na Ajase kusini mashariki mwa Jamhuri ya Benin .

Njia ya kutengeneza nguo imebakia sawa katika karne nyingi, hata hivyo mbinu mpya na mbinu za uzalishaji zimezingatiwa ili kuondokana na uzito na unene wa kitambaa cha aso oke, na kukifanya kupatikana zaidi kwa kuvaa kawaida. 

## Marejeo 
Jamii:Afrocuration Project 2022 Tanzania
Jamii:Utamaduni wa Afrika
Jamii:Wiki4uni
Goretti Angolikin

**Goretti Angolikin** (alizaliwa 1986) ni mchezaji wa kike wa mchezo wa chess kutoka nchini Uganda. Alikuwa ameshikilia cheo cha FIDE katika *Woman FIDE Master* tangu mwaka 2015.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Uganda
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1986
Jamii:Afrocuration Project 2022 Tanzania
Jamii:Wiki4uni
Mary Earps

thumbnail|right|200px|Mary Earps

**Mary Alexandra Earps** (alizaliwa 7 Machi 1993) ni mchezaji wa soka wa nchini Uingereza ambaye anacheza kama golikipa kwenye ligi ya *FA WSL* kwenye timu ya wanawake ya manchester united na timu ya taifa ya Uingereza.

Awali alicheza kwenye vilabu vingi vya ligi ya *FA WSL* kama vile *Bristol Academy, Birmingham City, Doncaster Belles, na Reading*, na kwenye  ligi ya Bundesliga nakuchezea timu ya wanawake ya *VfL Wolfsburg*. Earps amewakilisha timu ya uingereza chini ya umri wa miaka 17, chini ya 19, na chini ya umri wa miaka 23, na alikua mchezaji mwenye kiwango kikubwa na kushinda *senior cap* mnamo mwaka 2017.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1993
Jamii:Wachezaji mpira wa kike
Jamii:Wanawake wa Uingereza
Jamii:watu walio hai