open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Eric Charnov

**Eric Lee Charnov** (alizaliwa mnamo Oktoba 29, 1947) ni mwanaikolojia wa mageuzi nchini Marekani. Anajulikana zaidi kwa kazi yake ya kutafuta chakula, nadharia ya thamani ya pembezoni na nadharia ya historia ya maisha. Yeye ni Mshirika wa MacArthur na Mshiriki wa Chuo cha Sanaa na Sayansi nchini marekani. Mbili ya karatasi zake ni Sayansi Citation Classics.

Mnamo 1969 Charnov alipata B.S.  kutoka Chuo Kikuu cha Michigan na mnamo 1973 alipata PhD yake katika ikolojia ya mageuzi kutoka Chuo Kikuu nchini Washington. Yeye ni Profesa Mashuhuri (Emeritus) wa Biolojia katika Chuo Kikuu cha New Mexico na Chuo Kikuu cha Utah.

Masilahi yake ya utafiti ni: ikolojia ya kimetaboliki (joto na ukubwa wa mwili katika kubainisha nyakati na viwango vya kibayolojia) na ikolojia ya mabadiliko: jenetiki ya idadi ya watu, nadharia ya mchezo wa mageuzi, na mifano ya uboreshaji kuelewa mabadiliko ya historia za maisha, mgao wa jinsia, uteuzi wa ngono, na maamuzi ya kula.
## Marejeo
Jamii:waliozaliwa 1947
Jamii: Biolojia
Jamii:marekani
Jamii:sayansi
Frederic Clements

**Frederic Edward Clements** ( 16 Septemba 1874 – 26 Julai 1945 ) alikuwa mwanaikolojia wa mimea, mwanzilishi wa utafiti wa ikolojia ya mimea  na mfululizo wa mimea nchini Marekani.
## Wasifu
Frederic ni mzaliwa wa Lincoln, Nebraska, alisomea botania katika Chuo Kikuu cha Nebraska, mnamo 1894 alihitimu na mnamo 1898 alipata shahada ya udaktari. Mmoja wa walimu wake(Charles Bessey) alikuwa mtaalamu wa mimea, ambaye alimuongoza Clements kutafiti mada kama vile hadubini, fiziolojia ya mimea, na majaribio ya maabara.  Pia alikuwa mwanafunzi mwenza wa Willa Cather na Roscoe Pound. Akiwa katika Chuo Kikuu cha Nebraska, alikutana na Edith Gertrude Schwartz (1874-1971), mtaalamu wa mimea na ikolojia, na mnamo 1899 walioana.
## Marejeo
Jamii: Waliozaliwa 1874
Jamii: Waliofariki 1945
Jamii: botania
Jamii: Nebraska
Jamii: Marekani
Jamii: Mimea
Joan Maloof

]]
**Joan Maloof** (alizaliwa 1956/1957) ni mwanaharakati na mwandishi wa mazingira kutoka Marekani. Alianzisha Old-Growth Forest Network (Mtandao wa Misitu ya Ukuaji wa Kale) mnamo 2012.

Maloof alilelewa huko Delaware. Baba yake alikuwa mhandisi wa kemikali. Mnamo 2017, alichapisha *The Living Forest* na mpiga picha Robert Llewellyn.

Ni profesa wa heshima (baada ya kustaafu) katika Chuo Kikuu cha Salisbury.

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* 

Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1956
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Waandishi wa Marekani
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Jamii:Swahili climate voices
Barry Commoner

**Barry Commoner** (Mei 28, 1917 - 30 Septemba 2012) alikuwa mwanabiolojia, profesa wa chuo kikuu, na mwanasiasa nchini Marekani. Alikuwa mwanaikolojia mkuu na mmoja wa waanzilishi wa harakati za kisasa za mazingira. Alikuwa mkurugenzi wa Kituo cha Biolojia ya Mifumo Asili  na Mradi wake Muhimu wa Jenetiki.Mnamo 1980 alikuamgombea wa Chama cha Wananchi katika uchaguzi wa urais nchini Marekani.  Kazi yake ya kusoma athari ya mionzi kutoka kwa majaribio ya silaha za nyuklia ilisababisha Mkataba wa Marufuku ya Majaribio ya Nyuklia mnamo 1963.

## Marejeo
Jamii: Waliozaliwa 1917
Jamii: Waliofariki 2012
Jamii:wanabiolojia wa Marekani
Henry Shoemaker Conard

**Henry Shoemaker Conard** (1874 - 1971) alikuwa mtetezi wa uhifadhi wa mazingira, maua ya maji na alikuwa katika mamlaka inayoongoza juu ya bryophytes. Mnamo 1906 hadi 1955, Profesa Conard alifanya kazi katika Chuo cha Grinnell huko Grinnell, Iowa. Mnamo 1954, alikua wa kwanza kupokea Tuzo la Mwanaikolojia Mashuhuri kutoka Ecological Society of America, tuzo ambayo imeendelea kila mwaka tangu wakati huo.

Mnamo 1969, Grinnell alipata shamba lenye ukubwa wa ekari 365 (km2 1.48) na kuanzisha Eneo la Utafiti wa Mazingira, kwa kutambua urithi wa profesa wa muda mrefu.

## Marejeo
Jamii: Waliozaliwa 1874
Jamii: Waliofariki 1971
Jamii:wanaharakati wa Marekani
William Skinner Cooper

**William Skinner Cooper** (25 Agosti 1884 – 8 Oktoba 1978) alikuwa mwanaekolojia nchini Marekani. 

Mnamo 1906 Cooper alipokea B.S. kutoka Chuo cha Alma huko Michigan. Mnamo 1909, alijiunga katika Chuo Kikuu cha Chicago, ambapo alisoma na Henry Chandler Cowles, na kumaliza Ph.D. mnamo 1911. Chapisho lake kuu la kwanza, "The Climax Forest of Isle Royale, Lake Superior, and Its Development"   lilionekana mnamo 1913.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1884
Jamii:Waliofariki 1978
Jamii:wanasayansi wa Marekani
Charles F. Cooper

**Charles F. Cooper** (1924-1994) alikuwa mwanaikolojia mzaliwa wa nchini Marekani anayejulikana kwa masomo yake ya ikolojia ya moto na usimamizi wa mfumo ikolojia. 

## Machapisho
*Cooper, C. F. 1961. Pattern in Ponderosa Pine Forests. Ecology 42:493–499
*Cooper, C. F. 1961. The ecology of fires. WH Freeman.

## Marejeo
Jamii: Waliozaliwa 1924
Jamii: Waliofariki 1994
Jamii:wanabiolojia wa Marekani
John Thomas Curtis

**John Thomas Curtis** ( 20 Septemba 1913 - 7 Juni 1961 ) alikuwa mwanasayansi wa mimea kutoka nchini Marekani . Anajulikana haswa kwa mchango wake wa kudumu katika ukuzaji wa njia za nambari katika ikolojia. Pamoja na J. Roger Bray, alibuni mbinu ya kuwekwa wakfu katika ncha za dunia (sasa inajulikana kama kuwekwa rasmi kwa Bray-Curtis) na kipimo chake cha asili cha umbali, tofauti ya Bray-Curtis.

Mnamo 1937 Curtis alimaliza Ph.D. ya botania katika Chuo Kikuu cha Wisconsin. Aliendelea kuhusishwa na chuo hicho kwa muda uliosalia wa kazi yake, isipokuwa mnamo 1942-1945, alipohudumu kama mkurugenzi wa utafiti wa Société Haïtiano-Américaine de Développement Agricole. Mnamo 1942 na 1956, alitunukiwa Ushirika wa Guggenheim. Mnamo 1951 alifanywa profesa kamili wa botania katika Chuo Kikuu cha Wisconsin.
## Marejeo
Jamii: Waliozaliwa 1913
Jamii: Waliofariki 1961
Jamii: Marekani
Jamii: Mimea
Jamii: Sayansi
Henry Chandler Cowles

**Henry Chandler Cowles** ( 27 Februari 1869 – 12 Septemba 1939 ) alikuwa mwanasayansi wa mimea na mwanzilishi wa ikolojia nchini Marekani ( tazama Historia ya Ikolojia ). Profesa katika Chuo Kikuu cha nchini Chicago, , alisoma urithi wa ikolojia katika Matuta ya Indiana ya Kaskazini-magharibi mwa Indiana.  Hii ilisababisha juhudi za kuhifadhi Milima ya Indiana. Mmoja wa wanafunzi wa Cowles, O. D. Frank aliendelea na utafiti wake.
## Marejeo
Jamii: Waliozaliwa 1839
Jamii: Waliofariki 1939
Jamii: Marekani
Jamii: Mimea
Jamii: Sayansi
Eylem Tuncaelli

**Eylem Tuncaelli** ni mwanaharakati wa kisiasa kutoka Uturuki na mwenyekiti mwenza na msemaji wa chama cha Green Left Party. Alikuwa pia Mwenyekiti wa zamani wa Tawi la Istanbul la Chama cha Uhandisi wa Mazingira.

