open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Alexandra wa Udeni

thumb|Alexandra wa Udeni

**Alexandra wa Udeni** (1 Desemba 1844 - 20 Novemba 1925) alikuwa malkia wa Uingereza kama mke wa Mfalme Edward VII kuanzia mwaka wa 1901 hadi kifo chake mnamo mwaka wa 1910. Alexandra alikuja kutoka Udeni na alikuwa na mchango mkubwa katika masuala ya hisani na ustawi wa jamii.

## Heshima 
**Uingereza**

* Mwanachama Daraja la Kwanza la Agizo la Royal la Victoria na Albert, *mwaka 1863*
* Dame wa Haki wa Agizo la Kuheshimika zaidi la Hospitali ya Mtakatifu Yohane wa Yerusalemu, *mwaka 1876*
* Mshirika wa *Agizo la Kifalme la Taji la India*, *8 Januari 1878*
* Bibi wa Kifahari wa *Agizo Tukufu zaidi la Garter*, *12 Februari 1901*
* Dame Grand Cross wa *Agizo Bora zaidi la Dola ya Uingereza*, *1 Januari 1918*

Alikuwa mwanamke wa kwanza tangu mwaka 1488 kuteuliwa kuwa Bibi wa Garter.

**Nje ya nchi**

* Ufalme wa Ureno: Dame wa *Agizo la Malkia Mtakatifu Isabel*, *23 Juni 1863*
* Imperial ya Urusi: Grand Cross ya *Agizo la kifalme la Mtakatifu Catherine*, *25 Mei 1865*
* Ufalme wa Hispania: Dame wa *Agizo la Malkia Maria Luisa*, *11 Februari 1872*
* Ufalme wa Prussia: Dame wa *Agizo la Louise*, Daraja la Kwanza, *mwaka 1886*
* Duchy Kuu ya Hesse: Dame wa *Agizo la Grand Ducal Hesse la Simba wa Dhahabu*, *1 Julai 1889*
* Dola la Japani: Grand Cordon ya *Agizo la Taji ya Thamani*, *Juni 1902*
* Imperial ya Persia: Mwanachama Daraja la Kwanza wa *Agizo la Kifalme la Jua kwa Wanawake*, *Juni 1902*
* Milki ya Ottoman: Grand Cordon wa *Agizo la Hisani*, *Juni 1902*
* Milki ya Austro-Hungaria: Grand Cross ya *Agizo la Imperial la Austria la Elizabeth*, kwa Brilliants, *mwaka 1904*

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1844
Jamii:Waliofariki 1925
Jamii:Wanawake wa Denmark
Jamii:Wanasiasa wa Uingereza
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Enid Blyton

**Enid Blyton** (11 Agosti 1897 - 28 Novemba 1968) alikuwa mwandishi maarufu kutoka Uingereza, anayejulikana hasa kwa vitabu vya watoto. 

Blyton aliandika riwaya nyingi maarufu kama vile The Famous Five, The Secret Seven, na The Magic Faraway Tree. Vitabu vyake vimekuwa maarufu kwa vizazi kadhaa na alichangia kwa kiasi kikubwa katika fasihi ya watoto. Alifariki tarehe 28 Novemba 1968 akiwa na umri wa miaka 71 .

## Tanbihi
Jamii: Waliozaliwa 1897
Jamii: Waliofariki 1968
Jamii: Wanawake wa Uingereza
Jamii:waandishi wa Uingereza
Jamii: WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Martha Layne Collins

**Martha Layne Collins** (alizaliwa 7 Desemba 1936) ni mwanasiasa kutoka Marekani ambaye alihudumu kama Gavana wa Jimbo la Kentucky kuanzia mwaka wa 1983 hadi 1987. Collins alikuwa mwanamke wa kwanza kuwa Gavana wa Kentucky. Katika kipindi chake cha utawala, alijulikana kwa juhudi zake katika maendeleo ya miundombinu na maendeleo ya kiuchumi.

### Tuzo na heshima 
Women Leading Kentucky, kundi lisilo la kiserikali lililoundwa kukuza elimu, uongozi, na mtandao kati ya wanawake wa kitaaluma wa Kentucky, liliunda Tuzo ya Uongozi ya Martha Layne Collins mnamo 1999 ili kutambua "mwanamke wa Kentucky aliyefanikisha jambo fulani anayehamasisha na kuhimiza wanawake wengine kupitia maisha yake binafsi, ya kijamii na kitaaluma"; Collins alikuwa mpokeaji wa kwanza wa tuzo hiyo. Mnamo 2003, barabara ya Bluegrass Parkway ya Kentucky ilibadilishwa jina kuwa *Martha Layne Collins Bluegrass Parkway* kwa heshima yake; Collins pia alipokea Tuzo ya Kitabu cha Heshima ya Siku ya Biashara ya Dunia kwa jimbo la Kentucky kutoka kwa *World Trade Centers Association* mwaka huo. Mnamo 2009, alichaguliwa kuwa mwanachama wa *Order of the Rising Sun, Nyota ya Dhahabu na Fedha* na Wizara ya Mambo ya Nje ya Japani kwa michango yake "kukuza ubadilishanaji wa kiuchumi na kitamaduni kati ya Japani na Marekani". Shule ya Upili ya Martha Layne Collins katika Shelby County ilipewa jina lake na kufunguliwa mwaka 2010.

Collins pia ni mwanachama wa *Mabinti wa Jumuiya ya Kitaifa ya Mapinduzi ya Amerika*.

## Tanbihi
Jamii: Waliozaliwa 1936
Jamii: Wanawake wa Marekani
Jamii:wanasiasa wa Marekani
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Betsy Bakker-Nort

**Betsy Bakker-Nort** (8 Mei 1874 – 23 Mei 1946) alikuwa mwanasheria na mwanasiasa wa Uholanzi ambaye alihudumu kama mbunge wa Baraza la Wawakilishi kwa Chama cha Kidemokrasia cha Mawazo Huru (VDB) kuanzia mwaka 1922 hadi 1942.

### Maisha ya awali 
Bertha *Betsy* Nort alizaliwa tarehe 8 Mei 1874 mjini Groningen, Uholanzi, akiwa binti mdogo kati ya watoto wanne wa wanandoa Wajewi wasiofuata dini, Joseph Nort na Wilhelmina van der Wijk. Baba yake, ambaye alikuwa mfanyabiashara, alifariki akiwa bado mdogo sana. Alilelewa katika mazingira yaliyojaa wanawake, ikiwa ni pamoja na wasaidizi wake wawili wa nyumbani. Baadaye, alikiri kuwa alipokuwa msichana mdogo, alimkera kuona kuwa mama yake huru hakuwa na haki ya kupiga kura katika uchaguzi wa baraza la mtaa, "wakati kila mwanaume alikua na haki hiyo, hata kama alikuwa mjinga". Baada ya kumaliza shule ya sekondari, alisafiri hadi Sweden kusoma lugha za Skandinavia. Alitafsiri karibu kazi 40 za Kidenmaki, Kinorwe na Kiswidi, ikiwa ni pamoja na riwaya za feministi na vitabu vya watoto, kwenda lugha ya Kiholanzi. Aligundua kuwa katika Skandinavia, nafasi ya mwanamke katika jamii ilikuwa bora zaidi kuliko nchini Uholanzi.

## Vichapisho 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1874
Jamii:Waliofariki 1946
Jamii:Wanawake wa Uholanzi
Jamii:Wanasiasa wa Uholanzi
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Ann Bannon

**Ann Bannon** (alizaliwa 15 Septemba 1932) ni mwandishi wa vitabu kutoka Marekani, maarufu kwa kazi zake katika aina ya vitabu vya hadithi za mapenzi. Kazi zake maarufu ni sehemu ya mfululizo unaoitwa "Beebo Brinker Chronicles," ambao ulijulikana kwa kuwa na uwakilishi mzuri wa maisha ya mashoga na wanawake wa lesbo wakati wa miaka ya 1950. Bannon alichangia sana katika kuboresha mwonekano wa jamii ya LGBTQ+ kupitia uandishi wake.

