open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bernard Bududira

**Bernard Bududira** (Agosti 1934 – 2005) alikuwa kiongozi wa Kanisa Katoliki nchini Burundi na askofu wa Jimbo Katoliki la Bururi. Alizaliwa katika kijiji cha Mushikanwa mnamo Agosti 1934. Bududira alipewa daraja ya upadre mwaka 1963 na baadaye aliteuliwa kuwa askofu wa Bururi mnamo 1973, nafasi aliyoshikilia hadi kifo chake mwaka 2005.

Katika kipindi chake cha utumishi, Askofu Bududira alijitolea kwa ajili ya maendeleo ya kiroho ya waumini wake pamoja na kukuza mshikamano wa kijamii katika jimbo lake.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1934
Jamii:Waliofariki 2005
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watu wa Burundi
Temur Babluani

**Temur Babluani** (amezaliwa 20 Machi 1948) ni mkurugenzi wa filamu wa Georgia, mwandishi wa hati, na muigizaji.

## Wasifu 
Bebluani alizaliwa katika kijiji cha milimani cha Svaneti, Chaguri katika Georgian SSR. Alisoma katika Taasisi ya Sanaa ya Tbilisi na kuhitimu mnamo 1979, akiwa amefundishwa na *Tengiz Abuladze* na Irakli Kvirikadze. Alitokeleza kwenye filamu za wakati wa Umoja wa Kisovyeti, zikiwemo *Our Youth* (ღიმილის ბიჭები, 1969), *Earth, This Is Your Son* (მშობლიურო ჩემო მიწავ, 1980), na *Cucaracha* (კუკარაჩა, 1982); na kuongoza filamu *The Flight of Sparrows* (ბეღურების გადაფრენა, 1980), na *The Brother* (ძმა, 1981). Filamu yake *The Sun of the Sleepless* (უძინართა მზე, 1992), ambayo pia alichangia muziki wake, ikawa filamu ya heshima nchini Georgia na kushinda tuzo kuu katika sherehe za filamu za Tbilisi na Sochi pamoja na Silver Bear kwa mchango wa kipekee wa kisanaa katika Tamasha la 43 la Kimataifa la Filamu la Berlin. Mnamo 1996, alikuwa mmoja wa watengeneza filamu ya *A Chef in Love* iliyoongozwa na *Nana Jorjadze*, ambayo ikawa filamu ya kwanza ya Kigeorgia kupata uteuzi wa Academy Award.

Mwanawe mkubwa, Géla Babluani, pia ni mtengenezaji wa filamu; mdogo wake, Giorgi, ni mwigizaji.

## Marejeo
Jamii:Watu wa Georgia
Houcine Dimassi

**Houcine al-Dimassi** (18 Novemba 1948 – 27 Januari 2025) alikuwa mwanasiasa wa Tunisia. Alihudumu kama Waziri wa Fedha chini ya Waziri Mkuu Hamadi Jebali.  

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1948
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wanasiasa wa Tunisia
Iusein Ibram

Iusein Ibram (6 Julai 1953 – Januari 2025) alikuwa mwanasiasa wa Romania ambaye alihudumu kama mjumbe wa Baraza la Wawakilishi kuanzia 2016 hadi kifo chake mwaka 2025.  

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1953
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wanasiasa wa Romania
Baldur Preiml

**Baldur Preiml** (8 Julai 1939 – 27 Januari 2025) alikuwa mchezaji wa kuruka kwa ski kutoka Austria aliyeshiriki mashindano kati ya 1960 na 1968. Mafanikio yake makubwa zaidi yalikuwa kushinda medali ya Shaba katika shindano la kuruka kwa milima ya kawaida (Individual Normal Hill) kwenye Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Baridi ya 1968 huko Grenoble. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1939
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wachezaji
Jamii:Watu wa Austria
Efrem Winters

**Efrem Zimbalist Winters** (19 Desemba 1963 – 27 Januari 2025) alikuwa mchezaji wa mpira wa kikapu wa vyuo vikuu nchini Marekani. Akiwa na urefu wa futi 6 na inchi 9 (2.06 m), alicheza katika nafasi ya mshambuliaji wa nguvu (power forward).  

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1963
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:mpira wa kikapu
Jamii:Wachezaji wa Marekani
Moses Effiong

**Moses Effiong** (4 Oktoba 1959 – 26 Januari 2025) alikuwa mchezaji wa soka wa Nigeria aliyekuwa mlinda mlango wa timu ya taifa ya Nigeria. 

Alishinda Kombe la Mataifa ya Afrika mwaka 1980 akiwa na timu ya Nigeria.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1959
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wachezaji mpira wa Nigeria
Hernán Vodanovic

**Hernán Vodanovic Schnake** (9 Februari 1946 – 26 Januari 2025)alikuwa mwanasiasa wa Chile aliyehudumu kama Seneta. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1946
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wanasiasa wa Chile
Andrew Zolile T. Brook

**Andrew Zolile T. Brook** (22 Novemba 1929 – 5 Septemba 2011) alikuwa askofu wa Kanisa Katoliki katika Dayosisi ya Umtata, Afrika Kusini. Alikubaliwa kuwa kasisi mwaka 1957, na aliteuliwa kuwa askofu wa Dayosisi ya Umtata mwaka 1979. Aliendelea kuhudumu katika nafasi hiyo hadi alipojiuzulu mwaka 1995.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1929
Jamii:Waliofariki 2011
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watu wa Afrika Kusini
Robert Brown (mmisionari)

**Robert Brown** S.J. (1877 – 1947) alikuwa kasisi wa Kanisa Katoliki na mwanachama wa Shirika la Yesu (Jesuits) kutoka Uingereza. 

Alikuwa mtawala wa tatu wa Kitume wa Prefektura ya Zambezi, akiteuliwa mwaka 1922. Baada ya Prefektura hiyo kubadilishwa jina na kuitwa Prefektura ya Salisbury, Rhodesia ya Kusini (sasa Zimbabwe), aliteuliwa kuwa mtawala wake wa kwanza mnamo 14 Julai 1927.

Padri Brown alihudumu katika nafasi hiyo hadi alipojiuzulu mwaka 1929. Katika kipindi chake cha utumishi, alisaidia kuimarisha utume wa Kanisa Katoliki katika ukanda huo. 

Alifariki mwaka 1947.

Jamii:Waliozaliwa 1877
Jamii:Waliofariki 1947
Jamii:Wajesuiti
Jamii:mapadri
Jamii:wamisionari
Jamii:watu wa Uingereza
Jamii:Watu wa Zimbabwe
Erin Enderlin

**Erin Enderlin** ni msanii na mtunzi wa nyimbo wa muziki wa Country kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Alecia Elliott

**Alecia Elliott** (alizaliwa 25 Desemba, 1982) ni mwimbaji wa kisasa wa muziki wa country na mwigizaji kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Pei Rongfu

**Pei Rongfu** (24 Agosti 1924 – 25 Januari 2025) alikuwa mhandisi wa Kichina katika nyanja za jiolojia ya madini na sayansi ya utafiti wa madini, na mwanachama wa Chuo cha Uhandisi cha China.   

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1924
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wahandisi wa Uchina
Ole Neumann

**Ole Neumann** (16 Oktoba 1947 - 2025) alikuwa mwigizaji wa watoto wa Denmaki wa miaka ya 1950 na 1960.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1947
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Waigizaji filamu wa Denmark
Erika Jo

**Erika Jo Vastola** (alizaliwa kama **Heriges** Angleton, Texas, 2 Novemba, 1986) anajulikana kwa jina la jukwaa **Erika Jo** ni msanii wa kurekodi muziki wa country kutoka Marekani ambaye alitangazwa mshindi wa msimu wa mwaka 2005 wa kipindi cha televisheni cha *Nashville Star*.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Ralna English

**Ralna Eve English** ni mwimbaji wa Marekani (alizaliwa 19 Juni 1942) kutoka Haskell, Texas, Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Harold Katz

**Harold Katz** (Mei 5, 1937 – Januari 25, 2025) alikuwa mfanyabiashara wa Marekani kutoka eneo la *Greater Philadelphia*.   

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1937
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani
Unk

**Anthony Leonard Platt** (Novemba 28, 1981 – Januari 24, 2025), alijulikana zaidi kwa jina lake la kisanii *Unk*, alikuwa DJ, mchekeshaji wa jukwaa (hype man), na rapa wa Marekani. Anajulikana sana kwa wimbo wake wa aina ya snap uitwao "Walk It Out" wa mwaka 2006.  

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1981
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wachekeshaji
Jamii:Marapa wa Marekani
Biruta Delle

**Biruta Delle** (17 Januari 1944 – Januari 2025) alikuwa mchoraji wa Latvia aliyefahamika zaidi kwa picha zake za watu na mandhari. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1944
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wachoraji
Jamii:Watu wa Latvia
Abdul Salam Al-Mukhaini

**Abdul Salam Amur Juma Al-Mukhaini**;( 7 Aprili 1988 – 21 Januari 2025), anajulikana kwa jina la *Abdul Salam Al-Mukhaini*, alikuwa mchezaji wa soka kutoka Oman ambaye alicheza kama beki wa kati.  

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1988
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wachezaji mpira wa Oman
Faizul Islam

**Faizul Islam** (24 Novemba 1963 – 21 Januari 2025) alikuwa mtaalamu wa uchumi na mwandishi wa riwaya kutoka Bangladesh. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1963
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wataalamu
Jamii:Waandishi wa Bangladesh
Franco Giustinelli

**Franco Giustinelli** (16 Juni 1940 – 20 Januari 2025) alikuwa mwanasiasa kutoka Italia. Alikuwa mwanachama wa Chama cha Kikomunisti cha Italia na baadaye Chama cha Kidemokrasia cha Kushoto, na alihudumu katika Seneti ya Jamhuri ya Italia kutoka 1983 hadi 1992. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1940
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wanasiasa wa Italia
Joel Ayala Almeida

**Joel Ayala Almeida** (20 Desemba 1946 – 27 Januari 2025) alikuwa mtetezi wa haki za wafanyakazi na mwanasiasa kutoka Mexico, aliyekuwa na uhusiano na Chama cha Mapinduzi cha Kitaifa (PRI). Alikuwa rais wa *Federación de Sindicatos de Trabajadores al Servicio del Estado* (FSTSE) kuanzia 1988 hadi kifo chake.  

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1946
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wanaharakati wa Mexiko
Jamii:Wanasiasa wa Mexiko
John Dineen

**John Patrick Dineen** (21 Desemba 1935 – 22 Januari 2025) alikuwa mchezaji wa soka la sheria za Australia ambaye alicheza na timu ya Hawthorn katika Ligi ya Soka ya Victoria (VFL). Dineen alifariki tarehe 22 Januari 2025, akiwa na umri wa miaka 89.  

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1935
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wachezaji mpira wa Australia
Ellert Schram

**Ellert Björgvinsson Schram** (10 Oktoba 1939 – 24 Januari 2025) alikuwa mchezaji wa mpira wa miguu na mwanasiasa kutoka Iceland. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1939
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wachezaji mpira wa Iceland
Toby McDonald

**Tobias Francis McDonald** ONL KC (30 Aprili 1951 – 24 Januari 2025) alikuwa mchezaji wa curling, kocha wa curling, na mwanasheria kutoka St. John's, Newfoundland na Labrador, Kanada. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1951
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wanasheria wa Kanada
Jamii:Makocha
Jamii:Wachezaji
Johan Slager

**Johan Slager** (8 Juni 1946 – Januari 2025) alikuwa mchezaji muziki kutoka Uholanzi, maarufu kama mpigaji gitaa wa awali wa bendi ya rock ya Kayak. Alizaliwa jijini Amsterdam. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1946
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wanamuziki wa Uholanzi
Orodha ya Bandari za Afrika

Hapa chini ni orodha ya **bandari 15 kubwa zaidi barani Afrika** kulingana na ujazo wa mizigo (kwa TEU - Twenty-Foot Equivalent Units) na umuhimu wao. Bandari nyingi za Afrika zimekuwa zikikua kwa kasi kutokana na ukuaji wa kiuchumi na biashara ya kimataifa. 

## Orodha ya Bandari 15 Kubwa za Afrika kwa Ujazo wa Mizigo 
## Viungo vya Nje 
* World Shipping Council - Taarifa za kimataifa kuhusu bandari na mizigo.
* UNCTAD - Taarifa kuhusu biashara na maendeleo barani Afrika.

Jamii:Bandari
Jamii:Orodha
Jamii:Uchumi wa Afrika
Joseph Bolangi Egwanga Ediba Tasame

**Joseph Bolangi Egwanga Ediba Tasame** (29 Desemba 1937 – 1 Julai 2019) alikuwa askofu wa Kanisa Katoliki kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

Bolangi alizaliwa katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na alipewa upadirisho mwaka 1966. Alihudumu kama askofu wa Jimbo Katoliki la Budjala kuanzia mwaka 1974 hadi alipostaafu mwaka 2009.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1937
Jamii:Waliofariki 2019
Jamii:Watu wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Vincent Boi-Nai

**Vincent Sowah Boi-Nai**  (alizaliwa [1945]]) ni kasisi wa Kanisa Katoliki kutoka Ghana ambaye amekuwa Askofu wa Dayosisi ya Yendi tangu mwaka 1999.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1945
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watu wa Ghana
Jamii:Watu walio hai
Kaiti Grey

**Athanasia Gizili** (14 Mei 1924 – 19 Januari 2025), maarufu kwa jina la jukwaa *Cathy Grey*, alikuwa mwimbaji kutoka Ugiriki.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1924
Jamii:Waliofariki 2024
Jamii:Waimbaji
Jamii:Watu wa Ugiriki
Evaristus Thatho Bitsoane

**Evaristus Thatho Bitsoane** (17 Septemba 1938 – 17 Julai 2010) alikuwa askofu wa Kanisa Katoliki katika Jimbo Katoliki la Qacha's Nek, Lesotho.

Alipewa daraja ya upadre tarehe 19 Desemba 1964 kwa ajili ya Jimbo la Qacha's Nek. Bitsoane aliteuliwa kuwa askofu wa jimbo hilo tarehe 17 Julai 1981, na akawekewa mikono kuwa askofu tarehe 11 Oktoba 1981. Alihudumu kama askofu hadi kifo chake akiwa bado ofisini.

