open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hoda Ali

**Hoda Ali** ni muuguzi na mwanaharakati wa haki za binadamu anayetetea haki za wasichana kwa kufanya kampeni ya kumaliza ukeketaji wa wanawake nchini Uingereza. 

Anafanya kazi kama Meneja Mradi katika Shule ya Msingi ya Perivale, moja ya shule za kwanza katika harakati za kuanzisha mpango wa kutokomeza Ukeketaji (FGM), vitendo ambavyo hufanyiwa wasichana wadogo na wa kawaida, ambapo anaamini elimu ni muhimu sana kwa kuzuia ukeketaji.

## Historia ya Maisha na kazi
Hoda Ali alifanyiwa ukeketaji nchini Somalia akiwa na umri wa miaka 7. Alipata matatizo wakati huo ikiwemo kulazwa hospitalini kwa papo hapo, kukosa uwezo wa kupata watoto na kumaliza hedhi mapema.Hivyo sasa ameamua kufanya kampeni dhidi ya ukeketaji wa wanawake ikiwa ni pamoja na ile inayofanywa na wataalamu wa matibabu..
Mnamo mwaka 2014 alianzisha kikundi cha kukuza ufahamu dhidi ya ukeketaji, ambapo tukio la kwanza lilifadhiliwa. Kampeni hii ilishinda Tuzo ya CLIO ya Mtangazaji wa Mwaka mnamo 2015, na Ali alikabidhiwa New York kupokea tuzo hiyo kwa niaba ya wakala wa matangazo Ogilvy Mather.. Lakini pia mnamo Machi 2018 aliteuliwa kama mtetezi wa Haki za Binadamu shirika la Amnesty International...

Kwa sasa ni mdhamini wa shirika lililosajiliwa 28TooMany lililoanzishwa kufanya tafiti na kutoa maarifa na zana kwa wale wanaofanya kampeni kukomesha ukeketaji katika nchi za Afrika..

## Ushiriki
Mnamo 2013 Ali alionekana kwenye waraka wa kituo cha runinga cha Channel 4 kipengele cha (The Cruel Cut),  ulioteuliwa na BAFTA juu ya ukeketaji  uliowasilishwa na mtaalamu wa saikolojia na mwanaharakati Leyla Hussein.

## Marejeo
Jamii:Wanaharakati wa Uingereza
Ubah Ali

**Ubah Ali** (amezaliwa eneo la Burco katika mkoa wa Toghdeer, Somalia, mwaka 1996) ni mwanamke mwanaharakati wa kijamii kutoka nchini Somalia, ambaye hufanya kampeni dhidi ya ukeketaji wa wanawake. Mnamo mwaka wa 2020 aliorodheshwa na shirika la utangazaji Uingereza BBC miongoni kati ya Wanawake 100 wenye ushawishi mkubwa zaidi ulimwenguni.

## Wasifu
Ubah Ali alizaliwa na watu ambao hawakuhitimu shule ya msingi. Baba yake alikuwa dereva wa teksi (Tax) hadi alipata kiharusi mnamo mwaka 2012 na mama yake alikuwa akiuza nguo.Katika harakati za elimu Mama yake ndiye aliyehimiza elimu.  Alisoma katika Shule ya Abaarso ya Sayansi na Teknolojia kuanzia mwaka 2011 na kumaliza mnamo mwaka 2015. Baadae alihamia Shule ya Miss Hall na kuhitimu huko mnamo mwaka 2016.  Kuanzia 2019, alikuwa akisoma shahada katika Siasa na Haki za Binadamu katika Chuo Kikuu cha  Beirut .  Utafiti wake wa shahada ya kwanza unafadhiliwa na Mpango wa Wasomi wa Mastercard Foundation. Wakati huo huo pia hufundisha wakimbizi wa Syria..

## Shughuli
Akiwa na umri wa miaka 18 mwaka 2015, Ali alianzisha shirika liitwalo Rajo Hope for Somaliland Community ikiwa lengo ni kutoa fursa za elimu kwa watoto yatima na wanafunzi wasio na haki kutoka Somaliland. Ambayo iliongozwa na kazi aliyofanya katika Kituo cha watoto yatima cha Hargeisa, kati ya mwaka 2012 na mwaka 2015 ambapo alisomesha wanafunzi na mwaka huohuo 2015 alifanikiwa kufadhili pia jamii za Somaliland ambazo ziliathiriwa na ukame.

Ali alijulikana zaidi mwaka 2020 kutokana na kampeni yake dhidi ya ukeketaji kwa wanawake (FGM) huko Somaliland ikiwa 2018 alianzisha Solace for Somaliland Girls Foundation, ambayo inakusudia kumaliza mazoezi kupitia kampeni za elimu na uhamasishaji, Kikundi kilianzisha kikundi cha kwanza cha kupambana na ukeketaji huko Somaliland kama matokeo.

## Tuzo
Mshindi wa Mradi wa Azimio la 2018-2019. 
Kujitolea kwa Mwaka wa 2019, Chuo Kikuu cha Amerika cha Beirut . 
2020 BBC 100 Orodha ya Wanawake. 

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Somalia
Jamii:Wanaharakati wa Somalia
Nimco Ali

alt=Ali mnamo 2019|thumb|Ali mnamo 2019

**Nimco Ali** ni mwanaharakati wa kijamii na urithi wa Somalia kutoka Uingereza. Ni mwanzilishi mwenza na mkurugenzi wa *The Five Foundation*, ushirikiano wa kimataifa kumaliza ukeketaji wa wanawake.

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Uingereza
Jamii:Wanaharakati wa Uingereza
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Wivu

"Wivu" ni kumuonea mtu kijicho, kutotaka mwingine apate au kufanikiwa kwa sababu wewe hujafanikiwa kama yeye alivyofanikiwa, unataka uwe na kile ambacho mwenzako anacho au hutaki mwenzako apate kitu chochote. Pia ni husuda, hisia nzito kuhusu mtu.
Ella Ailko Anderson

**Ella Aiko Anderson** (alizaliwa Ypsilanti, katika jimbo la Michigan, 26 Machi 2005) ni muigizaji wa Marekani ambaye anajulikana kama piper hart. Aliigiza kwa filamu ijulikanayo kama Henry Danger. Pia yeye huimba nyimbo.

Jina La kubandikwa: Elaphant. 

## Talanta na filamu
Mama yake anaitwa Rebecca Anderson lakini baba yake hajulikani. 

Alipokuwa na miaka mitano mkurugenzi wa kampuni ya uigizaji, alimweka kweye vikundi vya uigizaji. 

Ana kaka wawili pacha Gabriel and Julian wanaoishi Los Angeles.

Anapenda sana wanyama kama mbwa. Pasha na Oliva ni majina ya mbwa awapendao na alionao.