## Biografia 
Alizaliwa mnamo 1975 huko Istanbul. Alihitimu kutoka Chuo Kikuu cha Trakya katika fani ya Uhandisi wa Mazingira mwaka 1999 na mwaka wa 2000 alijiunga na TMMOB (Muungano wa Vyama vya Wahandisi na Wasanifu wa Kituruki). Kati ya 2004 na 2010, alijiunga kama rais wa Tawi la Istanbul la Chama cha Uhandisi wa Mazingira, na kuwa mwanachama hai. Mnamo 2012, pamoja na wengine kama Naci Sonmez, alianzisha chama cha Green Left Party. wakishutumiwa kwa "kuzalisha uadui kati ya watu" na "propaganda kwa shirika la kigaidi". Wafungwa hao walikuwa wakipinga hatua ya jeshi la Uturuki nchini Syria. Katika mwaka huo huo, waliachiliwa, lakini hati zao za kusafiria zilichukuliwa, na kuwazuia kusafiri Kwenda nchi zingine.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1975
Jamii:Wanawake wa Uturuki
Jamii:Wanaharakati wa Uturuki
Jamii:Swahili climate voices
Pierre Dansereau

**Pierre Dansereau** CC GOQ FRSC (Oktoba 5, 1911 - 28 Septemba 2011)  alikuwa mwanaikolojia nchini Kanada kutoka Quebec anajulikana kama mmoja wa "mababa wa ikolojia".
## Wasifu
Alizaliwa Outremont, nchini Quebec (sasa ni sehemu ya Montreal), mnamo 1936 alipata Shahada ya Kwanza ya Sayansi katika Kilimo (B.Sc.A.)  na mnamo 1939 alipata  Ph.D. katika Sayansi ya Biolojia kutoka Chuo Kikuu cha Geneva. Kuanzia mwaka 1939 hadi 1942 alifanya kazi katika Bustani ya Montreal Botanical. Kuanzia 1943 hadi 1950 alifundisha katika Université de Montréal.
## Marejeo
Jamii: waliozaliwa 1911
Jamii: waliofariki 2011
Jamii: Sayansi
Jamii: Biolojia
Jamii: Kanada
George Mlawa

**George Mlawa** (amezaliwa Mkoa wa Iringa) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha CCM na Katibu Mstaafu wa Bunge la Tanzania. Alichaguliwa kuwa mbunge wa Kalenga kwa mwaka 2000 – 2010.  

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanasiasa wa Tanzania
Jamii:Bunge la Tanzania
Frank Fraser Darling

**Sir Frank Fraser Darling** FRSE (23 Juni 1903 – 22 Oktoba 1979) alikuwa mwanaikolojia wa Kiingereza, mwanaonitholojia, mkulima, mhifadhi na mwandishi, ambaye anahusishwa sana na nyanda za juu na visiwa vya Scotland. Anatoa jina lake kwa athari ya Fraser Darling.
## Maisha ya awali
Fraser Darling alizaliwa katika Mtaa wa Soresby huko Chesterfield  kaskazini mwa nchi ya Uingereza, mwana wa haramu wa Harriet Cowley Else Darling na Cpt. Frank Moss.
## Marejeo
Jamii: waliozaliwa 1903
Jamii: Waliofariki 1979
Haji Omar Kheir

**Haji Omar Kheir** (amezaliwa 10 Januari 1960) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa Mwakilishi wa Jimbo la Tumbatu kwa miaka 2001 – 2020.  Alichaguliwa kuwa waziri wa nchi katika nyanja tofauti, alikuwa Waziri wa Nchi Afisi ya Rais Kanda Maalum, Waziri wa Nchi Ofisi ya Rais Utumishi wa Umma na Utawala Bora, Waziri katika Afisi ya Rais anayesimamia Vikosi Maalum na Waziri wa Nchi, Afisi ya Rais, Tawala za Mikoa Serikali za Mitaa na Idara Maalum za Serikali ya Mapinduzi Zanzibar (SMZ).           

Mwezi Juni 13, 2023 Rais Samia Suluhu Hassan alimetua kuwa mshauri mwandamizi katika ofisi ya rais kwenye maswala ya siasa na mahusiano ya kijamii, pamoja wateule wengine watatu, Abdallah Bulembo, Rajab Omar Luhwavi na William Lukuvi. 

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanasiasa wa Tanzania
Jamii:Bunge la Tanzania
Aparajita Datta

**Aparajita Datta** (alizaliwa mnamo 1970) ni mwanaikolojia wa wanyamapori ambaye anafanya kazi katika Shirika la Uhifadhi wa Mazingira nchini India.  Utafiti wake katika misitu minene ya kitropiki ya Arunachal Pradesh umesaidia, kuondoa wawindaji haramu. Mnamo 2013, alikuwa mmoja wa wahifadhi nane waliopokea Tuzo la Whitley.

## Marejeo
Jamii:waliozaliwa 1970
Jamii:watu walio hai
Jamii:wanabiolojia wa Uhindi
Sunjoy Monga

**Sunjoy Monga** ni mpiga picha za wanyamapori, mhifadhi, mwanaasili na mwandishi anayeishi Mumbai katika nchi ya Uhindi. Alizaliwa Masjid Bunder. 

Ameanzisha uhamasishaji wa mazingira 'Young Rangers' miongoni mwa shule na watoto wa shule kote India. Pia amechaguliwa kwenye jopo la ushauri la Tumbhi.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanaume wa Uhindi
Jamii:Wanaharakati wa Uhindi
Jamii:Swahili climate voices
Terri Swearingen

**Terri Swearingen** ni muuguzi kutoka jimbo la Ohio.

Alitunukiwa Tuzo ya Mazingira ya Goldman mnamo 1997, kwa kuandaa maandamano dhidi ya tanuri la kuchomea taka zenye sumu la Waste Technologies Industries katika mji wa Appalachian wa East Liverpool, Ohio.

Moja ya nukuu zake zilikuwa "Tunaishi kwenye sayari hii kana kwamba tunayo nyingine ya kwenda." Juhudi za Swearingen ziliathiri viwango vikali vya nchi nzima vya utoaji metali nzito na dioksini kutoka kwa tanuri za taka.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Jamii:Swahili climate voices
Elías Díaz Peña

**Elias Diaz Peña** ni mwanamazingira kutoka Paraguay. Alitunukiwa Tuzo ya Mazingira ya Goldman mnamo 2000, kwa pamoja na Oscar Rivas, kwa jitihada zao za kulinda mazingira ya Mto Paraná na Mto Paraguay.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanaume wa Paraguay
Jamii:Wanaharakati wa Paraguay
Jamii:Swahili climate voices
Veer Bhadra Mishra