Jamii:Waliozaliwa 1938
Jamii:Waliofariki 2010
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watu wa Lesotho
Jean Damascène Bimenyimana

**Jean Damascène Bimenyimana** (22 Juni 1953 – 11 Machi 2018) alikuwa askofu wa Kanisa Katoliki.

Bimenyimana alipadrishwa mwaka 1980. Alihudumu kama askofu wa Jimbo Katoliki la Cyangugu, Rwanda, kuanzia mwaka 1997 hadi alipofariki dunia mwaka 2018.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1953
Jamii:Waliofariki 2018
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watu wa Rwanda
Judes Bicaba

**Judes Bicaba** (1947 – 19 Agosti 2016) alikuwa askofu wa Kanisa Katoliki kutoka Burkina Faso.

Bicaba alipadrishwa mwaka 1975. Alihudumu kama askofu wa Jimbo Katoliki la Dédougou, Burkina Faso, kuanzia mwaka 2005 hadi alipofariki dunia mwaka 2016.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1947
Jamii:Waliofariki 2016
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watu wa Burkina Faso
Xavier-Marie Baronnet

**Xavier-Marie Baronnet**, S.J. (5 Aprili 1927 huko Chantenay, Ufaransa - 8 Septemba 2012 huko Paris, Ufaransa) alikuwa kasisi kutoka Ujerumani wa Shirika la Yesu (Jesuit) ambaye alihudumu kama Askofu wa Jimbo Katoliki la Port Victoria (Shelisheli) kuanzia uteuzi wake mwaka 1995 hadi kustaafu kwake mwaka 2002.

Baronnet alipadrishwa kuwa kasisi wa Kanisa Katoliki mnamo tarehe 7 Septemba 1960. Aliteuliwa kuwa Askofu wa Port Victoria mnamo tarehe 3 Machi 1995 na Papa Yohane Paulo II. Aliwekwa wakfu kama askofu mnamo tarehe 25 Juni 1995 na aliendelea kuhudumu kama Askofu hadi kustaafu kwake mnamo tarehe 1 Juni 2002. Aliyerithi nafasi yake alikuwa Askofu Denis Wiehe.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1927
Jamii:Waliofariki 2012
Jamii:Wajesuiti
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watu wa Ufaransa
Lobo

**Imrich Laurence Lobo** (2 Juni 1955 – 19 Januari 2025), maarufu kwa jina lake la jukwaa Lobo, alikuwa mwimbaji kutoka Uholanzi.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1955
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Waimbaji wa Uholanzi
Dieudonné Bogmis

**Dieudonné Bogmis** (12 Januari 1955 – 25 Agosti 2018) alikuwa askofu wa Kanisa Katoliki kutoka Kamerun.

Alizaliwa Cameroon, Bogmis alipewa daraja ya upadre mwaka 1983. Alihudumu kama askofu msaidizi wa Jimbo Kuu la Kanisa Katoliki la Douala, Cameroon, na kama askofu titular wa Gadiaufala kuanzia 1999 hadi 2004. Baadaye alihudumu kama askofu wa Jimbo Katoliki la Eséka, Cameroon, kuanzia 2004 hadi kifo chake mwaka 2018 kutokana na kiharusi.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1955
Jamii:Waliofariki 2018
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watu wa Kamerun
Joseph Paul Barnabé Perrot

**Joseph Paul Barnabé Perrot** (18 Januari 1921 – 22 Juni 2005) alikuwa askofu wa Kanisa Katoliki kutoka Ufaransa aliyefanya kazi nchini Mali.

Perrot alizaliwa Ufaransa na alipadrishwa mwaka 1949. Alihudumu kama mkuu wa kikanisa wa misheni ya San kuanzia mwaka 1962 hadi 1964. Baadaye, alihudumu kama askofu wa Jimbo Katoliki la San, Mali, kuanzia mwaka 1964 hadi alipostaafu mwaka 1987.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1921
Jamii:Waliofariki 2005
Jamii:wamisionari
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watu wa Ufaransa
Jean-Marie Benoît Balla

**Jean-Marie Benoît Balla** (5 Mei 1959 – 31 Mei 2017) alikuwa askofu wa Kanisa Katoliki kutoka Kameruni aliyekuwa Askofu wa Jimbo Kuu Katoliki la Yaoundé hadi kifo chake mwaka 2017.

Balla alihudumu katika nafasi yake ya kichungaji akihimiza imani na umoja ndani ya jamii ya waumini hadi alipofariki dunia. Kifo chake kiligubikwa na maswali mengi, na taarifa rasmi zilionesha kuwa alikufa katika mazingira yasiyo ya kawaida, jambo ambalo lilisababisha majonzi makubwa kwa waumini na Kanisa Katoliki nchini Kameruni.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1959
Jamii:Waliofariki 2017
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watu wa Kamerun
Athanase Bala

**Athanase Bala** (2 Machi 1927 – 3 Septemba 2019) alikuwa askofu wa Kanisa Katoliki kutoka Kameruni.

Bala alizaliwa nchini Kameruni na kupewa daraja ya upadre mwaka 1955. Aliteuliwa kuwa askofu titular wa Gegi na askofu msaidizi wa Jimbo Katoliki la Bafia, Kameruni, mwaka 1976, nafasi aliyoitumikia hadi 1977. Kisha alihudumu kama askofu wa Jimbo Katoliki la Bafia kuanzia 1977 hadi alipostaafu mwaka 2003. Katika kipindi cha uongozi wake, alijitolea kukuza imani na maendeleo ya kijamii kwa waumini wa jimbo lake.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1927
Jamii:Waliofariki 2019
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watu wa Kamerun
Tamara Gachechiladze

thumb|Picha ya Tamara Gachechiladze
**Tamara "Tako" Milanova** (alizaliwa 1 Machi 1987) ni mwandishi wa nyimbo kutoka Georgia.

## Maisha binafsi 
Mwaka 2018, Gachechiladze aliolewa na mwandishi wa nyimbo wa Bulgaria Borislav Milanov katika Kanisa la Mama Daviti huko Tbilisi. Walikutana wakati wote wakiwa wanashiriki katika Shindano la Wimbo wa Eurovision 2017; Gachechiladze alikuwa akiwakilisha Georgia, wakati Milanov alikuwa amewaandikia nyimbo washiriki wa Serbia, Macedonia Kaskazini, na Bulgaria. Wana watoto wawili na wanaishi Austria.

## Marejeo
Jamii:Wanamuziki wa Georgia
Gabriel wa Kakheti

'*Gabriel* (alifariki mwaka 881), **wa familia ya Donauri**kutoka familia ya Donauri, alikuwa Mfalme na Chorepiscopus wa Kakheti mkoa wa mashariki mwa Georgia, kuanzia mwaka 861 hadi 881 Alikamata madaraka baada ya kifo cha mjomba wake Samuel. Enzi yake ilijulikana kwa ujenzi makubwa wa misikiti ulioongozwa kwa bidii na kasisi wa Kakheti, Illarion Mugeuzi wa Kigeorgia (822–875). Tofauti na mtangulizi wake, Gabriel alikuwa na uhasama na emir wa Kiarabu wa Tiflis, Gabuloc', ambaye alimfukuza katika wilaya ya Gardabani. Baada ya kifo chake, madaraka yalimfuata Padla wa kwanza wa ukoo wa Arevmaneli.

## Marejeo
Jamii:Watu wa Georgia
DeepSeek

thumb|Nembo ya DeepSeek
**DeepSeek** (Kichina: **深度求索**; pinyin: **Shēndù Qiúsuǒ**) ni kampuni ya Kichina ya akili bandia inayotengeneza mifano mikubwa ya lugha (LLM) kwa mfumo huria. Makao yake yako Hangzhou, Zhejiang, na inamilikiwa na kuendeshwa na mfuko wa uwekezaji wa Kichina, High-Flyer, ambao mwanzilishi mwenza wake, Liang Wenfeng, aliianzisha mwaka 2023 na pia anahudumu kama Mkurugenzi Mtendaji wa kampuni hiyo.

DeepSeek inajulikana kwa kutekeleza kazi kwa kiwango sawa na ChatGPT, licha ya kuundwa kwa gharama ndogo sana na kutumia rasilimali chache zaidi. Kampuni ilianzisha mfano wake wa AI huku kukiwa na vikwazo vya Marekani dhidi ya China vya Nvidia chips, vilivyolenga kupunguza uwezo wa nchi hiyo kuendeleza mifumo ya juu ya AI.

