open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
MeatballWiki

**MeatballWiki** ni wiki iliyotolewa kwa jumuiya za mtandaoni, tamaduni mtandao, na hypermedia. Kulingana na mwanzilishi Sunir Shah, iliendeshwa na "toleo lililodukuliwa la UseModWiki". Mnamo Aprili mwaka 2013, baada ya mashambulizi kadhaa ya barua taka na muda wa kutokuwepo, tovuti ilifanywa  ya kusoma tu. Mnamo Machi mwaka 2021, tovuti iliondolewa barua taka na kufunguliwa tena kwa ajili ya kuhaririwa kama sehemu ya juhudi za kujenga upya pamoja na Wiki ya Ward na Wiki ya Jumuiya. 

## Marejeo 
Jamii:Wikipedia
Jamii:USW CHSS
Phil Bernstein

**Philip Alan Bernstein** ni mwanasayansi wa kompyuta aliyebobea katika utafiti wa hifadhidata katika Kikundi cha Hifadhidata cha Utafiti wa Microsoft. Bernstein pia ni profesa mshirika katika Chuo Kikuu cha Washington na mwanachama wa kamati ya mara kwa mara au mwenyekiti wa mikutano kama vile VLDB na SIGMOD. Alishinda tuzo ya SIGMOD Edgar F. Codd Innovations mwaka wa 1994,  na mwaka wa 2011 akiwa na Jayant Madhavan na Erhard Rahm Tuzo la Karatasi Bora la Miaka 10 la VLDB kwa karatasi yao ya VLDB 2001 "Generic Schema Matching with Cupid".

Bernstein alichaguliwa kuwa mwanachama wa Chuo cha Taifa cha Uhandisi kwa michango ya uwekaji wa shughuli na mifumo ya hifadhidata.  Yeye pia ni Mshiriki aliyechaguliwa na Chama cha Mashine za Kompyuta.

Yeye ni mshiriki wa katiba wa Chuo cha Sayansi cha Jimbo la Washington (2008) na alihudumu kwenye bodi yao ya wakurugenzi kutoka 2012 hadi 2018.

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* http://research.microsoft.com/~philbe
* http://www.informatik.uni-trier.de/~ley/db/indices/a-tree/b/Bernstein:Philip_A=.html 
Jamii:Mabingwa wa kompyuta wa Marekani
WikiProject

## Mradi wa Wiki 
**Mradi wa Wiki** ni kikundi cha ushirika cha Wikimedia kwa wachangiaji walio na malengo ya pamoja. Mradi wa wiki umeenea ndani ya Wiki kubwa zaidi, Wikipedia, na ipo kwa viwango tofauti ndani ya miradi dada kama vile Wiktionary, Wikiquote, Wikidata, na Wikisource. Pia ipo katika lugha tofauti, na tafsiri ya makala ni aina ya ushirikiano wao. Wakati wa janga la UVIKO-19, taarifa ya CBS ilibainisha jukumu la wanawikipedia juu ya mradi wa  Wiki wa dawa katika kudumisha usahihi wa makala zinazohusiana na ugonjwa huo. mradi mwingine wa Wiki ambao unafuatiliwa ni Mradi wa Wiki wa wanasayansi, ambayo ulitajwa na Smithsonian kwa juhudi zake za kuongeza idadi ya wanasayansi wanawake ambao wasifu ulibainisha kuwa "ulisaidia kuongeza idadi ya wanasayansi wanawake kwenye Wikipedia kutoka 1,600 hadi zaidi ya 5,000" 

## Marejeo 
Jamii:USWCHSS
Jamii:USW
Rauan Kenzhekhanuly

**Rauan Kenzhekhanuly** (alizaliwa Mei 1, 1979) ni mjasiriamali na mwanaharakati wa mashirika yasiyo ya kiserikali aliyetunukiwa kuwa mwana Wikipedia wa kwanza wa mwaka 2011 agosti na mwanzilishi wa Wikipedia Jimmy Wales ndani ya  Wikimania.

## Marejeo 
Jamii:Watu wa Wikipedia
Jamii:USW CHSS
WikiWikiWeb

**Tovuti ya WikiWiki** ndiyo wiki ya kwanza, au tovuti iliyoweza kuhaririwa na mtumiaji. Ilizinduliwa tarehe 25 mwezi Machi mwaka 1995 na mtayarishaji programu Ward Cunningham ili kuandamana na tovuti ya Portland Pattekarn Repository kujadili muundo wa programu. Jina WikiWikiWeb awali pia lilitumika kwa programu ya wiki iliyoendesha tovuti, iliyoandikwa katika lugha ya programu ya Perl na baadaye ikabadilishwa jina na kuwa "WikiBase".

## Marejeo 
Jamii:USW CHSS
Jamii:Wikipedia
Bassel Khartabil

**Bassel Khartabil** (22 Mei mwaka 1981 – 3 Oktoba mwaka 2015) pia alijulikana kama Bessasel Safadi alikuwa ni Mpalestina wa Siria msanidi programu wa vyanzo huru alikuwa kizuizini bila uchaguzi wa serekali ta siria ndani ya mwaka 2012 na aliuwawa kwa siri mwaka 2015. Shirika la haki za binadamu  lilidai kwamba alikuwa kizuizini kwasababu ya shughuli zake za kusaidia uhuru wakujieleza na Umoja wa Mataifa waliona kuwa kizuizi chake kuwa ni makubaliano.

## Marejeo 
Jamii:USW CHSS
Orodha ya programu za simu za Wikipedia

Idadi kubwa ya mashirika ndani ya Wikimedia Movement ikiwemo Wikimedia Foundation imechapisha programu tumizi rasmi ya kutumia kwenye mifumo ya simu kwa ajili ya Wikipedia. Ambazo zote zinapatikana bure kupitia maduka ya programu sahihi (kama App store, Google Play, Microsoft, F-droid). Pia waweza pakua yenyewe kutoka kwenye tovuti ya Wikimedia Foundation, ambayo huweka matoleo ya zamani na beta.

Wasanifu wa kujitegemea pia wameachilia programu tumizi zisizo rasmi kwaajili ya kusoma makala za Wikipedia. Baadhi ya programu huvuta maudhui kutoka tovuti ya Wikipedia na kisa kuchakata, programu zingine hutumia MediaWiki API. Nyingine huonyesha maudhui ya Wikipedia, nahutoan baadhi ya vipengele kama vile jamii na kurasa za majadiliano, Nyingine huruhusu kuhariri makala.

## Marejeo 
Jamii:Wikipedia
Jamii:Wikipedia:Mradi
Jamii:USW CHSS
Justin Knapp

thumbnail|right|200px|Justin Knapp
**Justin Anthony Knapp** (pia anajulikana kwa jina lake la mtandaoni **Koavf**; alizaliwa 18 Novemba 1982)  ni mtumiaji wa Wikipedia wa Marekani ambaye alikuwa mtu wa kwanza kuhariri makala za Wikipedia zaidi ya mara milioni moja.
 Kuanzia Septemba 2021, Knapp amefanya zaidi ya marekebisho milioni 2.1 kwenye Wikipedia ya Kiingereza.
Aliorodheshwa kama mchangiaji namba moja kati ya washiriki wanaofanya kazi zaidi wa Wikipedia wakati wote kutoka 18 Aprili 2012, hadi 1 Novemba, 2015, Steven Pruitt alipomzidi.

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1982
Jamii:Wanaume wa Marekani
Jamii:Watu wa Wikipedia
Jamii:USW CHSS
Dan Koehl

**Dan Albert John Koehl** (alizaliwa 28 Oktoba 1959) ni Mfaransa wa Kiswidi, ni mlinzi wa bustani ya wanyama, mkufunzi wa tembo.  Pia ni mwandishi wa Encyclopedia ya tembo, ameelezewa kama “moja wa mtaalamu wa tembo alierejelewa Ulaya” 

## Marejeo 
Jamii:Wanabiolojia wa Ufaransa
Jamii:USW CHSS
Katherine Maher

**Katherine Roberts Maher** (alizaliwa 18 Aprili 1983. ni afisa mkuu mstaafu na mkurugenzi mtendaji wa Wikimedia Foundation. 