## Filamu
1.The last man standing (2011)

2.Dog with a blog (2013)

3.liv and maddie(2013)

5.law and order (2014)

6.whisker haven (2015)

7.henry danger (2014-2021)

8.unfinished business

9.the boss

10.kristen Bell

11.mothers Day

12.The glass casty

13.rising hope (2012)

## Tanbihi
Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Faeqa bint Saeed Al Saleh

alt=Faeqa Al Saleh, 7 Aprili 2020.|thumb|Faeqa Al Saleh, 7 Aprili 2020.
**Faeqa bint Saeed Al Saleh** ni mwanasiasa na waziri wa afya wa Bahrain.

## Maisha
Alihitimu kutoka chuo cha Uingereza na akatunukiwa shahada ya uzamivu wa masomo ya upangiliaji wa taarifa (Library  and Information Studies). Alihudumu kama  msaidizi wa  katibu mkuu wa maswala ya kijamii katika mataifa ya Kiarabu. Alihudumu pia kama waziri wa maendeleo ya jamii kutoka Disemba 2014 hadi alipochaguliwa kama waziri wa afya Oktoba mwaka 2015. Jarida la Forbes Mashariki ya kati lilimtaja kama mtu wa tisa kwa ushawishi kwenye orodha  ya wanawake waliopo serikalini.Alikuwa ni mwanamke pekee  baraza la mawaziri la Bahrain. Disemba 2015 alisheherekea siku ya wanawake nchini Bahraini katika maswala ya kiafya, na aliahidi  kusaidia  makada  wa kike  na washiriki wao katika wizara. Chini ya uongozi wake wizara ya afya na wizara ya mambo ya nje ziliungana na  katika kuanzisha  chuo cha mfalme Hamadi nchini Pakistani. Chini ya wakati alizindua hoteli yenye kliniki nchini Bahrain ya 'Four Seasons'.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Bahrain
Jamii:Wanasiasa wa Bahrain
Valentina, Thea na Paulo

**Valentina, Thea na Paulo** (walifariki Kaisarea Baharini, leo nchini Israeli, 309) walikuwa Wakristo ambao waliuawa na gavana Firmiliano katika dhuluma ya kaisari Dioklesyano.

Hao mabikira wawili waliteswa kikatili wakachomwa moto baada ya Valentina kupiga mateke na kuangusha altare ya miungu, lakini Paulo alikatwa kichwa baada ya kupewa muda mfupi wa kusali na kuomba wote waokolewe . Thea alitokea Gaza, Palestina.

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao huadimishwa tarehe 25 Julai.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa karne ya 3

Jamii:Mabikira

Jamii:Watakatifu wa Palestina
Waris Dirie

**Waris Dirie** (kwa Kisomali: Waris Diiriye; alizaliwa nchini Somalia mnamo mwaka 1965) ni mwandishi, mwigizaji na mwanaharakati wa haki za binadamu katika kupambana na ukeketaji (FGM). Waris kuanzia mwaka 1997 mpaka mwaka 2003 alikuwa balozi maalum wa Umoja wa Mataifa dhidi ya masuala ya ukeketaji kwa wanawake. Mwaka 2002 alianzisha shirika huko Vienna la Foundation Flower Foundation.

## Maisha
Dirie ni mmoja kati ya watoto kumi na wawili katika familia ya wahamaji katika eneo la Galkayo. Jina lake la kwanza, Waris, linamaanisha maua ya Jangwa. Alipokuwa na umri wa miaka mitano alikeketwa na aliteseka kwa njia ya uharibifu; baadae alipokuwa na umri wa miaka 13 alikimbilia jangwani kuelekea Mogadishu ili kuepuka ndoa iliyopangwa afunge na mtu mwenye umri wa miaka 60.

Miongoni mwa ndugu zake ambaye alikuwa Balozi wa Somalia nchini Uingereza wakati huo alikuwa akitafuta mjakazi. Lakini kwa msaada wa shangazi yake alimshawishi mjomba wake kuajiri na kumpeleka London ambako alifanya kazi katika nyumba ya mjomba wake kwa kulipa gharama kidogo. Dirie aliondoka kwa mjomba wake akaishi katika makazi yasiyo ya uhakika, baadaye akakodi chumba.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Somalia
Jamii:Wanaharakati wa Somalia
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Mae Azango

**Mae Azango** ni mwanahabari wa Liberia anayefanya kazi na jarida la 'FrontPage Africa'. Anajulikana zaidi kwa makala yake juu ya masuala ya ukeketaji kwa wanawake, harakati ambazo zilisaidia kusitisha ukeketaji nchini humo.

Mwaka 2012 alitunukiwa tuzo ya kimataifa ya uhuru wa vyombo vya habari (International Press Freedom Award) na tume ya mradi wa wanahabari.

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Liberia
Jamii:Waandishi wa habari
Jamii:Wanaharakati wa Liberia
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Mariam Dahir

**Mariam Dahir** ni daktari wa Somalia aliye mtafiti na mwanaharakati wa kupambana na ukeketaji dhidi ya wanawake. akiwa ni sehemu ya timu ndogo iliyoandaa sheria dhidi ya ukeketaji (FGM) huko Somaliland.
Dahir alizaliwa na ameishi Hargeisa.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Somalia
Jamii:Wanaharakati wa Somalia
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Tarafa Baghajati

**Tarafa Baghajati** ni mwanaharakati na mwandishi nchini Austria . Ni kati ya waanzilishi wa kikundi cha Kiislamu cha "Initiative muslimischer ÖsterreicherInnen". Mzaliwa wa Syria, anaishi Vienna, Austria tangu mwaka 1986.

Jamii:Wanaharakati wa Austria
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Sister Fa

**Sister Fa** (jina halisi **Fatou Diatta**, alizaliwa Dakar, Senegal, 1982) ni rapa na mwanaharakati wa kupinga ukeketaji kutoka Senegal.

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1982
Jamii:Wanawake wa Senegal
Jamii:Wanaharakati wa Senegal
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Honey badger (men's rights)

Maelezo mafupi: Mwanamke, mwanaharakati wa haki za wanaume
**honey badger**, mara chache **FeMRA** ('''female men's rights activist'*), ni mwanamke anayesaidia hadharani harakati za haki za wanaume, mara nyingi kwa hupingana na watetezi wa haki za wanawake. Wanawake wanakadiriwa kuwa asilimia kumi ya msingi wa haki za wanaume. Wafuasi wa kike ni miongoni mwa wanaharakati maarufu zaidi wa haki za wanaume na wanatoa uhalali mpana kwa haraka hizi.

Neno "Honey Badgers" liliundwa kwa kumaanisha wanawake wanaharakati wa haki za wanaume katika tovuti maarufu ya haki za wanaume iitwayo sauti kwa wanaume (*A Voice for Men*) baada ya video yao kupata umaarufu kwenye mtandao ya *The Crazy Nastyass Honey Badger:viral YouTube video* kuhusu wenye hasira wasio na hatia *honey badger:small carnivore''. Baadhi ya wanawake hawa wamejiunga kwenye kundi hili liitwalo Honey Badger Brigade, lenye tovuti 

## Marejeo
Jamii:Wanaharakati
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Diaryatou Bah

**Diaryatou Bah** (alizaliwa Guinea 1985) ni mwanaharakati wa haki za wanawake uko Guinea. Ni mkaazi wa Ufaransa na mwanzilishi wa *Espoirs et Combats des femmes* ("Matumaini na Mapambano ya Wanawake"), taasisi inayopinga ukeketaji na ukatili kwa  wanawake. Anafanya kazi na taasisi nyingine kama 'Excision' na 'Ni Putes Ni Soumises'.

