Hilali

[thumb|right|Picha ya mwezi unaoonekana kwa [darubini kwa umbo la hilali.]]
thumb|Hilali angani.
[thumb|Hilali [Barabara|barabarani.]]
**Hilali** (*kutoka Kiarabu ***هلال*** hilāl*) ni neno la kutaja **mwezi mpya** au **mwezi mchanga** yaani mwezi jinsi unavyopatikana angani ukianza kuonekana tena baada ya hali ya kutoonekana inayotokea kila baada ya takriban siku 29. Hilali ina umbo la pinde nyembamba. 

Jina hili linaangaliwa sana katika mazingira ya pwani ya Afrika ya Mashariki na pia kati ya wafuasi wa dini ya Uislamu maana katika kalenda ya Kiislamu kuonekana kwa hilali ni muhimu kwa hesabu ya mwezi mpya pamoja na sikukuu za dini hiyo. Kwa mfano, kufunga kwa mwezi wa Ramadhani kunaanza siku ambako hilali inaonekana baada ya mwezi wa nane Shaaban katika kalenda ya Kiislamu. 

## Historia ya ishara 
Ishara ya hilali inajulikana kutoka tamaduni mbalimbali za kale ambako ilichorwa kama alama ya mwezi wenyewe, ya mwezi wa kalenda au pia kama ishara ya kidini kwa ajili ya mungu wa mwezi aliyeabudiwa katika tamaduni nyingi za kale. 

Katika Uajemi ya Kale na Roma ya Kale alama ya hilali ilikuwa pia sehemu ya nembo la kifalme. Kwa njia hiYO iliingia pia katika sanaa ya Waislamu baada ya ushindi wao juu ya Waajemi na Waroma. Hivyo inaonekana pia katika Kuba ya Mwamba ambalo ni jengo la Kiislamu la kale zaidi lililosimama hadi leo. 

Katika utamaduni Wa Waislamu hilali ilianza kutumiwa tangu karne ya 18 BK kama sehemu ya bendera, nembo za kifalme na pia kama mapambo juu ya majengo. Tangu karne ya 19 ilikuwa nembo rasmi ya jeshi la Milki ya Kiosmani (Uturuki) na kutoka huko kuenea kama ishara ya Uislamu wenyewe. 

Leo hii picha ya hilali inapatikana kama ishara kwenye bendera za nchi mbalimbali zenye Waislamu wengi.

## Orodha ya bendera za kuonyesha Hilali 
; Nchi huru zinazotambuliwa kimataifa

Flag of Algeria.svg|Algeria
Flag of Azerbaijan.svg|Azerbaijan
Flag of Brunei.svg|Brunei
Flag of the Comoros.svg|Komori
Flag of Libya.svg|Libya
Flag of Malaysia.svg|Malaysia
Flag of Maldives.svg|Maledivi
Flag of Mauritania.svg|Mauretania
Flag of Pakistan.svg|Pakistan
Flag of Tunisia.svg|Tunesia
Flag of Turkey.svg|Uturuki
Flag of Turkmenistan.svg|Turkmenistan
Flag of Uzbekistan.svg|Uzbekistan

; Majimbo au madola ndani ya nchi huru zinazotambuliwa kimataifa

Flag of Anjouan.svg|Anjouan (Komori) hadi 2012
Flag of Anjouan (official).svg|Anjouan tangu 2012
Flag of Johor.svg|Johor (Malaysia)
Flag of Kedah.svg|Kedah (Malaysia)
Flag of Kelantan.svg|Kelantan (Malaysia)
Flag of Selangor.svg|Selangor (Malaysia)
Flag of Terengganu.svg|Terengganu (Malaysia)
Flag of Karakalpakstan.svg|Karakalpakistan (Uzbekistan)
Flag of Umm al-Qaiwain.svg|Umm al-Quwain (Falme za Kiarabu)

; Nchi zinazojitegemea zisizotambuliwa kimataifa

Flag of the Sahrawi Arab Democratic Republic.svg|Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kiarabu ya Sahara
Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg|Jamhuri ya Kituruki ya Kipro Kaskazini
Flag of Galmudug (2013-2016).svg|Galmudug (Somalia)

; Bendera za nchi za kihistoria

Flag of Egypt (1844-1867).svg|Misri ya Kiosmani (1517–1882)
Flag of Muhammad Ali.svg|Misri (1882–1914)
Revolution flag of Egypt 1919.svg|Bendera ya mapinduzi ya Misri (1919)
Flag of Egypt (1922–1958).svg|Ufalme wa Misri (1922–1953)
Flag of Egypt (1952-1958).svg|Bendera ya mapinduzi ya Misri (1952-1958)
Flag of Libya (1951).svg|Libya (Ufalme 1951–1969)
Flag of the Kayihan Khanate %28c. 1326%29.svg|Bendera ya amirijeshi ya maji ya Waosmani (1326 hivi)
Flag of the Ottoman Empire %281453-1517%29.svg|Bendera iliyotumiwa mara nyingi na jeshi la Waosmani (1453–1517) 
Ottoman flag.svg|Milki ya Waosmani (1844–1923)
Flag of TRWT.svg|Provisorische Regierung Westthrakien (1913)
Flag of the French Mandate of Syria (1920).svg|Bendera ya Eneo la kudhaminiwa la Syria na Lebanoni (1920–1922)
Flag of French Tunisia.svg|Tunisia ya Kifaransa (1881–1956)
Flag of Kingdom of Kurdistan %281922-1924%29.svg|Ufalme wa Kurdistan (Oktoba 1922 hadi Julai 1924)
Flag of Darfur Liberation Front.svg|Darfur (karne ya 18-19)
Flag of the First Saudi State.svg|Emirati ya Diriyah *(dola la kwanza la Kisaudi katika Uarabuni)* (1744–1818)

; Bendera na nembo nyingine

Flag of the Arab League.svg|Jumuiya ya Nchi za Kiarabu
Flag of OIC.svg|Jumuiya ya Ushirikiano wa Kiislamu (OIC)
Flag of the Red Crescent.svg|Shirika za hilali nyekundu (Msalaba mwekundu katika nchi za Kiislamu)
MasyumiPartyLogo.jpg|Chama cha Masyumi (Indonesia)

## Marejeo 
Jamii:Uislamu