Akiwa mwanachama wa Baraza la Uhusiano wa Kigeni, Maher alifanya kazi UNICEF, Taasisi ya Kitaifa ya demokrasia na Benki ya Dunia kabla ya kujiunga na Wikimedia Foundation. Baadaye alijiunga na Baraza la Atlantiki na kwa sasa anatumikia katika Bodi ya Sera ya Mambo ya Nje ya Marekani.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1983
Jamii:Watu wa Wikipedia
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:USW CHSS
Ihor Kostenko

thumbnail|right|200px|Ihor Kostenko

**Ihor Ihorovych Kostenko** (31 Desemba 1991 – 20 Februari 2014) alikuwa mwandishi wa habari wa Ukraine, mwanafunzi mwanaharakati na mwana Wikipedia aliyeuawa wakati wa matukio ya Euromaidan.

## Marejeo 
Jamii:Waandishi wa habari
Jamii:Waliozaliwa 1991
Jamii:Waliofariki 2014
Jamii:Watu wa Wikipedia
Jamii:Watu wa Ukraine
Jamii:USW CHSS
Kuhariri

**Kuhariri** ni mchakato wa kuchagua na kuandaa nyenzo za maandishi, picha, sauti na filamu zinazotumiwa na mtu au chombo kuwasilisha ujumbe na taarifa. Mchakato wa kuhariri husisha kusahihisha, kuunganisha, kupunguza na kufanya marekebisho mengine kwa lengo la kutoa kazi sahihi na thabiti.

Kuhariri huanza na wazo la mwandishi kwa ajili ya kazi yenyewe, na huendelea pale ambapo huyo humshirikisha mhariri, na kazi huanza.

Kuna vyeo tofauti tofauti za wahariri kwenye uchapishaji. Kwa kawaida utakuta wahariri wasaidizi hutoa ripoti kwa wahariri nguli na wakurugenzi ambao huripoti kwa wahariri watendaji. Wahariri watendaji wana jukumu la kuendeleza kazi hadi toleo lake la mwisho. Kwa kadiri chapisho linavyokuwa dogo ndivyo majukumu ya kuhariri huingiliana.

## Marejeo 
Jamii:USW CHSS
Jamii:fasihi
Jamii:Wikipedia
Jamii:Wikipedia:Mradi
Magnus Manske

thumbnail|right|200px|Magnus Manske
**Heinrich Magnus Manske** (amezaliwa Aprili 24, 1974) ni mwanasayansi mwandamizi wa Wafanyikazi katika Taasisi ya Sanger ya Wellcome Trust huko Cambridge, Uingereza na msanidi programu wa moja ya matoleo ya programu ya MediaWiki, inayoongoza Wikipedia.

## Marejeo 
Jamii:wahandisi wa Uingereza
Jamii:Watu wa Wikipedia
Jamii:USW CHSS
Ramez Naam

**Ramez Naam** ni mwanateknolojia na mwandishi wa hadithi za kufikirika wa Marekani. 

Anajulikana zaidi kama mwandishi wa Nexus Trilogy. Vitabu vyake vingine ni pamoja na The Infinite Resource: The Power of Ideas on a Finite Planet na More than Human: Embracing the Promises of Biological Enhancement. Kwa sasa ni mwenyekiti mwenza wa nishati na mazingira katika Chuo Kikuu cha Singularity.

Hapo awali, Naam alikuwa mwanasayansi wa kompyuta Microsoft kwa miaka 13, na aliongoza timu zilizofanya kazi kwenye Outlook, Internet Explorer, na Bing.

## Maisha ya awali 
Naam alizaliwa Cairo, Misri, katika familia ya Kikristo ya Kikopti na alikuja Marekani alipokuwa na umri wa miaka mitatu. Alifanya kazi kama mwokozi wa majini. Naam alikuwa mwanasayansi wa kompyuta Microsoft kwa miaka 13, na aliongoza timu zilizofanya kazi kwenye Outlook, Internet Explorer, na Bing.

Kitabu cha Naam Nexus kilikuwa mojawapo ya vitabu bora zaidi vya NPR mwaka 2013. Nexus na mwendelezo wake huchunguza hatari na zawadi zinazowezekana za teknolojia inayowaruhusu wanadamu kuunganisha mawazo yao moja kwa moja.

Mnamo 2014 Nexus ilishinda Tuzo ya Prometheus, na aliteuliwa kwa Tuzo ya John W. Campbell kwa Mwandishi Bora Mpya. Mnamo 2015 Apex alishinda tuzo ya Philip K. Dick.

## Marejeo 
Jamii:watu wa Marekani
María Sefidari

**María Sefidari Huici** (amezaliwa Madrid, mwaka 1982) alikuwa mwenyekiti wa Bodi ya Wadhamini ya Wikimedia Foundation hadi Juni 3, 2021. Alichaguliwa tena kwenye nafasi hiyo Agosti 2019. Sefidari alipewa jina la Techweek "Uongozi wa Wanawake" mnamo 2014. Ndani ya mwaka 2018 aliandika insha juu ya marekebisho ya hakimiliki ya Ulaya yanayokuja yalifunikwa sana, pamoja na TechCrunch na Boing Boing.

## Marejeo 
Jamii:Watu wa Wikipedia
Jamii:USW CHSS
Werner Buchholz

**Werner Buchholz** (24 Oktoba 1922 – 11 Julai 2019) alikuwa mwanasayansi wa Kijerumani. Baada ya kukua, Buchholz alihamia Kanada na kisha Marekani. Alifanya kazi  International Business Machines (IBM) huko New York. Mnamo mwezi Juni 1956, alibuni neno "byte" kwa kitengo cha habari za kidigitali. Mnamo mwaka 1990, alitambuliwa kama painia wa kompyuta na Taasisi ya Wahandisi wa Umeme na Elektroniki.

## Marejeo 
Jamii:mabingwa wa kompyuta wa Marekani
Jamii:wanasayansi wa Ujerumani
Jeanne Clare Adams

**Jeanne Clare Adams** (15 Juni 1921 – 21 Aprili 2007) alikua mwanasayansi wa kompyuta wa Marekani. Alikuwa Mwenyekiti wa Kamati ya Viwango ya ANSI X3J3 Fortran ambayo "ilitengeneza pendekezo lenye utata la Fortran 8X".Alihitimu Shahada ya Uzamili ya Uchumi katika Chuo Kikuu cha Michigan mnamo mwaka 1943, na MS katika mawasiliano ya simu na uhandisi wa umeme katika Chuo Kikuu cha Colorado mnamo mwaka 1979.

Nafasi yake ndefu zaidi aliyoshikilia ilikuwa katika Kituo cha Kitaifa cha Utafiti wa Anga, Boulder, Colorado, kuanzia mnamo mwaka 1960. hadi 1981, alihudumu kuanzia mnamo mwaka 1984 hadi 1997 kama naibu mkuu wa Kitengo cha Kompyuta. Adams pia alikuwa mwenyekiti wa Kamati ya Shirika la Viwango vya Kimataifa kuhusu Lugha za Kupanga (TC97/SC5), sasa ISO/IEC JTC 1/SC 7 na Kamati ya Viwango ya ANSI Fortran (X3J3).

## Marejeo 
Jamii:mabingwa wa kompyuta wa Marekani
Jamii:Waliozaliwa 1921
Jamii:Waliofariki 2007
Randal Bryant

**Randal E. Bryant** (alizaliwa 27 Oktoba 1952) ni mwanasayansi wa kompyuta na kitaaluma alibainisha kwa utafiti wake juu ya kuthibitisha rasmi programu kidigitali.Bryant alikua mwanachama wa kituvo katika chuo kikuu cha Carnegie Mellon University kuanzia mnamo mwaka [1984]]. Alihudumu kama mwanasayansi Mkuu wa Shule ya Sayansi ya Kompyuta (SCS) katika chuo kikuu cha Carnegie Mellon kuanzia mnamo mwaka 2004 hadi 2014. Dk. Bryant alistaafu na kuwa Profesa wa Chuo Kikuu cha Waanzilishi Emeritus mnamo mwezi Juni 30, 2020.