Mnamo tarehe 10 Januari 2025, DeepSeek ilizindua programu ya kwanza ya mazungumzo ya chatbot bure, ambayo kufikia 27 Januari, ilikuwa imezidi ChatGPT kama programu ya bure iliyopakuliwa zaidi kwenye iOS App Store nchini Marekani. Hatua hii ilisababisha hisa za Nvidia kushuka kwa asilimia 18. Mafanikio ya DeepSeek dhidi ya washindani wakubwa na waliopo kwa muda mrefu yameelezwa kama "kuvuruga AI" na kuwa "hatua ya kwanza katika kile kinachoonekana kama mbio za kimataifa za AI."

DeepSeek imetoa chatbot yake ya akili bandia ya kizazi kwa mfumo huria, ikimaanisha kuwa msimbo wake uko wazi kwa matumizi, marekebisho, na ukaguzi. Hii inajumuisha ruhusa ya kufikia na kutumia msimbo wa chanzo na nyaraka za muundo kwa ajili ya kujenga mifumo mingine. Kampuni pia huajiri watafiti wa AI vijana kutoka vyuo vikuu maarufu vya China na wataalamu kutoka nje ya uwanja wa sayansi ya kompyuta ili kupanua ujuzi na uwezo wa mifano yake.

DeepSeek imeelezwa kama kiongozi anayebadilisha mazingira ya AI, ikichangia kile kinachotazamwa kama "mbio za anga za kimataifa za AI."

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Mradi wa DeepSeek 

!
Jamii:Uhandisi
Vasily Gabashvili

]]
**Vasily Gabashvili** anayejulikana pia kwa jina lake lililorahisishwa la Kirusi **Vasily Davidovich Gabayev**  (1853–1933), alikuwa kiongozi wa kijeshi wa Georgia katika huduma ya *Russian Empire* na *Jamhuri ya Kidemokrasia ya Georgia*.

Kutoka kwenye familia ya kifahari, Gabashvili aliitumikia kama afisa katika jeshi la Kiarusi la kifalme na alishiriki katika vita vya 1877-78 dhidi ya Ufalme wa Ottoman. Baadaye alishiriki katika Vita vya kwanza vya Dunia na alipandishwa cheo hadi kua lieuteni jeneral mnamo 1916. Alitumikia kama kamanda wa kijeshi wa Tiflis kuanzia 1916 hadi 1917, wakati alipopandishwa kuwa kamanda wa Kikosi kipya cha Jeshi la Georgia ambacho kilikuwa msingi wa jeshi la taifa la Georgia la baadaye. Aliendelea kushikilia cheo cha juu cha kijeshi wakati wa uhuru wa muda mfupi wa Georgia (1918–1921), lakini alistaafu baada ya ushambuliaji wa Kijerumani mnamo 1921.

## Marejeo
Jamii:Watu wa Georgia
Albert Edward Baharagate Akiiki

**Albert Edward Baharagate Akiiki** (25 Februari 1930 – 5 Aprili 2023) alikuwa kasisi wa Kanisa Katoliki nchini Uganda ambaye alihudumu kama Askofu wa Jimbo Katoliki la Hoima.

Alipewa daraja ya kuwa askofu wa Hoima tarehe 7 Julai 1969, ambapo aliongoza jimbo hilo kwa takriban miaka 22 hadi alipostaafu tarehe 9 Machi 1991. 

Katika kipindi chake cha uongozi, alijitahidi kuimarisha imani ya waumini na kusimamia maendeleo ya kijamii na kiroho katika eneo hilo. Baharagate alikumbukwa kwa huduma yake ya kujitolea na maono yake katika kulijenga Kanisa.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1930
Jamii:Waliofariki 2023
Jamii:Watu wa Uganda
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Joseph Bagobiri

right|thumb|267x267px|Bagobiri in 2015
**Joseph Danlami Bagobiri** (8 Novemba 1957 – 27 Februari 2018) alikuwa askofu wa Kanisa Katoliki nchini Nigeria.

Alipewa daraja ya upadri mwaka 1983 na baadaye kuhudumu kama Askofu wa Jimbo Katoliki la Kafanchan kuanzia mwaka 1995 hadi kifo chake mnamo 2018. 

Katika kipindi chake cha uongozi, Bagobiri alijulikana kwa jitihada zake za kupigania haki za kijamii na mshikamano miongoni mwa waumini katika jimbo lake. Aliacha alama muhimu katika maisha ya kiroho na kijamii ya wale aliowahudumia.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1957
Jamii:Waliofariki 2018
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watu wa Nigeria
Levan Gabriadze

**Levan "Leo" Gabriadze** (alizaliwa 6 Novemba 1969) ni muigizaji na mkurugenzi wa filamu wa Georgia na Urusi. 

Anajulikana zaidi kwa kuongoza filamu ya kutisha ya 2014 ya Unfriended.
## Wasifu
Gabriadze alizaliwa Tbilisi, wakati huo ikiwa sehemu ya Georgia ya Kisovyeti. Baba yake, Revaz Gabriadze, alikuwa muigizaji, mwandishi na mkurugenzi. Kufikia umri wa miaka 12, Leo tayari alikuwa akifanya kazi katika maonesho ya baba yake.

Akiwa na umri wa miaka 17, alialikwa kuigiza katika moja ya nafasi kuu kwenye filamu *Kin-dza-dza!*. Alihitimu kutoka katika warsha ya Shota Rustaveli Theatre and Film University, akibobea katika uigizaji na usanifu wa jukwaa.
Alihudumu katika Jeshi la Kisovyeti, Vikosi vya Ulinzi wa Anga akiwa na cheo cha praiyvate, akihudumu kama zima-moto.
Mwaka 1990, alijiunga na Chuo Kikuu cha California (UCLA) (Los Angeles) katika Kitivo cha Usanifu na Uhuishaji. Mwaka 2000, alihamia Moscow, ambako alikua mkurugenzi wa matangazo wa kampuni ya filamu Bazelevs.

Mnamo mwaka 2010, alitengeneza filamu yake ya kwanza *Lucky Trouble* ambayo ilishinda tuzo ya watazamaji "Golden Taiga" kwenye tamasha la "Spirit of Fire" lililofanyika Khanty-Mansiysk Februari 2011.

Mnamo mwaka 2014, aliongoza filamu ya kutisha *Unfriended*.
Mnamo mwaka 2017, alikamilisha kazi ya filamu ya uhuishaji iliyotokana na hadithi za baba yake Rezo Gabriadze, iitwayo *Rezo*. Filamu hiyo ilitolewa Mei 2018

## Marejeo
Jamii:Waigizaji filamu wa Georgia
Jamii:Waigizaji filamu wa Urusi
Carrie Elkin

**Carrie Elkin** (alizaliwa Cleveland, Ohio, 11 Oktoba, 1973), ni mwimbaji na mwanamuziki wa folk na muziki wa country kutoka Austin, Texas.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Katrina Elam

**Katrina Ruth Elam** (alizaliwa 12 Desemba, 1983) ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo na muziki wa country kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Meredith Edwards

**Meredith Leigh Edwards** (alizaliwa 15 Machi, 1984) ni mwimbaji wa muziki wa country kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Simon Rayner

**Simon Christopher Rayner** (alizaliwa Julai 8, 1983) ni kipa wa mpira wa miguu kutoka Kanada, ambaye kwa sasa amejiunga na klabu ya Three Bridges F.C. katika Ligi ya Soka ya Sussex County Daraja la Kwanza.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Connie Eaton

**Connie Frank Eaton** (amezaliwa 1 Machi, 1950 – amefariki 30 Septemba, 1999) alikuwa mwimbaji wa muziki wa country kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Gayla Earlene

**Gayla Earlene** (alizaliwa Inola, Oklahoma, 31 Januari, 1954), ni msanii wa muziki wa Kikristo wa country na mwanamuziki.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Stacey Earle

**Stacey Earle** (alizaliwa 25 Septemba, 1960) ni mwandishi wa nyimbo na mwimbaji wa Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Holly Dunn

**Holly Suzette Dunn** (amezaliwa 22 Agosti, 1957 – amefariki 14 Novemba, 2016) alikuwa mwimbaji na mtunzi wa nyimbo wa muziki wa country kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Clare Dunn

**Clare Dunn** (alizaliwa 27 Aprili, 1987) ni mwanamuziki wa muziki wa country kutoka kusini-mashariki mwa Colorado, Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Whitney Duncan

**Whitney Duncan** (alizaliwa 3 Agosti, 1984) ni mwimbaji na mtunzi wa [nyimbo[[ wa muziki wa [country kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Shelby Dressel

**Shelby Kathleen Dressel** (alizaliwa 25 Oktoba, 1990) ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Donna Douglas

**Donna Douglas** (alizaliwa **Doris Ione Smith** amezaliwa 26 Septemba, 1932 – amefariki 1 Januari, 2015) alikuwa mwigizaji na mwimbaji kutoka Marekani, maarufu kwa kucheza nafasi ya The Beverly Hillbillies#Elly May Clampett katika kipindi cha televisheni cha *The Beverly Hillbillies* (1962–1971). 

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Dottsy

**Dottsy Brodt Dwyer** (alizaliwa Seguin, Texas, Marekani, 6 Aprili, 1953) ni mwimbaji wa muziki wa country kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Amber Dotson

**Amber Dotson** (alizaliwa huko Garland, Texas) ni mwimbaji wa muziki wa country kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Cheryl Deserée

**Cheryl Deserée Vaimoso** ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka Marekani mwenye asili ya Samoa, Uingereza na Ireland.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Jenny Don't and the Spurs

'''Jenny Don't and the Spurs''' ni bendi ya muziki wa country western kutoka Marekani inayopatikana Portland, Oregon.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Jillian Cardarelli

**Jillian Cardarelli** ni mwimbaji wa muziki wa nchi kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Lindsey Cardinale

**Lindsey Michelle Cardinale** (alizaliwa 5 Februari, 1985) ni mwimbaji wa muziki wa nchi kutoka Marekani na mwanafunzi wa chuo, ambaye alimaliza katika nafasi ya kumi na mbili kwenye msimu wa nne wa *American Idol* mwaka 2005.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Irene Cara

**Irene Cara Escalera** (alizaliwa 18 Machi, 1959) alikuwa mwimbaji, mchezaji na mtunzi wa nyimbo kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Laura Cantrell

**Laura Cantrell** (alizaliwa 16 Julai, 1967) Ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo wa muziki wa country na DJ kutoka Nashville, Tennessee.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Revaz Gabriadze

**Revaz "Rezo" Gabriadze** (29 Juni 1936 - 6 Juni 2021) alikuwa muigizaji na mwongozaji wa filamu na mtunzi wa kuigiza wa Georgia. 

### Bibliografia
* Chito ГК-49-54 au Daktari na Mgonjwa, Chapisho Sani, 2003
* *The Eccentrics*, 1983, Chapisho Sani, 2002, Magti 2014
* *Kutaisi ni Jiji*, Chapisho Sani, 2002
* *The White Bridge*, Rezo Gabriadze, 1987

### Tuzo na Heshima za Fasihi
* Nika Award 1991 kwa filamu bora ya skrini *Passport*
* Mshindi wa Tuzo ya *Triumph*, 1997, Urusi
* Mshindi wa *Golden Mask*, 1997, Urusi
* Mshindi wa Tuzo ya Tamthilia ya *Golden Soffit*, 1997, Urusi
* Mshindi wa *Shota Rustaveli State Prize* ya Georgia, 1989
* Mshindi wa *USSR State Prize*, 1989
* Mshindi wa *State Prize of Georgia*, 1987
* Tuzo maalum ya Tamthilia ya Kimataifa ya Filamu *Mar-Del-Plate* 1970 (X) kwa skrini *Don’t Grieve*
* Diploma ya Tamthilia ya Kusini ya Caucasus na Ukraine III 1969 kwa skrini bora *Extraordinary Exhibition*

### Skripti Zilizochaguliwa
## Marejeo
Jamii:Waigizaji filamu wa Georgia
Kate Campbell

**Jamae Kathryn Campbell** (alizaliwa New Orleans, Louisiana, 31 Oktoba, 1961) ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo za folk kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Ashley Campbell

**Ashley Campbell** (alizaliwa 8 Desemba, 1986) ni mwanamuziki, mwimbaji, na mtunzi wa nyimbo za muziki wa country kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Cam

**Camaron Marvel Ochs** (alizaliwa 19 Novemba, 1984), anajulikana kitaalamu kama **Cam**, ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo na muziki wa country kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Sera Cahoone

**Sera Cahoone** (alizaliwa 4 Agosti, 1975) ni mtunzi na mwimbaji kutoka Marekani anayeishi Seattle, Washington.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Wilma Burgess

**Wilma Charlene Burgess** (alizaliwa amezaliwa 11 Juni, 1939 – amefariki 26 Agosti, 2003) alikuwa mwimbaji wa muziki wa nchi kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Laura Bell Bundy

**Laura Ashley Bell Bundy–Hinkle** (alizaliwa 10 Aprili 1981) ni mwigizaji na mwimbaji kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Pat Bunch

**Patricia Karen Bunch** (alizaliwa 22 Juni, 1939 – alifariki 30 Januari, 2023) alikuwa mwandishi wa nyimbo na muziki wa country kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Samantha Bumgarner

**"Aunt" Samantha Bumgarner** (amezaliwa 31 Oktoba, 1878 - amefariki 24 Desemba, 1960) alikuwa mtumbuizaji na mwimbaji wa muziki wa mapema wa country na folk kutoka Dillsboro, North Carolina.  

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Sherry Bryce

**Sherry Bryce** (alizaliwa Duncanville, Alabama, 28 Mei, 1946) ni msanii wa muziki wa country kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Bailey Bryan

**Bailey Bryan** ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka Marekani anayeishi Nashville.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Jann Browne

**Jann Browne** (alizaliwa 14 Machi, 1954) ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka Marekani. ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Shannon Brown

**Shannon Leigh Brown** (alizaliwa 23 Julai, 1973) ni mwimbaji wa muziki wa nchi kutoka Spirit Lake, Iowa, Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Sarah Buxton

**Sarah Jane Buxton** (alizaliwa 3 Julai, 1980) ni mwimbaji wa muziki wa nchi kutoka Marekani ambaye alisainiwa na lebo huru ya Lyric Street Records.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Maxine Brown

**Ella Maxine Brown** (alizaliwa 27 Aprili, 1931 – alifariki 21 Januari, 2019) alikuwa mwimbaji kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Lacey Brown

**Lacey Elizabeth Brown** (alizaliwa 13 Agosti, 1985) ni mwimbaji, mtunzi wa nyimbo, na msanii kutoka Amarillo, Texas, ambaye alishika nafasi ya kumi na mbili kwenye mchujo wa  *American Idol* msimu wa tisa.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Kane Brown

**Kane Allen Brown**Alizaliwa 21 Oktoba, 1993.Yeye ni mwimbaji na mtunzi wa muziki wa nchi kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Kassie DePaiva

