Ruth Bré

**Elisabeth Bonnes** (Bouness), anayejulikana zaidi kwa jina lake la kalamu **Ruth Bré** ,alizawa mwaka 1862  na kufariki tarehe 7 Desemba 1911 huko Herischdorf, leo Jelenia Góra, alikuwa mtetezi wa Kijerumani wa urithi wa ukoo kupitia mama na haki za wanawake, mwandishi, mwanahabari, mwandishi wa tamthilia na mkosoaji mkali wa mfumo dume. Bré alikuwa mwanzilishi wa Bund für Mutterschutz ambalo ni shirikisho la ulinzi wa akina mama wajawazito, shirika lililolenga kuboresha hadhi ya wanawake katika sheria, uchumi na jamii.

## Maisha 
Ruth Bré alizaliwa nje ya ndoa. Majina ya wazazi wake yalifichwa. Alikuwa na unasaba na kaka mmoja. Alifanya kazi kama mwalimu, alishiriki katika mijadala ya umma kuhusu elimu ya watoto, na aliandika tamthilia zilizochezwa hadharani.

Jina Ruth Bré lilikuwa jina bandia. Neno *Bré* linaaminika kuwa herufi za kwanza za jina Elisabeth-Rothmund-Bonnes kwa mpangilio wa kinyume. Rothmund lilikuwa jina la mama yake mzazi. Maandishi yake ya awali aliyachapisha kwa jina bandia *Elisabeth Bouness* (pia huandikwa *Bouneß*), na maandishi yake kuhusu harakati za wanawake aliyachapisha kwa jina la Ruth Bré.

Kaburi la Bré, lililokuwa katika Cavalier-Berg huko Herischdorf (leo Jelenia Góra), halipo tena.

## Mtetezi wa haki za wanawake na akina mama 
Baada ya kustaafu mapema, alijihusisha na harakati za wanawake nchini Ujerumani, katika mrengo wa wanamabadiliko mkali. Kuanzia hapo aliandika maandiko kuhusu haki za akina mama, riwaya na makala, na kujaribu kuhariri gazeti. Alivutia wasikilizaji wake kwa hotuba zake zenye msisimko na ujasiri.

Ruth Bré alijitolea maisha yake kuboresha hali ya akina mama wasio na waume na watoto wao. Katika maandishi yake alikosoa hali ya uzazi ndani ya jamii ya mfumo dume na kuhimiza: "Wanawake, jizalieni si kwa ajili ya wengine... bali kwa ajili yenu wenyewe! […] Mwanamke anaweza kuishi bila dola, lakini dola haiwezi kuishi bila mwanamke."

Miongoni mwa mambo aliyoyapigania ni kupinga kufukuzwa kazi kwa walimu wa kike walioolewa (kile kilichoitwa *Lehrerinnenzölibat*, yaani sharti la useja kwa walimu wa kike), na kutetea uzazi wa hiari. Kwa mtazamo wake, uzazi haukuwa sharti la afya ya kimwili au kisaikolojia ya mwanamke. Lengo lake lilikuwa kurejesha mfumo wa ukoo wa mama, na maandishi yake yalionyesha heshima kubwa kwa mama, kimwili na kiroho.

Katika jiji la Leipzig tarehe 12 Novemba 1904, Bré alianzisha **Bund für Mutterschutz** (Chama cha Kulinda Akina Mama). Miongoni mwa waliotia saini waraka wa kuanzishwa kwa chama hicho walikuwa mwanamageuzi Friedrich Landmann na mwandishi pamoja na afisa wa serikali za mitaa Heinrich Meyer. Chama hicho kilipata mafanikio haraka na kuungwa mkono na watu mashuhuri. Hata hivyo, kutokana na migogoro kuhusu mwelekeo wa shirika, Bré alishindwa na mpinzani wake Helene Stöcker, ambaye alichukua nafasi yake na kulielekeza shirika katika mkondo wa mageuzi ya masuala ya ngono, jambo lililoonekana katika jina jipya **Deutscher Bund für Mutterschutz und Sexualreform**  lililopitishwa mwaka 1908,lenye kumaanisha shirikisho la kijerumani kwa ajili ya  ulinzi wa uzazi na mageuzi ya kijinsia. Bré na wenzake walimshutumu Stöcker kwa kuiba mawazo yake ya kiakili.

Bré pia alianzisha angalau koloni moja la akina mama kwa kuzingatia mfano wa jamii za kimama (matriaki).

## Maandishi teule 
* Elisabeth Bouneß: *Die Frau an der Jahrhundertwende*. Breslau 1900. (Tamthilia).
* Elisabeth Bouness: *Kaiserworte, Fürsorgegesetz und Lehrerschaft. Betrachtungen aus Liebe zum Vaterlande*. Leipzig 1903.
* Ruth Bré: *Das Recht auf die Mutterschaft: Eine Forderung zur Bekämpfung der Prostitution, der Frauen- und Geschlechtskrankheiten*. Leipzig 1903.
* Ruth Bré: *Staatskinder oder Mutterrecht? Versuche zur Erlösung aus dem sexuellen und wirtschaftlichen Elend*. Leipzig 1904.
* Ruth Bré: *Keine Alimentationsklage mehr! Schutz den Müttern! Ein Weckruf an alle, die eine Mutter hatten*. Leipzig 1905.
* Ruth Bré: *Ecce Mater! (Tazama Mama!)*. Leipzig 1905. (Riwaya).
* Ruth Bré: "Geboren am Weihnachtsabend". Katika: *Die Neue Generation,* Vol. 5, No. 2/1909, uk. 81–85.
* Ruth Bré: "Zunächst andere Ehegesetze!" Katika: Hedwig Dohm et al. (wah.): *Ehe? Zur Reform der sexuellen Moral,* Berlin 1911, uk. 177–191.

## Marejeo 
## Jamii: WikiGap JWK 2026