open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Roberto Jáuregui

thumb|Roberto Jáuregui
**Roberto Jáuregui** Alikuwa Mwargentina, mwandishi wa habari, mwigizaji, na mwanaharakati wa haki za binadamu. 

Jáuregui alikuwa miongoni mwa watu wa kwanza kupata VVU nchini Argentina, na wa kwanza kufichua hali yake hadharani.. Alikuwa pia Mratibu Mkuu wa kwanza wa shirika la Fundación Huésped, ambalo ni shirika la afya ya umma la Argentina ambalo limejikita katika ufahamu dhidi ya UKIMWI na Tiba ya UKIMWI.. Kaka yake, Carlos Jáuregui (mwanaharakati), pia alikuwa mwanaharakati wa haki za mashoga na masuala yanayohusiana na hayo.

## Matukio mashuhuri 
Mnamo mwaka 1989, Jáuregui alikuwa ameambukizwa VVU, lakini hakuwa na pesa za kulipia matibabu. Alishutumu hadharani ukosefu wa usawa wa upatikanaji wa huduma za afya ambapo aliamini kuwa ilikuwepo nchini Argentina wakati huo, na kujitokeza hadharani kama mwanaharakati wa afya ya umma na matibabu ya VVU / UKIMWI.

Alionekana  kwenye kipindi cha televisheni cha **Hora Clave** mnamo mwaka 1993, ambapo mwandishi Mariano Grondona alimkaribisha Jáuregui kwa kumkumbatia, akionesha hadharani imani potofu kwamba kugusana  kwa miili peke yake hakuwezi  kusambaza VVU.

Jáuregui pia alionekana kwenye telenovela **Celeste** akizugumza juu ya kuishi na VVU. Muonekano huu ulitokana na mkakati wa UNICEF wa kutumia tamthiliya kuelimisha juu ya maswala ya kiafya.=

Mnamo Januari 13, mwaka 1994, Jáuregui alikufa kwa ugonjwa wa UKIMWI.

## Tazama pia 
* Carlos Jáuregui (activist)

## Marejeo
Jamii:USLWA
Jamii:Waliozaliwa 1960
Jamii:Waliofariki 1994
Jamii:Watu wa Argentina
Antioko wa Lyon

**Antioko wa Lyon** (alifariki 410 hivi) alikuwa askofu mkuu wa 16 wa mji huo, leo nchini Ufaransa  kuanzia mwaka 400 hivi.

Alipokuwa padri, alimfuata askofu wake Yusto wa Lyon hadi  jangwani kwa wamonaki wa Misri ili kumuomba arudi jimboni.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 13 Agosti au 15 Oktoba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa karne ya 4
Jamii:Waliofariki 410
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Eneo Huru (Sahara Magharibi)

**Eneo Huru**au **Maeneo Yaliyokombolewa** ni neno linalotumiwa na Polisario na  serikali ya Sahrawi Arab Democratic Republic, mashariki kwa ukuta wa mpaka uliozungukwa na uwanja wa mabomu, mara nyingi hujulikana kama Ukuta wa Sahara Magharibi wa Moroko, na magharibi na kaskazini mwa mipaka ya Algeria na Mauritania. Inadhibitiwa na Jamuhuri ya Kidemokrasia ya Kiarabu ya Sahrawi, kinyume na eneo la magharibi mwa Berm, ambalo linadhibitiwa na Moroko kama sehemu ya Mikoa ya Kusini. Jimbo zote mbili zinadai eneo lote la Sahara Magharibi kama eneo lao.

Ukanda huo ulijumuishwa kama eneo linaloshikiliwa na Polisario mnamo  mwaka 1991 kusitisha-moto kati ya Polisario  na Morocco, ambazo zilikubaliwa pamoja kama sehemu ya Mpango wa Makazi. Moroko inadhibiti maeneo magharibi mwa Berm, pamoja na idadi kubwa ya wakazi wa eneo hilo. Kusitisha vita kunasimamiwa na vikosi vya Umoja wa Mataifa MINURSO, vinavyoshtakiwa kwa kulinda amani katika eneo hilo na kuandaa [kura ya maoni] juu ya uhuru.

## Viungo vya nje
*United Nations (Map) Minurso Deployment as of October 2006, Map No. 3691 Rev. 53 United Nations, October 2006 (Colour), Department of Peacekeeping Operations, Cartographic Section

## Marejeo
Jamii:USLWA
Jamii:Sahara ya Magharibi
Federico Moura

**Federico José Moura** (23 Oktoba 1951 - 21 Desemba 1988) alikuwa mwimbaji wa Argentina, mtunzi wa nyimbo, mtayarishaji wa muziki, mbunifu wa mavazi na kiongozi wa bendi ya New wave, iliyoundwa na kaka zake Julio na Marcelo mnamo mwaka 1981. Moura alichukuliwa kama mmoja wa wanamuziki wenye ushawishi mkubwa nchini Hispania kutokana na aina yake ya muziki wa Rock alioufanya.

## Maisha ya awali 
Federico José Moura alizaliwa mnamo 23 Oktoba mwaka 1951 huko Berisso, kitongoji cha Greater La Plata huko Mkoa wa Buenos Aires, nchini Argentina. Baba yake alikuwa Pico Moura aliyekuwa mwanasheria, na mama yake aliitwa Velia Oliva, aliekuwa mwalimu wa shule na mpiga piano. Alikuwa wa mwisho kati ya kaka zake wanne; kaka yake mkubwa, Jorge, alikuwa mwanachama hai wa jeshi la Wananchi la Mapinduzi (ERP), na alitekwa nyara na kupotea mnamo mwaka 1977 na jeshi la kidikteta la mwisho nchini Argentina mwaka (1976-1983).

Federico alionyesha kupendezwa na muziki tangu akiwa na umri mdogo, akaanza kupiga gitaa na kinanda akiwa na umri wa miaka minne. Alimaliza shule ya upili katika Colegio Nacional de La Plata akajiunga na Chuo Kikuu cha La Plata.
Kikundi kilianza kujulikana kwa jina la  "Virus" mnamo mwaka 1981. Mnamo Januari mwaka huo, bendi hiyo ilikuwa na gig yao ya kwanza katika Asociación Universal huko La Plata.

## Viungo vya nje 
* Biography of Virus at rock.com.ar  (in Spanish)

## Marejeo
Jamii:USLWA
Jamii:Waliozaliwa 1951
Jamii:Waliofariki 1988
Jamii:Waimbaji wa Argentina
Yohane Berchmans

[thumb|[Kaburi lake mjini Roma.]]
**Yohane Berchmans** (Diest, leo nchini Uholanzi, 13 Machi 1599 – Roma, Italia, 13 Agosti 1621) alikuwa mtawa katika shirika la Wajesuiti aliyefuata kikamilifu mfano wa Aloysius Gonzaga. 

Mpendwa wa wote kwa unyofu wa moyo wake wa ibada, upendo halisi na uchangamfu wa kudumu, baada ya ugonjwa wa muda mfupi, kijana huyo alikabili kifo kwa utulivu .

Tarehe 28 Mei 1865 alitangazwa na Papa Pius IX kuwa mwenye heri, halafu tarehe 15 Januari 1888 akatangazwa na Papa Leo XIII kuwa mtakatifu. 

Sikukuu yake ni tarehe 13 Agosti kila mwaka.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo ya Kiswahili
* John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 418-419

## Marejeo ya lugha nyingine
*Holweck, F. G.: *A Biographical Dictionary of the Saints*. St. Louis, MO: B. Herder Book Co., 1924.
*Hippolyte Delehaye: *St John Berchmans*, New-York, Benzinger Brothers, 1921, 189pp.

## Viungo vya nje 
* http://saints.sqpn.com/saint-john-berchmans/ Saint John Berchmans – Saints.SQPN.com

Jamii:Waliozaliwa 1599
Jamii:Waliofariki 1621
Jamii:Wajesuiti
Jamii:Watakatifu wa Uholanzi
Benildo Romancon

yake.]]
**Benildo Romancon** (Thuret, Puy-de-Dôme, Ufaransa, 14 Juni 1805 - Saugues, Haute-Loire, Ufaransa, 13 Agosti 1862) alikuwa bradha wa Kanisa Katoliki na mlezi wa vijana katika shirika la Mabradha wa Shule za Kikristo maisha yake yote. 

Papa Pius XII alimtangaza mwenye heri tarehe 4 Aprili 1948, halafu Papa Paulo VI akamtangaza mtakatifu tarehe 29 Oktoba 1967. 

Sikukuu inaadhimishwa tarehe ya kifo chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*Saint Benildus at the Patron Saints Index

Jamii:Mabradha wa Shule za Kikristo
Dulse Pontes

**Dulse Pontes**, kwa jina la awali **Maria Rita de Souza Pontes** (Salvador, Bahia, Brazil, 26 Mei 1914 – Salvador, 13 Mei 1992) alikuwa mtawa Mfransisko ambaye alianzisha taasisi kwa ajili ya fukara .

Alitangazwa na Papa Benedikto XVI kuwa mwenye heri tarehe 22 Mei 2011, halafu Papa Fransisko alimtangaza mtakatifu tarehe 13 Oktoba 2019, akiwa mwanamke wa kwanza kutoka Brazil.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 13 Agosti.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Gaetano Passareli: *Irmã Dulce, o Anjo Bom da Bahia* (Editora Record; ISBN|85-01-06654-0)
* Nathan A Haverstock: *Give us this day; the story of Sister Dulce, the angel of Bahia* (Appleton-Century)

## Viungo vya nje
* OSID's Website – Obras Sociais Irmã Dulce - OSID 
* Video about Irmã Dulce and OSID – Irmã (Sister) Dulce - The Angel of Bahia & OSID
Hugo Soto (mwigizaji)

**Hugo Soto** (15 Januari 1953 - 2 Agosti 1994) alikuwa mwigizaji na msanii wa Argentina.

## Wasifu 
Soto alizaliwa Corrientes, Argentina. Akikua na ndoto mapema katika uchoraji na jukwaa, Soto alihamia Buenos Aires mwanzoni mwa miaka ya 1970, ambapo alifundishwa na mchoraji Carlos Gorriarena.

Alianza kufanya kazi katika kikundi cha Buenos Aires Utamaduni wa Argentina  Sinema na ukumbi wa michezo na mnamo  mwaka 1975, mkurugenzi José María Paolantonio alimpa Soto jukumu lake la kwanza sinema ya Argentina katika vichekesho  vya ' "La película" ("Sinema"). Katika sinema hii  haukufanikiwa, ingawa Soto alizidi kuwa maarufu kama mwigizaji wa jukwaa na hivi karibuni alialikwa kuwa sehemu ya kifahari Theatre ya Manispaa ya San Martín. Utendaji mkali, wa utabiri ulisababisha jukumu lake mnamo mwaka 1988 kama lengo lisilofahamika la udikteta wa wakati ujao katika Gustavo Mosquera 's Lo que vendrá. Jukumu lisilo la kawaida lilimpatia kutambuliwa Marekani kupitia Tuzo ya Kilatini ACE, kwa Mtaalam Bora.

## Marejeo
Jamii:USLWA
Jamii:Waliozaliwa 1953
Jamii:Waliofariki 1994
Jamii:Waigizaji filamu wa Argentina
John Hargreaves (mwigizaji)

**John William Hargreaves** (28 Novemba 1945 - 8 Januari 1996) Alikuwa mwigizaji wa Australia. Alishinda tuzo Tuzo za Taasisi ya Filamu ya Australia na aliteuliwa mara sita.

## Maisha 
Alisoma katika Chuo cha Marist Kogarah.  Alifundisha huko Mendooran, New South Wales, lakini alihamia Sydney miaka ya 1960. Alihitimu kutoka Taasisi ya Kitaifa ya Sanaa ya Kuigiza mnamo mwaka 1970. Hargreaves alikuwa mwigizaji wa filamu, lakini pia anakumbukwa vizuri na hadhira ya Australia kwa jukumu lake katika mchezo wa kuigiza wa TV "Young Ramsay * miaka ya 1970 na alifanya kazi katika maonyesho kadhaa ya jukwaani. Hargreaves alikuwa na majukumu katika * Waondoaji *,  Chama cha Don, * The Odd Angry Shot *, na * Malcolm, Alikuwa pia mpenzi wa Nicole Kidman katika Jiji la Emerald.

Mwaka 1994 alikua muigizaji wa kwanza kupokea tuzo ya Byron Kennedy Award.

Alifariki kwa UKIMWI mnamo mwaka 1996. Kwenye mazishi ya Hargreaves, waigizaji wenzake Sam Neill na Bryan Brown walikuwa miongoni mwa wabebaji wa jeneza lake.

## Marejeo
Jamii:USLWA
Jamii:Waigizaji filamu wa Australia
UKIMWI nchini Zambia

VVU / UKIMWI inachukuliwa kuwa janga hatari zaidi katika karne ya 21. Inaambukizwa kwa njia ya ngono, na maambukizi kutoka kwa mama kwenda kwa mtoto na njia nyingine zaidi. Zambia inakabiliwa na janga la jumla la VVU / UKIMWI, na kiwango cha kitaifa cha maambukizi ya VVU ya 11.3% kati ya watu wazima wenye umri wa miaka 15 hadi 49 kufikia 2018. Kwa sensa ya Zambia ya 2000, watu walioathiriwa na VVU / UKIMWI walikuwa 15% ya idadi ya watu, jumla ya watu milioni moja kati yao 60% walikuwa wanawake. Janga hilo linasababisha idadi kubwa ya watoto yatima, na inakadiriwa kuwa na yatima 600,000 nchini. Ilikuwa imeenea zaidi katika maeneo ya mijini ikilinganishwa na vijijini na kati ya majimbo yote, Mkoa wa Copperbelt na Mkoa wa Lusaka ulikuwa na hali mbaya zaidi.

Serikali ya Zambia iliunda kamati ya ufuatiliaji wa UKIMWI mapema mwaka 1986 na kuunda mpango wa dharura wa kudhibiti kuenea ifikapo 1987. Kufikia 2005, serikali ilifanya tiba ya kupunguza makali ya virusi kwa kila mtu. Kuna mashirika kadhaa ya hiari ya Umoja wa Mataifa na mashirika yasiyo ya kiserikali ambayo yanasaidia kupambana na ugonjwa huo.

## Historia 
Maambukizi ya virusi vya ukosefu wa kinga mwilini na ugonjwa wa upungufu wa kinga (VVU / UKIMWI) ni hali inayosababishwa na kuambukizwa na virusi vya Ukimwi (VVU). VVU huambukizwa kwa njia kuu tatu: mahusiano ya kingono, kukumbana kwa majimaji ya mwilini au tishu zilizoambukizwa, na kutoka kwa mama kwenda kwa mtoto wakati wa ujauzito, kujifungua, au kunyonyesha (inayojulikana kama maambukizi ya wima). Hakuna hatari ya kupata VVU ikiwa umeshika na kinyesi, pua, mate, makohozi, jasho, machozi, mkojo, au kutapika damu isipokuwa ikiwa imeambukizwa. Inawezekana kuambukizwa kwa aina zaidi ya moja ya VVU hali inayojulikana kama kuambukizwa VVU.

Zambia ni nchi isiyofungamana na bahari yenye uchumi duni barani Afrika. Imekadiriwa kuwa ya 166 katika Kielelezo cha Maendeleo ya binadamu mnamo mwaka 2006 kati ya jumla ya nchi 177 kulingana na ripoti ya Maendeleo ya Binadamu ya Umoja wa Mataifa. Kufikia mwisho wa mwaka 2006, jumla ya watu milioni 39.5 ulimwenguni waliambukizwa VVU na watu milioni 2.9 walikufa kwa sababu ya magonjwa yaliyotokana na UKIMWI. Afrika inaongoza kwa UKIMWI na karibu 60% ya waathirika wa VVU na imekuwa sababu kuu ya vifo barani Afrika.

## Marejeo 
Jamii:USLWA
Jamii:Afya
Jamii:Afya ya umma
Jamii:Ukimwi
Jamii:Zambia
UKIMWI nchini Zimbabwe

thumb|Kuenea kwa VVU / UKIMWI barani Afrika, jumla (asilimia ya watu wenye umri kati ya miaka 15-49)
VVU na UKIMWI ni suala kuu la afya ya umma nchini Zimbabwe. Nchi hiyo inaripotiwa kushikilia moja ya idadi kubwa zaidi ya kesi zilizorekodiwa katika Afrika Kusini mwa Jangwa la Sahara. Kulingana na ripoti, virusi vimekuwepo nchini tangu miaka 40 iliyopita. Walakini, ushahidi unaonyesha kwamba kuenea kwa virusi hivyo kunaweza kukawa kumetokea mapema. Katika miaka ya hivi karibuni, serikali imekubali kuchukua hatua na kutekeleza mikakati ya malengo ya matibabu ili kushughulikia kuenea kwa visa katika janga hilo. Hatua kubwa zimechukuliwa wakati watu wanaozidi kuongezeka wanajulishwa hali yao ya VVU / UKIMWI, wanapokea matibabu, na kuripoti viwango vya juu vya kumalizika kwa virusi hivyo. Kama matokeo ya hii, ripoti za maendeleo ya nchi zinaonyesha kuwa janga linapungua na linaanza kufika mwisho. Mashirika ya kimataifa na serikali ya kitaifa wameunganisha mwenendo huu na matokeo ya kuongezeka kwa utumiaji wa kondomu kwa idadi kubwa ya watu, idadi ndogo ya wenzi wa ngono, na pia kuongezeka kwa maarifa na mfumo wa msaada kupitia kufanikisha utekelezaji wa mikakati ya matibabu na serikali. Idadi ya watu walio katika hatari ya kuathiriwa na VVU / UKIMWI nchini Zimbabwe ni pamoja na wanawake na watoto, wafanyabiashara ya ngono, na watu wanaojihusisha na mahusiano ya jinsia moja.

## Marejeo 
Jamii:USLWA
Jamii:Afya
Jamii:Afya ya umma
Jamii:Zimbabwe
Jamii:Ukimwi
Brian McGahen

**Brian Patrick McGahen** (3 Machi 1952 - 3 Aprili 1990) alikuwa mwanaharakati wa mashoga na mwanaharakati wa kijamii wa Australia.

Alizaliwa Camperdown, New South Wales na mtengeneza nywele Patrick James McGahen na Monica Marie Anderson, * née * Pettit. Baada ya kuhudhuria *De La Salle College Ashfield*, alipokea shahada ya mafunzo ya jamii kutoka chuo kikuu cha Sydney mnamo mwaka 1974. Kama mwanafunzi alipinga vita vya Vietnam, akikataa kujiandikisha kwenye usajili, utetezi wake wa kupinga rasimu ulisababisha kutiwa hatiani. Wakati huu alikuwa mwanachama wa Chama cha Kikomunisti cha Australia. 

Kuanzia mwaka 1974 hadi mwaka 1975 alikuwa mfanyakazi wa kijamii na mshauri wa dawa za kulevya, na alikuwa mwanachama mwanzilishi wa Jumuiya ya Ustawi wa Jamii ya Australia mnamo mwaka 1976.  Akifanya kazi kwanza kwenye mpango na Tume ya Afya ya New South Wales, pia alifanya kazi kwa Idara ya Jimbo ya Vijana na Huduma za Jamii na katika miaka ya 1980 ulipita Mpango wa Huduma ya Usaidizi wa Familia wa New South Wales.

Katikati ya miaka ya 1970, McGahen alihusika katika kampeni ya haki za mashoga kama mshiriki na mkombozi wa mashoga wa Sydney. Alikuwa mratibu wa Mkutano wa Kitaifa wa Ushoga mnamo 1978 na aliwahi kuwa mwenyekiti wa Chama cha *Sydney Mardi Gras* kutoka 1981 hadi 1984. Alisimama kama mgombea wa Kikomunisti wa *Meya wa Bwana wa Sydney* mnamo 1980 bila mafanikio. Mnamo 1984, pamoja na Mkomunisti mwenzake Jack Mundey alichaguliwa huru katika halmashauri ya jiji la Sydney, akihudumu hadi kufutwa kwa baraza tarehe 26 Machi 1987. McGahen ndiye alikuwa mwanachama shoga katika baraza kuwekwa wazi.

McGahen alikuwa mkurugenzi wa huduma ya utunzaji wa nyumba mnamo 1986, na aliunga mkono utunzaji mrefu wa UKIMWI. Mnamo mwaka 1989 alijiunga na kamati ya usimamizi ya *the Pride steering committee*. Ila mwaka wa 1987 aligundulika ana VVU. Ilipofikia tarehe 3 Aprili 1990 alikutwa na mauti huko *Elizabeth Bay*. Baada ya kifo chake, mnamo mwaka 1992 aliigizwa katika jumba maarufu la maonesho la *Sydney Gay and Lesbian Mardi Gras Association Hall of Fame*.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1952
Jamii:Waliofariki 1990
Jamii:Watu wa Australia
Phaswane Mpe

**Phaswane Mpe** (10 Septemba 1970 - 12 Desemba 2004) alikuwa raia wa Afrika Kusini mshairi na mwandishi wa riwaya. 

Alisoma katika Chuo Kikuu cha Witwatersrand, ambapo alikuwa mhadhiri wa fasihi ya Kiafrika. Alisoma digrii ya uzamili katika maswala ya kuchapisha katika Chuo Kikuu cha Oxford Brookes. Mnamo  mwaka 1998 riwaya yake ya  ya kwanza ijulikanayo kama, *Welcome to Our Hillbrow*, ilichapishwa katika 2001.  Mikusanyiko ya hadithi fupi na mashairi yake , *Clouds Brooding*, yalichapishwa baada ya yeye  kufa mnamo mwaka 2008.

Mpe alizaliwa katika mji wa kaskazini wa Polokwane huko Tiragalong,na kuhamia Johannesburg akiwa na umri wa miaka 19 alifanikiwa kujiunga  na chuo kikuu. Kwa sababu ya ukosefu wake wa pesa aliishia kuishi katika eneo la ndani la jiji la Hillbrow, mahali ambapo baadaye aliandaa  riwaya yake ya kwanza ijulikanayo kama **Welcome to Our Hillbrow** ilikuwa kazi muhimu kwake kwani ilikuwa riwaya ya kwanza kushughulikia mabadiliko ya maisha ya ndani  huko nchini  Afrika Kusini ndani ya  miaka kumi tangu Nelson Mandela na F. W. de Klerk kuangamiza ubaguzi wa rangi. Kitabu hiki kinawaonyesha Waafrika Kusini weusi wakikabiliwa na changamoto za umaskini, ukosefu wa ajira, na VVU / UKIMWI. Riwaya hiyo inashangaza kwa kuwa shida zilizoundwa na ubaguzi wa rangi hazikuwa zinajulikana ; shida kuu za Waafrika Kusini weusi ni zile za kujitengenezea wao: chuki dhidi ya wageni, uvumi wa roho mbaya, uchawi, na kutoweza kupendana kabisa au kujipenda wenyewe.

Labda ilikua haishangazi, kwa kuzingatia kuenea kwa ugonjwa huo nchini Afrika Kusini, VVU na UKIMWI zilikuwa mada za kawaida katika kazi ya Mpe. Kabla ya kifo chake alianza masomo ya udaktari kuhusu jinsia katika fasihi ya Afrika Kusini, baada ya ubaguzi wa rangi na alikua akizingatia sana masuala haya mawili.

Mpe alikufa ghafla akiwa na umri wa miaka 34, wakati huo alikuwa anajiandaa kuanza mafunzo kama mganga wa kienyeji.

Wakati mauti ikimkuta, Mpe alikuwa akifundisha fasihi ya Kiafrika na masomo ya uchapishaji katika fasihi na masomo ya lugha katika Chuo Kikuu cha Witwatersrand. Mashairi yake na hadithi fupi zimechapishwa katika **Imprint** (1995), **Staff Rider** (1980). Alichangia pia hadithi fupi katika **Jarida la Drum**.

Kitabu chake cha **Welcome to Our Hillbrow**, na hadithi fupi katika **Clouds Clouds** zina habari kubwa za kihistoria.

## Marejeo 
Jamii:USLWA
Jamii:Waliozaliwa 1970
Jamii:Waliofariki 2004
Jamii:Waandishi wa Afrika Kusini
Radegunda

**Radegunda** (pia: **Rhadegund, Radegonde, Radigund**; 520 hivi – 13 Agosti 587) alikuwa malkia wa Wafaranki kutokana na ndoa yake ya kulazimishwa na mfalme Klotari I, lakini alitokea Thuringia, leo nchini Ujerumani. 

Baada ya kufaulu kumkimbia mumewe, aliyekuwa na wake wengine watano, mwaka 560 alifanywa na askofu Medadi kuwa mtawa akaenda kuishi na mama mkwe, Klotilda, katika abasia aliyokuwa ameianzisha chini ya kanuni ya Sesari wa Arles huko Poitiers, leo nchini Ufaransa, alipofahamika kwa maisha magumu na kwa kutunza na kuponya wagonjwa na ambapo ndipo alipofariki miaka 30 baadaye.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa katika tarehe ya kifo chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo ya Kiswahili
* John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 278-279
* Pd. Leandry Kimario, O.F.M.Cap. - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 240

## Marejeo ya lugha nyingine
*Gregory of Tours, *Glory of the Confessors*, translation by R. Van Dam (Liverpool, 1988)
*Gregory of Tours, *Glory of the Martyrs*; translated by Raymond Van Dam. Liverpool: Liverpool University Press, 2004.
*Gregory of Tours, *History of the Franks*; translation by L. Thorpe (Penguin, 1974: many reprints)
*Venantius Fortunatus, *The Life of the Holy Radegund *; translation by J. McNamara and J. Halborg
*Lina Eckenstein, *Woman Under Monasticism: Chapters on Saint-Lore and Convent Life between A.D. 500 and A.D. 1500*, Cambridge: Cambridge University Press, 1896.
* Edwards, Jennifer C. ''Superior Women: Medieval Female Authority in Poitiers' Abbey of Sainte-Croix*. Oxford: Oxford University Press, 2019.
* Glenn, Jason. "Two Lives of Saint Radegund," in Jason Glenn (ed.), *The Middle Ages in Texts and Texture: Reflections on Medieval Sources*. Toronto: University of Toronto, 2012
*Labande-Mailfert, Yvonne & Robert Favreau, eds. *Histoire de l’abbaye Sainte-Croix de Poitiers: Quatorze siècles de vie monastique*. Poitiers: Société des Antiquaires de l’Ouest, 1986.
*Lillich, Meredith Parsons. *The Armor of Light: Stained Glass in Western France, 1250–1325*. Berkeley: University of California Press, 1994.
*Hahn, Cynthia. *Portrayed on the Heart: Narrative Effect in Pictorial Lives of Saints from the Tenth through the Thirteenth Century*. Berkeley: University of California Press, 2001.
* Smith, Julia M. H. "Radegundis peccatrix: authorizations of virginity in late antique Gaul," in Philip Rousseau and Emmanuel Papoutsakis (eds), *Transformations of Late Antiquity: essays for Peter Brown'' Vol. 2 (Aldershot: Ashgate, 2009), 303–326.
* 

## Viungo vya nje
* Other Women's Voices Useful guide to some of the works on Radegund including links to on-line materials.

Jamii:Wamonaki
Jamii:watawa waanzilishi

Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Trevor Kent

**Trevor Kent** (24 Aprili 1940 - 4 Novemba 1989) alikuwa mwigizaji wa ukumbi wa michezo na wa runinga wa Australia ambaye alipata umaarufu na kutambuliwa na jamii katika miaka ya 1980.

## Wasifu 
Hapo awali Kent alifanya kazi kama mwalimu wa shule ya msingi, akifundisha kwa miaka mitatu huko Nambour na Buderim na hata pia alipokuwa huko Queensland alikuwa akiigiza katika vikundi vya ukumbi wa michezo.

Akiwa huko Sydney, alisoma jukumu la Rolfe katika utengenezaji wa Tivoli Theatre ya *"The Sound of Music"* Sauti ya Muziki", na akaigiza katika *"Becket"* na ''"Oh Dad, Poor Dad, Mamma's Hung You in the Closet and I'm Feelin' So Sad"'' na yule wa Kujitegemea. Baada ya miaka miwili lihama kutoka huko Sydney na kuhamia Uingereza na akakaa huko miaka kumi. Huko Uingereza Kent alifanya kazi na Mkurugenzi Bil Keating na baadaye na Royal Shakespeare Company. Naliporudi Sydney mnamo 1974, Kent alicheza kama Frank'N'Furter katika utengenezaji wa "The Rocky Horror Show".

Maonyesho kadhaa kwenye runinga ya Australia yalifuata, pamoja na majukumu katika * (mfululizo wa Truninga wa miaka ya 1970) *, * "The Sullivans" *, * "Cop Shop" * na ''"Carson's Law"*. Mnamo mwaka 1984  alihamia Melbourne na mnamo 1984-1985 alionekana kwenye mfululizo wa runinga wa "Prisoner" akiwa kama mfungwa.

Katikati ya miaka ya 1980 Kent, ambaye alikuwa shoga, aligundua kuwa ana VVU, na wakati huo alijitolea kama mwangalizi kwa watu wanaoishi na VVU na UKIMWI. 

## Kifo 
Mnamo mwaka 1989 kufikia wiki chache kabla ya kifo chake Kent aliendelea kufanya kazi na kikundi cha ukumbi wa michezo. Uigizaji wake wa mwisho alikuwa Meryl Streep katika filamu ya * A Cry in the Dark '' mwaka (1988 ).

## Filamu 
## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* 

Jamii:Waliozaliwa 1940
Jamii:Waliofariki 1989
Jamii:Waigizaji filamu wa Australia
Bernard Kabanda

**Bernard Kabanda Sslongo** (1959 - 4 Septemba 1999) alikuwa mpiga gitaa wa Uganda. Alikuwa maarufu katika muziki ulimwenguni kupitia kuonekana kwake huko USA na Uingereza. Mnamo mwaka  1999 kabla ya kufa na UKIMWI alifanya   onyesho lake la Womad's Reading akiwa na umri wa miaka 40. 

Alifahamika katika mitaa ya Kampala, mji mkuu wa Uganda,  kwa  kuchezea  gitaa ambalo alikuwa amejitengenezaa mwenyewe kutoka katika gitaa chakavu. Aliweza  kucheza peke yake na alifanya hivyo pia katika ziara yake ya Womad, ambapo alicheza  na Samuel Bakkabulindi Sslongo, ambaye alichezea vishikizo vya muda vya  mabati, ngoma na  vijiti.

## Viungo ya nje
*The Womad Select Information Page
*A Tribute to Bernard Kabanda

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1959
Jamii:Waliofariki 1999
Jamii:USLWA
Jamii:Wanamuziki wa Uganda
Jamii:Arusha Editathon Muziki
James Chimombe

**James Chimombe** (1951-1990) alikuwa mwimbaji na mpiga gitaa wa Zimbabwe. Kazi yake ilijumuishwa kwenye band za Mafanikio ya OK, Acid Band, Ocean City Band, na Huchi Band. Muziki wake ulichanganya Kenya, Afrika Kusini, na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inaathiri Muziki wa Zimbabwe. James pia alifanya kazi katika nchi ya Amerika na  sauti za Magharibi katika muziki wake, akizichanganya na pembe za Kiafrika  laini za gitaa. James Chimombe anajulikana kama Phil Collins wa Zimbabwe. Angekuwa hai leo, angejulikana kama Tuku. Tuku na Chimombe wote ni wana wa Highfields, aka Fio. Muziki wake ulikuwa wa roho na uliwasilisha moyo wa utamaduni ya Washona.

## Wasifu 
Chimombe alianza kama mpiga gitaa la dansi pamoja na  Thomas Mapfumo na Oliver Mtukudzi. Kisha akahamia kwenye Blacks Unlimited na OK Mafanikio. Kama moja ya bendi za kwanza za Kongo na Zimbabwe, OK Success aliajiri wanamuziki wa juu wa Zimbabwe na kutoa safu ya vibao katika miaka ya 1960 na 1970.

## Kifo 
Chimombe anashukiwa kuwa na VVU, lakini hii haikupunguza kasi ya yeye kupendwa na watu wa Zimbabwe, haswa watu kutoka Highfields, Chitungwiza, Harare na Bindura.

## Marejeo 
Jamii:USLWA
Jamii:Waliozaliwa 1951
Jamii:Waliofariki 1990
Jamii:Waimbaji wa Zimbabwe
Dambudzo Marechera

**Dambudzo Marechera** (4 Juni 1952 - 18 Agosti 1987) alikuwa mwandishi wa riwaya, hadithi fupi, michezo na mashairi wa  Zimbabwe. Alijulikana sana kwa maandishi yake ingawa alifukuzwa katika vyuo vikuu kwa sababu ya tabia yake mbaya, licha ya kufaulu katika masomo yake.

## Maisha ya awali 
Marechera, kwa jina la Kikristo aliiitwa Charles William, alizaliwa katika mji wa Vengere, Rusape, nchini Rhodesia Kusini, kwa Isaac Marechera, mhudumu wa chumba cha kuhifadhi maiti, na msichana Masvotwa Venenzia Marechera aliyekuwa mtoto wa wazazi Washona kutoka sehemu ya mashariki-kati ya Rhodesia.
  
 Katika kitabu chake cha mwaka 1978 kinachojulikana kwa jina la *The House of Hunger*, na katika mahojiano, Marechera mara nyingi alidanganya kuwa baba yake aliendesha "treni ya karne ya 20" au "alirudi nyumbani na kisu kikiwa kimemchoma kwa nyuma" au "alipatikana katika chumba cha kuhifadhia maiti cha hospitali na mwili wake ukiwa umejaa risasi". Udanganyifu huo ulimpelekea Marechera kudanganya hata juu ya "ukweli" wa maisha yake mwenyewe. Mnamo Aprili mwaka 2021, mtafiti wa Ujerumani Flora Veit-Wild alitoa ufafanuzi mkubwa kuhusu kaka wa Marechera, Michael, juu ya jambo la uharibifu katika maisha ya Marechera, mdogo wake. Michael alisema kuwa Dambudzo alikuwa mwathiriwa wa mama yao muti, akimaanisha kwamba alilaaniwa kwa namna  fulani kwani Marechera aliporudi kutoka London kuwa mwandishi wa makazi katika Chuo Kikuu cha Zimbabwe, mama yake na dada zake walijaribu kuja kumlaki lakini aliwakataa kwa mkono wake mwenyewe, akimshtaki mama huyo kwa kujaribu kumuua. Bado, inajulikana kwamba Marechera hakuwahi kufanya bidii kukutana na mtu yeyote wa familia yake kabla ya kufariki mwaka 1987.

## Tuzo
* 1979 Guardian Fiction Prize

## Bibliografia 
* 1978: *The House of Hunger*
* 1980: *Black Sunlight*
* 1984: *Mindblast or The Definitive Buddy*
* 1992: *The Black Insider*
* 1992: *Cemetery of Mind*
* 1994: *Scrapiron Blues*

## Viungo vya nje
*Helon Habila, "On Dambudzo Marechera: The Life and Times of an African Writer" , *The Virginia Quarterly Review*, Winter 2006.

## Marejeo 
Jamii:USLWA
Jamii:Waandishi wa Zimbabwe
Sharleen Spiteri (kahaba)

**Sharleen Spiteri** alikuwa kahaba aliyeathiriwa na VVU, ambaye alifuatiliwa na vyombo vya habari, umma na serikali ya New South Wales nchini Australia baada ya kuonekana kwenye kipindi cha televisheni cha "60 Minutes (kipindi cha runinga cha Australia)" mwaka 1989, ambapo katika mahojiano aliweka wazi kwamba alikuwa akifanya mapenzi na wateja bila kuwaambia kuhusu ugonjwa wake wala kutumia kondomu.

Baada ya kipindi cha *60 Minutes* kurushwa hewani, Spiteri alishikiliwa kwa nguvu na Polisi wa New South Wales pamoja  na mamlaka ya Idara ya Afya, wakitumia sehemu ya Sheria ya Afya ya Umma (Sehemu ya 32a), ambayo hapo awali ilikusudiwa kudhibiti kifua kikuu. Aliwekwa katika wadi ya UKIMWI ya Prince Henry, na kisha Hospitali ya Akili ya Rozelle kwa wiki kadhaa.

Mwanzoni mwa miaka ya 1990 kesi ya Spiteri iliendelea kuzua mjadala  mkubwa wa kitaifa. Ambapo ilipelekea sheria mpya kuanziishwa huko  New South Wales, inayojulikana kama "Sheria ya Sharleen" ambayo ilitaka idhini ya habari kabla ya ngono.

Japo kulikuwa na wafanyakazi wengine wa ngono katika jamii ambao pia waliathirika na  VVU na kutambulika na mamlaka. Baada ya kuachiliwa, Spiteri alikuwa chini ya maagizo ya afya ya umma (pamoja na makubaliano mengine ambayo hayakuwekwa wazi na Idara ya Afya ya NSW), akitumia miaka 16 iliyobaki ya maisha yake chini ya usimamizi wa mfanyakazi wa afya wa mfumo wa Afya wa NSW kama mgonjwa. Alifariki mwaka 2005.

Mnamo mwaka 2015, Tom Morton na Eurydice Aroney, wote waandishi wa habari na wahadhiri katika Chuo Kikuu cha Teknolojia Sydney, walichapisha *Uandishi wa habari juu ya  Hofu ya Maadili na Masilahi ya Umma - Kesi ya Sharleen Spiteri*. Jarida hilo lilihoji maadili ya kuripoti kesi ya Spiteri.

## Viungo vya nje 
* ABC Radio National Hindsight program about Sharleen Spiteri

## Marejeo 
Jamii:USLWA
Jamii:Waliofariki 2005
Jamii:Wanawake wa Australia
Vigbati

la kioo cha rangi, kazi ya Alois Plum.]]
**Vigbati** (pia: **Wigbert, Wihtberht**; Wessex, 7 Mei 675 - Fritzlar, katika Ujerumani wa leo, 13 Agosti 747) alikuwa padri na mmonaki Wabenedikto kutoka Uingereza aliyekwenda barani kama mmisionari pamoja na Bonifas ambaye alimfanya abati wa kwanza huko alipokuja kufariki.

Tangu kale wanaheshimiwa na Kanisa Katoliki na wengineo kama watakatifu.

Sikukuu yao ni tarehe 13 Agosti ya kila mwaka.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* Catholic Online: St. Wigbert

Jamii:Waliozaliwa 675

Jamii:Watakatifu wa Uingereza
Tony Doyle (mwanasiasa)

**Anthony Kenneth "Tony" Doyle** (8 Mei 1953 - 23 Desemba 1994) alikuwa mwanasiasa wa Australia. Kutokea mwaka 1985 hadi 1994 alikuwa Chama cha Labour cha Australia (*Tawi la New South Wales*) kwa Wilaya ya Uchaguzi ya Peats katika bunge jipya la Wales Kusini.

*Ku-ring-gai* pamoja na Chuo Kikuu cha New South Wales ambapo alipokea shahada yake ya Sanan, ndipo mahali aliposomea mwana wa Ken na Coralie Doyle. Alifanya kazi kama msaidizi wa kisheria, msaidizi wa karani na tume ya utangazaji ya Australia na kama ofisa mtendaji wa New South Wales na pia kama wakili mkuu wa serikali. Alihusika pia katika Chama cha Labour cha Australia (Tawi la New South Wales), akiwa katibu wa Umina,  Ettalong, mnamo mwaka 1977 hadi mmwaka 1984.

Kifo cha aliyekuwa waziri *Paul Landa* kilipelekea Doyle kuchaguliwa kama mgombea wa Labour kwa kiti cha serikali cha Wilaya ya Uchaguzi ya Peats mnamo mwaka 1985. Mnamo mwaka 1988 na 1991 Doyle alifanikiwa kushika kiti hicho kwa urahisi. Kutokana na vita vikali dhidi ya UKIMWI Doyle, mnamo Desemba 20, 1994 aliacha bunge mara moja kwani alikuwa mgonjwa sana. Akiwa na umri wa miaka 41 aliaga dunia akiwa huko Umina na kuwa mshiriki wa pili mfululizo wa Peats kufa ghafla kabla ya miaka 50. Tony Doyle alikufa nyumbani akiwa kando ya mwnzake wa muda mrefu Robert Miles. Na hakukuwa na uchaguzi mdogo uliofanyika kuchukua nafasi yake kutokana na ukaribu wa mwaka 1995 wa jimbo la New South Wales .

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1953
Jamii:Waliofariki 1994
Jamii:Wanasiasa wa Australia
Suzi Lovegrove

**Suzi Lovegrove** (1955 - 1987) alikuwa raia wa Australia mzaliwa wa Marekani aliyekuwa na VVU. 

Mnamo mwaka 1987 *Hadithi ya Suzi*, ilionyeshwa kwa mara ya kwanza kwenye runinga ya Australia. Troy ambaye ni mtoto wa Suzi aliambukizwa virusi tangu akiwa tumboni. Mnamo mwaka 1993 alifariki akiwa na umri wa miaka saba.

Hapo mwanzo Suzi Lovergrove alikuwa mwigizaji aliyejulikana kama Suzi Sidewinder. Mnamo mwaka 1983 Suzi alihusika katika sehemu ndogo ya filamu iliyojulikana kwa jina la *Crazy*, akicheza kama mshiriki wa bendi ya *Nada*, (Nada alicheza na rafiki wa Suzi aitwaye *Lori Eastside* ambaye baadaye alikuja kuonekana kidogo katika "Suzi's Story"). Walipokuwa kenye ndege wakitazama sinema kati ya Marekani na Australia, ni wakati ambapo Suzi alibahatika kukutana na mume wake wa baadaye aitwaye *Vince Lovegrove*. Miaka ya 1960 Vince alikuwa mwimbaji kiongozi wa *The Valentines* na kisha aliendelea kusimamia *Divinyls* na *Jimmy Barnes*

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1955
Jamii:Waliofariki 1987
Jamii:Waigizaji filamu wa Australia
Nozipho Bhengu

**Nozipho Bhengu** (1974 - 19 Mei 2006) alikuwa mwanamke wa Afrika Kusini ambaye kifo chake kilisababishwa na ugonjwa unaohusiana na UKIMWI nacho kilizidisha utata juu ya jinsi gani UKIMWI unatibiwa nchini Afrika Kusini. 

## Marejeo 
* The Economist, June 10, 2006, p101

Jamii:USLWA
Jamii:Waliozaliwa 1974
Jamii:Waliofariki 2006
Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini
Rob Astbury

**Rob Astbury** (1948 - 9 Novemba 2017) alikuwa mwandishi wa habari wa redio na televisheni wa Australia na wakala wa mali isiyohamishika.

## Wasifu 
Astbury alizaliwa huko Avoca, Victoria. Wakati akifanya kazi ya uandishi wa habari kwa miaka 21, alishinda tuzo kumi, Ligi ya Soka ya Victoria  (VFL), Ligi ya Soka ya Australia (AFL), tuzo mbili za kitaifa tuzo ya Penguin na aliteuliwa mara mbili katika tuzo ya Logie kwa habari bora ya mwaka. Astbury alifanikiwa kuruka kwenye runinga kupitia kazi yake ya mapema ya redio *Melbourne* kwanza kupitia mtandao wa *Channel 0/10 network*, kisha kufuatia *Nine Network*, baada ya kukubali ofa ya kazi kutoka kwa mmiliki Kerry Packer. Wakati wa kazi yake ya runinga, Astbury alikuwa mwandishi wa michezo anayelipwa zaidi Australia.

Astbury alitangaza yakuwa alikuwa na VVU mnamo mwaka 2005, ingawaje vipimo vya matibabu vilionyesha alikuwa muathirika wa muda mrefu, ambaye mwili wake unaweza kukandamiza virusi kwa muda mrefu bila dawa za kupunguza makali ya virusi vya ukimwi. Mnamo 2006, wakala wa watu mashuhuri Anthony Zammit alichapisha King and I: My Life With Graham Kennedy, wasifu ambao ulielezea uhusiano wa Astbury na mburudishaji Graham Kennedy. 

Baada ya kustaafu televisheni, Astbury alifanya kazi kama wakala wa mali isiyohamishika huko Broadbeach huko Gold Coast, Queensland kati ya mwaka 1995 na 2000. Kwa miaka kumi ijayo aliendesha kampuni ya kukuza mali nchini Thailand. Wakati wa tsunami ya Siku ya Ndondi ya 2004 wakati Astbury alikuwa likizo huko Phuket, aliripoti juu ya uharibifu wa wavuti ya kisiasa ya Crikey. Mnamo mwaka 2010 aliamua kurudi Gold Coast ambapo huko alifanya kazi na wakala wa Ray White Real Estate huko Broadbeach. 

Mnamo 9 Novemba 2017 Astbury, alikutwa na rafiki yake nyumbani kwake akiwa amekufa baada ya kutofika kazini na kutopatikana.

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* 

Jamii:Waliozaliwa 1948
Jamii:Waliofariki 2017
Jamii:Waandishi wa habari
Jamii:Watu wa Australia
Prudence Nobantu Mabele

thumbnail|right|200px|Prudence Mabele
**Prudence Nobantu Mabele** (21 Julai 1971 - 10 Julai 2017) alikuwa mwanaharakati wa Afrika Kusini ambaye alitetea haki za wanawake na watoto wanaoishi na VVU / UKIMWI, na dhidi ya unyanyasaji wa kijinsia. 

Aligundulika kuwa na VVU / UKIMWI mnamo mwaka 1990 na alijitokeza hadharani mnamo mwaka 1992. Alianzisha Mtandao mzuri wa Wanawake mnamo 1996. Alifanya kazi na UNAIDS na pia alihitimu kama sangoma.

## Maisha ya zamani 
Prudence Nobantu Mabele alizaliwa katika mji wa Wattville karibu na Benoni, mashariki mwa Johannesburg, Afrika Kusini mnamo Julai 21, 1971.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1971
Jamii:Waliofariki 2017
Jamii:USLWA
Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini
Jamii:wanaharakati wa Afrika Kusini
Makgatho Mandela

**Makgatho Lewanika Mandela** (26 Juni 1950 - 6 Januari 2005) alikuwa mtoto wa Nelson Mandela kutoka kwa mke wake wa kwanza Evelyn Mase. Yeye ndiye baba wa Ndaba Mandela. 

Alifariki kwa Ukimwi mnamo 6 Januari 2005 huko Johannesburg.

## Familia 
Alikuwa ameoa mara mbili. Mkewe wa kwanza alikuwa Rose Rayne Perry (baadaye aliitwa Nolusapho). Mkewe wa pili alikuwa Zondi. Alikuwa na watoto wa kiume wanne. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1950
Jamii:Waliofariki 2005
Jamii:USLWA
Jamii:Watu wa Afrika Kusini
Virodene

**Virodene** ilidaiwa kuwa dawa ya VVU / UKIMWI. Ilitengenezwa nchini Afrika Kusini, lakini ilikataliwa na jamii ya wanasayansi.
Hata hivyo mwaka 2000 ilifanyiwa majaribio katika hospitali za jeshi la Tanzania. 

## Marejeo 
* South African Research Into AIDS "Cure" Severely Criticised, P.Sidley, *National Library of Medicine*, 1997

Jamii:USLWA
Jamii:Ukimwi
Jamii:Madawa
Zug, Sahara ya Magharibi

**Zug** ni mji unaopatikana kusini mashariki mwa Sahara Magharibi, km 170 kutoka Atar, Mauritania. 

Zug ipo katika sehemu ya Sahara ya Magharibi inayotazamana na Polisario na mara nyingi hujulikana kama eneo la bure la (Mkoa wa Sahara wa Magharibi) ndani ya Wilaya zilizookolewa. Ni mji mkuu wa mkoa wa kwanza wa kijeshi wa Sahrawi ya Kiarabu ya Kidemokrasia na ina nafasi ya jeshi ya SPLA na [hospitali] ndogo.

## Miundombinu 
Mnamo Juni mwaka [2009], Mashirika matatu ya Urafiki kutoka Mkoa wa Alicante [(Hispania)] yalikuwa na mkutano na Waziri wa Sahrawi, kwa nia ya kujenga hospitali katika mji huo. Mnamo [Septemba], tamasha la mshikamano na Chambao, Oléfunk & Mario Díaz lilifanyika [Altea], kwa lengo la kukusanya fedha ili kufadhili mradi huo. Mnamo Novemba, makubaliano kati ya wawakilishi wa Polisario na wanachama wa vyama vya urafiki kuhusu kujenga jengo hilo ulisahiniwa. Mwaka [2011], kazi za ujenzi wa hospitali hiyo ulikamilika , ilibaki tu kununua vifaa vya matibabu ili kuifungua.

## Utamaduni 
Karibu na Zug Kuna maandishi ya Neolithiki na mifumo ya kijiometri, sawa na wengine yaliyopatikana nchi ya [Chad] na Kusini mwa [Moroko].

## Marejeo
## Viungo vya nje
*Desert picture of Zug
*Spanish territorial police photos on Zug, 1972-1973 
*Blog about the construction of Zug's hospital
Jamii:USLWA
Jamii:Sahara ya Magharibi
Theodoros Kontidis

**Theodoros Kontidis, S.J.** (amezaliwa Thesalonike, Ugiriki, 11 Machi 1956) ni askofu wa Kanisa Katoliki nchini Ugiriki. 

Alipata kwanza upadrisho katika Shirika la Yesu tarehe 9 Oktoba 1988.

Tarehe 14 Julai 2021 ametangazwa kuwa askofu mkuu wa Jimbo Kuu la Athens.

## Viungo vya nje
* Ukurasa wa Askofu Kontidis katika *Catholic Hierarchy*

Jamii:Waliozaliwa 1956
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wajesuiti
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Wanawake wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kiarabu ya Sahara

la wanawake wa Sahrawi.]]
**Wanawake katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kiarabu ya Sahara** ni wanawake ambao walizaliwa, wanaishi au wanatoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kiarabu ya Sahara katika eneo la Sahara ya Magharibi au makambi ya wakimbizi ya Sahrawi. Katika jamii ya Sahrawi wanawake wanashiriki katika  majukumu na kazi mbalimbali ya kijamii pamoja na mashirika Ya kijamii. Kifungu cha 41 cha Katiba ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kiarabu Kinahakikisha kwamba serikali itazingatia *kukuza ushiriki wa wanawake katika masuala ya kisiasa, kijamii na kitamaduni* kwa ajili ya maendeleo na ukuaji wa taifa.

## Mavazi 
Mavazi yanayovaliwa na wanawake wa Sahrawi ni pamoja na vazi linaloitwa Daraa na kitambaa cha kichwani kinachojulikana kama Mefhla.

## Siasa 
Katika uchaguzi wa mwaka 2012 katika bunge la Sahrawi, asilimia 35 ya wabunge walikuwa wanawake na katika uchaguzi wa mwaka 2008, wanawake walipata walifanikiwa kupata asilimia 34.61 ya viti vya uwakilishi bungeni.

## Marejeo
Jamii:USLWA
Jamii:Wanawake
Jamii:Sahara ya Magharibi
Richard Wherrett

**Richard Bruce Wherrett**(10 Desemba 1940 - 7 Desemba 2001) alikuwa mwanachama na mkurugenzi wa Agizo la Australia (AM), ambaye kazi yake  hiyo ilidumu kwa takribani miaka 40. Anajulikana pia kwa kuwa mkurugenzi mwanzilishi wa kampuni ya Sydney Theatre mnamo mwaka 1979.

## Maisha ya awali, elimu na familia 
Richard Wherrett alikuwa mdogo wa mwandishi wa habari wa magari ajulikanaye kwa jina la Peter Wherrett. Wanafunzi wenzake chuoni walikua ni Clive James, Germaine Greer, Bruce Beresford, Mungo Wentworth MacCallum, Bob Ellis, John Bell (mwigizaji wa Australia), John Gaden, Laurie Oakes na Les Murray (mshairi).

Alifundisha Kiingereza na Historia ya Kale katika shule ya Trinity Grammar kwa miaka minne.

Wherrett alikuwa shoga tangu alipokuwa na umri wa miaka 17. Walakini, alikuwa na uhusiano uliokuwa wazi na mwigizaji Jacki Weaver kwenye miaka ya 1970.

## Marejeo 
Jamii:USLWA
Jamii:Waliozaliwa 1940
Jamii:Waliofariki 2001
Jamii:Watu wa Australia
James Clifford (msanii)

**James Clifford** (1936 -1987) alikuwa mchoraji wa Australia ambaye aliiga mitindo kutoka kwa wasanii wengine kwa njia ya wasanii wa muziki wa mwamba wa psychedelic ambao walikuja baada ya wasanii wakubwa wa pop na walikuwa watangulizi wa harakati ya matumizi ya baada ya kisasa ya miaka ya 1980.

## Maisha ya Awali
James Clifford alizaliwa Muswellbrook, New South Wales mnamo  mwaka 1936 na miaka ya sitini alihamia Sydney, ambapo alisoma na Desiderius Orban na akaonyeshwa katika ukumbi wa Watters Gallery. Alifanya kazi kwa mitindo tofauti   na akajulikana mapema sana, akichanganya katika Uchoraji mkali na uchoraji wa mazingira na bahari katika mitazamo ya kaleidoscopic, na mandhari ya kitropiki, baadaye alijihusisha na kolaji, sanaa ya maandishi mara kwa mara. Clifford alikuwa akivutiwa na jinsia moja hata hivyo alijielezea kama shoga wa jinsia moja. Uchoraji wake wa sura ya mwanadamu mara zote  ulikuwa uchi wa kiume wa homoerotic. Uchoraji wake uliochelewa ulikuwa Utaftaji wa maandishi na umefananishwa na uchoraji wa mambo wa Ralph Balson mwanzoni mwa miaka ya 1960.

Mwandishi wa riwaya Patrick White, maarufu akihusishwa na wachoraji Ian Fairweather, Sidney Nolan, Brett Whiteley na Reg Mombassa, alikuwa akikusanya kazi ya Clifford kuanzia katikati ya miaka ya sitini hadi katikati ya miaka ya themanini. Wote Clifford na White walikuwa na uhusiano wa kifamilia katika Mkoa wa Hunter wa New South Wales.

James Clifford, Chris O'Doherty, Brett Whiteley na mchoraji  Desmond Digby walikuwa wasanii wachanga  na wanne alikua  Patrick White waliokusanywa kwa bidii zaidi, mwandishi wa vitabu alirithi kazi hizo kutoka  Nyumba ya sanaa ya New South Wales.Mhifadhi Daniel Thomas alisema juu ya uzuri wa kibinafsi wa **White**: "Ilikuwa dhahiri kwangu kwamba aliendana  na kitu chochote ambacho kilikuwa cha aina ya spiky". Clifford alikuwa kipenzi cha White, ambaye alimuelezea Clifford kama mmoja wa wachoraji bora zaidi wa kuishi huko Australia. Mwandishi wa Patrick White, Mchoraji Manque, Helen Verity Hewitt amesema Sidney Nolan na Brett Whiteley walikuwa wasanii wakuu wa Australia katika ushawishi wa maandishi ya White, ingawa alimlinganisha Clifford mwenyewe na mhusika mkuu, White mnamo mwaka  1961 riwaya ya  Riders in the Chario, Alf Dubbo, mchoraji mchanga asiye na hisia. Mwanahistoria wa sanaa Helen Verity Hewitt amebainisha kuwa baadhi ya waangalizi waliona  kupendezwa kwa White kwa James Clifford "kuliwekwa vibaya". Mtunzaji Barry Pearce amesema juu ya ukusanyaji wa sanaa ya White: "Sababu nyingi ambazo Patrick alinunua uchoraji fulani alikufa naye ... Alikuwa mpinzani kidogo, akinunua uchoraji kusaidia wasanii ambao hawakutakaswa na maafisa katika majumba ya kumbukumbu".

## Marejeo
Jamii:USLWA
Jamii:Waliozaliwa 1936
Jamii:Waliofariki 1987
Kiki Gyan

**Kiki Gyan** (anayejulikana pia kama **Kiki Djan**; 7 Juni 1957 - 10 Juni 2004) alikuwa mwanamuziki wa Ghana. Alikuwa mpiga kinanda wa bendi ya Osibisa ambayo ilikuwa maarufu miaka ya 1970. Pia alirekodi na kutoa albamu ya nyimbo za disco. Alikuwa na uwezo mkubwa ambaye angeweza kucheza kibodi vizuri sana.

## Maisha ya awali 
Alizaliwa katika familia ya tabaka la kati huko Takoradi, Ghana. Gyan alianza kucheza piano akiwa na umri wa miaka mitano na akaanza kufanya kazi ya kitaalam akiwa na miaka 12. Aliacha shule ya upili akiwa na miaka 14 na baada ya ziara yake London na bendi ya wenyeji ya Ghana inayoitwa Pagadija; Alikuwa na umri wa miaka 15 tu alipoanza kucheza na Osibisa mnamo 1972, akichukua nafasi ya mpiga kinanda ambaye alikuwa ameondoka tu, na alisafiri kimataifa na bendi wakati wa miaka ya 1970, akiitumbuiza hadhira kubwa ulimwenguni.

## Marejeo 
Jamii:Wanamuziki wa Ghana
Stuart Challender

**Stuart David Challender** (19 Februari 1947 - 13 Desemba 1991) alikuwa kondakta wa Australia, anayejulikana haswa kwa kazi yake na "The Australian Opera", Elizabethan Sydney Orchestra na Sydney Symphony Orchestra.

## Maisha ya mapema 
Mnamo Februari 1947 Challender alizaliwa huko Hobart. Mapenzi yake yakwanza kimuziki yalitoka kwa bibi yake Thelma Driscoll, ambaye alikuwa akimuimbia kama mtoto.

Mnamo mwaka 1960 Challender alipelekwa na baba yake kwenye onyesho la Beethoven yaliyoendeshwa na [Tibor Paul]], ambayo aliamua kuwa kondakta.

Mnamo 1964, akiwa na umri wa miaka 17, Challender alihudhuria Chuo cha Sanaa cha Victoria , katika Chuo Kikuu cha Melbourne. Alianza kufanya kazi katika Kampuni ya Opera ya Victoria kuanzia mwaka 1966. Baada ya kuhitimu alikuwa ,kurugenzi wa Kampuni ya Opera ya Victoria mwaka 1968.

## Kufanya kazi 
Mnamo mwaka 1970 Challender alianza kufanya kazi. kwa "Lucerne Opera" ushiriki wake wa kwanza ulikuwa "Kiss Me, Kate". kutoka mwaka 1976 hadi 1980 aliteuliwa kuwa kondakta msaidizi katika Staatstheater Nürnberg; kisha alikuja kuhusika Uswisi huko Zürich na Basel, ambapo alikuwa mkurugenzi mwenyeji katika "Theatre Basel | Opera House". Mnamo Juni mwaka huo, afya yake inaonekana kudhoofika, Challender aliendesha tamasha lake la mwisho huko Hobart, na Tasmanian Symphony Orchestra.

## Kifo 
Mnamo 13 Desemba 1991 Challender alikufa kwa ugonjwa uhusianao na UKIMWI.

Katika wosia wake, Challender aliandaa kuanzishwa kwa Stuart Challender Foundation, kusaidia mafunzo na ukuzaji wa makondakta wa baadaye wa Australia. Alitoa mkusanyiko wake mkubwa wa alama kwenye Maktaba ya Muziki huko Chuo Kikuu cha Tasmania.
* 1992 Aria Awards - Best Classical Album - *Vine: Three Symphonies* - Stuart Challender & The SSO

## Usomaji 
Rekodi zote na Orchestra ya Sydney Symphony.

* *Voss*, opera by Richard Meale (Philips, 1987)
* *1812 - Danny Boy - Bolero* (ABC, 1989)
* *Symphony Under the Stars* (ABC, 1989)
* *Earth Cry - Kakadu - Mangrove*, works by Peter Sculthorpe (ABC, 1989)
* *Carl Vine: Three Symphonies* (ABC, 1991)
* *Nexus - Nocturnes* (Vox Australis, 1991)

## Maandishi 
* Davis, Richard. *Close to the Flame: the Life of Stuart Challender*, Wakefield Press, 2017, Sydney

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
*Stuart Challender in AusStage 

Jamii:Waliozaliwa 1947
Jamii:Waliofariki 1991
Jamii:Wanamuziki wa Australia
Tunzaa

**Tunzaa** ni aplikesheni ya kuimarisha tabia chanya za matumizi ya kifedha kwa vijana wa Kitanzania kupitia teknolojia ya simu za mkononi. Ilianzishwa mwaka 2019 na makao makuu yake yapo Dar es Salaam, Tanzania. 

## Historia 
Tunzaa ilianzishwa mnamo 2019 na Ng'winula Kingamkono. Hapo awali ilifanya kazi kama muuzaji wa bidhaa mtandaoni kwa Dar es Salaam tu na ilizingatia zaidi vifaa vya kieletroniki na vyombo vya nyumbani, lakini ikapanua wigo wake kwa Tanzania nzima mnamo 2021 na hatua kwa hatua ikapanua wigo wake wa aina nyingine za bidhaa na huduma.

Hivi sasa watumiaji wa Tunzaa wanapata bidhaa na huduma kutoka kwa wafanyabiashara kuanzia vifaa vya nyumbani, safari, runinga, mashine za kufulia, friji, simu za mkononi, kompyuta na nyinginezo zinazowapa watumiaji njia rahisi ya kulipia huduma na bidhaa na kufuatilia matumizi yao.

## Aina za huduma 
Inawezesha malipo ya bidhaa na huduma kwa kiwango kidogo cha pesa kwa kasi ya mtumiaji mwenyewe moja kwa moja kutoka kwenye simu yake.

Inawapa watumiaji uwezo wa kufuatilia kila pesa wanayoweka kando kwa lengo maalum kwa wakati halisi, kwa mfano kununua TV mpya, au simu ya hivi karibuni au kusafiri kwenda Zanzibar).

### Soko la Tunzaa 
Soko la bidhaa na huduma la Tunzaa linaruhusu wafanyabiashara nchini Tanzania kuuza bidhaa zao mtandaoni. Watumiaji wa Tunzaa wanapata bidhaa na huduma kutoka kwa wafanyabiashara kuanzia vifaa vya nyumbani, safari, runinga, mashine za kufulia, friji, simu za mkononi, kompyuta na nyinginezo zinazowapa watumiaji njia rahisi ya kulipia huduma na bidhaa na kufuatilia matumizi yao.

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* 
Jamii:Intaneti