open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Wilaya ya Djékanou

**Wilaya ya Djékanou** (kwa Kifaransa: département de Djékanou) ni moja kati ya tarafa nne za Mkoa wa Bélier ulioko kitovu mwa Cote d'Ivoire. 

Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa 26,510.

Makao makuu ya eneo hilo ni Djékanou.

Wilaya ya Djékanou sasa imegawanywa katika tarafa zifuatazo:
*Bonikro;
*Djékanou.

## Marejeo

Jamii:Wilaya za Cote d'Ivoire
Jamii:Mkoa wa Bélier
Wilaya ya Taabo

**Wilaya ya Taabo** (kwa Kifaransa: département de Taabo) ni moja kati ya Wilaya nne za Mkoa wa Agnéby-Tiassa ulioko kusini-mashariki mwa Cote d'Ivoire. 

Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa 56,422.

Makao makuu ya eneo hilo ni Taabo.

Wilaya ya Taabo sasa imegawanywa katika tarafa zifuatazo:
*Pacobo;
*Taabo.

## Marejeo

Jamii:Wilaya za Cote d'Ivoire
Jamii:Mkoa wa Agnéby-Tiassa
Wilaya ya Kouassi-Kouassikro

**Wilaya ya Kouassi-Kouassikro** (kwa Kifaransa: département de Kouassi-Kouassikro) ni moja kati ya Wilaya tatu za Mkoa wa N'Zi ulioko Kituo mwa Cote d'Ivoire. 

Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa 29,612.

Makao makuu ya eneo hilo ni Kouassi-Kouassikro.

Wilaya ya Kouassi-Kouassikro sasa imegawanywa katika tarafa zifuatazo:
*Kouassi-Kouassikro;
*Mékro.

## Marejeo

Jamii:Wilaya za Cote d'Ivoire
Jamii:Mkoa wa N'Zi
Mto Mbwa

'''''' unapatikana katika wilaya ya Kanungu, magharibi mwa Uganda. 

Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.

## Tazama pia
* Orodha ya mito ya Uganda
* Orodha ya mito ya wilaya ya Kanungu

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* Geonames.org
*Rivers and Lakes of Uganda.

Jamii:Wilaya ya Kanungu
Jamii:Mito ya Uganda
Jamii:Nile
Jamii:Mediteranea
Wilaya ya Sipilou

**Wilaya ya Sipilou** (kwa Kifaransa: département de Sipilou) ni moja kati ya Wilaya tano za Mkoa wa Tonkpi ulioko Magharibi mwa Cote d'Ivoire. 

Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa 41,868.

Makao makuu ya eneo hilo ni Sipilou.

Wilaya ya Sipilou sasa imegawanywa katika tarafa zifuatazo:
*Sipilou;
*Yorodougou.

## Marejeo

Jamii:Wilaya za Cote d'Ivoire
Jamii:Mkoa wa Tonkpi
Tarafa ya Dikodougou

**Tarafa ya Dikodougou** (kwa Kifaransa: *Sous-préfecture de Dikodougou*) ni moja kati ya Tarafa 3 za Wilaya ya Dikodougou katika Mkoa wa Poro ulioko kaskazini mwa Cote d'Ivoire . 

Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa 39,567 .

Makao makuu yako Dikodougou (mji).

Hapa chini ni majina ya vijiji 29 vya tarafa ya Dikodougou na idadi ya wakazi mwaka 2014 :

## Marejeo

Jamii:Tarafa za Cote d'Ivoire
Megan Rapinoe

thumbnail|right|200px|Megan Rapinoe
**Megan Rapinoe** (alizaliwa 5 Julai 1985) ni mwanamke mchezaji wa soka wa kitaalamu wa Marekani ambaye anachezea na ni nahodha wa timu ya Reigns FC katika Ligi ya ya Soka ya Wanawake, kama kiungo na winga. 

Kama mchezaji wa timu ya taifa ameisaidia timu yake itwae Kombe la dunia la wanawake mwaka 2015 na 2019 na pia medali ya dhahabu katika Olimpiki ya London ya mwaka 2012, na kumalizia timu katika Kombe la Dunia la Wanawake la 2011. 

Tangu mwaka 2018, amekuwa nahodha wa timu yake ya taifa pamoja na Carli Lloyd na Alex Morgan.

Jamii:Waliozaliwa 1985
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Jamii:wachezaji mpira wa kike
Orodha ya mito ya wilaya ya Kyenjojo

**Orodha ya mito ya wilaya ya Kyenjojo** inataja kwa mpangilio wa alfabeti baadhi tu ya mito ya eneo hilo la Uganda magharibi.

* Mto Hondwa  
* Mto Kagensa  
* Mto Kaimira  
* Mto Kajumwa  
* Mto Kakomero  
* Mto Kamirabalimbo  
* Mto Kamirabara  
* Mto Kasembeta  
* Mto Kazizi    
* Mto Kibumba  
* Mto Kiyanja  
* Mto Kyankorogo   
* Mto Kyasa  
* Mto Kyeza  
* Mto Makoka  
* Mto Mirinchwi  
* Mto Muchwamba  
* Mto Mugaju  
* Mto Mukonda  
* Mto Mukumbuli  
* Mto Musabira  
* Mto Nakazige  
* Mto Nyabirogo  
* Mto Nyakabale  
* Mto Nyakabya  
* Mto Nyakachope  
* Mto Nyakakoko  
* Mto Nyakibogora  
* Mto Nyakibuguta  
* Mto Nyakiro  
* Mto Nyakitunga  
* Mto Nyakwisi  
* Mto Nyambiriko  
* Mto Nyamirumiko  
* Mto Nyamugamba  
* Mto Nyamujogonoki  
* Mto Nyamulagura  
* Mto Nyamuzaha  
* Mto Nyankimba  
* Mto Nyansimbe  
* Mto Sisa  
* Mto Wamfuru  
* Mto Watuba  

## Tazama pia
* Orodha ya mito ya Uganda

Jamii:Orodha za kijiografia
Jamii:Wilaya ya Kyenjojo
Jamii:Mito ya Uganda
Jamii:Mkoa wa Magharibi (Uganda)
Emerson Aparecido Leite de Souza Junior

thumbnail|right|200px|Emerson

**Emerson Aparecido Leite de Souza Junior** (anajulikana kama Emerson; alizaliwa 14 Januari 1999) ni mchezaji wa soka wa Brazil ambaye anacheza kama beki wa nyuma wa timu ya Barcelona F.C..

Jamii:wachezaji mpira wa Brazil
RC Celta de Vigo

thumbnail|right|200px|Raisi wa timu ya RC Celta de Vigo, Carlos Mouriño
**RC Celta de Vigo** (inajulikana kama **Celta Vigo** au **Celta** tu) ni klabu ya soka ya Hispania iliyoko, Vigo, Galisia. Kwa sasa timu yake inacheza La Liga.

Timu iliundwa 23 Agosti 1923 kutokana na muungano kati ya Real Vigo Sporting na Real Fortuna FC. Jina la utani Os Celestes, linatokana na kwamba wanacheza wakiwa wamevaa jezi za anga la bluu na soksi pamoja na kaptula nyeupe.

Uwanja wa nyumbani unaitwa Abanca-Balaídos ambao wanakaa watazamaji 29,000. Jina la Celta linatokana na Wakelti ambao walikuwapo kwenye mkoa huo. Mpinzani wake mkuu ni klabu ya Kigalisia Deportivo de La Coruña, ambaye hushindana na derby wa Kigalisia.

Celta haijawahi kushinda ligi wala Copa del Rey, ingawa wamefika fainali mara tatu. Moja ya misimu bora ya timu ulikuwa 1970-1971, walipomaliza bila kufungwa mchezo nyumbani na walijulikana kama "wauaji wakuu". Celta alimaliza wa sita na alipata nafasi kwenye Kombe la UEFA kwa mara ya kwanza. 

Klabu hiyo ilikamilisha nafasi yao bora ya kuwa wanne mwaka 2002-03, na kupata nafasi kwenye Ligi ya Mabingwa Ulaya ya 2003-04 , ambapo waliondolewa na Arsenal katika mzunguko wa 16. Katika 2016-2017 UEFA Europa League, Celta ilifikia nusu fainali za UEFA Europa League kwa mara ya kwanza, na kupoteza kwa Manchester United.

Jamii:Vilabu Mpira vya Hispania
Mdudu Mabawa-viwambo

**Wadudu mabawa-viwambo** ni wadudu wadogo sana hadi wakubwa kiasi wa oda Hymenoptera katika nusungeli Pterygota (wenye mabawa). Jina ni tafsiri ya jina la kisayansi. Wadudu hawa wanajulikana sana kama nyuki, nyigu, dondora na sisimizi k.m.

Takriban spishi zote zina mabawa kama viwambo, lakini spishi nyingine au wana wa spishi nyingine (kama sisimizi) hawana mabawa. Kwa kawaida majike wana mrija wa kutaga mayai unaoweza kuingiza mayai ndani ya kidusiwa au katika mahali palipo ngumu kufikia. Katika spishi nyingi mrija huo umetoholewa kuwa mwiba.

Spishi za nusuoda Apocrita zina kiuno chembamba sana lakini zile za Symphyta zina kiuno kipana.

## Spishi kadhaa za Afrika ya Mashariki
* *Arge taitaensis*, Nyigu-msumeno
* *Megaponera analis*, Sungusungu
* *Polistes fastidiosus*, Dondora
* *Sceliphron spirifex*, Bunzi mweusi-na-njano
* *Xylocopa caffra*, Nyuki-bungu njano

## Mwainisho
* Nusuoda Symphyta
* Familia za juu:
** Anaxyeloidae
** Cephoidea
** Orussoidea
** Pamphilioidea
** Siricoidea
** Tenthredinoidea
** Xiphydrioidea
** Xyeloidea
* Nusuoda Apocrita
** Oda ya chini Aculeata
** Familia za juu:
*** Apoidea (Nyuki, nyukibambi, nyigu-mchanga, bunzi n.k.)
*** Chrysidoidea (Nyigu-kekeo n.k.)
*** Formicoidea (Sisimizi)
*** Vespoidea (Dondora, mavu n.k.)
** Oda ya chini Parasitica
** Familia za juu:
*** Ceraphronoidea
*** Chalcidoidea
*** Cynipoidea
*** Diaprioidea
*** Evanioidea
*** Ichneumonoidea
*** Megalyroidea
*** Mymarommatoidea
*** Platygastroidea
*** Proctotrupoidea
*** Stephanoidea
*** Trigonaloidea

## Picha

Megaponera Major with termites, crop.jpg|Sungusungu
Polistes fastidiotus, a, Pretoria.jpg|Mavu
Sceliphron spirifex TZ edit1.jpg|Bunzi mweusi-na-njano
Oriental wasp (Vespa orientalis).jpg|Dondora
Xylocopa caffra Female.jpg|Nyuki-bungu njano

Jamii:Wadudu mabawa-viwambo
Wilaya ya Vallée du Bandama

**Wilaya ya Sakassou** (kwa Kifaransa: département deSakassou) ni moja kati ya Wilaya nne za Mkoa wa Gbêkê ulioko [[]] mwa Cote d'Ivoire. 

Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa 94,525.

Makao makuu ya eneo hilo ni Sakassou.

Wilaya ya Sakassou sasa imegawanywa katika tarafa zifuatazo:
*Ayaou-Sran;
*Dibri-Assirikro;
*Sakassou;
*Toumodi-Sakassou.

## Marejeo

Jamii:Wilaya za Cote d'Ivoire
Jamii:Mkoa wa Gbêkê
Litungu

**Litungu** ni ngoma ya asili inayochezwa na kabila la Waluhya (pamoja na Wabukusu) na la Wakisii katika baadhi ya maeneo ya Kenya  na vilevile na kabila la Wakurya lililoko sehemu mbalimbali za mkoa wa Mara nchini Tanzania, kama vile Tarime, Serengeti, Mugumu, Rorya, Bunda,

Litungu inatumia ala ya muziki yenye kamba saba au nane.

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* https://www.youtube.com/watch?v=88HwSB9LugY

Jamii:Utamaduni wa Kenya
Jamii:Utamaduni wa Tanzania
Jamii:Mkoa wa Mara
Tarafa ya Ouaninou

**Tarafa ya Ouaninou** (kwa Kifaransa: *Sous-préfecture de Ouaninou*) ni moja kati ya Tarafa 6 za Wilaya ya Ouaninou katika Mkoa wa Bafing ulioko kaskazini-magharibi mwa Cote d'Ivoire . 

Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa 20,790 .

Makao makuu yako Ouaninou (mji).

Hapa chini ni majina ya vijiji 41 vya tarafa ya Ouaninou na idadi ya wakazi mwaka 2014 :

## Marejeo

Jamii:Tarafa za Cote d'Ivoire
Norberto Murara Neto

thumb|Norberto Murara Neto
**Norberto Murara Neto** (anajulikana kama **Neto**; alizaliwa 19 Julai 1989) ni mchezaji wa soka wa Brazil ambaye anacheza kama kipa wa klabu ya Hispania Barcelona F.C..

Neto alianza kazi yake huko Brazili na klabu ya Athletico Paranaense na baadaye alihamia Fiorentina ya Italia.  Mwaka 2015 alijiunga na Juventus , ambapo alishinda Seria A mara mbili, Yeye alikuwepo pale klabuni kama golikipa namba mbili ikiwa nyota Gianluigi Buffon ni golikipa namba moja, lakini alionekana kwenye michezo mingi ya Juventus ya ndani na nje ya Italia.

Mnamo mwaka 2017, alijiunga na Valencia ya Hispania. Mnamo 27 Juni, 2019 Barcelona ilitangaza kumsaini Neto.

Jamii:Wachezaji mpira wa Brazil
Tarafa ya Kong

**Tarafa ya Kong** (kwa Kifaransa: *Sous-préfecture de Kong*) ni moja kati ya Tarafa 4 za Wilaya ya Kong katika Mkoa wa Tchologo ulioko kaskazini mwa Cote d'Ivoire . 

Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa 29,190 .

Makao makuu yako Kong (mji).

Hapa chini ni majina ya vijiji 18 vya tarafa ya Kong na idadi ya wakazi mwaka 2014 :

## Marejeo

Jamii:Tarafa za Cote d'Ivoire
Epeneto

**Epeneto** (kwa Kigiriki: Ἐπαινετός, Epainetós) alikuwa Mkristo wa karne ya 1 aliyetajwa na Mtume Paulo (Rom 16:5) kama mtu wa kwanza kuongokea Ukristo katika mkoa wa Asia.

Inasimuliwa kwamba baadaye akawa askofu wa kwanza wa Karthago (leo nchini Tunisia) kama si Kartagena (Hispania) au Sirmio (Serbia).

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa hasa tarehe 30 Julai.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Jamii:Waliozaliwa karne ya 1
Jamii:Waliofariki karne ya 1
Jamii:Watu wa Biblia
Jamii:Watakatifu wa Uturuki
Orodha ya mito ya wilaya ya Buliisa

**Orodha ya mito ya wilaya ya Buliisa** inataja kwa mpangilio wa alfabeti baadhi tu ya mito ya eneo hilo la Uganda magharibi.

* Mto Bubwe  
* Mto Itulwe  
* Mto Kahuru  
* Mto Kanyaranyara  
* Mto Muunga (korongo)
* Mto Ngazi  
* Mto Nyamukuta  
* Mto Sambiye  
* Mto Sonso  
* Mto Waisoke  
* Mto Waki  
* Mto Weiga  

## Tazama pia
* Orodha ya mito ya Uganda

Jamii:Orodha za kijiografia
Jamii:Wilaya ya Buliisa
Jamii:Mito ya Uganda
Jamii:Mkoa wa Magharibi (Uganda)
Mto Bubwe

'''''' unapatikana katika wilaya ya Buliisa, magharibi mwa Uganda. 

Maji yake yanaishia katika ziwa Albert, mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.

## Tazama pia
* Orodha ya mito ya Uganda
* Orodha ya mito ya wilaya ya Buliisa

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* Geonames.org

Jamii:Wilaya ya Buliisa
Jamii:Mito ya Uganda
Jamii:ziwa Mwitanzige
Jamii:Nile
Jamii:Mediteranea
Fundi Konde

**Fundi Konde** (24 Agosti 1924 &ndash; 29 Juni 2000) alikuwa mwanamuziki kutoka nchini Kenya. Fundi Konde ni mmoja kati ya watumbuizaji wa mwanzo kabisa nchini Kenya, na husemekana yeye ndiye mwanamuziki wa kwanza kucharaza gitaa la umeme huko Afrika Mashariki. Alipiga na kutunga muziki wake kwa Kiswahili huku akichanganya mahadhi ya Rumba la Kiafrika. 

