open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Joyce Kinabo

**Joyce Ludovick Kinabo** (alzaliwa kama Joyce Chisawilo) ni Profesa wa Kitanzania na mwanasayansi wa utafiti.Yeye pia ni mwalimu wa Lishe ya Binadamu kutoka idara ya teknolojia ya Chakula na Sayansi ya Watumiaji katika Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo (SUA).

## Digrii za Masomo na Heshima 
Mnamo 1980, alipata shahada yake ya kwanza ya Kilimo Kikubwa katika Sayansi ya Chakula na Teknolojia kutoka Chuo Kikuu cha Dar es Salaam. Pia mnamo 1984 alikuwa ni Mwalimu wa Sayansi katika Sayansi ya Chakula kutoka Chuo Kikuu cha Leeds na 1990 alipokea Udaktari wa Sayansi katika Lishe. Fiziolojia kutoka Chuo Kikuu cha Glasgow.

## Marejeo 
Jamii:Wanabiolojia wa Tanzania
Jamii: Wanasayansi wa Tanzania
Jamii:Wanawake wa Tanzania
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Jamii: WikiGap JWK 2026
Priscus Tarimo

**Priscus Jacob Tarimo** (alizaliwa mkoani Kilimanjaro) ni mfanyabiashara na mwanasiasa Mtanzania ambaye alikuwa Diwani wa Kata ya Kilimanjaro na sasa anahudumu kama Mbunge wa Chama Cha Mapinduzi jimbo la Moshi Mjini tangu Novemba 2020. Pia ni mjumbe wa bodi ya Mamlaka ya Majisafi na Usafi wa Mazingira Mjini Moshi Mjini (MUSWA).

## Marejeo 
Jamii:Wabunge wa Tanzania
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Bernadette Kunambi

**Bernadeta Nemphombe Kunambi** (alizaliwa mkoa wa Morogoro, 2 Juni 1934) alikuwa mwanasiasa wa Tanzania. 

Aliwahi kuwa katibu mkuu wa Taifa wa YWCA, mwenyekiti wa Baraza la Wanawake la Tanganyika, na Mbunge. 

## Maisha 
Bernadette Kunambi alisomeshwa katika Shule ya Wasichana ya Mhonda kuanzia mwaka 1945 hadi 1948. 

Aliolewa na Patrick Kunambi (1916-2011), mwanzilishi mwenza wa TANU ambaye alikuwa marafiki bora na Julius Nyerere. 

Mkatoliki, Kunambi alishiriki katika Mkutano wa Utume wa Mashariki wa 1961 wa Frican Lay Apostolate uliohudhuriwa na Askofu Blomjous katika Kituo chake cha Mafunzo ya Jamii huko Nyegezi. Mwaka 1969 alishiriki katika Mwaka wa Masomo ya Semina, mpango wa kuzingatia Kanisa Katoliki Tanzania katika mwanga wa Vatican II. 

Mwaka 1969 Julius Nyerere alimteua Kunambi, ambaye awali alikuwa akifanya kazi kama mwalimu, kama Kamishna wa Eneo la Wilaya ya Kilosa. 

Mwaka 1980 Kunambi alilikosoa Kanisa kwa kutokuwepo kwa usawa wa kimfumo na utata wa hali yake kwa wanawake:

"Barani Afrika, mwanamke kama mwanadamu mara nyingi hushangazwa na hata kuchanganyikiwa na Ukristo kama ilivyowasilishwa kwake. Kinachoshangaza sio Biblia kwa ujumla, kwani kilicho katika Biblia ni karibu sana na njia ya jadi ya maisha barani Afrika leo. Hata Injili, kwani ujumbe wa Bwana wetu ni rahisi na wa moja kwa moja: ni upendo na yote yanayojumuisha hisani. Tatizo kwa wanawake [...] ni kuanzishwa kwa Kanisa kama lilivyoletwa Afrika. Ni tatizo la kujikuta katika hasara ya kujua mahali pa mwanamke yuko Kanisani. Kanisa linafundisha usawa wa watu wote (ambao unajumuisha wanawake) mbele ya Mungu, na bado mwanamke mara nyingi hujikuta daraja ya pili, kama si ya tatu kanisani. 

## Maandishi 
* The Place of Women in the Christian Community', in Alyward Shorter (ed.) *African Christian Spirituality*, London: Chapman 1978, pp. 11–20

Jamii:Wanasiasa wa Tanzania
Jamii:Wanawake wa Tanzania
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Justin Tanner Petersen

**Justin Tanner Petersen** (Washington, D.C., 28 Julai 1960 - Los Angeles, California, 13 Machi 2010) alikuwa mhasibu wa Marekani, promota wa tamasha, mhandisi wa sauti, mpelelezi binafsi na mwandishi wa Shirikisho la Uchunguzi. Wakati akiwa na jukumu la kusaidia kuwanasa wahasibu wengine na wafungwa waliotakiwa na FBI, aliendelea kufanya uhalifu mkubwa.

## Maisha 
Justin Petersen alianza upachikaji usioidhinishwa wa data katika mfumo au kompyuta. mwaka wa 1978. Mnamo 1984, alihamia Los Angeles. Ilikuwa pale alipata ushirika wa maisha ya usiku wa Los Angeles, huku Ukanda wa Jua ukiwa ni hatua kubwa. Mwaka 1989, Petersen, kwa kutumia kushughulikia Wakala kuiba na alias Eric Heinz kwamba alikuwa akiishi chini tangu kuondoka kwake kutoka Mashariki, alipasua kompyuta za Kampuni ya Simu ya Pasifiki Bell huko California na Alitumia upatikanaji wake kukatiza laini za simu za vituo kadhaa vya redio  FM.

## Maandishi ya kisayansi 
Mwandishi Jonathan Littman katika kitabu chake, aliunganisha kesi ya mahakama ya Petersen iliyofungwa na Kanisa la Sayansi kupitia mchunguzi binafsi (huko Beverly Hills, California) Aitwaye Shlomi Michaels na wakala maalum wa zamani wa FBI anayesimamia Ted Gunderson. Kampuni aliyoifanyia kazi ili kumkandarasi ili aweze kuingia kwenye Aznarans, ambao walikuwa wanasayansi wa ngazi ya juu wanaoishi katika jimbo la Texas. Aznarans walikuwa na wakati huo kushirikiana na Richard Behar katika maandishi ya muhimu sana 1991.

## Mauti 
Petersen alikutwa amekufa katika ghorofa yake ya Los Angeles mnamo Machi 12, 2010.

## Marejeo 
Jamii:Wahalifu wa Marekani
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Dorothy Gwajima

thumb|Dorothy Gwajima katika uapisho wa Rais Dodoma Chamwino ikulu 2025
**Dorothy Onesphoro Gwajima** (pia anajulikana kama Gwajima Dorothy) ni mwanasiasa wa CCM wa Tanzania na mwanachama wa baraza la mawaziri tangu mwaka 2020. Aliteuliwa na Rais John Magufuli na bado anahudumu kama Waziri wa Afya, Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto chini ya Rais Samia Suluhu Hassan. 

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Tanzania
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Loyce Biira Bwambale

**Loyce Biira Bwambale** ni mbunge wa zamani wa Bunge la Pan-Afrika kutoka Nchini Uganda.

Alikuwa mwalimu, na pia aliwahi kuwa Naibu Waziri wa Jinsia kuanzia mwaka 1992 hadi 1994 na mjumbe wa Bunge la Uganda kuanzia 1996 hadi 2001. 

Pia alikuwa kaimu waziri mkuu wa ufalme wa kitaifa wa Rwenzururu na Mbunge wa Wilaya ya Kasese kuanzia mwaka 1989 hadi 2006 kabla ya kujiunga na ufalme wa Rwenzururu kama Naibu Waziri Mkuu wa kwanza mnamo 2010.

## Elimu 
Loyce Biira Bwambale alizaliwa katika Wilaya ya Kasese magharibi mwa Uganda mnamo 1952. Alimaliza Shule yake ya Msingi kutoka Shule ya Msingi Bwera, huko Bwera mnamo 1967. Wakati wa 1968 hadi 1971, alisoma Shule ya Sekondari ya Wasichana ya Kyebambe kutoka S1 hadi S4. 

