Vita vya Israeli na Hezbollah/Lebanon

**Vita kati ya Israeli na kundi la kijeshi la Hezbollah la Lebanoni,** vimekuwa vikitokea tangu tarehe 8 Oktoba 2023 kwenye mpaka wa nchi hizo na eneo la Milima ya Golan linalokaliwa kimabavu na Israeli, na kuiathiri hata Syria. Ni sehemu ya athari za vita kati ya Israeli na Hamas na chokochoko zilizoukuza mgogoro na kuwa mkubwa zaidi baina yao tangia kutokea kwa vita vya Lebanoni vya mwaka 2006. 

Mnamo tarehe 8 Oktoba 2023, Hezbollah ilianza kurusha maguruneti yaliyoboreshewa ulengaji shabaha pamoja na mashambulizi ya risasi dhidi ya walowezi wa Kiisraeli kwenye maeneo ya mashambani ya Shebaa wanayoyakalia kimabavu, mashambulizi waliyoyaelezea kuwa ni ya kuonesha mshikamano wao na Wapalestina kufuatia shambulio la Hamas dhidi ya Israeli la mwaka huo na ukawa mwanzo wa kampeni ya mashambulizi ya mabomu ya Israeli dhidi ya Ukanda wa Gaza. Israeli ilijibu kwa mashambulizi ya droni na risasi dhidi ya maeneo walimokuwamo Hezbollah karibu na mpaka wa Lebanon na maeneo wanayoyakalia kimabavu ya Milima ya Golan. 

Kaskazini mwa Israeli, mgogoro unaoendelea umewalazimisha wakazi takriban 96,000 kuyahama makazi yao, ambapo huko Lebanon, watu milioni 1.2 wameyakimbia makazi yao, huku Hezbollah wakisema hawatoacha kuwashambulia Waisraeli hadi nao waache kuushambulia Ukanda wa Gaza kupitia uvamizi wake wa kijeshi. Katika mzozo huo, Israeli imefanya mashambulizi mengi zaidi kuliko yale yaliyofanywa na Hezbollah. Kati ya tarehe 21 Oktoba 2023 na 20 Februari 2024, Vikosi vya Muda vya Umoja wa Mataifa vya Uangalizi wa amani vilivyopo Lebanon UNIFIL viliweka rekodi ya matukio ya ufyatuaji risasi takriban 7,948 kutokea upande wa kusini wa Mpaka wa Buluu (Israeli ikiifyatulia Lebanon) na matukio 978 ya ufyatuaji risasi yaliyotokea upande wa kaskazini (Lebanon dhidi ya Israeli).

Mwezi September 2024, ulishuhudia ongezeko kubwa la mgogoro, ukianzia na ulipuaji wa vifaa vya mawasiliano ulifanywa na Israeli ndani ya Lebanon na Syria, ambapo walengwa walikuwa Hezbollah. Watu 42 walipoteza maisha na maelfu walijeruhiwa. Jambo hilo lilifuatiwa na kampeni ya mashambulizi ya angani ya Israeli dhidi ya Lebanon yote, Septemba 2024, yaliyosababisha kuuwawa kwa makamanda wakuu wa Hezbollah. Israeli ilisema ingeedelea na mashambulizi hayo hadi hali ya usalama ya eneo lake la kaskazini itengemae na wananchi wake kurejea kwenye makazi yao. Shambulio baya kupindukia na lililosababisha maafa mengi Lebanon lilifanywa na Israeli mnamo tarehe 23 Septemba ambapo watu wasiopungua 558 walikufa na kujeruhi zaidi ya watu 1,800 wakiwamo watoto, wanawake na watoa huduma za dharura. Mnamo tarehe 27 Septemba, Jeshi la Anga la Israeli lilishambulia kwa mabomu na kuyaharibu vibaya Makao Makuu ya Kamandi za Hezbollah yaliyokuwepo Beirut, wakimuua kiongozi wa Hezbollah Hassan Nasrallah. Mnamo tarehe 1 Oktoba, jeshi la Israeli lilianzisha operesheni ya kuivamia Lebanon ya kusini, na ikatangaza kuwa ilikuwa inatekeleza mashambulizi madogo ya kimkakati ndani ya Lebanon ambayo yangechukua miezi kadha.

## Ilivyokuwa hapo kabla 
Kumekuwa na mizozo mingi kati ya Hezbollah na Israeli, ukiwemo ule wa Kusini mwa Lebanon (1985–2000), Mzozo wa Mashamba ya Shebaa 2000–2006, na Vita vya Lebanon, 2006.

### Kuasisiwa kwa Hezbollah 
Hezbollah ni chama cha kisiasa chenye msimamo wa kidini [Waislamu wa Kishia wa Kishiite] na ni kundi la kijeshi la ukombozi, lililoanzishwa mwaka 1982 kupigana vita dhidi ya uvamizi wa Israeli kwenye mwaka huo. Kundi hilo lilianzishwa na Viongozi wa Kidini wa Kiislamu, kwa ufadhili wa Iran. Katika miaka ya 90, Hezbollah walipigana dhidi ya Israeli kupinga kukaliwa kimabavu kwa Lebanon upande wa kusini. Dhamira juu ya kuiangamiza Israeli ikawa ndio lengo la msingi la Hezbollah tangia ilipozaliwa. Hezbollah inaipinga serikali ya taifa la Israeli na sera zake. 

### Makundi ya Kipalestina ndani ya Lebanon 
Tangia kufukuzwa Kwa Wapalestina na kukimbilia kusini mwa Lebanon mnamo 1948, kumepata kuwa na makundi yenye kupishana kimsimamo miongoni mwa maelfu hayo ya wakimbizi ndani ya Lebanon. Na ni hiyo Lebanon kusini ambayo mara kwa mara imekuwa ikitumika kama kiini cha mashambulizi kutokea Lebanon na Milima ya Golan kuelekea Israeli ya kaskazini, yakitumika maguruneti kushambulia. Chama cha Ukombozi wa Palestina, PLO, kilikuwa na makao yake Lebanon baada ya kufukuzwa kutoka Jordan na Mfalme Hussein wa Jordan mnamo Julai 1971. Sababu ilikuwa ni kuhusika kwao kwenye maasi kusini mwa Lebanon, na kisha kutimuliwa kwenda kuishi Tunis baada ya Vita vya Lebanon vya 1982.

### Azimio la Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa na. 1701 
Makubaliano ya kumaliza vita yalifikiwa kati ya Israeli na Hezbollah kuhusu Vita vya Lebanon 2006, chini ya masharti ya Azimio la Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa na. 1701 ambayo yalitaka uwepo wa ukanda usio na silaha ambao ni eneo la kusini la mpaka wa Lebanon na mto Litani. Azimio la Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa lilitoa mamlaka ya kuwa na silaha kwenye eneo hilo kwa jeshi la Lebanon na kwa Jeshi la Mpito la Uangalizi wa Amani la Umoja wa Mataifa tu. Pia lilitoa tamko kuwa upande wa Lebanon na ule wa Milima ya Golan, hakuna ulioruhusiwa kuvuka mpaka/mstari wa bluu uliowatenganisha. Licha ya masharti hayo, Israeli na Hezbollah walikabiliwa na majukumu chini ya Azimio hilo la UNSCR namba 1701. 

Kuanzia 2006, Hezbollah ilijizatiti huko Lebanon ya kusini, ikalizuia jeshi la UNIFIL kupita, ikajenga njia za chini kwa chini kuingia Israeli, na kudiriki kuuvuka mstari wa bluu. Pia, Israeli iliishutumu Hezbollah kwa kulitumia shirika linaloshughulika na mazingira la eneo hilo kama jasusi wake wa kijeshi kwenye Mpaka wa bluu. Baada ya kurudi nyuma kutoka Mpaka wa Bluu mnamo mwaka 2000, Israeli ikaikalia upya Ghajar yote mnamo 2006, ikiwa ni pamoja na sehemu ya eneo hilo ambayo ni ya Walebanoni. Israeli inaendelea kuikalia Ghajar pamoja na eneo la jirani, UNIFIL imeripoti kuwa Israeli imefanya matukio ya kuingia kwenye anga la Lebanon kwa zaidi ya mara 22,000 kati ya 2007 na 2021.

### Mashambulizi ya kushtukizana ya Aprili - Julai 2023 
Mnamo April 6 2023, katika kujibu makabiliano ya Al-Aqsa 2023, makumi ya maguruneti yalirushwa kutoka Lebanon kuelekea Israeli, na kujeruhi watato watatu wa Kiisraeli . Jeshi la Ulinzi la Israeli lilisema kuwa liliyadungua maguruneti 25 yaliyorushwa kutoka Lebanon,

Mashambulio hayo yaliukuza sana mzozo baina ya mataifa hayo, mkubwa kuliko mwingine wowote tangia kuisha kwa vita vya Lebanon vya 2006.

### Vita vya Israeli dhidi ya Hamas 
Mnamo tarehe 8 Oktoba 2023, siku moja baada ya Hamas kuanzisha mashambulizi dhidi ya Israeli (Oktoba 7, 2024) na Israeli kujibu kwa kuishambulia Gaza kwa mabomu, Hezbollah wakajiunga kwenye vita hivyo kwa msingi wa "mshikamano na Wapalestina", wakianza kwa kuvirushia risasi vikosi vya ulinzi wa mpaka vya Israeli kwenye maeneo ya Mashamba ya Shebaa na Milima ya Goran — maeneo ambayo yanakaliwa kimabavu na Israeli. Zaidi ya watu 96,000 katika Israeli na zaidi ya 111,000 katika Lebanon wameyakimbia makazi yao katika kipindi hicho. Israeli na Hezbollah wamekuwa wakishambuliana katika kiwango ambacho kisingezusha vita vya ngazi ya kitaifa.

Hezbollah imesema kwamba haitoacha kuishambulia Israeli hadi pale nchi hiyo itakapokomesha operesheni yake ya kuishambulia Gaza, ambapo hadi sasa zaidi ya Wapalestina 42,300 wameuawa. Israeli ikaitaka Hezbollah itekeleze Azimio la Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa na. 1701 na iondoe vikosi vyake kaskazini mwa mto Litani. Juhudi za kidiplomasia zikiongozwa na mwanadiplomasia wa Marekani Amos Hochstein na Ufaransa, mpaka sasa hazijafua dafu kwenye kujaribu kupata suluhu ya mzozo huo.

Mnamo Novemba 2023, Waziri wa Ulinzi wa Israeli Yoav Gallant alionya kwamba Beirut yaweza kujikuta kwenye hatima kama ya Gaza. Alitoa onyo lingine kama hilo mnamo Januari 2024. Mnamo Juni 2024, Gallant alifanya ziara Marekani, akitafuta uungwaji mkono juu ya azma ya kutanua malengo ya kivita dhidi ya Hezbollah na uwezekano wa kufanya uvamizi kwenye ardhi ya Lebanon.

## Mlolongo wa Matukio 
### Oktoba 2023
#### Mwitikio dhidi ya shambulizi kwenye Mashamba ya Shebaa 
ikionyesha shambulizi katika miundombinu ya Hezbollah ikatika Mashamba ya Shebaa.]]
Asubuhi ya Oktoba 8, Hezbollah ilifanya shambulizi la maguruneti na risasi kwenye ukanda wa Mashamba ya Shebaa katika kuwaunga mkono Hamas' walipoishambulia Israeli; katika kujibu, Jeshi la Ulinzi la Israeli - IDF iliishambulia Lebanon ya kusini kwa risasi na droni. Watoto wawili wa Kilebanoni waliripotiwa kuumizwa na vioo vilivyovunjika.

Siku iliyofuatia, Israeli ilifanya mashambulizi kadha ya anga dhidi ya Lebanon karibu na mji wa Marwahin, Ayta ash Shab and Dhayra in the Bint Jbeil district. Hii ilikuwa ni baada ya wanamgambo wengi wa Kipalestina kuuvamia mpaka wa Israeli, tukio ambalo Hezbollah ilikanusha kuhusika. Kundi la kijeshi la Wajahidina wa Kiislamu wa Palestina walitangaza kuhusika na tukio hilo. IDF ikawaua wahusika wawili ambao bila shaka walikuwa Wapalestina, Chanzo kimoja cha habari chenye uhusiano na Hezbollah kilitangaza kuwa wanachama watatu wa Hezbollah wameuawa na jeshi la Israeli. Kwa kulipiza kisasi, Hezbollah waliwafyatulia risasi na maguruneti. Katika makabiliano hayo askari wawili wa Israeli na Lt. Col Alim Abdallah, Kamanda Msaidizi wa Brigedi ya 300 ya IDF, waliuawa na wengine watatu walijeruhiwa.

Tarehe 11 Oktoba, Hezbollah ilirusha makombora ya kupambana na vifaru dhidi ya IDF na kutangaza kuwa wamesababisha majeruhi kadhaa. 
Katika kujibu, IDF ikalilipua eneo mlimotokea shambulio hilo. Hospitali ya Walebanoni wa Kitaliano iliyopo Tyre, Lebanoni, iliwapokea raia watatu waliojeruhiwa. IDF iliwaamuru wakazi wa kaskazini mwa Israeli kwenda kwenye maeneo salama kufuatia taarifa za uwezekano wa mashambulizi ya droni kutokea kusini mwa Lebanoni. Kombora la Patriot lilifyatuliwa ili kulidungua gimba lililotiliwa shaka kuwa ni silaha lakini baadae IDF ilithibitisha kuwa kitu hicho hakikuwa droni. Ving'ora vilirindima katika Israeli kaskazini yote kufuatia ripoti kuwa kuna uvamizi wa wanajeshi wa miamvuli wasiopungua 20 ndani ya Israeli lakini baadae IDF ilizitupilia mbali taarifa hizo kuwa si za kweli.

Kamanda Mkuu Msaidizi wa Hezbollah Sheikh Naim Qassem alisema, "wakati muafaka wa kufanya jambo ukifika tutalitekeleza", akimaanisha kwamba Hezbollah ilikuwa tayari na ingehusika kikamilifu kwenye makabiliano dhidi ya Israeli kwa mujibu wa mpango wake yenyewe. IDF ikashambulia kwa risasi eneo la Lebanoni ya kusini kufuatia shambulio lililosababisha madhara kiasi kwenye sehemu ya ukuta wa mpaka karibu na kibbutz ya Hanita.

IDF ilitoa video kuonesha shambulio lililofanywa na ndege isiyo na rubani (droni) ambalo , kwa mujibu wa maelezo yao, liliua wavamizi watatu kutoka Lebanon karibu na Margaliot ambao walikuwa wanachama wa who Hamas. Hezbollah ilikiri kumtambua mmoja wao kuwa ni mwanachama wake. Nyakati za mchana, Hezbollah ilifyatua makombora 50 ya mauaji na mengine 6 ya kushambulia vifaru dhidi ya vituo vitano vya ulinzi wa mpaka vya Israeli ndani ya Mashamba ya Sheeba. Kadhalika, mashambulizi ya IDF yaliua raia wawili wa kijiji cha Shebaa; ushahidi wa video na picha tuli ulionesha matumizi ya mabomu ya fosforasi.

Mnamo tarehe 15 Oktoba, Hezbollah ilifyatua makombora matano ya kushambulia vifaru kuelekea Israeli ya kaskazini na kuua raia mmoja na kujeruhi wengine watatu huko Shtula. UNIFIL iliarifu kuwa makao yake makuu yaliyopo Naqoura kusini mwa Lebanoni yalishambuliwa na maguruneti lakini hakukuwa na aliyeumizwa. Luteni Amitai Granot, kamanda wa kikosi cha 75 cha Brigedi ya IDF ya Golani na mtoto wa Rabbi Tamir Granot, aliuwawa kwenye shambulio la kombora katika kituo cha IDF kinachopakana na Lebanoni.

#### Kuuawa kwa Issam Abdallah 
Mnamo tarehe 13 Oktoba, wakati kikundi cha waandishi wa habari wa Reuters, Shirika la Habari la Ufaransa AFP na Mtandao wa Habari wa Al Jazeera wakirusha matangazo mbashara ya video kuonesha kituo cha IDF huko Aalma ech Chaab, walilengwa na kupigwa na mizinga miwili ya vifaru. Mzinga wa kwanza ulimuua mpiga picha wa Reuters Issam Abdallah. Wa pili ulifanya shambulio baya zaidi lililounguza gari la Al Jazeera, Toyota nyeupe, ambalo waandishi wa Al Jazeera, Carmen Joukhadar na Elie Brakhya, pamoja na mwenzao wa AFP Dylan Collins, walikuwa wamesimama pembeni yake. Mpiga picha wa Reuters, Christina Assi, pia alijeruhiwa vibaya. Jeshi la Lebanoni limesema IDF ndiyo iliyorusha kombora lililomuua Abdallah. Mwandishi mwingine wa Reuters aliyekuwepo kwenye eneo la tukio alisema kuwa Abdallah aliuawa na kombora lililorushwa kutokea upande wa Israeli. Chapisho lake la mwisho kwenye akaunti yake ya Instagram, aliloweka wiki moja kabla hajauwawa lilikuwa ni la picha ya Shireen Abu Akleh, mwandishi wa Kipalestina wa Al Jazeera ya Kiarabu ambaye aliuwawa na Israeli mwaka 2022.

Ripoti ya UNIFL ya Februari 2024 ilihitimisha kuwa kifaru cha Israeli kilimuua Abdallah pale kilipowafyatulia mzinga "waandishi wa habari waliokuwa wakionekana wazi wazi katika utambulisho wao", na kwamba huo ni uvunjifu wa sheria ya kimataifa. Tathmini ya ripoti hiyo imeonesha kuwa "hakukuwa na makabiliano yoyote ya risasi kwenye Mpaka wa Bluu wakati wa tukio hilo", ndani ya dakika 40 kabla ya tukio.

#### Makabiliano zaidi mnamo Oktoba 
Mnamo tarehe 16 Oktoba, Amnesty International iliripoti kuwa IDF ilifanya mashambulizi ya mabomu ya fosforasi huko Dhayra, na kusababisha raia 9 kulazwa hospitali pamoja na kuchoma moto mali za kiraia. Aya Majzoub, Naibu Mkurugenzi wa Kanda ya Mashariki ya Kati na Afrrika ya Kaskazini ya Shirika la Haki za Binadamu (Amnesty International), alilielezea shambulio hilo kuwa ni la ukiukaji wa sheria ya kimataifa ambalo linahitaji kufanyiwa uchunguzi juu ya uhalifu wa kivita, na kwamba "kwa kiwango kikubwa limehatarisha maisha ya raia, ambao wengi wao walikuwa wamelazwa hospitalini na kupotezana na familia zao, na ambao nyumba na magari yao vilichomwa moto.

Vyombo vya habari vya taifa la Lebanoni viliripoti kuwa Dhayra na maeneo mengine yanayopatikana kwenye sehemu ya mpaka zilijikuta kwenye kushambuliwa mfululizo na mabomu usiku kucha. Ilipokuwa mapema asubuhi, iliripotiwa kuwa watu wengi kiasi walionekana na dalili za kushindwa kupumua baada ya kile kilichoshukiwa kuwa IDF ilikipiga kijiji hicho kwa mabomu yenye fosforasi nyeupe. Watu watatu walijeruhiwa baada ya kombora la kushambulia vifaru kutokea Lebanon kutua kwenye mji wa Israeli wa Metula. Hezbollah wakatangaza kuwa wanachama wake watano waliuawa siku hiyo hiyo lakini haikuweza kufahamika mara moja kama walihusika katika suala la uvamizi mpakani. 

Mnamo Oktoba 19, Jeshi la Ulinzi la Lebanon lilisema kwamba mtu mmoja aliuawa na mwingine kujeruhiwa, baada ya kundi la waandishi saba wa Iran kushambuliwa kwa makusudi kwa bunduki aina ya *machine guns* na Waisraeli, ingawa vyombo vya habari vya taifa la Iran vilikanusha madai hayo na kusema kuwa waandishi wao wote " wako hai na bukheri wa afya ". Walinda amani wa UNIFIL wakisema kuwa mtu mmoja aliuawa baada ya raia kujikuta katikati ya mapambano kwenye eneo la mpaka ambako Jeshi la Lebanoni liliomba msaada wa UNIFIL kupooza hali ya mambo. Israeli ikaombwa isimamishe mapigano "ili kuwezesha operesheni za uokoaji".

Mapema, kwenye mchana wa tarehe 21 Oktoba, maguruneti kadha yalirushwa kutokea Lebanoni kuelekea kwenye Mashamba ya Sheeba; hayakujeruhi yeyote. IDF ikafanya shambulio la droni dhidi ya timu ya wanamgambo waliofyatua maguruneti hayo. Baada ya muda mfupi, makombora ya kushambulia vifaru yaliyoboreshewa ulengaji shabaha yalirushwa kutokea Lebanoni kuelekea Margaliot na Hanital; wafanyakazi wawili wa kigeni walijeruhiwa. IDF ikafanya mashambulizi ya anga dhidi ya timu iliyorusha makombora. Jioni yake, kombora lingine la kushambulia vifaru lililoboreshewa ulengaji shabaha lilirushwa kutokea Lebanon kuelekea Bar'am. Askari mmoja wa IDF alijeruhiwa vibaya sana na wengine wawili walipata majeraha kiasi. IDF ikajibu kwa mashambulio kadha ya anga kusini mwa Lebanoni, baadhi ya mashambulizi yakiwalenga wanamgambo wengine waliokuwa wakijiandaa kushambulia.

IDF ikashambulia maeneo mawili walimokuwamo wanajeshi wa Syria mnamo tarehe 24 Oktoba huko kusini magharibi mwa Syria, ikiwa ni mara ya kwanza ya IDF kufanya shambulio la wazi dhidi ya jeshi la Syria tangia kuanza kwa vita vya Gaza.

Hezbollah ikayashambulia maeneo 19 yenye askari wa IDF kwa kutumia makombora na mizinga.  na kushambulia kwa droni za matumizi ya mara moja [ ziendapo na kushambulia nazo huteketea] dhidi ya eneo walimokuwamo IDF kwa mara ya kwanza tangia kuanza kwa mgogoro huo.

### November 2023 
 jijini Beirut, 3 Novemba 2023]]
Katika hotuba yake ya kwanza tangu kuanza kwa vita vya Gaza, iliyokuwa ikisubiriwa kwa hamu, aliyoitoa tarehe 3 Novemba, kiongozi wa Hezbollah Hassan Nasrallah alisema uwepo wa meli kubwa ya kubebea zana za kivita ya Marekani katika ukanda wa Mediterania, "haututishi". 

Mnamo Novemba 5, Hezbollah iliiangusha droni ya Israeli aina ya Elbit Hermes 450 kutoka kwenye anga la Nabatieh, huku mabaki ya droni hiyo yakiziangukia nyumba za miji ya Zabdin na Harouf. Raia mmoja wa Israeli aliuawa. 

Watu wanne waliripotiwa kujeruhiwa baada ya mashambulizi ya mabomu ya Israeli kuyalipua magari mawili ya wagonjwa. Baadae, shambulio la anga la Israeli liliyalipua magari mawili ya raia huko Lebanon kwenye eneo la kati baina ya miji ya Aynata na Aitaroun, na kuua mwanamke mmoja, wajukuu wake watatu wa umri kati ya miaka 10 na 14, kadhalika kumjeruhi vibaya binti yake. Kujibu, Hezbollah ikaishambulia Kiryat Shmona, na kumuua raia mmoja wa Israeli.

Brigedi za Al-Qassam zikachukua jukumu la kurusha maguruneti 16 kutokea Lebanoni yakilengwa kwenye maeneo ya kusini mwa Haifa. Wakati huohuo, Israeli ikaripoti kuwa maguruneti yapatayo 30 yamekuwa yakirushwa ambapo IDF ilijibu mapigo kwa kuvilenga vyanzo vya mashambulizi . Hezbollah na brigedi za Al-Qassam pia walifanya mashambulio wakirusha makombora yaliyovuka mpaka hadi juu ya ardhi ya Israeli kaskazini 

Mnamo tarehe 10 Novemba, Hezbollah iliishambulia kambi ya IDF kwa makombora ya kushambulia vifaru huko Manara ambako askari watatu walijeruhiwa. Nayo IDF ikashambulia maeneo yalikotokea mashambulizi hayo. Hezbollah ikafanya mashambulizi matatu ya droni kaskazini mwa Israeli ilizilenga sehemu waliko IDF na raia. Droni moja ilidunguliwa na nyingine mbili zilifanikiwa kupenya na kushambulia Israeli. Wapiganaji saba wa Hezbollah waliuwawa kwenye makabiliano hayo. IDF iliishambulia Meiss Ej Jabal Hospital Kwa mizinga na kumjeruhi daktari mmoja. Wizara ya Afya ya Umma ya Lebanon ilililaani shambulio hilo, ikisema kuwa "Mamlaka za Israeli zinawajibika kikamilifu na tukio hilo lisilo la kibinadamu, ambalo lingeweza kuzaa janga kubwa", na ikataka uchunguzi ufanyike. 

Vuguvugu la Amal, lenye ushirika na Hezbollah, lilitangaza kuwa kuna mpiganaji aliyeuwawa kwa shambulio la kombora kwenye kijiji Rab El Thalathine, ambapo wapiganaji wengine wawili walijeruhiwa. Hilo lilitokea mnamo tarehe 11 Novemba. Hao walikuwa majeruhi wa mwanzo kabisa upande wa Hezbollah tangia wajiunge na mapigano hayo. 

Mnamo tarehe 12 Novemba, makombora ya kushambulia vifaru na mizinga ya kushambulia maadui ya Hezbollah vilimuua mfanyakazi wa Shirika la Umeme la Israeli ambaye alikuwa akifanya kazi ya matengenezo, wa kadhalika kujeruhi Waisraeli wengine 21, ikiwa ni pamoja na maaskari 7 wa IDF na watu wengine 6 waliokuwa nao. Hali kadhalika, Hezbollah walilishambulia tingatinga la IDF katika shambulio lingine tofauti. IDF ikasema ilifanya shambulio la droni dhidi ya kikundi kazi cha adui kilichojaribu kufyatua makombora ya kushambulia vifaru wakiwa karibu na Metula. Katika makabiliano mengine, mpiganaji mmoja wa Hezbollah aliuwawa. Wapiganaji wasiotambulika walifyatua makombora ya kushambulia vifaru yaliyoboreshewa ulengaji shabaha na kuwajeruhi Waisraeli wawili karibu na Netu'a. Guruneti la Israeli lilidondokea karibu na waandishi wa habari huko Yaroun, Lebanon, hakuna majeruhi walioripotiwa. Hezbollah ilililaani shambulio hilo, ambalo lilitokea wakati waandishi hao walikuwa wakiutembelea mji huo.

Mnamo tarehe 16 Novemba, Hezbollah ilifanya mashambulizi manane dhidi ya vifaru vya majeshi ya Israeli na miundombinu yao ya kijeshi. Muda wa mchana, Hezbollah ilifanya mashambulizi mengi sana dhidi ya miji iliyo karibu na mpaka na kuvilenga vikosi vilivyokuwepo Shtula na Hadab Yaron. IDF ikajibu vikali kwa kuishambulia Lebanon ya kusini na ndege za kivita za Israeli ziliziangusha makombora walimokuwamo Hezbollah. Hezbollah wakatangaza kuwa wapiganaji wake wawili wameuawa. 

Siku nne baadae, kambi ya IDF ya Biranit iliharibiwa vibaya kutokana na mvua ya maguruneti aina ya Burkan ya Hezbollah. Ndege za kivita za IDF ikayalipua maeneo mengi walimokuwamo Hezbollah, na maaskari wake walilivuruga kabisa ficho la wapiganaji wa Hezbollah karibu na Metula. Kanisa kongwe la kihistoria la Mt. George liliharibiwa vibaya huko Yaroun baada ya kulipuliwa na IDF. Nyumba ya mbunge wa Vuguvugu la Amal, Kabalan Kabalan, pia iliharibiwa na shambulio la guruneti. Hezbollah ikadai kuwa imefanya shambulio dhidi ya kambi ya IDF ya Division ya 91 huko Baranit. Kundi lingine la waandishi wa habari lilishambuliwa kwa makusudi na IDF karibu na *Tayr Harfa* ambapo watu watatu waliuwawa, ikiwa ni pamoja na waandishi wa habari 2 wa *Al Mayadeen*, mwakilishi wa kituo cha habari na mpiga picha habari, pamoja na mwongoza wageni. Kisha, siku hiyo hiyo, wapiganaji wanne wa Brigedi ya Al-Qassam waliuwawa na shambulio la IDF kwenye gari lao karibu na *Chaaitiyeh*. Mpiganaji mwingine wa Hezbollah aliuwawa kwenye shambulio jingine tofauti huko *Khiam*. 

#### Kusimamishwa mapigano 
Hezbollah iliiambia Al Jazeera kuwa itayaheshimu makubaliano ya muda ya kusimamishwa kwa mapambano ya mwaka 2023 kati ya Israeli na Hamas.

Baada ya makubaliano ya muda ya kusimamishwa kwa mapambano baina ya Israeli na Hamas ya Novemba 24 ,2023, Hezbollah iliacha kufanya harakati za kijeshi angalau kwa muda, jambo lililoifanya IDF nayo kuacha kuishambulia Lebanon ya kusini. Raia wengi walioyakimbia makazi yao walirejea majumbani mwao kwenye kipindi hicho shwari. Hata hivyo, katika kipindi hicho cha amani, Hezbollah ikadai imetekeleza mashambulizi 23 mengine kaskazini mwa Israeli.

Kitengo cha *patroo* cha Jeshi la kikanda la Umoja wa Mataifa la kulinda amani kwenye ukanda huo, UNIFIL, kilishambuliwa kwa bunduki na IDF karibu sana na *Aitaroun* lakini hakuna aliyedhurika. UNIFIL ilililaani tukio hilo na kutoa wito kwa pande zinazozozana kukumbushwa "wajibu wao wa kuwakinga waangalizi wa amani na kutowaweka waangalizi hao wake kwa waume kwenye hatari."

## Marejeo