## Marejeo 
Jamii:mabingwa wa kompyuta wa Marekani
Jamii:Waliozaliwa 1952
Jamii:Watu walio hai
Anastasia Ailamaki

**Anastasia Ailamaki** ni Profesa  wa Sayansi ya Kompyuta katika *École Polytechnique Fédérale de Lausanne* (EPFL) nchini Uswizi na Mkurugenzi wa maabara ya *Data-Intensive Applications and Systems* (DIAS). Yeye pia ni mwanzilishi mwenza wa RAW Labs SA, kampuni ya Uswizi inayounda miundombinu ya uchanganuzi wa wakati halisi kwa data kubwa tofauti. Hapo awali, alikuwa profesa mshiriki wa sayansi ya kompyuta katika shule ya Sayansi ya Kompyuta ya *Carnegie Mellon.*

Maslahi ya utafiti wa Ailamaki yako katika eneo pana la mifumo ya kuhifadhi data na matumizi, huku msisitizo juu ya tabia ya mfumo wa kuhifadhi data kwenye vifaa vya kisasa vya uchakataji na diski.

## Elimu 
Ailamaki alisomea sayansi ya kompyuta katika Chuo Kikuu cha **Patras**, na kupata shahada yake ya kwanza ya uzamili katika Chuo Kikuu cha Ufundi cha **Krete** na kufuatiwa na diploma ya pili kutoka Chuo Kikuu cha **Rochester**. Alipokea Ph.D katika sayansi ya kompyuta kutoka Chuo Kikuu cha **Wisconsin-Madison** mnamo mwaka 2000.

## Kazi 
Yeye ndiye mpokeaji wa tuzo kumi za karatasi bora na onyesho bora na alitunukiwa Tuzo ya mpelelezi mdogo na Wakfu wa Sayansi ya Ulaya. Mnamo mwaka 2013 alipokea Tuzo ya *ERC Consolidator* kwa ViDa kubadilisha data ghafi kuwa habari kupitia mradi wa uboreshaji. Yeye ni mshirika wa **IEEE** na **ACM**, mwanachama wa **Academia Europaea**, na makamu mwenyekiti wa kikundi maalum cha usimamizi wa Data (SIGMOD) ndani ya chama cha mitambo ya Kompyuta. Yeye ni mwanachama wa mtandao wa wataalamu wa Jukwaa la uchumi duniani na mshauri wa **CRA-W**.
Jamii:Wanasayansi wa Uswisi
Vincent Aleven

**Vincent Aleven**  ni profesa wa mwingiliano wa kompyuta ya binadamu na mkurugenzi wa programu ya shahada ya kwanza katika Taasisi ya Mwingiliano wa Kompyuta ya Chuo Kikuu cha **Carnegie Mellon**.

Mnamo mwaka 1998, alianzisha kampuni ya **Carnegie Learning Inc.**, yenye makao yake mjini Pittsburgh ambayo inauza kozi za hesabu za *Cognitive Tutor* zinazojumuisha programu mahiri za kufundishia. Aleven pia ni mwanzilishi mwenza wa Mathtutor, tovuti isiyolipishwa ya mifumo ya ufundishaji wa hesabu za shule ya sekondari.

Katika Chuo Kikuu cha Carnegie Mellon, utafiti wa Aleven unazingatia mifumo ya akili ya kufundisha na michezo ya kielimu. Kundi lake lilibuni Zana za uandishi za utambuzi (CTAT) ambazo huruhusu kuunda mifumo ya akili ya ufundishaji bila kutayarisha programu. Kundi la Aleven pia limetunukiwa tuzo kadhaa bora za karatasi, ikiwa ni pamoja na tuzo ya karatasi bora katika EDM2013, tuzo ya karatasi ya mwanafunzi bora katika AIED2009, na tuzo ya utambuzi na kujifunza kwa mwanafunzi katika kongamano la Sayansi ya Utambuzi 2008. Aleven amewashauri wanafunzi wengi wa **postdocs** na **PhD** maarufu, wakiwemo Amy Ogan, Ryan S. Baker, Matthew Easterday, Martina Rau, na Ido Roll.

Aleven alitajwa kuwa mwandishi mkuu katika Elimu ya Kompyuta na Microsoft.

## Elimu 
Vincent Aleven alihudhuria Chuo Kikuu cha Teknolojia cha Delft (TU Delft) kutoka 1980 hadi 1988, na kuhitimu mwaka 1988 akiwa na Shahada ya Uzamili ya Sayansi katika sayansi ya kompyuta. Kisha alihudhuria Chuo Kikuu cha Pittsburgh kutoka 1989 hadi 1997, ambapo alipata PhD katika Mifumo ya Akili. Mnamo 1997, alijiunga na Chuo Kikuu cha **Carnegie Mellon** kama mwenzake wa baada ya udaktari. Tangu wakati huo, amekuwa akifanya utafiti, akibobea katika akili ya bandia, mifumo ya elimu ya akili, uundaji wa utambuzi, ujuzi wa kujifunza na utambuzi, na hoja zinazotegemea kesi. Sasa anatumika kama profesa na mkurugenzi wa programu ya shahada ya kwanza katika Taasisi ya Mwingiliano wa Kompyuta na Binadamu ya Chuo Kikuu cha **Carnegie Mellon**.
Jamii:mabingwa wa kompyuta wa Marekani
Ilkay Altintas

alt=Mwanasayansi Ilkay Altintas|thumb|186x186px|Mwanasayansi Ilkay Altintas
**Ilkay Altintas** ni mwanasayansi wa data na kompyuta wa Kituruki na Marekani, na mtafiti katika kikoa cha kompyuta ya hali ya juu na utenda kazi wa juu wa kompyuta. Tangu mwaka 2015, Altintas amehudumu kama afisa mkuu wa sayansi ya data wa **San Diego Supercomputer Center** (SDSC), katika Chuo Kikuu cha California kilichopo San Diego (UCSD), ambapo pia amewahi kuwa mwanzilishi na mkurugenzi wa *Workflows for Data*. Kituo cha Sayansi cha Ubora (WorDS) tangu 2014, pamoja na mwanzilishi na mkurugenzi wa maabara ya **WIFIRE**. Altintas pia ndiye mwanzilishi mwenza wa mfumo wa utiririshaji wa kisayansi wa Kepler,  jukwaa la chanzo-wazi ambalo huwapa wanasayansi watafiti uwezo wa kushirikiana kwa urahisi, kushiriki, na kubuni mtiririko wa kazi wa kisayansi.

Alizaliwa Aydın nchini Uturuki, Altintas alihudhuria Chuo Kikuu cha Kiufundi cha Mashariki ya Kati kabla ya kuanza kazi ya utafiti.Alipokuwa akifuatilia taaluma yake kama mwanasayansi wa utafiti, alimaliza PhD yake katika Chuo Kikuu cha Amsterdam mnamo 2011. Mbali na kazi yake kama mwanasayansi wa utafiti, yeye ni mhadhiri wa sayansi ya kompyuta katika Chuo Kikuu cha California huko San Diego. Altintas pia ni mwanzilishi mwenza na mwanachama wa bodi ya shirika lisilo la faida la **Data Science Alliance**. Anahudumu katika bodi ya ushauri ya mashirika na makampuni kadhaa ya kitaifa, na kama mhariri wa majarida ya kisayansi yaliyopitiwa na rika.

## Elimu 
Altintas alihitimu kutoka Chuo Kikuu cha Ufundi cha Mashariki ya Kati huko Ankara, Uturuki na shahada ya kwanza katika uhandisi wa kompyuta mwaka wa 1999, na shahada ya uzamili katika uhandisi wa kompyuta mwaka wa 2001. Mnamo 2011, alipata digrii PhD katika sayansi ya komputa kutoka Chuo Kikuu cha Amsterdam nchini Uholanzi, kwa kazi yake na michango kuelekea sayansi shirikishi inayoendeshwa na mtiririko wa kazi.
Jamii:mabingwa wa kompyuta wa Marekani
Jamii:Wanasayansi wa Uturuki
Nancy M. Amato

**Nancy Marie Amato** ni mwanasayansi wa kompyuta wa Marekani aliyejulikana kwa utafiti wake kuhusu misingi ya algoriti ya upangaji mwendo, biolojia ya kukokotoa, jiometri ya ukokotoaji na kompyuta sambamba. Amato ni Profesa wa Abel Bliss wa Uhandisi na Mkuu wa Idara ya Sayansi ya Kompyuta katika Chuo Kikuu cha Illinois huko Urbana-Champaign. Amato anajulikana kwa uongozi wake katika kupanua ushiriki wake katika kompyuta, na kwa sasa ni mjumbe wa kamati ya uendeshaji ya **CRA-WP** (iliyojulikana zamani kama CRA-W), ambayo amekuwa mwanachama wa bodi tangu 2000.

## Elimu 
Amato alipokea Shahada ya Sanaa katika Uchumi na Shahada ya Sayansi katika Sayansi ya Hisabati kutoka Chuo Kikuu cha Stanford mnamo 1986. Alipata MS katika Sayansi ya Kompyuta kutoka Chuo Kikuu cha California, Berkeley katika mwaka wa 1988, pamoja na mshauri **Manuel Blum**. Mnamo mwaka 1995, alipokea PhD katika sayansi ya kompyuta kutoka Chuo Kikuu cha Illinois huko Urbana-Champaign chini ya mshauri **Franco P. Preparata** kwa nadharia yake "Algorithm sambamba kwa Convex Hulls na Proximity Proximity".

## Kazi 
Alijiunga na Idara ya Sayansi ya Kompyuta katika Chuo Kikuu cha Texas A&M kama profesa msaidizi mnamo 1995. Alipandishwa cheo na kuwa profesa mshiriki mwaka 2000, kuwa profesa mwaka 2004, na kuwa profesa wa Unocal mwaka 2011.

Mnamo Julai 2018, Amato aliteuliwa kuwa mkuu anayefuata wa Idara ya Sayansi ya Kompyuta katika Chuo Kikuu cha Illinois huko Urbana-Champaign, kuanzia Januari 2019.
Jamii:mabingwa wa kompyuta wa Marekani
James H. Anderson (mtaalamu wa tarakilishi)

**James Hampton Anderson** ni Profesa wa Kenan katika idara ya sayansi ya kompyuta ya Chuo Kikuu cha North Carolina katika Chapel Hill. Alitajwa kuwa Mwanachama wa Taasisi ya Wahandisi wa Umeme na Elektroniki (IEEE) mwaka wa 2012  kwa michango ya utekelezaji wa mifumo ya muda halisi kwenye majukwaa mengi ya usindikaji na mifumo mingi, na Mwanachama wa Chama cha Mitambo ya Kompyuta mwaka 2013.

## Tanbihi
Jamii:mabingwa wa kompyuta wa Marekani
Monica Anderson

**Monica Anderson** ni mwanasayansi wa kompyuta wa Marekani ambaye ni Profesa Mshiriki wa Sayansi ya Kompyuta katika Chuo Kikuu cha Alabama. Anderson anafanya kazi kwenye robotiki, kwa kuzingatia mifumo ya mawakala wengi, mifumo ya roboti nyingi na miingiliano ya watumiaji. Anderson alipokea Tuzo ya ubora katika maelekezo la UPE mwaka wa 2008, na aliratibu Warsha ya AAAI 2008 kuhusu Uhamaji na Udhibiti katika Mkutano wa Ishirini na Tatu wa AAAI kuhusu Akili Bandia.

## Elimu 
Anderson alipata B.S. shahada ya Sayansi ya Kompyuta kutoka Chuo Kikuu cha Jimbo la Chicago mwaka wa 1990, [3] na PhD katika Sayansi ya Kompyuta na Uhandisi kutoka Chuo Kikuu cha Minnesota mwaka wa 2006.

## Utafiti 
Anderson ni mkurugenzi wa *Distributed Autonomy Lab* katika Idara ya Sayansi ya Kompyuta katika Chuo Kikuu cha Alabama, ambayo inajumuisha miradi kadhaa inayohusiana na mawakala mbalimbali na mifumo ya roboti nyingi na miingiliano ya watumiaji, na athari zake kwenye uaminifu. Matokeo kutoka kwa miradi hii ni pamoja na utambuzi wa mambo ya kupunguza imani ya waendeshaji kwa mifumo inayojitegemea, mbinu za kuongeza ufanisi katika kozi za utangulizi za sayansi ya kompyuta kwa kutumia robotiki, na mbinu za kuboresha muundo wa mifumo ya vifaa vinavyojitegemea.
Jamii:mabingwa wa kompyuta wa Marekani
Jamii:Wanawake wa Marekani
Thomas E. Anderson

**Thomas E. Anderson** (alizaliwa Agosti 28, 1961) ni mwanasayansi wa kompyuta wa Marekani aliyejulikana kwa utafiti wake juu ya mifumo ya kompyuta iliyosambazwa, mitandao na uendeshaji.

## Wasifu 
Anderson alipokea B.A. katika Falsafa kutoka Chuo Kikuu cha Harvard mwaka 1983. Alipata M.S. katika sayansi ya kompyuta kutoka Chuo Kikuu cha Washington mwaka 1989 na Ph.D katika sayansi ya kompyuta kutoka Chuo Kikuu cha Washington mwaka 1991.

Kisha akajiunga na Idara ya Sayansi ya Kompyuta katika Chuo Kikuu cha California, Berkeley kama profesa msaidizi mwaka wa 1991. Akiwa huko alipandishwa cheo na kuwa profesa msaidizi mwaka wa 1996. Mnamo 1997, alihamia Chuo Kikuu cha Washington kama profesa msaidizi. Mnamo 2001, alipandishwa cheo na kuwa profesa, na mwaka wa 2009 hadi Robert E. Dinning Profesa katika Sayansi ya Kompyuta. Kwa sasa anashikilia Warren Francis na Wilma Kolm Bradley Mwenyekiti aliyekabidhiwa.
Jamii:mabingwa wa kompyuta wa Marekani
Winifred Asprey

**Winifred "Tim" Alice Asprey** (8 Aprili 1917 - 19 Oktoba 2007) alikuwa mwanahisabati na mwanasayansi wa kompyuta kutoka Marekani. Alikuwa mmoja wa wanawake takriban 200 kupata PhD katika hisabati kutoka vyuo vikuu vya Marekani katika miaka ya 1940, kipindi cha uwakilishi mdogo wa wanawake katika hisabati katika ngazi hii. Alihusika katika kukuza mawasiliano ya karibu kati ya **Vassar College** na **IBM** ambayo yalisababisha kuanzishwa kwa maabara ya kwanza ya sayansi ya kompyuta huko **Vassar**. 

## Elimu na Kazi 
Asprey alihudhuria Chuo cha Vassar kilichopo Poughkeepsie huko New York, ambako alipata shahada yake ya kwanza mnamo mwaka 1938. Akiwa mwanafunzi huko, Asprey alikutana na **Grace Hopper** ("First Lady of Computing") ambaye alifundisha hisabati wakati huo. Baada ya kuhitimu, Asprey alifundisha katika shule kadhaa za kibinafsi huko New York na Chicago kabla ya kupata digrii zake za MS na PhD kutoka Chuo Kikuu cha Iowa mnamo mwaka 1942 na 1945. Mshauri wake wa udaktari alikuwa mtaalamu wa elimu ya juu **Edward Wilson Chittenden**.

Asprey alirudi katika Chuo cha Vassar kama profesa. Kufikia wakati huo, Grace Hopper alikuwa amehamia Philadelphia kufanya kazi kwenye mradi wa UNIVAC (Universal Automatic Computer). Asprey alipendezwa na kompyuta na alitembelea Hopper ili kujifunza kuhusu misingi ya usanifu wa kompyuta. Asprey aliamini kwamba kompyuta itakuwa sehemu muhimu ya elimu ya sanaa huria.

Akiwa Vassar, Asprey alifundisha hisabati na sayansi ya kompyuta kwa miaka 38 na alikuwa mwenyekiti wa idara ya hisabati kuanzia mwaka 1957 hadi alipostaafu mnamo mwaka 1982. Aliunda kozi za kwanza za Sayansi ya Kompyuta katika Vassar, ya kwanza ikifundishwa mwaka wa 1963, na kupata fedha kwa ajili ya kompyuta ya kwanza ya chuo, na kuifanya Vassar kuwa chuo cha pili katika taifa kupata kompyuta ya IBM System/360 mwaka wa 1967. Asprey aliunganishwa na watafiti katika IBM na vituo vingine vya utafiti na kushawishi kwa sayansi ya kompyuta huko Vassar. Mnamo mwaka 1989, kutokana na mchango wake, kituo cha kompyuta alichoanzisha kilipewa jina la **Asprey Advanced Computation Laboratory**.

## Viungo vya Nje 
Jamii:Waliozaliwa 1917
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wanahisabati wa Marekani
Jamii:waliofariki 2007
Ravindra K. Ahuja

**Ravindra K. Ahuja** (alizaliwa Februari 20, 1956) ni mzaliwa wa nchini India mwanasayansi wa kompyuta na mjasiriamali. Kwa sasa ni Profesa wa Uhandisi wa Viwanda na Mifumo katika Chuo Kikuu cha Florida huko Gainesville, Florida, na Mkurugenzi Mtendaji wa utoaji wa usuluhisho wa kiotomatiki na uboreshaji Optym, ambayo aliuanzisha mnamo mwaka 2000 kama Upangaji Ubunifu. 

Ahuja ni mtaalamu wa maelezo ya mifumo kwa kutumia dhana na mbinu za kimahesabu na lugha, mbinu za hali ya juu za uboreshaji wa mtandao na kutatua matatizo makubwa  yanayotokea katika kuratibu vifaa na pia usafiri.  Ametengeneza mifano na *algorithms* za kupanga na kutatua shida za vifaa katika tasnia ya ndege, lori na reli ulimwenguni..  Mengi ya matatizo haya mahususi ya tasnia hapo awali yalizingatiwa kuwa hayawezi kutatulika. Suluhu za utoshelezaji za Ahuja zinatekelezwa na mifumo hii ya usaidizi wa maamuzi ya hali ya juu ya *Optym*

## Marejeo 
Jamii:wanasayansi wa Uhindi
Jamii:wanasayansi wa Marekani
Shalini Kapoor

**Shalini Kapoor** ni mvumbuzi na afisa mkuu wa teknolojia kwa programu za IBM AI.

## Maisha ya Awali 
Shalini alizaliwa nchini India, akikulia katika jiji la Bareilly huko Uttar Pradesh. Alipata Shahada ya Kwanza ya Teknolojia katika Sayansi ya Kompyuta kutoka Chuo Kikuu cha Lucknow. Baadaye, aliendelea kuhudhuria Taasisi ya Usimamizi na Utafiti ya S. P. Jain, ambapo alipata Shahada ya Uzamili ya Utawala wa Biashara katika Mifumo ya Habari.

## Kazi 
Shalini alianza kazi yake na **HCL**, ambapo alitengeneza mifumo na programu kwa wateja kadhaa wa sekta ya umma na usambazaji. Baada ya miaka mitatu, alijiunga na **IBM Software Labs** kama mbunifu wa suluhisho, akifanya kazi kwenye uchanganuzi, ushauri, na miradi mikubwa ya miundombinu ya biashara, na alikaa IBM hadi leo. Kwa sasa, Shalini ni Afisa Mkuu wa Kiufundi wa IBM katika Maombi ya AI, anayeongoza Uingizaji wa AI na mipango ya mabadiliko ya ujuzi. Ana jukumu la kujenga, kudhibiti, na kuongeza jalada la AI la IBM, na pia kuendesha mkakati wa teknolojia wa kampuni. Shalini ameongoza mipango kadhaa mikubwa ya mabadiliko, ikiwa ni pamoja na upanuzi wa uwezo wa AI wa IBM ili kukidhi mahitaji yanayokua ya sekta, na upatikanaji wa makampuni kadhaa ya kuleta mageuzi ya vipaji. Shalini anawajibika kupanga na kuendeleza mzigo wa kazi wa IBM, huduma, na majukwaa ambayo huwawezesha wateja kufikia malengo yao ya biashara. Yeye ni mkimbiza mwenge wa miradi ya **Good Tech IBM** nchini India. Hizi ni pamoja na juhudi za kutumia uwajibikaji wa kiteknolojia na kwa wema, kuieneza katika nyanja kama vile misaada ya majanga, elimu, na maeneo mengine ya wasiwasi. Kwa sababu ya kazi yake, yeye ndiye alikua mwanamke wa kwanza wa **IBM Fellow** nchini India.

Jamii:Wanasayansi wa Uhindi
Magdalena Bałazińska

alt=Mwanasayansi wa Kompyuta Magdalena Bałazińska|thumb|231x231px|Mwanasayansi wa Kompyuta Magdalena Bałazińska
**Magdalena Bałazińska** ni mwanasayansi wa kompyuta ambaye utafiti wake unahusu uhifadhi data na mitiririko ya data. Amezaliwa Polandi na kusomea Algeria, Kanada, na Marekani, anafanya kazi katika Chuo Kikuu cha Washington, ambako anaongoza Shule ya *Paul G. Allen* ya Sayansi ya Kompyuta na Uhandisi.

## Elimu na Kazi 
Balazinska alizaliwa nchini Polandi. Familia yake ilihamia Algeria, ambako alisoma katika shule ya kuzungumza Kipolandi na Kifaransa, na kisha hadi Quebec huko Kanada, ambako alifanya masomo yake ya chuo kikuu katika uhandisi wa kompyuta katika *Polytechnique Montréal*. Alimaliza Ph.D. katika sayansi ya kompyuta mwaka 2005 katika Taasisi ya Teknolojia ya Massachusetts. Tasnifu yake, Kuvumiliana kwa Makosa na Usimamizi wa Mizigo katika Mfumo wa Uchakataji wa Mipasho Uliosambazwa, ilisimamiwa na Hari Balakrishnan.

Alijiunga na kitivo cha Chuo Kikuu cha Washington mnamo 2006, na alitumikia chuo kikuu kama Mkurugenzi wa Taasisi ya Sayansi na Makamu Mshirikishi wa Sayansi ya Data kabla ya mwaka 2019, kuteuliwa kama mkurugenzi wa Shule ya Sayansi ya Kompyuta na Uhandisi ya Paul G. Allen. 

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:mabingwa wa kompyuta wa Marekani
Wiki Wiki Shuttle

**Wiki Wiki Shuttle** (mwanzo ilijulikana kama 'Quick Quick Shuttle') ni huduma ya basi ya bila malipo katika Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Daniel K. Inouye huko Honolulu, Hawaii. Mabasi huendeshwa kati ya saa 12:00 asubuhi na saa 4:00 usiku, hubeba watu na mizigo katika vituo mbalimbali.

Katika lugha ya Kihawai, neno "wiki" linamaanisha haraka. Mnamo mwaka 1994, jina la shuttle lilimshawishi mtayarishaji programu wa Kimarekani Ward Cunningham kuunda tovuti ya kwanza kabisa inayoweza kuhaririwa na mtumiaji "tovuti ya WikiWiki".[1] Ingawa tovuti ya WikiWiki yenyewe haiwezi kuhaririwa tena na mtumiaji, neno wiki kwa tovuti inayoweza kuhaririwa na mtumiaji kwa hivyo linatokana na jina la kifaa hicho.
Jamii:USW CHSS
Jamii:Wikipedia
TiddlyWiki

**TiddlyWiki** wiki binafsi na daftari lisiyo na mstari kwa ajili ya kupanga na kupeana habari tata. Ni wiki ya programu huria ya ukurasa mmoja katika mfumo wa faili moja la HTML linayojumuisha CSS, JavaScript, faili zilizopachikwa kama vile picha, na maudhui ya maandishi. Imeundwa kuwa rahisi kubinafsisha na kuunda upya kulingana na programu. Inarahisisha utumiaji upya wa yaliyomo kwa kuigawanya katika vipande vidogo vinavyoitwa Tiddlers.
Jamii:USW CHSS
Jamii:Wikipedia
Freopedia

**Freopedia** ilianza kama mradi wa kuweka kodi za QRpedia sehemu mbalimbali kuzunguka Fremantle, Magharibi mwa Australia ili kuunganisha watu na makala za Wikipedia. Imeweza kubadilika hadi kuwa mradi wa WikiTown unaolenga kujenga uelewa mpana juu ya Wikipedia huko Fremantle.

Wazo la awali lilitoka kwa Monmouthpedia ya Monmouth.

Fremantle ndilo jiji la kwanza kuwa na mradi wa aina hii,na wageni wa Fremantle wanashauriwa kufanya ziara za mtandaoni kujionea vivutio vya kihistoria na kufanya matemebezi ya kitalii kwa msaada wa ramani uliotelewa na jiji hilo. Matembezi ya kiutalii ya Freopedia ni miongoni mwa maeneo mengi ya matembezi ya kiutalii yanayotangazwa na jiji hilo.

## Marejeo 
Jamii:wikipedia
Nzi mweleaji

**Nzi weleaji** (kutoka kwa Kiing. hoverflies) ni nzi wa familia Syrphidae katika oda Diptera wanaojulikana kwa tabia yao ya kuelea angani. Spishi nyingi huiga nyigu au nyuki kwa rangi zao mara nyingi kali sana. Nzi-nyuki huelea pia, lakini hawa wana nywele nyingi kwa kawaida.

## Maelezo
Urefu wa nzi weleaji huanzia mm 3 hadi 21. Umbo lao hutofautiana kutoka kwa mrefu na mwembamba hadi mkubwa na mwenye nywele nyingi. Spishi nyingi zina madoa na/au milia ya rangi kali kama njano, nyekundu au kahawianyekundu. Hata hivyo, wengine ni takriban kabisa nyeusi, kahawia au hata kijani. Baadhi ya rangi husababishwa na akisiko la mwanga na kubadilika kulingana na pembe ya mwanga. Spishi zenye rangi kali hufanana na nyigu au nyuki na hujaribu kuwadanganya mbuai kwa njia hiyo. Hii inaitwa uigizo (mimicry).

Isipokuwa wachache, nzi weleaji wanatofautishwa na inzi wengine kwa kuwa na vena bandia ulio sambamba na vena yao ya nne ya kingoringori ya mabawa. Spishi mbuai hufaidia wakulima na watunza bustani, kwani vidukari huharibu mazao, na mabuu wa nzi weleaji hutumiwa mara nyingi katika udhibiti wa kibiolojia. Hii ni pamoja na mojawapo ya spishi zinazoenea sana za nzi weleaji, *Episyrphus balteatus*, ambaye mabuu yake hula vidukari. Spishi fulani, kama vile *Merodon equestris* au *Eumerus tuberculatus*, zinawajibika kwa uchavushaji.

Mabuu ya spishi fulani huishi majini, kama vile mabuu ya *Eristalis tenax*. Wana neli ya kupumulia kwenye ncha yao ya nyuma na kwa sababu ya hiyo huitwa mabuu wenye mkia wa panya. Mara kwa mara wanaweza kuendelea kuishi ndani ya matumbo baada ya kumezwa kwa bahati mbaya na kusababisha shida kidogo kabla ya kutolewa nje.

## Spishi kadhaa za Afrika ya Mashriki
## Picha

Eristalinus aeneus 03.JPG|*Eristalinus aeneus*
Eristalinus megacephalus ( Rossi, 1794) Eye-spotted Hoverfly (23714008226).jpg|*Eristalinus megacephalus*
ComputerHotline - Syrphidae sp. (by) (6).jpg|*Eristalis tenax*
Emerus feae.jpg|*Eumerus feae*
Eumerus paulae 2021-02-21 11-56.jpg|*Eumerus paulae*
Eupeodes corollae (female) - Flickr - S. Rae (2).jpg|*Eupeodes corollae*
Diptera-Syrphidae-Melanostoma-scalare-201208050081.JPG|*Melanostoma scalare*
MOSCA ~1.JPG|*Ornidia obesa*
Paragus haemorrhous 01.JPG|*Paragus haemorrhous*
Sphaerophoria rueppelli 01.JPG|*Sphaerophoria rueppelli*

Jamii:Nzi na jamaa
A. J. Bernheim Brush

**Alice Jane Bernheim Brush** ni mwanasayansi wa kompyuta wa Marekani anayejulikana kwa utafiti wake kati ya  mwingiliano wa kompyuta na binadamu, kompyuta inayoenea kila mahali na kazi ya ushirikiano inayoungwa mkono na kompyuta (CSCW). Anajulikana sana kwa utafiti wake wa kusoma na kujenga teknolojia ya nyumba na pia utaalam wa kufanya masomo ya teknolojia. Yeye ndiye Mwenyekiti Mwanzilishi wa CRA-W kuanzia 2014–2017.

## Wasifu wake 
Brush alipokea B.A. katika Sayansi ya Kompyuta na Hisabati kutoka Chuo cha Williams mnamo mwaka 1996. alipata M.S. piya alipata Sayansi ya Kompyuta kutoka Chuo Kikuu cha Washington mnamo mwaka 1998 na Ph.D  Sayansi na Kompyuta kutoka Chuo Kikuu cha Washington mnamo 2002.

Kisha alikuwa Mwanafunzi wa Uzamivu katika Chuo Kikuu cha Washington kutoka 2002 hadi 2004. Kisha alijiunga na Utafiti wa Microsoft.

## Kazi 
Kwa sasa Brush anaangazia utafiti wa otomatiki wa manyumbani na kuongoza mradi wa Maabara ya Mambo, jukwaa linalopatikana hadharani kwa utafiti wa majaribio kwa kutumia vifaa vilivyounganishwa majumbani. Utafiti wa Brush kuhusu changamoto na fursa za nyumba mahiri kulingana na mahojiano na watu wanaoishi katika nyumba mahiri uliarifu muundo wa programu ya Maabara ya Mambo.

Brush na washirika wake walifanya utafiti kuhusu uratibu wa familia na kuweka kalenda  na kuunda prototypes  ambazo ziliathiri Kalenda ya Windows Live na kipengele cha Chumba cha Familia cha Windows Phone. Kusoma matumizi ya teknolojia majumbani, Brush na wenzake wameonyesha mara kwa mara jinsi vifaa vinashirikiwa mara kwa mara katika kaya,  hata vifaa ambavyo kwa kawaida huchukuliwa kuwa "vya kibinafsi" kama vile vifaa vya mkononi. Ameunda na kujaribu dhana nyingi mbadala za usimamizi wa akaunti ya mtumiaji zinazolingana vyema na matumizi yaliyoshirikiwa.

## Tuzo 
Brush alipokea Tuzo ya Kazi ya Mapema ya CRA-W 2010 ya Borg. 

Tuzo zake zingine mashuhuri ni pamoja na:

* Karatasi Bora Aliyeteuliwa kwa karatasi ya CHI 2006: LINC-ing" Familia: Muundo Shirikishi wa Kalenda ya Familia Inayoonekana 
* Tuzo la Karatasi Bora la Pervasive Computing la 2011 kwa: Uwezekano wa Kuwepo Kwa Kujifunza Wakati 
* 2011 Pervasive Computing Karatasi Aliyotowalewa kwa Karatasi ya: SpeakerSense: Nishati Inayotumia Ufanisi Bila Kuvutia 
* Tuzo bora ya Karatasi la Pervasive Health la 2010 : Uainishaji Kiotomatiki wa Ulaji wa Maji wa Kila Siku 
* 2005 HICCS Mteuliwa Bora wa Karatasi kwa: Ujumbe wa 'Leo': Usaidizi Wepesi kwa Uhamasishaji wa Kikundi Kidogo kupitia Barua pepe 

## Marejeo 
Jamii:mabingwa wa kompyuta wa Marekani
Jamii:wanawake wa Marekani
James C. Browne

thumbnail|right|200px|James C. Browne

**James Clayton "Jim" Browne** (amezaliwa Conway, Arkansas,16 Januari 1935 - 19 Januari 2018) alikuwa mwanasayansi  wa kompyuta wa Marekani.

## Maisha ya awali na elimu 
Mzaliwa wa Conway, Arkansas,  alihudhuria Chuo cha Hendrix, ambapo alisomea kemia. Mnamo 1960, alipata udaktari katika kemia ya mwili kutoka Chuo Kikuu cha Texas na kujiunga na kitivo. Kati ya 1963 na 1967, Browne alifanya kazi katika Chuo Kikuu cha Malkia Belfast huko Ireland, ambapo alisaidia kuanzisha kituo cha kwanza cha hesabu cha shule hiyo. Alitajwa kuwa profesa kamili aliporejea katika Chuo Kikuu cha Texas mwaka wa 1968. Kwa muda, Browne alikuwa mwenyekiti wa idara ya sayansi ya kompyuta,  na alishikilia kiti cha regents #2 katika sayansi ya kompyuta. 

## Kazi 
Browne alianzisha Mfuko wa Ushirika wa Wahitimu wa James C. Browne katika Chuo Kikuu cha Texas,  na alitajwa kuwa mshirika wa Chama cha Mashine za Kompyuta,  Jumuiya ya Kimwili ya Marekani, Chama cha Marekani cha Kuendeleza Sayansi, na Jumuiya ya Kompyuta ya Uingereza.  

Brown alioana na Gayle, ambaye alizaa naye watoto watatu, kuanzia 1959 hadi kifo chake mnamo Januari 19, 2018, akiwa na umri wa miaka 83. 

## Marejeo 
Jamii:wanasayansi wa Marekani
Larry Sanger

**Lawrence Mark Sanger**  (amezaliwa 16 Julai 1968) ni msanidi programu wa mtandao na mwanafalsafa wa Marekani aliyeanzisha kamusi elezo ya mtandaoni Wikipedia pamoja na Jimmy Wales. Sanger aliunda jina na aliandika sera nyingi ya awali ya Wikipedia, kama vile "maoni ya upande wowote". Sanger amefanya kazi na mradi mtandaoni pamoja na Nupedia, Encyclopedia ya dunia, Citizendium, Msingi wa Viwango vya Maarifa na Encyclosphere. Pia aliishauri kampuni ya blochchain phunware na mashirika yasiyo ya faida ya mtandaoni ya kisiasa Marekani Ballotpedia.

## Marejeo 
Jamii:Watu wa Wikipedia
Jamii:USW CHSS
Steven Rubenstein

**Steven Lee Rubenstein** (Juni 10, 1962 – Machi 8, 2012) alikuwa mwanaanthropologia wa Marekani ni msomi wa Kilatini wa Anthropolojia ya Kimarekani katika Chuo Kikuu cha Liverpool na mkurugenzi wa Taasisi ya Utafiti ya Liverpool ya Mafunzo ya Amerika ya Kusini.

Mwanzoni katika mwaka 1980 Rubenstein alifanyakazi na watu wa shuar wa Ecuador, Kuandika na Kuchambua Mazoea ya Uponyaji, Mzunguko wa Wakuu wa Shrunken na njia ambazo Shuar ilijibu kwa ukoloni na kuongezeka kwa kuingizwa katika jamii ya Ecuadorian.

## Marejeo 
Jamii:Wanasayansi wa Marekani
Jamii:USW CHSS
Simon Pulsifer

thumb|**Pulsifer mnamo 2011**
**Simon Edward Pulsifer** (alizaliwa 1 Septemba 1981) ni mhariri wa Canada kwa Wikipedia ya Kiingereza ambaye ushiriki wake mkubwa ulimfanya kuwa "mtu mashuhuri wa vyombo vya habari".

## Marejeo 
Jamii:Watu wa Wikipedia
Jamii:USW CHSS
Steven Pruitt

**Steven Pruitt** (amezaliwa Aprili 17, 1984) ni mhariri wa Wikipedia wa Marekani mwenye namba kubwa ya uhariri iliyotengenezwa kwa Wikipedia ya Kiingereza, zaidi ya milioni 5, baada ya kufanya hariri angalau moja hadi theluthi moja ya nakala zote za Wikipedia ya Kiingereza. Ametengeneza pia nakala zaidi ya 33,000 za wikipedia.

## Marejeo 
Jamii:wanaume wa Marekani
Jamii:Watu wa Wikipedia
Jamii:USW CHSS
Tron Øgrim

thumbnail|right|200px|Tron Øgrim

**Tron Øgrim**  (27 Juni 1947 – 23 Mei 2007) alikuwa mwandishi wa habari na mwanasiasa wa Norway. 

Alikuwa akifanya kazi katika Jumuiya ya Vijana (baadae Vijana Wekundu) kutoka 1965 hadi 1973, na mtu wa kati katika Chama cha Kikomunisti cha Wafanyikazi kutoka mwaka 1973 hadi mwaka 1984. 

Mbali na kuwa mwanasiasa, Øgrim alikuwa mwandishi wa kazi za kisiasa na riwaya kadhaa za hadithi. Alikuwa Alijulikana kwa kuwasiliana katika lahaja isiyo ya kawaida ya Oslo ya Mashariki, ambapo angeweza kutarajiwa kutumia Bokmål iliyobimara.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Norwei
Jamii:USW CHSS
Nembo ya Wikipedia

**Nembo ya Wikipedia**, kamusi elezo huru ya mtandaoni, inaonesha dunia nyeupe isiyokamilika iliyoundwa kwa vipande vya fumbo la jigsaw. Kila kipande cha fumbo kina alama (glyph) kutoka katika mfumo tofauti wa mwandiko duniani. Katika toleo la lugha ya Kiingereza, pembeni mwa hiyo dunia kuna maneno “WIKIPEDIA” yaliyoandikwa kwa mtindo wa herufi ndogo kubwa (small caps), ambapo W ya mwanzo na A ya mwisho zimeandikwa kwa urefu zaidi kuliko herufi nyingine. Chini yake, kuna maandishi yanayosema “The Free Encyclopedia”, yaliyoandikwa kwa fonti ya chanzo huria cha Linux Libertine.

Dunia isiyokamilika ya fumbo hilo inaashiria kuwa Wikipedia ni kazi ya pamoja ambayo haijakamilika kabisa, mradi wa kimataifa unaoendelea kukua, kusahihishwa, na kuboreshwa kila siku kupitia ushirikiano wa watu kutoka kote ulimwenguni.

## Muundo na Historia 
### Nembo ya kwanza ya Wikipedia (2001)
Mnamo Januari 2001, Jimmy Wales alitumia bendera ya Marekani kama nembo ya muda ya Wikipedia kwenye toleo la UseModWiki. Nembo ya kwanza ya kweli ya Wikipedia ilikuwa picha iliyowasilishwa awali na Bjørn Smestad – kwa jina la mtumiaji Bjornsm – kwa ajili ya shindano la nembo ya Nupedia lililofanyika mwaka 2000. Nembo hii ilitumika kwa muda kama nembo ya Wikipedia hadi mwishoni mwa mwaka 2001.
thumb|Nembo ya kwanza ya Wikipedia
Nembo hiyo ilijumuisha nukuu kutoka katika dibaji ya kitabu cha mwaka 1879 *Euclid and his Modern Rivals* kilichoandikwa na Lewis Carroll. Ilitumia athari ya fisheye kuifanya maandishi yaonekane kama yamezungushwa kwenye duara, na hivyo kufanya sehemu yake pekee iweze kusomeka. Maandishi yaliyotumika yalikuwa (maandishi yanayoonekana kwa herufi za mkozo).

## Marejeo 
Jamii:Wikipedia
Jamii:USW CHSS
Jaime Carbonell

alt=Mwanasayansi Jaime Carbonell|thumb|Mwanasayansi Jaime Carbonell (2016)
**Jaime Guillermo Carbonell** (Julai 29, 1953 - 28 Februari 2020) alikuwa mwanasayansi wa kompyuta ambaye alitoa mchango mkubwa katika ukuzaji wa zana na teknolojia za usindikaji wa lugha asilia. Utafiti wake wa kina katika tafsiri ya mashine ulisababisha maendeleo ya mifumo kadhaa ya hali ya juu ya utafsiri wa lugha na akili bandia. Alipata B.S. digrii za Fizikia na Hisabati kutoka MIT mwaka 1975 na kufanya Ph.D yake chini ya **Dk. Roger Schank** katika Chuo Kikuu cha Yale mnamo 1979. Alijiunga na Chuo Kikuu cha Carnegie Mellon kama profesa msaidizi wa sayansi ya kompyuta mwaka 1979 na aliishi Pittsburgh kutoka wakati huo. Alishirikiana na Taasisi ya teknolojia ya lugha, Idara ya Sayansi ya Kompyuta, Idara ya Kujifunza Mashine, na Idara ya Biolojia ya Kompyuta huko Carnegie Mellon. 

Masilahi yake yalihusu maeneo kadhaa ya akili ya bandia, teknolojia ya lugha na kujifunza kwa mashine. Hasa, utafiti wake ulilenga maeneo kama vile uchimbaji wa maandishi (uchimbaji, uainishaji, ugunduzi wa mambo mapya) na katika mifumo mipya ya kinadharia kama vile nadharia iliyounganishwa inayotegemea matumizi inayoshughulikia urejeshaji wa habari, muhtasari, kujibu maswali ya maandishi bila malipo na kazi zinazohusiana. Pia alifanya kazi katika utafsiri wa mashine, MT yenye ujuzi wa hali ya juu na ujifunzaji wa mashine kwa MT inayotokana na ushirika (kama vile MT inayotokana na mfano wa jumla).

## Kazi 
Carbonell alikuwa Profesa wa *Allen Newell* wa Sayansi ya Kompyuta na mkuu wa Taasisi ya Lugha ya Teknolojia katika Chuo Kikuu cha Carnegie Mellon. Alijiunga na Carnegie Mellon mnamo mwaka 1979 na kuwa mshiriki mkuu wa kitivo katika eneo la ujasusi wa bandia. Aliteuliwa kuwa profesa kamili mnamo 1987, Mwenyekiti wa Newell mnamo 1995, na Profesa wa Chuo Kikuu mnamo 2012.

Alifanya masomo yake ya shahada ya kwanza huko MIT, akipata digrii mbili katika Hisabati na Fizikia. Alipata Ph.D. katika Sayansi ya Kompyuta kutoka Chuo Kikuu cha Yale mnamo 1979.

Wakati wa kuteuliwa kwake, Carbonell alikuwa profesa mwenye uenyekiti mdogo zaidi katika Shule ya Sayansi ya Kompyuta katika CMU. Alichukuliwa kuwa mbunifu, mwenye ufahamu, na mwenye tija kubwa kama mtafiti. Utafiti wake ulihusisha maeneo kadhaa ya sayansi ya kompyuta, hasa katika akili ya bandia, ikiwa ni pamoja na kujifunza kwa mashine, uchimbaji wa data na maandishi, usindikaji wa lugha asilia, misingi ya maarifa ya kiwango kikubwa sana, urejeshaji wa taarifa za kilugha na muhtasari wa kiotomatiki. Aliandika karatasi zaidi ya 300 za kiufundi na alitoa zaidi ya mawasilisho 500 yaliyoalikwa au yaliyorejelewa (colloquia, semina, paneli, makongamano, mada kuu, n.k.). Alikufa kufuatia kuugua kwa muda mrefu mnamo Februari 28, 2020.

## Marejeo
Jamii:mabingwa wa kompyuta wa Marekani
Rama Akkiraju

alt=Mwanasayansi Rama Akkiraju|thumb|Mwanasayansi Rama Akkiraju
**Rama Akkiraju** ni mwanasayansi wa kompyuta wa Marekani mzaliwa wa India katika Kituo cha utafiti cha **IBM Almaden**. Yeye ni CTO wa AI kwa Uendeshaji wa IT katika IBM na hufanya utafiti katika uwanja wa akili bandia. Rama alianza kazi yake katika Kituo cha Utafiti cha T. J. Watson huko New York na baadaye akahamia Kituo cha Utafiti cha IBM Almaden. Alihudumu kama Mhandisi Aliyetukuka na Mkurugenzi wa Uhandisi katika Kitengo cha Watson cha IBM kutoka 2015 hadi 2019. Aliitwa Mshirika wa IBM mwaka wa 2019. Amekuwa Mvumbuzi Mkuu wa IBM tangu 2014.

## Elimu 
Rama alipokea MBA yake katika Chuo Kikuu cha New York, Shule ya Biashara ya Stern mnamo 2004. Alipokea M.S. katika Sayansi ya Kompyuta kutoka Chuo Kikuu cha Utah State mnamo 1995 na B.Tech yake katika uhandisi wa Elektroniki kutoka Chuo cha Uhandisi cha JNTU, huko Andhra Pradesh iliyopo India mnamo mwaka 1993.

## Michango ya Kitaaluma 
Rama aliwahi kuwa Rais wa ISSIP, Jumuiya ya wataalamu wa Sayansi ya Huduma kwa 2018, na anaendesha miradi ya AI kwa bidii kupitia ISSIP. Rama ndiye mwenyekiti mwenza wa Baraza la AI katika kongamano la tasnia la CompTIA. Rama amehudumu kama mwenyekiti wa kamati ya programu, na mjumbe wa kamati ya programu kwa makongamano na majarida mbalimbali ya kitaaluma yakiwemo yale yaliyoandaliwa na **IEEE**, na **ACM**.
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wanasayansi wa Marekani
Paw Fum

**Paw Fum** (jina kamili: **Michael Destin**; alizaliwa Mei 1997) ni mwanamuziki wa pop, rhythm and blues (R&B), rap, dansi, mtunzi wa nyimbo, muigizaji, mbunifu, mwanamitindo na mfanyabiashara wa Tanzania.

Paw Fum anaamini kipaji chake kilitoka kwa babu na baba yake kwa sababu walipenda sana kusikiliza na kucheza muziki walipokuwa hai. 

Alipata kutambuliwa kwa mara ya kwanza na wimbo wake "(Ooh)" ambao ulitoka mnamo Oktoba 26, 2020 pamoja na "(Kokoriko)" iliyotoka mwaka (2021)..

## Marejeo
Jamii:Wanamuziki wa Tanzania
Enda wa Aran

**Enda wa Aran** (pia: **Éanna, Éinne** au **Endeus**; Meath, 450 hivi – Killeaney, 530 hivi) alikuwa mtemi na askari katika nchi ya Ireland ambaye, kwa shauri la dada yake, Fanchea, akawa mmonaki na padri . 

Anatajwa kama baba wa umonaki wa Ireland kwa sababu alianzisha monasteri mbalimbali, hasa ile maarufu ya Aran, hivi kwamba watakatifu wengi walihusiana nazo. 

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu. 

Sikukuu yake ni tarehe 21 Machi.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 450
Jamii:Waliofariki 530
Jamii:Wamonaki
Jamii:Mapadri
Jamii:Watawa waanzilishi
Jamii:Watakatifu wa Ireland
Darfur Mashariki

**Darfur Mashariki** ni mojawapo kati ya majimbo 18 ya Sudan, na moja ya matano yanayojumuisha kanda ya Darfur ambapo mgogoro wa Darfur unaendelea. Idadi ya wakazi wake inakadiriwa kuwa 1,587,200 (2018). 

Ed Daein ndio mji mkuu wa jimbo hili. 

Jamii:Majimbo ya Sudan
Jamii:Darfur Mashariki
Jamii:Darfur
WikiWarMonitor

**WikiWarMonitor** Ni tovuti iliojitolea kutatua mabadiliko ya vita vya uhariri kwenye wikipedia, inaendeshwa na kikundi cha watafiti kutoka Taasisi ya Mtandao ya Oxford, Chuo Kikuu cha Rutgers na  Chuo Kikuu cha Ulaya ya kati.

WikiWarMonitor ni sehemu ya mradi uitwao ICTeCollective ambayo inasimama kwa kutumia ICT kuwezesha tabia ya pamoja ya kijamii na inaungwa mkono na Wazungu Mfumo wa saba wa programs Teknolojia ya Mawasiliano ya Habari au ICT Teknolojia ya baadaye na inayoibuka ya Teknolojia (FET-Open).

## Marejeo 
Jamii:Wikipedia
Jamii:USW CHSS
WikiReader

**WikiReader** ni mradi uliolengwa kuwapatia mfumo wa wikipedi kwa maandishi tu  nje ya mtandao kwenye simu za mkononi. Mradi ulidhaminiwa na Openmoko na ulitengenezwa na Pandigital na chanzo cha msimbo wake kimewekwa wazi.

Mradi ulianzisha mfumo nje ya mtandao kwa msomaji wa Wikipedia mnamo  Oktoba 2009. Masasisho kwa ligha mbalimbali yalipatikana mtandaoni na mara mbili huduma  nje ya mtandao kwa njia Ya Micro SD kadi ilipatikana kwa gharama ya $29 kwa mwaka. WikiReader kwa toleo la kingereza kwa Wikipedia, Wikiqoute, Wikitionary, na mradi wa Gutenberg zinaweza kuwekwa katika kadi ya kumbuku ya uwezo wa GB 16. Tofauti na Wikipedia yenyewe, kifaa kina Kipengele cha usimamizi wa wazazi.

## Marejeo 
Jamii:Wikipedia
Jamii:USW CHSS
Yohane wa Valence

**Yohane wa Valence, O.Cist.** (alifariki Valence, 21 Machi 1146) alikuwa mmonaki wa urekebisho wa Citeaux aliyeanzisha monasteri ya Bonnevaux akawa askofu wa mji huo (leo nchini Ufaransa).

Aliteseka sana kwa kutetetea haki akapata umaarufu kwa upendo wake kwa wakulima, fukara na wafanyabiashara waliofilisika .

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu. Papa Pius X alithibitisha heshima hiyo mwaka 1903.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 21 Machi.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Filippo Caraffa e Giuseppe Morelli (curr.), *Bibliotheca Sanctorum* (BSS), 12 voll., Istituto Giovanni XXIII nella Pontificia Università Lateranense, Roma 1961-1969.

Jamii:waliozaliwa karne ya 11

Jamii:Wamonaki
Jamii:Wabenedikto
Jamii:Wasitoo
Jamii:watawa waanzilishi