**Veer Bhadra Mishra** alikuwa rais mwanzilishi wa shirika la Sankat Mochan Foundation.

Alikuwa profesa wa zamani wa uhandisi wa Haidroliki na Mkuu wa zamani wa Idara ya Uhandisi wa Ujenzi katika Taasisi ya Teknolojia ya India (BHU) Varanasi. Pia alikuwa Mahant (Kuhani Mkuu) wa hekalu la Sankat Mochan Hanuman, Varanasi huko Varanasi lililoanzishwa na mshairi-mtakatifu Goswami Tulsidas. Mishra alitambuliwa kwenye Mpango wa Mazingira wa Umoja wa Mataifa (UNEP) "Global 500 Roll of Honor" mnamo 1992, na alikuwa mpokeaji wa Magazeti ya TIME " shujaa wa Sayari " mnamo 1999 kwa kazi yake inayohusiana na kusafisha Mito (Ganges) kupitia shirika la Sankat Mochan Foundation. Alikuwa mwanachama wa Mamlaka ya Kitaifa ya Bonde la Mto Ganga (NGRBA) chini ya Wizara ya Mazingira, Serikali ya India, ambayo ilianzishwa mnamo 2009, na Serikali ya India kama mamlaka ya kupanga, ufadhili, ufuatiliaji na uratibu iliyoimarishwa kwa Mito, katika kutekeleza mamlaka iliyopewa chini ya Sheria ya Mazingira (Ulinzi), 1986.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1939
Jamii:Waliofariki 2013
Jamii:Wanaume wa Uhindi
Jamii:Wanaharakati wa Uhindi
Jamii:Swahili climate voices
Zeinab Mokalled

**Zeinab Mokalled** (alizaliwa 1936 huko Jarjouh) ni mwanaharakati wa mazingira kutoka Lebanoni.

Alipata cheti cha ualimu. Alifundisha katika Shule ya Al-Musaytbeh na Shule ya Umma ya Arabsalim.

Alianzisha shirika lisilo la kiserikali la Nedaa Al-Ard ('wito wa Dunia'), ili kukusanya na kuchakata Taka, wakati serikali ya manispaa ilishindwa.. Alipanga kutengeneza mboji kwa usaidizi kutoka kwa mradi wa *"Environmentally Friendly Ideas"* (*Mawazo Rafiki Kimazingira*) wa Mpango wa Maendeleo wa Umoja wa Mataifa. Harakati yake ikawa mfano kwa Lebanoni.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1936
Jamii:Wanawake wa Lebanoni
Jamii:Wanaharakati wa Lebanoni
Jamii:Swahili climate voices
Mtandao wa vitu

Mtandao wa vitu (IoT) hufafanua vitu halisi (au vikundi vya vitu hivyo) vilivyo na vitambuzi, uwezo wa kuchakata, programu na teknolojia nyingine zinazounganisha na kubadilishana data na vifaa na mifumo mingine kupitia Mtandao au mitandao mingine ya mawasiliano.

Mtandao wa mambo (IoT) uko chini ya Uhandisi wa Elektroniki na Mawasiliano na Sayansi ya Kompyuta. Mtandao wa mambo umechukuliwa kuwa jina lisilo sahihi kwa sababu vifaa havihitaji kuunganishwa kwenye mtandao wa umma, vinahitaji tu kuunganishwa kwenye mtandao, na kushughulikiwa kibinafsi.Uga umebadilika kutokana na muunganiko wa teknolojia nyingi, ikijumuisha kompyuta inayoenea kila mahali, vitambuzi vya bidhaa, mifumo iliyopachikwa yenye nguvu inayozidi kuongezeka, pamoja na kujifunza kwa mashine.

Sehemu za kitamaduni za mifumo iliyopachikwa, mitandao ya vitambuzi visivyotumia waya, mifumo ya udhibiti, otomatiki (pamoja na otomatiki nyumbani na jengo), huwezesha mtandao wa mambo kwa kujitegemea na kwa pamoja. Katika soko la watumiaji, teknolojia ya IoT inalingana zaidi na bidhaa zinazohusiana na dhana ya "nyumba mahiri", ikijumuisha vifaa na vifaa (kama vile taa, vidhibiti vya halijoto, mifumo ya usalama ya nyumbani, kamera na vifaa vingine vya nyumbani) vinavyotumia kifaa kimoja au mifumo ikolojia ya kawaida zaidi, na inaweza kudhibitiwa kupitia vifaa vinavyohusishwa na mfumo huo wa ikolojia, kama vile simu mahiri na spika mahiri. IoT pia inatumika katika mifumo ya afya. 

Kuna idadi ya wasiwasi juu ya hatari katika ukuaji wa teknolojia na bidhaa za IoT, haswa katika nyanja za faragha na usalama, na kwa hivyo, hatua za tasnia na serikali kushughulikia maswala haya zimeanza, pamoja na ukuzaji wa viwango vya kimataifa na vya ndani, miongozo, na mifumo ya udhibiti.
Jamii:kompyuta
Mifumo ya habari

**Mfumo wa habari (IS)** ni mpangilio rasmi, wa kijamii na wa kiufundi ulioundwa kusaidia kukusanya, kuchakata, kuhifadhi, na kusambaza taarifa. Kwa maneno rahisi, ni mfumo unaounganisha kazi, watu, muundo/majukumu, na teknolojia ili data ikasindikwe kuwa habari inayoweza kutumika katika maamuzi au michakato ya shirika.

Mfumo wa habari unaweza kuwa mfumo wa kompyuta unaoshirikisha programu na vifaa vya kompyuta vinavyosaidia watu kukusanya, kuchambua, na kusambaza taarifa. Hata hivyo, neno "mfumo wa habari" halimaanishi kompyuta pekee; pia linahusisha mchakato wa kijamii wa jinsi watu wanavyotumia taarifa na teknolojia hiyo.

Kwa mtazamo wa shirika:
* Mifumo ya habari husaidia kusaidia utendakazi wa kila siku, usimamizi, na maamuzi.
* Idara ya IT au huduma za habari huwa ni sehemu ya mashirika inayohusika na usindikaji wa data na mifumo hii.
* Mifumo ya habari ni sehemu ya teknolojia ya habari na mawasiliano (ICT), lakini haikidhi tu ICT, bali inahusisha jinsi watu wanavyotumia teknolojia hiyo.
* Pia ni tofauti na mchakato wa biashara; badala yake, husaidia kudhibiti na kuratibu michakato hiyo.

Kwa ufupi, mfumo wa habari ni kibao cha kiufundi na kijamii kinachowezesha mashirika kupata, kusindika, na kutumia taarifa kwa ufanisi.

## Tanbihi
Jamii:mawasiliano
Aspaja

**Aspaja** ni tatizo la akili linaloonyeshwa na shida katika kuwasiliana na wengine na kuanzisha uhusiano wa kijamii. 

Kwa sababu hizo aspaja imewekwa katika kundi la ugonjwa wa tawahudi, neno lilotoholewa kutoka katika lugha ya Kiarabu linapomaanisha upweke, kupenda kukaa peke yake au kujitenga ikiwa ni moja ya tabia za mtu mwenye aspaja na tawahudi kwa jumla.

Watu walioathiriwa wana ugumu wa kuelewa hisia; wana uwezo wa kupata hisia kama vile pendo, lakini kwa njia tofauti.

Watu wenye ugonjwa wa aspaja  mara nyingi ni watu wenye akili sana. Wamejaliwa kumbukumbu ya ajabu na mantiki ndiyo msingi wa hoja zao. Pia wana ufahamu mkubwa na ujuzi mzuri wa uchambuzi.

Tunaona katika ugonjwa huu kuharibika kwa mawasiliano na wengine. Mtu aliye na dalili hii ana ugumu wa kutambua maana ya sura ya uso, maana ya sauti, na maana ya ishara za mwili za watu wengine. Ni lazima ajifunze na haichukui kiotomatiki kama watu wengine wanavyofanya. Anatumia akili na mantiki yake kubaini mambo, huku wengine wakielewa kiasili bila kufikiria.

Pamoja na watu maarufu wenye aspaja tunaweza kukutana na mfano wa Elon Musk.

Ugonjwa huo husababisha wasiwasi mkubwa wa ndani.

## Tanbihi
Jamii:saikolojia
Jamii:Magonjwa
Mfumo wa programu

Katika upangaji wa kompyuta, mfumo wa programu ni kifupi ambapo programu, ikitoa utendaji wa kawaida, inaweza kubadilishwa kwa kuchagua na msimbo wa ziada ulioandikwa na mtumiaji, hivyo kutoa programu mahususi ya programu. Inatoa njia ya kawaida ya kuunda na kupeleka programu na ni mazingira ya kawaida ya programu, inayoweza kutumika tena ambayo hutoa utendaji maalum kama sehemu ya jukwaa kubwa la programu ili kuwezesha uundaji wa programu, bidhaa na suluhisho.