Kazi ya uanamuziki ilianza nyakati zile za Vita Kuu ya Pili ya Dunia, wakati huo alikuwa akiwatumbuizia vikosi vya kutoka Afrika Mashariki akiwa jeshini huko Asia Kusini. Alivyorudi nyumbani Kenya, akatengeneza rekodi za awali ikiwa pamoja na "Mama Sowera", "Majengo Siendi Tena", "Kipenzi Waniua Ua" na "Jambo Sigara". Aliendelea kutumbuiza na kutoa santuri nyengine mpaka 1963 alipostaafu hadi hapo mwanzoni mwa miaka ya 1980 alipoanza tena kuimba, kutunga na kutayarisha.

Mwanamuziki huyu alizaliwa mnamo 1924 katika kijiji cha Mwabayanyundo, Wilaya ya Kilifi. Anatoka katika kabila la Wagiriama. Fundi Konde alifariki mnamo mwaka wa 2000 huko nyumbani kwake Kibera, Nairobi.

## Marejeo
* Daily Nation, July 1, 2000: Musician dies at 76

## Viungo vya Nje
* Fundi Konde 

Jamii:Watu wa Kenya
Orodha ya mito ya wilaya ya Ibanda

**Orodha ya mito ya wilaya ya Ibanda** inataja kwa mpangilio wa alfabeti baadhi tu ya mito ya eneo hilo la Uganda magharibi.

* Mto Bigera  
* Mto Bwahwa  
* Mto Kabobo  
* Mto Kakinga  
* Mto Kyebonekiri  
* Mto Ntunga
* Mto Nyakihanga  
* Mto Nyamigogo  
* Mto Orutunga  
* Mto Oruyubu  

## Tazama pia
* Orodha ya mito ya Uganda

Jamii:Orodha za kijiografia
Jamii:Wilaya ya Ibanda
Jamii:Mito ya Uganda
Jamii:Mkoa wa Magharibi (Uganda)
Mto Nyakihanga

**Mto Nyakihanga** ni jina la:
* Mto Nyakihanga (Kagera) nchini Tanzania
* Mto Nyakihanga (Ibanda) nchini Uganda
Orodha ya mito ya wilaya ya Isingiro

**Orodha ya mito ya wilaya ya Isingiro** inataja kwa mpangilio wa alfabeti baadhi tu ya mito ya eneo hilo la Uganda magharibi.

* Mto Chezho  
* Mto Chimuli  
* Mto Echinyabu  
* Mto Kabimba  
* Mto Kyabaganda  
* Mto Mishumba  
* Mto Muhurubuki  
* Mto Nyakaguru  
* Mto Nyarugona  
* Mto Rugaga  
* Mto Rugyeye  
* Mto Ruhimbu  
* Mto Rusabbasabbie  
* Mto Rwoho   

## Tazama pia
* Orodha ya mito ya Uganda

Jamii:Orodha za kijiografia
Jamii:Wilaya ya Isingiro
Jamii:Mito ya Uganda
Jamii:Mkoa wa Magharibi (Uganda)
Orodha ya mito ya wilaya ya Kiruhura

**Orodha ya mito ya wilaya ya Kiruhura** inataja kwa mpangilio wa alfabeti baadhi tu ya mito ya eneo hilo la Uganda magharibi kabla ya kumegwa ili kuunda wilaya mpya ya Kazo.

* Mto Akayanja  
* Mto Bisyoro  
* Mto Kabagole  
* Mto Kachumbiro  
* Mto Kagaye  
* Mto Kashara  
* Mto Kishanga  
* Mto Kyawanyana  
* Mto Lwemirondo  
* Mto Mbuga  
* Mto Mukigaga  
* Mto Musalasala  
* Mto Namato  
* Mto Nyabisheke  
* Mto Nyabitadariki  
* Mto Nyakasarara  
* Mto Nyamasojo  
* Mto Nyanuba  
* Mto Nyarutegura  
* Mto Rubindi  
* Mto Rushango  
* Mto Rutungu  
* Mto Rwamasha  
* Mto Rwebikoba  
* Mto Rwemamba  
* Mto Rwengo  
* Mto Rwenjuvo  

## Tazama pia
* Orodha ya mito ya Uganda

Jamii:Orodha za kijiografia
Jamii:Wilaya ya Kiruhura
Jamii:Mito ya Uganda
Jamii:Mkoa wa Magharibi (Uganda)
Chillingham Castle

**Ngome ya Chillingham** ni ngome ya kipindi cha Enzi ya Kati katika historia iliyoko kwenye kijiji cha Chillingham kwenye kaskazini ya Northumberland, Uingereza. Katika ngome hii wanapatikana ng'ombe wa aina adimu sana ya Ng'ombe wa Chillingham. The castle is a Grade&nbsp;I listed building.

Yalikuwa ndio makazi ya Grey na Bennett toka karne ya 15 hadi miaka ya 1980 ilipokuwa makazi ya Sir Edward Humphry Tyrrell Wakefield. 

## Historia
Ngome hii awali ilikuwa ni monasteria mwishoni mwa karne ya 12. Mwaka 1298, Mfalme Edward I alikaa kwenye ngome hii wakati akielekea Uskochi kupigana na jeshi la Uskochi lililoongozwa na William Wallace.

Ngome hii ilitumiwa kama mahali wanajeshi wa Uingereza walipoanzisha vita dhidi ya Uskochi.

Anne wa Denmark na watoto wake walikaa kwenye ngome hii wakati wa safari yao ya kwenda London Juni 6, 1603. Mwaka 1617, Mfalme James I wa Uingereza, ambaye utawala wake uliunganisha Uingereza na Uskochi alikaa hapo wakati akisafiri kati ya nchi hizi mbii. 

Wakati wa vita za Kwanza na Pili za Dunia, ngome hii ilitumika kama kituo cha jeshi. Inaaminika kuwa kipindi hiki ndio wakati ambao mbao zilizotumika kupendesha ngoma ziliondolewa na kuchomwa moto na wanajeshi. Baada ya vita, ngome ilianza kuharibika. Sehemu kubwa iliharibika kutokana na kuvuja kwa paa. Mwaka 1982, ngome ilinunuliwa na Sir Humphry Wakefield, ambaye mke wake Catherine alitoka katika familia ya Grey wa Chillingham waliokuwa wamiliki wa kwanza.

## Mizimu ya Chillingham
Wamiliki wa sasa wa ngome hii wanaitangaza kuwa ni ngome yenye kutembelewa na mizimu kuliko ngome yoyote Uingereza. 
Imefanyiwa uchunguzi na kuwa kwenye vipindi mbalimbali vya televisheni, radio na YouTube, ''I'm Famous and Frightened!*, *Scariest Places On Earth*, *Holiday Showdown*, *Alan Robson's Nightowls''), The ParaPod, ‘'Ghost Hunters International*, *A Blood Red Sky* (2013).  

Mzimu maarufu katika ngome hii ni  "blue boy". Watu wanaotembelea ngome hii hudai kuona miale ya bluu juu ya vitnda vyao. 

## Kwenye Fasihi
Ngome hii iko katika vitabu mbalimbali kama vile *The Bride of Lammermoor'' (1819) kilichoandikwa na Sir Walter Scott. Ngome hii ndio iliyopelekea kuandikwa kwa kitabu cha watoto na Eva Ibbotson's mwaka 2005 cha *The Beasts of Clawstone Castle*.

## Picha

File:Chillingham Castle - geograph.org.uk - 1282720.jpg|Uwanja wa nyuma 
File:Chillingham Castle Garden.jpg|Italian Garden
File:Chillingham Castle, Chapel Window (34448467795).jpg|Dirisha la kanisa
File:ChillinghamCastleFireplace.jpg|Sehemu ya kuota moto
File:Roman breed of cattle (18703665186).jpg|Ngombe wa Chillingham 
File:Mounted statue and woodland ride, Chillingham Castle.jpg|Sanamu ya Viscount Gough

## Marejeo
## Viungo vya nje
*Bibliographia ya vyanzo kuhusu Chillingham Castle
*Tovuti ya Ngome ya Chillingham
*The medieval Castle of Chillingham: the most haunted castle in Britain
*Chillingham Castle – The Chilling Tale 

Jamii:Uingereza
Northumberland

thumb|Eneo la Northumberland
**Northumberland** ni kaunti ya Uingereza iliyopo kwenye mpaka wa Uskoti. Jina limetokana na mahali pake upande wa kaskazini wa mto Humber. Ni sehemu ya mkoa wa Uingereza Kaskazini-Mashariki.

Ina eneo la km² 5,013 na idadi ya wakazi ni 316.116. Makao makuu ya mkoa yapo kwenye mji mdogo wa Morpeth mwenye wakazi 13,833. Ngome ya Chillingham Castle iko hapa.

## Marejeo
Jamii:Uingereza Kaskazini-Mashariki
Chillingham, Northumberland

**Chillingham** ni kijiji cha kaunti ya Northumberland kwenye kaskazini ya Uingereza. Idadi ya wakazi ni chini ya watu 100. 

Chillingham ina umaarufu fulani kutokana na ngome ya Chillingham Castle na kundi la ng'ombe mwitu ambao hawafugwi wanaoishi hapa tangu miaka 300 au zaidi katika sehemu ya msitu iliyoviringishwa na ukuta.

Jamii:Uingereza Kaskazini-Mashariki
Mdudu Mabawa-vigamba

**Wadudu mabawa-vigamba** ni wadudu wadogo hadi wakubwa wa oda Lepidoptera katika nusungeli Pterygota (wenye mabawa). Jina ni tafsiri ya jina la kisayansi. Wadudu hawa wanajulikana kama vipepeo na nondo.

Wadudu hawa wana mabawa kama viwambo, isipokuwa spishi kadhaa ambazo zina mabawa yaliyopunguka au hazina mabawa kabisa. Kinyume na wadudu mabawa-viwambo kwa kawaida mabawa yao yamefunikwa kwa vigamba ambavyo kweli ni manyoya yaliyofanyika kuwa bapa. Lakini mabawa ya spishi kadhaa yana sehemu bila vigamba zilizo nyangavu kwa hivyo (k.m. Nondo mkia-mshale mwangavu).

Sehemu za kinywa za spishi nyingi zimetoholewa kuwa mrija mrefu sana unaoitwa ulimi au proboski. Mrija huo hutumiwa kufyonza mbochi au viowevu vingine. Lakini spishi za Zeugloptera bado zina sehemu za kutafuna kama ndugu wao wa oda Trichoptera (Wadudu mabawa-manyoya).

Wachanga wa vipepeo na nondo huitwa viwavi. Hawafanani na wapevu kwa sababu hawana mabawa, wana sehemu za kinywa za kutafuna na wana miguu bandia kwenye fumbatio licha ya miguu sita ya kweli kwenye toraksi. Kwa kawaida viwavi hula majani ya mimea na mara nyingi shina pia na pengine hata matunda. Spishi fulani za viwavi hula wadudu wengine na nyingine ni vidusia.

## Spishi kadhaa za Afrika ya Mashariki
* *Actizera stellata* (Clover blue)
* *Cephonodes hylas*, Nondo Mkia-mshale Mwangavu (Pellucid hawk moth)
* *Coeliades forestan* (Striped policeman)
* *Colias electo* (African clouded yellow)
* *Colotis euippe* (Round-winged orangetip)
* *Euphaedra rattrayi* (Orange forester)
* *Helicoverpa armigera*, Nondo wa Nyanya (Cotton bollworm)
* *Plutella xylostella*, Nondo Mdogo wa Kabichi (Diamondback moth)
* *Precis octavia* (Gaudy commodore)
* *Sarangesa motozi* (Elfin skipper)
* *Spodoptera exempta*, Kiwavi-jeshi wa Afrika (African armyworm)

## Mwainisho
* Nusuoda Aglossata
** Familia ya juu Agathiphagoidea
* Nusuoda Glossata
* Oda za chini:
** Acanthoctesia
** Dacnonypha
** Exoporia
** Heteroneura
** Lophocoronina
** Neopseustina
* Nusuoda Heterobathmiina
** Familia ya juu Heterobathmioidea
* Nusuoda Zeugloptera
** Familia ya juu Micropterigoidea

## Picha

Rayed blue (Actizera lucida) underside.jpg|Rayed blue
Pellucid hawk moth , feeding on Lantana camara flowers.jpg|Nondo mkia-mshale mwangavu
Cephonodes hylas (Bee hawkmoth) on Catunaregam spinosa W IMG 9506.jpg|Kiwavi wa nondo mkia-mshale mwangavu
Striped policeman (Coeliades forestan arbogastes).jpg|Striped policeman
African clouded yellow (Colias electo pseudohecate) underside.jpg|African clouded yellow
Round-winged orange tip (Colotis euippe euippe) male.jpg|Round-winged orangetip
Smoky Orange Tip larva 07 11 2010 2.JPG|Kiwavi wa orangetip
Helicoverpa armigera (48111985306).jpg|Nondo wa nyanya
Caterpillar in tomato.jpg|Kiwavi juu ya nyanya
CSIRO ScienceImage 1144 Diamond back moth Plutella xylostella.jpg|Nondo mdogo wa kabichi
Plutella xylostella Juvenile.jpg|Kiwavi ya nondo mdogo wa kabichi
Precis octavia-01 (xndr).jpg|Gaudy commodore
Sarangesa motozi Umdoni.JPG|Elfin skipper
African armyworm.jpg|Viwavi-jeshi

Jamii:Wadudu mabawa-vigamba
Mon copain de New-York City

**Mon copain de New-York City** (kwa Kiswahili: **Rafiki yangu kutoka New York City**) ni kitabu kilichoandikwa na Amini Cishugi. Kitabu hiki ni cha pili katika mfululizo wa maandishi "Hadithi ya Anna Beckinsales Marie".

## Muhtasari
Anna Beckinsales Marie, kwa muda mrefu, aliishi na wazazi wake, Emmanuel Beckinsales na Judith Marie Pulver, huko Montreal (Canada) katika jimbo la kusini. Baada ya shule ya sekondari, alihamia na familia yake kwenda Marekani na kujiunga na Chuo Kikuu cha Sanaa cha Boston huko Massachusetts. Kwa upendo na Joan Leblanc, kijana mzuri wa karibu umri wake alikutana na Facebook miaka miwili iliyopita, alitaka kwa gharama zote kukutana na mtu. Kwa kweli, Joan Leblanc alikuwa jina la Adams Williams, mwimbaji mdogo wa New York, nyota na tajiri.

## Wahusika
* Anna Beckinsales Marie
* Adams Williams
* Emmanuel Beckinsales
* Judith Pulver
* Carmen Pulvers

## Tanbihi
Jamii:Fasihi ya Kifaransa
Kiti moto

thumb|Picha ya kitimoto
**Kiti moto** ni aina ya chakula maarufu nchini Tanzania kinapoitwa pia "mdudu" au "mbuzi katoliki". Sehemu kuu ya chakula hiki ni nyama ya nguruwe.

Inaaminika kuwa chanzo cha jina hili ni nia ya kutumia neno la siri kwa kuwa Waislamu hawatakiwi kula nguruwe.

Chakula hiki kinapikwa pale mtu anapotoa oda yake na hivyo kukaa kwenye kiti kwa hata zaidi ya saa moja akisubiri kwa hamu, hivyo ni kama kikao kirefu cha mahojiano kinachomtesa mtu kwa kumdai atetee kwa hoja nzito jambo fulani, k.mf. utendaji wake, ambacho pia kinaitwa kitimoto. 

Baadhi ya migahawa hutenga sehemu maalum ya kula kitimoto kwa heshima ya wateja ambao ni Waislamu.

Kiti moto ni maarufu sana kwenye sehemu za starehe na pombe. 

## Viungo vya nje
* Mapishi ya kiti moto 

Jamii:Chakula cha Kiafrika
Kapana

**Kapana** ni aina ya nyama ya kuchomwa inayokatwa vipande vidogovidogo na kuchomwa kwenye moto wa wazi nchini Namibia. Kapana ni maarufu sana katika mji mkuu wa Windhoek hasa eneo la Katutura.

Mara nyingi nyama hii huuzwa na wafanyabiashara vijana kwenye soko la wazi. Inaaminika kuwa biashara ya kapana husaidia kuwapatia ajira vijana kwa kuwawezesha kuanzisha biashara kwa mtaji mdogo. 

## Matayarisho
Jiko hutumia kuni huku juu ya jiko chuma imewekwa ili kuzuia nyama isianguke kwenye moto.) Nyama hukatwa kwa panga vipande vidogo na pia huandaliwa pilipili, kitunguu, nyanya na chili sauce yenye vitunguu, nyanya na vikolezo vingine. Jiko linapopata moto, vipande vya nyama huweka juu yake. Ili kuvutia wateja, mchoma kapana huchoma kapana chache ili aonjeshe wateja, wakipenda wanachagua nyama wanayotaka ndipo anaichoma. Kapana huchomwa kwa muda wa dakika kumi hivi. 

## Utamaduni
Kapana ni njia ya kula haraka bila gharama ya juu. Sehemu inapouzwa kapana huonekana kama sehemu ya makutano ya kijamii ambapo watu wa aina tofauti hukusanyika..

Mwaka 2014, kutokana na ukame nchini Namibia, bei ya kapana ilipanda juu.

## Marejeo 
Jamii:chakula cha Kiafrika
Jamii:Mapishi
Jamii:utamaduni wa Namibia
Tarafa ya Doropo

**Tarafa ya Doropo** (kwa Kifaransa: *Sous-préfecture de Doropo*) ni moja kati ya Tarafa 4 za Wilaya ya Doropo katika Mkoa wa Bounkani. Uko katika kaskazini-mashariki ya kati ya nchi Cote d'Ivoire . 

Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa 37,741.

Makao makuu yako Doropo (mji).

Hapa chini ni majina ya vijiji 104 vya tarafa ya Doropo na idadi ya wakazi mwaka 2014:

## Marejeo

Jamii:Tarafa za Cote d'Ivoire
Tarafa ya Bodokro

**Tarafa ya Bodokro** (kwa Kifaransa: *Sous-préfecture de Bodokro*) ni moja kati ya Tarafa 7 za Wilaya ya Béoumi katika Mkoa wa Gbêkê nchini Cote d'Ivoire. Iko katika kitovu cha nchi. 

Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa 28,502.

Makao makuu yako Bodokro (mji).

Hapa chini ni majina ya vijiji 34 vya tarafa ya Bodokro na idadi ya wakazi mwaka 2014 :

## Marejeo

Jamii:Tarafa za Cote d'Ivoire
Wilaya ya Abidjan

**Wilaya ya Abidjan** (kwa Kifaransa: département d'Abidjan) ni moja kati ya Jimbo la Abidjan ulioko kusini mwa Cote d'Ivoire. 

Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa 4,707,404.

Makao makuu ya eneo hilo ni Abidjan.

## Marejeo

Jamii:Wilaya za Cote d'Ivoire
Hadithi ya Anna Beckinsales Marie

**Hadithi ya Anna Beckinsales Marie** ni mfululizo wa riwaya za maigizo ya drama iliyoandikwa na mwandishi wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo Amini Cishugi. 

Riwaya zinaeleza maisha ya msichana Anna Beckinsales Marie, na jamaa yake kama vile wazazi na shangazi yake Carmen Pulver, wote waliishi Montreal. 

Riwaya ya kwanza ni kuhusu maisha ya Anna wakati akiwa mudogo. Tangu kutoka kwake, mufulizo ilipata umaarufu mkubwa, sifa kubwa na ufanisi wa kibiashara kikanda katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Wamevutia watazamaji wazima na wasomaji wadogo na mara nyingi huchukuliwa kama maandishi ya vitabu vya kisasa vijana wa kisasa huko Kivu.

## Vitabu 
* Le Secret
* Mon copain de New-York City

## Tanbihi
Jamii:Fasihi ya Kiingereza
Angiospermae

**Angiospermae** (yaani mimea inayochanua maua; kwa Kiingereza: *angiosperms*; pia **Magnoliophyta**) ndilo kundi kubwa zaidi la mimea ya nchi kavu (Embryophyte) likiwa na oda 64, familia 416, jenasi 13,000 na spishi zinazojulikana 300,000 hivi. 

Mimea inayochanua ya zamani zaidi ilipatikana miaka milioni 160 iliyopita hivi.
 
## Tanbihi
## Marejeo
* 
* 
* 
* 
* 
** 1st edition published by Oxford University Press in 1991 
* 
* 
* Cromie, William J. (December 16, 1999). "Oldest Known Flowering Plants Identified By Genes". Harvard University Gazette.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Raven, P.H., R.F. Evert, S.E. Eichhorn. *Biology of Plants*, 7th Edition. W.H. Freeman. 2004
* Sattler, R. 1973. *Organogenesis of Flowers. A Photographic Text-Atlas*. University of Toronto Press.
* 
* 
* 
* 
* 

## Viungo vya nje
* 
* 
* 

Jamii:Jinsia
Jamii:Angiospermae
Tarafa

**Tarafa** (kutoka neno la Kiarabu; kwa Kiingereza: "circondary") ni eneo la ugatuzi katika nchi mbalimbali.

Kwa mfano nchini Tanzania tarafa ni sehemu ya kiutawala iliyo ndogo kuliko wilaya na ni kubwa kuliko kata. Hivyo ni ngazi kati ya wilaya na kata.

Jamii:Sheria
Mikoa ya Uganda

**Mikoa ya Uganda** ni nne tu: Wa kati, Magharibi, Mashariki na Kaskazini. Kila mmoja umegawanyika katika wilaya. Hizo zilikuwa 56 mwaka 2002, zikafikia kuwa 135 (mbali ya jiji la Kampala) mwaka 2019.

## Tanbihi
## Viungo vya nje
Sadney Urikhob

thumbnail|right|200px|Sadney Urikhob

**Sadney Urikhob** (alizaliwa 19 Januari 1992) ni mchezaji wa soka ambaye anacheza katika ligi kuu ya Tanzania katika klabu ya Yanga na timu ya taifa ya Namibia.

## Kazi ya klabu
### Polisi Tero FC
Mnamo Julai mwaka 2017, ilithibitishwa kuwa amesajiliwa kwa mkataba wa miezi 18 katika klabu mpya ya Polisi Tero F.C. katika Ligi ya Thai 1,huko thailand baada ya kuondoka katika klabu ya Super Power FC.

### PSMS Medan
Mnamo tarehe 26 Desemba mwaka2017, Sadney alisaini mkataba na klabu ya Indonesian Liga 1 PSMS Medan kwa uhamisho wa bure nchini indonesia.

Jamii:waliozaliwa 1992
Jamii:watu walio hai
Jamii:wachezaji mpira wa Namibia
Fally Ipupa

alt=Fally Ipupa|thumb|520x520px|Fally Ipupa
'''Fally Ipupa N'simba** (anayejulikana kwa jina lake la jukwaani, **Fally Ipupa'*; aliyezaliwa Desemba 14, 1977) ni mwimbaji, mchezaji, mfadhili, mpiga gitaa na mtayarishaji wa muziki kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. 

Kuanzia 1999 hadi 2006, alikuwa mwanachama wa Quartier Latin International, bendi ya muziki iliyoundwa na Koffi Olomide mwaka wa 1986.

Albamu yake ya kwanza ya solo ilikuwa Droit Chemin iliyotolewa mwaka 2006, ambayo iliendelea kuuza vitengo zaidi ya 100,000, [kinachohitajika] na albamu yake ya pili *Arsenal de Belles Melodies* ilitolewa mwaka 2009. Mnamo 2007, Ipupa alishinda Kora Awards kwa Msanii Bora au Kundi bora kutoka Afrika ya Kati.

Mwaka wa 2010, Fally Ipupa alishinda Tuzo za Muziki za *MTV Africa* 2010 kwa ajili ya Video Bora kwa "Sexy Dance" na Msanii Bora wa anayetumia lugha ya Kifaransa. Alishinda tuzo za mijini za Msanii Bora wa Afrika. 

Fally Ipupa alichaguliwa katika kikundi cha *Best Live Act* katika *MTV Africa Music Awards 2014*. Alitoa albamu inayoitwa *Power'' "Kosa Leka" mwaka 2013.      

Jamii:Wanamuziki wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
August Alsina

[thumb|351x351px|August Alsina akiwa [Hamburg.]]
**August Anthony Alsina Jr.** (alizaliwa New Orleans, Septemba 3, 1992) ni mwimbaji wa hip-hop nchini Marekani. 

Alitoa wimbo wake ya kwanza uitwao *I Luv This Shit* mwaka 2011. 

Mnamo Agosti 2013 alisajiliwa kwa *Def Jam Recordings*. Nyimbo yake ya pili yake ya kwanza ya EP: *Life Under the Gun* ilitolewa na Def Jam mwezi huo. 

Albamu yake ya kwanza ilitolewa mwaka wa 2014.

Jamii:Waimbaji wa Marekani
Jamii:hip hop
Yakubu Mohammed

**Yakubu Mohammed** (alizaliwa 26 Julai 1990) ni mchezaji wa soka ambaye anacheza kama mshambuliaji wa klabu ya Azam na ni mchezaji  wa zamani wa timu ya taifa ya Ghana.
 
## Kazi ya klabu
Yakubu alianza kazi katika klabu ya Equatorial Guinean Futuro Kings FC iliyopo nchini Equatorial Guinea na badae kuhamia katika klabu ya azam iliyopo katika ligi kuu nchini tanzania.

Jamii:waliozaliwa 1990
Jamii:watu walio hai
Jamii:wachezaji mpira wa Ghana
Frenkie de Jong

thumbnail|right|200px|Frenkie de Jong (2021)
**Frenkie de Jong** (alizaliwa 12 Mei 1997) ni mchezaji wa Uholanzi ambaye anacheza kama kiungo wa klabu ya Hispania Barcelona F.C. na timu ya taifa ya Uholanzi.

Jamii:wachezaji mpira wa Uholanzi
Jan Koum

**Jan Koum** (alizaliwa Februari 24, 1976) ni mtaalamu wa kompyuta Mmarekani mwenye asili ya Ukraine. Ni mmoja wa waanzilishi na alikuwa Mkurugenzi wa WhatsApp, ambayo ilinunuliwa na Facebook Inc. mnamo Februari 2014 kwa dola za Kimarekani bilioni 19.3.

Mwaka 2014, aliingia kwenye orodha ya Forbes ya watu tajiri 400 duniani akishika namba ya 62, akiwa na utajiri unaokadiriwa kuwa bilioni 7.5.

## Maisha ya mwanzo na kazi
Koum alizaliwa Kiev, Ukraine. Ana asili ya Kiyahudi. Alikulia Fastiv, nje ya Kiev, na baadaye akahamia Mountain View, California na mama na bibi yake mwaka 1992, ambapo walipata msaada wa kijamii kwa kupewa nyumba ya vyumba viwili, na kufariki mwaka 1997. Mwanzoni mama yake alifanya kazi ya uyaya wakati yeye alikuwa anafanya kazi ya usafi dukani. Mama yake alifariki mwaka 2000 baada ya kuugua ugonjwa wa kansa.

Alipokuwa na umri wa miaka 18 Koum alianza kuwa na shauku ya kujua masuala ya kuprogramu kompyuta. Alijiunga na chuo kikuu cha San Jose State University na wakati huo huo akifanya kazi Ernst & Young.

## Yahoo!
Mwaka 1997, Koum aliajiriwa na Yahoo! kama mhandisi. Aliacha shule muda mfupi baada ya hapo.

Mnamo Aprili 30, 2018, Koum alitangaza kuondoka kampuni ya WhatsApp na pia bodi ya wakurugenzi wa Facebook kutokana na mgogoro na Facebook It was originally thought that by leaving he was forfeiting his unvested stock, worth almost $1 billion. 

## Marejeo
## Viungo vya nje
*

Jamii:Wanasayansi wa Marekani
Jamii:Wanasayansi wa Ukraine
Wandebele

**Wandebele** ni jina la makundi mawili ya wasemaji wa lugha za Kibantu zinazofanana na Kizulu.

*Wandebele wa Afrika Kusini huishi Afrika Kusini katika majimbo ya Mpumalanga, Gauteng na Limpopo. Hujiita wenyewe *amaNdebele*, lugha yao huitwa "Kindebele cha Kusini".

*Wandebele wa Zimbabwe walihamia pale wakati wa Mfecane yaani kipindi cha mvurugo kilichosababishwa na vita vya Shaka Zulu. Lugha yao hutiwa "Kindebele cha Kaskazini" na leo hii ni lugha kubwa ya pili ya Zimbabwe baada ya Kishona.

Jamii:Makabila ya Afrika Kusini
Jamii:Makabila ya Zimbabwe
Bradley James

**Bradley James** (alizaliwa 11 Oktoba 1983) ni mwigizaji wa Uingereza aliyeigiza kwa jina la *Arthur Pendragon* katika mfululizo wa fantasia ya BBC wa Merlin.

## Maisha yake binafsi 
thumb|Bradley James katika filamu ya Merlin
Bradley James alizaliwa huko Exeter, Devon, Uingereza. Yeye na familia yake walihamia Jacksonville, Florida, huko Marekani akiwa na umri wa miaka tisa. Wakati wake huko, alihudhuria shule ya msingi na kabla ya kurejea England alihudhuria Shule ya Madeley huko Madeley, England.

Jamii:Waigizaji filamu wa Uingereza
Mason Greenwood

thumbnail|right|280px|Mason Greenwood
**Mason Je John Greenwood **(alizaliwa 1 Oktoba 2001) ni mchezaji wa soka wa timu ya taifa ya Uingereza ambaye anacheza katika klabu ya Manchester United inayoshiriki  Ligi Kuu ya Uingereza.
## Kazi ya kimataifa
Greenwood amecheza vyema katika timu ya taifa ya Uingereza chini ya miaka 17 ambapo alicheza mechi sita mwaka 2017-18 na alikuwa sehemu ya kikosi ambacho kilicheza katika mashindano ya Algarve nchini Ureno.

Jamii:waliozaliwa 2001
Jamii:watu walio hai
Jamii:wachezaji mpira wa Uingereza
Supreme

**Supreme** ni duka la skateboarding la Marekani na lebo ya nguo iliyoanzishwa mjini New York mwezi Aprili 1994.  

Brand designer huenda skateboarding, hip hop, na tamaduni mwamba, kama vile utamaduni wa vijana kwa ujumla.

Jamii:Maduka
Moyo Mtakatifu wa Yesu

, São Paulo, Brazil.]]

**Moyo Mtakatifu wa Yesu** ni ibada iliyoenea sana, hasa katika Kanisa Katoliki, ikielekea moyo wa Yesu Kristo hasa kama ishara ya upendo wake kwa binadamu. Ibada hiyo inazingatia mateso ya kiroho na ya kimwili ambayo yamethibitisha upendo huo. 

Sherehe yake huadhimishwa Ijumaa inayofuata Jumapili ya pili baada ya Pentekoste, kati ya tarehe 29 Mei na 2 Julai.

## Historia
Jinsi ilivyo kwa sasa imetokana hasa na njozi ambazo mmonaki bikira wa Ufaransa Margareta Maria Alacoque alisema amezipata katika miaka 1673 - 1675, Kabla yake katika Karne za Kati watakatifu mbalimbali walipata njozi za namna hiyo, hasa Gertrude Mkuu.

## Tanbihi
## Marejeo ya Kiswahili
* Maurice Soseleje, Kalendari yetu – Maisha ya Watakatifu – Toleo la pili – ed. Benedictine Publications Ndanda Peramiho – Peramiho 1986 – ISBN 9976-63-112-X, uk. 50

## Marejeo ya lugha nyingine
* Chasle, Louis; *Sister Mary of the Divine Heart, Droste zu Vischering, religious of the Good Shepherd, 1863–1899*. Burns & Oates, London, 1906.

## Viungo vya nje
* http://www.newadvent.org/cathen/07163a.htm 
* 
* Sacred Heart Chaplet from the Order of Carmelites 
* John Croiset. *Devotion to the Sacred Heart of Jesus
* The Life of Saint Margaret Mary in her own words.
*  St. Therese of Lisieux and the Sacred Heart of Jesus.
* *Vitis Mystica'', tr. Brownlow, W.R.Bernard. London, R.Washbourne, 1873
* Sacred Heart Altar in St Peter's Basilica

Jamii:Yesu Kristo
Jamii:Sikukuu za Ukristo
Bet365 Stadium

thumb|Uwanja Wa  Bet365
**Bet365 Stadium** ni uwanja wa mpira wa miguu huko Stoke-on-Trent, Staffordshire, Uingereza na nyumbani kwa klabu ya Stoke City F.C..

Uwanja wa Klabu hiyo ulikuwa unaitwa uwanja wa Britannia lakini ulibadilishwa jina tarehe 1 Juni 2016 wakati klabu iliingia mkataba mpya wa haki na jina la uwanja na kampuni yake, bet365.Uwanja una uwezo wa 30,089 baada ya kukamilika kwa kazi za upanuzi mwaka 2017. 

Uwanja ulijengwa mwaka 1997 kwa gharama ya Paundi 14.7 milioni  kama nafasi ya Uwanja wa Victoria. Mchezaji wa zamani Sir Stanley Matthews majivu yake yalizikwa chini ya Duara la kati kufuatia kifo chake Februari 2000; alifungua rasmi uwanja huo tarehe 30 Agosti,1997.Katika mashindano ya Ulaya unajulikana kama uwanja wa Stoke kutokana na kanuni za UEFA juu ya udhamini.

Jamii:Viwanja vya michezo Uingereza
Alex Greenwood

thumbnail|right|280px|Alex Greenwood
**Alex Greenwood** (alizaliwa 7 Septemba 1993) ni mchezaji wa soka wa Uingereza ambaye anacheza katika klabu ya Manchester United, ambapo ni nahodha wa klabu hiyo na timu ya taifa ya Uingereza. Anacheza kama beki wa kushoto, anaweza pia kucheza kama beki wa kati. 

## Kazi ya klabi
Alianza kucheza katika klabu ya Liverpool, Notts County na klabu ya Everton.

## Kazi ya kimataifa
Greenwood ameichezea timu ya taifa ya soka ya England mwaka 2014 na aliitwa katika kikosi kilichocheza timu ya wanawake ligi ya FA Mwaka 2012.

Jamii:waliozaliwa 1993
Jamii:watu walio hai
Jamii:wachezaji mpira wa Uingereza
Ellen White

thumbnail|right|280px|Ellen Toni White
**Ellen Toni White** (alizaliwa 9 Mei 1989) ni mchezaji wa soka Timu ya taifa ya Uingereza ambaye anacheza kam mshambuliaji wa klabu ya Manchester City na timu ya taifa ya Uingereza. 

## Kazi ya klabu
White baada ya kupitia  Academy ya Arsenal Ladies, White alirudi katika klabu hiyo ya Gunners mwaka 2010 baada ya kuachana na klabu ya  Chelsea na Leeds United, baadaye akijiunga na Notts County.

## kazi ya kimataifa
Ellen White amecheza katika Kombe la Dunia la Wanawake la FIFA la mwaka 2011,na Kombe la Dunia ya Wanawake la FIFA la mwaka 2015 na Kombe la Dunia ya Wanawake la FIFA mwaka 2019, Alikuwa pia sehemu ya timu ya Uingereza iliyocheza Olimpiki za Summer 2012. 

Jamii:waliozaliwa 1989
Jamii:watu walio hai
Jamii:wachezaji mpira wa Uingereza
Hakim Ziyech

thumb|279x279px|Hakim Ziyech (2020)
**Hakim Ziyech** (kwa Kiarabu: حكيم زياش; alizaliwa 19 Machi 1993) ni mchezaji wa soka wa Moroko ambaye anacheza kama kiungo mshambuliaji wa Chelsea F.C. ya Uingereza na timu ya taifa ya Moroko. 

Mnamo 2019, alichaguliwa kama mmoja wa wachezaji bora 20 katika Ligi ya Mabingwa wa Ulaya (UEFA) kwa msimu wa 2018-19. Anajulikana kwa kufunga kwake, kukimbiza mpira, kupiga pasi ndefu, na kupiga faulo nzuri. 

Ziyech alianza kazi yake ya kitaaluma katika klabu ya Uholanzi Heerenveen mwaka 2012. Msimu wa 2015-16 ulikuwa mkubwa sana kwa Ziyech, kwa kuwa alifunga mabao 17 na kutoa msaada 10 katika ligi ile. Mnamo mwaka 2016, Ziyech alijiunga na Ajax kwa mkataba wa miaka mitano kwa ada ya € milioni 11.

Ziyech alistahili kuchezea timu ya taifa ya Uholanzi au Moroko. Mwaka 2015, alithibitisha kuwa ataiwakilisha Morocco katika ngazi ya kimataifa. Alichaguliwa katika kikosi cha wachezaji 23 katika Kombe la Dunia la 2018, pia ameiwakilisha nchi yake katika Afcon 2019.

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1993
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Moroko
Daniel James

thumbnail|right|200px|Daniel James
**Daniel Owen James** (alizaliwa 10 Novemba 1997) ni mchezaji wa soka ambaye anacheza kama winga kwa klabu ya Ligi Kuu ya Fulham na timu ya taifa ya Wales.

Alianza kuwa maarufu katika mpira wa miɡuu katika kilabu ya Swansea City mwezi Februari 2018, akajiunga na Manchester United mwezi Juni 2019. 

Alionesha umahiri katika kuwakilisha taifa la Wales mnamo Novemba 2018, hapo ndipo alipo wakilisha timu yake vizuri katika nɡazi za vijana. 

Alifanya Wales kuwa wa kwanza mwaka wa Novemba 2018, akiwa amewakilisha taifa katika ngazi mbalimbali za vijana. 

Jamii:Wachezaji mpira wa Wales
Mbung'o

'''Mbung'o**, **chafuo** au **ndorobo'* ni nzi wa jenasi *Glossina*, jenasi pekee ya familia Glossinidae katika oda Diptera ambao wanafyonza damu ya mamalia pamoja na watu. Wanaenezea watu ugonjwa wa malale na wanyama nagana, yanayosababishwa na vijidudu wa jenasi *Trypanosoma''. Nzi hao hutokea Afrika tu (angalia ramani).

Chakula cha mbung'o ni damu ya mamalia hasa. Spishi fulani hufyonza damu ya reptilia au ndege pia. Mbung'o hupata vidusiwa wao kwa njia ya harufu hasa. Harufu ya wanyama wengine huvutia mbung'o na ile ya wengine huwachukiza. K.m. pundamilia na kuro hawavutii mbung'o, na hata binadamu havutii sana mbung'o wa nyika lakini anavutia mbung'o wa mito.

Spishi za mbung'o zinaweza kugawanywa katika makundi matatu: zile za nyika, zile za misitu mikuwba na zile za misitu kando kando ya mito na maziwa. Kila kundi lina vidusiwa linavyopendelea. Mbung'o wa nyika wanapendelea vidusiwa wakubwa kama vile ngiri, tandala, ndovu na ng'ombe. Wale wa mito wanapendelea vidusiwa wadogo zaidi, pamoja na mijusi kama kenge. Wale wa misitu wanapendelea pia vidusiwa wadogo na hata ndege. Binadamu ni kidusiwa wa mbung'o-mito. Mbung'o hao hutokea Afrika ya Magharibi na ya Kati hasa. Kwa hivyo ugonjwa wa malale ni nadra katika Afrika ya Mashariki na unapatikana Uganda hasa na pia magharibi mwa Kenya (Bonde la Luangwa!)na Tanzania. Hata hivyo watu wanaweza kupata ugonjwa huu kutoka mbung'o wa nyika katika sehemu nyingine za Kenya na Tanzania, k.m. pwani na mpaka kati ya nchi hizo mbili.

Mbung'o hawatagi mayai lakini buu anatoka yai ndani ya mamake. Anaendelea mpaka hatua ya tatu kisha anazaliwa. Baadaye anaingia ardhini na kuwa bundo. Kila mara yai moja linakua tu.

## Kutofautiana na nzi wengine
## Spishi
* *Glossina austeni*, Mbung'o-pwani
* *Glossina brevipalpis*
* *Glossina caliginea*
* *Glossina fusca*
** *Glossina f. congolensis*
** *Glossina f. fusca*
* *Glossina fuscipes*,  Mbung'o-mito wa Kati
** *Glossina f. fuscipes*
** *Glossina f. martinii*
** *Glossina f. quanzensis*
* *Glossina fuscipleuris*
* *Glossina frezii*
* *Glossina haningtoni*
* *Glossina longipennis*
* *Glossina medicorum*
* *Glossina morsitans*
** *Glossina m. centralis*, Mbung'o-nyika wa Kati
** *Glossina m. morsitans*, Mbung'o-nyika Mashariki
** *Glossina m. submorsitans*, Mbung'o-nyika Magharibi
* *Glossina nashi*
* *Glossina nigrofusca*
** *Glossina n. hopkinsi*
** *Glossina n. nigrofusca*
* *Glossina pallicera*
** *Glossina p. newsteadi*
** *Glossina p. pallicera*
* *Glossina pallidipes*
* *Glossina palpalis*, Mbung'o-mito Magharibi
** *Glossina p. gambiensis*
** *Glossina p. palpalis*
* *Glossina severini*
* *Glossina schwetzi*
* *Glossina swynnertoni*, Mbung'o Masai
* *Glossina tabaniformis*
* *Glossina tachinoides*

## Picha

Glossina-morsitans.jpg|Mbung'o-nyika
Glossina palpalis (Pîttaluga).TIF|Mbung'o-mito
Pathogenic micro-organisms, including bacteria and Protozoa; a practical manual for students, physicians and health officers (1910) (14580372557).jpg|Mbung'o-mito

Jamii:Nzi na jamaa
Millie Bright

thumbnail|right|280px|Millie Bright
**Millie Bright** (alizaliwa 21 Agosti 1993) ni mchezaji wa soka wa Uingereza ambaye anacheza kama beki wa klabu ya Chelsea  na timu ya taifa ya Uingereza.

## Kazi ya kimataifa
Bright imewakilisha Uingereza kwenye mashindano ya vijana, ikiwa ni pamoja na kikosi cha chini ya miaka 23.Mnamo Juni 2016, alifunga magoli ya penalti katika mchezo wa mwisho wa Kombe la Nordic.

Kocha wa Taifa MaKocrk Sampson alimpanga kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Uingereza mnamo Septemba 2016, akiingia kama mbadala katika dakika za mwisho katika ushindi wa 2-0 dhidi ya timu ya taifa Ubelgiji. 

Mnamo Februari 2019, Bright alitoka nje ya kikosi cha Uingereza katika Kombe la SheBelieves kutokana na kuumia, na kubadilishwa na mchezaji aitwaye Gemma Bonner.Millie alichaguliwa katika Kombe la Dunia la Wanawake  Mei 2019.

## Marejeo 
Jamii:waliozaliwa 1993
Jamii:watu walio hai
Jamii:wachezaji mpira wa Uingereza
Jamii:Wanawake wa Hispania
Dusan Tadic

alt=Tadic mwaka 2018|thumb|Dusan Tadic (2018)
**Dušan Tadić** (kwa Kiserbia: Душан Тадић *dushan taditsh*; alizaliwa 20 Novemba 1988) ni mchezaji wa soka wa Serbia ambaye anacheza klabu ya Uholanzi ya Ajax na timu ya taifa ya Serbia.

Alitumia ujana wake katika klabu ya AIK Bačka Topola na FK Vojvodina, hatimaye kucheza katika UEFA  (ligi kuu ya Ulaya). Baada ya misimu miwili na FC Groningen nchini Uholanzi alijiunga na FC Twente mwaka 2012, ambapo alipata fursa ya kujiunga na klabu ya Southampton ya Ligi Kuu Uingereza. Baada ya miaka minne huko Uingereza, Tadić alirudi Uholanzi mwaka 2018, alipojiunga na Ajax.

Tadić amecheza zaidi ya mechi 60 kwa Serbia, baada ya kuanza mechi yake ya kwanza ya kimataifa mwaka 2008, na kuiwakilisha nchi katika Olimpiki mwaka huo, pamoja na Kombe la Dunia la FIFA 2018.

Jamii:Wachezaji mpira wa Serbia
Parfait Mandanda

**Parfait Mandanda** (alizaliwa 10 Oktoba 1989) ni mchezaji wa soka wa timu ya taifa ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. 

Kwa sasa anacheza kama kipa katika klabu iliyopo nchini Ubelgiji iitwayo Charleroi.
 

Jamii:waliozaliwa 1989
Jamii:watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Meschak Elia

thumb|Meschak Elia (2016)
**Meschak Elia** (alizaliwa 6 Agosti  1997) ni mchezaji wa klabu ya TP Mazembe iliyopo nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na timu ya taifa ya Kongo.

## Kazi ya klabu
Mnamo Julai 2019 ilitangazwa kuwa angejiunga na klabu ya Ubelgiji ya kutoka katika klabu ya TP Mazembe na kwenda Anderlecht.

Jamii:waliozaliwa 1997
Jamii:watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Trésor Mputu

**Trésor Mputu Mabi** (alizaliwa 10 Desemba 1985) ni mchezaji wa soka wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo ambaye anacheza katika klabu ya TP Mazembe na timu ya taifa ya mpira wa miguu ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

Ameelezewa na kocha wa zamani wa Kameruni na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo Claude Le Roy ajulikanae kama "Samuel Eto'o", ambaye alicheza Kombe la Dunia 1998 akiwa na umri wa miaka 17.
 
Jamii:waliozaliwa 1985
Jamii:watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Chadrac Akolo

**Chadrac Akolo** (alizaliwa 1 Aprili 1995) ni mchezaji wa klabu ya VfB Stuttgart mbaye anacheza kama kiungo na timu ya taifa ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

## kazi ya klabu 
Mnamo 1 Februari 2016, Akolo aliyezaliwa Kinshasa alijiunga na klabu ya Neuchâtel Xamax kwa mkopo mpaka mwisho wa msimu wa 2015-16. Mnamo tarehe 9 Julai 2017, Akolo alisaini mkataba wa miaka minne(4) na VfB Stuttgart.

 
Jamii:waliozaliwa 1995
Jamii:watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Cédric Bakambu

thumbnail|right|200px|Cédric Bakambu (2016)
**Cédric Bakambu**(alizaliwa 11 Aprili 1991) ni mchezaji wa soka wa Ufaransa ambaye anacheza katika klabu ya China iitwayo Beijing Guoan.

## Kazi ya klabu
Alicheza kwa mara ya kwanza katika klabu ya Sochaux mwaka 2010, na alicheza mechi 107 rasmi kwa misimu wa tano, akifunga magoli 21. Kisha alihamia katika klabu ya Bursaspor kwa € 1.8 milioni,katika ligi hiyo aliamliza kama  mfungaji bora katika timu yake na badae kusaini katika klabu ya Villarreal mwaka mmoja.

## Kazi ya kimataifa
Alizaliwa nchini Ufaransa, aliwakilisha nchikatika mashindano ya chini ya miak 20, akiwa na magoli 8 katika mechi 38 na kushinda michuano ya Ulaya ya UEFA ya 2010 kwa mashindano ya chini ya miaka 19. Mwaka 2015, alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo kutokana na asili ya wazazi wake huko kongo.

## Tanbihi
Jamii:waliozaliwa 1991
Jamii:watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Ufaransa
Jamii: Wachezaji mpira
Youssouf Mulumbu

thumb|Youssouf Mulumbu
**Youssouf Mulumbu** (alizaliwa 25 Januari 1987) ni mchezaji wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo ambaye anacheza kama kiungo wa klabu ya Celtic na timu ya taifa ya Kongo.

## Kazi ya klabu
Mnamo tarehe 31 Agosti 2018, Mulumbu alisaini mkataba wa miaka miwili na klabu ya Celtic alikopwa na klau ya Kilmarnock mnamo tarehe 31 Januari 2019, hadi mwisho wa msimu wa 2018-19,Alicheza mara 12 katika msimu wake wa pili na klabu ya Ayrshire.

Mnamo Juni 2019, Mulumbu aliondoka katika klabu ya Celtic baada ya klabu hiyo kuvunja mkataba wake. Mulumbu alicheza mechi tatu katika klabu ya Glasgow.

Jamii:waliozaliwa 1987
Jamii:watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo