Yip Harburg

**Edgar Yipsel Harburg** (alizaliwa Isidore Hochberg; 8 Aprili 1896 – 5 Machi 1981) alikuwa mwandishi wa nyimbo maarufu wa Marekani na mwandishi wa libretto aliyehusiana na watunzi wengi waliyojulikana. Aliandika maneno ya viwango vya nyimbo kama "*Brother, Can You Spare a Dime?*" (kwa Jay Gorney), "*April in Paris*", na "It's Only a Paper Moon", pamoja na nyimbo zote za filamu "The Wizard of Oz", ikiwa ni pamoja na "Over the Rainbow". Alijulikana kwa maoni yake ya kijamii yaliyomo kwenye maneno yake, pamoja na mtazamo wake wa mrengo wa kushoto. Alipigania usawa wa rangi, ngono na jinsia, na pia sera za kijamii za umoja. Pia alikuwa mkosoaji mkali wa jamii ya juu na dini.

## Maisha ya Awali na Kazi 
Harburg, mtoto mdogo kati ya watoto wanne waliobaki kati ya kumi, alizaliwa Isidore Hochberg katika Lower East Side ya Jiji la New York mnamo 8 Aprili 1896. Wazazi wake, Lewis Hochberg na Mary Ricing, walikuwa Wayahudi wa Orthodox wanaozungumza Kiyidi waliokuwa wakihema kutoka Urusi.

Baadaye alichukua jina "*Edgar Yipsel Harburg*" na akajulikana zaidi kama "Yip". Imedaiwa kuwa Harburg alichukua jina "Yipsel" kwa maana ya "kindi" katika Kiyidi, ingawa hakuna neno kama hilo rasmi; kuna uwezekano jina hilo lilitokana na chama cha vijana cha Umoja wa Vijana wa Kijamaa (1907) kilichoitwa "yipsels".

Harburg alienda Shule ya Upili ya Townsend Harris, ambapo alikutana na Ira Gershwin, na wakiwa na shauku ya Gilbert na Sullivan, walifanya kazi kwenye gazeti la shule na kuwa marafiki wa maisha yote. Kulingana na mwanawe, Ernie Harburg, baba yake alikuwa "msoshalisti wa kidemokrasia, [na] mpinzani aliyeapishwa wa jeuri zote dhidi ya watu," akisema kuwa "'ucheshi ni tendo la ujasiri' na upinzani." 

Baada ya Vita vya Kwanza vya Dunia, Harburg alirudi New York na kuhitimu kutoka City College (baadaye sehemu ya Chuo Kikuu cha Jiji la New York) mnamo 1921, ambapo Ira Gershwin alikua mwanafunzi wake pia. Baada ya Harburg kuoa na kupata watoto wawili, alianza kuandika mistari ya nyimbo kwa magazeti ya mitaa. Alikuwa mmiliki mwenza wa Kampuni ya Vifaa vya Umeme ya Consolidated, ambayo ilifilisika kufuatia mgogoro wa 1929, ikiacha Harburg na deni la kati ya $50,000–$70,000, ambalo alilisuluhisha kwa miongo michache. Katika kipindi hiki, Harburg alianza kuandika maneno ya nyimbo kwa ushauri wa Ira Gershwin.

Gershwin alimuweka Harburg kwa Jay Gorney, ambaye alishirikiana naye kwenye nyimbo za Earl Carroll wa Broadway (Earl Carroll's Sketchbook). Onyesho hilo lilifanikiwa na Harburg kuajiriwa kama mwandishi wa maneno kwa mfululizo wa revues zilizofanikiwa, ikiwa ni pamoja na "*Americana*" mnamo 1932, ambapo aliandika maneno ya "*Brother, Can You Spare a Dime*?" Wimbo huu ukawa maarufu kote nchini, ukawa wimbo wa Mdororo Mkuu wa Kiuchumi.

Harburg alikuwa mkosoaji mkubwa wa jamii ya juu na dini. Aliandika shairi lililoitwa "Atheist" lililofupisha maoni yake kuhusu Mungu.

Harburg na Gorney walipata mkataba na Paramount: huko Hollywood, Harburg alifanya kazi na watunzi Harold Arlen, Vernon Duke, Jerome Kern, Jule Styne, na Burton Lane. Baadaye aliandika maneno ya "*The Wizard of Oz*", mojawapo ya "miziki iliyojumuishwa" ya kwanza, ambapo alishinda Tuzo ya Chuo cha Sanaa kwa Muziki Bora, Wimbo wa Asili kwa "*Over the Rainbow*".

Kuhusu kazi yake kwenye "*The Wizard of Oz*", mwanawe Ernie Harburg alisema:

"*Kwa hivyo, Yip pia aliandika mazungumzo yote katika wakati huo na mpangilio wa nyimbo na pia aliandika sehemu ambapo wanatoa moyo, akili na ujasiri, kwa sababu alikuwa mhariri wa mwisho wa hati. Na yeye—kulikuwa na waandishi wa skrini kumi na moja kwenye hiyo—na aliunganisha kila kitu pamoja, akaandika mistari yake mwenyewe na akakipa kitu hicho umoja na umoja ambao ulikifanya kiwe kazi ya sanaa. Lakini hapati sifa kwa hilo. Anapata maneno na E. Y. Harburg, unaona. Lakini hata hivyo, aliweka ushawishi wake kwenye kitu hicho.*"

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1896
Jamii:Waliofariki 1981
Jamii:Wanamuziki wa Marekani
Jamii:Feminism and Folklore 2025 in Tanzania