Tashdidi

Katika fonetiki na fonolojia, **tashdidi** au **kurefusha konsonanti**, ni utamkaji wa konsonanti kwa muda mrefu zaidi kuliko ule wa konsonanti moja.  Ni tofauti na mkazo. Tashdidi huwakilishwa katika mifumo mingi ya uandishi kwa herufi pacha na mara nyingi huchukuliwa kuwa ni marudufu ya konsonanti.  Baadhi ya nadharia za kifonolojia hutumia 'kuongezeka maradufu' kama kisawe cha tashdidi, wakati nyingine zinaelezea matukio mawili tofauti. 

#### Kikavalani 
Lugha ya Kiformosane Kikavalani hutumia tashdidi kuashiria ukubwa, kama ilivyo kwa  'mbaya' dhidi ya  'mbaya sana'. 

#### Lahaja za Kimalei 
Tashdidi ya neno-awali hutokea katika lahaja mbalimbali za Kimalei, hasa zile zinazopatikana katika pwani ya mashariki ya Rasi ya Malei kama vile Kimalei cha Kelantan-Patani na Kimalei cha Terengganu .   Tashdidi katika lahaja hizi za Kimalei hutokea kwa madhumuni mbalimbali kama vile:

* Ili kuunda neno fupi au kirai:
**   >  'toa'
**   >  'kwenda/kwa/kutoka ufukweni'
* Ubadilishaji wa urudufishaji kwa matumizi yake mbalimbali (kama kuashiria wingi, kuunda neno tofauti, n.k.) katika Kimalei sanifu:
**   >  'watoto'
**   >  'kishada

#### Kituvalu 
Lugha ya Kipolinesia ya Kituvalu huruhusu tashdidi za neno-awali, kama vile  'imepikwa kupita kiasi'. 

### Lugha za Kihindi-kiulaya 
#### Kiingereza 
Katika fonolojia ya Kiingereza, urefu wa konsonanti hautofautishi ndani ya mzizi wa maneno . Kwa mfano, *baggage* hutamkwa / ˈbæ ɡ ɪ dʒ /, si . Hata hivyo, tashdidi ya kifonetiki hutokea kwa kiasi kidogo.

Tashdidi hupatikana katika maneno na mofimu wakati konsonanti ya mwisho katika neno fulani na konsonanti ya kwanza katika neno lifuatalo ni sawa frikativo, nazali au infijari. 

Kwa mfano:

* b: *subbasement* 
* d: *midday* 
* f: *life force* 
* g: *egg girl* 
* k: *bookkeeper* 
* l: *guileless* 
* m: *calm man*  or *roommate*  (katika baadhi ya lahaja) or *prime minister* 
* n: *evenness* 
* p: *lamppost*  (cf. lamb post, compost)
* r: *interregnum*  or *fire road* 
* s: *misspell*  or *this saddle* 
* sh: *fish shop* 
* t: *cattail* 
* th: *both thighs* 
* v: *live voter* 
* z: *pays zero* 

Kwenye konsonanti za afrikato, hii haitokei. Kwa mfano:

* *orange juice* 

Mara nyingi, kutokuwepo kwa urudufu huu haiathiri maana, ingawa inaweza kumchanganya msikilizaji kwa muda. Zifuatazo zinawakilisha mifano ambapo uwepo wa urudufu *unaathiri* maana katika lafudhi nyingi:

* *ten nails* versus *ten ales*
* *this sin* versus *this inn*
* *five valleys* versus *five alleys*
* *his zone* versus *his own*
* *mead day* versus *me-day*
* *unnamed*  versus *unaimed* 
* *forerunner*  versus *foreigner*  (katika baadhi ya lafudhi za Kiingereza cha Marekani)

Katika baadhi ya lahaja tashdidi pia hupatikana katika baadhi ya maneno wakati kiambishi tamati *-ly* kinapofuata mzizi unaoishia kwa -l au -ll, kama katika:

* *solely* 

lakini sivyo

* *usually* 

#### Kifaransa 
Katika Kifaransa, tashdidi kwa kawaida haihusiki kifonolojia na kwa hivyo hairuhusu maneno kutofautishwa: mara nyingi inalingana na lafudhi ya kusisitiza (  nilitambua ), au hukutana na vigezo vya urekebishaji mwingi: mtu "husahihisha" matamshi ya mtu, licha ya fonolojia ya kawaida, kuwa karibu na utambuzi ambao mtu hufikiria kuwa sahihi zaidi: kwa hivyo, neno *illusion* wakati mwingine hutamkwa  kwa ushawishi wa tahajia.

Hata hivyo, tashdidi inaleta utofauti katika visa vichache. Kauli kama vile '''' ('alisema(ke)') ~ '''' ('alikisema(ke)')  ~  kawaida inaweza kutofautishwa kwa tashdidi. Katika matamshi endelevu zaidi, tashdidi hutofautisha hali ya masharti (na pengine ya wakati ujao) na isiyo kamilifu: ''''  'nitakimbia'   dhidi ya '''' 'nilikimbia'  .

#### Kigiriki 
Katika Kigiriki cha Kale, urefu wa konsonanti ulikuwa tofauti, kwa mfano,   'Nina maslahi' dhidi ya   'Naenda'. Tofauti imepotea katika Kigiriki cha kisasa na lahaja nyingine nyingi, isipokuwa lahaja ya Kupro, baadhi ya lahaja za kusini mashariki mwa Aegea na Italia.

#### Kihindustani 
Tashdidi ni kawaida katika Kihindi na Kiurdu. Haitokei baada ya irabu ndefu na hupatikana katika maneno ya asili ya Kiindi na Kiarabu, lakini si katika yale ya asili ya Kiajemi. Katika Kiurdu, tashdidi inawakilishwa na alama ya Shadda, ambayo ni kawaida kuachwa katika maandishi, huwa inaandikwa pale ambapo kuna utata. Katika Kihindi, tashdidi inawakilishwa kwa kufanya urudufu wa konsonanti, iliyoambatanishwa na alama ya Virama .

#### Kiitaliano 
Kiitaliano kinajulikana kati ya lugha za Kirumi kwa konsonanti zake nyingi zenye tashdidi. Katika Kiitaliano Sanifu, tashdidi huandikwa kwa konsonanti mbili, na tashdidi huanisha tofauti katika maana.  Kwa mfano, , ikimaanisha 'alikunywa', huku  ('anakunywa'), 

Konsonanti mbili au ndefu hutokea si tu ndani ya maneno bali pia katika mipaka ya maneno, na kisha hutamkwa lakini si lazima kuandikwa: *+ * *= * ('nani anajua') [kisˈsa] na '''' ('Naenda nyumbani') [ˈvaːdo a kˈkaːsa]. Konsonanti zote isipokuwa /z/ zinaweza kupata tashdidi. 

#### Kilatini 
Katika Kilatini, urefu wa konsonanti ulileta tofauti, kama katika neno '''' 'mzee mwanamke' na '''' 'mwaka'. Tashdidi zilizorithiwa kutoka Kilatini bado zipo katika Kiitaliano, ambapo  '** na  **' zatofautiana  na   kama katika Kilatini. Imekaribia kupotea kabisa katika Kifaransa na imepotea kabisa katika Kiromania.

#### Kinepali 
Katika Kinepali, konsonanti zote zina konsonanti za tashdidi isipokuwa  . Tashdidi hutokea tu kati ya neno.  Mifano:

*  – 'equal' [sʌmän];  [sʌmːän] – 'heshima'
*  – 'disturb!' [sʌt̪ä];  [sʌt̪ːä] – 'mamlaka'
*  – 'cook!' [pʌkä];  [pʌkːä] – 'yakini'

#### Kinorwe 
Katika Kinorwe, tashdidi inaonyeshwa kwa maandishi na konsonanti mbili. Tashdidi mara nyingi hutofautisha kati ya maneno yasiyohusiana. Kama ilivyo kwa Kiitaliano, Kinorwe hutumia  fupi kabla ya konsonanti mbili zilizoongozana na irabu ndefu kabla ya konsonanti moja. Kuna tofauti kati ya irabu fupi na ndefu:

*  [ˈmôːtə] /  [ˈmɔ̂tːə] – 'mbinu' / 'lazima'
*  [ˈlêːtə] /  [ˈlɛ̂tːə] – 'kutafuta' / 'kuondoka'
*  [ˈsîːnə] /  [ˈsɪ̂nːə] – 'yao' / 'hasira'

#### Kirusi 
Kwa Kirusi, urefu wa konsonanti unaonyeshwa kwa herufi mbili, kama ilivyo kwa   'bafu'). Hii inaweza kutokea katika hali kadhaa.

#### Kihispania 
Kuna konsonanti za tashdidi katika Kihispania cha Karibea kutokana na unyambulishaji wa /l/ na /ɾ/ katika konsonanti ya silabi kwa konsonanti zifuatazo.  Mifano ya Kihispania cha Kuba:

### Kiganda 
Kiganda si cha kawaida kwa kuwa tashdidi inaweza kutokea sehemu ya neno-awalii, pamoja na neno-kati. Kwa mfano, /kːapa/ kkapa 'paka', /ɟːaɟːa/ jjajja 'babu' na /ɲːabo/ nnyabo 'bibiye' zote huanza na konsonanti yenye tashdidi.

Kuna konsonanti tatu ambazo haziwezi kuwa na tashdidi: /j/, /w/ na /l/. Wakati wowote kanuni za kimofolojia zinapohitaji kuzipa tashdidi konsonanti hizi, /j/ na /w/ zinaainishwa na /ɡ/, na /l/ hadi /d/. Kwa mfano:
*   'army' (root) >   'an army' (noun)
*   'stone' (root) >   'a stone' (noun);  is usually spelt 
*   'nation' (root) >   'a nation' (noun)
*   'medicine' (root) >   'medicine' (noun)

### Kijapani 
Katika Kijapani, urefu wa konsonanti ni bainifu (kama vile urefu wa irabu). Tashdidi katika mfumo wa maandshi silabario huwakilishwa na sokuon,  ndogo :  kwa hiragana kwa maneno asilia na kwa katakana kwa maneno ya kigeni. Kwa mfano, (, '''') maana yake 'alikuja; alifika', huku  ( , '''' ) maana yake ni 'kata;'. Pamoja na utitiri wa *gairaigo* ('maneno ya kigeni') katika Kijapani cha Kisasa, konsonanti zinazotamkwa zimeweza kupata tashdidi pia:  ( '''') inamaanisha '(kompyuta) mdudu', na  ( '''') maana yake ni 'mfuko'. Tofauti kati ya tashdidi usio na sauti na wenye sauti inaonekana katika jozi za maneno kama vile ( '''', ikimaanisha 'seti') na  ( '''', ikimaanisha 'mtoto'). Pia, katika mazungumzo ya Kijapani cha Kisasa, tashdidi inaweza kutumika kwa baadhi ya vivumishi na vielezi ili kuongeza msisitizo:  ( '', 'staajabu''') inatofautiana na  ( '**, **staajabu sana'' ') ; (, , 'kwa nguvu zote') inatofautiana na  (, , ' *kweli* kwa nguvu zote').

### Kituruki 
Katika Kituruki tashdidi inaonyeshwa kwa herufi mbili zinazofanana kama katika lugha nyingi.

*  
*  

Tashnida pia hutokea wakati kiambishi kinachoanza na konsonanti kinapokuja baada ya neno linaloishia na konsonanti sawa.

* ''''  ('mkono') + '**  (inaashiria wingi) = **'  ('mikono'). (linganisha na '''', 'anatengua')
* ''''  ('kurusha') + '**  ("inaashiria wakati uliopita, nafsi ya kwanza wingi) = **'  ('tulirusha'). (linganisha na '''', 'waste')

### Lugha za Kidravidi 
#### Kimalayalam 
Katika Kimalayalam, ujumuishaji una hali ya kifonolojia  inayoitwa sandhi na tashdidi hutokea katika mipaka ya maneno. Sandhi ya tashdidi inaitwa *dvitva sandhi* au 'sandhi maradufu'.

Mfano:

*  +  (mēśa + peṭṭi) –  (mēśappeṭṭi)

Tashdidi pia hutokea katika mofimu moja kama  (kaḷḷaṁ) ambayo ina maana tofauti na  (kaḷaṁ).

## Uandishi 
Katika lugha iliyoandikwa, urefu wa konsonanti mara nyingi huonyeshwa kwa kuandika konsonanti mara mbili (*ss*, *kk*, *pp*, na kadhalika), lakini pia unaweza kuonyeshwa kwa ishara maalum, kama vile shadda katika Kiarabu, dagesh katika Kiebrania cha Kale, au sokuon katika Kijapani .

Katika Alfabeti ya Kifonetiki ya Kimataifa, konsonanti ndefu kwa kawaida huandikwa kwa kutumia koloni ya pembe tatu '''''', mfano   ('manyoya', 'kalamu', pia aina ya tambi), ingawa herufi zilizoongezwa maradufu pia hutumika (hasa kwa maumbo ya msingi ya fonimu, au katika lugha zenye toni ili kuwezesha uwekaji alama za herufi).

## Marejeo 
Jamii:Lugha
Jamii:Pages with unreviewed translations