open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Markus Grill

**Markus Grill** (amezaliwa Aalen) ni mwandishi wa habari wa Ujerumani. Yeye ni mwandishi wa uchunguzi wa kuongoza kwa Ujumbe wa Mhariri na WDR.

## Kazi 
Grill alisoma historia na Ujerumani katika Chuo Kikuu cha Albert Ludwig cha Freiburg na Chuo Kikuu cha Berlin. Kuanzia 1997 hadi 1999, alikuwa mtu wa kujitolea katika Badische Zeitung, kisha mwandishi wa Strasbourg. Kuanzia 2003 hadi 2008, alifanya kazi kama mwandishi wa habari na Mwandishi wa habari za uchunguzi katika "[Stern (magazine)|Stern]' huko Hamburg, na tangu 2009 katika jarida la habari "Der Spiegel', hasa kama mwandishi wa kiuchumi huko Washington DC (USA) kutoka 2012 hadi 2014. Alikuwa mwanachama wa bodi ya wakurugenzi wa chama cha waandishi wa habari Netzwerk Recherche kutoka Juni 2009 hadi Juni 2017
. Kuanzia Juni 2015 hadi Agosti 2017, Grill alikuwa mhariri mkuu wa kituo cha utafiti "Correctiv. Tangu , amekuwa akifanya kazi chama cha utafiti NDR, WDR na Süddeutsche Zeitung hadi mwisho wa 2021 kama mkuu wa ofisi ya Berlin ya sehemu za uchunguzi za NDR na WDR, na tangu 2022 kama mwandishi wao mkuu. Wakati wa janga la Corona, mara kwa mara alichambua matukio yanayohusiana na maambukizi katika matangazo mbalimbali ya ARD na daima alitoa maoni juu ya hali katika "Tagesthemen". 

## Mtazamo wa umma
Mfululizo wa tafiti za Grill ulimfanya ajulikane kwa umma. Mwaka 2005, Grill alifichua ufisadi wa madaktari ndani ya kampuni ya dawa Ratiopharm. Mnamo 2007, alifunua cartel ya aspirini katika Bayer AG (ambayo ililipa kikundi faini ya euro milioni  kutoka Bundeskartellamt). euro), katika 2008 Lidl ufuatiliaji kashfa na 2009 rekodi za matibabu za wafanyikazi wa Lidl. Grill alipata umakini wa kimataifa wakati mnamo 2020 aligundua katika mkusanyiko wa anthropolojia wa Jumuiya ya Berlin ya Anthropolojia, Ethnolojia na Historia ya Awali, kwa msaada wa Nils Seethaler, fuvu nne kutoka Canada, labda za asili ya asili, ambazo zilitolewa mnamo 1884 na William Osler kwa Rudolf Virchow huko Berlin na ambazo zilichukuliwa kupotea.
Kwa kufanya hivyo, alifunua utafiti wa anthropolojia Barbara Teßmann "racial" katika vyombo vya habari vya kimataifa..

## Marejeo
Jamii:waandishi wa habari
Jamii:watu wa Ujerumani
Susan Justice

**Susan Cagle** (pia alijulikana kitaaluma kama **Susan Justice**; 10 Machi 1980 – 24 Julai 2024) alikuwa mwimbaji, mtunzi wa nyimbo na mpiga gitaa wa Marekani wa muziki wa pop rock. 

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Janis Joplin

thumb|Joplin mnamo Juni 1970
**Janis Lyn Joplin** (amezaliwa 19 Januari, 1943 – 4 Oktoba, 1970) alikuwa mwimbaji na mtunzi wa nyimbo wa Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Rickie Lee Jones

thumb|Jones akitumbuiza mwaka 2007
**Rickie Lee Jones** (alizaliwa 8 Novemba, 1954) ni mwimbaji, mwanamuziki na mtunzi wa nyimbo wa Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Joi

**Joi Elaine Gilliam** (alizaliwa 25 Januari, 1971) anayejulikana kwa jina la **Joi** ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo wa Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Jihae

thumb|Jihae mwaka 2018
**Jihae Kim** (anajulikana zaidi kwa jina la **Jihae** tu; alizaliwa 7 Februari 1974) ni mwimbaji, mwigizaji na mwanamitindo kutoka Korea Kusini.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Korea Kusini
Jane Jensen

thumb|Jane Jensen
**Jane Jensen** (alizaliwa 9 Desemba, 1967) ni mwigizaji, mtayarishaji na mwanamuziki wa Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Jenny O.

**Jennifer Ognibene** anayejulikana kwa jina la jukwaani **Jenny O.** ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo wa Marekani, anayeishi Los Angeles, California.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Susan James

**Susan James** ni mwimbaji, mtunzi wa nyimbo na mwanamuziki wa Marekani anayejulikana kwa muziki wa rock, folk, psychedelic folk na muziki wa majaribio.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Etta James

thumb|James akitumbuiza nchini Ufaransa mnamo Julai 1990
**Jamesetta Hawkins** (amezaliwa 25 Januari, 1938 – amefariki 20 Januari, 2012), anayejulikana kitaaluma kama **Etta James** alikuwa mwimbaji na mtunzi wa nyimbo wa Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Jade and Sarsaparilla

**Jade and Sarsaparilla** walikuwa kundi la muziki la Marekani kutoka miaka ya 1970s.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Cindy Jackson

**Cindy Jackson**  ni mshauri wa **estetiki**, mwandishi na mpendwa wa televisheni.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Allison Iraheta

thumb|Iraheta mnamo Machi 2010
**Allison Iraheta** (alizaliwa 27 Aprili, 1992) ni mwimbaji wa Marekani ambaye alishika nafasi ya nne katika mashindano ya msimu wa nane wa American Idol.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Nancy Hower

thumb|Hower mwaka 2014
**Nancy Hower** ni mwigizaji, mkurugenzi wa filamu, mwandishi wa maandiko, na mtayarishaji wa filamu kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Brie Howard-Darling

**Brie Howard-Darling** (pia anajulikana na kutajwa kama **Brie Darling**, **Brie Howard**, **Brie Brandt** na **Brie Berry**alizaliwa 9 Agosti, 1949) ni mpiga-drumu, mwimbaji, mpiga-perkussion na mtunzi wa nyimbo wa Marekani mwenye asili ya Ufilipino.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Jumuiya ya Berlin ya Anthropolojia, Ethnolojia na Historia ya Awali

**Jumuiya ya Berlin ya Anthropolojia, Ethnolojia na Historia ya Awali** (BGAEU) ni shirika lililosajiliwa kwa madhumuni ya "kuchochea shauku ya jumla katika anthropolojia, ethnolojia na historia ya awali, usambazaji wa matokeo katika maeneo haya ya maarifa kwa umma na kukuza shughuli zote na kupanua uvumbuzi huu kwa kina." (makala ya muungano §2). 

Leo, shughuli za jumuiya kimsingi zinajumuisha mikutano ya kawaida, mihadhara, safari za kuongozwa na maonyesho. Mwaka wa 2011 jumuiya ilikuwa na wanachama 233, ikiwa ni pamoja na mwanachama 1 wa heshima, wanachama kamili 195 na wanachama wa shirika 37 (jumla ya 2010: 228).

Jumuiya hiyo ilianzishwa mnamo 1869 na daktari Rudolf Virchow. Rais wa sasa ni mwanaakiolojia Raiko Krauß.

Kumbukumbu ya chama inaongozwa na Nils Seethaler, mkusanyiko wa kisayansi unaongozwa na Barbara Teßmann.

Jamii:Mashirika ya kimataifa
Raiko Krauß

**Raiko Krauß** (alizaliwa Berlin-Friedrichshain, 1973) ni Mjerumani mwanaakiolojia wa awali na profesa katika Chuo Kikuu cha Tübingen. Yeye ni rais wa Jumuiya ya Berlin ya Anthropolojia, Ethnolojia na Historia ya Awali. Naibu wake ni Barbara Teßmann.