Kuanzia 1972 hadi 1974, alisoma S5 na S6 katika Shule ya Upili ya Nabumali. Kuanzia mwaka 1974 hadi 1977, alisoma Chuo Kikuu cha Makerere, ambapo alipata Shahada yake ya kwanza, BSC [Botania & Zoolojia] (Mhe) na Stashahada ya Elimu (Daraja la kwanza).

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Uganda
Jamii:Wanawake wa Uganda
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Angela Atim Lakor

**Angela Atim Lakor** (alizaliwa 1982) ni mwanaharakati kutoka nchini Uganda ambaye ni mwanzilishi mmojawapo wa shirika la "Watye Ki Gen" (Tuna Tumaini) linalolenga kusaidia wanawake waliowahi kutekwa nyara na kundi la Lord's Resistance Army (LRA). 

Shirika hilo linawasaidia  watoto wa wanawake hao kusoma na kusaidia familia kukabiliana na unyanyapaa kutokana na historia yao na LRA.

## Historia na elimu 
Lakor alizaliwa katika kaskazini ya Uganda mwaka 1982. Mnamo Oktoba 1996, akiwa na umri wa miaka 14 na mwanafunzi wa shule ya mabweni huko Aboke, wanamigambo wa LRA walishambulia shule hiyo na kuwateka nyara wasichana 139. 

Naibu mkuu wa shule hiyo aliwafuata akafaulu kurudisha wasichana 109. Wasichana 30 walipaswa kubaki kwa LRA na Lakor alikuwa mmoja wao.
## Mfungwa 
Wakiwa wafungwa Lakor na wenzake walipaswa kufuata wanamigambo kwenda Sudan. Alikuwa "ameolewa" na mmoja wa makamanda wa LRA na aliteseka sana kimwili, kisaikolojia akabakwa kwa miaka mingi. 

Alizaa watoto wa wabakaji wake wakiwa huko. Kwenye nafasi ya mapigano kati ya kikosi cha LRA na jeshi la Sudan aliweza kukimbia upande wa Wasudan.

## Kazi baada ya utumwa 
Lakor alirudi Uganda alipopata msaada kwenye kituo cha World Vision mjini Gulu. Baadaye alishiriki kuanzisha shirika la Watye Ki Gen inayolenga kusaidia wenzake wa kike kurudi na kujiunga tena na jamii.

Mwezi Juni 2014, Angela alizungumza na wakuu wa Umoja wa Mataifa na kwa viongozi wa serikali kutoka nchi 140 katika "Mkutano wa Kimataifa wa Kumaliza Ukatili wa Kijinsia katika Migogoro", uliofanyika jijini London na mwenyekiti wa William Hague na Angelina Jolie. 

Juhudi zake zilitambuliwa alipoalikwa mwaka 2017 kwenda Uingereza alipopokea tuzo la Marsh Award linalotolewa na Ofisi ya Mambo ya Nje na Jumuiya ya Madola ya Uingereza. Tuzo hilo la Marsh huwasilishwa kwa watu kwa mchango mkubwa katika kutengeneza amani na kulinda amani. 

## Marejeo 
Jamii:Wanaharakati wa Uganda
Jamii:Wanawake wa Uganda
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Callista Chimombo

alt=Mke wa Rais wa Malawi (1 May 2010 – 5 April 2012)|thumb|Mke wa Rais wa Malawi (1 May 2010 – 5 April 2012)
**Callista Chapola-Chimombo** (pia anajulikana kama *Callista Mutharika*; amezaliwa 24 Mei 1959) ni mwanasiasa wa Malawi na mjane wa Rais Bingu wa Mutharika. Alihudumu kama Mke wa Rais wa Jamhuri ya Malawi kutoka 2010 hadi 2012. Chimombo ni mjumbe wa sasa wa Baraza la Mawaziri la Malawi kama Mratibu wa Kitaifa wa Afya ya Mama, Mtoto na VVU / Lishe / Malaria na Kifua Kikuu. Pia aliwahi kutumikia kama mbunge wa Bunge la Afrika, na kama Waziri wa Utalii, Wanyamapori na Utamaduni wa Malawi. Kuanzia mwaka 2005, alikuwa Katibu wa Mkutano wa Wanawake wa Malawi. Chimombo ni mwanachama wa chama cha Democratic Progressive Party na mwanachama wa zamani wa United Democratic Front (UDF).

## Binafsi 
Mnamo Januari 2010, kufuatia kipindi cha uvumi mkubwa, ilitangazwa kuwa Chimombo na Rais Mutharika walikuwa kwenye mahusiano na wangeoana tarehe 1 Mei 2010. Walikuwa wachumba  Siku ya Wapendanao mwaka 2010 katika sherehe ya kitamaduni ambayo ilitangazwa kwenye habari. Wakati mmoja, Mutharika na Callista walionesha furaha yao kwa kuipeleka kwenye uwanja wa densi ambapo watoto wake, wanafamilia na wageni walitumia karibu dakika 20 kucheza kwenye mwingiliano wa muziki ambao uligeuza hafla nzima kuwa msisimko na shangwe.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Malawi
Jamii:Wanawake wa Malawi
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Betty Lalam

**Betty Lalam** ni mwalimu kutoka Uganda aliyewahi kutekwa na Jeshi la Upinzani la Bwana (*Lord’s Resistance Army*). Pia ni mkurugenzi wa Kituo cha Mafunzo cha Gulu kilichoathiriwa.

## Maisha ya awali na kazi 
Mnamo mwaka wa 1994, wakati Lalam alipokuwa na umri wa miaka 14, alitekwa na Jeshi la Upinzani la Bwana kutoka nyumbani kwake katika kaunti ndogo ya Koro, iliyoko katika wilaya ya Amuru, kaskazini mwa Uganda.

Mama yake hakufikia siku iliyofuata, kwa sababu alikuwa miongoni mwa wale waliokuwa wamechomwa ndani ya nyumba na waasi wa Jeshi la Upinzani la Bwana (LRA) siku hiyohiyo. wakati baba yake, ambaye kwa mara ya kwanza alilazimishwa na waasi kubeba mchuzi mkubwa wa nyama, aliuawa wakati alipolalamika kuchoka sana kubeba uzito mkubwa kama huo, aliendelea kushuhudia mauaji zaidi, mateso, ubakaji na kila aina ya ukatili mikononi mwa LRA. Mnamo 1995, Lalam alipata nafasi yake ya maisha ya kutoroka kutoka utumwani wakati wa shambulio lililofanywa na LRA kwenye Kituo cha Biashara cha Atiak katika wilaya ya Amuru. Baadaye alihamia Kampala kukaa na dada yake huku akitafuta cha kufanya, Lalam aanze kuuza brew ya ndani, ili aweze kuongeza fedha za kutosha ili aweze kulipia kozi ya mafunzo ya ufundi katika ushonaji na kubuni. Ujuzi ambao baadaye ulimfunguka kwa milango mbalimbali ya fursa.
Baada ya kozi hiyo, alipata kazi katika shirika la Watoto la Gulu Support (GUSCO), shirika linalotegemea jamii ambalo likifanya kazi na World Vision ili krekebisha kurudi kwa vita na askari wa zamani wa watoto na kuwapa msaada wa kisaikolojia na kijamii. Mnamo mwaka wa 2004, aliacha kazi yake na kuanza safari ngumu ya kutengeneza maisha ya wanawake na wasichana waliorejea kutoka utumwani, na kuanza kulia nje mbele ya nyumba yake ya kukodisha na wasichana watano ambao alifundisha bila malipo, kwa kutumia mashine moja ya kushona. Kwa muda idadi iliendelea kukua.

Mwaka 2006, Lalam alisaini mkataba na World Vision kutoa mafunzo kwa wanawake na wasichana zaidi ya 60 ambao walikuwa wamerejea kutoka utumwani, alitumia fedha zilizopatikana kutoka mkataba wa World Vision kununua ardhi ambayo iligeuka kuwa nyumba kwa Kituo cha Mafunzo cha Vita vya Gulu kilichoathirika. 

Mwaka 2008, ndoto ya Lalam ikawa ukweli wakati balozi wa Afrika Kusini nchini Uganda, Thanduyise Henry Chiliza, aliahidi kuunda kituo cha mafunzo na kampuni ya Afrika Kusini Eskom.   Matokeo yake vitalu vya madarasa, mabweni, maabara ya kompyuta yalijengwa . Mwaka 2010, Kituo cha Mafunzo cha Vita cha Gulu kilifunguliwa rasmi na tangu wakati huo kwa mujibu wa Kituo hiki kimehitimu wanafunzi 4,300 katika kozi mbalimbali za ufundi katika makanika, ushonaji wa nywele, ushonaji, upishi na usimamizi wa biashara. 

## Tanbihi
Jamii:Wanawake wa Uganda
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Efigênia dos Santos Lima Clemente

**Efigênia Mariquinhas dos Santos Lima Clemente** ni mbunge wa Bunge la Afrika kutoka Angola, tangu mwaka 2004.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Angola
Jamii:Wanawake wa Angola
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Jamii:Wanawake wa Afrika
Victoria Nyanjura

**Victoria Nyanjura** (alizaliwa 1982 hivi) ni mwanaharakati wa jamii ya Uganda, ambaye ni mwanzilishi wa Wanawake katika Vitendo vya Wanawake (WAW), shirika lisilo la kiserikali la Uganda, ambalo linajaribu kuboresha maisha ya vijana na wanawake kupitia mafunzo ya ufundi, elimu ya biashara na mwongozo katika kupata huduma za jamii na serikali.

## Historia na elimu 
Nyanjura alizaliwa katika Wilaya ya Oyam, katika mkoa mdogo wa Lango, katika Kanda ya Kaskazini mwa Uganda. Alihudhuria shule ya msingi eneo hilo. Alipata Diploma yake ya Shule ya Sekondari kutoka Chuo cha St. Mary's Aboke, katika Wilaya ya Kole. 

## Kazi 
Victoria alifanya kazi kama mfanyakazi wa kujitolea katika Mradi wa Haki & Maridhiano, shirika lisilo la kiserikali ambalo linalenga ukarabati wa jamii zilizovamiwa na vita kaskazini mwa Uganda, lililoko katika mji wa Gulu. Baadaye akawa mfanyakazi katika NGO, katika idara yake ya Haki ya Jinsia. Pia amefanya kazi katika Misheni ya Kimataifa ya Sheria, NGO nyingine, ililenga kuwalinda wajane wa Uganda juu ya umiliki wa mali. 

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Uganda
Jamii:Wanaharakati wa Uganda
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Hasna Mohamed Dato

**Hasna Mohamed Dato** (amezaliwa Obock, 10 Novemba 1959) ni mwanasiasa wa Jibuti na mjumbe wa Bunge la Afrika kutoka Djibouti.

Dato ni mwanachama wa chama cha *Rally for People for Progress* (RPP). Alichaguliwa kuwa katika Bunge la Djibouti katika uchaguzi wa bunge wa Januari 2003 Kufuatia uchaguzi huu, alichaguliwa kama Katibu-Mwandishi wa Tume ya Sheria na Utawala Mkuu katika Bunge la Kitaifa tarehe 26 Januari 2003.

Mnamo Machi 10, 2004, Dato alichaguliwa na Bunge kama mmoja wa wabunge watano wa kwanza wa Bunge la Afrika.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Jibuti
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Jamii:Waliozaliwa 1959
Shule ya kimataifa ya Isamilo Mwanza

**Shule ya kimataifa ya Isamilo Mwanza** (ilianzishwa mnamo 1956), ni shule ya kimataifa ya wanafunzi wenye umri wa miaka 3 hadi 16 Mkoani Mwanza, Tanzania. Shule hiyo imekuwa ikijulikana kama *Shule ya Serikali ya Ulaya*, *Shule ya Msingi Isamilo* na *Shule ya Isamilo Mwanza* kabla ya kubadilishwa jina mwaka 2008 kwa jina lake la sasa.

Shule hiyo inafundisha masomo kulingana na Mitaala ya Kitaifa ya Nchini Uingereza. Shule imeongeza vidato vya tano na sita pamoja na shule ya bweni kama nyongeza kwa Hati Kuu ya Kimataifa ya Elimu ya Sekondari ambayo imetoa tangu 1998 ilipofungua shule ya sekondari. Mitihani hutolewa na bodi ya Mitihani ya Kimataifa ya Cambridge.

Kauli mbiu ya awali ya shule ilikuwa "*Kila tabia imekamilika*" na kauli mbiu mpya ya shule, iliyopitishwa mnamo 2008, ni "Mizani Sahihi". Shule imesajiliwa na Wizara ya Elimu na Utamaduni ya Tanzania (***Nos: MZ.01 / 4/002 & S. 957***), Idara ya watoto wa shule za Uingereza na Familia (***DfCSf No. 703 6228***), na Chama cha Kimataifa Shule barani Afrika.

## Marejeo 
Jamii:Elimu ya Tanzania
Jamii:Mwanza
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Maria Angelina Dique Enoque

**Maria Angelina Dique Enoque** ni mwanasiasa wa Msumbiji. Mnamo mwaka 2004 alikuwa mjumbe wa Bunge la Afrika na katika kamati ya kilimo. Alichaguliwa katika Bunge la Jamhuri ya Msumbiji na RENAMO kutoka Mkoa wa Manica katika uchaguzi wa mwaka 1999.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Msumbiji
Jamii:Wanawake wa Msumbiji
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Safia Elmi Djibril

**Safia Elmi Djibril** (amezaliwa 1963) ni mwanasiasa wa Jibuti na mwanaharakati wa haki za wanawake. Safia ni mjumbe wa Bunge la kitaifa kutoka chama cha People's Rally for Progress, ambacho ni sehemu ya chama tawala cha  Union for the Presidential Majority.

## Kazi ya kisiasa 
Safia Elmi Djibril kwanza aliingia katika siasa kupitia kazi yake kwenye mipango ya afya ya Nchini Djibouti. Yeye ni mpinzani wa muda mrefu wa ukeketaji wa wanawake na mila zingine ambazo ni hatari kwa wanawake na watoto.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Jibuti
Jamii:Wanawake wa Jibuti
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Samuel Ajibola

**Samuel Ajibola** ni mwigizaji wa televisheni na filamu, mwanamitindo na mtengenezaji wa matukio nchini Nigeria. 

Anajulikana zaidi kwa jukumu lake kama mwigizaji wa watoto katika Opa Williams alielekeza machozi ya sinema kwa Upendo, pamoja na jukumu lake kama "Spiff" katika mfululizo wa Televisheni ya Uchawi ya Afrika The Johnsons. Ajibola pia ni maarufu kwa kuwa mwigizaji wa kwanza wa watoto wa Nigeria kushinda tuzo hiyo kwa Muigizaji Bora wa Watoto kwa miaka mitatu mfululizo. Mnamo Machi 4, 2017 alishinda AMVCA (Afrika Magic Viewers Choice Award) kwa Muigizaji bora katika mfululizo wa M-net comedy The Johnsons. 

## Maisha ya awali 
Ajibola alizaliwa mjini Mazamaza, Jimbo la Lagos. Yeye ni wa kwanza kati ya watoto wanne wa Kamanda Lanre Ajibola na Bi Irene Ajibola. Yeye ni wa Yoruba mwenye asili ya Yoruba na anatoka Jimbo la Ekiti. Ajibola alianza kazi yake ya uigizaji mnamo 1995 akiwa na umri wa miaka 6 katika filamu ya Opa Williams iliyoelekezwa, Machozi kwa Upendo. Alipata jukumu hilo, baada ya kumvutia shangazi yake, Moyinoluwa Odutayo, mwenyewe mwigizaji, wakati wa hatua ya kucheza Kanisani. Aliendelea kuonyesha kama mwigizaji wa watoto katika filamu nyingine za kipengele ikiwa ni pamoja na Bila Upendo, Aibu, Shahidi wa Jicho, Onome II, Njama, watoto wa mitaani na Siku ya Kuhesabu. Mwaka 2003, alichukua hiatus kutoka kwa kaimu kumaliza elimu yake ya sekondari na kufuatilia shahada katika Sayansi ya Siasa katika Chuo Kikuu cha Lagos, baada ya hapo alifanya mpango wake wa Huduma ya Vijana kwa Taifa. Pia alipata shahada ya uigizaji kutoka Kituo cha Ubora cha Amaka Igwe kwa Ubora katika Masomo ya Filamu na Vyombo vya Habari.

## Kazi 
Mwaka 2009, Ajibola alifanya kurudi kwa kaimu katika filamu ya Teco Benson iliyotengenezwa na kuelekeza sinema, Nabii Bandia pamoja na Grace Amah. Mwaka 2013, alishiriki katika mfululizo wa televisheni ya MTV, Shuga. Pia ameshiriki katika sinema kadhaa za ofisi za sanduku la Nigeria ikiwa ni pamoja na Safari ya mwisho kuelekea Abuja na Omotola Jalade Ekeinde, Antique pamoja na Kiki Omeili, Judith Audu na Gloria Young. Kuanzia mwaka wa 2016, alikuwa na jukumu la Spiff, mhusika katika Afrika Magic alizalisha mfululizo wa televisheni the Johnsons kwa misimu minne. Pia alicheza katika filamu ya 2018 Merry Men: The Real Yoruba Demons.

Ajibola alifanya uzalishaji wake kwa mara ya kwanza na kutolewa kwa mfululizo wake wa mtandao "Masuala ya Dele" mnamo Machi 10, 2017. Mnamo Oktoba 2017, alimshirikisha Rais wa zamani wa Nigeria Olusegun Obasanjo kwenye mfululizo wa mtandao. 

## Tuzo na utambuzi 
Mnamo 1996, Ajibola alishinda tuzo ya Muigizaji Bora wa Kid katika Tuzo za Rhema kwa jukumu lake katika sinema eye-Witness, tuzo aliyokwenda kushinda katika tuzo za 1997 na 1998 Reel kwa sinema Onome II na Siku ya Kuhesabu mtawalia. Mwaka 2014, alishinda tuzo ya Muigizaji Bora katika Tuzo za In-Short Movie. 

Mnamo Machi 2017, Ajibola alishinda tuzo ya Muigizaji Bora katika Tuzo ya Comedy katika Tuzo za AMVCA za 2017. Ajibola pia alishinda tuzo ya Comic ya Mwaka katika Tuzo za Watu wa Jiji la 2017 mwezi Oktoba, 2017. 

## Marejeo 
Jamii:Waigizaji filamu wa Nigeria
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Nagia Essayed

**Nagia Essayed** ni mwanasiasa wa Libya. 

Mhandisi huyo ni Kamishna wa Rasilimali Watu, Sayansi na Teknolojia ndani ya Umoja wa Afrika.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Libya
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Olusegun Johnson

thumb|**Olusegun Mojeed Johnson**  ni mwigizaji na mtangazaji wa filamu, mtayarishaji na mfanyabiashara.
**Olusegun Mojeed Johnson** (alizaliwa tarehe 8 Februari) ni mwigizaji na mtengenezaji wa filamu, mtayarishaji na mfanyabiashara. Hivi karibuni alitengeneza filamu ya bajeti ya Naira yenye jina la Ija Ekun, ambayo iliongozwa na muigizaji mkongwe Yoruba Nollywood Muyiwa Ademola.

## Maisha ya awali 
Alizaliwa Kaduna, sehemu ya kaskazini mwa Nigeria. Hata hivyo yeye ana asili ya Odogbolu, Jimbo la Ogun. Alihudhuria Shule ya Msingi ya Jeshi huko Kaduna, baada ya miaka michache kaskazini mwa Nigeria, familia yake ilishuka hadi Ogun-State na Jimbo la Lagos mtawalia, ambako alikuwa na elimu yake ya sekondari. Yeye ni mhitimu wa Ibadan Polytechnic, ambapo alisoma uhasibu na yeye ni mshirika wa Mhasibu wa Chartered wa Nigeria.

Katika umri wake wa mapema, alikuwa na shauku ya kuigiza sinema, ambayo ilimfanya ajiunge na kundi la ukumbi wa michezo katika shule yake. Kupitia kundi hilo la ukumbi wa michezo, aliweza kujifunza ndani & nje ya taaluma, ingawa wazazi wake hawakuwa wakiunga mkono wazo la uamuzi wake wa kuigiza wa sinema. Alikuwa na shauku ya Sanaa ya Theater katika Taasisi ya Elimu ya Juu kuliko Uhasibu. Hata hivyo, wakati wa siku zake za NYSC, alijiunga na kikundi cha tamthilia cha NYSC, ambako aliweza kupata uzoefu zaidi.

## Maisha ya kibinafsi 
Olusegun Johnson ameolewa na rafiki yake wa muda mrefu, Temitope Johnson akiwa na watoto watatu.

## Kazi 
Sinema ya Ija Ekun ilitolewa Februari 2017. Sinema hiyo ilikuwa uteuzi wa uchunguzi katika Tuzo za Watu wa Jiji la 2017 na Afrika Magic Viewers Choice Awards 2017. Sinema ni mradi wa bajeti ya 5Million Naira, na A-List kama vile muigizaji wa hadithi Nollywood Jide Kosoko, Muyiwa Ademola, Bolanle Ninolowo, Ayo Adesanya, Taiwo Ibikunle, Temitope Johnson na wengine wengi. Sinema hiyo ni mtendaji inayozalishwa na mshauri wake, mfano wa kuigwa na kaka mpendwa, Muyiwa Ademola.

Yeye pia ni mfanyabiashara mwenye uwekezaji katika biashara ya mafuta na gesi, Olusegun Johnson ni Mkurugenzi Mtendaji wa Segtop MultiGlobal Investment Limited na kampuni tanzu ya uzalishaji wa sinema.

## Filamu 
*Ija Ekun* (2017)

## Marejeo 
Jamii:Waigizaji filamu wa Nigeria
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Anne-Marie Goumba

**Anne-Marie Goumba** (amezaliwa 9 Oktoba 1954) ni mjumbe wa Bunge la Jamhuri ya Afrika ya Kati na kama mjumbe wa Bunge la Afrika na kutoka Jamuhuri ya Afrika ya Kati. Pia ni mke wa mwanasiasa wa muda mrefu wa Afrika ya Kati Abel Goumba.

## Maisha ya awali 
Anne-Marie Mbakondo alizaliwa tarehe 9 Oktoba 1954 huko Nyanza, Rwanda. Kwanza alianza masomo ya juu katika École Normale Supérieure huko Save, Rwanda, kabla ya kuendelea kusoma Chuo Kikuu cha Catholique d'Afrique Centrale. Baadaye alichukua jukumu la kufundisha kama profesa katika Kitivo cha Tiba cha Butare kati ya nwaka 1973 na 1977. Alipokuwa huko, alikutana na Abel Goumba, ambaye pia alikuwa mhadhiri wa maswala ya afya ya umma, baadaye wakaoana.

## Kazi ya kisiasa 
Mumewe alikuwa mrekebishaji wa kisiasa wa Afrika ya Kati kwa muda mrefu, ambaye alianzisha kile hatimaye kilikua chama cha Patriotic Front for Progress. Yeye pia aliunga mkono kazi ya FPP, na alisimama katika uchaguzi mkuu wa Afrika ya Kati mwaka 2005 na alichaguliwa kama naibu wa wilaya ya tano ya Bangui na asilimia 37.32 katika marudio ya 8 Mei. Katika uchaguzi huo huo, mumewe alipoteza kiti chake. Baada ya kutajwa kwa Bunge la Jamhuri ya Afrika ya Kati, aliteuliwa kama mwakilishi wa Afrika ya Kati kwa Bunge la Afrika. Yeye ndiye mratibu wa shirika lisilo la serikali la Les Flamboyants, ambalo linataka kuzuia unyanyasaji dhidi ya wanawake na watoto.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Jamhuri ya Afrika ya Kati
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Jide Kosoko

thumb|Jide Kosoko
**Prince Jide Kosoko** (amezaliwa 12 Januari 1954) ni mwigizaji, mkurugenzi na mtayarishaji wa filamu kutoka Nigeria.    Alizaliwa katika familia ya kifalme, hivyo jina lake la kitamaduni la mkuu au "omoba" katika lugha ya Kiyoruba.

## Maisha ya awali 
Prince Jide Kosoko alizaliwa Mjini Lagos tarehe 12 Januari,1954, kwa familia ya kifalme ya Kosoko ya kisiwa cha Lagos.

## Kazi 
Prince Jide Kosoko alisoma utawala wa biashara katika Chuo cha Teknolojia cha Yaba. Alianza kazi yake ya uigizaji kama mwigizaji wa watoto mwaka wa 1964 katika uzalishaji wa televisheni aitwaye Makanjuola. Ameshiriki katika sinema kadhaa za Nollywood katika lugha zote mbili za Kiingereza na Yoruba. 

Kijana Jide Kosoko alikulia Ebute Metta na aliongozwa na mafanikio makubwa ya Hubert Ogunde kuingia katika uigizaji, wakati marafiki  ambaye alikuwa akifanya kazi na Ifelodun akisafiri kwenye ukumbi wa michezo alimwalika kwenye ukaguzi kwa jukumu huko Makanjuola, tele-movie. Jide Kosoko alikubali mwaliko; baadaye alikwenda kwa ajili ya ukaguzi na alichaguliwa kwa jukumu hilo, akicheza tabia  inayoitwa Alabi. Kosoko aliendelea na uigizaji, kisha akatumbuiza na kundi la Awada Kerikeri linalomilikiwa na jumapili Omobolanle, Lanre Hassan na Oga Bello, na alikuwa na mwonekano wa wageni kwenye kipindi cha T.V. Mnamo 1972, aliunda troupe yake mwenyewe ya ukumbi. 

Jide Kosoko ameandika na pia alitoa filamu zake mwenyewe na michezo ya hatua ikiwa ni pamoja na Ogun Ahoyaya. Kosoko alionekana wakati wa zama za filamu ya Video, akitengeneza filamu yake mwenyewe, Asiri n la mwaka wa 1992, akiigiza mjini Asewo kurejesha Makka. Mnamo 2016, aliidhinisha MeritAbode Limited, wamiliki wa Emerald Estate. Kosoko pia ni mmoja wa mabalozi wa chapa kwa Magharibi Lotto iko nchini Nigeria. 

## Maisha ya binafsi 
Prince Jide Kosoko ameoa wake wawili, Karimat na Henrietta, na wote walibarikiwa na watoto na wajukuu.

Anajulikana kuwa baba wa kibiolojia wa watoto sita ambao ni Bidemi, Shola, Temilade, Tunji, Muyiwa, na Tunde Kosoko.

## Filamu zilizochaguliwa 
* Nkan La (1992)
* Oro Nla (1993)
* *Out of Luck*
* *The Department* (2015)
* *Gidi Up* (2014) (TV Series)
* *Doctor Bello* (2013)
* *The Meeting* (2012)
* *Last Flight to Abuja* (2012)
* ''I'll Take My Chances* (2011)
* *The Figurine* (2009)
* *Jenifa*
* *The Royal Hibiscus Hotel*
* *King of Boys* (2018)
* *Kasala*
* *Sugar Rush*
* *Merrymen* (2019)
* *Bling Lagosians* (2019)
* *Love is war* (2019)
* *Breaded Life'' (2021)

## Marejeo 
Jamii:Waigizaji filamu wa Nigeria
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Wale Ojo

alt=Picha ya mwigizaji Wale Ojo|thumb|Picha ya mwigizaji Wale Ojo
**Wale Ojo** ni mwigizaji wa filamu kutoka Nigeria wa Uingereza. 

Alianza kama mwigizaji wa watoto katika televisheni. Hatimaye aliendelea kutenda majukumu nchini Uingereza na Nigeria. Alikuja kuwa maarufu mwaka wa 1995 kwa jukumu lake katika Kesi Ngumu. Alishinda tuzo ya Muigizaji Bora katika Tuzo za Burudani za Nigeria 2012.

## Maisha ya Awali na Elimu 
Ojo alikuwa akikaimu kitaaluma kama mtoto. Akiwa na umri wa miaka 8, alifanya kazi na Akin Lewis, ambaye alicheza kinyozi kwenye mfululizo wa televisheni ya NTA Ibadan 1980s Kwa nini Wasiwasi. Akiwa na umri wa miaka 12, alihamia na familia yake kwenda Uingereza, ambako pia alihudhuria chuo kikuu. 
Ojo anatoa pongezi kwa kazi yake juu ya ushawishi kutoka kwa mama yake, ambaye alikuwa mwigizaji na msaidizi wa kazi yake,Chief Wale Ogunyemi, Tunji Oyelana, mwandishi wa kucheza Wole Soyinka, na Zulu Sofola. 

## Sinema Mpya ya Nigeria 
Ojo alianzisha New Nigeria Cinema, ambaye lengo lake ni kuboresha ubora wa filamu za Nigeria. Sinema mpya ya Nigeria ilikuwa mwenyeji wa kutazama filamu na mihadhara katika Taasisi ya Filamu ya Uingereza jijini London mwaka 2010. 

## Marejeo 
Jamii:Waigizaji filamu wa Nigeria
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Fatima Hajaig

**Fatima Hajaig** (amezaliwa 10 Desemba 1938) ni mwanasiasa wa Afrika Kusini, na chama tawala cha African National Congress. Fatima ni mwanachama wa Bunge la Afrika la Umoja wa Afrika kutoka Afrika Kusini. Alikuwa mwenyekiti wa kamati ya mambo ya nje ya bunge la Afrika Kusini. Alikuwa Naibu Waziri wa Mambo ya nje chini ya Rais Kgalema Motlanthe.

## Elimu 
Hajaig alihitimu kutoka Chuo Kikuu cha Witwatersrand mnamo 1963. Mnamo 1967, alipata LLB yake kutoka Chuo Kikuu cha Eötvös Loránd Nchini Hungary.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Afrika Kusini
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Shule ya Kimataifa ya Mwanza

**Shule ya Kimataifa ya Mwanza** ni shule ya msingi inayofundisha Mitaala ya Kitaifa ya Uingereza kwa watoto wa ndani na wahamiaji wa Mwanza, Tanzania. Shule ilianzishwa mnamo 2012 na Barry na Ruth Clement na iko katika eneo la Capri Point mkabala na mwambao wa Ziwa Viktoria.

## Marejeo 
Jamii:Elimu ya Tanzania
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Jamii:Mwanza
Victor Olaotan

**Victor Olaotan** (amezaliwa Lagos, Nigeria, 1952) ni mwigizaji mkongwe wa Nigeria na mhusika mkuu wa opera maarufu ya Sabuni, Tinsel. 

## Maisha ya mapema na elimu 
Alisoma katika Chuo Kikuu cha Ibadan, Chuo Kikuu cha Obafemi Awolowo na Chuo Kikuu cha Roketi, Merika. 

## Kazi 
Alianza kazi yake kama mwigizaji alipojiunga na kikundi cha ukumbi wa michezo cha Chuo Kikuu cha Ibadan, ambapo alikutana na wasanii wengine, kama Profesa Wole Soyinka na Jimi Solanke kati ya wengine. Alikuwa mwigizaji akiwa na umri wa miaka 15 kupitia mwalimu ambaye alikuwa mshiriki wa kikundi cha Ori Olokun Theatre mwanzoni mwa miaka ya 70, kabla ya kifo cha baba yake.  Baada ya baba yake kufa, alisafiri kwenda Merika ya Amerika mnamo 1978 lakini akarudi Nigeria mnamo 2002 kuendelea na kazi yake ya uigizaji. Alipata umaarufu zaidi mnamo 2013 baada ya jukumu lake kuu katika opera ya Sabuni ya Nigeria, Tinsel ambayo ilianza kuonyeshwa mnamo Agosti 2008.Muigizaji huyo mkongwe alihusika katika ajali ya gari mnamo Oktoba 2016 na aliumia mfumo wa neva. Alikuwa akiendesha gari kwenda kwenye seti ya sinema wakati ajali hiyo ilifanyika karibu na Apple Junction, huko Festac, Lagos.

## Filamu 
* *Tinsel (TV series) Fred Ade-Williams (2008- 2013)*
* *Towo Tomo (2013)*
* *Lovestruck*
* *Three Wise Men*

## Marejeo 
Jamii:Waigizaji filamu wa Nigeria
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Olumide Oworu

thumbnail|right|200px|Olumide Oworu

**Olumide Oworu** (amezaliwa Disemba 11, 1994) ni mwigizaji, mwanamitindo na rapa wa Nigeria.   

## Kazi 
Olumide alihudhuria Chuo cha King, Lagos na Chuo Kikuu cha Lagos.  Hivi karibuni alihitimu kutoka Chuo Kikuu cha Babcock mnamo Juni 2017. Olumide alianza kazi yake ya uigizaji akiwa na umri wa miaka sita na safu ya Runinga ya Kila siku ya Watu. Anajulikana pia kwa jukumu lake kama 'Tari' katika safu ya Afrika ya Uchawi 'The Johnsons'. Alicheza katika safu zingine za runinga kama The Patriot, The Men In Her Life, Nyundo, Maji ya Kuibiwa na New Son. Olumide alionyeshwa mhusika 'Weki' katika safu ya Shuga ya Mtv Base, misimu ya 3 na 4.  Yeye pia ni mtangazaji wa runinga. Olumide ameshinda tuzo kadhaa ikiwa ni pamoja na tuzo ya "Mr. Popularity" katika shindano la Model of Africa 2012, tuzo ya "Nollywood Revelation of The Year" kwenye Tuzo za Scream 2014 na "Muigizaji wa Vijana anayeahidi zaidi" katika Tuzo za Ping 2014. Yeye alishinda muigizaji anayeahidi zaidi katika Tuzo za Nollywood Bora za 2015 na Mwigizaji Bora wa Kusaidia kwa jukumu lake katika Hadithi ya Askari katika Tuzo za Chaguzi za Waangalizi wa Afrika 2016

## Filamu zilizochaguliwa 
* *Everyday people*
* ''A Soldier's Story*
* *Shuga*
* *8 Bars and a clef*
* *The Johnsons*
* *The Patriot*
* *Staying strong*
* *Hammer''
* The men in her life

## Marejeo 
Jamii:Waigizaji filamu wa Nigeria
Jamii:Wanamitindo wa Nigeria
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Chuo Kikuu cha Kimataifa cha Marekani - Afrika

**Chuo Kikuu cha Kimataifa cha Marekani Afrika** (pia kinajulikana kama USIU Africa) ni chuo kikuu cha kitaifa nchini Kenya, uchumi mkubwa zaidi katika Jumuiya ya Afrika Mashariki.  Chuo kikuu kimethibitishwa na Tume ya Elimu ya Juu (CUE) nchini Kenya na Chama cha Magharibi cha Shule na Vyuo Vikuu (WASC).

## Mahali 
Kampasi ya chuo kikuu iko jirani na  Roysambu, katika kitongoji cha Kasarani cha jijini Nairobi, mji mkuu wa Kenya . Eneo hili liko takriban kilomita 12 (mi 7), kwa barabara, kaskazini mashariki mwa wilaya kuu ya biashara ya Nairobi. Kuratibu za chuo kikuu ni: 01 ° 13'05.0 "S, 36 ° 52'45.0" E (Latitude: -1.218056; Longitude: 36.879167).

## Historia 
Chuo kikuu kilianzishwa mnamo mwaka 1969 kama Chuo cha Nairobi Chuo Kikuu cha Kimataifa cha Amerika (USIU), taasisi ya San Diego. Mnamo mwaka 1999, Chuo Kikuu cha Kimataifa cha Amerika, Nairobi kampasi, kilijiimarisha kama chuo kikuu tofauti chini ya jina lake mpya: USIU Africa.Mnamo 2001, USIU iliungana na Shule ya Saikolojia ya Utaalam ya California (CSPP) kuunda Chuo Kikuu cha Kimataifa cha Alliant.

Zaidi ya mataifa 130 yanawakilishwa kati ya idadi ya wanafunzi waliopata shahada ya 24, wahitimu na mipango ya udaktari huko USIU Afrika. Chuo kikuu kina idadi ya watu wa alumni zaidi ya 140,000.

## Tanbihi
Jamii:Vyuo vikuu vya Kenya
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Jamii:Elimu jijini Nairobi
Chuo Kikuu cha Eldoret

**Chuo Kikuu cha Eldoret** ni moja ya vyuo vikuu 22 vya umma nchini Kenya  na kiko takriban km 9 kando ya barabara ya Ziwa-Eldoret katika mji wa Eldoret, Kaunti ya Uasin Gishu. 

Ilianzishwa mnamo mwaka 1946 na walowezi wazungu kama Kituo kikubwa cha Mafunzo ya Wakulima wa Kiwango. Mnamo mwaka 1984, kilibadilishwa kuwa chuo cha mafunzo cha ualimu na kikabadilisha Chuo cha Mafunzo cha Moi Walimu ili kutoa Mafunzo ya Walimu ya Diploma. Kwa sababu ya shida ya ulaji mara mbili, chuo hicho kilichukuliwa na Chuo Kikuu cha Moi kama chuo kikuu mnamo mwaka 1990, na kuibadilishwa tena Chepkoilel kampasi. Kuanzia mwaka 1990, chuo kikuu kilifanya kiwe chuo kikuu cha mipango ya Sayansi ya Asili, Msingi na Kutumika.

Mnamo Agosti 2010, Rais Mwai Kibaki, kupitia Ilani ya Sheria Na. 125 ya 13 Agosti 2010 iliboresha kuwa  Chuo Kikuu kilicho na jina la Chuo Kikuu cha Chepkoilel, Chuo Kikuu cha Jimbo la Chuo Kikuu cha Moi. Baada ya kukabidhiwa kwa mkataba na rais mnamo Machi 2013, Chuo kilipewa jina la Chuo Kikuu cha Eldoret.

## Marejeo
Jamii:Vyuo vikuu vya Kenya
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Jamii:Kaunti ya Uasin Gishu
Sharon Ezeamaka

thumbnail|right|200px|Sharon Ezeamaka

[== Maandishi ya kichwa ==
[Picha:Student 1 in MTV Shuga Naija (cropped).png|thumb|Sharon Ezeamaka]]
**Sharon Chisom Ezeamaka** (amezaliwa 24 Oktoba 1992) ni mwigizaji wa kike wa Nigeria .

Alianza kama msanii wa watoto, anajulikana sana kwa majukumu katika safu maarufu za runinga Shuga, Kala & Jamal na Dorathy My Love. Mbali na kuigiza, yeye pia ni mtayarishaji, mwanamitindo na mtu wa runinga. 

## Maisha binafsi 
Alizaliwa mnamo 24 Oktoba 1992 huko Lagos, Nigeria. Alimaliza masomo yake katika Jimbo la Lagos Kusini Magharibi mwa Nigeria,

## Kazi 
Alianza kazi ya uigizaji akiwa na miaka mitano kama mwigizaji wa watoto, ambapo alionekana kwenye filamu ya Nollywood Narrow Escape. Katika sinema hiyo, aliigiza pamoja na mwigizaji maarufu wa Nollywood, Pete Edochie. Halafu mnamo 2000, aliigiza katika filamu mbaya ya kusisimua Mpendwa Mama, ambayo ilimfanya awe maarufu zaidi katika sinema ya Nollywood. Baadaye alishinda tuzo ya Mwigizaji Bora wa Mtoto kwenye Tuzo za Africa Movie Academy kwa jukumu lake katika filamu hiyo.  

Katika umri wa ujana, alionekana katika sinema kadhaa za nyumbani kama vile; Tamaa Inayowaka, Dorathy Upendo Wangu na Siri za Usiku. Halafu mnamo 2016, alicheza jukumu 'Bolade' katika kipindi cha televisheni cha Kala & Jamal. Wakati huo huo, mnamo 2013, alichaguliwa kwa jukumu la "Princess" katika kipindi cha Runinga cha Shuga. Aliendelea kucheza jukumu hilo hadi 2018, na umaarufu mkubwa. Ameigiza pia katika safu za runinga: Tha Johnson na Shule ya Upili ya Muziki Nigeria.  Ameteuliwa pia kwa Tuzo ya Mwigizaji wa Nigeria anayeahidi zaidi katika Tuzo za Chaguo za Watazamaji wa Afrika na vile vile ameteuliwa kwa Tuzo ya Sheria Mpya Bora ya Kutazama kwenye Tuzo za Burudani za Watu wa Jiji. 

## Marejeo 
Jamii:Waigizaji filamu wa Nigeria
Jamii:Wanawake wa Nigeria
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Lyta

**Opeyemi Babatunde Rahim** (anajulikana kama **Lyta**) ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka Nigeria. 

Alitia saini makubaliano ya rekodi na YBNL Nation mnamo 2018 lakini aliacha lebo mnamo Mei 2019 baada ya kutokubaliana na mmiliki wa lebo Olamide.  Alitoa wimbo wa EP 5 wa kwanza mnamo 2019.

## Maisha ya mapema na kazi 
Mzaliwa wa Jimbo la Kwara, Lyta alikulia Ajegunle na alikuwa mshiriki wa "Ile Kewu", kikundi cha muziki katika msikiti wa eneo lake.  Mkataba wake wa rekodi na Taifa ya YBNL uliwekwa wazi mnamo 3 Februari 2018. Mafanikio ya Lyta na YBNL Nation, inayoitwa "Wakati", ina sauti na Olamide na ilitolewa mnamo 14 Februari 2018. 

Mnamo 2019, Lyta aliacha YBNL Nation kwa sababu ya maswala ya kandarasi na ya kibinafsi.  Baada ya kutoka YBNL, alisaini na Doro Musik Gang na kutoa wimbo uliotayarishwa na Killer Tunes "Monalisa" mnamo Julai 12, 2019. Vielelezo vya "Monalisa", ambavyo viliongozwa na Mkurugenzi K, vilikusanya maoni zaidi ya 500,000 ndani ya mwezi mmoja baada ya kutolewa.

Wiki chache baada ya kutolewa kwa "Monalisa", Davido aligusana na Lyta kuhusu kurekodi remix rasmi naye.  Kufuatia makubaliano yao, Davido na Lyta walisafiri kwenda Dakar kwa remix na video shoot. [Remix ya "Monalisa" ilitolewa tarehe 30 Agosti 2019.  Jarida la Elias Light la jarida la Rolling Stone lilielezea wimbo huo kama "utata mzuri, na maneno makali ya kutamani".  Video ya muziki inayoambatana na remix hiyo iliongozwa na Mkurugenzi K. Lyta alipata mwangaza kufuatia ushirikiano wake na Davido kwenye remix hiyo. 

Lyta alitoa wimbo wa Afrobeat "Wasiwasi" mnamo 6 Desemba 2019; ilitengenezwa na Killer Tunes.  Picha za "Wasiwasi" zilipigwa risasi na kuongozwa na Studios Visual Studios huko London. 

**Toka kwa YBNL**

Ripoti kuhusu kuondoka kwa Lyta kutoka YBNL ziliibuka baada ya Olamide kumfuata kwenye Instagram. Mnamo Mei 2019, Lyta alithibitisha kutoka kwake YNBL Nation kwenye Naijaloaded TV. Alisema ingawa alilipwa kati ya 50,000 na 80,000 kwa maonyesho, hakuwahi kuwa na kandarasi ya maandishi na lebo hiyo. Olamide alitoa taarifa kwa Guardian Life, akisema YBNL ina kalenda ya kukuza ambayo Lyta alikataa kufuata. 

**Lebo mpya ya Rekodi** 

Lyta sasa amesainiwa chini ya Marlian Records inayomilikiwa na Naira Marley.  Pia aliachia wimbo wake wa kwanza chini ya lebo inayoitwa "Hold me Down (Omo Gidi)". Video ya "Hold Me Down" ambayo iliongozwa na bendi ya wavulana ya Kpop Kikorea GOT7 na BTS iliongozwa na TG Omori. 

## Diskografia 
### EP 
* *Id* (2019)

### Singles 
* * Time* (2018)
* *Self made* (2018)
* *Worry* (2019)
* *Monalisa* (2018)
* *Mama* (2020)
* *Hold me down* (2020)
* Everybody (2020)

## Marejeo 
Jamii:Waimbaji wa Nigeria
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Amani Peter Kyata

**Amani Peter Kyata** (alizaliwa Moshi, Tanzania26 Aprili 1993) ni mwanasoka wa Kitanzania ambaye anacheza kama mlinzi katika klabu ya Namungo. Anacheza soka la kimataifa kwa Tanzania na Timu ya taifa ya chini ya umri wa miaka-20 ya Tanzania. Urefu: m 1.80 (5 ft 11 ndani)

**Habari za kilabu**

**Timu ya sasa:** Namungo

**Kazi ya mwandamizi** *

**Miaka                                         Timu**                                **(Gls**)

Moro United [1]                                                                                                                            2011-2014                            African Lyon

2014–2016                           Mwadui United

2016–2017                           African Lyon

2017–2018                           Chemelil Sukari                              19   (3)

2018                                     Nakumatt                                         7    (0)

2018–2019                           Mlima Kenya United                        24  (7)

2019-2020                            Kariobangi Shark

2020–                                   Namungo

**Timu ya kitaifa**

2017                                     Tanzania                                                    1   (0)

Mechi kubwa za kilabu na malengo yaliyohesabiwa kwa ligi ya ndani tu

## Marejeo 
Jamii:Wachezaji mpira wa Tanzania
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Vitaly Borker

**Vitaly Borker** (anajulikana kwa majina ya uwongo "Tony Russo", "Stanley Bolds" na "Becky S"; amezaliwa katika Umoja wa Kisovieti, 1975 au 1976) ni mtu ambaye ametumikia kifungo cha gerezani mara mbili kwa mashtaka yanayotokana na jinsi alivyoendesha tovuti zake za rejareja za ukarabati wa glasi za macho, DecorMyEyes na OpticsFast.

Wateja ambao walilalamika juu ya huduma duni na maagizo ya glasi za macho yaliyofeli walitukanwa, kunyanyaswa, kutishiwa (wakati mwingine kimwili) na wakati mwingine walifanyiwa athari za utapeli mdogo.

## Tanbihi
## Marejeo 
# Segal, David. "A Pitch for Eyeglasses That Sounds     Eerily Familiar". *New York Times*. Retrieved 25 March 2017.
# Segal, David (November 26, 2010). "For DecorMyEyes,     Bad publicity is a good thing". *The New York Times*. Retrieved     May 5, 2021.

Jamii:Wahalifu
Jamii:watu wa Urusi
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Utapeli wa kadi

**Utapeli wa kadi** (kwa Kiingereza: *Carding*) ni usafirishaji na matumizi yasiyoruhusiwa ya kadi za mkopo. Kadi za mikopo zilizoibwa au nambari za kadi ya mkopo hutumiwa kununua kadi za zawadi zilizolipwa mapema ili kufunika nyimbo. Shughuli pia zinajumuisha maelezo ya ununuzi na mbinu za utakatishaji fedha. Tovuti za kisasa za kadi zimeelezewa kama huduma za biashara kamili.

## Tanbihi
## Marejeo 
* J. Schwartz, Mathew (27 June 2012). "FBI Busts Massive International Carding Ring". Archived from the original on 27 September 2015. Retrieved 11 August 2015.
* "Carding: What is it and how can you avoid it? | NortonLifeLock". *www.lifelock.com*. Retrieved 2021-03-13.
* *DeepDotWeb (18 March 2015). "Evolution Market Background: Carding Forums, Ponzi Schemes & LE". Archived from the original on 27 September 2015. Retrieved 27 August 2015.*
* Krebs, Brian (4 August 2014). "'White Label' Money Laundering Services". Retrieved 23 August 2015.
* van Hardeveld, Gert Jan (26 October 2015). "Stolen TalkTalk customer details: time bombs that may tick a while before being triggered". Retrieved 19 December 2015.

Jamii:Sheria
Jamii:Uchumi
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Max Ray Vision

**Max Ray Vision** (zamani **Max Ray Butler**, jina la **Iceman**; alizaliwa 10 Julai 1972) ni mshauri wa zamani wa usalama wa kompyuta na tapeli ambaye alitumikia kifungo cha miaka 13 gerezani, hukumu ndefu zaidi kuwahi kutolewa wakati huo kwa mashtaka ya udukuzi nchini Marekani. Alihukumiwa kwa makosa mawili ya utapeli wa waya, ikiwa ni pamoja na kuiba karibu nambari milioni mbili za kadi ya mkopo na kukimbia karibu dola milioni 86 kwa mashtaka ya ulaghai.

## Historia 
Butler alikulia Meridian, Idaho; wazazi wake waliachana akiwa na miaka 14. Baba yake alikuwa mkongwe wa Vita vya Vietnam na mmiliki wa duka la kompyuta aliyeoa binti ya wahamiaji kutoka Ukraini.

## Marejeo
Jamii:Wahalifu
Jamii:mabingwa wa kompyuta wa Marekani
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Juan José Martín-Bravo

**Juan José Martín-Bravo** ni mwanaharakati wa hali ya hewa kutoka Chile. Ni rais wa *CVerde*, Ndiye mratibu mkuu wa *COY15* (Mkutano wa Vijana Ulimwenguni). Mnamo 2018, *Cverde* ilipewa Tuzo ya Kitaifa ya Mazingira ya Chile.  

## Maisha
Ni mwanafunzi huko *Pontificia Universidad Católica*.

Ni mgombea ubunge na mwanachama wa chama cha *Independientes No Neutrales*.

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanaume wa Chile
Jamii:Wanaharakati wa Chile
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Jay Cohen

thumb|Jay Cohen
**Jay Cohen** (amezaliwa 1968) ndiye mwanzilishi mwenza na Mkurugenzi Mtendaji wa zamani wa World Sports Exchange (WSEX), kampuni ya kamari mtandaoni.

## Wasifu 
Cohen alilelewa kwenye kisiwa cha Long. Yeye ni wa asili ya Kiyahudi. Alihitimu kutoka U.C. Berkeley na digrii katika uhandisi wa nyuklia. Alifanya kazi kama mfanyabiashara huko San Francisco hadi 1996, alipohamia Antigua na kufungua kampuni ya kamari mtandaoni ya World Sports Exchange (WSEX).

## Tanbihi
## Marejeo 
* *Beth Raymer (2010). Lay the Favorite. Random House. p. 103. . The bookmaker who be involved in the precedent-setting case would be U.C. Berkeley graduate with a degree in nuclear engineering; a self-proclaimed "nice Jewish boy from Long Island" named Jay Cohen*

Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Uuaji wa Segameci Mogomoci

**Segametsi Mogomotsi** alikuwa msichana wa shule mwenye umri wa miaka 14 ambaye alipatikana ameuawa mnamo 6 Novemba 1994 huko Mochudi, Botswana. Alipotea mnamo tarehe 5 Novemba, na mwili wake ulipatikana  asubuhi iliyofuata sehemu wazi na akiwa uchi amekatwa miguu. Dipheko (mauaji ya dawa) yalisababisha maandamano ya wanafunzi wa Shule ya upili ya Jumuiya ya Radikolo , shule aliyosoma, na pia kati ya raia wa Mochudi. Maandamano hayo yalisababisha ghasia katika nchi jirani ya Gaborone, na kusababisha serikali ya Botswana kuitisha Uwanja wa Scotland. Hakuna mtu ambaye ameshtakiwa rasmi kwa mauaji hayo, na ripoti rasmi ya polisi ilifanyika, lakini kufikia Agosti 2012, matokeo yalikuwa bado hayajatolewa.  Mauaji hayo yalisababisha hadithi hizo katika riwaya ya Umoja wa Dow mayowe ya wasio na hatia siri ya Haraka ya Michael Stanley, na riwaya ya Alexander McCall Smith ya Shirika la Upelelezi la Wanawake.

Uuaji wa kimila wa mtu ambaye viungo vyake vya mwili vimekatwa kutengeneza dawa ambayo hutumiwa katika sherehe za kukuza biashara au mafanikio ni kawaida nchini Botswana. Waingereza walishughulikia kesi za mauaji ya kimila wakati nchi hiyo bado ilikuwa kinga mapema miaka ya 1930,  na mwanasayansi wa jamii Cyprian Fisiy ameita uchawi "jambo kuu la jamii nyingi za Kiafrika".  Watoto, haswa wanafunzi waliosoma sana, ndio malengo ya msingi ya dipheko (mila) kwa sababu ya uwezo wao wa kufanikiwa.  Wakati mtaalam wa jamii, Ørnulf Gulbrandsen aliwahoji Batswana kadhaa, mwanamume mmoja alisema kwamba, "hatuna njia nyingine ya kuelezea jinsi watu wengine wanavyotajirika mara moja".  Watuhumiwa wengi katika visa vya mauaji ya kimila husimulia kuwa walikuwa na mauaji au walitishiwa na mashambulio ya baadaye kupitia boloi (uchawi) na kwa hivyo walilazimishwa kuua.

Mnamo Novemba 1996, mtaalam wa wanadamu, Charlanne Burke alihojiana na mwanafunzi ambaye alitoa muhtasari wa mauaji: Segametsi alikuwa akiuza machungwa ili kupata pesa kwa ajili ya safari ya shule. Wanaume wengine walimjia na kununua machungwa yake yote, lakini walisema hawana mabadiliko kwa hivyo wataenda kuichukua na kurudi. Kwa hivyo Segametsi alingoja hapo mchana kutwa na hata jioni, hadi ilipokaribia giza. Kisha wanaume wengine walikuja na kumshika na kuwekea pamba  kinywani mwake, wakamfunika macho, na kumfunga mikono. Walimchukua na kumpeleka kwenye nyumba moja porini  Muuaji huyu alimkata Segametsi katika sehemu, akiweka mikono na miguu katika marundo kulingana na ombi la wafanyabiashara ambao walikuwa wameamuru mauaji hayo.

## Tanbihi
Jamii:Wanawake wa Botswana
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor
Monster hunter

**Monster Hunter** ni mchezo wa video wa kucheza jukumu. Mchezaji huchukua jukumu la wawindaji, akiua au kunasa wanyama wakubwa katika mandhari anuwai kama sehemu ya jaribio walilopewa na wenyeji, na maswali kadhaa yakihusisha ukusanyaji wa kitu au vitu, ambavyo vinaweza kumuweka wawindaji katika hatari ya kukabiliwa na anuwai. monsters. Kama sehemu ya kitanzi chake cha msingi cha mchezo wa kucheza, wachezaji hutumia uporaji uliopatikana kutoka kwa kuua wanyama, kukusanya rasilimali, na kutafuta tuzo kwa uundaji wa silaha zilizoboreshwa, silaha, na vitu vingine ambavyo vinawaruhusu kukabili monsters wenye nguvu zaidi. Vichwa vyote vya safu kuu vina wachezaji wengi (kawaida hadi wachezaji wanne kwa kushirikiana), lakini pia inaweza kuchezwa kicheza moja.

Kuanzia Machi 31, 2021, safu ya mchezo imeuza vitengo milioni 72 ulimwenguni, na ni safu ya pili ya kuuza zaidi kwa Capcom kufuatia Mkazi mbaya. Michezo ya mapema katika safu hiyo ilinunuliwa sana huko Japani na nchi zingine za Asia, zilizosifiwa na utumiaji wa safu ya vipengee vya wachezaji wa anuwai kwenye viboreshaji vya kubeba. Monster Hunter amepokelewa vizuri katika masoko ya Magharibi, lakini kwa ujumla alikuwa ameishiwa nguvu katika mauzo, kwa sehemu kwa sababu ya upinde wa mwinuko wa mchezo. Walakini, na Monster Hunter: World (2018), Capcom ililenga kuvutia hadhira ya ulimwengu ikitumia nguvu ya vifaa vya hali ya juu vya michezo ya kubahatisha na kompyuta na kutolewa jina wakati huo huo ulimwenguni. Ulimwengu ukawa mchezo unaouzwa zaidi wa Monster Hunter ndani ya siku tatu za kutolewa, na ikawa mchezo mmoja wa video unaouzwa zaidi wa Capcom wakati wote na mauzo milioni 17.2 kufikia Machi 31, 2021, pamoja na zaidi ya 70% nje ya Japani.

Jamii:Michezo ya kompyuta