**Katherine Virginia "Kassie" DePaiva** (alizaliwa kama **Wesley** 21 Machi, 1961) ni mwigizaji na mwimbaji kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Iris DeMent

**Iris Luella DeMent** (alizaliwa 5 Januari, 1961) ni mwimbaji na mtungaji wa nyimbo kutoka Marekani, maarufu kwa muziki wa country na folk.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Penny DeHaven

**Charlotte "Penny" DeHaven** (alizaliwa 17 Mei, 1948 – amefariki 23 Februari, 2014) alikuwa mwimbaji na mwigizaji kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Jessie James Decker

**Jessica Rose James Decker** (alizaliwa 12 Aprili, 1988) ni mwimbaji wa muziki wa country pop wa asili ya Italia na Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Roxie Dean

**Roxie Dean**(amezaliwa 23 Machi, 1964) ni mtunzi wa nyimbo na mwimbaji wa muziki wa country kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Star De Azlan

**Star De Azlan** (amezaliwa **Esther Gonzalez**)ni mwimbaji wa muziki wa country kutoka Marekani. Amesainiwa na Curb Records.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Kambi ya kijeshi ya Kotakoli

**Kambi ya Kijeshi ya Kotakoli** ni kituo cha Jeshi la Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (FARDC) kilicho katika jimbo la Equateur, kaskazini magharibi mwa nchi. Kambi hiyo ilianzishwa wakati wa ukoloni wa Ubelgiji na ilitumiwa kama kituo cha mafunzo na kambi ya majeshi ya Kongo.

## Historia 
Ilijengwa wakati wa ukoloni, kambi ya Kotakoli ilitumiwa na vikosi vya ukoloni vya Ubelgiji kabla ya kuhamishiwa kwa mamlaka ya Kongo baada ya uhuru mnamo 1960. Kwa miongo kadhaa, imekuwa na jukumu muhimu katika mafunzo ya wanajeshi wa Kongo na imekuwa msingi wa shughuli mbalimbali za kijeshi.

## Jukumu katika mafunzo ya kijeshi 
Kambi ya Kotakoli inajulikana kwa jukumu lake la kuwazoeza wanajeshi wa Kongo. Mnamo mwaka 2015, Waziri wa Ulinzi wa wakati huo, Aimé Ngoy Mukena, alitangaza kwamba wapiganaji wa zamani huko Kotakoli watahamishwa hivi karibuni kwenda kwenye vituo vya mafunzo ili kuwezesha kuunganishwa tena.

## Hali ya maisha na changamoto 
Kwa miaka mingi, kambi hiyo imekabili matatizo mbalimbali, hasa kuhusiana na hali ya maisha ya wanajeshi na familia zao. Jitihada zimefanywa ili kuboresha hali hiyo, ikiwemo kusambaza vifaa vya shule kwa watoto wa wanajeshi mwaka 2023.

## Umuhimu wa kimkakati 
Kambi ya Kotakoli iko katika eneo la kimkakati na ina jukumu muhimu katika kudumisha usalama na utulivu kaskazini magharibi mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Alithibitisha kuwa alikuwa na nguvu za kivita za kutosha na uwezo wa kuongoza mashambulizi dhidi ya wanamgambo wa Kasai na kuwa na nguvu za kivita za kutosha na uwezo wa kuongoza mashambulizi dhidi ya wanamgambo wa Kasai.

Kwa muhtasari, Kambi ya Kijeshi ya Kotakoli ni sehemu muhimu ya miundombinu ya kijeshi ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, na historia tajiri na umuhimu unaoendelea katika mafunzo na kupelekwa kwa majeshi ya nchi hiyo.

## Tazama pia 
### Makala zinazohusiana 
### Viungo vya nje 
## Maelezo ya ziada 
Jamii:Makala yasiyo na viungo vya ndani
Sean Rea

thumb|Rea akiwa na Valour FC mwaka 2022
**Sean Rea** (alizaliwa Mei 15, 2002) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa kulipwa kutoka Kanada anayechezea klabu ya HFX Wanderers FC katika Ligi Kuu ya Kanada.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Marco Reda

thumb|Reda mnamo Juni 2020
**Marco Reda** (alizaliwa Juni 22, 1977) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu kutoka Kanada ambaye alianza kazi yake ya kitaaluma katika Ligi ya USL A na Toronto Lynx, ambako alikuza ujuzi wake kama beki imara.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Mateo Restrepo

thumb|Restrepo mwaka 2022 akiwa na HFX Wanderers FC
**Mateo Restrepo Mejia** (alizaliwa Aprili 29, 1997) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu. Alizaliwa nchini Kolombia, aliwakilisha Kanada katika ngazi ya kimataifa kwa Timu ya taifa ya soka ya Kanada ya chini ya miaka 17 na Timu ya taifa ya soka ya Kanada ya chini ya miaka 18.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Debbii Dawson

**Deborah Dawson** ni mwimbaji, mtunzi wa nyimbo na mtayarishaji wa muziki wa Marekani anayechanganya aina za muziki wa pop, folk na country.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Emilio Reuben

thumb|Reuben mwaka 1945
**Moisés Emilio Reuben** alikuwa mchezaji wa mpira wa miguu wa Kanada aliyekuwa akicheza kama mshambuliaji.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
António Ribeiro

**António Ribeiro** (alizaliwa Oktoba 8, 1980) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Kanada.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Austin Ricci

thumb|Austin Ricci mwaka 2023
**Austin Ricci** (alizaliwa Aprili 8, 1996) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa kulipwa wa Kanada anayecheza kama mshambuliaji.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Kambi ya kijeshi ya Kamituga

**Kambi ya kijeshi ya Kamituga** ni kituo cha Jeshi la Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (FARDC) kilicho katika mji wa Kamituga, mkoa wa Kivu Kusini, mashariki mwa nchi. Jiji hilo linajulikana hasa kwa shughuli zake za madini, kutia ndani uchimbaji wa dhahabu kwa mikono.

## Historia 
### Jukumu na umuhimu 
Kambi hiyo ina jukumu muhimu katika kudumisha usalama na utaratibu katika eneo hili lenye utajiri wa maliasili lakini ambalo mara nyingi huwa na mvutano na migogoro inayohusiana na uchimbaji wa madini. Jeshi lililoko Kamituga lina jukumu la kuwalinda wakazi na maeneo ya madini dhidi ya vitisho mbalimbali, ikiwa ni pamoja na makundi yenye silaha na wahalifu.

## Uajiri na mafunzo 
Mnamo Desemba 2022, hatua moja muhimu iliona vijana 44 kutoka Kamituga wakijiunga na FARDC. Kanali Tshihutu Vella Verdick, kamanda wa kikosi cha 3306, aliongoza operesheni hiyo, akisisitiza umuhimu wa kuimarisha uwezo wa kijeshi wa eneo hilo ili kukabiliana na changamoto za usalama katika eneo hilo. Meya wa muda wa Kamituga, Alexandre Ngandu Kamundala, aliwatia moyo vijana hao wapya kulinda nchi dhidi ya washambuliaji na kuwataka vijana wengine kufuata mfano huo.

## Changamoto za usalama 
Licha ya uwepo wa jeshi, Kamituga inaendelea kukabiliwa na changamoto za usalama. Mnamo Oktoba 2023, siku ya "jiji lililokufa" iliandaliwa na tabaka mbalimbali za kijamii na kisiasa kupinga kuongezeka kwa ukosefu wa usalama. Wakazi wameonyesha kutoridhika kwao na mamlaka za kisiasa, kiutawala, polisi na kijeshi, wakidai kuwa hawapati ulinzi wa kutosha. Katika maandamano hayo, matukio yameripotiwa kuhusisha wanajeshi wa FARDC wanaoishi Kamituga.

## Mahusiano na jamii 
Maingiliano kati ya wanajeshi wa kambi na wananchi ni muhimu katika kudumisha amani na usalama. Jitihada zinazoendelea zinahitajika ili kuimarisha uaminifu kati ya wanamgambo na kuhakikisha ushirikiano mzuri kati ya wanamgambo na raia, hasa katika eneo ambalo mvutano unaweza kuongezeka kutokana na changamoto za kiuchumi zinazohusiana na uchimbaji madini.

## Tazama pia 
### Makala zinazohusiana 
### Viungo vya nje 
## Maelezo ya ziada 
Jamii:Mkoa wa Kivu Kusini
Jamii:Makala yasiyo na viungo vya ndani
Mugumo

***Ficus sycomorus***, inayoitwa **mtini wa mkuyu** au **mtini-mulberry** (kwa sababu majani yanafanana na mkuyu), au **mkuyu**, ni aina ya mti ambayo imekuzwa tangu zamani. 

*Ficus sycomorus* inakua hadi urefu wa 20 m na ina kuenea kwa kiasi kikubwa, na mataji yenye mviringo yenye matawi ya kuenea. Majaniyake yana umbo la moyo na kilele cha mviringo, 14 urefu wa cm 10 upana wa cm, na kupangwa kwa mzunguko karibu na tawi yake. Zina rangi ya kijani kibichi juu na nyepesi na mishipa ya manjano chini, na nyuso zote mbili ni ngumu kwa kuguswa. Petiole ni 0.5-3  urefu wa cm na pubescent. Matunda ni mtini mkubwa wa chakula, 2-3 cm kwa kipenyo, kukomaa kutoka buff-kijani hadi njano au nyekundu. Hubebwa katika makundi mazito kwenye matawi marefu . Maua na matunda hutokea mwaka mzima, kilele kutoka Julai hadi Desemba. Gome ni kijani-njano hadi machungwa na kufanya majani katika vipande karatasi kufichua njano gome ndani. Kama tini zingine zote, ina mpira.

Matunda huzalishwa mwaka mzima, kuanzia Aprili au baadaye kidogo kulingana na aina, na kuendelea hadi majira ya baridi. Wakati mwingine hugawanywa katika "mazao" mata

## Tanbihi
Jamii:Mforosadi na jamaa
Pius Suh Awa

**Pius Suh Awa** (4 Mei 1930 – 9 Februari 2014) alikuwa askofu wa Kanisa Katoliki nchini Kameruni.

Alipata daraja ya upadri mwaka 1961, kisha akateuliwa kuwa askofu msaidizi wa Jimbo Katoliki la Buéa mwaka 1971. Mnamo mwaka 1973, aliteuliwa kuwa askofu wa jimbo hilo, nafasi aliyoitumikia hadi alipostaafu mwaka 2006.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1930
Jamii:Waliofariki 2014
Jamii:Watu wa Kamerun
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Kambi ya kijeshi ya Mura

**Kambi ya Kijeshi ya Mura**, kituo cha mafunzo ya kijeshi cha Mura, kina umbali wa kilomita 5 kutoka Likasi, katika mkoa wa Haut-Katanga, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Ni kituo cha mafunzo kwa majeshi ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (FARDC).

## Mafunzo ya maofisa wa chini 
Mnamo Machi 2021, vijana 207, wakiwemo wanawake 5, walijiunga rasmi na FARDC baada ya mafunzo ya miezi sita katika kituo cha Mura. Kati ya wanafunzi 243 waliojiandikisha, 207 walifaulu, yaani, asilimia 88.8 ya wanafunzi walifaulu. Maofisa wapya wa chini, waliopandishwa cheo kuwa wasaidizi, walihimizwa kuwa na nidhamu na utaalamu katika kulinda uadilifu wa eneo1,2.

## Janga la kipindupindu mwaka 2024 
Mnamo Februari 2024, kituo hicho kilikumbwa na mlipuko wa kipindupindu, ambapo visa 144 viliripotiwa na vifo 14 katika muda wa wiki moja. Jenerali Eddy Kapend, kamanda wa eneo la kijeshi la 22, alisema kwamba hali hiyo ilitokana na hali mbaya ya usafi na msongamano mkubwa wa watu kambini. UNICEF ilitoa msaada ili kudhibiti mlipuko huo na kuboresha hali ya usafi katika kituo hicho.

Kituo cha mafunzo ya kijeshi cha Mura kina jukumu muhimu katika mafunzo ya maofisa wa chini wa jeshi wa FARDC, na hivyo kusaidia katika kujenga uwezo wa jeshi la Kongo5.

## Tazama pia 
### Makala zinazohusiana 
### Viungo vya nje 
## Maelezo ya ziada 
Jamii:Makala yasiyo na viungo vya ndani
Gilbert Aubry

**Gilbert Guillaume Marie-Jean Aubry** (alizaliwa 10 Mei 1942, huko Saint-Louis, Réunion) alikuwa askofu mzawa wa Jimbo Katoliki la Saint-Denis-de-La Réunion, pamoja na kuwa mshairi na mwimbaji.

Aubry alihudumu kama askofu wa jimbo hilo, lenye makao yake katika jiji la Saint-Denis, Réunion, kuanzia tarehe 2 Mei 1976 alipowekwa wakfu hadi alipostaafu tarehe 19 Julai 2023.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1942
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:watu wa Ufaransa
Joseph Befe Ateba

**Joseph Befe Ateba** (25 Aprili 1962 – 4 Juni 2014) alikuwa askofu wa Kanisa Katoliki.

Alipata daraja ya upadri mwaka 1987, kisha akateuliwa kuwa askofu wa kwanza wa Jimbo Katoliki la Kribi, Kameruni, mwaka 2008. Alifariki dunia akiwa bado madarakani.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1962
Jamii:Waliofariki 2014
Jamii:Watu wa Kamerun
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jennifer Day

**Jennifer Day Morrison** (alizaliwa 22 Agosti, 1979) ni mwimbaji wa muziki wa country kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Ernest Patili Assi

**Ernest Patili Assi** (Desemba 1936 – 16 Februari 1996) alikuwa askofu wa kwanza wa Jimbo Katoliki la Kara, Togo.

Alipata daraja ya upadri tarehe 28 Juni 1964, kisha akateuliwa na kuwekwa wakfu kuwa askofu wa jimbo hilo jipya tarehe 15 Oktoba 1994. Hata hivyo, alifariki dunia baada ya kutumikia kwa miezi 18 pekee.

Alizaliwa katika kata ya Bohou na alikuwa mzungumzaji wa lugha za Kikabiye na Kifaransa.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1936
Jamii:Waliofariki 1996
Jamii:Watu wa Togo
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Ignatius Arnoz

**Ignatius Arnoz**, M.H.M. (1 Aprili 1885 – 26 Februari 1950) alikuwa kiongozi wa Kanisa Katoliki wa Ucheki.

Alizaliwa Bodenbach, Bohemia, akapewa daraja ya upadri tarehe 25 Julai 1910 akiwa mwanachama wa Shirika la Wamisionari wa Mill Hill. Mnamo mwaka 1931, aliteuliwa kuwa mkuu wa Misheni "Sui Iuris" ya Bulawayo. Baadaye, alipanda ngazi na kuwa Prefekti na Vika wa Kitume wakati misheni hiyo ilipoinuliwa hadhi. Aliwekwa wakfu kuwa askofu mwaka 1937.

Jamii:Waliozaliwa 1885
Jamii:Waliofariki 1950
Jamii:wamisionari
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:watu wa Ucheki
Skeeter Davis

**Skeeter Davis** (alizaliwa kama **Mary Frances Penick**  amezaliwa 30 Desemba, 1931 – amefariki 19 Septemba, 2004) alikuwa mwimbaji na mtunzi wa nyimbo wa muziki wa country kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Linda Davis

**Linda Kaye Scott** (aliyezaliwa kama **Linda Kaye Davis** amezaliwa 26 Novemba, 1962) ni mwimbaji wa muziki wa country kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
William Avenya

**William Avenya** (alizaliwa Juni 21, 1955) ni kiongozi wa Kanisa Katoliki nchini Nigeria, anayehudumu kama askofu wa Jimbo la Kanisa la Kilatini la Gboko.

Avenya ni askofu wa kwanza wa jimbo hilo tangu kuanzishwa kwake tarehe 29 Desemba 2012. Aidha, aliwahi kuhudumu kama katibu mkuu wa Chama cha Mabaraza ya Maaskofu wa Afrika Magharibi ya Anglophone (AECAWA).

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1955
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watu walio hai
Jamii:watu wa Nigeria
Eneo Bunge la Runyenjes

**Eneo Bunge la Runyenjes** ni mojawapo ya majimbo manne ya uchaguzi katika Kaunti ya Embu nchini Kenya, likiwa na Runyenjes kama kitovu chake cha utawala na mji wake mkubwa zaidi. Eneo bunge la Runyenjes ni la takriban kilomita za mraba 459 na lina idadi ya watu zaidi ya 154,027 likifanya kuwa eneo la pili lenye idadi kubwa ya watu katika kaunti ya Embu. Linapakana na Eneo bunge la Manyatta upande wa magharibi, Eneo bunge la Chuka/Igambang'ombe katika Kaunti ya Tharaka-Nithi upande wa mashariki, na Eneo bunge la Mbeere Kaskazini upande wa kusini. Miji mingine mikubwa katika eneo hili ni Ena, Ciakago, Ugweri na Karurumo. 

Ingawa kilimo ni shughuli kuu ya kiuchumi, eneo la Runyenjes pia linakua katika sekta za biashara, elimu, na miundombinu, jambo linaloimarisha nafasi yake katika utawala na maendeleo ya Kaunti ya Embu.

## Marejeo 
Jamii:Kaunti ya Embu
Jamii:maeneo bunge ya Kenya
Melonie Cannon

**Melonie Cannon** ni mwimbaji kutoka Marekani, anayechanganya muziki Country na Bluegrass katika albamu zake za solo na kazi za kurekodi.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Velva Darnell

**Velva Darnell** (amezaliwa 14 Oktoba, 1938 – amefariki 12 Agosti, 2014) alikuwa mwimbaji wa muziki wa country na pop kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Kambi ya polisi ya Kapalata

**Kambi ya kijeshi ya Kapalata** ni kituo cha elimu kilichopo karibu na kilomita 35 kaskazini mwa Kisangani, katika mkoa wa Tshopo, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC). Kambi hiyo hutumiwa hasa kuwazoeza wanajeshi wapya na polisi wa kitaifa.

Ilianzishwa mnamo 1957, hapo awali ilitumika kama kituo cha mafunzo kwa Jeshi la Kongo. Baada ya muda, jukumu lake lilibadilika na kuingiza mafunzo ya wanajeshi wa polisi wa Congo (PNC), hasa kupitia ushirikiano na mashirika ya kimataifa.

## Historia na maendeleo 
Tangu kuanzishwa kwake, kambi ya Kapalata imekuwa na jukumu muhimu katika mafunzo ya kijeshi nchini Kongo. Baada ya uhuru mnamo 1960, ilibaki kuwa mahali pazuri kwa mafunzo ya askari na maafisa wa Kongo.

Katika miaka ya 2000, wakati DRC ilipoanzisha mageuzi kadhaa katika sekta ya usalama, Kapalata alijumuishwa katika mpango mkubwa wa kujenga uwezo wa vikosi vya jeshi na polisi.

## Mazoezi ya Wapiganaji wa PNC 
Mnamo mwaka wa 2011, kambi hiyo iliandaa mpango wa mafunzo kwa wapya 122 wa polisi wa Congo (PNC). Mradi huu ulianzishwa kwa ushirikiano kati ya MONUSCO (Ujumbe wa Umoja wa Mataifa wa Kudumisha Utulivu DRC), JICA (Shirika la Japan la Ushirikiano wa Kimataifa) na UNDP (Programu ya Umoja wa Mataifa ya Maendeleo).

Mafunzo hayo yalikusudiwa kuboresha ustadi wa polisi, hasa katika kudumisha amani, kuheshimu haki za binadamu na kupambana na uhalifu.

Mwaka 2012, kituo hicho pia kilipanga mpango wa mafunzo kwa maafisa 30 wa PNC. Mafunzo hayo yalihusisha mbinu za kupanga na kusimamia na mbinu za kisasa za uingiliaji na kudumisha amani.

## Programu za mazingira na maendeleo endelevu 
Mbali na shughuli zake za kijeshi na za polisi, kambi ya Kapalata pia imekuwa ikihusika katika mipango ya mazingira.

Mnamo mwaka wa 2013, kama sehemu ya mapambano dhidi ya ongezeko la joto duniani, MONUSCO, UNDP na PNC walianzisha mradi wa upandaji miti huko Kapalata. Miti 200 ya matunda ilipandwa katika kambi ili kukuza maendeleo endelevu na uhifadhi wa mazingira.

## Jukumu la kimkakati na athari 
Kambi ya kijeshi ya Kapalata bado ni sehemu muhimu ya mfumo wa mafunzo ya vikosi vya usalama nchini DRC. Inachangia katika ufundi wa vikosi vya kijeshi na polisi, jambo muhimu kwa uthabiti wa nchi.

Kwa sababu ya eneo lake la kimkakati na ushirikiano wa kimataifa, inaendelea kuwa nguzo ya kujenga uwezo wa jeshi na polisi nchini DRC.

## Tazama pia 
### Makala zinazohusiana 
### Viungo vya nje 
## Maelezo ya ziada 
Jamii:Makala yasiyo na viungo vya ndani
Helen Darling

**Helen Darling**(alizaliwa  Baton Rouge, Louisiana 1 Mei, 1965) ni msanii wa muziki wa country kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Armando Amaral dos Santos

**Armando Amaral dos Santos** (4 Machi 1929 – 14 Oktoba 1973) alikuwa kiongozi wa Kanisa Katoliki nchini Angola na askofu wa Jimbo Katoliki la Benguela.

Alipata daraja ya upadri mwaka 1956 na kisha akateuliwa kuwa askofu mwaka 1970. Alifariki dunia tarehe 14 Oktoba 1973 akiwa na umri wa miaka 44.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1929
Jamii:Waliofariki 1973
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watu wa Angola
Bonnie Brown

**Bonnie Jean Brown** (amezaliwa 30 Julai, 1938 – amefariki 16 Julai, 2016) alikuwa mwimbaji wa muziki wa country na mshiriki wa **the Browns**, kundi la ndugu watatu maarufu katika miaka ya 1950 na 1960.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Michael Ekwoyi Apochi

**Michael Ekwoyi Apochi** (alizaliwa 1960 huko Ichama) ni kiongozi wa Kanisa Katoliki nchini Nigeria aliyewahi kuhudumu kama askofu wa Jimbo Katoliki la Otukpo.

Aliteuliwa kuwa askofu mwaka 2002.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1960
Jamii:Watu wa Nigeria
Jamii:Watu walio hai