Mwaka 2018 alitunukiwa tuzo ya ujasiri ya Elles, kama utambuzi wa kazi yake dhidi ya ukeketaji wa wanawake.

## Maisha ya Mwanzo 
Diaryatou Bah anatoka katika familia kubwa ya watoto 32, na ni binti wa baba mwenye wake wengi. Alikulia utoto wake kwenye kijiji kidogo cha Sakile, nakulelewa na bibi yake katika jumuiya ya wanawake hadi alipokuwa na umri wa miaka 10.

Mwaka 1993 alipofikisha umri wa miaka 8 alikeketwa.Lakini alipokuwa akisafiri kwenda Afrika kumtembelea mke wake mwingine, alitazama kipindi cha televisheni kilichoonyesha ushuhuda wa mwanamke ambaye alitoroka ndoa ya kulazimishwa. Hii ilimtia moyo kuomba msaada katika ukumbi wa jiji la Les Lilas, ambako alikuwa akiishi.

Alipata kibali cha makazi mwaka wa 2005, na uraia wa Ufaransa mwaka wa 2014.

Katika miaka iliyofuata, Bah alishiriki katika kazi ya shirika la Excision, parlons-en ! ("Excision, Let's Talk About It!") Elimu ndiyo kitovu cha harakati zake, kwani kujifunza kusoma ilikuwa hatua muhimu katika uhuru wake.

## Utambuzi 
Mnamo Oktoba 2018, kwa kutambua mapambano yake dhidi ya ukeketaji, alipokea tuzo ya Elles de France ya ujasiri kutoka kwa rais wa eneo la Île-de-France, Valérie Pécresse. Alipopokea heshima hiyo, Bah alisema:"Asante kwa watu wote kwa kujitolea, wanaharakati, wafanyikazi wa kijamii. Ndiyo, mimi ni mwanaharakati wa masuala ya wanawake. Nimetembea katika njia ya hofu na aibu. Kuwa hapa leo kunanipa nguvu ya kuendelea na mapambano. Kutokujua kusoma na kuandika unaua wanawake. Ilikuwa kwa kujifunza kusoma na kuandika kwamba niliweza kuwa mwanamke huru."

## Marejeo
Jamii:Wanaharakati wa Guinea
Jamii:Wanawake wa Guinea
Jamii:Waliozaliwa 1985
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Leyla Hussein

**Leyla Hussein** Obe (kwa Kisomali: Leyla Xuseen; alizaliwa huko Somalia mnamo mwaka 1980 ) ni mwanaharakati wa kijamii na mwanzilishi wa mradi wa Dahlia. 

Mwaka 2020, Leyla Hussein alichaguliwa kuwa mkuu wa Chuo Kikuu cha St Andrews.

## Maisha
Wazazi wake walikuwa wataalamu. Hussein baadaye alihamia Uingereza ili kupata elimu yake ya sekondari, alipata stashada ya uzamili ya kwanza katika ushauri wa matibabu kutoka Chuo Kikuu cha Thames Valley. pia ana mtoto mmoja wa kike..

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1980
Jamii:Wanawake wa Somalia
Jamii:Wanaharakati wa Somalia
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Grace Kodindo

**Grace Kodindo** (alizaliwa Doba, kusini mwa Chad, mnamo mwaka 1960) ni mtaalamu wa mambo ya afya ya uzazi nchini Chad, ambaye ameongeza maboresho ya huduma hizo si Chad pekee lakini hata katika nchi maskini duniani kote.. Kumbukumbu zake za makala mbili katika kituo cha habari cha Uingereza cha BBC zaidi alijikita katika kutoa taarifa juu ya ushiriki wake katika programu ya afya ya uzazi katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo

## Maisha na Elimu
Grace Kodindo ni binti wa Jean Kodindo Demba, afisa wa serikali anaishi na kaka zake wanne na ndugu zake wengine. Baada ya kumaliza elimu ya shule ya sekondari Lycée Félix Éboué katika N'Djamena, baada ya kupokea ruzuku kutoka kwa serikali ya Canada ikamuwezesha kuanza kusoma katika chuo kikuu cha   Université de Montréal ambapo alihudhuria shule ya utabibu.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1960
Jamii:Wanawake wa Chad
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Domtila Chesang

**Domtila Chesang** ni mwanaharakati mwanamke wa Kenya anayeendesha kampeni za kupinga ukeketaji wa wanawake. Ni mwanzilishi na mkurugenzi wa taasisi ya I Rep,Ilioanzishwa kwa ajili ya kupambana na  aina za unyanyasaji wa wasichana na wa kina mama.

Alipokea tuzo ya utambulisho wa kiongozi kijana mpingaji wa masuala ya ukeketaji nchini kenya, alipewa tuzo hiyo na shirika la THE QUEEN´S YOUTH LEADERS.
Amezaliwa na kukulia kwenye jamii ya Kipokot. 

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Kenya
Jamii:Wanaharakati wa Kenya
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Khady Koita

thumbnail|right|200px|Khady Koita
**Khady Koita** (alizaliwa 18 Oktoba 1959) ni mwandishi wa vitabu na mwanaharakati dhidi ya unyanyasi wa wanawake wa nchini Senegal.

## Maisha
Alipata malezi ya bibi yake katika mkoa wa Thiès, alilazimishwa kukeketwa na baadaye kuolewa na binamu yake akiwa na umri mdogo.. Hakuweza kusema chochote kutokana na utamaduni haukumruhusu kusema hapana." Mwaka mmoja baadaye, alilazimika kuhamia nchini Ufaransa, ambapo aliishi na binamu yake kwa kipindi cha miaka 16. 

Alifanikiwa kupata mtoto wa kwanza akiwa na umri wa miaka kumi na sita. Miaka miwili baadaye, mumewe aliongeza mke wa pili ..Kutokana na kuteseka kwa vurugu za ndoa Khady aliweza kuondoka na mtoto wake na baadae akapatiwa talaka mwaka 1988.

Kuanzia mwaka 1996, Koita ameishi nchini Ubelgiji. MBpo alishirikiana na kundi la kukomesha ukeketaji kwa wanawake nchini Ubelgiji na akawa mwenyekiti Palabre chama kinachosaidia wanawake nchini Senegal. mbali ya kuwa mwanaharakati dhidi ya kupinga ukeketaji na mwanaharakati wa haki za wanawake pia kuanzia mwaka 2002 amekuwa mwenyekiti wa Euronet MGF (Mtandao wa Ulaya wa kuzuia na kukomesha ukeketaji kwa wanawake).