Jamii:wanaakiolojia wa Ujerumani
Nils Seethaler

**Nils Seethaler** (alizaliwa Berlin, 18 Agosti 1981) ni Mjerumani mtaalamu wa anthropolojia ya kitamaduni ambaye anashughulika na makusanyo ya kihistoria ya vitu vya kiethnolojia na mabaki ya binadamu.

## Maisha na Kazi 
Nils Seethaler alizaliwa Berlin-Lichterfelde na alitumia utoto wake katika Berlin, Rocky Point (Australia), Banyuls-sur-Mer (Ufaransa) na Morschen (Ujerumani). Anaongoza hifadhi ya kumbukumbu ya Chama cha Berlin cha Anthropolojia, Etnolojia na Historia ya Kabla ya Historia kilichoko kwenye Kisiwa cha Makumbusho cha Berlin. Anajishughulisha hasa na utafiti wa makusanyo ya kihistoria ya vitu vya etnolojia na mabaki ya binadamu kutoka kipindi cha ukoloni na enzi ya Nazi. Baadhi ya tafiti zake kuhusu asili ya vitu vilivutia umakini wa kimataifa. Seethaler alihusika katika maonyesho mengi ya historia ya kitamaduni na ya historia ya asili. Alikuwa msimamizi wa (kuanzishwa upya) kwa makumbusho ya etnolojia ya Wittenberg na Rostock. Sehemu za makusanyo yake binafsi ya etnolojia zilikabidhiwa kwa makumbusho ya umma.

## Marejeo 
Jamii:wanasayansi wa Ujerumani
Queen Best Kemigisa

**Malkia Best Kemigisa Akiiki** (alizaliwa mwaka 1967) ni Malkia wa Ufalme wa Tooro, wenye makao yake katika jiji la Fort Portal, Uganda. 

Ni mama wa Rukirabasaija Oyo Nyimba Kabamba Iguru Amooti Rukidi IV, Omukama mtawala wa Tooro.

## Maisha ya awali 
Yeye ni binti wa mwana wa mfalme (Omubiito) Mujungu, kutoka ukoo wa Batuku, wa eneo la Rwebisengo lililopo katika wilaya ya sasa ya Ntoroko. Wakati wa kuzaliwa kwake, Ntoroko ilikuwa ni tarafa ya wilaya ya Kabarole, kabla ya kugawanywa mwaka 1974 na kuunganishwa na tarafa  ya Bwamba kuunda wilaya ya Bundibugyo.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Uganda
Jamii:Waliozaliwa 1967
Jamii:Watu walio hai
Jamii:WikiMalkia 2025 in Kilimanjaro
Observansya

[thumb|250px|right|[Livio Mehus, *Mtakatifu Petro wa Alkantara akimkomunisha mtakatifu Teresa wa Avila*; mchoro huu wa mwaka (1683) unaotunzwa Prato (Italia) unaonyesha wawili kati ya viongozi wakuu wa observansya, mmoja mwanamume Mfransisko, wa pili mwanamke Mkarmeli.]]
**Observansya** (kwa Kilatini: **observantia**, kwa Kiingereza: **observantism**, **observant movement** au **observant reform**) ilikuwa tapo la urekebisho lililoenea katika mashirika mbalimbali ya kitawa ya Kanisa la Kilatini kuanzia katikati ya karne ya 14 hadi katikati ya karne ya 16 au Mtaguso wa Trento (1545–1563).

Watawa hao walikusudia kushika sawasawa kanuni zao (kwa Kilatini: *observantia regulae*) kama ilivyokuwa mwanzoni, dhidi ya ulegevu uliosambaa kwa kawaida baada ya kifo cha waanzilishi, na hasa kutokana na tauni iliyoua karibu nusu ya wakazi wote wa Ulaya (1346-1353) ikifuatwa na Farakano la Kanisa la Magharibi (1378-1417).

Juhudi zao zilijitokeza na kukubaliwa na watawa wengi, hazikutokana na maagizo ya Mapapa yaliyolenga kuweka mambo sawa, kama yale ya Papa Benedikto XII miaka 1335–1339.

Kati ya mashirika yaliyoguswa zaidi na tapo hilo kuna Waaugustino, Wabenedikto, Wakarmeli, Wadominiko na hasa Wafransisko.

## Tanbihi
## Marejeo
*
*
*
*
*

Jamii:Historia ya Kanisa
Jamii:Mashirika ya kitawa
Monta Mino

**Monta Mino** (みの もんた, Mino Monta, alizaliwa *Norio Minorikawa*, 御法川 法男, Minorikawa Norio; 22 Agosti 1944 – 1 Machi 2025) alikuwa mtangazaji wa televisheni nchini Japani.

Mino alitambuliwa na *Rekodi za Dunia za Guinness* kama mtangazaji wa televisheni aliye na saa nyingi zaidi za kuonekana moja kwa moja kwa TV ndani ya wiki (saa 22, sekunde 15), kufikia Aprili 2008. Hii inavunja rekodi yake ya awali ya 2006 ya saa 21, dakika 42. 

## Kazi 
Mino alitoka Setagaya huko Tokyo. Alihitimu Shule ya Upili ya Rikkyo na Chuo Kikuu cha Rikkyo.  Baada ya muda mfupi katika gazeti la kihafidhina la *Sankei Shimbun*, alihamishwa hadi kampuni dada ya Nippon Cultural Broadcasting mwaka wa 1967, ambako alifanya kazi kama mtangazaji wa redio akisoma habari, akiripoti michezo ya besiboli, na kuandaa kipindi cha usiku cha *Sei!* *Vijana*. Jina la Mino Monta lilitokana na ufunguzi wa programu nyingine ya NCB aliyoiandaa, "All Japan Pop 20". Aliondoka NCB mwaka wa 1979 na kufanya kazi katika kampuni ya baba yake katika Wilaya ya Aichi, lakini aliendelea kusoma habari kama mkandarasi wa Aichi Broadcasting.

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1944
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Watangazaji wa Japani
Brittany Howard

thumb|Howard akitumbuiza na Alabama Shakes mjini London, 2016
**Brittany Amber Howard** (alizaliwa 2 Oktoba, 1988) ni mwanamuziki wa Marekani kutoka Athens, Alabama.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Matthias Wemhoff

**Matthias Wemhoff** (alizaliwa Münster, 1964) ni mwanaakiolojia wa zamani wa Ujerumani, mkurugenzi wa Makumbusho ya Historia ya Awali na Historia ya Mapema (Berlin) na mkoa wa Preußischer Kulturbesitz, na Landesarchäologe Berlin.

## Mabishano 
Kupatikana kwa fuvu za binadamu za Wemhoff kutoka enzi za ukoloni barani Afrika na utafiti ulioagizwa katika asili yao umevutia umakini hasa kutoka kwa umma.
Matumizi ya Wemhoff ya mwanaanthropolojia Barbara Teßmann, ambaye mara kwa mara amevutia vyombo vya habari vya kimataifa kwa nadharia zake za kibaguzi, ilivutia ukosoaji mkali kutoka kwa sehemu ya umma.

Teßmann ya "racial typology", hasa, iliamsha kufukuza kwa jumla: "Ukiangalia watu wa Bahari ya Kaskazini, kwa mfano, wana fuvu ndefu, nyembamba na nyuso ndefu, nyembamba. Wakazi wa mikoa ya Alpine wana vichwa vya pande zote. Waafrika weusi wana fuvu ndefu, nyembamba, wakati Wachina, kwa mfano, wana nyuso pana, fupi".

## Marejeo
Jamii:wanasayansi wa Ujerumani
Omotu Bissong

**Omotu Bissong** (alizaliwa kwa jina la **Cecilia Ohumotu Bissong**) ni mwigizaji wa Nigeria, mtangazaji wa televisheni, mwanamitindo na mshindi wa taji la urembo nchini Nigeria. Alishinda taji la msichana mrembo zaidi nchini Nigeria mwaka 2003, na aliiwakilisha nchi yake kwenye mashindano ya Miss World na Miss Universe 2003. Anajulikana kama Funke Lawal kwenye tamthilia ya Desperate Housewives Africa.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Nigeria
Jamii:WikiMalkia 2025 in Kilimanjaro
Lorraine Maphala-Phiri

**Lorraine Tsoanelo Maphala-Phiri** (alizaliwa 1984) ni malkia wa urembo na mjasiriamali kutoka Zimbabwe. Mwaka 2005, alitawazwa kuwa Miss Zimbabwe, jambo lililomletea umaarufu mkubwa nchini humo, ambapo washindi wa mashindano ya urembo mara nyingi huwa majina maarufu katika jamii. Baadaye, alianza kujihusisha na biashara ya nywele na urembo.

## Wasifu 
Maphala alikulia katika maisha duni katika kitongoji cha Nketa 6 huko Bulawayo. 

Aliingia kwa mara ya kwanza katika shindano la urembo mwaka 2002, akishiriki katika Miss Bulawayo. Baadaye mwaka huo, alishinda shindano lake la kwanza, Miss Summer Strides.

Mnamo mwaka 2005, alitawazwa kuwa Miss Zimbabwe. Baada ya kipindi chake cha kuwa Miss Zimbabwe, alitawazwa tena kuwa Miss Tourism Zimbabwe.

Mashindano ya urembo ni maarufu sana nchini Zimbabwe, na ushindi wa Maphala ulitokea wakati mashindano hayo yalipokuwa katika kilele cha umaarufu, ambapo washindi walikuwa wakigeuka kuwa watu mashuhuri wanaotambulika kitaifa.

Baada ya ushindi huo, Maphala alijulikana kote nchini, huku vyombo vya habari vikifuatilia kwa karibu maisha yake ya kibinafsi.

## Maisha binafsi 
Mwaka 2011, Maphala alifunga ndoa kwa siri na mfanyabiashara wa Bulawayo aitwaye Sonny Phiri. Wawili hao walifanya harusi ya hadharani mwaka 2013. Walikutana mwaka 2008, na ilikuwa ni kampuni ya fedha ya Phiri iliyompa Maphala kazi ambayo alidai ndiyo iliyomsaidia kukuza ujuzi wake wa kibiashara. Mwaka 2020, wanandoa hao walipokea mtoto wao wa tatu.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1984
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Zimbabwe
Jamii:WikiMalkia 2025 in Kilimanjaro
Maria al-Qibtiyya

**Māriyya bint Shamʿūn** (, anajulikana zaidi kama **Māriyyah al-Qibṭiyyah** au **al-Qubṭiyya**, yaani **Maria Mkopti**; alifariki 637) alikuwa mwanamke wa Misri. 

Māriyya pamoja na dada yake, Sirin bint Shamun, walipelekwa kama zawadi kwa Mtume Muhammad kutoka kwa Al-Muqawqis, ambaye alikuwa gavana Mkristo wa Alexandria wakati wa utawala wa Wasasania katika eneo hilo, mwaka 628.

Kuna mjadala iwapo Māriyya aliolewa rasmi na Mtume Muhammad au aliendelea kuwa mjakazi wake. Hata hivyo, alitumia maisha yake yaliyobaki katika mji wa Madina ambako alizaa mtoto wa kiume, Ibrahim, na Mtume Muhammad. Mtoto huyo alifariki akiwa na umri wa miaka miwili.

## Asili 
Kwa mujibu wa mwanahistoria Al-Maqrizi, Māriyya alitoka katika kijiji cha Hebenu (,  *Alábastrōn pólis*, ), kilichopo karibu na mji wa Antinoe.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa mwaka usiojulikana
Jamii:Waliofariki 637
Jamii:Wakopti
Jamii:WikiMalkia 2025 in Kilimanjaro
Sai Maa

**Sai Maa** (pia anajulikana kama *Sai Maa Lakshmi Devi Mishra*; alizaliwa Morisi, 2 Agosti 1953) ni kiongozi wa kiroho, mfanya biashara wa kike, mponyaji na mwandishi. Anajulikana miongoni mwa wafuasi wake kama mfano wa kike wa Kiungu,  mweza yote na mwenye kujua yote. Ametoa mpango juu ya uponyaji wa nishati na mabadiliko ya kibinafsi kote Amerika Kaskazini, Ulaya na Asia. Mojawapo ya mafundisho yake makuu ni kwamba Dunia, na wakaaji wake wa kibinadamu waliobadilika kiroho, wanapanda kwa mwelekeo mpya.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1953
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wanawake wa Morisi
Cynthia Dall

**Cynthia Dall** (alizaliwa **Cynthia Meggin Loya** 12 Machi, 1971 – amefariki 5 Aprili, 2012) alikuwa mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka Marekani.),

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Maria Nsué Angüe

**Maria Pilar Nsué Angüe Osa** (1945 au 1950 - 18 Januari 2017) alikuwa mwandishi mashuhuri wa Guinea na Waziri wa Elimu na Utamaduni. 

## Asili na maisha ya awali 
María alizaliwa huko Bidjabidjan, Río Muni. Familia yake ilihamia Uhispania alipokuwa mtoto ambapo alisoma fasihi. Alizaliwa na wazazi wa kabila la Fang, alihama na familia yake kwenda Uhispania wakati alikuwa na umri wa miaka nane tu. Katika kusimulia maisha yake mwenyewe, mara nyingi Maria Nsue alisisitiza madhara ya awali na uingiliaji kati wa wakoloni. Alidai kuwa alizaliwa gerezani, mwaka wa 1948, katika jiji la Bata, ambako wazazi wake walikuwa wamefungwa kwa kupinga mamlaka ya utawala wa kikoloni. Alitokea kabila la Essasom. Alikuwa mtoto pekee wa José Nsue Angüe Osa na Alfonsina Mangue. Baba yake alikuwa kiongozi wa kupinga ukoloni na aliyetegemea uhuru.. Wakati wa utoto wake aliishi huko *Bidjabidjan* kutokana na maelezo holela ya wachora ramani wa kikoloni wa Ulaya na watunga sera. Alipokuwa na umri wa miaka nane, Maria Nsue alikabidhiwa kwa familia ya wamisionari wa Kiprotestanti waliopewa kazi ya muda mahali hapo. Hii ndiyo familia ambayo baadaye ilimpeleka Madrid. Alitumia ujana wake chini ya serikali ya *Francoist*. Alipaswa kurejea Equatorial Guinea miaka ishirini baada ya uhuru wa nchi hiyo.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1945
Jamii:Waliofariki 2017
Jamii:Wanasiasa wa Guinea ya Ikweta
Jamii:Waandishi wa Guinea
Margaret Dongo

**Margaret Dongo** (alizaliwa Machi 14,1960) ni mwanasiasa aliyejulikana kwa kupinga rushwa na kutetea haki za wanawake nchini Zimbabwe. Katika miaka ya 1970 alikua mmoja wa waliopigana vita vya Ukombozi. Pia, alifanya kazi bungeni na kusaidia kuanzisha *Zimbabwe Union of Democrats* (ZUD).

## Vita ya Ukombozi 
Mwaka 1975, akiwa na umri wa miaka 15, Dongo aliacha shule ya sekondari na kuvuka mpaka kuelekea Msumbiji ili kujiunga na Jeshi la Ukombozi la Wananchi wa Afrika la Zimbabwe **(ZANLA)**.

## Marejeo 
Jamii: Wanawake wa Zimbabwe
Jamii:Wanasiasa wa Zimbabwe
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1960
Jamii:WikiMalkia 2025 in Kilimanjaro
Nandi (mama wa Shaka)

**Nandi** KaBhebhe (1760 – 10 Oktoba 1827) alikuwa binti wa Bhebhe, aliyekuwa chifu wa Elangeni na mama yake Shaka kaSenzangakhona, Mfalme wa Wazulu. 

Malkia Nandi Bhebhe alizaliwa huko Melmoth mnamo mwaka 1760. Baba yake alikuwa chifu wa watu wa Elangeni (Mhlongo)

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1760
Jamii:Waliofariki 1827
Jamii:wanasiasa wa Afrika Kusini
Jamii:WikiMalkia 2025 in Kilimanjaro
Eleni wa Ethiopia

**Eleni** (kwa Kige'ez: እሌኒ, "Helena"; pia anajulikana kama **Malkia wa Zeila** ; alifariki Aprili 1522) alikuwa Malkia wa Ethiopia kwa kuolewa na Zara Yaqob (alitawala 1434–1468), na alihudumu kama kaimu kati ya mwaka 1507 na 1516 wakati wa wachache wa mfalme Dawit II. Alichukua jukumu kubwa katika serikali ya Ethiopia wakati wa uhai wake, akiwa kama Kaimu asiyepingika au mshauri wa baadhi ya wafalme; moja kati ya shuhuda ya hili ni maandishi ya Bruce 88, ambayo yanasema kwamba alikuwa katika jumba la Kifalme walioishi watatu mashuhuri: Zara Yaqob; mwanawe kwa mke mwingine, Baeda Maryam I (alitawala 1468–1478), na Na’od(alitawala 1494–1505). 

Binti wa Mfalme wa Hadiya, ufalme wa Eleni ulivamiwa na Mfalme Zara Yaqob kwa kukataa kulipa kodi ya kila mwaka, na kusababisha kutekwa kwake, kugeuzwa kuwa Mkristo, na kuolewa na Zara Yaqob. Watawala wa Hadiya baadaye walikata rufaa kwa Usultani wa Adal ili kutafuta usaidizi, ambao ulisababisha ugomvi mkubwa katika eneo hilo wakati wa vita vya Ethiopia-Adal. Ijapokuwa mwanahistoria wa Ureno Baltasar Teles aliandika kwamba Eleni hakuwa na watoto, katika baadhi ya hati za kitabu cha Francisco Álvares, *The Prester John of the Indies*, jamaa wa kiume wa Lebna Dengel, ambaye alitoroka kutoka kwa Amba Geshen, anaelezewa kuwa mtoto wake, kulingana na mfasiri lakini sio maandishi ya awali.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa karne ya 15
Jamii:Waliofariki 1522
Jamii:wanasiasa wa Ethiopia
Anna Lührmann

thumb|Anna Lührmann (2023)
**Anna Lührmann** (alizaliwa mnamo tarehe 14 Juni 1983) alikuwa mwanasayansi wa siasa kutoka Ujerumani na mwanasiasa wa Muungano 90/Wa-Kijani ambaye alihudumu kama mbunge wa Bundestag kufuatia Uchaguzi wa shirikisho la Ujerumani wa mwaka 2021.

Mbali na kazi yake ya ubunge, alikuwa Waziri wa Nchi katika Ofisi ya Mambo ya Nje ya Shirikisho ndani ya Baraza la Mawaziri la Scholz kuanzia tarehe 8 Desemba 2021.

Lührmann alikuwa mbunge mwenye umri mdogo zaidi kuwahi kuchaguliwa katika Bundestag mwaka 2002, na pia alikuwa mbunge mwenye umri mdogo zaidi duniani wakati huo. Kama msomi, aliwahi kuwa naibu mkurugenzi wa Taasisi ya V-Dem na profesa msaidizi katika Chuo Kikuu cha Gothenburg.

Alirejea kwenye siasa mwaka 2021, na aliwakilisha jimbo la Rheingau-Taunus-Limburg katika Bundestag.

Mzaliwa wa Lich, jimbo la Hesse, wakati huo sehemu ya Ujerumani Magharibi, Lührmann alijiunga na Chama cha Kijani akiwa na umri wa miaka 13, baada ya kushiriki katika harakati za Grün-Alternative Jugendbündnis, tawi la vijana wa chama hicho.

## Kazi ya kitaaluma 
Mnamo Oktoba 2023, Lührmann alishiriki katika mkutano wa kwanza wa pamoja wa Baraza la Mawaziri kati ya serikali za Ujerumani na Ufaransa uliofanyika Hamburg, chini ya uenyekiti wa Chansela Olaf Scholz na Rais Emmanuel Macron.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1983
Jamii:WikiMalkia 2025 in Kilimanjaro
Aṣa

**Bukola Elemide** (anajulikana kama **Aṣa**, /ˈæʃə/ ASH-ə, , ; alizaliwa Paris, tarehe 17 Septemba 1982) ni mwimbaji, mtunzi wa nyimbo na msanii wa kurekodi kutoka nchini Ufaransa mwenye asili ya Jimbo la Ogun, Nigeria.

Aṣa alizaliwa na wazazi wa Nigeria waliokuwa wakiishi na kufanya kazi nchini Ufaransa katika sekta ya filamu. Familia yake ilihamia tena Nigeria alipokuwa na umri wa miaka miwili. Alikulia katika jiji la Lagos, kusini-magharibi mwa Nigeria kwa takriban miaka 18, kisha akarudi Paris, ambako alianza maisha yake ya kisanii.

Muziki wa Aṣa umepevuka kwa miaka mingi kutokana na ushawishi wa mkusanyiko wa muziki uliokuwa ukimilikiwa na baba yake, ambaye alikuwa mwigizaji wa filamu. Mkusanyiko huo ulikuwa na rekodi za wasanii wa zamani wa Marekani, Nigeria na Afrika, wakiwemo Marvin Gaye, Fela Kuti, Bob Marley, Aretha Franklin, King Sunny Adé, Diana Ross, Nina Simone na Miriam Makeba. Aṣa alivutiwa sana na muziki huu katika malezi yake ya awali.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1982
Jamii:wanamuziki wa Nigeria
Jamii:WikiMalkia 2025 in Kilimanjaro
Dolapo Oni

**Dolapo Oni** muda mwingine  anajulikana kama Marcy Dolapo Oni ni mwigizaji, mtangazaji wa televisheni, mshauri na mshereheshaji kutoka nchini Nigeria.

## Maisha ya Awali 
Oni ni mtoto wa mwisho kati ya watoto wanne katika familia yake. Aliishi nchini Uingereza kwa miaka 20 kabla ya kurejea Nigeria mwaka 2010.

Alipokuwa na umri wa miaka 10, alitamani kuwa muigizaji baada ya kutazama tamthilia ya muziki ya Andrew Lloyd Webber iitwayo *Aspects of Love* katika jumba la michezo la *The Oxford Playhouse*.

Alipata elimu ya sekondari katika Shule ya Headington, shule ya kulipia ya wasichana mjini Oxford, Uingereza, ambako alikua msichana mweusi wa kwanza kushika nafasi ya kiongozi wa wanafunzi. Baadaye alihudhuria Chuo Kikuu cha Bristol ambako alipata shahada ya kemia.

## Kazi 
Oni alianza uigizaji alipokuwa akiishi nchini Uingereza, baada ya kumaliza masomo yake ya chuo kikuu, kwa kujiunga na shule ya maigizo.

## Tanbihi
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Nigeria
Jamii:WikiMalkia 2025 in Kilimanjaro
Lara Rose

**Lara Rose** ni mwimbaji wa Uingereza, mtunzi wa nyimbo na msanii wa kurekodi injili, roho, funk na R&B ya asili. Uzoefu wake wa awali katika uimbaji ulianzia shuleni na kanisani, ambako aliimba katika kwaya na kutumbuiza na wasanii mbalimbali wa muziki wa injili.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Uingereza
Jamii:Waimbaji wa Uingereza
Jamii:WikiMalkia 2025 in Kilimanjaro
Alda Lara

**Alda Ferreira Pires Barreto de Lara Albuquerque** anajulikana kama **Alda Lara** (alizaliwa tarehe 9 juni 1930, Benguela, Angola hadi 30 Januari 1962, Cambambe, Angola) ni mshairi wa Angola anayetumia lugha ya kireno.

## Maisha ya awali na elimu
Alda Lara alizaliwa tarehe 9 juni 1930 katika mji wa Benguela, Angola. Alitokea katika familia ya kitajiri na alipata elimu ya Kikristo, ambayo ilimpa uhuru wa nafsi kulingana na mchambuzi. Kaka yake alikuwa mshairi mashuhuri aliyeitwa Ernesto Lara Filho . Lara alisoma katika shule ya wanawake huko (kwa sasa inafahamika kwa jina la Lubango) Sá da Bandeira, kabla ya kuhamia Ureno kumaliza shule ya sekondari.  Alisoma katika Chuo Kikuu cha Lisbon na akaishi katika Nyumba ya Wanafunzi wa Dola. Alikuwa mwanafunzi mwenye bidii na alianza kazi yake ya uandishi kwa kuchapisha mashairi katika jarida la kifasihi *Mensagem*, chapisho mahususi kwa Waafrika. Baadaye Lara alienda kusoma katika Chuo Kikuu cha Coimbra na kupata digrii katika masuala ya dawa.

## Marejeo 
Jamii:Waliofariki 1962
Jamii:Waliozaliwa 1930
Jamii:Watu wa Angola
Jamii:Washairi wa Angola
Omasan Buwa

**Omasan Tokunbo Maxine Buwa** (alizaliwa Oktoba 27, 1965) ni mfanyakazi wa kijamii na mchambuzi wa vyombo vya habari wa Nigeria. Mnamo mwaka 1987, alishinda shindano la urembo na kutawazwa kuwa Msichana Mrembo zaidi nchini Nigeria. Katika kazi yake yote, amefanya kazi kama mwanamitindo, mtangazaji wa runinga, mhudumu wa migahawa, na mwigizaji na hivi karibuni, ameonekana kama mwanajopo kwenye kipindi cha televisheni cha *The Amazons*.

## Maisha ya awali 
Buwa alizaliwa Paddington, London, lakini alipokuwa na umri wa miaka 7 alihamia Nigeria pamoja na mama yake, mwalimu na mkuu wa upishi katika Shirika la Ndege la Nigeria. Alihudhuria chuo  Government Collage, Ikorodu ambapo alionyesha nia ya kusoma, mijadala, na michezo ya uwanjani, na akajiandikisha katika University of Maiduguri kusoma Lugha ya Kiingereza. Kama mwanamitindo chini ya wakala wa mfano wa Pandora, Buwa aliiga wabunifu kadhaa ikiwa ni pamoja na Dakova na Labanella, na mashirika ya utangazaji kama vile Insight Communication na Rosabel.  

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1965
Jamii:Waandishi wa Nigeria
Jamii:Wanamitindo wa Nigeria
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waigizaji filamu wa Nigeria
Jamii:WikiMalkia 2025 in Kilimanjaro
Hagar

**Hagar** (kwa Kiebrania: הָגָר, *Hāgār*, jina lenye asili isiyojulikana; kwa Kiarabu: هَاجَر, *Hājar*; kwa Kigiriki: Ἁγάρ, *Hagár*; kwa Kilatini: *Agar*) ni mhusika wa Biblia aliyekuwa mtumwa wa Misri na mjakazi wa Sara (wakati huo aliitwa *Sarai*).

Sara alimpa Hagar kwa mume wake Abramu (baadaye Abrahamu) kuwa suria wake, ili aweze kumzalia mtoto kwa sababu Sarai alikuwa tasa kwa muda mrefu.  

Baada ya Hagar kupata mimba, mvutano ulizuka kati yake na Sarai. Kitabu cha Mwanzo kinasema kuwa Hagar alimdharau Sarai, jambo lililomfanya Sarai amtese Hagar hadi akaamua kukimbia. 

Mtoto wa Hagar aliitwa Ishmaeli, ambaye alikua baba wa Waishmaeli. Katika mapokeo ya Kiarabu, Ishmaeli huhesabiwa kuwa babu wa Waarabu na Hagar huhesabiwa kuwa mama wa taifa hilo.    

Hagar hatajwi kwa jina katika Kurani, lakini anaheshimiwa katika Uislamu kama mke wa pili wa Abrahamu na mama wa Ishmaeli, ambaye Mtume Muhammad anahesabiwa kama mzao wake.

## Marejeo 
Jamii:Watu wa Biblia
Jamii:WikiMalkia 2025 in Kilimanjaro
Bonaventura wa Barcelona

[thumb|[Sanamu yake.]]
**Bonaventura wa Barcelona** (jina la awali: **Miguel Bautista Gran**; Riudoms, 24 Novemba 1620 - Roma, 11 Septemba 1684) alikuwa Mhispania ambaye, kisha kubaki mjane, mwaka 1640 alijiunga wa utawa wa Ndugu Wadogo Wareformati kama bradha kwa jina la Bonaventura. 

Mwaka 1656 alikwenda kuishi upwekeni zaidi . Mwaka 1658 alikubaliwa na kardinali Francesco Barberini kuhamia Roma akiwa na nia ya kueneza mtindo huo ili kuchochea bidii shirikani.

Bila kujali upinzani, alifaulu kuongea na Papa Aleksanda VII  akakubaliwa naye kwa hati *Ecclesiae catholicae regimini* ya tarehe 30 Agosti 1662  Kwa kuwa waliovutiwa waliongezeka haraka, ilibidi zianzishwe nyumba nyingi zaidi, hata mjini Roma, kwenye kanisa la San Sebastiano al Palatino, tarehe 12 Desemba 1677: konventi hiyo mpya ikawa kitovu cha Kirekebisho. 

Mwanzilishi alihamia huko hadi alipofariki tarehe 11 Septemba 1684..

## Tanbihi
## Marejeo
* Guerrino Pelliccia e Giancarlo Rocca (curr.), *Dizionario degli Istituti di Perfezione* (DIP), 10 voll., Edizioni paoline, Milano 1974-2003.
* *Il martirologio romano. Riformato a norma dei decreti del Concilio ecumenico Vaticano II e promulgato da papa Giovanni Paolo II*, LEV, Città del Vaticano 2004.
* Congregatio de Causis Sanctorum, *Index ac status causarum*, Città del Vaticano 1999.
* Filippo Caraffa e Giuseppe Morelli (curr.), *Bibliotheca Sanctorum* (BSS), 12 voll., Istituto Giovanni XXIII nella Pontificia Università Lateranense, Roma 1961-1969.

## Viungo vya nje 
* http://www.enrosadira.it/santi/b/bonaventuragran.htm Biografia fupi 
* Biografia katika Enciclopèdia Catalana 

Jamii:Wafransisko
Jamii:wenye heri wa Hispania
Kirekebisho

, tunda bora la "Riformella".]]
**Kirekebisho** (kwa Kiitalia: *Riformella*) kilikuwa juhudi za urekebisho zilizoanzishwa na Bonaventura wa Barcelona kati ya Ndugu Wadogo Wareformati wa kanda ya Roma katika nusu ya pili ya karne ya 17. Mwaka 1897 kiliunganika tena na shirika lote.

## Historia 
Miguel Bautista Gran, Mhispania mjane, mwaka 1640 alijiunga wa utawa wa Kifransisko kama bradha kwa jina la Bonaventura. Mwaka 1656 alikwenda kuishi upwekeni zaidi . Mwaka 1658 alikubaliwa na kardinali Francesco Barberini kuhamia Roma akiwa na nia ya kueneza mtindo huo ili kuchochea bidii shirikani.

Bila kujali upinzani, alifaulu kuongea na Papa Aleksanda VII  akakubaliwa naye kwa hati *Ecclesiae catholicae regimini* ya tarehe 30 Agosti 1662  Kwa kuwa waliovutiwa waliongezeka haraka, ilibidi zianzishwe nyumba nyingi zaidi, hata mjini Roma, kwenye kanisa la San Sebastiano al Palatino, tarehe 12 Desemba 1677: konventi hiyo mpya ikawa kitovu cha Kirekebisho. Mwanzilishi alihamia huko hadi alipofariki tarehe 11 Septemba 1684.

Mwaka 1773, baada ya Wajesuiti kusambaratishwa, Wafransisko wa Kirekebisho wa San Bonaventura al Palatino walikabidhiwa kazi ya kuhubiri mafungo kwa wakleri wa Roma na wiki za uamsho katika maeneo ya kandokando.

Mwaka 1845 Wafransisko wa Kirekebisho walipewa uhuru mkubwa zaidi chini tu ya mtumishi mkuu wa Waoservanti.

Kwa hati *Felicitate quadam* ya mwaka 1897, Papa Leo XIII aliunganisha kikamilifu matawi yote ya Ndugu Wadogo, likiwemo la Kirekebisho, isipokuwa Wakonventuali na Wakapuchini.

## Nidhamu 
Jumuia za "riformella" zilishika sana kanuni ya Kifransisko, hasa ufukara, walisali Liturujia ya Vipindi wakiiongezea saa 3 za sala ya moyo, walifunga miezi 8 kwa mwaka, walilala juu ya nyasi tu na kuvaa nguo ngumu sana.

## Tanbihi 
## Marejeo 
* Guerrino Pelliccia e Giancarlo Rocca (curr.), *Dizionario degli Istituti di Perfezione* (DIP), 10 voll., Edizioni paoline, Milano 1974-2003.

Jamii:Mashirika ya kitawa
Jamii:Wafransisko
William Osler

**William Osler** (Bond Head, Kanada Magharibi, sasa Ontario, 12 Julai 1849 - Oxford, Uingereza, 29 Desemba 1919) alikuwa mwanafiziolojia na mwanahistoria wa matibabu. Mwishoni mwa karne ya 19, alikuwa daktari anayejulikana zaidi katika ulimwengu wa lugha ya Kiingereza.

Jamii:wanabiolojia wa Kanada
Hermann Parzinger

**Hermann Parzinger** (amezaliwa Munich, Ujerumani, 12 Machi 1959) ni mtaalamu wa Historia ya awali, Historia ya Mapema na utamaduni wa Wascythi. Tangu Machi 1, 2008, amekuwa rais wa Berlin Stiftung Preußischer Kulturbesitz.

## Biografia
Hermann Parzinger alisoma kutoka 1979 hadi 1985 Historia ya awali na Historia ya Mapema, Anthropolojia ya Kirumi ya Mkoa na Historia ya Karne za Kati katika Chuo Kikuu cha Munich, katika Chuo Kikuu cha Saarland huko Saarbrücken na Chuo Kikuu cha Ljubljana (Slovenia, 1982). Aliandika thesis ya bwana wake mnamo 1984 juu ya mada ya "Msimamo wa makazi ya mto Ljubljana katika mfumo wa kitamaduni wa Eneolithic na Mapema wa Bronze Age wa nchi za kati za Danube". Mwaka 1985 alichapishwa na Georg Kossack kwenye mpangilio wa Späthallstatt- na Mapema Latène kipindi doctorate na alipewa Msaada wa kusafiri wa Taasisi ya Archaeological ya Ujerumani kwa kazi hii ya utafiti, ambayo ilimchukua katika ziara ya mwaka mmoja ya nchi katika Mediterranean na Mashariki ya Kati.

Kuanzia 1986 hadi 1990, Parzinger alikuwa msaidizi wa chuo kikuu katika Mwenyekiti wa Historia ya Historia na Historia ya Mapema katika Chuo Kikuu cha Munich, ambapo aliteuliwa habilitation na mhadhiri binafsi mnamo 1991. Kuanzia 1991 hadi 1994 alikuwa mkurugenzi wa pili wa Tume ya Kirumi-Ujerumani ya Taasisi ya Archaeological ya Ujerumani katika Frankfurt am Main, mwaka 1992 yeye habilitated kama mhadhiri binafsi katika Chuo Kikuu cha Frankfurt. Mnamo 1995 aliteuliwa kuwa mkurugenzi mwanzilishi wa Idara ya Eurasia ya Taasisi ya Archaeological ya Ujerumani katika Berlin. Mwanzoni mwa 2003, Hermann Parzinger alifaulu Helmut Kyrieleis kama Rais wa Taasisi ya Archaeological ya Ujerumani (DAI). Alishikilia wadhifa huo hadi tarehe 28 Februari 2008. Rais mpya wa DAI alikuwa Historia ya Kale Hans-Joachim Gehrke.

Wakati wake kama mkurugenzi (1995-2003) na baadaye rais (2003-2008) wa Taasisi ya Archaeological ya Ujerumani, alifanya excavations nyingi.

Hermann Parzinger alichaguliwa kwa kauli moja kuwa Rais wa Taasisi ya Urithi wa Utamaduni ya Prussia, taasisi kubwa zaidi ya utamaduni nchini Ujerumani, tarehe 8 Juni 2007. Alifanikiwa Klaus-Dieter Lehmann mnamo 1 Machi 2008.

Parzinger ndiye mkuu wa juu zaidi wa Matthias Wemhoff, ambaye chini ya uongozi wake mwanaanthropolojia Barbara Teßmann alizua taharuki katika vyombo vya habari vya kimataifa kwa taarifa za ubaguzi wa rangi.

## Marejeo
Jamii:wanahistoria wa Ujerumani
Lydie Pongault

thumb|Lydie Pongault
**Lydie Pongault** (alizaliwa mwaka 1959) ni mkurugenzi wa makumbusho, mfadhili wa shughuli za kitamaduni, na mwanasiasa kutoka Jamhuri ya Kongo. Mnamo tarehe 24 Septemba 2022, aliteuliwa kuwa Waziri wa Viwanda vya Utamaduni, Utalii, Sanaa na Utulivu wa Jamhuri ya Kongo.

Katika kazi yake, amejitokeza kama mdau muhimu wa maendeleo ya sekta ya utamaduni wa sanaa nchini humo, akichangia katika kuimarisha tasnia ya ubunifu na kuendeleza vivutio vya kiutalii. Kabla ya uteuzi wake, Lydie alikuwa mstari wa mbele katika kusimamia makumbusho na miradi ya kiutamaduni yenye lengo la kuhifadhi urithi wa taifa.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanasiasa wa Jamhuri ya Kongo
Jamii:Waliozaliwa 1959
Jamii:WikiMalkia 2025 in Kilimanjaro
Hazel Nell Dukes

**Hazel Nell Dukes** (Machi 17, 1932 – Machi 1, 2025) alikuwa mwanaharakati wa Marekani. Alihudumu kama rais wa kitaifa wa Chama cha Kitaifa cha Kuendeleza Watu wa Rangi (NAACP) na pia kama rais wa tawi la shirika hilo katika jimbo la New York. 

## Maisha ya Awali na Elimu 
Dukes alizaliwa huko Montgomery, Alabama, mnamo Machi 17, 1932. Alikuwa mtoto wa pekee wa Alice na Edward Dukes. Baba yake alikuwa mfanyakazi wa Pullman porter. Mnamo 1949, alijiunga na Chuo cha Walimu cha Jimbo la Alabama akitarajia kuwa mwalimu. Hata hivyo, baada ya kuhamia New York City na wazazi wake mwaka 1955, alianza masomo katika Chuo cha Jamii cha Nassau akijikita katika masuala ya Utawala wa Biashara.

Mnamo 1978, Dukes alipata shahada ya kwanza katika Utawala wa Biashara kutoka Chuo Kikuu cha Adelphi. Pia alikamilisha masomo ya juu ya baada ya shahada katika Chuo cha Queens.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1932
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Julia Cumming

**Julia Rachel Harden Cumming** (alizaliwa 16 Januari, 1996) ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo wa Marekani, ambaye ni mwimbaji mkuu na mpiga besi wa bendi **Sunflower Bean** kutoka Brooklyn.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Melora Creager

**Melora Creager**(alizaliwa 25 Machi, 1966) ni mpiga **chello**, mwimbaji, mtunzi wa nyimbo, msanii wa maonyesho na mwanzilishi wa bendi ya rock **Rasputina** kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Susan Cowsill

thumb|Cowsill kwenye Abbey Road on the River mwaka 2019
**Susan Claire Cowsill** (alizaliwa 20 Mei, 1959) ni mwanamuziki, mwimbaji na mtunzi wa nyimbo. and has been described as an "anthem" for survivors of the hurricane.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Danielia Cotton

**Danielia Cotton** (alizaliwa **Danielia Brooks** mnamo 24 Septemba, 1967) ni mwimbaji, mtunzi wa nyimbo na mpiga gitaa wa muziki wa **rock** kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Chi Coltrane

thumb|**Coltrane kwenye *TopPop* mwaka 1974**
**Chi Coltrane** (alizaliwa 6 Novemba, 1948) ni mwimbaji, mtunzi wa nyimbo na mpiga kinanda wa Marekani anayejulikana kwa muziki wa rock na muziki wa injili.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Lisa Coleman

thumb|Coleman mwaka 2010
**Lisa Coleman** (alizaliwa 17 Agosti, 1960) ni mtunzi wa muziki, mwanamuziki na mwimbaji na mtunzi wa nyimbo wa Marekani, hasa akicheza kinanda na piano.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Alice Cohen

thumb|Cohen mwaka 2021
**Alice Melinda Cohen** (alizaliwa 25 Novemba, 1958), anayejulikana pia kwa jina la jukwaani **Alice Desoto** ni mwimbaji, mtunzi wa nyimbo, mwanamuziki na msanii wa sanaa nzuri kutoka Marekani anayehusika mjini New York City.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Shana Cleveland

thumb|Shana Cleveland
**Shana Cleveland** ni mwanamuziki, mwandishi na msanii wa michoro wa Marekani anayeishi Los Angeles, California.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Clairo

thumb|Clairo akitumbuiza kwenye The Fonda Theatre mjini Los Angeles, 2024
**Claire Elizabeth Cottrill** (alizaliwa 18 Agosti, 1998), anayejulikana kitaaluma kama **Clairo** ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo wa Marekani. Alianza kuweka muziki mtandaoni akiwa na umri wa miaka 13.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Pearl Charles

**Pearl Charles** (alizaliwa 11 Mei, 1991) ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo wa Marekani kutoka Los Angeles, California.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Jennifer Charles

**Jennifer Asher Charles** (alizaliwa kama **Zipken** 15 Novemba, 1968) ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo wa Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Cat Power

**Charlyn Marie ** "**Chan**" **Marshall**  (alizaliwa 21 Januari, 1972), anajulikana zaidi kwa jina la jukwaani **Cat Power** ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo wa Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Leslie Carter

**Leslie Barbara Ashton** (aliepewa jina la kuzaliwa **Carter**; 6 Juni, 1986 – amefariki 31 Januari, 2012) alikuwa mwimbaji wa pop kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Marco Antonio Colonna

**Marco Antonio Colonna** (1523 – 1597) alikuwa askofu na kardinali wa Kanisa Katoliki.

Akiwa mwanachama wa familia ya Colonna, Marco Antonio alizaliwa mjini Roma mnamo 1523, akiwa mtoto wa wakuu wa Roma, Camillo Colonna na Vittoria Colonna. Alikuwa mtoto wa ndugu wa Kardinali Pompeo Colonna. Alisomea falsafa na teolojia ya Kikristo chini ya Felice Peretti, ambaye baadaye alichaguliwa kuwa Papa Sixtus V mnamo 1585.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1523
Jamii:Waliofariki 1597
Jamii:watu kutoka Roma
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:makardinali
Pompeo Colonna

**Pompeo Colonna** (12 Mei 1479 – 28 Juni 1532) alikuwa jemadari, mwanasiasa, askofu na kardinali wa Italia. Katika kilele cha kazi yake alikuwa Makamu wa Mfalme wa Ufalme wa Napoli (1530–1532) kwa ajili ya Kaizari Karoli V. 

Alizaliwa Roma, alikuwa mwana wa Girolamo Colonna, ambaye baba yake Antonio alikuwa Mkuu wa Pili wa Salerno; na Vittoria Conti, wa Conti de Poli. Familia yake ilikuwa ya daraja la juu zaidi la waheshimiwa wote wa jiji la Roma na Ufalme wa Napoli.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1479
Jamii:Waliofariki 1532
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:makardinali
Jamii:Wanasiasa wa Italia
Giovanni Battista Costanzo

**Giovanni Battista Costanzo** (alifariki 1617) alikuwa kiongozi wa Kanisa Katoliki ambaye alihudumu kama Askofu Mkuu wa Cosenza (1591–1617). Mnamo 5 Aprili 1591, Giovanni Battista Costanzo aliteuliwa wakati wa utawala wa Papa Gregori XIV kama Askofu Mkuu wa Cosenza. Mnamo 21 Aprili 1591, aliwekwa wakfu kuwa askofu na Giulio Antonio Santorio, Kardinali-Kuhani wa San Bartolomeo all'Isola, pamoja na Leonard Abel, Askofu wa Cheo wa Sidon, na Giovanni Battista Santorio, Askofu wa Tricarico, wakihudumu kama wasaidizi wa kuwekwa wakfu.

## Marejeo 
Jamii:Waliofariki 1617
Jamii:Waliozaliwa karne ya 16
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Bartolomé de la Cueva y Toledo

**Bartolomé de la Cueva y Toledo** (24 Agosti 1499 – 29 Juni 1562) alikuwa kardinali na askofu wa Kanisa Katoliki kutoka Hispania. Bartolomé de la Cueva y Toledo alizaliwa Cuéllar tarehe 24 Agosti 1499, akiwa mwana wa Francisco Fernández de la Cueva, Duke wa Pili wa Alburquerque, na mke wake Francisca de Toledo.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1499
Jamii:Waliofariki 1562
Jamii:Watu wa Hispania
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Innocenzo Cybo

**Innocenzo Cybo** (25 Agosti 1491 – 13 Aprili 1550) alikuwa kardinali na askofu mkuu wa Italia.

Mwaka 1488 familia ya Cybo ya Genova ilinunua uraia wa Firenze kwa kiasi kikubwa cha pesa. Innocenzo alizaliwa Firenze tarehe 25 Agosti 1491 kwa Franceschetto Cibo na Maddalena di Lorenzo de' Medici.

## Marejeo 
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Makardinali
Jamii:Waliozaliwa 1491
Jamii:Waliofariki 1550
Ippolito d'Este

'''Ippolito (I) d'Este** (kwa Kihungaria: **Estei Hippolit'''; 20 Machi 1479 – 3 Septemba 1520) alikuwa kardinali wa Kanisa Katoliki kutoka Italia, na Askofu Mkuu wa Esztergom, Hungaria. Alikuwa mwanachama wa ukoo wa kikabaila wa Este wa Ferrara, na kwa kawaida alijulikana kama Kardinali wa Ferrara. Ingawa alikuwa askofu wa dayosisi tano tofauti, hakuwahi kuwekwa wakfu kuwa askofu. Alitumia muda wake mwingi kusaidia nyumba ya kitemi ya Ferrara na kujadiliana kwa niaba yao na Papa.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1479
Jamii:Waliofariki 1520
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:makardinali
Irv Gotti

**Irving Domingo Lorenzo Jr.** (Juni 26, 1970 – Februari 5, 2025) maarufu kwa jina lake la kisanii kama **Irv Gotti** au **DJ Irv**, alikuwa mtayarishaji wa rekodi za muziki kutoka nchini Marekani. Alianzisha lebo ya muziki Murder Inc. Records mwaka 1998, ambayo ilikuwa tawi la Def Jam Recordings. Gotti anahusishwa na kugundua au kusaini wasanii wa rap kama Jay-Z, DMX, na Ja Rule, pamoja na waimbaji Ashanti na Lloyd.

Gotti alikuwa mtayarishaji mkuu wa albamu za kwanza za DMX (It's Dark and Hell Is Hot), Ja Rule (Venni Vetti Vecci), Ashanti (Ashanti), na Lloyd (Southside). Alipata sifa za utayarishaji kwa sehemu kubwa ya nyimbo zilizorekodiwa na wasanii waliokuwa wamejiunga na lebo yake—akiwemo Ja Rule (Rule 3:36, Pain Is Love, The Last Temptation, R.U.L.E.), The Inc. (Irv Gotti Presents: The Inc.), Ashanti (Chapter II, Concrete Rose), na Lloyd (Street Love)—pamoja na nyimbo za wasanii wengine kama Jennifer Lopez (I'm Real (Murder Remix), Ain't It Funny (Murder Remix)), Fat Joe (What's Luv), Eve (Gangsta Lovin'), na Kanye West (Violent Crimes) na wengine wengi.

Jarida la Rolling Stone na gazeti la The New York Times yaliwahi kumtaja Gotti kama mmoja wa wabunifu wakuu wa mtindo wa mchanganyiko wa hip-hop na R&B mwishoni mwa miaka ya 1990 na mwanzoni mwa miaka ya 2000. Alipata vibao 28 vilivyoingia kwenye chati ya Billboard Hot 100, ambapo vinne vilifikia nafasi ya kwanza. Mwaka 2002, Gotti aliweka rekodi ya Guinness World Record kwa kutayarisha wimbo wa Billboard Hot 100 ulioshikilia nafasi ya kwanza kwa wiki kumi na tisa mfululizo. Alishinda tuzo ya Grammy mwaka 2003 na alipata uteuzi mwingine mwaka 2004, zote zikiwa kwa kazi yake na Ashanti. Pia alishinda tuzo 17 za BMI Awards, alitajwa kama BMI Songwriter of the Year miaka ya 2003 na 2004, na aliteuliwa mara mbili kwa tuzo za MOBO Awards mnamo 2002 na 2003.

Katika miaka ya mwisho ya 2000, Gotti alihamia kwenye televisheni na kuanza kuigiza kwenye kipindi cha uhalisia cha VH1, Gotti’s Way, kilichoonyeshwa kati ya 2007 na 2009. Alikuwa muanzilishi wa mfululizo wa BET Tales (2017–2022), ambacho kilitayarishwa kupitia kampuni yake ya uzalishaji wa burudani, Visionary Ideas. Mnamo Julai 2022, baada ya kuuza haki za rekodi zake za muziki kupitia makubaliano ya mamilioni ya dola na Iconoclast, Gotti alikuwa na miradi mingine ya filamu na vipindi vya televisheni hadi wakati wa kifo chake.

## Marejeo
Jamii:Watayarishaji muziki wa Marekani
Feminism Everyday

**Feminism Everyday** (kwa Kiajemi: فمینیسم روزمره) ni shirika la kifeministi lililoanzishwa mwaka 2014 na mwanaharakati wa Kiirani-Mmarekani, Nasrin Afzali, pamoja na wanaharakati wengine mbalimbali kutoka Iran.

Lengo la kundi hili ni kushirikisha uzoefu wa wanaharakati wa kifeministi wa Kiirani na harakati za haki za wanawake ulimwenguni, likionyesha jinsi mapambano ya kifeministi yanavyounda maisha ya kila siku ya wanawake. Linazingatia masuala kama haki za uzazi, unyanyasaji wa kingono, mtazamo chanya kuhusu mwili, na ukosefu wa usawa wa kisheria unaowaathiri wanawake nchini Iran na kwingineko.

Feminism Everyday imetumia mitandao ya kijamii kwa ufanisi ili kukwepa vikwazo vya serikali nchini Iran, ikiwafikia moja kwa moja wale walioathirika zaidi na sera kandamizi na kuangazia mabadiliko ya kiutaratibu na kimjadala.

## Marejeo 
Jamii:Feminism and Folklore 2025 in Tanzania
Jamii:Wanaharakati wa Iran
Alessandro Sanminiatelli Zabarella

**Alessandro Sanminiatelli Zabarella** (3 Agosti 1840 – 24 Novemba 1910) alikuwa kardinali wa Italia katika Kanisa Katoliki. Alihudumu kama Patriarki wa Kilatini wa Konstantinopoli kuanzia mwaka 1889 hadi 1901.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1840
Jamii:Waliofariki 1910
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Makardinali
Francesco Morano

**Francesco Morano** (Caivano, Napoli, 8 Juni 1872 – 12 Julai 1968) alikuwa Kardinali wa Italia katika Kanisa Katoliki. Alihudumu kama Katibu wa Apostolic Signatura katika Curia ya Kirumi kuanzia mwaka 1935 hadi 1959, na aliteuliwa kuwa kardinali mwaka 1959.

## Marejeo 
* Cardinals of the Holy Roman Church 
* Catholic-Hierarchy 

Jamii:Waliozaliwa 1872
Jamii:Waliofariki 1968
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:wavumbuzi wa Italia
Mike Ambersley

thumb|Mike Ambersley
**Mike Ambersley** (alizaliwa Februari 14, 1983) ni mchezaji wa zamani wa soka wa kitaaluma wa Marekani ambaye alicheza kama mshambuliaji. Klabu ya mwisho aliyochezea ilikuwa Saint Louis FC katika Ligi ya Soka ya Muungano.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Mario Mocenni

**Mario Mocenni** (22 Januari 1823 – 14 Novemba 1904) alikuwa Kardinali wa Italia katika Kanisa Katoliki. Alihudumu katika huduma ya kidiplomasia ya Vatikani na katika Curia ya Kirumi, na aliteuliwa kuwa kardinali mwaka 1893.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1823
Jamii:Waliofariki 1904
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Makardinali
Alfonso Mistrangelo

**Alfonso Maria Mistrangelo** Sch. P. (26 Aprili 1852 – 7 Novemba 1930) alikuwa askofu mkuu wa Italia katika Kanisa Katoliki. Alihudumu kama Askofu Mkuu wa Firenze kuanzia mwaka 1899 hadi kifo chake, na aliteuliwa kuwa kardinali mwaka 1915. Pia alikuwa mshiriki wa shirika la kitawa la Waskolopi.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1852
Jamii:Waliofariki 1930
Jamii:Waskolopi
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Makardinali
Carlo Minoretti

**Carlo Dalmazio Minoretti** (17 Septemba 1861 – 13 Machi 1938) alikuwa Kardinali wa Kanisa Katoliki ambaye aliwahudumu kama Askofu Mkuu wa Genova.

## Viungo vya nje 
* The Cardinals of the Holy Roman Church - Biographical Dictionary 
* Catholic Hierarchy data for this cardinal 

Jamii:Waliozaliwa 1861
Jamii:Waliofariki 1938
Jamii:Makardinali
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jaime Ambriz

**Jaime Ambriz** (alizaliwa Desemba 7, 1978) ni mchezaji wa zamani wa soka wa kitaaluma wa Marekani ambaye alicheza barani Ulaya na Marekani.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Giuseppe Ferrerio

**Giuseppe Ferrerio** (1554 – 1610) alikuwa kiongozi wa Kanisa Katoliki ambaye alihudumu kama Askofu Mkuu wa Urbino (1597–1610) na Askofu Mkuu wa jimbojina la Kolosai (1593–1597). 

Giuseppe Ferrerio alizaliwa Savona, Italia mwaka 1554. Mnamo 15 Machi 1593, aliteuliwa wakati wa utawala wa Papa Klementi VIII kama Askofu Mkuu wa jimbojina la Colossae na Askofu Msaidizi wa Urbino.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1554
Jamii:Waliofariki 1610
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Federigo Fregoso

**Federigo Fregoso** (Genova, karibu 1480– 22 Julai 1541) alikuwa askofu na jenerali wa Italia. 

Alizaliwa katika familia ya Fregoso, ambayo mwishoni mwa karne ya 14 ilitoa watawala wawili wa Jamhuri ya Genova. Federigo alikuwa mwana wa Agostino Fregoso, gavana wa Genova mwaka 1488 kwa Ludovico il Moro, na wa Gentilla wa Montefeltro, mpwa wa Guidobaldo, Duke wa Urbino. Ndugu yake, Ottaviano Fregoso, alikuwa mtawala wa Genova.

Jamii:Waliozaliwa 1480
Jamii:Waliofariki 1541
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Marcello Mimmi

**Marcello Mimmi** (18 Julai 1882 – 6 Machi 1961) alikuwa Kardinali wa Italia katika Kanisa Katoliki. Alihudumu kama Askofu Mkuu wa Napoli kutoka 1952 hadi 1957, na Katibu wa Baraza Takatifu la Consistoro kutoka 1957 hadi kifo chake. Mimmi aliteuliwa kuwa kardinali mwaka 1953 na Papa Pius XII.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1882
Jamii:Waliofariki 1961
Jamii:Makardinali
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia