open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bettina Bush

thumbnail|right|200px|Bettina Bush

**Bettina Bush** (anajulikana kitaaluma kama *Bettina*) ni mwigizaji na mwimbaji wa muziki wa pop wa Marekani.

## Maisha ya Awali
Alizaliwa akiwa wa mwisho kati ya watoto watatu. Baba yake alikuwa Charles V. Bush, Mmarekani wa Kiafrika wa kwanza aliyehitimu kutoka Chuo Kikuu cha Jeshi la anga la Marekani na baadaye mtendaji wa biashara, na mama yake alikuwa wa asili ya *Scotland-Polynesian* na *Cherokee Hindi*.

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waigizaji wa filamu wa kike wa Marekani
Jackie Buscarino

**Jacqueline** (au  "Jackie" Buscarino; alizaliwa Septemba 11, 1977) ni mwigizaji wa sauti, mwandishi na mtayarishaji wa Marekani. Amechangia kazi ya sauti kwenye safu za uhuishaji kama vile *The Marvelous Misadventures of Flapjack* ', *Adventure Time* na *Gravity Falls*. Mwaka 2010, aliandika na kuongoza filamu fupi ya  *Go Tell Ricky Scrotum* ya  Mwaka 2013, yeye ni mtayarishaji wa mfululizo wa *Cartoon Network* *Steven Universe* na mwendelezo yake *Steven Universe Future*, ambapo pia anaelezea tabia ya Vidalia. 

Buscarino pia aliigiza mhusika mkuu kama Jackie katika filamu huru ya 2003 *My Life with Morrissey*.
Pamoja na Justin Roiland na Ryan Ridley, yeye ni muongozaji wa ''The Grandma's Virginity Podcast*. Mgeni wa kwanza aliyemwalika kwenye podcast alikuwa Kent Osborne *The Grandma's Virginity Podcast, Episode 16''

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waigizaji wa filamu wa kike wa Marekani
Jamii:Waliozaliwa 1977
Tsevie

'''''' ni mji wa Togo katika Mkoa wa Maritime.

Wakazi walikadiriwa kuwa 54,474 mwaka 2010.

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Togo

## Tanbihi
Jamii:Mkoa wa Maritime, Togo
Jamii:Miji ya Togo
Mikoa ya Togo

[thumb|right|300px|[Ramani ya Togo na mikoa yake.]]
**Mikoa ya Togo** ni 5, ikifuatana kutoka kaskazini hadi kusini, kwenye bahari ya Atlantiki:
* Mkoa wa Savanes
* Mkoa wa Kara
* Mkoa wa Kati
* Mkoa wa Plateau
* Mkoa wa Maritime

Jamii:Togo
T
Bobo-Dioulasso

'''''' ni mji wa Burkina Faso katika mkoa wa Hauts-Bassins. 

Idadi ya wakazi ilikuwa 904,920 wakati wa sensa ya mwaka 2019. 

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Burkina Faso

## Tanbihi
Jamii:Hauts-Bassins
Kalevala

]]
**Kalevala** ni shairi kuu la karne ya 19 lililoandikwa na Elias Lönnrot kwa kutumia mila za watu wa Kikareli na Kifini kama msingi. Inasimulia hadithi kuu kuhusu Uumbaji wa Dunia, inayoelezea mabishano na safari za kulipiza kisasi kati ya wahusika wakuu na wapinzani mbalimbali, na ujenzi na wizi wa mashine ya kizushi ya kutengeneza utajiri iitwayo Sampo.

Kalevala inachukuliwa kuwa utendi wa kitaifa wa Karelia na Ufini, na ni moja ya kazi muhimu zaidi za fasihi ya Kifini. Ilikuwa muhimu sana katika ukuzaji wa utambulisho wa kitaifa wa Kifini na kuongezeka kwa ugomvi wa lugha ya Ufini ambayo hatimaye ilisababisha uhuru wa Ufini kutoka Urusi mnamo mwaka 1917.

Toleo la kwanza la Kalevala lilichapishwa mnamo mwaka 1835, likiwa na aya 12,078. Toleo linalojulikana sana leo lilichapishwa kwa mara ya kwanza mnamo mwaka 1849 na lina aya 22,795, zilizogawanywa katika hadithi hamsini za watu.

Kuhusiana na Kalevala, kuna mkusanyo mwingine wa sauti zaidi ya mashairi, ambao pia ulitungwa na Lönnrot, anayeitwa Kanteletar kutoka mwaka 1840, ambayo inaonekana zaidi kama "mkusanyiko wa dada" wa Kalevala.

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
* Kalevala - Standard Ebooks 

Jamii:Fasihi ya Kifini
Jamii:Utamaduni wa Ufini
Baraza la vijana la Jiji la Aberdeen

**Baraza la vijana la Jiji la Aberdeen** ni shirika linalolenga kuwapa vijana sauti katika kufanya maamuzi katika ngazi ya jiji lote huko Aberdeen, Scotland. Ni wazi kwa vijana, wenye umri wa miaka 12-25. Inasaidiwa kifedha na Halmashauri ya Jiji la Aberdeen na kwa njia ya usaidizi wa wafanyikazi, kupitia Afisa Ushiriki wa Vijana wa Halmashauri ya Jiji.

## Historia 
Hapo awali ilijulikana kama Youth Action Committee (YAC) na  Listen Young People Speaking (LYPS) ambayo ilifanya jukumu sawa huko Aberdeen tangu kuanzishwa kwake mnamo 1998.

Mwezi Oktoba 2010 walizindua utafiti ili kubaini mitazamo ya wenyeji kuhusu masuala mbalimbali; kufikia Mei 2011 walikuwa wamekusanya mirejesho 165. Mnamo Novemba 2014, mwenyekiti aliandikia baraza baada ya mabadiliko kufanywa kwa ratiba za chakula za shule. Mnamo mwaka wa 2015 walifanya kipindi cha elimu ya ngono kwa wanafunzi 22, baada ya kufikia hitimisho kwamba elimu ya ngono katika shule za kiserikali ilikosekana katika masuala ya mahusiano ya jinsia moja (wasagaji, mashoga, watu wa jinsia mbili na waliobadili jinsia) na ridhaa.

Ilikuwa na usajili kama shirika la usaidizi kutoka 1 Januari 1992 hadi 12 Aprili 2016.

## Marejeo 
Jamii:Mashirika ya Uskoti
LearnToPlayMusic.com

thumb|Mwanafunzi akijifunza kupiga Gitaa
**LearnToPlayMusic.com** ni kampuni ya uchapishaji wa nakala na majarida kuhusu elimu ya muziki iliyoanzishwa mwaka wa 1979  (kama Koala Music Publications), huko Adelaide, Australia Kusini na wapiga gitaa Gary Turner (mwanamuziki) na Brenton White.

Kitabu cha kwanza kilichochapishwa na LearnToPlayMusic.com kilikuwa *Progressive Rhythm Guitar*,  kikifuatiwa na *Progressive Lead Guitar* na *Progressive Guitar Method* (Kitabu cha kwanza),   na ndicho kilikuwa kitabu cha mwisho ambacho kimeuza zaidi ya nakala milioni sita. LearnToPlayMusic.com imechapisha zaidi ya mada 450 za kipekee, na toleo zake zimetafsiriwa katika lugha tisa.  Mnamo mwaka wa 1982, kampuni hii ilizidi kukuwa hadi katika masoko ya Marekani na kimataifa, yenye makao yake makuu huko Costa Mesa, California .

Bidhaa za kampuni hii zinahusisha mahitaji ya muziki katika aina nyingi tofauti tofauti za muziki, zikiwemo; Blues, Rock, Classical, Country, Jazz, Heavy Metal, Folk, Gospel, Soul, Hip hop, Funk, Reggae, na R&B . Ala zinazofundishwa ni pamoja na Gitaa, Piano, Saksafoni, Ukulele, Flute, Rekoda, Banjo, gitaa la Bass, Mandolin, Ngoma, Kinanda ya Kielektroniki, Kuimba, Baragumu, Harmonica, Clarinet, Violin, na Filimbi ya Tin. 

Ubunifu wa LearnToPlayMusic.com unakuja kuonekana pale kampuni hii inakuwa ndio  wachapishaji wa kwanza wa elimu ya muziki kupitia kanda za kaseti, CD na DVD kwenye bidhaa zao za vitabu. Mnamo mwaka 1999, kampuni ilibadilisha chapa kutoka Koala Music Publications hadi LearnToPlayMusic.com kama sehemu ya mkakati wa kuunda Midia Mpya na mbinu na programu za uwasilishaji kwa njia ya kidijitali. Bidhaa za kampuni hiyo zinasambazwa na Kundi la Mauzo ya Muziki huko Ulaya, Soko la Muziki nchini Uingereza, Shirika la Hal Leonard nchini Australia, na Charles Dumont & Sons nchini Marekani.

## Marejeo 
Jamii:Muziki
Jamii:Muziki nchi kwa nchi
Jamii:Muziki wa Afrika
Alama za vidole

**Alama za vidole** ni taswira ya pekee iliyo kwenye kiganja cha mkono wa binadamu.

Alama za vidole za binadamu zina maelezo ya kina ambazo hudumu katika maisha ya mtu na hivyo kuzifanya zifae kama viashirio vya muda mrefu vya utambulisho wake. Zinaweza kutumiwa na polisi au mamlaka nyingine kutambua watu ambao wanataka kuficha utambulisho wao au kutambua watu wasio na uwezo au waliokufa na hivyo kushindwa kujitambulisha, kama katika matukio ya maafa asilia.

## Picha

Fingerprint detail on male finger in Třebíč, Třebíč District.jpg

Fingerprints of Anna Timiriova 3.jpg

## Marejeo 
Jamii:Mkono
Mkoa wa Centre, Burkina Faso

**Mkoa wa Centre** ulipatikana nchini Burkina Faso ukiwa na mji mkuu, Ouagadougou.

Kati ya mikoa 13 ya nchi hiyo hadi Julai 2025, ulikuwa ndio wenye wakazi wengi zaidi (zaidi ya milioni 3 mwaka 2019).

Eneo lake lilikuwa la kilometa mraba 2,805.

## Tanbihi
Jamii:Centre, Burkina Faso
Abyei

'''''' ni mji wa Sudan Kusini, makao makuu ya eneo la pekee.

Idadi ya watu wake ilikadiriwa kuwa 20,000 mwaka 2010. 

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Sudan Kusini

## Tanbihi
Jamii:Miji ya Sudan Kusini
Jamii:Abyei
Mabadiliko ya tabianchi nchini Kenya

katika eneo la Mlima Kenya nchini Kenya, kwa ajili ya mradi wa Two Degrees Up, kuangalia athari za mabadiliko ya hali ya hewa katika kilimo.]]
Mabadiliko ya tabianchi nchini Kenya, kama kote duniani, yanaleta tishio linaloongezeka kwa maendeleo ya kijamii na kiuchumi na uendelevu wa mazingira.

## Marejeo
Jamii:Hali ya hewa
Jamii:Madhara ya mazingira
Jamii:Ekolojia
Jamii:Kenya
Orodha ya miji ya Sudan Kusini

ya Sudan Kusini.]]
Hii **Orodha ya miji ya Sudan Kusini** inataja baadhi tu kati ya ile mikubwa zaidi nchini.

*Abyei
*Akobo
*Aweil
*Bentiu
*Bor
*Daga Post
*Gogrial
*Juba
*Kajo Keji
*Kapoeta
*Kaya
*Kuajok
*Malakal
*Malualkon
*Magwi
*Maridi
*Nimule
*Pibor
*Raga
*Renk
*Rumbek
*Tonj
*Torit
*Tumbura
*Warrap
*Wau
*Yambio
*Yei
*Yirol

Sudan Kusini
Shirika la Watoto wa Nakuru

**Shirika la Watoto wa Nakuru** ni shirika lisilo la faida ambalo linajitahidi kupunguza umaskini na kuboresha elimu kwa watoto huko Nakuru, Kenya. Tangu mwaka 2009, shirika hili limesaidia zaidi ya watoto 2000 kupata elimu bora. Kutokana na kazi ambayo Shirika la Watoto wa Nakuru linafanya, kuna watoto 182 wanaosoma katika shule za sekondari au vyuo vya mafunzo vya ufundi stadi. Pia, watoto wa shule wenye uhitaji wamepatiwa milo zaidi ya 391,655 bure. Zaidi ya madarasa ishrini, vyoo, na ofisi zimejengwa. Familia 368 zilisaidiwa wakati wa UVIKO-19, na watoto 45 wanasoma katika kitengo cha watoto wenye mahitaji maalum ya kielimu.

## Misheni 
Shirika la Watoto wa Nakuru linaamini elimu ni muhimu ili kumaliza mateso ya mtoto na umaskini mkali. Shirika huchukua mtazamo kamili kwa kila mtoto kwa kutoa msaada katika kila ngazi ya elimu ili kuwasaidia watoto kuingia shuleni, kufikia matokeo bora ya kujifunza, na kufikia ndoto zao wenyewe.Kulingana na UNICEF, kila mtoto anastahili elimu ya hali ya juu lakini nchini Kenya, watoto hawapati haki hii ya kimsingi. Baadhi ya shule za msingi hazina vifaa vinavyohitajika. Madarasa yana wanafunzi wengi sana kwa wanafunzi kujifunza kwa ufanisi. Pia, walimu wana kazi nyingi. Mara nyingi watoto maskini watakuja shuleni wakiwa na njaa sana. Watoto wengi hawaendi shule kwa sababu lazima wafanye kazi. 

Ili kutimiza misheni hii, Shirika la Watoto wa Nakuru linafanya kazi na shule za watoto na shule za msingi kujenga nyenzo muhimu, kutoa chakula cha mchana shuleni bure, na kuboresha kiwango cha elimu. Hii husaidia watoto kupata matokeo bora zaidi ya mitihani. Pia, wanalipa ada kwa familia ambazo haziwezi kumudu. Wanatoa mwongozo na ushauri ili kuwasaidia kushinda changamoto mbalimbali.  

"Watoto wetu watakuwa viongozi wa kesho wa Kenya, kupigania mustakabali ambao ni sawa kwa wote." -Shirika la Watoto wa Nakuru

## Miradi ya baadaye 
Shirika la Watoto wa Nakuru lilinunua ekari mbili za ardhi ndani ya jamii yenye umaskini mkubwa. Ndoto yao ni kujenga ardhi hii kuwa kituo cha kuhudumia jamii. Hii itajumuisha kuleta milo ya shule bure kwa shule za chekechea na shule za msingi, kujenga nyumba za dharura, kujenga ofisi ya mfanyakazi wa kijamii kusaidia vijana ambao hawajiwezi, na kukuza chakula chao wenyewe. Mahali hapa patakuwa kitovu ambacho kinaweza kusaidia watoto ambao hawajiwezi kufaulu ndani ya mfumo wa elimu wa serikali.

Kufikia mwaka wa 2025, Shirika la Watoto wa Nakuru linataka kutoa milo 3,000 ya shule bure kwa wiki kutoka jikoni yao ya jamii, wakikuza mazao yao wenyewe ili kujiendeleza. 

## Marejeo
Jamii:Kaunti ya Nakuru
Gogrial

'*** (pia: **Gakrial, Qakriyal*') ni mji wa Sudan Kusini, jimbo la Warrap.

Idadi ya watu wake ilikadiriwa kuwa 44,600 mwaka 2011. 

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Sudan Kusini

## Tanbihi
Jamii:Miji ya Sudan Kusini
Jamii:Warrap
Daga Post

'''''' ni mji wa Sudan Kusini, jimbo la Nile ya Juu, kwenye mpaka wa Ethiopia.

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Sudan Kusini

## Tanbihi
Jamii:Miji ya Sudan Kusini
Jamii:Nile ya Juu, Sudan Kusini
Caroline Aaron

**Caroline Sidney Aaron** (née **Abady**; amezaliwa 7 Agosti 1952 ) ni mwigizaji wa Marekani.

Anajulikana kwa uigizaji wake katika filamu kama vile Mike Nichols 'Heartburn (1986) na Primary Colors (1998), na vile vile Woody Allen na Misdemeanors (1989), Alice (1990), na Deconstructing Harry (1997), na Nora Ephron's, Sleepless in Seattle(1993). Alionekana pia katika filamu ya Tim Burton ya Edward Scissorhands (1990) na Big Night ya Stanley Tucci (1996). Hivi majuzi, alionekana katika filamu ya 21 Jump Street (2012) na muendelezo wake 22 Jump Street (2014).

Anajulikana pia kwa kazi yake, pamoja na majukumu yake kwenye mfululizo wa Tamthilia za runinga kama vile *Wings, Frasier, Curb Your Enthusiasm*, *Desperate Housewives, Transparent*, *Madam Secretary*, and *The Good Fight*.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1952
Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Pat Daniels

thumb|Pat Daniels katika Mwaka 1964
**Billie Patricia "Pat" Daniels** (katika ndoa ya kwanza na **Winslow**, katika ndoa ya pili na **Bank**, katika ndoa ya tatu na **Connolly**; alizaliwa Septemba 1, 1943) ni mwanariadha mstaafu na kocha mkuu kutoka Marekani, ambaye alikuwa bingwa wa taifa la Marekani na bingwa katika uwanja wa kitaifa katika mbio za mita 800 mnamo 1960 na 1961 na katika pentathlon kutokea 1961 hadi 1967 na mnamo 1970. 

Alikuwa bingwa wa kitaifa wa mruko mrefu mnamo 1967. Alishinda medali ya dhahabu katika pentathlon kwenye Michezo ya Pan American ya 1967 huko Winnipeg, Canada. Olimpiki mara tatu (1960, 1964, 1968), alishika nafasi ya saba mwaka 1964 na wa sita mwaka 1968. Aliiwakilisha Marekani kwa mara ya kwanza mwaka 1960, akikimbia siku tano tu baada ya kutimiza miaka 17, siku chache kabla ya kuanza mwaka wake wa ngazi ya juu katika Shule ya Upili ya Capuchino huko San Bruno, California. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1943
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamichezo wa Marekani
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:African Youth Month 2022
Kelly Inouye-Perez

**Kelly Keiko Inouye-Perez** (amezaliwa Januari 2, 1970)  ni mchezaji na kocha wa mchezo wa mpira laini wa kutoka  Marekani, kwa sasa anahudumu kama kocha mkuu wa timu ya mpira laini ya UCLA Bruins. Alichukua nafasi hiyo kabla ya msimu wa 2007. Amewaongoza Bruins kwa mechi tano katika Msururu wa Dunia wa Chuo cha Wanawake, ikijumuisha Ubingwa wa Kitaifa wa 2010 na Ubingwa wa Kitaifa wa 2019 na kutokea katika mashindano ya mpira wa laini ya NCAA Division I kila mwaka wa uongozi wake

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1970
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamichezo wa Marekani
Courtney Deifel

**Courtney Scott Deifel** (alizaliwa Courtney Lynn Scott; Novemba 24, 1980) ni mchezaji wa mpira laini wa zamani wa Marekani na kocha mkuu wa sasa wa Arkansas.

## Kazi 
Deifel alicheza mpira laini katika chuo kikuu kwa California Golden Bears kutoka 2000 hadi 2003, kushinda ubingwa wa kitaifa mnamo 2002.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1980
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamichezo wa Marekani
Yelena Dembo

thumb|Dembo akiwa Iraklion mwaka 2007
**Yelena Dembo** (alizaliwa 8 Desemba 1983) ni mchezaji wa chess wa Ugiriki, ambaye anashikiria majina ya Mwalimu wa Kimataifa na Bibi mashuhuli. Yeye pia ni mwalimu na mwandishi wa chess.

## Historia ya kifamilia 
Dembo alizaliwa Desemba 8, 1983 huko Penza, Urusi. Alianza kusoma kwa mara ya kwanza alipokuwa na umri wa miaka miwili na nusu na akiwa na umri wa miaka mitatu na miezi tisa, alicheza kwa mara ya kwanza katika mashindano ya chess kati ya wavulana chini ya miaka kumi na mbili, na kumwezesha kuwa mchezaji wa chess aliyekadiriwa.

Mama yake Dembo, Nadezhda Fokina ni USSR Master of Sportkwenye michezo ya chess, mtaalamu wa lugha, mwandishi wa habari wa chess na mkufunzi.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1983
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamichezo wa Ugiriki
Jamii:Wanawake wa Ugiriki
Jimbo la Warrap

**Warrap** (pia huandikwa: **Warab**) ni jimbo la Sudan Kusini lililo katika mkoa wa Bahr al-Ghazal. Jimbo hilo limekuwa sehemu ya nchi hiyo baada ya kujitenga kwa mafanikio kutoka Sudan tarehe 9 Julai mwaka 2011.

Jimbo la Warrap lina eneo la kilomita mraba 31,027. 

Kuajok ni mji mkuu wa jimbo la Warrap. 

Majimbo yote ya Sudan Kusini yamegawanywa katika wilaya, kila moja ikiongozwa na Kamishna wa Wilaya aliyeteuliwa na Rais wa Jamhuri ya Sudan Kusini. 

## Mahali
Kaskazini kwa jimbo hilo kuna eneo la Abyei, na mashariki kwake kuna jimbo la Umoja. Kwa magharibi ni Bahr al-Ghazal Magharibi na Bahr al-Ghazal Kaskazini, na kusini kwake ni Jimbo la Maziwa.

## Watu
Jimbo ni nyumbani kwa Luanyjang, Twic, Jur-Man Anger, Bongo (South Sudan) Bongo na watu wa Rek Rek wa kabila la Nile. Twic, Luanyjang, na Rek ni makabila ya Dinka. 

Jimbo la Warrap pia ni nyumbani kwa marehemu Manute Bol ambaye alihudumu kutoka nchi ya Twic. Baada ya kifo chake mnamo 2010, nyota wa mpira wa kikapu wa NBA Manute Bol alizikwa katika jimbo la Warrap katika mji wake wa asili wa Turalei.

Rais wa Jamhuri ya Sudan Kusini, Salva Kiir Mayardit ni mwenyeji wa Jimbo la Warrap na vilevile Alek Wek

## Serikali 
Katiba ya jimbo ilipitishwa mwaka 2008. Lewis Anei Madut-Kuendit alikuwa gavana wa kwanza wa jimbo na Akech Tong Aleu alikuwa gavana wa mwisho wa jimbo la Warrap. Madot Dut Deng alikuwa Spika wa mwisho wa Bunge la Jimbo.

## Dini
Dini kuu katika Jimbo la Warrap ni Dini ya jadi ya Afrika na Ukristo (Ukatoliki, Uprotestanti). Sehemu kubwa ya idadi ya watu hufuata dini za jadi za Afrika.

## Marejeo
Jamii:majimbo ya Sudan Kusini
Christine Haigler

**Christine "Christy" Haigler** (jina la ndoa: Krall, alizaliwa Januari 5 1948) ni mchezaji wa zamani wa Marekani, mshindi wa medali ya fedha ya Marekani ya 1963 na 1965 na mshindi wa medali ya shaba ya 1964. Pia aliiwakilisha Marekani katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Baridi ya 1964, ambapo alishika nafasi ya 7.

Krall alihitimu kutoka Shule ya Upili ya Cheyenne Mountain na Chuo cha Colorado na kupata mafunzo katika Klabu ya Skating ya Broadmoor.  Alianza kufundisha (kama mwalimu wa michezo) kwa muda akiwa na umri wa miaka 18 kama msaidizi wa Carlo Fassi. Kuanzia 1996 hadi 2002, Krall aliwahi kuwa mkurugenzi mwandamizi wa mipango ya wanariadha wa Skating ya Marekani na alikuwa mwanachama wa ujumbe katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya baridi ya 2002 katika uwezo huo alikuwa mmoja wa watengenezaji wa hatua za USFSA katika muundo wa mtihani wa shamba. 

## Marejeo
Jamii:Wanamichezo wa Marekani
Jamii:Waliozaliwa 1948
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:African Youth Month 2022
Tonj (mji)

'''''' ni mji wa Sudan Kusini, jimbo la Tonj.

Idadi ya watu wake ilikadiriwa kuwa 17,340 mwaka 2010. 

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Sudan Kusini

## Tanbihi
Jamii:Miji ya Sudan Kusini
Jamii:jimbo la Tonj
Ashley Obrest

**Ashley Obrest** ni mkufunzi wa mchezo wa softiboli wa nchini Marekani ambaye kwa sasa ni kocha msaidizi wa kujitolea katika Chuo Kikuu cha Boston.  Yeye ndiye kocha mkuu wa zamani katika Chuo cha Boston na Colgate.

Mnamo Agosti 8, mwaka 2011, Ashley Obrest alitangazwa kama kocha mkuu mpya wa mchezo huu wa softiboli na  Chuo cha Boston. Mnamo Mei 21,mwaka 2019, Obrest alijiuzulu kama mkufunzi mkuu wa mchezo huo huko Chuo cha Boston.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamichezo wa Marekani
Jamii:African Youth Month 2022
Jamii:Wanawake wa Marekani
Miguel Ángel Félix

**Miguel Ángel Félix Gallardo** (alizaliwa Januari 8, 1946) kawaida akijulikana na washirika wake kwa jina la ***El Jefe de Jefes*** ("Bosi wa Mabosi") na pia ***El Padrino*** ("Godfather", kwa Kiswahili "Msimamizi (wa ubatizo)")  ni mlanguzi wa dawa za kulevya wa Mexiko na aliwahi kuhukumiwa na jeshi la polisi Mexico. Alikuwa ni mmoja wa waanzilishi wa Guadalajara Cartel (ngome ya utawala) mnamo miaka ya 1970s. Katika miaka ya 1980, Guadalajara Cartel ilitawala au thibiti asilimia kubwa ya ulanguzi wa madawa ya kulevya huko Meksiko na katika mipaka ya Marekani na Meksiko.

Félix Gallardo alikamatwa na kuwekwa kizuizini mwaka 1989 kwa kosa la jinai la mauaji ya wakala aitwaye Enrique "Kiki" Camarena wa kikosi cha Drug Enforcement Administration (DEA) shirika la kuzuia ulanguzi  wa madawa ya kulevya. Alitumikia miaka arobaini (40) katika jela la Altiplano maximum-security prison (Gereza lenye usalama wa hali ya juu) na aliweza kuhamishwa kwenye Gereza la kizuizi wa kati mwaka 2014 kwasababu ya hali yake ya kiafya.

## Maisha ya Awali 
kuzaliwa kwake katika ranchi huko Bellavista, nje ya Culiacán, Sinaloa, Félix Gallardo alihitimu shule yake ya sekondari na kusomea biashara alipofika chuo. Alipata kazi ya uwakala wa polisi wa mahakama huko Mexico (Federal Judicial Police.Na alifanya  kazi kama mlinzi wa familia ya Gavana wa mji wa Sinaloa aliejulikana kwa jina Leopoldo Sánchez Celis, ambaye aliyemsaidia Félix Gallardo kutengeneza shirika lake la ulanguzi wa madawa ya kulevya. Na pia alikua Godfather wa mtoto wake Sánchez Celis, aitwaye Rodolfo.

Félix Gallardo alianza kazi kwa walanguzi wa madawa ya kulevya, udalali wa rushwa kwa viongozi wa nchi, akiwa pamoja na Rafael Caro Quintero na Ernesto Fonseca Carrillo, ambao wote walikua wakifanya kazi kwenye shirika la uhalifu la Avilés, na baadae kuchukua uongozi au utawala barabara zote za ulanguzi baada ya  Avilés kufariki kwenye majibizano ya risasi na askari.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1946
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wahalifu
Jamii:Watu wa Meksiko
Jamii:African Youth Month 2022
Lisa Dodd

**Lisa Nicole Dodd** (amezaliwa 4 Septemba 1984) ni mkufunzi wa mchezo wa mpira laini wa chuo kikuu cha Amerika na mchezaji wa zamani ambaye alikuwa kocha mkuu huko Santa Clara kutoka 2018 hadi 2019 na UNLV 2013 hadi 2017. Dodd alicheza mpira laini wa chuo kikuu huko UCLA.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1984
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamichezo wa Marekani
Vita vya Uhuru wa Eritrea

**Vita vya Uhuru wa Eritrea** vilipigwa miaka 1962-1991.

Mwaka 1952 Umoja wa Mataifa ulikabidhi Eritrea kwa Ethiopia kama eneo la pekee lenye serikali na bunge lake katika shirikisho.

Mfalme wa Ethiopia, Haile Selassie hakupendezwa na utaratibu huoː alilenga kuunganisha tena Eritrea na Ethiopia na kwa mbinu mbalimbali alipata kura ya bunge la Eritrea ya kujivunja na kuwa jimbo la Ethiopia (1962).

Baada ya tukio hilo vikundi vya wanamgambo walienda porini kupigania kwa silaha uhuru wa Eritrea.

Vita vilitapakaa mwaka 1974 baada ya ufalme kupinduliwa na Umaksi kuingia na rundo la Jeshi lililoitwa Derg kuchukuwa mamlaka, na baadaye kuvamia Eritrea. Ukorofi wa serikali ya Mengistu Haile Mariam ulifanya mengi kuongeza waliotumaini uhuru wa Eritrea katika miaka ya 1980.

Ukombozi wa Eritrea ulitegemea rundo la Eritrean Liberation Front (ELF), ambayo pia inaitwa "Jebha", na Eritrean People's Liberation Front (EPLF), ambaye pia inaitwa "Shaabia". ELF ilikuwa na Waislamu wengi wa pwani na wahifadhi wa tedo za wananchi, na EPLF wengi Wakristo kutoka nyanda za juu za Tigrayi waamini wa Umaksi-Ulenin. ELF ilisaidiwa na wafadhili Waarabu, na EPLF kutoka nchi za kikomunisti zilizokuwa upande wa Urusi, lakini baadaye nchi hizo zikapinduka na kusaidia Derg ya Mengistu Haile Mariam. ELF na EPLF hazikuweza kufanya kazi pamoja na kwa hiyo EPLF ikaimaliza ELF na kuendelea kutafuta uhuru.

Vita vya uhuru vilikwisha mwaka 1991, ambapo Waeritrea na waasi Waethiopia kutoka Tigray walishinda jeshi la Ethiopia na kuteka Addis Ababa; serikali ya Derg ikaanguka miaka miwili baadaye.

Jamii:Historia ya Eritrea
Jamii:Historia ya Ethiopia
Kiki Camarena

*Kwa kihispania, sehemu ya kwanza la jina lake ni Camarena na jina la pili na la kuzaliwa Salazar.*
alt=Kuzaliwa Julai 26, 1947 - Kufa Februari 9, 1985.|thumb|**Enrique Camarena Salazar** Aliekua mmoja wa maofisa wa (DEA)
**Enrique** "**Kiki**" **Camarena Salazar** (Julai 26, 1947 - Februari 9, 1985), alikua afisa intelegensia wa Marekani kwenye shikirika la kuzuia ulanguzi wa madawa ya kulevya (DEA). Mnamo Februari mwaka 1985 alitekwa nyara na walanguzi madawa ya kulevya walioajiriwa na wanasiasa wa Mexico huko  Guadalajara, Mexico. Alihojiwa kwa kuteswa na mwisho kuuwawa. Viongozi watatu wa Karume ya Guadalajara hatimae kuhukumiwa kwa mauaji ya Camarena huko Mexico. 

Uchunguzi wa Marekani kwenye mauaji ya Camarena yalipelekea kwa kesi zingine kumi huko Los Angeles kwa watu wa taifa la Mexico waliohusika na uhalifu huo. Muendelezo wa kesi hio ulitatiza mahusiano baina ya Marekani na Mexico (U.S.-Mexican Relation), hasa hasa pale mmoja wa watuhumiwa, Rafael Caro Quintero aliachiliwa kutoka jera mnamo 2013. Caro Quintero alishikiliwa tena na vikosi vya Mexico mnamo Julai 2022.

## Maisha ya awali na kazi 
Enrique Camarena alizaliwa Julai 26, 1974 kwenye mji mpakani wa Mexicali, Mexico. Katika familia ya kaka watatu na dada watatu, wahamiaji kwenda  Calexico, California, wakati Camarena akiwa bado mtoto.Wazazi wake Camarena walipeana talaka wakati akiwa mdogo na familia kupitia shida ya ufukara baada ya kuhamiaLicha ya matatizo ya kifamilia, Camarena alihitimu elimu yake ya sekondari kwenye shule ya Sekondari Calexico mnamo mwaka 1966. 

Baada ya kuhitimu elimu yake ya sekondari, Camarena alijiunga na jeshi. kufuatia mchozo mwaka 1970, akarudi Calexico na kujiunga na jeshi la polisi.

## Marejeo 
Jamii:Waliofariki 1985
Jamii:Waliozaliwa 1947
Jamii:watu wa Marekani
Mfuko wa maendeleo ya vijana Tanzania

**Mfuko wa maendeleo ya vijana Tanzania**, serikali kwa mara ya kwanza baada ya miaka saba, imetoa fedha kwa ajili ya Mfuko wa Maendeleo ya Vijana kwa lengo kuu la kuwawezesha vijana kujitengenezea fursa za ajira.  

Alieleza kuwa Mpango wa Tatu wa Maendeleo wa Miaka Mitano pia umesisitiza juu ya jukumu la serikali kuwawezesha vijana kiuchumi kupitia utoaji wa mikopo itakayotolewa kwa kuzingatia miongozo itakayorahisisha upatikanaji wa mikopo hiyo kwa walengwa.

## Marejeo
Jamii:Uangalizi
Jamii:African Youth Month 2022
Rod Wave

**Rodarius Marcell Green** (alizaliwa Agosti 27, 1998), akijulikana kitaaluma kama **Rod Wave**, ni rapa na mwimbaji wa Marekani. Anajulikana kwa sauti yake kali na nzito na kuingizwa kwa hip hop na R&B,

Rod Wave alipata umaarufu na single yake 2019 "Heart on Ice", ambayo ilisambaa kwenye YouTube na TikTok na kushika nambari 25 kwenye  *Billboard* Hot 100. Rod Wave albamu yake kwanza "*Ghetto Gospel"*  (2019), imeshika nafasi ya 10 kwenye US *Billboard* 200. Na albamu yake ya pili. *Pray 4 Love* (2020), imeshika nafasi ya 2 pili  kwenye the *Billboard* 200, na kujumuisha nyimbo "Rags2Riches", ilioshikiria nafasi ya 12 kwenye the *Hot 100*. Albamu yake ya tatu, *SoulFly* (2021), ilianza kwa namba 1 kwenye *Billboard* 200 (Ikiwa albamu yake ya kwanza iliyoshika chati).

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1998
Jamii:Marapa wa Marekani
Jamii:African Youth Month 2022
Doreen Denny

**Doreen Denny** (alizaliwa 28 Januari 1941) ni mchezaji wa densi katika barafu mstaafu kutoka Uingereza. Pamoja na rafiki wa Courtney Jones, ndiye bingwa wa Dunia wa 1959 & 1960

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1941
Jamii:Wanamichezo wa Uingereza
Jamii:Wanawake wa Uingereza
Mkutano wa Kimataifa kwa ajili ya Watoto

**Mkutano wa Kimataifa kwa ajili ya Watoto** ulioandaliwa na Umoja wa Mataifa ulifanyika katika makao makuu yake yaliyopo New York City, Marekani mnamo tarehe 29 - 30 Septemba 1990. Mkutano huu ndio uliokuwa na mkusanyiko mkubwa wa wakuu wa nchi mbalimbali waliojikita katika kutimiza malengo ili kuboresha ustawi wa watoto duniani kote mpaka kufikia mwaka 2000. Hii ndio ilikua mara ya kwanza kwa Umoja wa Mataifa kuweka ajenda iliyolenga kufikia malengo ya kiafya, elimu, lishe bora na haki za kibinadamu. Matokeo mkubwa ya Mkutano huu yalikuwa ni kusaini tamko la Dunia nzima juu ya kulinda, kusimamia na kuendeleza watoto ikijumuishwa na maelezo ya kina juu ya maendeleo ya watoto kwa mwaka 2000. Mkutano huu wa Dunia uliweka umuhimu wa muongozo utakaojikita katika kukuza na kusimamia masuala yote yanayowahusu watoto duniani kote na iliweka umuhimu wa Umoja wa Mataifa kuwa na mikutano mikuu itakayoongelea ongezeko la watu, mazingira, chakula, haki za binadamu, maendeleo ya jamii na haki za wanawake. 

## Chimbuko la mradi huu 
Mkutano huu ulipendekezwa na Waziri Mkuu wa Canada Brian Mulroney, Rais wa Misri Hosni Mubarak, Rais wa Mali Moussa Traoré, Rais wa Mexico Carlos Salinas de Gortari, Waziri Mkuu wa Pakistan Benazir Bhutto, na Waziri Mkuu wa Sweden Ingvar Carlsson. Viongozi hawa wakubwa sita walifanya kazi pamoja ili kuleta na hamasa na kutangaza kujitolea huko katika ngazi za kisiasa ili kuhakikisha malengo na mipango sahihi inafatwa ili kulinda, Kuendeleza na kukuza watoto kama alama kuu ya maendeleo katika jamii na kiuchumi nchini kote. Katibu Mkuu wa umoja wa Mataifa Javier Perez de Cullar alipitisha mradi huo na aliupa mkutano ushirikiano wa UNICEF na mashirika mengine ya Umoja wa Mataifa. Jumla ya serikali 159 zilialikwa katika tukio hilo. Na walioshiriki ni viongozi 72 kutokea Mataifa tofauti, pamoja na wawakilishi wa nchi 87.

## Marejeo
Jamii:Umoja wa Mataifa
Jamii:African Youth Month 2022
Mfuko wa Amani wa Umoja wa Afrika

**Mfuko wa Amani wa Umoja wa Afrika** ulianzishwa chini ya ibara ya 21 iliyofata mikakati wa kuanzisha baraza la amani na ulinzi wa Umoja wa Afrika ili kugharamia mikakati ya ulinzi na amani ya Umoja wa Afrika. 

Mfuko huo unahusika na kusimamia uendeshaji wa shughuli zikiwemo upatanishi wa mazungumzo, kukuza taasisi na uendeshaji wa shughuli za usalama. 

Mkutano wa Bungea 2016 uliamua kuwa Mfuko wa amani utagharimu $325milioni kufikia mwaka 2017,mpaka kufikia jumla ya $400 milioni mwaka 2020. Gharama hizo zinaashiria kiasi a macho kitahitajika kila mwaka. 

Mfuko huo utahusika na uendeshaji wa shughuli hizo. Gharama zilizotajwa zitawezesha Umoja wa Afrika kugharamia shughuli za upatanishi, kuongeza taasisi mbalimbali, kuweka akiba pamoja na kujitoa ili kugharamia asilimia 25 ya shughuli zote za amani na usalama. 

## Marejeo 
Jamii:Umoja wa Afrika
Jamii:African Youth Month 2022
Taasisi ya sera za maendeleo Afrika

**Taasisi ya sera za maendeleo Afrika**, ni shirika lisilo la kiserikali barani Afrika liloanzishwa mwaka 2010 ili kusaidia kuondoa mipaka katika juhudi zinazowekwa ili kufanikisha maendeleo ya Afrika. Shirika lina mchango wa  kutoa ushahidi ili uweze kutumika kuimarisha shughuli za kisiasa, kuhifadhi malighafi na kufanikisha utekelezaji. Lengo kuu la shirika  ni kuchangia maendeleo rafiki kwa kuwezesha sera na programu tegemezi. 

Kazi zao zimeainishwa katika maeneo manne.  Mojawapo ya maeneo haya ni kuimarisha uwezo wa kutumia ushahidi upande wa kutunga sera.  Hili ni eneo mojawapo la kazi zao ambalo linahusisha sekta za maendeleo.  Wanatumia sekta tatu za maendeleo kutoa msaada wa moja kwa moja kwa watunga sera katika kuwezesha matumizi ya ushahidi, na hizi zinaunda maeneo matatu yaliyobaki ya kazi zao, ikiwa ni pamoja na: mabadiliko ya idadi ya watu na maendeleo endelevu;  afya ya uzazi, mama, mtoto mchanga, na vijana;  na maendeleo ya elimu na ujuzi. 

## Marejeo 
Jamii:African Youth Month 2022
Programu ya kuendeleza ujasiriamali kwa vijana

**Programu ya kuendeleza ujasiriamali kwa vijana** ni jitihada zilizowekwa na Benki ya viwanda ili kupambana na tatizo la ukosefu wa ajira nchini Nigeria kwa kugharamia biashara mbalimbali zinazoanzishwa na vijana. 

Programu hii ilijikita katika kuwapa vijana hao mbinu na ujuzi ili waweze kujiajiri wenyewe kwa kuanzisha na kuendesha biashara zao wenyewe. Washiriki hutokea kati ya vijana wajasiriamali kati ya miaka 18 - 35 wenye wazo la biashara na Wenye kiwango cha elimu cha stashahada. 

## Marejeo 
Jamii:Ujana
Jamii:African Youth Month 2022
Shannon Doepking

**Shannon Doepking** ni Mmarekani, mchezaji wa zamani wa mpira laini wa mkono wa kulia na kocha mkuu wa sasa huko Syracuse. Alicheza mpira laini katika chuo kikuu huko Tennessee, akiwasaidia kumaliza duru ya mzunguko katika michuano ya wanawake wa vyuoni 2007.

## Kazi ya kucheza
Doepking alikuwa mchezaji bora wa mpira wakati wa kazi yake ya miaka minne katika Chuo Kikuu cha Tennessee, alipata sifa kwa mkono wake wenye nguvu kama mkusanyaji na uwezo wa kuwanasa wakimbiaji wakiiba. Alikuwa sehemu ya timu ya Kujitolea ya Tennessee ambayo ilijitokeza mara tatu mfululizo katika Mfululizo wa Dunia wa Chuo cha Wanawake kutoka 2005-2007 na alikuwa mkusanyaji wa All-SEC. Pia alikuwa mhamasishaji wa timu yake, akisaidia kuelekeza gudulia nje na kudhibiti kasi ya mchezo. Doepking alianza na asilimia 95% ya michezo yake katika chuo kikuu na alikuwa mchezaji mzuri pia.

Baada ya kuhitimu, Doepking alikuwa mteule wa 15 wa jumla katika rasimu ya *National Pro Fastpitch* ya mwaka 2008 na *Akron Racers*. Alicheza kitaaluma kwa timu ya *Carolina Diamonds*,*USSSA Pride*, na *Chicago Bandits*, akishinda taji na Chicago.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wachezaji wa Marekani
Jamii:African Youth Month 2022
Takeoff (rapa)

**Kirshnik Khari Ball** au **Kirsnick Khari Ball** (June 18, 1994 - Novemba 1, 2022)  akijulikana kitaaluma kwa jina la *Takeoff*, alikua rapa wa Marekani. Alijulikana zaidi kama mmoja wa kikundi cha hip hop cha Migos pamoja na mjomba wake Quavo na binamu yake wa kwanza (alieondolewa) Offset. Kundi hilo lilifunga vibao vingi na kumi bora kwenye *Billboard* Hot 100 ikiwemo "MotorSport"ikimshirikisha Nick Minaj na Card B, "Stir Fly", "Walk it Talk it" ikimshirikisha Drake, na "Bad and Boujee" ikimshirikisha Lil Uzi Vert,  ya mwisho ambayo ilifikia kilele juu ya chati (ingawa Takeoff haikuwepo kwenye single).

## Maisha ya awali 
Takeoff alizaliwa Juni 18 ya mwaka 1994, huko Lawrenceville, Georgia, ambapo alilelewa au aliapata malezi pamoja na wanafamilia Quavo na Offset.  Alianza kutengeneza midundo na kuendeleza midundo akiwa darasa la saba, lakini hakuanza kuzalisha muziki kitaaluma hadi mwaka 2011.

## Kazi 
### **2008-2018: Kazi ya mapema na Migos** 
Pamoja na wanafamilia wenzake Quavo na Offset, Takeoff alianza kupiga rap mnamo 2008. Awali kundi hilo lilitumbuiza chini ya jina la jukwaa la Polo Club, lakini hatimaye likabadilisha jina na kuwa Migos.  Kikundi kilitoa mradi wao wa kwanza wa urefu kamili, mixtape iliyoitwa Juug Season, mnamo Agosti 25, 2011. Walifuata na mixtape No Label, mnamo Juni 1, 2012.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1994
Jamii:Waliofariki 2022
Jamii:Marapa wa Marekani
Mahsa Amini

**Mahsa Amini** alikuwa mwanamke kijana ambaye aliuawa na serikali ya Iran. Kifo chake kilisababisha maandamano makubwa nchini Iran na duniani kote.

## Maisha 
thumb|Machafuko nchini Ujerumani
Mahsa Amini alizaliwa tarehe 21 Septemba mwaka wa 2000. Yeye alizaliwa katika jiji la Saqqez, jimbo la Kurdistan, nchi ya Iran. Jina lake la Kiajemi lilikuwa Mahsa, lakini jina lake la Kikurdi lilikuwa Jina au Zhina. Yeye alikuwa na kaka mmoja mdogo. Baba yake alikuwa mfanyakazi wa serikali na mama yake hakuwa na kazi. Mahsa alikwenda Shule ya Sekondari ya Wasichana ya Talegheni katika jiji la Saqqez na alihitimu mwaka wa elfu mbili kumi na nane. Wakati wa kifo chake, Mahsa Amini alikubaliwa katika chuo kikuu nchini Iran na alitaka kuwa mwanasheria. Kabla ya kifo chake, Mahsa hakujihusisha na siasa na yeye alikuwa na afya njema na hakuwa na hali mbaya zozote za kiafya. Kwa bahati mbaya, aliuawa na serikali ya Iran akiwa na umri wa miaka ishirini na mmoja.

## Kifo 
thumb|Mwanamke anayekata nywele zake kupinga sheria za lazima za hijabu
Mwezi Septemba mwaka 2022 Mahsa alikwenda jijini Tehran kumtembelea kaka yake. Katika tarehe kumi na tatu, mwezi wa Septemba, yeye alikamatwa na Polisi wa Maadili wa Iran katika jiji la Tehran kwa sababu hakuwa amevaa hijabu yake ipasavyo na alikuwa amevaa mavazi ‘yasiyo ya heshima’. Wakati wa kukamatwa kwake, Mahsa aliteswa na kupigwa na polisi. Alipoteza fahamu na baada ya siku chache, yeye alifariki. Polisi wa Iran walisema kuwa wao hawakumtesa na hawakumpiga Mahsa. Pia, wao walisema kuwa yeye alifariki kwa sababu ya tatizo la moyo. Hata hivyo, watu wengi waliona polisi wa Iran wakimpiga na walisikia polisi wakimtukana na kumlaani. Pia, familia yake ilisema kuwa yeye alikuwa na afya njema na hakuwa na matatizo yoyote ya kiafya. Hospitali ambapo Amina alifarikia ilisema kuwa alikuwa amekufa kwa sababu polisi walimuumiza sana kichwani. Serikali ya Iran inajaribu kuficha ukweli wa kifo cha Mahsa. Sasa, watu duniani kote wanasambaza kisa cha Mahsa Amini kwenye mitandao ya kijamii. Lakini, vyombo vya habari vya Irani na vyombo vya habari katika nchi zingine havionyeshi maandamano na vifo vya Wairani mikononi mwa polisi. Wanawake wengi duniani kote na Wairani wanapigania uhuru wao na maisha yao.

## Mwitikio wa Serikali ya Iran 
thumb|Polisi wa Iran
Kwa sababu ya machafuko nchini Iran, serikali ya Iran ilifunga intaneti na kuzuia matumizi ya mitandao ya kijamii. Serikali ilitumia mabomu ya machozi na bunduki dhidi ya waandamanaji ambayo yaliua na kujeruhi Wairani wengi. Tarehe nne, mwezi wa Disemba, mwaka wa elfu mbili ishirini na mbili, Polisi wa Maadili nchini Iran wamefutwa na serikali ya Iran inafanya mikakati kubadilisha sheria za hijabu. 

Kifo cha Mahsa Amini kilisababisha upinzani wa wanawake na Wairani dhidi ya serikali ya Iran kwa sababu wao wanataka uhuru. Nukuu imeandikwa kwenye kaburi lake: ژینا گیان تۆ نامری. ناوت ئەبێتە ڕەمز / “Beloved Zina [Mahsa], you will not die. Your name will become a rallying call” / “Mpendwa Zina [Mahsa], hutakufa. Jina lako litakuwa mwito wa maandamano.” 

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Uajemi
Anabela Cossa

**Anabela Cossa** (amezaliwa 7 Aprili 1986) ni mwanamke mwenye uraia wa Msumbiji pia ni mchezaji wa viwango wa mpira wa kikapu.

## Marejeo
## Viungo vya nje
* wasifu katika fiba.com.

Jamii:Waliozaliwa 1986
Jamii:Wachezaji wa Msumbiji
Jamii:Watu walio hai
Jamii:AWC Zanzibar
Samir Adam

**Samir Adam** (amezaliwa 5 disemba 1983) ni mchezaji wa mpira wa kikapu kutokea nchini Msumbiji kwa sasa anachezea timu ya Fundacion Adepal Alcazar inayoshiriki katika ligi ya mpira wa kikapu nchini hispania. Pia ni mchezaji wa timu ya taifa ya mpira wa kikapu nchini Msumbiji, vilevile arishiriki katika mashindano ya kumsaka bingwa wa afrika mwaka 2009.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1983
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamichezo wa Msumbiji
Jamii:AWC Zanzibar
Mpango wa Elimu kwa Vijana wa Sudan Kusini

**Mpango wa Elimu kwa Vijana wa Sudan Kusini** ni shirika lisilo la faida lililoanzishwa huko Oregon, Marekani, lengo kuu likiwa kutoa ufadhili wa masomo kwa wakimbizi wa Sudan Kusini wanaoishi Kenya na nchi nyingine za Afrika Mashariki kama vile Uganda, Ethiopia na Sudan.  

Programu hii imepangwa kwa madhumuni ya hisani, kisayansi, kidini na kielimu pekee.  Madhumuni haya yanashughulikiwa kisheria ndani ya maana ya Kifungu cha 501(c)(3) cha Kanuni ya Huduma ya Mapato ya Ndani ya 1986, kama ilivyorekebishwa (“Kanuni”), ikijumuisha, bila kikomo, utoaji wa ufadhili wa masomo kwa wakimbizi wa Sudan Kusini wanaoishi nchini Kenya na nchi jirani.

Sudan Kusini ni nchi mpya katika Afrika Mashariki, ilipata uhuru Julai 9, 2011. Baada ya kupitia zaidi ya miaka 40 ya migogoro ya hapa na pale, watu wanaendelea kukumbwa na vurugu za kikabila, kutojua kusoma na kuandika na umaskini. Mfumo wa shule wa Sudan Kusini ulikuwa umeharibiwa.

## Marejeo 
Jamii:Sudan Kusini
Jamii:African Youth Month 2022
Pinky Kekana

**Pinky Sharon Kekana** (alizaliwa 14 Julai 1966) ni mwanasiasa wa Afrika Kusini ambaye aliwahi kuwa Naibu Waziri wa Mawasiliano nchini Afrika Kusini.

## Maisha yake 
Pinky Sharon Kekana ni mwanasiasa wa Afrika Kusini, Naibu Waziri wa Mawasiliano wa sasa, na Katibu Mkuu wa Shirika la wanawake barani Afrika ((Pan-African Women's Organization (PAWO)). Mwaka 2021 aliteuliwa kuwa Naibu Waziri katika Ofisi ya Rais. 

Anatokea Bela-Bela, iliyoko katika Mkoa wa Limpopo. Kazi yake ya kwanza alikuwa mwalimu wa shule ya Upili iliyopo Bela-Bela, baada ya kumaliza Shahada yake ya Sanaa katika Elimu na Ualimu. Hata hivyo, nia yake katika siasa ndiyo iliyompeleka kwenye chama cha kongamano la taifa la afrika (African National Congress )(ANC)). Alichaguliwa kuwa mbunge wa mkoa mwaka wa 1999 na baadaye kuchaguliwa tena mwaka wa 2009. Amewahi pia kuwa: Meya Mtendaji wa Wilaya ya Waterberg; MEC wa Barabara na Uchukuzi wa Limpopo pamoja na MEC wa Maendeleo ya Uchumi, Mazingira na Utalii. Mnamo 2014, alichaguliwa kuwa Mbunge. Katika nafasi yake kama Mbunge, Kekana amekuwa sehemu ya kamati kadhaa haswa Kamati ya Kudumu ya Fedha na Kamati ya Ad Hoc ya Ujazaji wa Nafasi Zilizowazi katika Tume ya Usawa wa Jinsia.

Mnamo 2015, alichaguliwa katika Kamati Kuu ya Kitaifa ya Ligi ya Wanawake ya kongamano la taifa la Afrika (ANC) na Kamati yake ya Kitaifa ya Kazi. Baadaye aliteuliwa kuwa Mwenyekiti wa Ligi ya Wanawake kuhusu Mahusiano ya Kimataifa na Shirika la wanawake wa barani Afrika ((The Pan African Women's Organization (PAWO)). Mnamo Disemba 2017, alichaguliwa na matawi ya chama cha  kongamano la taifa la afrika (ANC) katika Kamati Kuu ya Kitaifa, na katika wadhifa huu, anahudumu katika kamati ndogo ndogo za ANC. Mnamo Machi 2018, aliteuliwa kama Naibu Waziri wa Mawasiliano na Rais Cyril Ramaphosa

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Afrika Kusini
Jamii:African Youth Month 2022
Mohamed Abulkhir

**Mohamed Moftah Zaïd Abulkhir** (amezaliwa 4 Machi 1978 mjini Tripoli) ni mchezaji wa mpira wa kikapu kutokea nchini Libya.

## Kazi 
Abulkhir alikua ni miongoni mwa wachezaji katika timu ya taifa ya mpira wa kikapu ya Libya katika mashindano ya AfroBasket ya mwaka 2009,ambapo aliibuka na wastani wa pointi 4 kwa kila mchezo katika michezo 8

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1987
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamichezo wa Libya
Mpango wa Miaka kumi kwaajili ya vijana barani Afrika

Bara la Afrika ndio lenye asilimia kubwa ya Vijana duniani ikiwa na zaidi ya Vijana milioni 400 wenye umri kati ya miaka 15 mpaka 35. Kwa ongezeko hili la vijana barani Afrika ni muhimu kuwa na ukuaji wa uwekezaji kwa maendeleo ya kiuchumi na kijamii, ili kuboresha maendeleo ya Mataifa ya Afrika. 

Umoja wa Afrika umetengeneza sera za maendeleo mbalimbali kwaajili ya bara zima ili kuhakikisha bara zima linanufaika na sera hizo. Sera hizo ni pamoja na mikataba kwa ajili ya vijana wa Afrika, mipango ya miaka kumi kwaajili ya vijana, na Mpango wa uwezeshaji wa vijana wa Malabo. Yote haya yakifanikishwa kupitia programu  2063 za Umoja wa Afrika. 

Mpango wa Miaka kumi kwaajili ya vijana una vipaumbele vifuatavyo;

# Maendeleo ya elimu na ujuzi
# Ajira na ujasiriamali kwa vijana
# Uongozi, amani na ulinzi 
# Afya na haki za uzazi kwa vijana
# Kilimo, mabadiliko ya hali ya hewa na mazingira

## Marejeo 
Jamii:Uangalizi
Jamii:African Youth Month 2022
Kunguni-makasia kibete

**Kunguni-makasia vibete** ni wadudu wadogo sana wa maji wa familia Micronectidae katika oda ya chini Nepomorpha ya oda Hemiptera wanaoogelea chini ya uso wa maji kwa msaada wa miguu yao ya nyuma inayofanana na makasia. Kwa hivyo wanafanana na kunguni-makasia wadogo. Wanafanana pia na waogeleaji-juuchini vibete kwa ukubwa, lakini hao huogelea juu chini kwa wazi. Kunguni-makasia vibete wanatokea duniani kote isipokuwa Antakitiki.

## Maelezo
Kunguni-makasia vibete wana urefu wa mm 1-5. Wanaonekana takriban sawa na kunguni-makasia, lakini ni wafupi ikilinganishwa na upana wao na hawana mistari iliyopitilia upande hadi upande mgongoni; spishi fulani zina mabaka. Pia wana miguu mifupi ya mbele na miguu mirefu ya kati na ya nyuma, ile ya mwisho ikitumika kwa kuogelea. Inaonekana kama wadudu wengine wa spishi moja hawana mabawa na wengine wanayo.

## Biolojia
Wadudu hawa huogelea chini ya uso wa maji, mara nyingi katika makundi makubwa. Kidogo kinajulikana kuhusu upendeleo wao wa chakula, lakini ushahidi unaopatikana unaonyesha lishe mbalimbali na tofauti kati ya spishi. Kwa idadi ya spishi, chakula kinajulikana kuwepo kwa viani, protozoa, bakteria, minyoo wadogo na viluwiluwi.

Kunguni-makasia vibete wanatokea kwenye maji yasiyo na kina kirefu, ikiwezekana mahali ambapo samaki hawapo, kama madimbwi madogo na kingo za maziwa. Baadhi ya spishi wanajulikana kufyonza oksijeni iliyoyeyushwa na kwa hivyo wanapendelea kuishi katika maji safi yenye kiwango cha juu cha oksijeni. Walakini, spishi chache zinaweza kuishi katika maji machafu yenye kiwango cha chini cha oksijeni na yamkini hupumua hewa angalau kwa sehemu. Kwa hivyo, wadudu hawa wanaweza kutumika kama viashirio vya ubora wa maji.

Kidogo pia kinajulikana kuhusu tabia ya kupandana na mzunguko wa maisha. Inachukuliwa kuwa hizi ni sawa na kunguni-makasia. Walakini, tofauti moja ni kwamba madume hutoa sauti kwa kusugua uume wao kwenye mwinuko wa pingili 8 ya fumbatio, huku kunguni-makasia wakisugua miguu yao ya mbele dhidi ya kichwa chao.

## Spishi kadhaa za Afrika
* *Micronecta abyssinica*
* *Micronecta algirica*
* *Micronecta bleekiana*
* *Micronecta browni*
* *Micronecta butleriana*
* *Micronecta citharistia*
* *Micronecta dimidiata*
* *Micronecta dorothea*
* *Micronecta druryana*
* *Micronecta gorogaiqua*
* *Micronecta mauritania*
* *Micronecta mutile*
* *Micronecta peralita*
* *Micronecta scholtzi*
* *Micronecta scutellaris*
* *Micronecta uvarovi*
* *Micronecta winifreda*
* *Micronecta youngiana*

## Marejeo
Jamii:Wadudu mabawa-nusu
Billie Eilish

'''Billie Eilish Pirate Baird O'Connell'''  (alizaliwa Desemba 18, 2001) ni mwimbaji, na mtunzi wa nyimbo wa Marekani. 

Alipata umaarufu kwa mara ya kwanza mnamo 2015 na wimbo wake wa kwanza "Ocean Eyes", ulioandikwa na kutayarishwa na kaka yake Finneas O'Connell, ambaye anashirikiana naye kwenye muziki na matamasha ya moja kwa moja. Mnamo 2017, alitoa albamu yake ya kwanza, ulioitwa ''Don't Smile at Me*. Mafanikio kibiashara, ilifikia 15 bora ya chati za rekodi katika nchi nyingi, ikiwa ni pamoja na Marekani, Uingereza, Canada, na Australia. 

Albamu ya kwanza ya Eilish ya studio, *When We All Fall Asleep, Where Do We Go?* (2019), ilianza juu ya Chati ya Albamu ya Billboard 200 ya Marekani na Uingereza. Ilikuwa moja ya albamu zilizouzwa zaidi mwaka huo (2019), ikichangiwa na mafanikio ya wimbo wake wa tano "Bad Guy", nambari moja ya kwanza ya Eilish kwenye Billboard Hot 100 ya Marekani. Hii ilimfanya kuwa msanii wa kwanza kuzaliwa katika karne ya 21 kutoa single iliyoshika chati. Na ndani ya mwaka alitoa nyimbo kadhaa ikiwemo *"8"* mwezi wa nne 2019 ilioshika nafasi ya 79 kwenye Billboard Hot 100. Mwaka uliofuata, Eilish aliimba wimbo wa "*No Time to Die*" kwa filamu ya James Bond ya jina moja, ambayo iliongoza chati ya Uingereza Singles Chart na kushinda Tuzo ya Academy ya Wimbo Bora wa Asili mnamo 2022(Academy Award for Best Original Song). Nyimbo zake zilizofuata "*Everything I Wanted*", "*My Future*", "*Therefore I am*", na "*Your Power*" zilishika nafasi ya 10 bora nchini Marekani na Uingereza. Albamu yake ya pili ya studio, "*Happier Than Ever"'' (2021), iliongoza chati katika nchi 25.

## Marejeo 
Jamii:Wanamuziki wa Marekani
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Waliozaliwa 2001
Jamii:Watu walio hai
Kesi ya Joseph Spell

**Kesi ya Joseph Spell, Jimbo la Connecticut v. Joseph Spell,** Ilikuwa kesi ya kisheria ya mwaka 1940 ambapo mshtakiwa mmarekani mwenye asili ya Kiafrika kwa jina Joseph Spell alishtakiwa kwa kumbaka Eleanor Strubing, mwanamke tajiri mzungu ambaye alikuwa bosi wake. Mashtaka na kesi hiyo ilipamba kwenye vichwa vya habari vya kustaajabisha. Spell aliwakilishwa na Samuel Friedman na jaji wa baadaye wa Mahakama ya Juu ya Marekani anayeitwa Thurgood Marshall.  Kesi hiyo imeangaziwa katika filamu ya Marshall ya mwaka 2017.

Spell, aliyekua mmarekani mwenye asili ya Kiafrika (mmarekani mweusi),  alifanya kazi kama dereva binafsi kwa mwanamke tajiri mzungu aitwaye Eleanor Strubing. Baada ya kuhojiwa kwa saa 17, Spell alikiri kuwa na uhusiano wa karibu naye, lakini (kinyume na maelezo ya polisi) alisema kwamba hajawahi kukiri kumbaka. Jopo la majaji mwaka 1940 lilimuondoa katika hatia ya kutokuwa na hatia ya ubakaji. 

## Historia ya Nyuma 
Spell alizaliwa  Lafayette, Louisiana mwaka 1909.Alihudumu kwa miaka sita katika Jeshi la Marekani kabla ya kuondolewa kwa sababu ya ulevi, kuiba gari la afisa, na kuligonga. Alifunga ndoa akiwa na umri wa miaka 17, alitengana na mkewe baada ya miezi mitatu, lakini hakupata talaka, na alikuwa akiishi katika attic (chumba cha chini ya nyumba) ya nyumba ya mwajiri wake na mwenzi wake  Virgis Clark, ambaye aliajiriwa na Strubings kama mpishi.

## Marejeo
Orodha ya miji ya Zimbabwe

ya Zimbabwe.]]
**Orodha ya miji ya Zimbabwe** inaitaja pamoja na baadhi ya vijiji vyake.

## Miji
## Mkoa wa Harare
## Manicaland
## Mashonaland ya Kati
## Mashonaland Mashariki
## Mashonaland Magharibi
## Masvingo
## Matabeleland Kaskazini
## Matabeleland Kusini
## Midlands
## Tanbihi
Matabeleland Kusini

[thumb| na [mikoa ya Zimbabwe|mikoa mingine ya Zimbabwe.]]
**Matabeleland Kusini** ni mkoa wa Zimbabwe upande wa kusini wa Bulawayo. 

Una eneo la kilometa mraba 54,172 na wakazi 760,000 (2022).

Makao makuu yako Gwanda.

## Tanbihi
Jamii:Mikoa ya Zimbabwe
Jamii:Matabeleland Kusini
Manicaland

[thumb| na [mikoa ya Zimbabwe|mikoa mingine ya Zimbabwe.]]
'''''' ni mkoa wa Zimbabwe upande wa mashariki wa nchi. 

Una eneo la kilometa mraba 36,459 na wakazi 2,038,000 (2022).

Makao makuu yako Mutare.

## Tanbihi
Jamii:Mikoa ya Zimbabwe
Jamii:Manicaland