open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Voddie Baucham

**Voddie Tharon Baucham, Jr.** (11 Machi 1969 – 25 Septemba 2025) alikuwa mchungaji, mwandishi, na mwalimu wa Marekani. Alihudumu kwa miaka tisa kama Dean wa Theolojia katika  chuo African Christian University huko Lusaka, Zambia.

Pia alikuwa Rais Mwanzilishi wa Founders Seminary huko Cape Coral, Florida.

## Elimu na kazi 
Voddie Baucham alizaliwa Los Angeles, Marekani. Kwanza alisoma na kucheza mpira wa miguu kwenye vyuo vya New Mexico State na Rice University. Baadaye alihamia Houston Baptist University na akamaliza shahada yake ya kwanza (B.A). Baada ya hapo alisoma masomo ya theolojia (imani ya Kikristo) kwenye vyuo vya seminari Marekani na hata alisoma kidogo Oxford, Uingereza.

Mwaka 1993 alianza huduma yake ya mahubiri iitwayo *Voddie Baucham Ministries*. Kwa miaka mingi alihubiri kanisani na kwenye mikutano mikubwa, hasa huko Texas. Kisha akawa mchungaji wa Grace Family Baptist Church, kabla ya kuhamia Zambia mwaka 2015 kufanya kazi ya kikristo pale.

Baadaye, mwaka 2024 alirudi tena Marekani. Januari 2025 akaanza kufundisha katika seminari mpya iitwayo Founders Seminary huko Florida, na alibaki hapo hadi alipofariki 25 Septemba 2025.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1969
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Waandishi wa Marekani
Jamii:Wachungaji
Layi Wasabi

**Isaac Olayiwola** (anajulikana zaidi kwa jina la kisanii la **Layi Wasabi**) ni mchekeshaji na mwigizaji kutoka Nigeria.

Alishinda tuzo ya Mchunzi Bora wa Yaliyomo katika 2024 ''Africa Magic Viewers' Choice Awards.*

Miongoni mwa kazi zake za uigizaji ni filamu kama *Everybody Loves Jenifa*, *Aníkúlápó* na *Adire'', ambapo filamu ya mwisho ilikusanya ₦31 milioni kwenye sanduku la tiketi.

## Filamu Zake
## Marejeo 
Jamii:waigizaji filamu wa Nigeria
Grace Kiptui

**Grace Kobilo Kiptui** (alizaliwa 1967) ni mwanasiasa wa Kenya aliyehudumu kama mwakilishi wa wanawake Kaunti ya Baringo kuanzia 2013 hadi 2017.  Mwanachama wa United Republican Party, alichaguliwa katika uchaguzi wa 2013. Wakati mwingine anaitwa "Mama Kaunti"

## Maisha ya awali na elimu 
Alizaliwa na kukua Kiboino, mji karibu na Kabarnet. Alisoma Shule ya Msingi Kiboino na Shule ya Msingi Bweni Kituro. Mwaka wa 1977, alijiunga na Shule ya Upili ya Wasichana  Kapropita kwa O-level yake kabla ya kuendelea na Shule ya Upili ya Wasichana  Bishop Gatimu Ngandu  1981. Alisoma sheria katika Chuo Kikuu cha Nairobi, na kuhitimu Shahada ya Sheria  1987. Ilipofika mwaka wa 1988, alijiunga na Shule ya Sheria ya Kenya kwa stashahada ya uzamili  sheria.

## Kazi ya kitaaluma 
Kiptui alianza kufanya kazi na utumishi wa umma kama afisa wa sheria katika Chumba cha Mwanasheria Mkuu . Kati ya mwaka wa 1993 na 2012, alifanya kazi katika mazoezi ya kibinafsi kama wakili. Naye pia ni mshirika mkuu katika kampuni ya Kiptui Kipkemei & Co. Advocates.

## Kipindi cha mazungumzo ya redio 
Kuanzia mwaka wa 2006, Kobilo amekuwa akiandaa kipindi cha mazungumzo ya redio kwenye Kass FM akielimisha jamii kuhusu masuala muhimu ya kisheria.

## Kazi ya kisiasa 
Kiptui alichaguliwa kama mwakilishi wa wanawake kaunti ya Baringo katika uchaguzi wa mwaka wa 2013. Aliibuka mshindi kwa urahisi akiwa na kura 120,000 dhidi ya mpinzani wake Kaptuiya Cheboiwo ambaye alikuwa na kura 25,000.

### Kampeni dhidi ya ukeketaji 
Kiptui ni mwanaharakati wa sauti dhidi ya mila ya ukeketaji na bingwa wa uwezeshaji wa wanawake. 

### Kampeni dhidi ya funza 
Kwa kushirikiana na Ahadi Kenya Trust], shirika lisilo la kiserikali, Kiptui aliweza kuongoza kampeni dhidi ya viroboto  kaunti nzima. Awamu ya kwanza la programu hilo liloshughulikia maeneo ya nyanda za juu hasa Eneo Bunge la Baringo ya Kati na Eneo Bunge la Baringo Kaskazini . 

## Maisha binafsi 
Ameolewa na Daudi Kiptui. Wana watoto watatu.

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* http://info.mzalendo.com/person/grace-jemutai-kiptui/

Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1967
Jamii:wanasiasa wa Kenya
Marianne Mwaniki

**Marianne Mwaniki** ni afisa mkuu mtendaji na mfanyikazi wa benki ambaye ni makamu mwandamizi wa raisi wa masuala ya athari za kijamii katika shirika la Visa, Inc., kuanzia tarehe 10 Septemba mwaka wa 2018. 

## Historia na elimu yake 
Mwaniki alizaliwa nchini Kenya. Alisomea Shule ya Upili ya Wasichana ya Alliance, ilioko katika mji wa Kikuyu, kaunti ya Kiambu. Alihitimu kutoka Shule ya London ya Uchumi na shahada ya uzamili mwaka wa 1998.  

## Taaluma 
Mwaniki ana uzoefu wa zaidi ya miaka 20 kwenye taaluma ya benki.Alifanya kazi katika benki ya Standard Chartered kwa kipindi cha miaka 10 kuanzia mwezi januari mwaka wa 2002 kama mkurugenzi mkuu, afisaa wa mikopo ya mtu binafsi katika benki ya Standard Chartered Kenya.Aliweza kupanda ngazi kwa miaka mingi ikiwa ni pamoja na kuwa mkuu wa mipango ya kimkakati ya rasilimali na kama meneja mkuu wa maswala endelevu.   Kwa miaka miwili, kuanzia mwaka wa 2010 hadi mwaka wa 2012, alihudumu kama mkuu wa maswala endelevu na ushirikishwaji wa washikadau , akiwa katika makao makuu ya mashirika ya benki huko London.  

Baadhi ya majukumu yake kama makamu mkuu wa rais wa maswala ya athari za kijamii katika shirika la Visa Inc. ni kuwajibika katika mikakati ya kampuni katika maeneo ya ujumuishwaji wa kifedha, elimu kuhusu fedha, uwajibikaji wa shirika kwa jamii na miradi ya shirika ya kusaidia jamii.Katika jukumu lake jipya, yeye pia ni mkuu wa *Wakfu wa Visa*, mojawapo ya miradi ya kampuni ya kijamii.

## Mambo mengine ya kuzingatia 
Marianne Mwaniki anahudumu kama mwanachama wa bodi ya wakurugenzi ya *Chama cha Wafanyabiashara cha Uingereza Kenya* .Pia ni mwanzilishi wa *Mtandao wa Uongozi wa Afrika* . Mwaka wa 2018, alitajwa kati ya watu 40 bora nchini Kenya walio chini ya miaka 40, na gazeti la Business Daily Africa, gazeti linalochapisha taarifa zake kwa lugha ya Kiingereza lenye makao yake jijini Nairobi-Kenya.
Jamii:Waliozaliwa 1976
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wanawake wa Kenya
Huguette Bello

**Marie-Huguette Antoinette Bello** (alizaliwa 24 Agosti, 1950) ni mwanasiasa na mwalimu wa Kifaransa kutoka Réunion ambaye amehudumu kama Rais wa Baraza la Mkoa wa Réunion tangu 2021. Bello ndiye mwanzilishi wa chama cha siasa cha mrengo wa kushoto For Réunion, akiwa hapo awali mwanachama wa Chama cha Kikomunisti cha Réunion hadi kuanzishwa kwa For Réunion mnamo 2012.

## Maisha ya awali na elimu
Bello alizaliwa tarehe 24 Agosti, 1950 huko Saint-Pierre, Réunion, jiji la tatu kwa idadi kubwa ya watu katika Mkoa wa ng’ambo wa Ufaransa wa Réunion. Wazazi wake Husto na Céline Bello walikuwa na watoto sita, na yeye alikuwa binti pekee. Baba yake alifanya kazi kwenye shamba la mashamba, huku mama yake akiwa mama wa nyumbani. Familia iliishi katika kitongoji cha Ravine des Cabris kilichopo Saint-Pierre. Bello alilelewa katika familia ya Kanisa Katoliki la Roma na anaendelea kushiriki ibada ya misa kila wiki mara kwa mara.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Ufaransa
Fatima Tabaamrant

**Fatima Tabaamrant** (amezaliwa 1962) ni mwigizaji na mwimbaji - mtunzi kutoka Moroko. Anaimba na kutumbuiza kwa lugha yake ya asili ya Kiberberi.

## Maisha binafsi 
Fatima Tabaamrant alizaliwa mwaka 1962 huko Boughafar, katika kabila la Idaw Nacer, ambalo ni sehemu ya muungano wa makabila ya katika eneo la Sous, Morocco. Alitumia sehemu ya utoto wake katika miji ya Ifrane na Lakhass, Mkoa wa Tiznit, katika maeneo ya pembezoni na milimani (pamoja na sehemu za Anti-Atlas) ambazo zote ni sehemu za Milima ya Juu ya Atlas na eneo la Sous, Morocco.

## Kazi yake 
Mwaka 1994, Tabaamrant aliigiza kama mwimbaji katika filamu ya wasifu wake binafsi iitwayo *Tihya*.

## Marejeo 
Jamii:Waimbaji wa Moroko
Nenadi Usman

**Nenadi Esther Usman** (alizaliwa 12 Novemba 1966) ni mwanasiasa wa Nigeria na waziri wa zamani wa Fedha wa shirikisho. Alichaguliwa kuwa seneta wa Jamhuri ya Shirikisho la Nigeria akiwakilisha Jimbo la Seneta la Kusini la Kaduna katika uchaguzi wa Aprili 2011, kupitia tiketi ya Chama cha People’s Democratic Party (Nigeria).

## Kazi za awali 
Usman alianza masomo yake huko Jos, kisha baadaye Kagoro, baada ya hapo akaenda kusoma katika Shule ya Shirikisho ya Serikali, Jos, Jimbo la Plateau. Baadaye alipata shahada yake ya kwanza katika Jiografia katika Chuo Kikuu cha Ahmadu Bello, Zaria, na baadaye stashahada ya uzamili kutoka Chuo Kikuu cha Jos. Alikuwa mkurugenzi mtendaji wa Dana Ventures na baadaye mshauri mtendaji katika Jimbo la Kaduna mnamo 1992. Pia alikuwa mshauri mtendaji mnamo 1993 na kisha afisa mkuu wa rasilimali watu katika FCDA kuanzia 1994 hadi 1998.

## Kazi ya kisiasa 
Amehudumu kama mwanachama wa kikao cha jimbo la Kaduna cha chama cha zamani cha National Republican Convention (NRC). Pia alikuwa mbunge mteule wa Bunge la Wawakilishi la Nigeria akiwakilisha jimbo la shirikisho la Kachia/Kagarko kupitia United Nigeria Congress Party mnamo 1998. Aliteuliwa kuwa kamishna katika Jimbo la Kaduna kuanzia 1999 hadi 2002, kisha kamishna wa mazingira na rasilimali asilia wa jimbo hilo mnamo 2002, na baadaye kamishna wa afya kuanzia 2002 hadi 2003.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Nigeria
Isioma Daniel

**Isioma Nkemdilim Nkiruka Daniel** (amezaliwa 1981) ni mwanahabari wa Nigeria ambaye maoni yake katika makala ya gazeti la mwaka 2002 kuhusu mtume wa Kiislamu Muhammad yalisababisha Ghasia za Miss World na kusababisha kutolewa kwa fatwa dhidi ya maisha yake. Hatimaye alilazimika kukimbia nchi kwa sababu ya wanajihadi.

## Elimu na taaluma 
Isioma Daniel alisomea uandishi wa habari na siasa kwa kipindi cha miaka mitatu katika Chuo Kikuu cha Kati cha Lancashire, na kuhitimu majira ya kiangazi ya mwaka 2001.Kazi yake ya kwanza kama mwanahabari ilikuwa katika gazeti la *Thisday*, gazeti la kila siku la kitaifa lenye makao yake Lagos.

## Ghasia za Nigeria za 2002 
Akiwa mwandishi wa masuala ya mitindo, aliandika makala ya maoni tarehe 16 Novemba 2002 kuhusu shindano la urembo la Miss World ambalo lilipaswa kufanyika Nigeria mwishoni mwa mwaka huo. Akijibu upinzani wa mashindano hayo kutoka kwa jamii ya Kiislamu nchini Nigeria, alitoa kauli hii:

:"Waislamu walidhani haikuwa maadili kuleta wanawake 92 Nigeria na kuwaomba wajivunie ubatili. Je, Mohammed angefikiria nini? Kwa uaminifu wote, huenda angechagua kama mke mmojawao."

## Marejeo 
Jamii:Watu wa Nigeria
Titina Silá

**Ernestina "Titina" Silá** (1 Aprili 1943 – 30 Januari 1973) alikuwa mwanaharakati wa uhuru wa Guinea-Bissau. Alijiunga na Chama cha Afrika cha Uhuru wa Guinea na Cape Verde (PAIGC) akiwa bado kijana, na kushiriki katika Vita vya Uhuru vya Guinea-Bissau dhidi ya Ukoloni wa Kireno.

Kama mmoja wa wanawake wa mwanzo katika PAIGC, Silá haraka alikuwa kiongozi maarufu wa harakati za mapambano na mara nyingi alisifiwa na kiongozi wake, Amílcar Cabral. Baada ya kupata mafunzo ya uuguzi katika Umoja wa Kisovyeti, alichukua jukumu la amri katika Kaskazini mwa vita, akipandishwa cheo cha kamishina wa kisiasa na kujiunga na Baraza Kuu la Jeshi la Mapambano ya Watu (FARP).

Akiwa njiani kuelekea kwenye mazishi ya Cabral mnamo Januari 1973, alishambuliwa na kuuawa na Wareno. Kama Shahidi wa Mapambano, kumbukumbu yake imetumika katika masherehe na mfano wake umetumika kuelimisha vijana wa kiume na wa kike kuhusu usawa wa kijinsia. Siku ya kifo chake, 30 Januari, inaadhimishwa kama Siku ya Kitaifa ya Wanawake nchini Guinea-Bissau.

## Maisha ya awali
Ernestina Silá alizaliwa katika kijiji cha Cadique Betna, mkoani Tombali, Guinea ya Kireno. Mwanzoni mwa miaka ya 1950, wakati harakati za kupinga ukoloni zikiwa zinaanza, Silá na mama yake walihamia. Hapo, Silá alikabidhiwa jukumu na João Bernardo Vieira la kusambaza machapisho haramu na kuwa kiungo kati ya wanaharakati na wakulima wa eneo hilo. Mnamo 1962, aliingia kwenye Chama cha Afrika cha Uhuru wa Guinea na Cape Verde (PAIGC) – akawa mmoja wa wanawake wa mwanzo – muda mfupi kabla ya kuanza kwa Vita vya Uhuru vya Guinea-Bissau.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Guinea Bisau
Jamii:Wanasiasa wa Guinea Bisau
Rebecca Nyandeng De Mabior

**Rebecca Nyandeng De Mabior** (alizaliwa Bor, 15 Julai 1956) ni mwanasiasa wa Sudan Kusini ambaye kwa sasa anahudumu kama mmoja wa Makamu wa Rais wa Sudan Kusini. Pia, yeye ni kiongozi wa Kikundi cha Jinsia na Vijana.

## Maisha ya awali
Yeye anatoka kabila la Wadinka katika Twic East County, Sudan Kusini. Mnamo mwaka wa 1986 alisafiri kwenda Kuba kwa mafunzo ya kijeshi.

## Nafasi katika Serikali ya Sudan Kusini
Baada ya kifo cha John Garang, Jenerali Salva Kiir Mayardit alichukua nafasi zake na kuwa Makamu wa Kwanza wa Rais wa Sudan na baadaye Rais wa Sudan Kusini. Kiir alimteua Rebecca Nyandeng De Mabior kuwa Waziri wa Barabara na Usafirishaji wa Sudan Kusini.

Alibaki kuwa mdhamini hodari wa utekelezaji wa Makubaliano ya Amani Kamili yaliyosainiwa na John Garang kabla ya kifo chake mnamo 30 Julai 2005. Alidumisha sapoti kwa utekelezaji wa mchakato wa amani hadi Sudan Kusini ilipopata uhuru mnamo 9 Julai 2011. Mnamo 2005 alitembelea Marekani na kukutana na Rais wa Marekani George W. Bush. Alitoa ujumbe wa shukrani kwa ushiriki wa Marekani katika jitihada za amani Sudan Kusini. Mnamo 2009, Rais Obama aliendeleza juhudi hizo kwa kushirikiana na Katibu wa Jimbo Clinton na Balozi Rice kuhakikisha makubaliano ya amani yanafanyiwa utekelezaji nchini Sudan.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Sudan Kusini
Emeka Ossai

**Emeke Ossai** ni mwigizaji wa filamu kutoka Nigeria. Alishinda Tuzo ya Mwigizaji Bora Msaidizi katika Tuzo za 4 za Africa Movie Academy kwa uigizaji wake katika filamu Checkpoint. Ana maoni kwamba Nollywood ya sasa haina uhalisia/haikubaliki kwa urahisi.       

## Maisha binafsi 
Ossai ni mzaliwa wa Ndokwa kutoka Kwale, Utagba-Uno katika halmashauri ya wilaya ya Ndokwa-Magharibi, jimbo la Delta. Alisomea Teknolojia ya Chakula katika Chuo Kikuu cha Kilimo, jimbo la Ogun, Nigeria.

## Orodha ya Filamu 
* The Trade (2023) as Mr. Arinze
* Fury (2019) as Nathaniel
* Yellow Cassava (2016) as Dr. Zack
* III Conscience (2012) as Kunle
* *Checkpoint (2007)*
* *One Life (2007)*
* *Women at Large (2007) as Femi*
* *Greatest Weapon (2006) as Pat*
* *Occultic Wedding (2006)*
* *Brain Master (2006) as Martin*
* *Serpent in Paradise (2006)*
* *Vuga (2000)*
* *Executive Mess*'

## Marejeo 
Jamii:Wanaume wa Nigeria
Jamii:Waigizaji filamu wa Nigeria
Ethar El-Katatney

**Ethar El-Katatney** ni mwanahabari wa Misri aliyezaliwa Saudi Arabia.

## Maisha ya awali na elimu 
Alizaliwa Saudi Arabia, akakulia Misri, na kuelimishwa katika shule za Magharibi, El-Katatney ana shahada ya biashara kutoka Chuo Kikuu cha Marekani mjini Cairo, ambapo alikuwa mhariri mkuu wa gazeti la wanafunzi. Wakati akiwa mwanafunzi, alichaguliwa kuwa miongoni mwa wanafunzi sita kuandika blogu kwenye Tovuti ya AUC,https://web.archive.org/web/20071011020029/http://www2.aucegypt.edu/blogs/ethar/ na wakati wa kuhitimu kwake alitoa hotuba ya kuhitimu na aliteuliwa kwa kikombe cha Chama cha Wazazi. El-Katatney alihitimu Juni 2011 na shahada mbili za uzamili kutoka chuo hichohicho, MBA na MA katika televisheni na uandishi wa habari wa kidijiti.

## Kazi 
Mnamo 2006, El-Katatney alisafiri hadi Uingereza pamoja na Amr Khaled, mtangazaji mashuhuri wa Kiarabu wa Kiislamu, kwa mpango wa mafunzo ya vijana wa wiki tatu. Baadaye alijiunga naye katika kipindi cha mazungumzo ya Kiislamu kilichoitwa *Human Insights* kilichoangaziwa Ramadan 2006, na alikuwa mshiriki katika kipindi chake cha televisheni cha kweli *Steklovata* kilichoonyeshwa mwaka 2010. Aliondolewa katika kipengele cha nusu-fainali, na alishika nafasi ya tatu.

## Marejeo 
Jamii:watu wa Misri
Haja Afsatu Kabba

**Haja Afsatu Olayinka Ebishola Savage** (alizaliwa na kukulia Freetown, Sierra Leone) ni mwanasiasa wa Sierra Leone.

## Kazi ya kisiasa 
Alizaliwa na Waislamu kutoka jamii ya Oku, na yeye pia ni Mwislamu mfuatiliaji wa dini. Alimaliza elimu yake ya msingi na sekondari katika Freetown. Alikubali jina la ndoa la mume wake, Kabba.

Mnamo 14 Mei, chaguzi za taifa za Sierra Leone 2002, Haja Afsatu Kabba alikimbilia nafasi ya uanachama wa Bunge kama mgombea wa chama cha upinzani wakati huo cha All People's Congress (APC) kutoka Western Area Urban District. Alishinda moja ya viti vinne vilivyohifadhiwa kwa Western Area Urban, lakini mgombea urais wa chama chake Ernest Bai Koroma alipata asilimia 19.4% ya kura za urais ikilinganishwa na Rais aliyekuwa madarakani Ahmad Tejan Kabbah wa Sierra Leone People's Party (SLPP) aliyepata 70%. Mnamo 16 Oktoba 2007, rais mpya wa Sierra Leone Ernest Bai Koroma alimteua Haja Afsatu Kabba kuwa waziri wa nishati na nguvu wa nchi hiyo.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Sierra Leone
Mririda n'Ait Attik

'''Mririda n'Ait Attik''' ( 1900 – 1940) alikuwa mshairi wa Shilha wa Kiberberi kutoka Moroko aliyeandika kwa lugha ya Tashelhit. Mashairi yake yaliandikwa na kutafsiriwa kwa Kifaransa katika miaka ya 1930 na René Euloge, afisa wa Ufaransa aliyeishi Azilal.

Kidogo kinajulikana kuhusu maisha yake. Alizaliwa katika kijiji cha Megdaz, katika bonde la Tassaout. Mririda alioa akiwa na umri mdogo sana, lakini alitoroka maisha yake yasiyofaa nyumbani na kuwa mshairi wa mdomo anayezunguka na wasanii. Alisafiri kutoka soko hadi soko, akibuni na kuwasilisha mashairi yake, ambayo aliandika kwa lugha ya Tashelhit.

## Marejeo 
Jamii:Waandishi wa Moroko
Luisah Teish

**Luisah Teish** (anajulikana pia kama **Iyanifa Fajembola Fatunmise**) ni mwalimu  na mwandishi wa vitabu, maarufu kwa kitabu chake ''Jambalaya: The Natural Woman's Book of Personal Charms and Practical Rituals''. Yeye ni Iyanifa na kiongozi wa Oshun katika desturi ya Lucumi ya Wayoruba.

## Maisha
Luisah Teish ni Mmarekani-Mweusi aliyezaliwa New Orleans, Louisiana. Baba yake, Wilson Allen, Sr., alikuwa Mkristo wa African Methodist Episcopal, wazazi wake wakiwa wakiwahi kuwa watumishi kwa vizazi viwili na karibu na kizazi kimoja kutoka kwa utumwa. Mama yake, Serena "Rene" Allen, alikuwa Mkatoliki, mwenye asili ya Haiti, Ufaransa, na Choctaw. Asili yake ya awali pia inajumuisha Wayoruba kutoka Afrika Magharibi.

## Marejeo 
Jamii:Waandishi wa Marekani
Tewabech Ali

**Tewabech Ali** (1831 – 19 Agosti 1858) alikuwa mke wa kwanza wa Kassa Haile, ambaye baadaye alijulikana kama Mfalme Tewodros II wa Ethiopia. Walioana mwaka 1848.

Ingawa bibi yake mkongwe, Malkia Menen Liben Amede, alimkabidhi Kassa kama mke kwa sababu za kisiasa, Kassa alimpenda na kubaki mwaminifu katika ndoa yao yote. Muungano wao ulithibitishwa kwa kushiriki katika Ekaristi pamoja wakati Kassa alipopewa taji la Ufalme.

Tewabech Ali alifariki Wollo wakati Mfalme Tewodros alipokuwa akipigana na waasi katika eneo hilo. Wapenzi hao hawakuwa na watoto. Baada ya kifo chake, rafiki yake Mwingereza John Bell aliripotiwa kumshawishi Tewodros kwamba kuoa tena hakutapingana na mafundisho ya Biblia.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Ethiopia
Sayansi changa

**Sayansi changa** (au **Sayansi inayoibukia**; kwa Kiingereza: *Protoscience*) katika muktadha wa falsafa ya sayansi ni eneo la utafiti ambalo bado halijakomaa rasmi kama sayansi halisi na kukubaliwa, lakini linaonyesha baadhi ya sifa za kisayansi. Neno hili limetumiwa na wanafalsafa kuelezea historia ya sayansi na kutofautisha na Sayansi bandia (*Pseudoscience*).  

Mwanafalsafa Thomas Kuhn alieleza sayansi changa kama eneo linalotoa hitimisho linaloweza kupimwa na kukosolewa, lakini bado halijapata maendeleo thabiti kama sayansi iliyopevuka. Katika muktadha wa hatua za maendeleo ya sayansi, sayansi changa huonekana kama hatua ya awali (kabla ya kuwa rasmi), ambapo kuna dhana (*hypotheses*) na uchunguzi, lakini bado hakuna majaribio ya kimfumo (*systematic experiments*) ya kutosha.

## Tofauti na Sayansi Bandia 
Utofauti mkuu kati ya Sayansi changa na Sayansi bandia ni kwamba sayansi changa inakidhi baadhi ya masharti ya kisayansi na inaweza kuendelea na hatimaye kukomaa kuwa sayansi halisi. Mwanafalsafa Mario Bunge alieleza tofauti hiyo.  

Sayansi changa, ingawa bado haijakomaa, hufuata misingi ya uchunguzi na utafiti na hukubali marekebisho kulingana na ushahidi mpya. Kinyume chake, sayansi bandia huhusiana zaidi na imani (belief field) ambazo hubadilika kwa sababu za kijamii, kisiasa au kidini badala ya ushahidi wa kisayansi. Hivyo, sayansi changa huendelea kuelekea ukamilifu, ilhali sayansi bandia hubakia katika uwanja wa imani.

## Mifano ya Sayansi inayoibukia 
Katika historia, maeneo kadhaa yamewahi kuchukuliwa kama sayansi changa kabla ya kukomaa na kuwa sayansi zinazotambulika. Mfano mashuhuri ni Alkemia, iliyotangulia kabla ya Kemia inayofahamika hadi leo. Mfano mwingine ni nadharia ya Alfred Wegener ya usogeaji wa mabara (*Continental Drift*); mwanzoni ilikuwa sayansi inayoibukia kwa sababu haikuungwa mkono na ushahidi wa majaribio wa kutosha. Miaka kadhaa baadae, ushahidi ulioibuka uliithibitisha, ikawa sehemu ya nadharia ya sayansi halisi.

## Marejeo 
Jamii:Falsafa
Jamii:Sayansi
Jamii:Wiki Loves STEAMIA 2025
Cécile Manorohanta

**Cécile Manorohanta** (jina kamili: Cécile Marie Ange Manorohanta) ni mwanasiasa kutoka Madagaska ambaye amehudumu katika serikali ya nchi hiyo kama naibu waziri mkuu anayeshughulikia mambo ya ndani tangu mwaka 2009. Hapo awali alikuwa Waziri wa Ulinzi kuanzia 2007 hadi 2009.

Manorohanta aliteuliwa kuwa waziri wa ulinzi mnamo 27 Oktoba 2007 katika serikali ya Waziri Mkuu Charles Rabemananjara. Alikuwa mwanamke wa kwanza kushika wadhifa wa waziri wa ulinzi nchini kwake.

Mnamo 9 Februari 2009, Manorohanta alitangaza kujiuzulu, akisema kwamba "baada ya yote yaliyotokea, nimeamua kuanzia sasa kutoendelea kuwa sehemu ya serikali hii," akimaanisha tukio la mauaji ya tarehe 7 Februari, wakati wa Maandamano ya Madagaska ya 2009, ambapo polisi waliwapiga risasi na kuwaua waandamanaji 50. Mkuu wa majeshi Mamy Ranaivoniarivo aliteuliwa kuchukua nafasi ya Manorohanta siku hiyohiyo.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Madagaska
Valérie Bègue

**Valérie Bègue** (amezaliwa 26 Septemba 1985) ni mhusika wa vipindi vya uhalisia vya televisheni nchini Ufaransa na pia mshindi wa taji la urembo, ambaye alishinda taji la Miss France 2008, akiwakilisha kisiwa cha Réunion, eneo la ng’ambo la Ufaransa lililoko katika Bahari ya Hindi. Bègue ndiye Miss France wa kwanza kutoka kisiwa cha Réunion tangu Monique Uldaric, aliyeshinda mwaka 1976.

## Mzozo wa Miss France
Wiki mbili baada ya kutawazwa Miss France, picha za Bègue zilizopigwa kabla ya uchaguzi wake, akiwa amevaa kikamilifu lakini katika mionekano ya kuashiria mapenzi kwenye picha zisizo na ukakasi mkubwa, zilitolewa na jarida la udaku la Kifaransa *Entrevue*. Rais wa mashindano ya Miss France, Geneviève de Fontenay, alionekana kwenye redio ya Ufaransa akisisitiza kwamba Valérie Bègue anapaswa kujiuzulu na kurejesha taji lake, la sivyo ataondolewa kwa nguvu kwenye mashindano hayo. Fontenay aliwaambia waandishi wa habari kwamba kama *Endemol*, kampuni ya uzalishaji inayomiliki shindano la Miss France, itapinga uamuzi wake, basi yeye atajiuzulu urais.

## Maisha binafsi
Bègue aliolewa na Camille Lacourt, mwogeleaji wa Ufaransa aliyeshiriki Olimpiki, mnamo Agosti 2013. Ana binti pamoja naye, aliyezaliwa mwaka 2012. Lacourt na Bègue waliachana mwaka 2016.

## Marejeo 
Jamii:Wanamitindo wa Ufaransa
Anoeschka von Meck

**Anoeschka von Meck** (amezaliwa Mariental, Namibia, 1967) ni mwandishi kutoka Namibia anayeandika kwa lugha ya Kiafrikana.

## Wasifu
Von Meck ana asili ya Ujerumani na aliwahi kuishi kwa muda mjini Henties Bay. Mnamo 1983, von Meck alihamia Marekani kumalizia shule ya sekondari, akihitimu kutoka Lynchburg Christian Academy huko Virginia. Baadaye alisoma katika Chuo cha Saddleback kabla ya kuhamia San Francisco kusomea biolojia ya baharini na dini linganishi. Akiwa Marekani, von Meck alishinda Tuzo ya Golden Poet, iliyotolewa na Jumuiya ya Kimataifa ya Ushairi.

Von Meck alirejea Afrika na kusomea akiolojia na dini katika Chuo Kikuu cha Cape Town na Egyptology katika Chuo Kikuu cha Stellenbosch. Kisha akafanya kazi kama mlezi katika kituo cha watoto na baadaye kama mwanahabari. Alikuwa mwandishi wa habari wa muda wote katika gazeti la *Die Republikein*.

## Marejeo 
Jamii:Waandishi wa Namibia
Mofolojia (isimu)

**Mofolojia** (kutoka maneno ya Kigiriki *morphe*, umbo, na *logos*, neno; pia: **sarufi maumbo**) ni tawi la isimu ambalo huchunguza maneno ya lugha fulani na aina zake za maneno, hasa upande wa upangaji wa mofimu mbalimbali zitumikazo kwa ajili ya kuunda maneno.

Mofolojia ni taaluma ya isimu ambayo inachunguza maumbo ya maneno ama maneno kamili yanayobeba maana, ikijumuisha kanuni ambazo kwayo huundwa, na jinsi yanavyohusiana katika lugha .  .

Maumbo ya maneno ni matokeo ya muunganiko wa fonimu mbalimbali ambazo pia huungana na kuunda - hatimaye na kuwa neno. Yaani, Fonimu ---> Silabi ---> Neno.

Mbinu nyingi za mofolojia huchunguza muundo wa maneno kwa mujibu wa mofimu, ambazo ni vipashio vidogo zaidi katika lugha yenye maana fulani huru. Mofimu ni pamoja na mizizi ambayo inaweza kuwepo kama maneno yenyewe, lakini pia kategoria kama vile viambishi ambavyo vinaweza kuonekana tu kama sehemu ya neno kubwa. Kwa mfano, katika Kiingereza, mzizi *catch* na kiambishi tamati *-ing* zote ni mofimu; *catch* inaweza kuonekana kama neno lake yenyewe, au inaweza kuunganishwa na *-ing* kuunda neno jipya *catching* . Mofolojia pia huhusika na uchanganuzi wa jinsi maneno yanavyoweza kubadilika katika aina mbalimbali za maneno, na jinsi yanavyoweza kubadilika kueleza kategoria za kisarufi ikiwamoi namba, wakati na kipengele. Dhana kama vile tija inahusika na jinsi wazungumzaji wanavyounda maneno katika miktadha maalumu, ambayo hubadilika kulingana na historia ya lugha.

Nyanja za msingi za isimu huzingatia kwa mapana muundo wa lugha katika "mizani" tofauti. Mofolojia inachukuliwa kufanya kazi kwa kiwango kikubwa kuliko fonolojia, ambayo huchunguza kategoria za sauti za usemi ambazo hutofautishwa ndani ya lugha inayozungumzwa, na hivyo inaweza kujumuisha tofauti kati ya mofimu na nyingine. Kinyume chake, sintaksia inahusika na kiwango kinachofuata kwa ukubwa, na huchunguza jinsi maneno kwa upande wake huunda vishazi na sentensi. Taipolojia ya kimofolojia ni fani tofauti inayoainisha lugha kulingana na sifa za kimofolojia zinazoonyeshwa.

## Tazama pia 
* Lango la lugha

## Tanbihi 
## Marejeo 
* TUKI 1990, "Kamusi Sanifu ya Isimu na Lugha", Chuo Kikuu cha Dar es Salaam
* Massamba, David 2004, "Kamusi ya Isimu na Falsafa ya Lugha", Chuo Kikuu cha Dar es Salaam
* Habwe J. na Karanja P. 2004, "Misingi ya Sarufi ya Kiswahili"

Jamii:Isimu
Vyama vya Kiswahili Tanzania

**Vyama vya Kiswahili Tanzania** ni vingi. Kuna vilivyosajiliwa na ambavyo havijasajili. Bado haijulikani kama utiriri wa vyama vya lugha ya Kiswahili una hasara au faida zaidi.

## Baadhi ya Vyama vya Kiswahili Tanzania 
Baadhi ya vyama maarufu nchini Tanzania ni: Chama cha Lugha na Fasishi ya Kiswahili Tanzania (CHALUFAKITA), Chama cha Ukuzaji wa Kiswahili Duniani (CHAUKIDU), Watetezii wa Kiswahili Tanzania (WAKITA), na Koja la Walumbi. Vingine ni CHAKAMA, CHAWAKITA, Linguistic Circle, na LAEA. Baadhi ya vyama hivyo vina tovuti zinazoeleza malengo na shuguli zake, CHAUKIDU. Vilevile, kuna taasisi na idara mbalimbali za Kiswahili katika vyo vikuu kadhaa nchini Tanzania kama vile Taasisi ya Taaluma za Kiswahili (TATAKI) Chuo Kikuu cha Dar es Salaam na Idara ya Lugha na Stadi za Mawasilino Chuo Kikuu Mzumbe. Pia, kuna mabaraza mawili ya kiserikali yenye dhamana ya kusimamia Kiswahili: Baraza la Kiswahili la Taifa (BAKITA) na Baraza la Kiswahili la Zanzibar (BAKIZA).

Pia, Chama cha Lugha na Fasihi ya Kiswahili Tanzania kimeanzisha Jarida la CHALUKITA mbalo limesajiliwa katika jukwaa la AJOL; jarida hilo lina umuhimu mkubwa sana katika ustawi wa Kiswahili kwa sababu linachapisha makala za kitaaluma za Kiswahili kila mwaka mara moja.

Je, Vyama Vingi vya Kiswahili Tanzania ni Suala Lenye Manufaa? Hili swali linapaswa kuulizwa kwa kila mdau wa Kiswahili vikiwemo vyombo vya kuratibu Kiswahili nchini Tanzania. Ni dhahiri kwamba kuna faida na hasara; lakini, je, upande upi ni mkubwa zaidi?

### Machapisho kwa Lugha ya Kiswahili 
Kwa sasa nchini Tanzania, maandiko mengi yapo kwa lugha ya Kiingereza. Hata vitabu vingi vinavyojadili masuala ya Kiswahili vimeandikwa kwa Kiingereza. Karibia masuala mengine yote (kiasiasa, kiuchumi, kitamaduni, kijamii) yamendikiwa kwa lugha ya Kiingereza, hususan kama andiko ni la kitaaluma. Issaya Lupogo na Aziza Lupogo ni baadhi ya waandishi wachache ambao wameandika kitabu kinachotumika kama kitabu cha kiada katika Chuo Kikuu cha Makerere (Uganda); kitabu hicho kina anwani: *Nadharia ya Utofauti katika Ndoa na Mahusiano ya Kimapenzi. Dar es Salaam*.

## Tanbihi
Jamii:Kiswahili
Jamii:Tanzania
Sophie Ndaba

**Sophie Lichaba** (amezaliwa Mphasane, zamani Ndaba, 29 Juni 1973) ni mwigizaji wa Afrika Kusini.  Aliigiza kama Queen Moroka katika tamthilia ya Generations.  Mwaka 2016 alikuwa jaji mgeni katika shindano la urembo la fainali ya Miss Afrika Kusini 2016.

## Elimu 
Alimaliza shule ya sekondari nchini Zimbabwe kisha akaendeleza taaluma yake ya uanamitindo. Mama yake alimtuma katika kituo cha kulelea yatima kilichopo Eastlea, Harare, Zimbabwe ili aweze kupata elimu bora zaidi kuliko ile iliyokuwa inapatikana nchini Afrika Kusini chini ya ubaguzi wa rangi.

## Maisha binafsi 
Baba yake Lichaba, Solly Mphasane alifariki mwaka 2016. Alikua anasumbuliwa na ugonjwa wa kisukari.  Akiwa na mume wake wa zamani Themba Ndaba, walibahatika kupata watoto wawili Rudo na Lwandle. Pia alimlea mpwa wake Shallon Ndaba baada ya  kifo cha dada yake  Tiny Mphasane. Alifunga ndoa na Max Lichaba mwaka 2017. Mwishoni mwa mwaka 2018 Lichaba alikumbwa na uvumi uliodai kwamba alikuwa amefariki.

## Tuzo 
* Duku Duku Award for “Best Soap Actress” in 2003
* Golden Horn Award for “Best Comic Actor” in 2009
* Woman Of Inspiration Award

## Orodha ya filamu 
* ''Class of '92*
* *Egoli: Place of Gold*
* *Generations*
* *Gog' Helen*
* *Yizo Yizo*
* *Soul City*
* *She is King*
* *Isidingo*
* *High Rollers* - Season 2
* *Lockdown''

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1973
Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini
Jamii:Waigizaji filamu wa Afrika Kusini
Makena Onjerika

**Makena Onjerika** (alizaliwa miaka ya 1980) ni mwandishi mwenye asili ya Kenya, ambaye alishinda Cain prize for African printing ya mwaka wa 2018, na kumfanya kuwa mwandishi wa nne kutoka nchi yake kulinyakua taji hilo-kufuatia ushindi wa Binyavanga Wainaina mwaka wa 2002 na Yvonne Adhiambo Owuor mwaka wa 2003 na Okwiri Oduor mwaka wa 2013. 

Mnamo Julai mwaka wa 2018, Makena alishinda Tuzo ya Caine prize for african writing  ambayo mara nyingi hufasiriwa kama tuzo kuu ya fasihi barani Afrika, kwa hadithi yake fupi yenye mada "Fanta Blackcurrant", iliyochapishwa katika jarida la *Wasafiri* la mwaka wa (2017). Mwenyekiti wa kamati ya waamuzi wa Tuzo ya Caine Prize, mwandishi na msimulizi mashuhuri na mshindi wa tuzo mMarekani mwenye asili ya Ethiopia Dinaw Mengestu, alimtangaza Makena kama mshindi wa zawadi ya £10,000 katika hafla ya chakula cha jioni ya utoaji tuzo.  Sherehe ilifanyika kwa mara ya pili mtawalia katika Baraza la Seneti la Chuo Kikuu cha London, kwa ushirikiano na SOAS na Kituo cha Mafunzo cha African studies. Mengestu alisifu hadithi hiyo katika matamshi yake, akisema: "...mshindi wa Tuzo ya Caine prize ya mwaka huu ni mwenye ushupavu wa kipekee - simulizi la kiubunfu lakini lisilofafanuliwa na mitaa ya Nairobi, hadithi ambayo inajikita kama zaidi ya shahidi. 'Fanta Blackcurrant' ya Makena Onjerika inadhibiti sarufi na uundaji wa muundo wakipekee ulio undwa nayo yenyewe, na inakwepa hali yoyote ya uhisia wa kimapenzi kwa manufaa ya simulizi linalotia kiwewe kupitia ucheshi na huzuni." 

Makena ni mhitimu wa programu ya Uandishi wa Ubunifu wa MFA katika Chuo Kikuu cha New York na amechapishwa katika *Urban Confusions* na *Wasafiri.* Anaishi Nairobi, Kenya na kwa sasa anatayarisha riwaya ya njozi.  Yeye ni mchangiaji wa anthologia ya 2019 *ya New Daughters of Africa*, iliyohaririwa na Margaret Busby. 

Makena alianzisha Warsha ya Kuandika Fiction Nairobi na kuhariri anthologia ya *Digital Bedbugs*, iliyojumuisha hadithi kutoka kwenye warsha hiyo. 

## Marejeo 
Jamii:Waandishi wa Kenya
Jamii:Watu walio hai
Shopping City Süd

**Shopping City Süd** ni nyumba ya maduka huko Voesendorf, Austria Chini Karibu za mpaka wa mji wa Vienna, sehemu dogo ya uwanja ya SCS ipo jiji *Maria Enzersdorf* pia, mpaka la jiji ipo uwanjani wa SCS pia.

Shopping City Süd (fupi: SCS) imetengenezwa huko Voesedorf Karibu sana na mpaka na Vienna kwa sababu Voesedorf ametaka kupata wateja kutoka mji mkubwa Vienna.

Shopping City Süd ni nyumba ya maduka kubwa zaidi wote huko Austria.

Karibu za SCS kuna hoteli za eventi "Pyramide".

Kuna kituo cha Treni za mkoani Vienna - Baden inaitawa *Voesendorf SCS*.

Pia kituo cha *Maria Enzersdorf Südstadt* ni karibu na kuingia ya kusini / IKEA ya SCS.

Kuna ukosoaji mwingi kwa sababu ya maegesho ya bure ya magari ya kibinafsi kwenye njama ambayo husababisha ubaya kwa mazingira, pia kwamba hakuna njia ya kutembea au ya baiskeli kwenda Voesendorf mji.

## Viungo vya nje 
* Tovuti ya SCS
Kima punju wa Zanzibar

**Kima punju wa Zanzibar** (jina la kisayansi: ***Piliocolobus kirkii***) ni spishi ya nyani wekundu wanaopatikana Unguja, kisiwa kikuu cha Funguvisiwa la Zanzibar, karibu na pwani ya Tanzania bara. Pia wanajulikana kama **kolobi wekundu wa Kirk** kwa jina la Sir John Kirk, Mwingereza mkaazi wa Zanzibar ambaye kwanza aliwaleta kwenye taarifa ya sayansi ya zoolojia. Sasa inaainishwa kama spishi iliyo hatarini kutoweka na katikati ya miaka ya 1990 ilipitishwa kama spishi kuu kwa uhifadhi wa Zanzibar. Idadi yao bado inapungua, na wahifadhi wanajaribu kufanya kazi na serikali za mitaa ili kubuni mkakati mwafaka na madhubuti wa kulinda idadi ya watu na makazi. Changamoto ni pamoja na makazi ya spishi, ambayo ni ya visiwa tu. Aina hiyo imeainishwa tena mara tatu; hapo awali ilikuwa katika jenasi *Colobus*, kisha katika jenasi *Procolobus*, na baadaye katika jenasi *Piliocolobus*.
## Historia ya Kievolusheni na Uainishaji
Idadi ya Kima wekundu wa Zanzibar, Piliocolobus kirkii inawakilisha kundi la Kima wekundu wanaoaminika kutengwa kisiwani baada ya viwango vya bahari kupanda mwishoni mwa kipindi cha Pleistocene. Aidha, kupitia uchambuzi wa DNA ya mitokondria, imependekezwa kwamba makundi ya kifilojenia ndani ya Kima wekundu yametengwa kinasaba tangu kipindi cha Pliocene.

Uchunguzi wa umbo la fuvu umeonyesha kwamba P. kirkii ametofautiana na Kima wa bara wa jenasi Piliocolobus kiasi cha kuhesabiwa kama spishi yake pekee. Ameonyesha kasi ya mageuzi ya kimaumbo hususani ukubwa, jambo linaloaminika kuwa matokeo ya utengano kisiwani na shinikizo la mazingira kama vile ushindani, makazi, uwindaji na/au upatikanaji wa rasilimali. Hakuna ushahidi wowote wa msongamano wa idadi ndogo katika spishi hii.

Fuvu dogo la P. kirkii ukilinganisha na Kima wa bara linaendana na kanuni ya Foster (pia huitwa kanuni ya kisiwa), ambayo inasema mnyama mkubwa wa awali huweza kupungua ukubwa kwa muda iwapo rasilimali ni chache. Madume mara nyingi huonyesha sifa za utoto ulioendelezwa kama vile uso mfupi, mashimo ya macho makubwa na fuvu la ubongo lililopanuka. Haijulikani ni lini na wapi mabadiliko haya ya kievolusheni yalitokea.

Kupitia uchambuzi wa vinasaba, imeonyeshwa kwamba P. kirkii yuko karibu zaidi na Kima wekundu wa Udzungwa (P. gordonorum) kuliko spishi nyingine za Kima wekundu. Uchanganuzi huu pia umeonyesha kutengana kwa P. kirkii na spishi dada yake P. gordonorum kulitokea takriban miaka 600,000 iliyopita, hali ambayo inaruhusu umri wa zamani zaidi wa mageuzi ikilinganishwa na dhana ya awali kwamba ilijitenga kama spishi yake wakati wa kipindi cha mwisho cha barafu. Spishi hii imepangwa upya mara mbili; awali ilikuwa ndani ya jenasi Colobus, kisha ikahusishwa na jenasi Procolobus, na hatimaye kuwekwa kwenye jenasi Piliocolobus.

Jina lingine la kawaida ni Kirk’s red colobus (Kima mwekundu wa Kirk) kwa heshima ya Sir John Kirk (1832–1922), aliyekuwa Mwakilishi wa Kiingereza wa Zanzibar aliyeutambulisha kwa mara ya kwanza katika taaluma ya zoolojia.
## Marejeo
Jamii:kima na jamaa
Jamii:Zanzibar
Jamii:Mamalia wa Tanzania
Kehinde Fadipe

**Kehinde Fadipe** (amezaliwa 17 Januari 1983) ni mwigizaji na mwandishi wa Uingereza na Nigeria.

## Maisha ya awali 
Kehinde Fadipe alizaliwa katika Hospitali ya  t Mary's, London mwaka 1983. Alipata Shahada ya Kwanza ya Heshima (BA Hons) katika Fasihi na Lugha ya Kiingereza kabla ya kuchukua shahada ya pili katika Chuo cha Kifalme cha Sanaa za Maigizo (Royal Academy of Dramatic Art) ambacho alimaliza mwaka 2009.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1983
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waigizaji filamu wa Nigeria
Jamii:Waigizaji filamu wa Uingereza
Said Benrahma

[thumb|Benrahma akiichezea [Algeria mnamo 2024]]
[thumb|Benrahma mwaka [2015]]**Mohamed Saïd Benrahma** (kwa Kiarabu مُحَمَّد سَعِيد بْن رَحْمَة; alizaliwa 10 Agosti 1995) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa kitaalamu kutoka Algeria anayecheza kama winga wa kushoto katika klabu ya Saudi Pro League Neom na timu ya taifa ya Algeria.
## Historia 
Benrahma alianza taaluma yake ya kitaalamu katika klabu ya Nice, na baadaye alikopa kucheza na Angers, Gazélec, na *Châteauroux* mwanzoni mwa taaluma yake. Alipata umaarufu baada ya kuhamia Brentford mnamo mwaka 2018 katika Michuano ya EFL, akifunga mabao 27 katika mechi 83 kwa klabu ya West London, kabla ya kujiunga na Ligi Kuu ya Uingereza kupitia West Ham United. Mnamo Juni 2024, **Lyon** ilitumia chaguo la kununua na kumtangaza rasmi baada ya kipindi cha mkopo chenye mafanikio.

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1995
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Algeria
Global Sumud Flotilla

**Global Sumud Flotilla** (**GSF** l; kwa Kiarabu: أسطول الصمود العالمي, Usṭūl aṣ-Ṣumūd al-ʿĀlamī; wakati mwingine hujulikana kama **Global Freedom Flotilla**, أسطول الحرية العالمي, Usṭūl al-Ḥurriyya al-ʿĀlamī) ulikuwa mpango wa kimataifa, unaoongozwa na jumuiya ya kiraia wa baharini uliozinduliwa katikati ya mwaka wa 2025, ambao ulijaribu kuvunja vizuizi vya Israeli kwenye Ukanda wa Gaza lakini ulizuiwa na majeshi ya Israeli. Imepewa jina kutoka kwa *ṣumūd* (kwa Kiingereza: steadfastness au resilience). 

Mpango huo uliibuka Julai 2025, ukoandaliwa na Muungano wa Freedom Flotilla, Global Movement to Gaza, Maghreb Sumud Flotilla na Sumud Nusantara, wakati wa vita vya Gaza. Flotilla hiyo ilijumuisha zaidi ya meli 40 ikiwa na washiriki 500 kutoka zaidi ya nchi 44, na kuifanya kuwa msafara mkubwa zaidi wa aina yake unaoongozwa na raia katika historia. Baadhi ya majaribio ya kuvunja kizuizi cha Israeli yalifanikiwa kabla ya 2010, lakini tangu wakati huo meli zimezuiliwa au kushambuliwa na vikosi vya Israeli, pamoja na shambulio la ndege zisizo na rubani mnamo Mei 2025 na uvamizi katika maji ya kimataifa mnamo Juni na Julai 2025. Kufikia mapema Oktoba 3, Israeli ilizuia vyombo vyote vya flotilla. 

## Marejeo
Jamii:2025
Jamii:Historia ya Palestina
Jamii:Historia ya Israeli
Kituo cha Mabasi cha Mbezi Luis

**Kituo cha Mabasi cha Mbezi Luis** ni kituo cha mabasi madogo alimaarufu daladala kilichopo eneo la Mbezi Luis. Kituo hicho pia hujulikana kama kituo cha daladala cha Mbezi Mwisho. 

## Marejeo
Jamii:Usafiri wa Tanzania
Jamii:Dar es Salaam
Islam Slimani

[thumb|Slimani akiwa na [Algeria mwaka wa 2014]]
**Islam Slimani** (alizaliwa 18 Juni 1988) ni mchezaji wa kandanda kutoka Algeria anacheza nafasi ya kiungo mshambuliaji katika klabu ya Liga I CFR Cluj.

## Maisha
Slimani alianza kazi yake ya kandanda nchini Algeria akiwa na JSM Chéraga na CR Belouizdad. Mnamo mwaka 2013, alihamia Ulaya na kujiunga na Sporting CP, ambapo alicheza na kufunga mara kwa mara katika misimu mitatu, akisaidia timu yake kushinda kombe la Taça de Portugal mwaka 2015. Mnamo 2016, Slimani alisajiliwa na Leicester City kwa ada ya rekodi ya pauni milioni 28. Baada ya msimu mmoja na nusu, alikopeshwa mara kadhaa mfululizo katika klabu za Newcastle United, Fenerbahçe na Monaco.Mnamo 2021, Slimani alijiunga na Lyon, na mwaka mmoja baadaye alirudi Sporting CP na kudumu kipindi kifupi kwani aliondoka miezi sita baadae. Baada ya hapo alienda kujiunga na Brest, Anderlecht, Coritiba, na Mechelen kwa kipindi kifupi tena. Mnamo 2024, alirudi Algeria na kujiunga na CR Belouizdad, kisha kupelekwa kwa mkopo  Westerlo mwaka 2025.

Kama mchezaji wa kimataifa wa Algeria, Slimani alicheza debi yake mwaka 2012 na kucheza katika Africa Cup of Nations ya 2013, 2015, 2017, 2021, na 2023. Pia alikuwa sehemu ya kikosi cha Algeria kilichoshinda AFCON 2019. Alikuwa pia sehemu ya kikosi cha Algeria kwenye FIFA World Cup 2014, ambapo alimaliza kama kinara wa mabao wa timu pamoja na wenzake kwa kufunga mabao 2. Hadi Januari 2024, amecheza zaidi ya michezo 100 ya kimataifa na kufunga mabao 45, akiwa  kinara wa mabao wa juu kabisa katika historia ya Algeria.

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1988
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wachezaji mpira wa Algeria
Sia Koroma

**Sia Nyama Koroma** (amezaliwa Wilaya ya Kono, Mkoa wa Mashariki wa Sierra Leone ya Kiingereza, 19 Machi 1958) ni mchambuzi wa biokemia na muuguzi wa magonjwa ya akili kutoka Sierra Leone. Alihudumu kama Mke wa Rais wa Sierra Leone kuanzia 17 Septemba 2007 hadi 4 Aprili 2018. Yeye ni mke wa Ernest Bai Koroma, Rais wa 4 wa Sierra Leone.

Koroma alikuwa wa kwanza katika nafasi yake kama Mke wa Rais kwa kuanzisha Ofisi ya Mke wa Rais ili kushughulikia miradi ya maendeleo. Alijikita katika miradi kwa ajili ya wanawake na watoto wa Sierra Leone.

Yeye ndiye mwanzilishi wa mradi wa **Women's Initiative for Safer Health (WISH)** unaolenga kuboresha afya ya uzazi kwa wanawake.

## Maisha ya Awali na Elimu
Koroma ni binti wa Danke Koroma, mwalimu wa shule ya msingi, na Abu Aiah Koroma, mwanasheria na aliyewahi kuwa Mwanasheria Mkuu wa Sierra Leone. Yeye ni wa kabila la Wakono.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Sierra Leone
Wendy Botha

**Wendy Botha** (alizaliwa 22 Agosti 1965) ni bingwa wa dunia wa uogeleaji mara nne. Alishinda taji lake la kwanza kwanza akiwa raia wa Afrika Kusini mwaka 1987, kisha akawa raia wa Australia na kushinda mataji mengine matatu mwaka 1989, 1991 na 1992.

Botha alifunga ndoa na Brent Todd mchezaji wa ligi ya Rugby kutoka New Zealand na nyota wa televisheni mwaka 1993. Walipata watoto wawili Jessica and Ethan, na walitengana 2005.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1965
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanariadha wa Afrika Kusini
Jamii:Wanariadha wa Australia
Ana Colovic Lesoska

**Ana Čolović Lešoska** (aliyezaliwa 1979) ni mwanabiolojia wa Jamhuri ya Masedonia Kaskazini ambaye tangu mwaka 2011 amekuwa akifanya kampeni dhidi ya ujenzi wa mabwawa kwa ajili ya uzalishaji wa umeme wa maji katika mbuga ya kitaifa ya Mavrovo ili kulinda aina za mimea na wanyama zilizo hatarini, ikiwemo Balkan lynx.Hii ilipelekea na kusababisha kuondolewa kwa mikopo kutoka benki kuu ya dunia na benki ya ulaya katika ujenzi na maendeleo (EBRD), na kushawishi serikali ya Kaskazini Masedonia  kusimamisha kazi zaidi ya mabwawa katika mbuga ya kitaifa. Kwa kutambua juhudi zake, mwezi Aprili 2019 alikuwa mmoja wa wanamazingira sita waliotunukiwa Tuzo ya Mazingira ya Goldman.

Colovic Lesoska, mwanabiolojia, alisikia kuhusu mipango ya kuunda mitambo ya kuzalisha umeme kwa maji huko Mavrovo mwaka wa 2010. Ilijumuisha bwawa la Boškov lenye urefu wa mita 33 na bwawa la Lukovo lenye urefu wa mita 70. Kama mkurugenzi mtendaji wa Eko-svest, kituo cha utafiti wa mazingira cha Makedonia, kwa ushirikiano na mashirika mengine yasiyo ya kiserikali na wanaharakati, alizindua kampeni ya "Save Mavrovo".Mnamo Novemba 2011, aliwasilisha malalamiko kwa ERBD, akieleza kwamba walikuwa wameidhinisha mkopo wa mradi wa Boškov bila kufanya tathmini inayohitajika ya bayoanuwai. Aliwahimiza mabalozi wa nchi zilizo na wawakilishi kwenye bodi ya EBRD kushinikiza kukomeshwa ufadhili huo. Ombi alilozindua akiitaka serikali, ERBD na Benki ya Dunia kuhitimisha miradi hiyo liliungwa mkono kwa sahihi karibu 100,000.

Mnamo mwaka wa 2013, aliwasilisha malalamiko kwenye mkataba wa Berne juu ya uhifadhi wa wanyamapori na makazi asili ya ulaya, akielezea kuwa mradi wa umeme wa maji wa Boškov "unaweza kuwa na matokeo hasi kwa lynx". Mnamo desemba 2015, mkataba wa Berne uliamuru ERBD na Benki ya Dunia kusimamisha ufadhili kwani mradi unaweza kuwa na "athari hasi kwa lynx".Benki ya Dunia mara moja iliondoa ufadhili na mnamo mwezi Mei uliofuata uamuzi wa mahakama wa kubatilisha kibali cha mazingira cha mradi wa Boškov ulitolewa. Mnamo Januari 2017, EBRD ilighairi ufadhili.

Kwa kutambua mafanikio haya, mnamo Aprili 2019 Ana Colovic Lesoska alitunukiwa tuzo ya mazingira ya Goldman. Ilikuwa ni mara ya kwanza kwa Macedonia ya Kaskazini kupewa tuzo hiyo.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1979

Jamii:Wiki4HumanRights 2025
NGC 666

**NGC 666** ni galaksi ya ond iliyoko katika kundinyota Mons Mensae. Galaxy imekuwa chanzo cha kuvutia kwa wanaastronomia wasio na ujuzi na wananadharia wa njama kufuatia ripoti za shughuli za ajabu na mawimbi ya redio yasiyo ya kawaida yanayodaiwa kuwa yanatoka kwenye kiini chake.

## Tabia 
NGC 666 ni galaksi amilifu yenye viwango vya juu vya mionzi kwenye bendi mbalimbali za wigo wa sumakuumeme. Inaaminika kuwa na shimo jeusi kuu kwenye kiini chake, linalozungukwa na aina za kigeni za mada ambazo hutoa mawimbi ya redio ya ajabu.

## Hadithi 
Galaxy NGC 666 "iligunduliwa" kwa mara ya kwanza mnamo 2023 wakati wa uchanganuzi pepe wa data iliyopatikana na Darubini ya Nafasi ya James Webb. Hapo awali iliainishwa kama galaksi iliyozuiliwa, NGC 666 ilivutia umakini wa wanasayansi kutokana na mwangaza wake wa juu usio wa kawaida wa infrared.

## Uchunguzi 
* Picha za macho: Picha za macho hufichua muundo wa kawaida wa galaksi iliyozunguka, lakini kumeta kwa kushangaza huzingatiwa katika msingi ambao hauwiani na miundo inayojulikana ya anga.
* Redio: Uchunguzi na Atacama Kubwa Milimita/submillimeter Array (ALMA) umegundua mawimbi ya redio yanayojirudia ambayo si ya asili asilia. Ishara zina muundo tata na hurudia na kipindi maalum, ikiondoa uwezekano wa kelele ya nasibu.
* Infrared: Mwangaza wa juu wa infrared unaonyesha uundaji mkali wa nyota kwenye galaksi, lakini hauelezi shughuli isiyo ya kawaida katika kiini.
* X-ray: Uchunguzi na Chandra X-ray Observatory umefichua miale mikali ya utoaji wa X-ray ambayo inaonekana kuhusiana na michakato inayotokea katika kiini cha galaksi.

## Ishara za redio 
Kati ya 2020 na 2023, wachunguzi mbalimbali wa redio wasio na uzoefu waligundua mawimbi ya redio yanayojirudia, ambayo huenda yalitoka kwa NGC 666. Uchanganuzi wa mawimbi yanayodaiwa ulifichua muundo changamano ambao haulinganishwi na jambo lolote la asili linalojulikana. Inadaiwa kuwa ishara hizi zinaweza kuwa bandia na kuwakilisha ujumbe kutoka kwa ustaarabu wa nje.

## Nadharia 
Asili ya shughuli isiyo ya kawaida katika NGC 666 bado ni kitendawili. Kuna dhana kadhaa:
* Aina mpya ya shimo jeusi kubwa zaidi: Katikati ya galaksi inaweza kuwa na shimo jeusi lenye sifa zisizo za kawaida.
* Michakato ya kimwili isiyojulikana: Michakato isiyojulikana kwetu inaweza kuwa inatokea katika kiini cha galaksi.
* Ustaarabu wa angavu: Mawimbi ya redio yanaweza kuwa matokeo ya shughuli za kiteknolojia za viumbe wenye akili.
Jamii:elimuanga
Favoriten (Vienna)

**Favoriten** ni wilaya moja kwa 23 ya mji mkuu wa Austria, Vienna.

Favoriten ni *Aussenbezirk* (wilaya nje za barabara ya Guertel).

Favoriten ni wilaya namba 10, kama kawaida watu wa Vienna wanaitwa wilaya na namba, sio ja majina.

## Mlima wa Vienna 
*Mlima ya Vienna* (Kijerumani: *Wienerberg* ni mlima ndani za mjini, pale kuna sehemu ya mazoezi watu wengi wanatumia kutembea au kuendesha baiskeli.

Juu ya Mlima wa Vienna, karibu za *Altes Landgut* ni sehemu juu zaidi wote Vienna.

## Spa 
Pia *Therme Wien* (Isothermi ya Vienna) na *Amalienbad* (Spa ya Amalia) zipo wilaya ya 10.

## Soka 
Stadioni ya *FK Austria Wien*, timu moja kwa mbili kubwa Vienna (kando ya *SK Rapid Wien*) huko Huetteldorf, wilaya ya 14.

## Kata ya Oberlaa 
Kata Oberlaa ya wilaya ya 10 inajulikana kwa mila yake ya karne za zamani, kama vile keki ya *Sacher*.

Kata ya Oberlaa ni mwisho wa treni za mjini, mstari U1 (mstari nyekundu) pia kuanzia imeendelea hapo kutoka Reumannplatz mwaka 2017.

## Trafiki 
Kuna huduma ya mstari nyekundu (U1) ya Treni za mjini Vienna, pia Treni za mkoani Vienna inapita wilaya ya 10, Treni za barabarani Vienna na mistari 6 na 67, pia kuna huduma za mabasi la mjini na mabasi la eneo.

Kituo kikuu cha reli Vienna ipo wilaya ya 10 na wilaya ya 4.

## Viungo vya nje 
* Tovuti ya halmashauri ya wilaya ya 10