## Maisha Binafsi 
Bannon anaishi Sacramento. Ana watoto wawili pamoja na mume wake wa zamani. Mnamo mwaka wa 2021, aliiambia mwandishi wa mahojiano kuwa binti yake wa mkongwe, ambaye alikubali Ukatoliki na kuupenda sana, "hakubaliani na jambo lolote kati ya haya," lakini binti yake mdogo "ana moyo wazi, anayekaribisha na mpenda.".

## Marejeo
Jamii: Waliozaliwa 1932
Jamii: Wanawake wa  Marekani
Jamii:waandishi wa Marekani
Jamii: WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Lynn Hill

**Lynn Hill** (alizaliwa 29 Agosti 1961) ni mpenda michezo ya kupanda milima na mtaalamu wa kupanda miamba kutoka Marekani. 

Hill ni maarufu kwa mafanikio yake makubwa katika kupanda miamba, ikiwa ni pamoja na kuwa mwanamke wa kwanza kupanda njia ngumu ya kupanda miamba ya El Capitan huko Yosemite National Park kwa kutumia mbinu ya free climbing (kupanda bila kutumia nyaya za msaada). Alikuwa na mchango mkubwa katika maendeleo ya kupanda miamba na inaendelea kuwa msukumo kwa wapanda miamba wa kike.

## Tuzo 
* *1984 – American Alpine Club Tuzo ya Underhill*

## Tazama pia 
* Orodha ya mafanikio ya kwanza katika kupanda miamba
* Historia ya kupanda miamba
* Ubora wa medali za dhahabu za maisha katika IFSC
* Valley Uprising — Filamu ya makala kuhusu historia ya kupanda miamba katika Bonde la Yosemite, ikimshirikisha kwa kiasi kikubwa Hill.

## Tanbihi
### Maandishi yaliyotajwa 
* 
* 

Jamii: Waliozaliwa 1961
Jamii: Watu walio hai
Jamii: Wanawake wa Marekani
Jamii: WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Lusutrombopagi

**Lusutrombopagi** (**Lusutrombopag)**, inayouzwa kwa jina la chapa **Mulpleta** miongoni mwa mengine, ni dawa inayotumika kutibu hali pletleti kuwa chini  inayosababishwa na ugonjwa sugu wa ini. Inatumika kabla ya upasuaji na inachukuliwa kwa mdomo. Ni agonisti ya kipokezi cha thrombopoietin ambayo huongeza idadi ya chembe za pletleti. 

## Marejeo 
Jamii:madawa
Aspirini

**Aspirini**, pia inajulikana kama asidi asetilsalisiliki (acetylsalicylic acid/atorvastatin/ramipril), ni ni dawa mchanganyiko inayotumiwa kuzuia ugonjwa wa moyo na kiharusi. inayopunguza maumivu ya kuzuia mwasho (nonsteroidal anti-inflammatory) na inayotumika kupunguza maumivu, homa, na/au kuvimba, na kama antithrombotic. 

Hali mahususi za mwasho ambazo aspirini hutumiwa kutibu ni pamoja na ugonjwa wa Kawasaki, perikaditisi (pericarditis), na homa ya maambukizi ya kooni ambayo haya kutibiwa vyema.

Kufuatia mshtuko wa moyo hupunguza hatari ya kifo kutokana na ugonjwa wa moyo kwa karibu theluthi. Inachukuliwa kwa mdomo.

Madhara yake ni yale ya vipengele vyake kila kimoja kivyake.

Mchanganyiko huu uliidhinishwa kwa ajili ya matumizi ya kimatibabu katika sehemu za Ulaya na Amerika ya Kusini mwaka wa 2014. Kufikia mwaka wa 2023, ilipatikana katika nchi 25. Mbadala wake unaweza kutengenezwa na dawa za kupunguza kiwango cha mafuta mwilini (statins) tofauti au vizuizi vya ACE. Dawa hii iligharimu takriban €10 hadi €40 kwa mwezi kufikia mwaka wa 2016. 

## Marejeo 
Jamii:madawa
Madeline Montalban

**Madeline Montalban** (akijulikana pia kama **Madeline Sylvia Royals**; 8 Januari 1910 - 11 Januari 1982) alikuwa mnajimu na mchawi wa kiibada kutoka Uingereza. Alishirikiana kuanzisha shirika la kimbingu linalojulikana kama Order of the Morning Star (OMS), ambalo kupitia hilo alieneza aina yake mwenyewe ya Luciferianism.

## Urithi 
*The Triumph of the Moon*, historia ya 1999 ya Wicca iliyotolewa na mwanahistoria wa Chuo Kikuu cha Bristol Ronald Hutton, ilibainisha kuwa Montalban alikuwa "moja ya wachawi mashuhuri zaidi wa Uingereza" katika karne ya 20. Michael Howard alirejelea mafundisho ya Montalban katika *The Book of Fallen Angels*, utafiti wa 2004 wa hadithi za Luciferian, ambao mwanafunzi wa masomo ya dini Fredrik Gregorius anasema ulicheza "kazi muhimu katika kuendeleza shauku" juu ya mawazo ya Montalban.

Mnamo 2012, Neptune Press – tawi la uchapishaji la Duka la Vitabu la Atlantis la Bloomsbury – lilichapisha wasifu wa *Madeline Montalban: The Magus of St Giles*, ulioandikwa na Wiccan Mwingereza-Mwaustralia Julia Philips. Philips alibainisha kuwa kwa sehemu kubwa ya mradi huo alikuwa na ugumu kutofautisha ukweli na uongo kuhusiana na maisha ya Montalban, lakini alifanikiwa kuandaa hesabu ya wasifu, ingawa isiyo kamili, ya "moja ya wahusika wakuu wa kweli wa uchawi wa Uingereza."

## Marejeo
Jamii:watu wa Uingereza
John M. Lovett

**John M. Lovett AM** (10 Julai 1943 - 30 Oktoba 2003) alikuwa kiongozi wa zamani wa serikali ya Australia ambaye alifanya maendeleo katika ukuaji wa michezo nchini Australia.

Pia, alikuwa Rais wa zamani wa Kamati ya Kimataifa ya Michezo kwa Viziwi, ambapo alihudumu kama rais wa awamu ya saba kutoka 1943 mpaka kufa kwake, mnamo 2003.

John M. Lovett aliteuliwa kuwa Mwanachama wa Agizo la Australia (AM) na serikali ya Australia, Siku ya Sherehe za Australia mnamo mwaka 1986, kwa ajili ya huduma kwa wale wenye ulemavu wa kusikia.

Alimuoa mwongeleaji wa zamani wa Olimpiki ya viziwi wa Uingereza, ambaye alikuwa anaitwa, Jill Diana Lovett.  

## Kifo
Lovett alifariki katika hospitali ya Melbourne, Australia tarehe 30 Oktoba kutokana na kansa ya damu.Vilevile, aliwahi kuwa Rais wa ICSD kabla ya kifo chake. 

## Tuzo na heshima
Uanachama wa Agizo la Australia (AM)

Edward Miner Gallaudet Award katika Chuo Kikuu cha Gallaudet

Medali ya heshima ya CISS - fedha, mwaka 1985

Medali ya heshima ya CISS -  dhahabu, mwaka 1993

## Marejeo
Jamii:wanamichezo wa Australia
Jamii:Wiki4Inclusion Campaign in Tanzania
Siku ya Kitaifa ya Saudia

**Siku ya Kitaifa ya Saudia** (    *al-Yawm al-Waṭanī lil-Mamlaka al-ʿArabiyya as-Saʿūdiyya* ) ni sikukuu ya umma nchini Saudi Arabia inayoadhimishwa kila mwaka tarehe 23 Septemba kuadhimisha tangazo lililouita Ufalme wa Najd na Hijaz kama Ufalme wa Saudi Arabia mnamo 1932 kupitia amri ya kifalme ya Mfalme Abdulaziz ibn Saud. 

Ilianzishwa mnamo 1965 katika kumbukumbu ya miaka 33 na Mfalme Faisal bin Abdulaziz ili kuchukua nafasi ya Siku ya Kifalme ya Kuketi na ilifanywa likizo ya umma na Mfalme Abdullah bin Abdulaziz mnamo 2005. Siku ya Kitaifa ya Saudia ni mojawapo ya sikukuu tatu zisizo za kidini zinazoadhimishwa nchini, nyingine zikiwa Siku ya Uanzilishi wa Saudia na Siku ya Bendera ya Saudia.
Jamii:Saudia
Jamii:sikukuu
Flotufolastati F-18

**Flotufolastati F-18 (Flotufolastat F-18)**, inayouzwa kwa jina la chapa **Posluma**, ni wakala wa uchunguzi jumla ya damu na kiasi cha plasma inayotumika katika tomografia ya utoaji wa positron ya saratani ya kibofu. Hutumika hasa katika ugonjwa chanya wa antijeni maalumu ya utando wa kibofu ili kutafuta kuenea au kujirudia kwake. Inatolewa kwa njia ya kudungwa sindano kwenye mshipa.

Madhara yake ya kawaida ni pamoja na kuhara, shinikizo la damu, na maumivu kwenye eneo la sindano. Madhara yake mengine ni pamoja na kupatwa na mnururisho. Dutu inayofanya kazi katika dawa hii ni galiumu (gallium) ya flotufolastat F-18.

Flotufolastati F-18 iliidhinishwa kwa ajili ya matumizi ya kimatibabu nchini Marekani mwaka wa 2023.

## Marejeo 
Jamii:madawa
Senegermini

**Senegermini (Cenegermin)**, inayouzwa kwa jina la chapa **Oxervate**, ni dawa inayotumika kutibu keratiti ya neva, yaani, ugonjwa utokanao na kuzorota kwa konea unaosababishwa na kuharibika kwa neva ya trijeminali (trigeminal nerve). Inatumika kwa wale walio na ugonjwa wa wastani au mkali. Dawa hii inatumika kama tone la jicho.

Madhara yake ya kawaida ni pamoja na maumivu ya macho, kuongezeka kwa machozi, na maumivu ya kope.

## Marejeo 
Jamii:madawa
Rimantadini

**Rimantadini (Rimantadine)**, inayouzwa kwa jina la chapa **Flumadine**, ni dawa ya kuzuia virusi ambayo ilitumika kutibu na kuzuia mafua A. Kwa sababu ya kutokea kwa usugu wa magonjwa dhidi yake, matumizi yake hayapendekezwi tena kwa ujumla. Dawa hii ilikuwa ikifanya kazi kwa kuingilia utendakazi wa protini ya M2.

## Marejeo 
Jamii:madawa
Titanis

**Titanis** ni  ndege wa jamii ya phorusrhacid ("ndege wa kutisha", kundi lililotokea Amerika ya Kusini), familia ya ndege waliopotea, wakubwa na walafi, katika oda ya Cariamiformes, ambao waliishi nchini Marekani wakati wa kipindi cha Pliocene na mwanzo wa Pleistocene. Mabaki ya kwanza ya visukuku yalifukuliwa na wanakiolojia wa kujifundisha Benjamin Waller na Robert Allen kutoka Mto Santa Fe huko Florida, na walipewa jina Titanis walleri na mwanaornitholojia Pierce Brodkorb mwaka 1963, jina la spishi likimheshimu Waller. Vifaa vya holotype vilivyopatikana ni vya vipande vipande, vikiwa na mfupa wa tarsometatarsus (mfupa wa mguu wa chini) wa kulia na phalanx (mfupa wa kidole), lakini vinatoka kwa moja ya ndege wakubwa zaidi wa jamii ya phorusrhacid waliowahi kujulikana. Katika miaka iliyofuata baada ya maelezo haya, vipande zaidi vya visukuku vimepatikana kutoka maeneo mengine ya Florida, Texas, na California. Iliwekwa katika familia ndogo ya Phorusrhacinae, ambayo inajumuisha baadhi ya phorusrhacid wa mwisho na wakubwa zaidi kama Devincenzia na Kelenken.

## Marejeo 
Jamii:Wanyamapori
Maumivu ya rektamu

**Maumivu ya rektamu** ni dalili za kawaida za eneo la rektamu. Maumivu hayo yanaweza kuongezeka kwa harakati ya matumbo. Dalili zinazohusiana nao zinaweza kujumuisha kutokwa na damu kwenye rektumu, kuwashwa kwa mara kwa mara kwenye njia ya haja kubwa, au homa.

Sababu zake za kawaida ni pamoja na mpasuko wa njia ya haja kubwa, bawasiri zenye mvilio, fistula ya njia ya haja kubwa, na jipu la njia ya haja kubwa. Sababu zake chache za kawaida ni pamoja na prostatitisi (prostatitis), saratani ya njia ya haja kubwa, magonjwa ya zinaa, ugonjwa wa kuwashwa matumboni, maumivu ya sehemu ya chini zaidi ya uti wa mgongo, na kuumwa katika eneo la rektumu.

Kumuona mhudumu wa afya kunapendekezwa kwa wale ambao wana maumivu makali, au ikiwa maumivu yatadumu zaidi ya siku chache, au ikiwa kuna damu.

## Marejeo 
Jamii:magonjwa
Bundi mwenye pembe

**Bundi wenye pembe** wa Amerika ya Kaskazini na Kusini, pamoja na bundi wa tai kutoka Ulimwengu wa Kale, wanaunda jenasi ya Bubo, angalau kama ilivyoelezwa kihistoria. Jina la jenasi Bubo linatokana na Kilatini, likimaanisha bundi.

Jenasi hii inajumuisha spishi kumi zinazopatikana katika sehemu mbalimbali za dunia. Baadhi ya Strigiformes wakubwa zaidi waliopo leo wanapatikana ndani ya Bubo. Kihistoria, ni bundi tu waliokuwa na vishada vya masikio waliojumuishwa katika jenasi hii, lakini hilo haliko hivyo tena.

## Marejeo 
Jamii:Ndege
Oroblanco

**Oroblanco**, au ***oro blanco*** (dhahabu nyeupe), au *sweetie* (Israeli)) (*Citrus maxima Merr. × C. paradisi Macfad.*) ni tunda tamu lisilo na mbegu la jamii ya machungwa ambalo ni mseto unaofanana na balungi. Mara nyingi huitwa *oroblanco grapefruit*.

## Maendeleo 
Oroblanco ilitengenezwa kwa kuchanganya *pomelo* isiyo na asidi (diploid) na *grapefruit* yenye mbegu nyeupe (tetraploid), na kuzaa tunda la *triploid* lisilo na mbegu ambalo lina asidi kidogo na uchungu kidogo kuliko *grapefruit*.

Oroblanco ilipatiwa hati miliki na Chuo Kikuu cha California mwaka 1981 baada ya kuendelezwa na Robert Soost na James W. Cameron katika kituo cha majaribio ya machungwa cha chuo hicho huko Riverside, California. Mradi huo wa miaka tisa ulianza mwaka 1958 na ulisababisha upandaji wa majaribio kadhaa kabla ya kupata toleo lenye mafanikio.

## Maelezo 
thumb|Mti wa vijana wa "Oroblanco" katika bustani ya Botanical ya Missouri.
Oroblanco ni tunda lenye umbo la duara au mviringo, na lina ganda nene zaidi kuliko *grapefruit*. Linapoliwa, oroblanco halina uchungu unaohusishwa na *grapefruit*, bali ni tamu, hata wakati ganda la nje bado lina rangi ya kijani. Hata hivyo, utando mweupe unaotenganisha sehemu za nyama za tunda huwa na uchungu na mara nyingi hutupwa.
thumb|Sweetie
Oroblanco hupatikana kuanzia Septemba hadi Desemba. Linaweza kumenywa na kuliwa kama chungwa — kwa kuligawanya katika vipande — na mara nyingi huliwa wakati wa kifungua kinywa.

Tunda linalofanana nalo limekuwa likilimwa sana nchini Israeli tangu mwaka 1984, ambako jina "Sweetie" lilianzia. Pia hujulikana kama "pomelit.

## picha 

File:Oroblanco.jpg|Oroblanco
File:Longwood 2011 09 02 0358 (6160276207).jpg|Mfano wa bapa uliokithiri wa Oroblanco

## Marejeo
Jamii:Matunda
Methailskopolamini

**Methailskopolamini** (kwa Kiingereza: Methylscopolamine; pia inajulikana kama methskopolamini au methscopolamine), ni dawa iliyotumiwa kutibu vidonda vya tumbo. Matumizi yake yamebadilishwa zaidi na vizuizi vya pampu ya protoni na vizuizi vya H2 ambavyo vinafaa zaidi. Madhara yake mengine yanaweza kujumuisha athari za mzio, kuhisi usingizi na kiharusi cha joto. Nchini Marekani, vidonge 60 vya miligramu 2.5 hugharimu takriban Dola 32 kufikia mwaka wa 2021.

## Marejeo 
Jamii:madawa
Susi Kentikian

thumb|alt=Susit Kentikian|Susit Kentikian
**Susi Kentikian** (alizaliwa 11 Septemba 1987) ni bondia maarufu kutoka Ujerumani, mwenye asili ya Armenia. 

Kentikian, anayejulikana kama Killer Queen, alikuwa bingwa wa dunia katika uzani wa nzi (flyweight) na alishikilia mataji kadhaa ya dunia, yakiwemo ya WBA na WIBF. Alijulikana kwa uwezo wake mkubwa wa kubadilika kwenye ulingo na mtindo wake wa kucheza kwa kasi. Kentikian ni mmoja wa mabondia wa kike wenye mafanikio makubwa katika historia ya ngumi za kulipwa.

## Maisha ya awali 
Susianna Kentikian alizaliwa mjini Yerevan, katika Jamhuri ya Kisovyeti ya Kiarumeni. Akiwa na umri wa miaka mitano, aliondoka Armenia pamoja na wazazi wake na kaka yake mwenye umri wa miaka tisa, kwa sababu baba yake aliitwa kutumikia jeshi wakati wa Vita vya Kwanza vya Nagorno-Karabakh. Mnamo 1992, familia hiyo ilihamia Berlin, Ujerumani na kuishi katika makazi ya waombaji hifadhi. Hata hivyo, kutokana na vurugu katika makazi hayo na uelewa mdogo wa lugha ya Kijerumani, waliondoka Berlin na kuhamia Moldova kisha Urusi, ambako Kentikian alisoma kwa muda mfupi. Familia hiyo ilirudi Ujerumani mnamo 1996 na kuhamia Hamburg, wakiendelea kuishi kwenye makazi ya serikali ya waombaji hifadhi. Hali ya ukaazi ya Kentikian ilibaki ikiwa haijulikani kwa karibu muongo mmoja. Mara kadhaa, yeye na familia yake walipelekwa uwanja wa ndege kwa ajili ya kufukuzwa, lakini marafiki wa karibu kama kocha wake wa ridhaa, Frank Rieth, walihusisha wanasheria, vyombo vya habari na wanasiasa wa eneo hilo ili kuzuia kufukuzwa kwao. Familia yake ilipata kibali cha makazi cha kudumu mwaka 2005 alipokuwa amesaini mkataba wa miaka mitatu wa ndondi za kulipwa uliompa kipato cha kudumu.

Akiwa na umri wa miaka 16, Kentikian alianza kufanya kazi ya usafi katika kituo cha mazoezi ya mwili cha karibu ili kusaidia familia yake kifedha. na hatimaye akawa raia wa Ujerumani mnamo Juni 2008. Aliomba kibali cha kuendelea kubaki na uraia wake wa Armenia. Kentikian aliishi na familia yake katika ghorofa karibu na ukumbi wa ndondi wa Hamburg.

## Tanbihi
Jamii: Waliozaliwa 1987
Jamii: Watu walio hai
Jamii: Wanawake wa Ujerumani
Jamii:wanamichezo wa Ujerumani
Jamii: WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Minnie Pwerle

**Minnie Pwerle** (Utopia, Australia Kaskazini, takriban 1910 - 18 Machi 2006) alikuwa msanii maarufu wa sanaa ya asili ya Waaborijini (Aboriginal Art). Pwerle alianza kazi yake ya sanaa akiwa na umri wa zaidi ya miaka 80, na kazi zake zilijulikana kwa rangi angavu na mitindo ya kupaka brashi inayovuta hisia, iliyokuwa na mizizi katika utamaduni na mila za jamii yake. Michoro yake ulihusu mandhari ya jadi, hadithi za mila, na uhusiano wa kijamii. 

Sanaa yake inaendelea kuheshimiwa kwa mchango wake mkubwa katika sanaa ya Waaborijini.

## Mkusanyiko Mkubwa 
* *Art Gallery of NSW*
* *Art Gallery of South Australia*
* *Kelton Foundation*
* *Mkusanyiko wa Kreglinger*
* *National Gallery of Victoria*
* *Queensland Art Gallery*
* *Mkusanyiko wa Thomas Vroom*
* *Mkusanyiko wa Hank Ebes*
* *Mkusanyiko wa AMP*

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1910
Jamii:Waliofariki 2006
Jamii:Wanawake wa Australia
Jamii:wachoraji wa Australia
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Harriet Bosse

thumb|Harriet Bosse
**Harriet Bosse** alizaliwa tarehe 19 Februari mwaka 1878. Alikuwa mwigizaji maarufu wa jukwaa kutoka Sweden, anayejulikana hasa kwa kazi yake katika ukumbi wa michezo. Bosse alikuwa mke wa tatu wa mwandishi wa tamthilia mashuhuri August Strindberg, na alionekana katika maonyesho mengi ya kazi zake. Uwezo wake wa uigizaji na uhusiano wake na Strindberg ulimfanya kuwa mmoja wa waigizaji wakubwa wa tamthilia wa wakati wake. Harriet Bosse alifariki tarehe 2 Novemba mwaka 1961.

## Kustaafu 
Baada ya miaka mingi ya kuigiza kwa hiari na kwa mafanikio, Bosse aliona fursa zake zinapungua katika miaka ya 1930. Gumu la Uchumi wa Dunia liliileta shida ya kifedha, na ingawa alionekana mdogo kuliko umri wake, nafasi muhimu za kike zilikuwa nje ya umri wake. Mbinu yake bado ilikuwa inasifiwa mara nyingi, lakini pia wakati mwingine ilionekana kuwa ya zamani na yenye mtindo wa kihistoria, ikilinganishwa na mtindo wa kikundi unaotawala wakati huo. Akijiona hajatakiwa na jukwaa lolote la kuigiza la Uswidi, aliweza tu kurudi kama mwanachama wa *Royal Dramatic Theatre* kwa njia ya ushauri makini na ukumbusho wa historia yake ndefu hapo. Akawa mfanyakazi wa unyenyekevu kwa mshahara mdogo, alicheza nafasi kumi na tano tu, zote ndogo, katika miaka yake ya mwisho kumi katika *Royal Dramatic Theatre*, 1933–43.

Akistaafu kuigiza wakati wa Vita Kuu vya Pili vya Dunia, Bosse alifikiria kuhamia tena katika mji mkuu wa Norway, Oslo, makazi ya utoto na ujana wake. Watoto wake wote walikuwa wametulia huko. Kuhamia kulicheleweshwa kwa miaka kumi, ambapo alisafiri kila alipoweza, na pale ilipotokea mwaka 1955, aliona kuwa ilikuwa ni kosa. Kifo cha kaka yake Ewald mwaka 1956 kiliiacha kuwa yule pekee aliye hai kati ya watoto kumi na wanne wa Anne-Marie na Johann Heinrich Bosse. "Naombaje sana Stockholm", aliandika kwa rafiki mwaka 1958. "Maisha yangu yote yako pale." Alipata huzuni ya kudumu, akiwa na afya inayoanguka na kumbukumbu chungu za kipindi cha mwisho cha kazi yake katika *Royal Dramatic Theatre*. Alifariki tarehe 2 Novemba 1961 mjini Oslo.

Bosse daima alilinda faragha yake, kiasi kwamba kumbukumbu aliyoiandika kuhusu maisha yake na Strindberg ilionekana kuwa ya uvumilivu wa kupuuzia hadi hakuweza kuchapishwa.

## Notes
## Tanbihi
* Beyer, Nils (1945). *Skådespelare*. Stockholm: Kooperative Förbundets bokförlag. 
* Brandell, Gunnar (1950). *Strindbergs infernokris.* Stockholm: Bonniers. 
* Lagercrantz, Olof (1979; kutafsiriwa kutoka Kiuswidi na Anselm Hollo, 1984). *August Strindberg*. London: Faber and Faber.
* Martinus, Eivor (2001). *Strindberg na Upendo.* Oxford: Amber Lane Press.
* Paulson, Arvid (mhariri na mtafsiri, 1959). *Barua za Strindberg kwa Harriet Bosse.* New York: Thomas Nelson and Sons.
* *Strindberg kuhusu Tamthilia na Ukumbi wa Maigizo: Kitabu cha Vyanzo.* (Vilichaguliwa, kutafsiriwa na kuhaririwa na Egil Törnqvist na Birgitta Steene, 2007). Amsterdam University Press.
* Waal, Carla (1990). *Harriet Bosse: Muse na Mfasiri wa Strindberg*. Carbondale na Edwardsville: Southern Illinois Univ. Press.

Jamii: Waliozaliwa 1878
Jamii: Waliofariki 1961
Jamii: Watu wa Sweden
Jamii: WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Elizabeth Canning

thumb|alt=Elizabeth Canning|Elizabeth Canning
**Elizabeth Canning** (London, Uingereza, 17 Septemba 1734 - 22 Juni 1773) alikuwa mhusika mkuu wa tukio maarufu la kihistoria lililoitwa Kesi ya Elizabeth Canning. Mnamo Januari 1753, Canning alirudi nyumbani baada ya kuwa ametoweka kwa karibu mwezi mmoja, akidai kuwa alitekwa nyara na kushikiliwa mateka. Alidai kwamba alifungwa kwenye jumba la giza na kikundi cha wahuni ambao walimnyima chakula na maji.

Kesi yake ilileta mgawanyiko mkubwa wa maoni ya umma na ilivutia tahadhari ya kitaifa, ikiwa ni mojawapo ya kesi maarufu za kisheria za karne ya 18. Baada ya uchunguzi na mashtaka, Canning alishtakiwa kwa uwongo na kutumikia kifungo cha miezi 12 gerezani. Kesi yake ilizua mjadala mkubwa kuhusu uaminifu na haki.

## Historia
### Asili
Elizabeth Canning alizaliwa tarehe 17 Septemba 1734 mjini London, mtoto mkubwa kati ya watoto watano wa William, mkalimani, na Elizabeth Canning. Familia yao iliishi katika nyumba yenye vyumba viwili katika eneo la Aldermanbury Postern, London, eneo ambalo sasa halipo. Familia ilikuwa ya heshima lakini si matajiri, na walikumbwa na changamoto za kifedha baada ya kufariki kwa baba yao mwaka 1751. Elimu ya Elizabeth ilikuwa fupi tu; akiwa na umri wa miaka 15 au 16 alifanya kazi kama mhudumu wa nyumba kwa familia jirani.

### Kutoweka
Elizabeth alitoweka tarehe 1 Januari 1753. Siku hiyo alikuwa amepanga kwenda kununua vitu na mama yake, lakini alibadilisha mawazo na kubaki na shangazi na mjomba wake. Aliondoka karibu saa 3 usiku kurejea nyumbani, lakini hakufika. Mama yake na ndugu zake walimtafuta kwa bidii, wakitoa tangazo na maombi, lakini hakupatikana kwa wiki nzima. Taarifa ya mwisho ilikuwa kwamba aliondolewa karibu na kanisa la Aldgate.

### Kuonekana tena
Elizabeth alirudi karibu saa 4 usiku tarehe 29 Januari 1753 akiwa katika hali mbaya sana ya kiafya, akiwa amechafuka, na akiwa na jeraha kichwani. Alieleza kuwa alishambuliwa na watu wawili karibu na hospitali ya Bedlam, walimpora nguo, na kumpiga hadi kupoteza fahamu. Alijikuta akiwa katika nyumba fulani, ambapo mwanamke mzee alimkandamiza na kumwumiza. Alikaa huko karibu mwezi mzima akijikimu kwa mkate na maji, hadi hatimaye alitoroka kwa kuvuta mbao kutoka dirishani na kutembea masaa matano hadi nyumbani. Aliporipotiwa, alisaidiwa na daktari na baadaye aliwekwa chini ya ulinzi wa Meya wa London, Thomas Chitty, ili afanyiwe uchunguzi zaidi na kukamatwa kwa wanawake waliomhujumu.

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1734
Jamii:Waliofariki 1773
Jamii:Wanawake wa Uingereza
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Adele Spitzeder

thumb|alt=Adele Spitzeder |Adele Spitzeder
**Adele Spitzeder** (Berlin, Ujerumani, 9 Februari 1832 - 27 Oktoba 1895) alikuwa mwigizaji wa maonyesho na mwanamuziki, lakini alijulikana zaidi kama mmoja wa wadanganyifu wakubwa wa kifedha wa karne ya 19. Mnamo miaka ya 1860 na 1870, Spitzeder alianzisha benki ya udanganyifu h Munich, inayoitwa Dachauer Bank, ambayo ilitoa ahadi ya riba kubwa kwa wawekezaji.

Mfumo wake wa kifedha ulikuwa msingi wa mpango wa Ponzi, ambapo alitumia fedha kutoka kwa wawekezaji wapya kulipa ahadi za faida kwa wawekezaji wa awali. Benki yake ilianguka mnamo mwaka 1872, na Spitzeder alikamatwa na kuhukumiwa kifungo gerezani kwa udanganyifu. Licha ya kashfa hiyo, aliendelea kujaribu kupata umaarufu kwa njia mbalimbali baada ya kutolewa kwake. 

## Fasihi 
### Vitabu vya Spitzeder 
* Adele Spitzeder: *Geschichte meines Lebens.* Stuttgarter Verlagscomptoir, Stuttgart 1878 (toleo la awali kama kitabu cha elektroniki); ilichapishwa tena mwaka 1996 na Buchendorfer Verlag, München, 

### Fasihi kuhusu Spitzeder 
#### Nyaraka za kihistoria 
* Julian Nebel: *Adele Spitzeder: Der größte Bankenbetrug aller Zeiten*, FinanzBuch Verlag, München 2017, .
* Dirk Schumann: *Der Fall Adele Spitzeder 1872. Eine Studie zur Mentalität der "kleinen Leute" in der Gründerzeit*. Katika: *Zeitschrift für Bayerische Landesgeschichte* 58. Jg. 1995, uk. 991–1026

#### Tamthilia na riwaya 
* 
* Christine Spöcker: *Das Geldmensch. Ein tragikomisches Stück über den kapitalistischen Exzess der Adele Spitzeder, Bankfrau zu München, die 1872 durch Bankrott ihrer Dachauer Bank 30860 Gläubiger ins Unglück trieb.* Fischer, Frankfurt am Main 1973, .
* 
* 

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1832
Jamii:Waliofariki 1895
Jamii:Wanawake wa Ujerumani
Jamii:wanamuziki wa Ujerumani
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Lifitegrasti

**Lifitegrasti (Lifitegrast)**, inayouzwa kwa jina la **Xiidra**, ni dawa inayotumika kutibu macho makavu. Haijulikani ikiwa faida zake ni kubwa kuliko madhara yake. Dawa hii inatumika kama matone ya jicho. Inapunguza kuvimba kwa njia ya kuzuia seli za T.

## Marejeo 
Jamii:madawa
Pramlintidi

**Pramlintidi (Pramlintide)**, inayouzwa chini ya jina la chapa **Symlin**, ni dawa inayotumika kutibu kisukari cha aina ya 1 na 2 kwa watu wanaotumia insulini wakati wa chakula. Inatolewa kwa kudungwa sindano chini ya ngozi. Haipendekezwi kuitumia kwa watu wenye hali inayoathiri misuli ya tumbo na kuzuia kutoa vizuri vilivyomo tumboni (gastroparesis). Ni analogi ya amilini (amylin).

## Marejeo 
Jamii:madawa
Cosima Wagner

thumb|Cosima Wagner
**Cosima Wagner** (Bellagio, Italia, 24 Desemba 1837 - 1 Aprili 1930) alikuwa binti wa mtunzi mashuhuri Franz Liszt na mwandishi Marie d'Agoult. Cosima aliolewa na Hans von Bülow, mwanamuziki maarufu, lakini baadaye akawa mke wa pili wa Richard Wagner, mtunzi maarufu wa opera.

Cosima alihusika sana katika kazi na maisha ya Wagner, na baada ya kifo chake mwaka 1883, alichukua jukumu kubwa katika kusimamia na kuendeleza kazi yake kupitia Tamasha la Bayreuth, lililoanzishwa na Wagner kwa ajili ya kuonesha kazi zake. Aliongoza tamasha hilo kwa karibu miaka 20, akaimarisha urithi wa Wagner katika ulimwengu wa muziki wa Ulaya.

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1837
Jamii:Waliofariki 1930
Jamii:Wanawake wa Italia
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Indinaviri

**Indinaviri (Indinavir** (**IDV)**), inayouzwa kwa jina la chapa **Crixivan**, ni dawa inayotumika kutibu HIV/UKIMWI pamoja na dawa nyingine, lakini sio matibabu ya mstari wa kwanza. Ni kizuizi cha protease. Nchini Marekani, inagharimu takriban Dola 450 kwa mwezi kufikia mwaka wa 2021.

## Marejeo 
Jamii:madawa
Jamii:Ukimwi
Methazolamidi

**Methazolamidi (Methazolamide)**, inayouzwa kwa jina la chapa **Neptazani** (**Neptazane)** pamoja na zingine, ni dawa inayotumika kutibu shinikizo la ndani ya jicho (IOP) ikijumuisha glakoma. Dawa hii inachukuliwa kwa mdomo. Nchini Marekani, vidonge 60 vya miligramu 50 hugharimu takriban dola 125 kufikia mwaka wa 2021.

## Marejeo 
Jamii:madawa
Levobunololi

**Levobunololi (Levobunolol)**, inayouzwa chini ya jina la chapa **Betagan** miongoni mwa zingine, ni dawa inayotumiwa kutibu shinikizo la ndani ya jicho na glakoma ya pembe wazi. Dawa hii inatumika kama tone la jicho. Nchini Marekani mililita tano zinagharimu takriban Dola 12 za Merekani.

## Marejeo 
Jamii:madawa
Margaret Lea Houston

**Margaret Lea Houston** (11 Aprili 1819 – 3 Desemba 1867) alikuwa Mwanamke wa Kwanza wa Jamhuri ya Texas wakati wa muhula wa pili wa mumewe Sam Houston kama Rais wa Jamhuri ya Texas.

### Makazi na Maeneo ya Kihistoria 
[alt=Mrs. Sam Houston House|thumb|[Mrs. Sam Houston House]]

* Nyumba ya Sam Houston katika Houston City imechukuliwa nafasi na jengo la ofisi.
* Nyumba za Ben Lomond na Raven Hill zimeharibika kwa muda na kuondolewa, vivyo hivyo nyumba ya Nancy Lea katika Independence.
* Steamboat House ilihamishwa mwaka 1936 hadi kwenye grounds za Sam Houston Memorial Museum katika Chuo Kikuu cha Sam Houston State, na kupewa heshima ya Recorded Texas Historic Landmark mwaka 1964.
* Mrs. Sam Houston House katika Independence iliwekwa kwenye Orodha ya Makazi ya Kihistoria ya Taifa (National Register of Historic Places) katika Jimbo la Washington tarehe 22 Oktoba, 1970.
* Nyumba ya Woodland iliwekwa kwenye Orodha ya Makazi ya Kihistoria ya Taifa katika Jimbo la Walker tarehe 30 Mei, 1974, kama Sam Houston House, na ni sehemu ya Sam Houston Memorial Museum.
* Eneo la nyumba ya Cedar Point iliyoko mdomo wa Cedar Bayou, katika Baytown, Texas, sasa limevukishwa na maji ya bahari, kutokana na mmomonyoko wa ardhi. Nyumba hii ndiyo waliyokaa Houstons wakati Sam Jr. alijiunga na The Bayland Guards, CSA.
* Kengele ya Rocky Creek Baptist Church iliyonunuliwa na Nancy Lea kwa sasa iko katika mkutano wa Farm to Market Road 50 na Farm to Market Road 390.
* Eneo la ubatizo wa Sam Houston limewekwa alama na Texas Historical Commission kwenye Farm to Market Road 150 kwenye Sam Houston Road.

## Marejeo
## Viungo vya nje 
* Maandishi ya Wosia wa Sam Houston, Ofisi ya Karani wa Kaunti ya Travis

Jamii:Waliofariki 1867
Jamii:Waliozaliwa 1819
Jamii:wanawake wa Marekani
Freida Pinto

thumb|alt=Freida Pinto|Freida Pinto
**Freida Pinto** (alizaliwa Mumbai, India, 18 Oktoba 1984) ni mwigizaji na mtangazaji maarufu, aliyepata umaarufu wa kimataifa kwa jukumu lake kama Latika katika filamu ya Slumdog Millionaire (2008), ambayo ilishinda tuzo nyingi, ikiwa ni pamoja na Tuzo ya Academy ya Filamu Bora. 

Baada ya mafanikio ya Slumdog Millionaire, Pinto ameigiza katika filamu kadhaa za kimataifa kama vile Miral (2010), Rise of the Planet of the Apes (2011), na Knight of Cups (2015). Mbali na kazi yake ya uigizaji, Pinto ni mwanaharakati wa haki za wanawake na amehusika katika kazi za hisani na kampeni mbalimbali zinazolenga elimu na uwezeshaji wa wanawake.

## Maisha binafsi 
Kabla ya kuanza kazi yake ya filamu, Pinto alikuwa ametengenezwa na Rohan Antao, ambaye alikuwa mkurugenzi wake wa mawasiliano kwa kipindi fulani. Alivunja uhusiano huo Januari 2009 na kuanza uhusiano na mwigizaji mwenza katika filamu ya *Slumdog Millionaire*, Dev Patel. Baada ya uhusiano wa miaka sita, wawili hao walitengana kwa amani Desemba 2014.

Pinto alivutiwa na mpiga picha Cory Tran Novemba 2019, na wakafunga ndoa mwaka 2020, Honda Center. Alizaa mtoto wao wa kiume, Rumi-Ray, Novemba 2021.

Baada ya mafanikio ya filamu *Slumdog Millionaire*, Pinto aligawanya muda wake mjini Mumbai, London, na Los Angeles, na kuanzia 2015 anaishi Los Angeles.

## Tanbihi
Jamii: Waliozaliwa 1984
Jamii: Watu walio hai
Jamii: Wanawake wa Uhindi
Jamii:waigizaji filamu wa India
Jamii: WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Bepotastini

**Bepotastini (Bepotastine)**, inayouzwa kwa jina la chapa la **Bepreve** miongoni mwa mengine, ni dawa inayotumika kama tone la jicho kutibu kiwambo cha mzio wa jicho. Kwa mdomo inaweza kutumika kwa mzio wa rhinitisi (homa ya hay) na mizinga.

Madhara yake ya kawaida ni kuwasha kwa macho, maumivu ya kichwa na pua iliyojaa. Ingawa hakuna ushahidi wa madhara yake katika ujauzito, matumizi hayo hayajatafitiwa vizuri. Ni antihistamini na kiimarishaji seli mlingoti.

## Marejeo 
Jamii:madawa
Faryl Smith

**Faryl Smith** (amezaliwa 23 Julai 1995) ni msanii wa muziki wa opera na muziki wa asili wa Uingereza, anayeimba muziki wa opera, muziki wa jadi, na mchanganyiko wa muziki wa kawaida. 

Smith alijipatia umaarufu baada ya kuonekana kwenye msimu wa pili wa kipindi cha ITV cha kutafuta vipaji, Britain's Got Talent mwaka 2008 alipokuwa mtoto.
ya kipindi, mnamo Desemba 2008, Smith alisaini mkataba na Universal Classics and Jazz wenye thamani ya pauni milioni 2.3, kiasi kikubwa zaidi kuwahi kutolewa kwa msichana wa shule. Albamu yake ya kwanza, *Faryl*, ilirekodiwa kuanzia Desemba 2008 hadi Januari 2009 na kutolewa Machi 2009. *Faryl* ikawa albamu ya muziki wa kitamaduni (classical) ya msanii mmoja iliyouzwa kwa kasi zaidi katika historia ya chati za muziki za Uingereza, kwa nakala 29,200 katika wiki ya kwanza. Ilianza kwa kushika nafasi ya sita na kupanda hadi nafasi ya nne wiki iliyofuata, na kumfanya Smith kuwa mshiriki wa tatu wa ''Britain's Got Talent* kufanikisha albamu katika orodha ya kumi bora. Mnamo mwaka 2010, kutokana na albamu ya *Faryl*, Smith aliteuliwa kwa tuzo mbili za Classical BRIT Awards na kuwa msanii mdogo zaidi kuwahi kuteuliwa mara mbili.

Albamu ya pili ya Smith, *Wonderland*, ilitolewa Novemba 2009, baada ya hapo Smith aliachana na Universal. Mbali na kutoa albamu hizo mbili, alishiriki katika toleo la hisani la wimbo "The Prayer" lililotolewa Machi 2010, alitoa sauti kwenye albamu ya 2012 *The Magic of a Thousand Strings'' ya International Harp Ensemble, na pia alitumbuiza katika matukio mengi ya umma, ikiwemo Royal Variety Performance ya mwaka 2009.

Mnamo mwaka 2015, Smith alianza kusomea muziki katika Guildhall School of Music and Drama mjini London. Aliendelea kutumbuiza mara kwa mara, ikiwemo kwenye hafla kubwa za michezo, kama vile mechi ya Six Nations iliyofanyika katika Twickenham Stadium mnamo Februari 2019.

## Marejeo
Jamii:waimbaji wa Uingereza
Dorothy Olsen

**Dorothy Eleanor Olsen** (akijulikana pia kama Kocher; 10 Julai, 1916 – 23 Julai, 2019) alikuwa rubani wa ndege wa Marekani na mshiriki wa kikosi cha wanawake marubani wa huduma katika jeshi la anga (WASPs) wakati wa vita vya pili vya dunia. 

## Maisha ya awali 
**Dorothy Eleanor Olsen** alizaliwa tarehe 10 Julai 1916 mjini Woodburn, karibu na Portland, Oregon, kwa wazazi wake Ralph na Frances (Zimmering) Kocher, na alikulia katika shamba dogo la familia yao. Akiwa na umri wa miaka minane, aliamua kua rubani kurusha ndege baada ya kusoma kitabu cha *The Red Knight of Germany*, wasifu ulioandikwa na Floyd Gibbons kuhusu nyota wa ndege wa Vita vya Kwanza vya Dunia Manfred von Richthofen. Upendo wake kua rubani ulianza alipopanda ndege ya mabawa mawili kwenye maonesho ya jimbo, jambo lililomshawishi kuchukua masomo ya urubani; gharama ya safari hiyo ilimaliza akiba yake yote.  

Mnamo mwaka 2011, aliambia *Chinook Observer*:

Baada ya kumaliza shule ya sekondari, Olsen alifanya kazi kwa muda mfupi kama mwalimu wa dansi. akifanyiwa mtihani wa vitendo katika ndege ya Taylorcraft yenye . Inaripotiwa kuwa wakati huo alikuwa miongoni mwa wanawake watatu pekee katika eneo la Portland waliokuwa na leseni ya urubani binafsi, Olsen alipanda ndege na Klabu ya Ndege ya Woodburn  (alikumbuka kuwa mwanamke pekee kati ya wanaume kumi na tisa), na pia na Civil Air Patrol katika Portland, Oregon|Portland na The Dalles.

## Marejeo
Jamii:wanawake wa Marekani
Alvimopani

**Alvimopani (Alvimopan)**, inayouzwa chini ya jina la chapa **Entereg**, ni dawa inayotumika kuharakisha kupona kutokana na ugonjwa wa ileus baada ya kupasuliwa kusiko kamili kwa sehemu ya matumbo kupitia njia ya anastomosisi ya upasuaji. Dawa hii inaweza kutumika baada ya upasuaji wa utumbo mdogo au utumbo mkubwa. Inachukuliwa kwa mdomo. Ni mpinzani wa kipokezi cha μ-opioid kinaychofanya kazi kwa pembeni.

## Marejeo 
Jamii:madawa
Olive Morris

**Olive Elaine Morris** (26 Juni 1952 – 12 Julai 1979) alikuwa kiongozi wa jamii na mwanaharakati mzaliwa wa Jamaika aliyeishi Uingereza, akijihusisha na harakati za haki za wanawake, uraia wa watu weusi, na haki za wavamizi wa ardhi katika miaka ya 1970.

## Maisha ya awali 
Olive Morris alizaliwa tarehe 26 Juni 1952 mjini Harewood, St Catherine, Jamaica. Wazazi wake walikuwa Vincent Nathaniel Morris na Doris Lowena (*née* Moseley), na alikuwa na ndugu watano. Wazazi wake walipoamua kuhamia Uingereza, Morris aliishi kwa muda na bibi yake kabla ya kufuata familia yake katika London Kusini akiwa na umri wa miaka tisa. Baba yake alifanya kazi kama dereva wa forklift, na mama yake alifanya kazi viwandani.

## Marejeo
Jamii:Wanaharakati wa Jamaika
Emma Louisa Turner

**Emma Louisa Turner** au E L Turner FLS, FZS, HMBOU (9 Juni 1867 – 13 Agosti 1940) alikuwa mnadharia na mpiga picha wa ndege kutoka Uingereza. 

Turner alianza kupiga picha akiwa na umri wa miaka 34 baada ya kukutana na mpiga picha wa wanyamapori, Richard Kearton.
 

## Maisha ya mapema 
Emma Louisa Turner alizaliwa tarehe 9 Juni 1867 mjini Langton Green, Royal Tunbridge Wells, Kent, kwa wazazi wake John na Emma (née Overy) Turner. Alikuwa mtoto wao wa nne na wa mwisho, akifuata dada yake Mary na ndugu zake John na Frank. Baba yake alikuwa mfanyabiashara wa vyakula na draper aliye na wafanyakazi watatu wa duka. Familia ilikuwa na mali za kutosha kuajiri governess na mtumishi, na kumtuma Emma shule ya upili ya mabweni.

Mama yake Turner alifariki mwaka 1880, akiwa na umri wa miaka 13, na baada ya dada yake mkubwa Mary kufariki mwaka 1891, maisha ya Turner yalionekana kuzingatia familia zaidi, hata baada ya kuanza kazi yake ya upigaji picha. Hali hii ilidumu angalau hadi kifo cha baba yake, akiwa na umri wa miaka 83, mwaka 1913. Pia inaweza kuwa alisaidia kulea watoto wa ndugu yake Frank kati ya kifo cha wakewe wa kwanza, Annie, mwaka 1895, na ndoa yake ya pili miaka takriban mitano baadaye.

## Marejeo
Jamii:wanawake wa Uingereza
Florence Petty

**Florence Petty** (1 Desemba 1870 – 18 Novemba 1948) alikuwa mfanyakazi wa kijamii, mwandishi wa vitabu vya upishi, na mtangazaji kutoka Uskoti.

## Kazi za Mwandishi 
* *The Pudding Lady: A New Departure in Social Work* (1910; iliyoandikwa kwa pamoja na M. E. Bibby na E. G. Colles) 
* "Kupika Bila Moto" (1916; pamphlet)
* *Kitabu cha Mapishi cha The Pudding Lady, na Vidokezo vya Kivitendo* (1917) 
* Sura "Kupika na Vitamini" na "Utunzaji wa Meno ya Watoto" zilizo katika kitabu *The Gateway to Health* cha Charles Hecht (1921) 
* 
* Sura "Kupikia Watoto Wachanga na Watoto Walioko Chini ya Umri wa Shule" iliyomo katika *Mothercraft: A Selection from Courses of Lectures on Infant Care* iliyochapishwa na National Association for the Prevention of Infant Mortality (1931) 

## Marejeo
Jamii:wanawake wa Uskoti
Bronwyn Oliver

**Bronwyn Joy Oliver** (akijulikana pia kama **Gooda**, 22 Februari 1959 – 10 Julai 2006) alikuwa mtengenezaji sanamu kutoka Australia, maarufu kwa kazi zake za vyuma. 

Sanamu zake zinavutiwa kwa ubora wake wa kuguswa, uzuri wa mwonekano, na ujuzi wa kiufundi uliodhihirishwa katika uzalishaji wake.

## Maisha ya awali 
Oliver alizaliwa akiwa na jina Bronwyn Gooda mnamo 22 Februari 1959, katika Gum Flat, magharibi mwa Inverell, jimbo la New South Wales. Wazazi wake walikuwa Milton, mkulima aliyekuwa pia mlinzi wa uwanja wa michezo, na Wendy, mfanyakazi wa duka la dawa. Ubunifu wa Oliver ulianza kuonekana akiwa mdogo sana. Alipokuwa na umri wa miaka nane, alienda darasa la sanaa za wikendi lililofundishwa na Ian Howard huko Inverell, ambaye baadaye alihudumu kama dekan wa chuo cha sanaa kilichoko Sydney, ambako Oliver pia alisomea.

Kuwa mwanafunzi bora wa shule (dux), wazazi wake walitarajia aende chuo kikuu kufuata taaluma za kawaida. Hata hivyo, Oliver alitamani kufuata taaluma ya ubunifu. Alipowaambia wazazi wake kuhusu mipango yake, mama yake alisema, "Mpenzi, baba yako na mimi tunafurahia sana kuwa unakwenda shule ya sanaa, lakini kama ungekuwa mtoto wa kiume, tungedhani tungechukizwa kidogo." Hali hii ilisababisha mgongano kati yake na familia, na kusababisha hana mawasiliano nao kwa miaka 25.

Baada ya kuhitimu shule, Oliver alisomea na kufanya kazi Sydney. Alianza kusoma madarasa ya uchoraji, lakini kutokana na hitilafu ya kompyuta, aliwekewa katika kozi ya usanifu sanamu; baadaye alisema, "Nilijua mara moja nilipokuwa mahali pazuri."

Alihitimu katika chuo cha Alexander Mackie College of Advanced Education mwaka 1980. Baada ya kushinda ufadhili wa kusafiri wa sanaa wa New South Wales mwaka 1983, alikamilisha shahada ya uzamili shule ya *Chelsea School of Art* mwaka 1984. Kazi zake zilichochewa na wasanii kama Richard Deacon, Antony Gormley na Martin Puryear, waliomfundisha wakati akiwa Uingereza.

Aliporudi kutoka Uingereza, mara moja alifanikiwa zaidi kwa kushinda ufadhili wa Moet & Chandon Australian Art Fellowship mwaka 1984. Mwaka 1988 alipewa nafasi ya kuwa msanii mkaazi katika mji wa Brest pwani ya Brittany, ambapo alisomea mbinu za kutengeneza metali za Keltiki.Mwaka 1989 alipokea pia ufadhili wa kusafiri wa Marten Bequest.

## Marejeo
Jamii:Watu wa Australia
Jamii:wachongaji wa Australia
Nadezhda Stasova

**Nadezhda Vasilievna Stasova** (24 Juni 1822 – 9 Oktoba 1895) alikuwa mwalimu na mwanaharakati wa haki za wanawake kutoka Urusi. 

Stasova alizaliwa katika familia ya kiungwana na tajiri Tsar Alexander I aliyekuwa msimamizi wake wa ubatizo, na alipokea elimu ya kibinafsi na kina alipokuwa mtoto.

### Kazi ya Baadae 
Licha ya vizingiti hivyo, Stasova aliendelea na kazi yake. Alisaidia kuanzisha ''Children's Aid Society* katika St. Petersburg. Alihudumu kama mshauri kwa *Liubov Gurevich* na wanamfeministi wengine wachanga; mwanahistoria *Rochelle Ruthchild* anaandika kwamba "alikamilisha karibu hadhi ya kimsingi miongoni mwa wale waliomfahamu, walipoashiria kwa mshangao nguvu zake zisizo na kikomo". Mnamo 1893, Stasova na wengine walituma maonyesho yanayozingatia maendeleo ya wanawake nchini Urusi kwenye *World's Columbian Exposition* huko Chicago. Mnamo 1895, Stasova, pamoja na Filosofova na wengine, waliunda *Russian Women's Mutual Philanthropic Society*, ambayo, chini ya sheria za ukandamizaji za utawala wa Tsar, ilikubaliwa kushughulika na miradi ya hisani kama vile shule ya awali, hosteli, na huduma ya ajira. Stasova aliiongoza shirika hilo kama mwenyekiti hadi alipofariki mwaka huo huo, na baadaye akachukuliwa nafasi na *Anna Nikolaevna Shabanova*.

Ingawa alikuwa mgonjwa, Stasova aliendelea kufanya kazi kwa bidii hadi kifo chake mnamo . Karibu mwishoni mwa maisha yake, aliandika kwamba wanawake wa Urusi "bado hawajajifunza kuacha kuwa watumwa wa wanaume". Aliendelea kusema: "Katika kila jambo wanajizuia, wanaogopa, wanatii... Hii ni mbaya, sana mbaya! Kuna kazi nyingi mbele ya wanawake kabla ya kufanikisha uhuru wao." Stasova alizikwa katika *Tikhvin Cemetery'' mjini St. Petersburg.

## Marejeo
Jamii:wanaharakati wa Urusi
Hilda Rix Nicholas

**Hilda Rix Nicholas** (akijulikana pia kama Rix, na baadaye Wright, 1 Septemba 1884 – 3 Agosti 1961, Ballarat, Victoria) alikuwa msanii wa Australia.

Nicholas alisoma chini ya msanii maarufu kutoka Australia, Frederick McCubbin, katika shule ya sanaa ya kumbukumbu za kitaifa ya Victoria kutoka mwaka 1902 hadi 1905.

## Marejeo
Jamii:wanawake wa Australia
Benki ya Maendeleo Afrika

**Benki ya Maendeleo Afrika (AfDB)** Ni Benki iliyoanzishwa kwa azma ya kutumia rasilimali za Bara la Afrika kuwaongoza nchi zote za Afrika kupata uhuru na kufanikisha maendeleo ya bara kwa umoja

## Historia 
Huko Khartoum, Sudan, Septemba 1964, Kundi la wanaume wa Kiafrika linakutana kupitisha makubaliano ya kimataifa ya kuanzisha Benki ya Maendeleo Afrika. Wanawakilisha serikali ishirini na tano za bara la Afrika. Wote wanashiriki dhamira na matumaini sawa: kwamba taasisi hii mpya itachangia maendeleo na Umoja wa Afrika.

Kwa kitendo hiki, Afrika ilirejesha hatima yake katika muongo wa kwanza wa miaka ya 1960.

Matukio na mipango mingi iliashiria njia iliyopelekea kuundwa kwa taasisi hii kuu ya kifedha ya maendeleo ya Afrika.

Miongoni mwa matendo haya ya "mwanzilishi" ni mkutano wa Tubman-Nkrumah-Touré wa mwaka 1958, mwaka ambao Shirika la Umoja wa Afrika (OAU) liliundwa. Wakuu wa nchi za Liberia, Ghana, na Guinea, nchi tatu zilizokuwa mstari wa mbele katika harakati za Uafrika, walitumia siku nne kwenye kikao katika kijiji cha Sanikoli, Liberia.

Jamii:Benki