## Vitabu alivyoandika
Alifanikiwa kuandika vitabu kadhaa.

Kitabu chake cha Kifaransa Mutilée kilichapishwa na OH Editions mwaka 2006.
Toleo la lugha ya Kiingereza kilichoelezea Mtoto wa Afrika anavyohitaji haki za kibinadamu" 
Mwaka 2007, Koita alipewa tuzo ya BurgerschapsPrijs ya Ubelgiji P & V [nl].

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1959
Jamii:Wanawake wa Senegal
Jamii:Waandishi wa Senegal
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Hadja Idrissa Bah

**Hadja Idrissa Bah** (pia: *Hadja Idy*; alizaliwa 23 Agosti 1999) ni mwanaharakati wa kike wa haki za watoto kutoka Guinea, ambaye alichaguliwa kuwa rais wa bunge la watoto wa Guinea mwaka 2016. Pia alikuwa mshauri wa Rais Emmanuel Macron kwenye masuala ya wanawake.

## Maisha
Wazazi wake walifanya kazi ya kuuza duka na kufanya usafi, walimsaidia kutimiza ndoto zake za kuhitimu masomo ya sekondari katika shule ya Saint Georges High School huko Conakry. Alisomea sayansi ya siasa kwa mwaka mmoja katika chuo cha *University of General Lansana Conté* (*fr:Université Général Lansana Conté|fr*), kabla ya kudahiliwa kwenye kitivo cha sheria katika chuo *Sorbonne University* (Paris).

## Uanaharakati
Mwaka 2016 Bah alichaguliwa kuwa Rais wa bunge la watoto wa Guinea. Kama Rais, aliwataka viongozi wa Guinea kuheshimu haki za watoto: "Haki za mtoto wa Guinea zipo hatika hali ya kutisha, kwa sababu wanasahauliwa." Anajihusisha haswa na vita dhidi ya ukeketaji wa wanawake, cha kukatisha tamaa juu jambo hili ni kwamba "imani potofu zina uzito zaidi ya sheria". Katika kipindi chake cha urais aliongelea waziwazi mambo mbalimbali, ikiwemo: kupinga ndoa za utotoni (*teen marriage*); sexual and (*domestic violence*); unyanyapaa wa kijinsia dhidi ya wanawake. Bah alichaguliwa kwenye bunge akiwa na miaka 13.

Mwaka 2016 alianzisha (*Guinea Girl Leaders Club*), ambayo ilitambua manyanyaso wanayokutana nayo mabinti na wasichana wadogo katika jamii ya watu wa Guinea. Kundi lake lilipingana na wazazi wanaowashawishi mabinti zao kuolewa katika umri mdogo. Pia walianzisha kampeni dhidi ya ukeketaji *female genital mutilation*, kwa kuzingatia zaidi nyakati za likizo za shule  kwenye msimu wa joto - muda ambao mabinti wengi wanakeketwa. 

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1999
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Guinea
Jamii:Wanaharakati wa Guinea
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Berhane Ras-Work

**Berhane Ras** (amezaliwa 1940) ni mwanaharakati wa kupinga ukeketaji kutoka Ethiopia. 

Alikuwa mwanzilishi mkuu na rais wa *Inter-African Committee on Traditional Practices Affecting the Health of Women and Children (IAC)*.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1940
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Ethiopia
Jamii:Wanaharakati wa Ethiopia
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Awa Thiam

**Awa Thiam** (alizaliwa 1950) ni mwanasiasa, mtaalamu, mwandishi, na mwanaharakati wa Senegal. Anafanya kazi kama mkurugenzi  wa Kituo cha Taifa cha msaada na mafunzo ya wanawake chini ya Wizara ya Wanawake na Watoto Senegal..

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1950
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Senegal
Jamii:Wanaharakati wa Senegal
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Jamii:AWC Zanzibar
Amina Warsame

**Amina Mahmoud Warsame** ni mwanasayansi wa kijamii wa Somalia ambaye aliwahi kuwa mkurugenzi mtendaji wa (Nagaad)ambalo ni kundi la wanawake huko Hargeisa Somaliland.. Alisaidia kupatikana utafiti wa wanawake wa Somaliland na (Action Group - SOWRAG), baadae mwaka 2005 aliomba ridhaa kuingia katika bunge la Somaliland akawa mmoja wa wanawake wa kwanza kufanya hivyo.

## Elimu
Warsame alipewa shahada ya uzamili katika maendeleo ya binadamu na Taasisi ya mafunzo ya jamii katika chuo cha Hague. 

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Somalia
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Olimpia wa Konstantinopoli

[thumb|[Picha takatifu ya Mt. Olimpia.]]
**Olimpia wa Konstantinopoli** (pia: **Olimpia Kijana** ; Konstantinopoli, leo nchini Uturuki, 361 hivi - Nikomedia, leo nchini Uturuki, 25 Julai 408) alikuwa mwanamke wa ukoo maarufu ambaye, baada ya kubaki mjane bado kijana, aliishi kitawa na kusaidia maskini.

Hatimaye alifukuzwa na serikali na kufia uhamishoni kwa sababu ya kumuunga mkono askofu Yohane Krisostomo.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 25 Julai.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo ya Kiswahili
* John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 442-444
* Pd. Leandry Kimario, O.F.M.Cap. - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 383

## Marejeo ya lugha nyingine
* A.H.M. Jones, J.R. Martindale & J. Morris, The Prosopography of the Later Roman Empire: Volume 1, AD 260-395, Cambridge University Press, 1971
* P. Moret & B. Cabouret, Sertorius, Libanios, iconographie: a propos de Sertorius, journée d'étude, Toulouse, 7 avril 2000 [suivi de] autour de Libanios, culture et société dans l'antiquité tardive : actes de la table ronde, Avignon, 27 avril 2000, Presses Univ. du Mirail, 2003
* E.A. Wallis Budge, Paradise of the Holy Fathers Part 1, Kessinger Publishing, 2003
* W. Smith & H. Wace, A Dictionary of Christian Biography, Literature, Sects and Doctrines N to S Part Seven, Kessinger Publishing, 2004
* Selected Letters of Libanius: From the Age of Constantius and Julian, Liverpool University Press, 2004

## Viungo vya nje
* Catholic Online - St. Olympias
* New Advent Catholic Encyclopedia - St. Olympias
* Patron Saint Index - Saint Olympias
* De Imperatoribus Romanis - An Online Encyclopedia of Roman Emperors: Constans I (337-350 A.D.) 

Jamii:Waliozaliwa 361
Jamii:Waliofariki 408
Jamii:Watakatifu wa Uturuki
Nahid Toubia

**Nahid Toubia** (kwa Kiarabu: ناهد طوبيا ; alizaliwa Khartoum, Sudan, mnamo mwaka 1951) ni raia wa Sudan anayefanya kazi za upasuaji na mwanaharakati wa haki za afya za wanawake akiwa ni mbobevu katika utafiti katika ukeketaji wa wanawake..