Mifumo ya programu inaweza kujumuisha programu za usaidizi, vikusanyaji, maktaba ya misimbo, seti za zana, na violesura vya programu vya programu (API) ambavyo vinaleta pamoja vipengele vyote tofauti ili kuwezesha usanidi wa mradi au mfumo.

Mifumo ina sifa kuu za kutofautisha ambazo huzitenganisha na maktaba za kawaida:

ubadilishaji wa udhibiti: Katika mfumo, tofauti na maktaba au katika matumizi ya kawaida ya mtumiaji, mtiririko wa udhibiti wa programu hauagizwi na mpigaji simu, bali na mfumo.

Hili kwa kawaida hufikiwa na Mchoro wa Mbinu ya Kiolezo.

Tabia chaguo-msingi: Hii inaweza kutolewa na mbinu zisizobadilika za Mchoro wa Mbinu ya Kiolezo katika darasa dhahania ambalo limetolewa na mfumo.

Upanuzi: Mtumiaji anaweza kupanua mfumo-kwa kawaida kwa kubatilisha kwa kuchagua-au watayarishaji wa programu wanaweza kuongeza msimbo maalum wa mtumiaji ili kutoa utendakazi mahususi. Hii kawaida hupatikana kwa njia ya ndoano katika darasa ndogo ambayo huondoa njia ya kiolezo kwenye darasa kuu.

Msimbo wa mfumo usioweza kurekebishwa: Msimbo wa mfumo, kwa ujumla, haufai kurekebishwa, huku ukikubali viendelezi vilivyotekelezwa na mtumiaji. Kwa maneno mengine, watumiaji wanaweza kupanua mfumo, lakini hawawezi kurekebisha msimbo wake.
Jamii:kompyuta
John L. Harper

**John Lander Harper** (27 Mei 1925 – 22 Machi 2009) alikuwa mwanabiolojia, aliyebobea katika ikolojia na baiolojia ya idadi ya mimea nchini Uingereza.
## Marejeo
Jamii: Uingereza
Jamii: Waliozaliwa 1925
Jamii: Waliofariki 2009
Jeffrey Harvey

**Jeff Harvey** (alizaliwa mnamo 1957 huko Toronto, Ontario, nchini Kanada) ni Mwanasayansi Mwandamizi katika Idara ya Mwingiliano wa Multitrophic katika Taasisi ya Ikolojia nchini Uholanzi, na hapo awali mhariri msaidizi wa Nature.

Harvey mtaalamu wa utafiti kuhusu:
* "Tofauti ya ndani-maalum katika ubora wa mimea na athari zake kwa wanyama wanaokula mimea, vimelea na hyperparasitoids; kuunganisha juu na chini ya ardhi mwingiliano wa multitrophic kupitia ulinzi wa mimea."
*"Historia ya maisha, lishe na mikakati ya maendeleo katika hyperparasitoids.
* Athari za anga na za muda kwenye mwingiliano wa aina nyingi."
* "Sayansi, ikolojia na utetezi."
## Marejeo
Jamii: Kanada
Jamii: Mimea
Alan Hastings

**Alan Matthew Hastings** ni mwanaekolojia wa hisabati na profesa mashuhuri katika Idara ya Sayansi ya Mazingira na Sera katika Chuo Kikuu cha California, Davis. 

Mnamo 2005 alikua mshiriki wa Chuo cha Sanaa na Sayansi nchini Marekani na mnamo 2006 alishinda Tuzo la Robert H. MacArthur.

## Marejeo
Jamii:wanasayansi wa Marekani
Alphonce Kyessi

**Alphonce G. Kyessi** (alizaliwa Mkoani Kilimanjaro), ni profesa, mtafiti na mshauri katika fani ya upangaji miji, maendeleo na usimamizi wa makazi ya watu. Kwa sasa ameajiriwa kama Profesa Mshiriki wa muda katika Taasisi ya Mafunzo ya Makazi ya Watu katika Chuo Kikuu cha Ardhi (ARU), Dar es Salaam ambako amekuwa akifanya kazi tangu mwaka 1993. 

## Elimu
Mnamo 1980 alipata Diploma ya Juu ya Mipango Miji na Vijijini katika Chuo Kikuu cha Ardhi na Mafunzo ya Usanifu (Taasisi ya Ardhi), leo Chuo Kikuu cha Ardhi. Mwaka 1985, alipata Diploma yake ya Uzamili ya Tafiti za Miji ikiwa ni pamoja na Mifumo ya Taarifa za Kijiografia katika Taasisi ya Utafiti wa Anga na Sayansi ya Ardhi (ITC), Enschede, nchini Uholanzi. Pia alipata Shahada yake ya Uzamili ya Sayansi ya Tafiti za Miji na Uchambuzi wa Makazi ya Watu ikiwemo Jiografia na Mifumo ya Habari katika Taasisi ya Utafiti wa Anga na Sayansi ya Ardhi (ITC). Mnamo 2001, alimaliza PhD yake ya Upangaji wa Maeneo na Miundombinu katika Chuo Kikuu cha Ufundi cha Dortmund, Ujerumani. 

## Kazi
Kabla ya kujiunga na Chuo Kikuu cha Ardhi, alifanya kazi na Halmashauri ya Jiji la Dar es Salaam kwa miaka 13 kati ya 1980 na 1992. Amekuwa akifanya uchambuzi wa makazi ya watu, umaskini wa mijini, usafiri wa umma mijini, kilimo cha mijini, mipango na usimamizi wa mazingira ya miji na mifumo ya habari za kijiografia (GIS) katika upangaji na usimamizi wa miji. Machapisho yake ya utafiti na ushauri yanazingatia mabadiliko ya hali ya hewa, sera ya umma, makazi, udhibiti wa ardhi hasa wa makazi yasiyo rasmi, huduma ya ardhi, upangaji wa miundombinu na maendeleo hasa usimamizi wa kijamii na ushiriki wa jamii na kilimo cha mijini.  

## Nafasi za heshima
Kyessi ni Katibu wa Heshima wa Chama cha Washauri Tanzania na Mwenyekiti wa Bodi ya Shule ya Sekondari Mashujaa iliyopo kata ya Sinza jijini Dar es Salaam.     

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanasayansi wa Tanzania
Mfumo uliopachikwa

**Mfumo uliopachikwa** ni aina ya kompyuta ndogo iliyojengwa ndani ya kifaa fulani ili kudhibiti kazi zake maalum. Mfumo huu unachanganya kichakataji (processor), kumbukumbu, na vifaa vya kuingiza/tokeza data, lakini kila sehemu yake imeundwa kufanya kazi ndani ya mashine hiyo. Mara nyingi, mifumo iliyopachikwa ina sehemu za kielektroniki na mitambo.

Kwa kuwa mfumo huu unadhibiti utendaji wa kifaa kimoja, mara nyingi unahitaji kufanya kazi kwa wakati halisi (real-time). Mifumo kama hii inatumika kudhibiti mashine nyingi na vifaa vinavyoshirikiana. Takriban asilimia 88 ya vichakataji vidogo vilivyotengenezwa mnamo 2009 vilitumika katika mifumo iliyopachikwa.

Mifumo ya kisasa mara nyingi inategemea microcontrollers, ambazo zinajumuisha kichakataji, kumbukumbu, na interfaces za kuingiza/tokeza data. Hata hivyo, baadhi ya mifumo ngumu bado inatumia microprocessors za kawaida pamoja na chips za kumbukumbu na nyaya za interfaces. Vichakataji vinavyotumika vinaweza kuwa vya madhumuni ya jumla, maalumu kwa programu fulani, au hata kichakataji cha mawimbi ya dijiti (DSP) kilichoundwa kwa hesabu maalumu.

## Tanbihi
Jamii:Kompyuta
Black Panther

**Black Panther** ni shujaa wa kubuniwa kutoka vitabu vya vichekesho katika Ulimwengu wa Ajabu iliyochapishwa na Marvel Comics.
Utambulisho wake halisi ni "T'Challa", mfalme na mlinzi wa taifa la uongo la Afrika la Wakanda.
Uhusika huo uliundwa na Stan Lee na Jack Kirby mwaka wa 1966.
Black Panther alikuwa shujaa wa kwanza mweusi katika historia ya kitabu cha vichekesho na pia wa kwanza kutoka Afrika.
## Marejeo
Jamii:Wahusika
Edward Mrosso

**Edward John Mrosso** (alizaliwa mkoani Arusha), ni mwanasheria wa Kitanzania na wakili wa kujitegemea ambaye aliwahi kuwa mjumbe wa bodi ya maji mkoa wa Arusha (AUWSA) katika kipindi cha mwaka 2018 hadi 2021.   

## Kazi
Mrosso ni mwanasheria na wakili ambaye ni mjumbe wa kamati za kiutawala wa Chama cha Wanasheria Tanganyika (TLS), alipata wadhifa huo baada ya kufanyika mchakato wa uteuzi wa chama hicho uliofanyika mnamo mwaka 2019.  Katika shughuli za utalii nyanda za juu kaskazini, ni mdau kama mwekezaji na mjasiriamali.  Pia ni mwenyekiti wa kamati ya fedha wa Jimbo kuu la kanisa Katoliki Arusha.   

## Matukio
Mnamo mwaka 2020, aliyekuwa waziri wa maliasili na utalii, Hamisi Andrea Kigwangalla alimpongeza Mrosso kwa kuvutia wageni wa nje katika kampeni ya kuhamasisha ongezeko la utalii nchini Tanzania baada ya wimbi la changamoto ya ugonjwa wa uviko-19 (COVID-19) kuathiri uchumi na kupunguza idadi ya watalii wa nje ya nchi.   

Mnamo mwaka 2018, Mrosso na mteja wake walikamatwa na vyombo vya sheria kutokana na maagizo ya aliyekuwa Mkuu wa wilaya ya Hai, Mkoa wa Kilimanjaro, Lengai Ole Sabaya na baadae kuachiwa huru kwa dhamana. Tukio hili lilihusisha changamoto za kutofuata taratibu na miongozo ya ukiukwaji wa mamlaka za viongozi wa Serikali na wadau wengine katika mimili ya sheria.       

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanasheria wa Tanzania
Akuapim-Mampong

**Akuapim-Mampong** ni mji ulioko wilaya ya Akuapim kaskazini mkoa wa mashariki mwa Ghana. Imepakana na Mamfe. 

Ni mji maarufu kwa kuanza kulima kakao Ghana kwa mujibu wa Tetteh Quarshie.

## Marejeo 
Jamii:miji ya Ghana
Charles Okere

**Charles Okere Okoth** (alizaliwa 23 Aprili 1981) ni mtaalam wa soka nchini Kenya ambaye kwa sasa ni kocha wa timu ya taifa Harambee Stars Kenya.   

Okere alihudumu kama kocha wa chama cha Mathare Youth Sports Association kabla ya kuhamia klabu ya Kenya Commercial Bank S.C. (KCB) iiyopo Nairobi alikuwa kama kocha msaidizi mnamo aprili 2018 alijiunga na Kenyan Premier League side Tusker FC 

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1981
Jamii:wanamichezo wa Kenya
Ubaldeska

250px|thumb|Mt. Ubaldeska alivyochorwa.
**Ubaldeska** (jina kamili la Kiitalia: **Ubaldesca Taccini**; Calcinaia, Italia, 1136 - Pisa, Italia, 1206) alikuwa bikira aliyemfuata tangu ujanani Yesu Kristo katika familia ya kiroho ya Utawa wa Mt. Yohane. 

Kwa miaka 55 alitekeleza matendo ya huruma katika hospitali ya utawa huo.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu. 

Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 28 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo 
* Gabriele Zaccagnini, Ubaldesca, una santa laica nella Pisa dei secoli XII-XIII, Edizioni ETS, Pisa 1995

## Viungo vya nje
*

Jamii:Waliozaliwa 1136
Jamii:Waliofariki 1206
Jamii:Mabikira
Jamii:Watakatifu wa Italia
Bandu Dhotre

**Bandu Dhotre** (alizaliwa 1979) ni mwanaharakati wa wanyamapori kutoka India na rais wa shirika la mazingira la Eco-Pro. Kwa kazi yake ya kuokoa wanyamapori, gazeti la India Today limemtambua kama "shujaa wa eneo hilo". Amepokea Tuzo ya Kitaifa ya Vijana mnamo 2013-14 kutoka kwa Wizara ya Masuala ya Vijana na Michezo kwa mchango wake mkubwa katika uwanja wa uhifadhi wa wanyamapori na huduma kwa jamii.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1979
Jamii:Wanaume wa Uhindi
Jamii:Wanaharakati wa Uhindi
Jamii:Swahili climate voices
Stéphane Lhomme

**Stéphane Lhomme** (alizaliwa 4 Novemba 1965 huko Bordeaux) ni mwanaharakati kutoka Ufaransa. Ni rais wa chama cha Tchernoblaye, na alikuwa msemaji wa Mtandao wa "Sortir du nucléaire" kuanzia 2002 hadi 2010.

Stéphane Lhomme alikamatwa Mei 2006 na Aprili 2008 na polisi wa Ufaransa kwa madai ya kuvujisha ripoti ya siri ikisema kwamba Kinu cha nyuklia cha Ulaya kinu cha nyuklia cha Ufaransa hakingepinga ajali ya ndege.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1965
Jamii:Wanaume wa Ufaransa
Jamii:Wanaharakati wa Ufaransa
Jamii:Swahili climate voices
Erick Evarist

**Erick Evarist** ni mwandishi wa habari, mhakiki, na mhariri wa nchini Tanzania, ambaye ni muongoza vipindi wa kituo cha habari cha Global TV Online na magazeti, machapisho ya kila siku ya Kiswahili.    

## Kazi
Hapo awali alikuwa na shughuli za mpiga picha katika matukio mbalimbali, aliachana na kazi hiyo na sasa anahudumu kama mwandishi anayeendelea kutoa machapisho katika tasnia ya habari. Anafanya kazi kama mhariri wa magazeti yanayo chapishwa, *Risasi*, *Ijumaa* na *Amani* yote chini ya kampuni ya Global Publishers.    

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waandishi wa habari
Jamii:Wanaume wa Tanzania
Jamii:Waandishi wa Tanzania
Abubakar Bello-Osagie

**Abubakar Bello-Osagie** (anayejulikana kama Abubakar au Abu: alizaliwa Benin, Jimbo la Edo, 11 Agosti 1988) ni mchezaji wa kandanda wa Nigeria ambaye anacheza kama mshambuliaji, akichezea klabu ya Marsaskala huko Malta.

## Kazi
Abubakar mwaka wa 2005 aliacha Bima ya Bendel ya mji wake wa nyumbani wa Benin, na kujiunga na klabu ya River Plate nchini Argentina. 

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Nigeria
Jamii:Waliozaliwa 1988
Jamii:Watu walio hai
Mark Huyser-Wierenga

**Mark Huyser-Wierenga** ni wakili wa kanada, kwa sasa ni Mwendesha mashtaka mkuu kwa Mkoa wa Alberta.

## Marejeo 
Jamii:Watu wa Kanada
Robert Amsterdam

**Robert "Bob" Amsterdam** (alizaliwa 1956)  ni mwanasheria wa kimataifa kutoka Mkanada  anayefanyia kazi shirika la kisheria liitwalo Amsterdam & Partners, ambalo ofisi zake zinapatikana   Washington, D.C. na London.

## Marejeo 
Jamii:Kanada
Jamii:Waliozaliwa 1956
Marx Beltrão

[thumbnail|right|200px|**Waziri wa Utalii**Ofisini

[5 Oktoba 2016 - 6 Aprili 2018]]

**Marx Beltrão Lima Siqueira** (alizaliwa mwaka 1979 jijini Maceió) ni mwanasheria na mwanasiasa wa Brazil aliye na uhusiano na Chama cha Kidemokrasia cha Brazil (MDB). Marx alikua meya wa zamani wa jiji la Coruripe na waziri wa Utalii. Kwa sasa ni naibu wa shirikisho kutoka jimbo la Alagoas aliyeteuliwa na rais Michel Temer.

## Marejeo
Jamii:WikiForHumanRights 2023 Kilimanjaro
Jamii:Waliozaliwa 1979
Jamii:Wanaharakati wa Brazil
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Swahili climate voices
Tagore Trajano

**Tagore Trajano de Almeida Silva** (alizaliwa Salvador, Bahia, Brazil) ni mwanasheria na profesa; anafanya kazi za utafiti wa Haki za Wanyama. Mwaka 2010 alichaguliwa kuwa raisi wa *Animal Abolitionist Institute*, taasisi ambayo imeendeleza Harakati za Kibrazil za Ukombozi wa Wanyama.

Kwa sasa, yeye ni Profesa Msaidizi katika Chuo Kikuu cha Shirikisho cha Bahia, ambapo anafundisha Kozi ya Sheria ya Mazingira masomo ya shahada ya kwanza na shahada ya uzamili (Shahada ya Uzamili na Shahada ya Uzamivu)."

## Marejeo
Jamii:wanasayansi wa Brazil
Ovide Mercredi

**Ovide William Mercredi**  (alizaliwa Januari 30, 1946) ni mwanasiasa wa Mkanada na . Ovide William Mercredi  alikuwa mkuu wa zamani wa kitaifa wa Bunge la Mataifa ya Kwanza. Pia alikuwa raisi wa zamani wa Chama cha Kidemokrasia cha Manitoba."

## Marejeo
Jamii:wanaharakati wa Kanada
Tim Bardsley

**Timothy Walter Bardsley** ni mwanasheria na mwanasiasa wa Kanada. Alihitimu kutoka Chuo Kikuu cha Toronto mnamo mwaka 1976. Alisomea sheria katika Chuo Kikuu cha Dalhousie na kuhitimu kutoka hapo mwaka wa 1979. Mwaka mmoja baadaye alihamia Calgary, Alberta, na mwaka wa 1983 alichaguliwa kwenye baraza la jiji la kata 7, ambako alihudumu kwa miaka sita huku akiendelea kufanya kazi ya uwakili. Mnamo mwaka 1989 aligombea ubunge wa Alberta bila mafanikio kama mgombeaji wa Liberal katika wilaya ya uchaguzi ya Calgary-Bow. Alifanya kazi kwa Brownlee LLP huko Calgary hadi mwaka 2007, na baadaye kwa Fraser Milner Casgrain LLP huko Calgary na baadaye Dentons.

## Angalia pia 
* Wanasiasa wa Calgary
* Wasifu wa Bardsley katika Brownlee
* Wasifu wa Bardsley katika Dentons 

## Marejeo
Jamii:WikiForHumanRights 2023 Kilimanjaro
Jamii:Wanasiasa wa Kanada
Jamii:Swahili climate voices
Florence Ievers

**Florence Ievers** ni wakili wa Kanada, ambaye amefanya kazi kama mtumishi wa umma. Kati ya mwaka 1997 na 2007 aliteuliwa na kuthibitishwa kama Msimamizi wa Wanawake wa Kanada kila mwaka. Nafasi hiyo sio uteuzi wa kisiasa lakini inahitaji uteuzi kutoka kwa waziri. Mwaka 2002, alichaguliwa kuwa Makamu wa Raisi wa Tume ya Kimataifa ya Wanawake wa Amerika na alitumikia kuanzia mwaka 2003 hadi 2005.

Kati ya tarehe 11 na 15 Julai 2002, Ievers na wengine walihudhuria Mkutano wa Kimataifa wa Wanawake uliofanyika Barcelona, Uhispania, kama sehemu ya ujumbe wa kutathmini jinsi serikali zinaweza kuelekeza vyema misaada kwa miradi ya biashara za wanawake. Alikuwa mgombea wa Liberal katika uchaguzi wa mwaka 1984 kwenye nafasi ya Mbunge wa Langelier, Quebec, akishindwa na Michel Coté. Kati ya mwaka 1982 na 1984, Ievers alifanya kazi katika ofisi ya Waziri Mkuu Pierre Trudeau na kama katibu wa uteuzi na baadaye alisimamia mpango wa serikali kwa wanawake. Awali, aligombea katika uchaguzi wa mwaka 1981 kwa Wilaya ya Taschereau na pia akashindwa.

## Marejeo 
Jamii:wanasiasa wa Kanada
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanaharakati wa Kanada
Valéry Giroux

thumbnail|right|200px|Valéry Giroux

**Valéry Giroux** (amezaliwa 24 Machi 1974) ni mwanafalsafa, wakili na mwanaharakati wa haki za wanyama kutoka Quebec, Canada."

## Falsafa 
Falsafa ya Giroux ni ya kupinga ubaguzi dhidi ya viumbe vyenye uhai kwa sababu ya kutokuwa na uanachama wa kibinadamu. Aidha, anasisitiza kuwa uwezo wa kufikiri, au kutokuwa nao, hauna umuhimu wa maadili, akisema "uwezi kutumia sifa hizi kuwapa thamani zaidi binadamu au kuwanyima kabisa; Ushahidi ni kwamba hatumpi haki za msingi zaidi kwa binadamu wenye akili zaidi."

## Marejeo 
Jamii:wanaharakati wa Kanada
Edward Iacobucci

**Edward Michael Iacobucci** (amezaliwa 6 Oktoba 1968) ni msomi wa sheria wa Kanada ambaye ni mkuu wa zamani wa kitivo cha sheria Chuo Kikuu cha Toronto, ambapo pia ni Profesa James M. Tory wa Sheria. Kabla ya kuanza kazi kama mkuu wa kitivo hicho mnamo 1 Januari 2015 kwa kipindi cha miaka mitano, alikuwa ni profesa katika kitivo hicho, naibu mkuu wa kitivo cha utafiti, na Mwenyekiti Osler wa Sheria ya Biashara. Maeneo yake makuu ya utafiti ni sheria ya kampuni, sheria ya ushindani, na uhusiano kati ya uchumi na sheria.

## Marejeo
Jamii:Wanasheria wa Kanada
Cristiano Zanin

thumbnail|right|200px|Cristiano Zanin

**Cristiano Zanin Martins** (alizaliwa 15 Novemba 1975) ni wakili na profesa kutoka Brazil. Alipata sifa mbaya kama wakili  binafsi wa raisi Luiz Inácio Lula da Silva katika kesi zinazohusiana na Operesheni Car Wash.

Mnamo tarehe 1 Juni 2023, Zanin aliteuliwa na raisi Lula da Silva kama Jaji wa Mahakama ya Juu ya Shirikisho, akichukua nafasi ya Jaji mstaafu alieitwa *Ricardo Lewandowski*. Uteuzi wake uliidhinishwa na Seneti ya Shirikisho katika upigaji kura wa 58–18 tarehe 21 Juni 2023. 

### Maisha na elimu 
Wazazi wake walitambulika kama *Maria Roseli* na *Nelson Martins*, Cristiano Zanin alizaliwa katika mji wa Piracicaba katika familia ya tabaka la kati na kuhamia São Paulo mnamo mwaka  1994 kwaajili ya kusoma katika Shule ya Sheria ya Chuo Kikuu cha Kipapa cha Kikatoliki cha São Paulo (PUC-SP), na kuhitimu mnamo 1999.  Alihitimisha utaalamu wa utaratibu wa kiraia katika chuo kikuu hicho. 

## Marejeo
Jamii:WikiForHumanRights 2023 Kilimanjaro
Jamii:Waliozaliwa 1975
Jamii:Wanaharakati wa Brazil
John Ince (mwanaharakati)

**John Ince** (amezaliwa ) ni mwandishi, wakili, mfanyabiashara, na kutoka mwaka 2005 hadi 2012 alikuwa mwanaharakati wa kutetea ngono.

## Uhamasishaji wa ngono 
Mwaka 2002, Ince alifungua The Art of Loving, duka la bidhaa za ngono huko Vancouver, Canada. Duka hilo linauza sanaa, vitabu na video za mafunzo, na bidhaa za raha. Pia hutoa semina za ngono, baadhi zikiwa chini ya uongozi wa Ince. Mwaka 2003, alizalisha tukio la kimapenzi katika The Art of Loving ambalo lilivuta macho ya vyombo vya habari kimataifa.

Mwaka 2005, Ince na wanaharakati wengine wa sanaa ya kimapenzi walikita The Sex Party, chama cha kisiasa cha kwanza duniani kilichosajiliwa rasmi kinachounga mkono ngono. Ince alikuwa kiongozi wa chama hicho kuanzia mwaka 2005 hadi 2012. Yeye na wengine waligombea kama wagombea katika uchaguzi mkuu wa majimbo mawili mnamo 2005 na 2009.

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2023 Kilimanjaro
Jamii:Waliozaliwa 1952
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Swahili climate voices
Fábio Spina

**Fábio Eduardo de Pieri Spina** (São Paulo, Jimbo la São Paulo, Brazil; alizaliwa tarehe 28 Septemba 1972), anayejulikana vizuri kama **Fábio Spina**. **Fábio Eduardo de Pieri Spina** ni mkurugenzi wa kisheria wa Gerdau, mwanachama wa uangalizi wa haki za binadamu wa baraza la kitaifa la haki (CNJ) na mwenyekiti wa kamati ya ushindani wa kisheria na kiuchumi ya B.O.

## Wasifu 
Fábio alizaliwa nchini Brazil, jijini São Paulo, akiwa mjukuu wa wahamiaji wa Kijerumani, alikulia São Paulo na alikuwa mwanamichezo wa mchezo wa polo wa maji na jiu-jitsu.

## Marejeo
## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2023 Kilimanjaro

Jamii:Wanaharakati wa Brazil
John Carpay

**John Carpay** ni mwanasheria wa Kanada mzaliwa wa Uholanzi, raisi wa Kituo cha Haki cha Uhuru wa Kikatiba, na mwandishi wa safu za magazeti. Ana asili ya sayansi ya siasa na sheria, baada ya kupata digrii kutoka Université Laval na Chuo Kikuu cha Calgary 
. Carpay amefanya kazi katika kesi za madai, kwa mashirika ya utetezi ya kihafidhina, na kama mkurugenzi mkuu wa Wakfu wa Katiba ya Kanada. Alianzisha Kituo cha Haki kwa Uhuru wa Kikatiba mnamo 2010, shirika lililolenga kutetea uhuru wa kikatiba wa Wakanada.

Mnamo 2021, aligonga vichwa vya habari kwa kukodisha mpelelezi wa binafsi kufuata jaji mkuu wa Manitoba aliyehusika katika kesi ya mahakama ya COVID-19 aliyokuwa akishughulikia. Hii ilisababisha malalamiko na ukosoaji wa utovu wa nidhamu,Carpay alichukua likizo ya kutokuwepo kwenye wadhifa wake katika JCCF. Baadaye alirejeshwa lakini alikabiliwa na kujiuzulu kwa wajumbe kadhaa wa bodi. Mnamo 2022, alikamatwa na kushtakiwa kwa vitisho na kuzuia haki. Carpay amejihusisha na siasa, akigombea Chama cha Mageuzi na Chama cha Wildrose. hapo awali, na ni mwanachama wa Chama cha United Conservative cha Alberta.

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2023 Kilimanjaro
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wanaharakati wa Kanada
Jamii:wanasayansi wa Kanada
Meara Conway

**Meara Conway** ni mwanasiasa wa Kanada ambaye alichaguliwa katika Bunge la Wabunge la Saskatchewan katika uchaguzi mkuu uliofanyika mwaka 2020 Saskatchewan. Anawakilisha wilaya ya uchaguzi ya *Regina Elphinstone-Center* kama mwanachama wa Saskatchewan New Democratic Party.

## Kazi ya kisiasa 
Wakati wa uchaguzi wa 2020 Saskatchewan Conway alishutumiwa na Chama cha Saskatchewan kutokana na maoni ya mitandao ya kijamii yaliyotolewa mwaka wa 2018 ambayo yaliashiria upinzani dhidi ya mchanga wa mafuta wa Alberta. Kiongozi wa chama Ryan Meili baadaye alishughulikia maoni na kuthibitisha msaada wa NDP kwa mafuta na gesi, huku akitambua hitaji la kuwekeza katika vyanzo vya nishati mbadala..Tarehe 4 Novemba 2020, Conway aliteuliwa kuwa mkosoaji wa NDP kwa Huduma za Kijamii, Makazi, Haki za Binadamu na Mashirika Yanayotegemea Jamii.

Kufikia tarehe 22 Juni 2024, anahudumu kama mkosoaji rasmi wa Upinzani kwa Huduma za Kijamii, Makazi, Mashirika Yanayotegemea Jamii, Huduma za Watoto na Elimu ya Awali, Masuala ya Wafaransa, Maadili na Demokrasia, pamoja na kuwa mkosoaji msaidizi wa Elimu. Conway pia anahudumu kama Naibu Kiongozi wa Bunge wa Upinzani Rasmi.

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2023 Kilimanjaro

Jamii:Swahili climate voices
Jamii:Siasa nchi kwa nchi
Fabiano Silveira

thumbnail|right|200px|Fabiano Silveira

**Fabiano Augusto Martins Silveira** (alizaliwa Belo Horizonte, Desemba 19, mwaka 1974) ni mwanasheria na mwanasiasa wa Brazil.Fabiano Augusto Martins Silveira ni mshauri wa sheria katika Seneti ya Shirikisho la Brazil na alikuwa kwa muda mfupi Waziri wa Uwazi, Usimamizi na Udhibiti wa Brazil.

## Marejeo
Jamii:WikiForHumanRights 2023 Kilimanjaro

Jamii:Wanaharakati wa Brazil
Dianne Saxe

**Dianne Saxe** ni wakili na mwanasiasa wa Kanada ambaye alichaguliwa kuwakilisha Chuo Kikuu cha Ward 11-Rosedale kwenye Halmashauri ya Jiji la Toronto kufuatia uchaguzi wa manispaa mnamo mwaka 2022. Kabla ya kuingia katika siasa, Saxe alitekeleza sheria ya mazingira na aliwahi kuwa kamishna wa mwisho wa mazingira katika jiji la Ontario kutoka mwaka 2015 hadi 2019.

## Kazi ya kisheria
Saxe alisomea sheria katika Shule ya Sheria ya Osgoode Hall, na kupata Shahada ya Sheria (L.L.B.) mnamo mwaka 1974.

## Maisha binafsi
Saxe ni binti wa Morton Shulman, daktari ambaye alihudumu kama MPP NDP katika miaka ya 1960 na 1970.Shulman ndiye mama wa profesa wa sayansi ya neva MIT, Rebecca Saxe, na mama wa profesa wa uhandisi wa kiraia wa Chuo Kikuu cha Toronto, Shoshanna Saxe. 

## Marejeo
## Viungo vya Nje
* Ukweli wa Saxe 

Jamii:WikiForHumanRights 2023 Kilimanjaro
Jamii:Wanasiasa wa Kanada
Constance Isherwood

**Constance Dora Isherwood**  **Holmes**;    January 26, 2021) alikuwa mwanasheria wa Canada mwenye makazi huko British Columbia ambaye alilenga sheria za raia, sheria za familia, na sheria za mali isiyohamishika. Wakati wa kifo chake, alikuwa mwanasheria mzee zaidi anayefanya kazi huko British Columbia. Alikuwa mshindi wa medali ya maadhimisho ya miaka 125 ya Canada kwa huduma kwa jamii na pia tuzo ya mafanikio ya maisha kutoka Law Society of British Columbia, University of British Columbia, na University of Victoria.

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2023 Kilimanjaro
Jamii:Waliozaliwa 1920
Jamii:Waliofariki 2021
Zachary Ansley

**Zachary Jason Ansley** (amezaliwa 21 Januari 1972) ni muigizaji kutoka Kanada. Ameanza kuigiza kitaalamu tangu alipokuwa na umri wa miaka kumi na moja. Alikuwa mshindi wa tuzo ya kwanza ya YTV ya Uigizaji (1989). Ni mhitimu wa *Circle in the Square* Acting School, Jiji la New York, na baada ya kuhitimu aliigiza na Willow Cabin Theatre, New York, kabla ya kurejea Vancouver kuendelea na kazi yake ya filamu na televisheni.

Alipokea uteuzi wa Tuzo ya Genie kwa Muigizaji Bora katika Tuzo za Genie za 10 mnamo 1989, kwa uigizaji wake katika filamu ''Cowboys Don't Cry''.

## Filamu
### Televisheni 
## Marejeo
## Viungo Vya Nje
* Zachary Ansley katika IMDb
* TV.com 

Jamii:WikiForHumanRights 2023 Kilimanjaro

Jamii:Waigizaji filamu wa Kanada
Soraya Thronicke

[thumb|Picha rasmi, [2023]]
**Soraya Vieira Thronicke** (amezaliwa tarehe 1 Juni 1973) ni mwanasiasa na mwanasheria wa Brazil. Ametumia kazi yake ya kisiasa kuwakilisha Mato Grosso do Sul, akihudumu kama seneta wa Jimbo hilo tangu mwaka 2019."

## Maisha 
Kama ilivyo kawaida katika jimbo lake la nyumbani, Thronicke ni mtu wa  Brazili mwenye asili ya Kijerumani. Alizaliwa jijini Dourados, Thronicke alikulia Campo Grande. Kabla ya kuwa mwanasiasa, Thronicke alikuwa mwanasheria. Yeye ni mke na ana mtoto mmoja. Familia ya Thronicke inamiliki moteli kadhaa katika Mato Grosso do Sul.

## Kazi ya kisiasa 
Katika uchaguzi mkuu wa Brazil 2018, Thronicke, pamoja na Nelsinho Trad, alichaguliwa kuwa seneta wa taifa kutoka jimbo la Mato Grosso do Sul. Thronicke alikuwa mwanamke pekee aliyekuwa kwenye kadi ya wagombea katika jimbo zima katika mwaka huo wa uchaguzi. Mada kuu zilizojikita kwenye kampeni ya Thronicke katika seneti zilijumuisha kupambana na ufisadi na kuhimiza mali binafsi.

Kimaadili, Thronicke anajitambulisha kama mwenye fikra za kiuchumi na mwenye fikra za kijamii. Mwaka 2018, aliunga mkono Jair Bolsonaro na aliendesha kampeni pamoja naye katika kinyang'anyiro cha urais.

Mnamo 2 Oktoba 2022, Thronicke haikuweza kufika kwenye raundi ya pili, akipata asilimia 0.51 ya kura.

## Marejeo
Jamii:WikiForHumanRights 2023 Kilimanjaro

Jamii:Swahili climate voices
Gunilla Ekberg

**Gunilla Ekberg** ni wakili wa Uswidi-Canada. Kuanzia 2002 hadi 2006, aliajiriwa katika Wizara ya Viwanda kama mtaalam wa Serikali ya Uswidi juu ya ukahaba na usafirishaji wa binadamu.

## Elimu 
Elimu ya Ekberg inajumuisha shahada ya kazi za kijamii kutoka Chuo Kikuu cha Lund, na shahada ya sheria kutoka Chuo Kikuu cha British Columbia nchini Kanada. Alichukua uraia wa Kanada mnamo 2003.

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2023 Kilimanjaro
Jamii:Swahili climate voices
Jamii:Sheria
Allan J. Stitt

**Allan Jeffrey Stitt** (alizaliwa 11 Oktoba 1961) ni msuluhishi, mpatanishi na mtayarishaji wa filamu wa Kanada. Allan ni rais na Mkurugenzi Mtendaji wa ADR Chambers, shirika la usuluhishaji na upatanishi la kanada. Stitt ni mpokeaji wa Tuzo ya Chama cha *Bar ya Ontario* ya 2006 katika Utatuzi wa Migogoro Mbadala. Mnamo mwaka 2022, Stitt alipewa heshima ya Daktari wa Sheria kutoka *Chuo Kikuu cha Windsor* Kitivo cha Sheria. Kama mtayarishaji mtendaji wa filamu, Stitt ametoa mchango kwenye filamu kama  vile *The Layover*, *The Birth of a Nation (filamu ya mwaka 2016)*, *Into the Forest*, *I Saw the Light*, na *Ithaca*.

## Marejeo
Jamii:WikiForHumanRights 2023 Kilimanjaro
Jamii:Waliozaliwa 1961
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Swahili climate voices
Patricia Blocksom

**Patricia Blocksom** ni mwanasheria katika nchi ya kanada na alibobea katika usuluhishi wa sheria za ndoa.

## Elimu na Kazi
Blocksom alijiandikisha katika chuo cha Lethbridge mwaka 1976 na baadae akapata shahada ya sheria katika chuo kikuu cha Calgary kitovu cha sheria  katika mwaka 1982. Pia alikua mshirika katika Dunphy Best Blocksom mnamo mwaka 1990.
## Tuzo na heshima 
Mwaka 2001, Blocksom aliteuliwa kuwa Mwanachama wa Heshima wa Chuo cha Kimataifa cha Wanasheria wa Ndoa.

* Mwaka 2006, alipokea John Haynes Memorial Award kutoka kwa Alberta Family Mediation Society.

* Mwaka 2011, Blocksom aliingizwa katika Agizo la Ubora la Alberta.

* Pia mwaka 2011, Blocksom alikuwa mshindi wa Tuzo ya Touchstone ya Chama cha Wanasheria wa Kanada.

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2023 Kilimanjaro
Jamii:Wanaharakati wa Kanada
Adolfo Sachsida

thumbnail|right|200px| Adolfo Sachsida

**Adolfo Sachsida** (alizaliwa tarehe 4 Oktoba mwaka 1972) ni mwanasheria na mchumi wa Brazil.

Alihudumu kama mwana uchumi katika kundi la Jair Bolsonaro hadi Mei 11, 2022, wakati alipoteuliwa kuwa Waziri wa Madini na Nishati.

## Maisha
**Adolfo Sachsida** alizaliwa jijini *Londrina*, kaskazini mwa Paraná, alihitimu Shahada ya Uchumi kutoka Chuo Kikuu cha Jimbo cha Londrina (UEL) mnamo mwaka 1994, na mwaka 2015 alihitimu Sheria kutoka Kituo cha Elimu Mmoja cha Brasília (CEUB).

Ana shahada ya Uzamili na Uzamivu katika Uchumi kutoka Chuo Kikuu cha Brasilia (UNB).

## Viungo vya nje 
* 

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2023 Kilimanjaro

Jamii:Wanaharakati wa Brazil
Zorica Mršević

**Zorica Mršević** (alizaliwa 7 Oktoba 1954) ni profesa, mwanasheria, mtafiti na mwanaharakati wa haki za binadamu wa Serbia. Mršević Anafanya kazi katika uwanja wa haki za binadamu na ufeministi, katika ngazi za ndani na kimataifa.

## Kazi
Mršević Baada ya kuhitimu kutoka Shule ya Sheria ya Chuo Kikuu cha Belgrade mnamo 1977, alipata digrii ya LLM mnamo mwak 1983, ikifuatiwa na digrii ya PhD katika Sheria mnamo mwaka 1986 kutoka Chuo Kikuu cha Belgrade.

## Maktaba teule 
### Vitabu 
*  (muhtasari kwa Kiingereza)
*  (muhtasari kwa Kiingereza)
* 
*  COBIS.SR-ID 168990476
*  COBISS.SR-ID 185571340

### Makala za jarida 
* 
* 

## Marejeo
## Viungo vya nje
* Tovuti Rasmi 

Jamii:WikiForHumanRights 2023 Kilimanjaro
Jamii:Waliozaliwa 1954
Jamii:Wanaharakati wa Serbia
Jamii:wanabiolojia wa Serbia