Nahid pia ni profesa wa ushirika katika Chuo Kikuu cha Columbia kitivo cha Afya ya Umma. ni mwanakamati wa kisayansi na ushauri kwa Shirika la Afya Duniani, UNICEF, na UNDP. Yeye pia ni makamu ya Mwenyekiti wa Kamati ya Ushauri ya Mradi wa Haki za Wanawake wa Human Rights Watch.

## Elimu
Toubia alianza kusoma shule ya msingi na ya kati katika shule ya kanisa la ndani. Hata hivyo kwa sababu ya ukosefu wa elimu ya binafsi nchini Sudan alichukua ruhusa ya usajili kumruhusu kuingia shule ya sekondari ya Khartoum ya wasichana. Kisha akapata elimu ya Chuo Kikuu cha Kharmoum kwa masomo ya maandalizi ya matibabu kwa mwaka mmoja. Kisha akafuata kazi kama daktari, huku akisoma shule ya matibabu nchini Misri. Mnamo mwaka 1981 alikamilisha mafunzo yake ya upasuaji nchini Uingereza, kupata (MpHIL) na Shahada ya uzamivu ya Afya ya Umma na Sera kutoka Shule ya London ya Usafi na Dawa ya Tropical

## Vitabu alivyoandika
Toubia ni mwandishi wa vitabu kadhaa ikiwa ni pamoja kitabu cha wanawake wa ulimwengu wa Kiarabu,
*Changamoto ijayo (1988), 
*Ukeketaji wa wanawake - wito wa hatua ya kimataifa (1995), 
*Ukeketaji wa wanawake- mwongozo wa sheria duniani kote na Sera (2000).

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1951
Jamii:Wanawake wa Sudan
Jamii:Wanaharakati wa Sudan
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Magneriki

**Magneriki** (Trier, leo nchini Ujerumani, 522 hivi - Trier, 25 Julai 596 hivi) alikuwa askofu wa Trier baada ya mwalimu wake Niseti wa Trier, ambaye kwanza alikwenda naye uhamishoni, halafu akamuiga katika ari ya kichungaji .

Rafiki yake Gregori wa Tours aliandika juu yake. Pia Venansi Fortunati alimsifu kwa maadili yake.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Kanisa la Kiorthodoksi kama mtakatifu.  

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 25 Julai.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
* Vita s. Magnerici aep. Treverensis im Repertorium „Geschichtsquellen des deutschen Mittelalters“
* Eintrag im ökumenischen Heiligenlexikon

Jamii:Waliozaliwa 522
Jamii:Waliofariki 596
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Ujerumani
Teodomiro wa Carmona

**Teodomiro wa Carmona** (Carmona, Sevilia, Hispania, karne ya 9 - Cordoba, Hispania, 25 Julai 851) alikuwa kijana mmonaki aliyeuawa na Waislamu waliotawala nchi hiyo .

Taarifa zake ziliandikwa na Eulogi wa Kordoba
.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 25 Julai.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Vyanzo
*Tolan, John, *Medieval Christian Perceptions of Islam*, New York: Routledge, 2000. ISBN|0-8153-1426-4

Jamii:Waliozaliwa karne ya 9
Jamii:Waliofariki 851
Jamii:Wamonaki
Simeoni wa Mantova

**Simeoni wa Mantova** (Armenia ya Kale, karne ya 10 - Polirone, Mantova, Italia, 26 Julai 1016) alikuwa mmonaki na mkaapweke wa Armenia ya Kale ambaye alihiji patakatifu pengi huko Mashariki ya Kati akahamia Ulaya. 

Uzeeni aliishi katika monasteri ya Wabenedikto .

Alitangazwa na Papa Benedikto VIII kuwa mwenye heri mwaka 1024, halafu Papa Leo IX alimtambua kama mtakatifu mwaka 1049.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 26 Julai.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Vyanzo
*Southern, R.W.. The Making of the Middle Ages. Yale University Press, 1953, p.&nbsp;70.
*Benedictine Monks of st Augustines Abbey Ramsgate. Book of the Saints. A & C Black Publishers Ltd, 2003, p.&nbsp;245

Jamii:Waliozaliwa karne ya 10

Jamii:Wamonaki
Jamii:Wakaapweke
Jamii:Wabenedikto
Jamii:Watakatifu wa Armenia
Jamii:Watakatifu wa Italia
Joji Preca

[thumb|[Sanamu ya Mt. Joji.]]
**Joji Preca** (kwa Kimalta: **Ġorġ**; La Valletta, Malta, 12 Februari 1880 - Santos Vendroob, Malta, 26 Julai 1962) alikuwa padri wa Kanisa Katoliki nchini Malta aliyeshughulikia hasa malezi na katekesi ya vijana. Kwa ajili hiyo alianzisha Shirika la Mafundisho ya Kikristo ili kuonyesha Neno la Mungu linavyofanya kazi ndani ya taifa lake.

Ndiye aliyebuni mafumbo ya mwanga ya Rozari.

Papa Yohane Paulo II alimtangaza kuwa mwenye heri tarehe 9 Mei 2001, na Papa Benedikto XVI alimtangaza mtakatifu tarehe 3 Juni 2007, wa kwanza kutoka nchi hiyo ya Ulaya visiwani. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe aliyoaga dunia.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*Archdiocese of Malta - St George Preca Statue Unveiled 
*The Times of Malta - President unveils St Gorg Preca monument in Australia 
* Society of Christian Doctrine
Hibo Wardere

**Hibo Wardere** ni mwanaharakati wa mapambano dhidi ya ukeketaji wa wanawake (FGM), mwandishi, na msemaji wa umma mzaliwa wa Somalia. Alihamia London, Uingereza angali kijana mwaka 1989 kama mkimbizi aliyekimbia vita vya wenyewe kwa wenyewe vya Somalia. Kwa sasa anaishi Walthamstow London, ambako alifanya kazi kama mpatanishi na mwalimu wa kawaida katika misitu ya Waltham. Ushuhuda wake na kazi ya kampeni imemfanya awe miongoni wa wahamasishaji maarufu zaidi wa nchini Uingereza dhidi ya upingaji ukeketaji (FGM) na ameonekana katika machapisho mengi, ikiwa ni pamoja na Telegraph, BBC, na Guardian.

## Maisha
Hibo Warere alipokuwa na umri wa miaka sita alikuwa mwathirika wa ukeketaji ambapo alipata maumivu makali kuanzia kicwani mpaka vidole. "..Kwa kipindi cha miaka kumi alijaribu kumuuliza mama yake kwa kilichotokea bila kupata majibu yoyote ya kuridhisha baada ya kukanusha majibu, baadae alivyofikisha umri wa miaka 16 ndipo alipoamua kupanga mpango na mwanaume ambaye alimuahidi kumwambia kila kitu baada ya usiku ya harusi, ingawa aliogopa, akakimbilia London baada ya vita vya wenyewe kwa wenyewe kwenye miaka ya 1980.

## Maisha binafsi
Hibo Wardere anaishi na mumewe Yusuf na watoto wao saba.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Somalia
Jamii:Wanaharakati wa Somalia
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Akasi wa Mileto

**Akasi wa Mileto** (alifariki Mileto, leo nchini Uturuki, 321) alikuwa Mkristo aliyeuawa wakati wa dhuluma ya kaisari Licinius. 

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 28 Julai au 29 Julai.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa karne ya 3

Jamii:Wafiadini Wakristo
Agnes Pareyio

**Agnes Pareyio** (alizaliwa Juni 24, 1956) ni mwanaharakati wa haki za wanawake wa Kimaasai, mwanasiasa, mwanzilishi na mkurugenzi wa kituo cha uokoaji wa wanawake cha (Tasaru Ntomonok Rescue Center for Girls), shirika ambalo linafanya kampeni dhidi ya ukeketaji nchini Kenya.

## Maisha
Pareyio ni binti wa aliyekuwa mkuu wa kijiji. Baada ya kufanyiwa ukeketaji kinyume na matakwa yake akiwa na umri wa miaka 14, aliapa kupambana na kuzuia kuzuia ukeketaji (FGM) kwa wasichana wengine.

Muda mfupi baada ya kuolewa akiwa na umri wa miaka 18, Pareyio alijiunga na shirika la wanawake la Kenya Maendeleo Ya Wanawake, ambako baadaye alikuja kuwa kiongozi. Hatimaye, jitihada zake zilielekezwa katika kupambana na ukeketaji wa wanawake.

## Marejeo
Jamii: Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Kenya
Jamii:Wanaharakati wa Kenya
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Jamii:AWC Zanzibar
Jaha Dukureh

**Jaha Dukureh** (alizaliwa kati ya mwaka 1989 au 1990) ni mwanamke mwenye asili ya Gambia, mwanaharakati wa haki za wanawake na mpingaji wa  ukeketaji kwa wanawake. 

Alikuwa mhanga wa ukeketaji wiki moja tu baada ya kuzaliwa. . Ni mwanzilishi na mkurugenzi mkuu wa  'Safe Hands for Girls', taasisi inayofanya kazi ya kutokomeza ukeketaji, na ndiyo iliongoza katika 'The Guardians End FGM  Global Media Campaign'. 

Mwezi Aprili mwaka 2016 jina lake lilitajwa katika orodha ya 'Time 100'. Aliteuliwa kuwania tuzo ya Amani ya Nobel Februari 2018, ameshinda medali ya Eleanor Roosevelt Val-kill, na ubalozi wa kujitolea kwa Afrika. 

Filamu kuhusu maisha yake ilikuwa itolewe na kampuni ya Accidental Picture na The Guardian.

## Tanbihi
Jamii:wanawake wa Gambia
Jamii:Wanaharakati wa Gambia
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Nazari na Chelsi

wa Tiziano.]]
**Nazari na Chelsi** (walifariki labda Milano, Italia, 304 hivi) walikuwa Wakristo waliofia imani yao wakati wa dhuluma ya Dola la Roma.

Ambrosi aligundua masalia yao mwaka 395, lakini habari nyingi juu yao hazina msingi katika historia. 

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na wengineo kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 28 Julai.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
*
*
*
*
*

Jamii:Waliozaliwa karne ya 3
Jamii:Waliofariki 304
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Italia
Samsoni wa Dol

ya Mt. Samson.]]
**Samsoni wa Dol** (Wales Kusini, 485 hivi - Dol-de-Bretagne, Neustria, leo nchini Ufaransa, 565 hivi) alikuwa mmonaki nchini kwake, halafu askofu mmisionari wa Dol huko Bretagne alipoeneza Injili pamoja na nidhamu ya kimonaki aliyojifunza kwa abati Iltud huko kwao .

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 28 Julai.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo ya Kiswahili
* John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 258-259
* Pd. Leandry Kimario, O.F.M.Cap. - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 217-218

## Marejeo ya lugha nyingine
*Doble, G. H. (1970) *The Saints of Cornwall*: part 5. Truro: Dean and Chapter; pp.&nbsp;80–103
*Journey to Avalon: The Final Discovery of King Arthur By Chris Barber, David Pykitt pp 119 St Samson
*Jones, Alison (1994) *The Wordsworth Dictionary of Saints*, p.&nbsp;202
*Thomas Taylor *The life of St Samson of Dol* (Kessinger Publishing, LLC (July 25, 2007)): CNRS ISBN 0-548-09467-5
*Marilyn Dunn *The emergence of monasticism: from the Desert Fathers to the early Middle Ages*, (Blackwell Publishers Ltd, 2003): CNRS ISBN 1-4051-0641-7)

## Viungo vya nje
*"St. Sampson, Bishop and Confessor", ''Butler's Lives of the Saints''
*A version of Taylor's English translation of the Vita Sancti Samsonis, with emendations based on a recent edition

Jamii:Waliozaliwa 485

Jamii:Wamisionari

Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Petro Poveda

[thumb|200px|[Picha yake halisi.]]
**Petro Poveda Castroverde** (Linares, Jaen, 3 Desemba 1874 - Madrid 28 Julai 1936) alikuwa padri wa Kanisa Katoliki kutoka Hispania na mwanzilishi wa Chama cha Kiteresa kwa ajili ya malezi ya Kikristo ya vijana. 

Hatimaye aliuawa na waasi wa dini mwanzoni mwa vita vya wenyewe kwa wenyewe vya Hispania, akimtolea Mungu ushahidi mwangavu .

Alitangazwa na Papa Yohane Paulo II kuwa mwenye heri tarehe 10 Oktoba 1993, halafu mtakatifu tarehe 4 Mei 2003.

Sikukuu yake inaadhimishwa katika tarehe ya kifo chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*Tovuti rasmi ya Pedro Poveda Castroverde 

Jamii:Waliozaliwa 1874
Jamii:Waliofariki 1936
Jamii:Mapadri
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Hispania
Samira Hashi

**Samira Hashi** ni mwanamitindo Msomali-Mwingereza, mwanaharakati na mfanyakazi wa kijamii anayeishi London.

## Kazi, Uanaharakati na ubia mwingine
Samira Hashi alihamia uingereza akiwa na umri wa miaka 3 na mama yake Lul Musse na bibi yake Faduma wakati vita ya kisiasa ilipoanza. Alinza mitindo akiwa na umri wa miaka 17 baada ya kusimamishwa mara kwa mara na masirika ya uanamitindo. Tangia alipoanza kupiga picha, uhariri, maonyesho ya mavazi, kampeni za mitindo na mbio za kuhamasisha. Pia alijihusisha katika kazi za hisani. Alikuwa mshindi wa shindano la mavazi Afrika mwaka 2011.

Alicheza filamu ya makala kuhusu nchi yake alikozaliwa na BBC3. Katika filamu, alijadili maswala ya ukeketaji wasichana, na mambo mengine alidai kupigania kuhusu somalia. Aliporudi london, alianza kampeni na okoa watoto, kuonyesha hayo alisema "Nakwenda shule na idadi kubwa ya wasomali wakike, na mara zote hushangazwa kuwa sehemu ya historia na tamaduni. Tunahitaji wanawake wa kuongea kuhusu uzoefu wao, wanaume kuzungumza kuhusu uzoefu wa ndoa. Baadae mambo hubadilika mara tunapojadili kuhusu ukeketaji hasa unafanya.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Somalia
Jamii:Wanaharakati wa Somalia
Hulda Stumpf

**Hulda Jane Stumpf** (10 Januari 1867 – 3 Januari 1930) alikuwa mmisionari Mkristo raia wa Marekani ambaye aliuwawa nyumbani kwake karibu na *Africa Inland Mission* kituo cha Kijabe, koloni la Kenya, ambapo alikuwa anafanya kazi kama katibu na mtawala.

Inawezekana Stumpf aliuwawa kwa sababu ya upinzani wake dhidi ya ukeketaji wa wanawake. Kabila kuu la Kenya, Wakikuyu, walichukulia ukeketaji kama ibada muhimu, na kulikuwa na upinzani mkubwa dhidi ya makanisa ya kimisionari ya Kenya kwa sababu yalipinga ukeketaji huo. Nyakati hizi, zinajulikana kwenye historia ya Kenya kama *Utata wa ukeketaji wa wanawake Kenya, 1929-32*

Stumpf aliripotiwa kurekodi filamu dhidi ya ukeketaji nyumbani kwa mabinti wa Kijabe, ambapo aliwasaidia kutoroka. Baadhi ya majeraha yasiyo ya kawaida kwenye mwili wake yalidhihirisha kwa Gavana wa Kenya wa wakati huo kwamba, wauaji wake walimkeketa, kabla ama baada ya kumuua, hata hivyo mahakama ilihitimisha kwamba hakukuwa na uthibitisho kuwa aliuwawa sababu ya upinzani wake dhidi ya ukeketaji.

## Maisha ya utotoni na elimu
.]]
Stumpf alizaliwa huko Big Run, Pennsilvania, wazazi wake ni J. R. Stumpf na mkewe, na alikulia huko *Indiana, Pennsylvania*, ni mmoja kati ya watoto wanne. Baba yake alimiliki duka kubwa lililoitwa ''Indiana's first*, lililokuwa kwenye jengo namba 700 kwenye mtaa wa Filadelfia (*700 block of Philadelphia Street*). Alikuwa ni mmoja wa wazawa wa kwanza kumiliki gari, mwaka 1906 ni magari sita pekee ndio yalikuwa yamesajiliwa, na mwezi Julai 1901 alianza kulitumia gari hilo kupeleka bidhaa kwa wateja.

Stumpf alisoma katika shule ya biashara, baadae shule ya muziki huko New York kwa miaka miwili. Baada ya masomo yake, alifanya kazi kama karani na mkalimani, kisha akajifunza taaluma ya kufupisha maneno *shorthand* katika chuo cha *Indiana Business College*.

Mwezi Octoba 1906 aliomba nafasi kama mmisionari wa *Africa Inland Mission (AIM)*, akijielezea kwenye barua yake kama "mwenye umri wa miaka arobaini na mtu mkarimu sana," lakini pia mwenye afya njema. Aliandika kwenye barua yake ya maombi kuwa anataka kufanya kazi Afrika kwa sababu ya "hamu ya dhati", akiamini kwamba muda ni mchache, pale atakaporudi, na mahitaji katika nchi ya kigeni ni makubwa sana"

Mwezi Novemba 1906 aliwaambia *AIM* kwamba alikuwa anajaribu kukwepa mfumo wa *madhehebu*  "Kuna mfumo mmoja tu wa serikali ya kikanisa, kwa kadri ya uelewa wangu, na huo msingi wake ni maandiko, na ni maandiko pekee, ukiachana na mawazo wa mwanadamu juu ya namna ya kuliongoza kanisa" Kuanzia mwezi Mei 1907 alisoma kwa miezi miwili katika chuo cha *Moody Bible Institute'' huko Chikago ili kujiandaa kwa kazi zake za kimisionari. File lake la chuo lilimuelezea kama "Mtu mnyoofu, Mfanya biashara na mkarimu"

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1867
Jamii:Waliofariki 1930
Jamii:Wamisionari
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Yakobo Hilari Barbal

**Yakobo Hilari Barbal** (Enviny, Lleida, 2 Januari 1898 - Tarragona 28 Julai 1937) alikuwa bruda wa Kanisa Katoliki nchini Hispania katika shirika la Mabradha wa Shule za Kikristo . 

Mwalimu kwa miaka 20 hivi, hatimaye aliuawa na waasi wa dini waliochukia Kanisa wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe vya Hispania, wa kwanza kati ya 97 wa shirika lake.

Alitangazwa na Papa Yohane Paulo II kuwa mwenye heri tarehe 29 Aprili 1990, halafu mtakatifu tarehe 21 Novemba 1999.

Sikukuu yake inaadhimishwa katika tarehe ya kifo chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*San Jaime Hilario
*San Jaime Hilario en Santopedia 
*Find a Grave - Br Manuel "Jaime Hilario" Barbal i Cosín

Jamii:Waliozaliwa 1898
Jamii:Waliofariki 1937
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Hispania
Jamii:Mabradha wa Shule za Kikristo
Fran Hosken

**Fran P. Hosken** (Vienna, Austria, 1920  - 2 Februari 2006) alikuwa mbunifu, mwandishi, na mwanaharakati wa masuala ya kijamii wa Marekani. Alianzisha *Women International Network* mwaka 1975, na kuchapisha robo ya jarida la masuala ya afya ya wanawake ambalo baadae lilijulikana katika tafiti za ukeketaji wa wanawake.

## Maisha
Hosken alizaliwa kama Franziska Porges huko Vienna, ambapo baba yake Otto Porges alikuwa tabibu kutoka Bohemia (Brandys nad Labem, Czech Republic), na alihamia na familia yake nchini Marekani mwaka 1938na kusoma katika  chuo cha Smith, na mwaka 1944 alipata shahada ya uzamivu kutoka shule ya ubunifu Harvard, ni mwanamke wa kwanza kufanya hivyo. Alijiunga kulinda pwani wakati wa vita ya pili ya dunia, kufanya kazi katika mawasiliano. Alioana na James Hosken mwaka 1947, na walianzisha Kampuni ya Hosken mwaka 1947. Walikuwa na watoto watatu, na waliachana mwaka 1962.

## Kazi
Hosken alianzisha kampuni ya Hosken na mumewe James Hosken mwaka 1947. Moja ya mradi wake wakwanza, zana zenye rangi nyingi, akawa mwenye mafanikio kibiashara. Kazi zake zilisambazwa na Knoll, Ramornna Macy na kuonyeshwa kwenye soko la bidhaa Chikago na Milan Triennale. Licha ya kufanikiwa mapema, Kampuni ilifungwa mwaka 1951.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1920
Jamii:Waliofariki 2006
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Marion Stevenson

**Marion Scott Stevenson** (Mei 1871 - 1930

Stevenson alifanya kazi kanisa la Wakikuyu ujumbe wa Thogoto kuanzia mwaka 1912 kwa ajili ya utume huko Tumutumu katika Karatina iliyoanzishwa na Rev. Henry Scott na Dk John Arthur mwaka 1908.

Alianzisha shule ya wasichana ambayo ikawa shule ya sekondari ya Tumutumu iliyolenga kufundisha kushona, usafi, walifanya kazi katika hospitali, na kusaidia kutafsiri Biblia.

## Maisha
Stevenson alizaliwa Forfar Scotland wazazi wake Agnes Barron na Robert Stevenson. .,Kaka yake mkubwani William Barron Stevenson ambaye akawa profesa wa lugha ya Kiebrania katika Chuo Kikuu cha Glasgow.]

Alisoma taasisi ya John Watson na Chuo cha Ministers' Daughters College huko Edinburgh, alihudhuria kwenye mihadhara iliyoandaliwa na Chama cha Edinburgh kwa elimu ya chuo kikuu cha wanawake, na baadae alisoma muziki na lugha nchini Ujerumani.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1871
Jamii:Waliofariki 1930
Jamii:Wanawake wa Uskoti
Jamii:Wamisionari
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Hege Storhaug

**Hege Storhaug ** (alizaliwa 21 Mei 1962) ni mwanaharakati wa kisiasa na mwandishi wa vitabu raia wa Norwei. Tangu miaka ya 1990 alijulikana kwa ukosoaji wake dhidi ya Uislamu na harakati zake za kupinga uhamiaji. Kabla ya kujiingiza kwenye harakati za kupinga uhamiaji alifanya kazi kwa muda mfupi kama mwandishi wa habari. Anaongoza shirika dogo la kupinga uhamiaji liitwalo *Human Rights Service* akiwa na mshirika wake, na kushika nyadhifa ya mkurugenzi wa habari kwenye shirika hilo. Mwaka 2015 alichapisha kitabu cha *Islam, den 11. landeplage* chenye madai kuwa uislamu ni "hatari" Wasomi na wachambuzi walifananua maoni yake kama chuki dhidi ya uislamu

Hapo awali, akiwa mchezaji wa mpira wa wavu, Storhaug pia alikuwa mkufunzi wa riadha aliyethibitishwa mwenye shahada ya kwanza kutoka chuo cha *Norwegian School of Sport Sciences*, na aliangazia matatizo ya kula kwa wanariadha wanawake. Aliwahi kucheza katika timu ya taifa ya wanawake ya mpira wa wavu ya Norwei, na alifundisha na kucheza katika timu ambazo ziliwahi kushinda mashindano ya kitaifa nchini Norwei.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1962
Jamii:Wanaharakati wa Norwei
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Rüdiger Nehberg

alt=Picha ya Rudiger Nehberg mwaka 2007|thumb|Picha ya Rudiger Nehberg mwaka 2007
**Rüdiger Nehberg**, (4 Mei 1935 – 1 Aprili 2020) alikuwa ni mwanaharakati wa haki za binadamu kutoka Ujerumani, mwandishi na mtaalamu wa kuishi(Kiin. Survival expert). Alikuwa mwanzilishi na mwenyekiti wa shirika la kupinga ukeketaji kwa wanawake liitwalo TARGET, na pia mwenyekiti wa mashirika ya Friends of Peoples Close to Nature and *Rettet den Regenwald* (Save the Rainforest).. Aliishi Rausdorf karibu na Hamburg, Ujerumani. Nehberg anajieleza kama mpinzani (Kiin. ) na mtu asiyekuwa na ishara ya Unajimu, kanisa wala nywele.

## Maisha na kazi
Nehberg alizaliwa Bielefeld. Baada ya masomo, Nehberg alianza kwa kuwa mpishi wa keki kama biashara, lakini alizidi kuhamishia mawazo yake 
kuelekea kwenye kuishi nje (Kiin. Outdoor survival). Akayauza maduka yake matatu ya mikate na kisha kuishi kwa vitabu vyake na fasihi. 

Mnamo 1972, akiwa na rafiki zake wawili, ambapo mmoja aliuwawa katika shambulizi la kushitukiza, Nehberg akawa miongoni mwa watu wa kwanza kusafiri kwenye urefu wa mto Naili ya bluu kwa kutumia mtumbwi uliotengenezwa nyumbani. Tangu 1980, amejihusisha na kulinda masilahi ya kabila la Yanomami lenye watu wa asili ya bara la Amerika. Kupitia bishara yake ya "The Tree", iliyohusisha kuvuka bahari ya Atlantiki kwa kutumia mti wa Msonobari mwaka 2000, alichangia kabila la Wayanomami kupatiwa hifadhi iliyolindwa.

## Marejeo
Jamii:Waliofariki 2020
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Fátima Djarra Sani

**Fátima Djarra Sani** (alizaliwa 1968) ni mwanaharakati wa haki za wanawake nchini Guinea Bissau anayepinga ukeketaji wa wasichana.

## Maisha ya awali
Fátima Djarra Sani alizaliwa Bissau, mji mkuu wa nchi, mwaka 1968. Ni mwanaharakati dhidi ya ukeketaji wa wanawake katika nchi ya Guinea Bisau na mwakilishi wa shirika la Médecins du Monde Afrika.

## Kazi
Mwaka 2008, alijiunga na Médecins du Monde, na aliendesha warsha na mafundisho mengine kuhusu hali ya wanawake katika Afrika. Alikazia hasa maswali ya afya ya uzazi na kupinga ukeketaji.

Alishiriki kuandaa itifaki kupinga na hatua dhidi ya ukeketaji wa wanawake ambao ulipata kibali juni 2013 huko Navarra, Hispania.

## Maandishi
Mwaka 2015 alichapisha *Indomable: de la mutilación a la vida* (Indomitable: From Mutilation to Life), na Nyumba ya uchapaji ya Ediciones Península, ambayo alizungumza  kuhusu maisha yake.

## Marejeo
Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Lilian Passmore Sanderson

**Lilian Margaret Passmore Sanderson** (22 Februari 1925 - 16 Septemba 1996) alikuwa mwalimu na msomi wa Uingereza ambaye alijulikana kwa tafiti zake juu ya ukeketaji wa wanawake, hasa Sudani. na ukeketaji wa wanawake, uchimbaji na kuingiliana: Biografia (1986).

## Maisha na elimu
Sanderson alihudhuria Barnstaple Girls' Grammar School huko Devon, kabla ya kuhitimu mwaka 1947 na shahada ya sanaa kama shahada ya nje kutoka chuo kikuu cha Exeter. Mwaka 1948 alipata astashahada ya elimu, pia kutoka chuo kikuu Exeter, na mwaka 1962 shahada ya uzamili kutoka chuo kikuu london yenye kichwa "Historia ya elimu Sudani na marejeo maalum kwa maendeleo ya wasichana shuleni". Mwaka 1966 alipata shahada ya uzamivu, chuo kikuu london; yenye hoja ya "Elimu ya Sudani kusini, 1898-194".

## Tanbihi
Jamii:Wanawake wa Uingereza
Jamii:Wanaharakati wa Uingereza
Jamii:mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu