open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tanzania Environmental Conservation Society

**Jumuiya ya Uhifadhi wa Mazingira Tanzania** (vilevile inajulikana kama **TECOSO**) ni shirika lisilo la kiserikali lililoundwa mwaka 1998 na kusajiliwa Februari 11, 1999, chini ya sheria kifungu CAP.337 R.E.2002 kutoka kwenye jumuiya(ombi la usajili) sheria ya mwaka 1954.  Wamelenga kutunza mazingira  na makazi ya wanyama, kukuza mbinu ya kuunganisha ikijumuisha maendeleo ya jamii,elimu ya mazingira,uhifadhi wa mazingira na utalii wa mazingira. shirika vilevile ni kipande cha mashine ya kuunga mkonokwenye kushirikiana na kufanya utafiti wa nyanjani,maendeleo ya uongozi,mafunzo ya ufundi ambao unazingatia usawa wakijinsia.

## Mbinu ya uhifadhi 
TECOSO Tanzania vilevile inaunganisha mtandao baina ya mabara kwa mabadilishano ya taarifa na kujenga uwezo wa jitihada za utunzaji. inafanya kazi na washirika tofauti,yakiwemo mashirika ya kiserikali au taasisi, watafiti,taasisi za masomo ya ndani na kimataifa, vyuo na NGOs nyingine. 

Baadhi ya shughuli za taasisi zinafanyika kwenye mkoa wa Arusha, Manyara, Dar es Salaam na Kilimanjaro.

## Marejeo 
Jamii:Digienvironment
Jamii:Swahili climate voices
Jamii:Mashirika ya Tanzania
Mfuko wa Mazingira Ulimwenguni

thumb|337x337px|Nembo iliyotumika tangu 2000
**World Wide Fund** ( **WWF** ) ni shirika la kimataifa lisilo la kiserikali lenye makao yake makuu nchini Uswizi lililoanzishwa mwaka wa 1961 ambalo linafanya kazi katika uwanja wa uhifadhi wa nyika na kupunguza athari za binadamu kwa mazingira .  Hapo awali iliitwa **Hazina ya Wanyamapori Ulimwenguni**, ambayo inasalia kuwa jina lake rasmi nchini Kanada na Marekani.
## Marejeo
Jamii:Digienvironment
Jamii:Swahili climate voices
Tanzania katika Olimpiki ya Majira ya joto ya 2008

Tanzania ilishindana katika Olimpiki ya Majira ya joto ya 2008 iliyofanyika Beijing, Jamhuri ya Watu wa Uchina kuanzia  Agosti 8 hadi Agosti 24, 2008.

## Marejeo 
Jamii:Tanzania
Jamii:Michezo ya Olimpiki
Jumuiya ya Zoolojia ya London

**Jumuiya ya Wanyama ya London** ( **ZSL** ) ni shirika linalojitolea kwa ajili ya uhifadhi wa wanyama na makazi yao duniani kote. Iilianzishwa mnamo 1826. Tangu 1828, imedumisha Zoo ya London, na tangu 1931 Hifadhi ya Whipsnade .

## Marejeo 
Jamii:Digienvironment
Jamii:Swahili climate voices
Shirika la Mawasiliano la Tanzania

**Shirika la Mawasiliano la Tanzania** ( TTCL ), ni kampuni ya mawasiliano ya simu ya zamani na kubwa zaidi nchini Tanzania. Kampuni hiyo inatoka kwa Shirika la zamani la Posta na Mawasiliano la Tanzania mnamo 1993. TTCL ilikuwa inamilikiwa kabisa na Serikali ya Tanzania hadi ubinafsishaji wa sehemu ya kampuni hiyo mnamo 23 Februari 2001.

TTCL inasimamiwa na amri — Sheria ya Mawasiliano ya Tanzania ya 1993. Kampuni hiyo ina leseni ya huduma za msingi za simu nchini Tanzania Bara na Zanzibar na kwa hivyo inamiliki na inafanya kazi kwa mtandao wa simu uliobadilishwa kwa umma nchini Tanzania Bara na Zanzibar.
alt=Maelezo ya pasipoti ya Foote|thumb|Maelezo ya pasipoti ya Foote

## Marejeo 
Jamii:Tanzania
Jamii:Mawasiliano
Appalachian Trail Conservancy

**Appalachian Trail Conservancy** (ATC) (zamani **Appalachian Trail Conference**) ni shirika lisilo la faida linalojishughulisha na uhifadhi wa Appalachian Trail, njia ya mashariki United Majimbo yanayoanzia Maine hadi Georgia. Ilianzishwa mwaka wa 1925, ATC inawajibika kwa usimamizi wa kila siku wa Appalachian Trail chini ya makubaliano ya ushirika yaliyotekelezwa na Huduma ya Hifadhi ya Kitaifa. Ndilo shirika lisilo la kiserikali linaloongoza katika kulinda njia ya kijani kibichi ya , ekari 250,000 (1,000&nbsp;km²) na inaratibu kazi ya baadhi ya vilabu thelathini na moja vya kudumisha vilabu vinavyofanya maonyesho. kazi ya matengenezo ya ardhini. Sheria ya Mfumo wa Kitaifa wa Njia, ambayo ilianzisha Mfumo wa Kitaifa wa Njia na kuleta Njia ya Appalachian katika milki ya serikali, iliwezesha uchaguzi huo kusimamiwa kama ilivyokuwa tangu 1925, na uratibu wa wakala mkuu na NGO (ATC), lakini kazi nyingi za ufuatiliaji zikiwa. iliyofanywa na, katika 2019, karibu watu wa kujitolea 6,000. ATC ina makao yake makuu Harpers Ferry, West Virginia. ==History== Njia ya Appalachian ilibuniwa awali na mtaalamu wa misitu Benton MacKaye ambaye alifikiria njia kuu ambayo ingeunganisha mfululizo wa mashamba na kazi za nyikani/kambi za masomo kwa wakazi wa mijini. Mnamo 1922, kwa pendekezo la Meja [[William A. Welch] ], mkurugenzi wa Palisades Interstate Park Commission, mpango wa MacKaye ulitangazwa na Raymond H. Torrey na hadithi katika *New York Evening Post* chini ya kichwa cha habari cha bango la ukurasa mzima. kusoma "Njia Kubwa kutoka Maine hadi Georgia!"; sehemu ya ufuatiliaji wa pendekezo la MacKaye ilikubaliwa haraka na Palisades Interstate Park Trail Conference mpya kama mradi wao mkuu, na mnamo Januari 4, 1924, kilomita ishirini za kwanza (32&nbsp;km) kutoka [[Hudson River]. |Hudson]] kuelekea Mto Ramapo ilikuwa imekamilika. Njia nzima iliunganishwa mnamo 1937, ingawa karibu kila sehemu imehamishwa kutoka maeneo yao ya asili ili kuboresha uendelevu wa njia za watembea kwa miguu au kutoa ulinzi bora dhidi ya maendeleo au uvamizi. ATC iliundwa Washington, D.C., mnamo Machi 2 na 3, 1925, na Meja Welch akiwa mwenyekiti na Torrey kama mweka hazina. Mnamo 1927, Welch alibadilishwa na Jaji Arthur Perkins na mnamo 1928, J. Ashton Allis akawa Mweka Hazina. Mnamo 1929, Perkins aliajiri Ned Anderson ili kuwasha mkondo wa Connecticut wa uchaguzi. Sehemu hii ni umbali wa maili 50 kupitia kona ya kaskazini-magharibi ya jimbo kutoka Kona za Mkia wa Mbwa huko Webatuck, New York, hadi Bear Mlima kwenye mpaka wa Massachusetts. Anderson alifanya kazi mara mbili kama meneja wa sehemu kwa Chama cha Misitu na Hifadhi ya Connecticut na ATC. Akiwa na wahudumu wake wa kujitolea, aliendelea kudumisha mkondo hadi alipostaafu mwaka wa 1948. Leo, sehemu hiyo ya njia inadumishwa na Appalachian Mountain Club. ==Activities== ATC imejitolea sio tu kufuatilia matengenezo na uhifadhi mkubwa wa mandhari, bali kwa elimu, s.
Rainforest Action Network

Rainforest Action Network (RAN) ni shirika la mazingira lenye makao yake huko San Francisco, California, Marekani. Shirika hilo lilianzishwa na Randy "Hurricane" Hayes pamoja na Mike Roselle mwaka wa 1985, na lilipata umaarufu wa kwanza  kitaifa katika  kampeni ya mashinani ambayo mwaka 1987 ilifanikiwa kumshawishi Burger King kufuta kandarasi za uharibifu wa misitu ya mvua  Amerika ya Kati yenye thamani ya dola milioni 31.

## Marejeo
Jamii:Digienvironment
Jamii:Swahili climate voices
Kamati ya Olimpiki Tanzania

**Kamati ya Olimpiki ya Tanzania** (ikitambuliwa na kamati ya kimataifa ya Olimpiki kwa jina  TAN) ni Kamati ya Kitaifa ya Olimpiki inayowakilisha Tanzania. Iliundwa na kutambuliwa na Kamati ya Kimataifa ya Olimpiki mnamo 1968

Tanzania ilianza kwa mara ya kwanza katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya 1964 huko Tokyo ambapo iliwakilishwa na wanariadha wanne.

## Marejeo 
Jamii:1968
Jamii:1964
Jamii:Tanzania
Jamii:Wanamichezo
Tanzania katika Michezo ya Olimpiki ya Walemavu ya mwaka 2008

Tanzania ilishindana katika Paralympics ya Majira ya joto huko Beijing, Uchina. Ujumbe wa nchi hiyo ulikuwa na mwanariadha mmoja, Ernest Nyabalale. Alifanya mazoezi katika kituo cha Jeshi la Wokovu nchini Tanzania chini ya Kenya Solomoni Maswai hadi mwezi mmoja kabla ya michezo, mnamo Agosti 14, alipoondoka kwenda Nairobi kutoa mafunzo na wanariadha wa Kenya.

## Marejeo 
Jamii:Tanzania
Jamii:Michezo
Tanzania kwenye Olimpiki

Tanzania ilishiriki kwanza kwenye Michezo ya Olimpiki mnamo 1964, na ametuma wanariadha kushindana katika kila Michezo ya Olimpiki ya msimu wa joto isipokuwa kwa Michezo ya 1976 na hajawahi kushiriki kwenye Michezo ya Olimpiki ya msimu wa baridi.

Wanariadha wa Tanzania wameshinda jumla ya medali mbili, zote mbili katika riadha.

Kamati ya Kitaifa ya Olimpiki ya Tanzania iliundwa mnamo 1968 na kutambuliwa na Kamati ya Kimataifa ya Olimpiki mwaka huo huo.

## Marejeo 
Jamii:Tanzania
Jamii:Michezo ya Olimpiki
Tanzania kwenye Michezo ya Olimpiki ya walemavu

Tanzania ilifanya mchezo wake wa kwanza wa Michezo ya Olimpiki ya Walemavu katika Michezo ya Olimpiki ya Walemavu ya Majira ya 1992 huko Barcelona. Iliwakilishwa na mshindani mmoja, mchezaji wa tenisi wa kiume Noorelain sharrif. Wakati huo nchi hiyo haikushiriki katika Michezo ya Olimpiki ya Walemavu hadi 2004, ilipopeleka wakimbiaji wawili: Willbert Costantino katika mbio za mita 800 kwa wanaume, na Mwanaidi Ng Itu katika  mbio za mita 100 na 200 za wanawake. Mnamo 2008, mshindani pekee wa Tanzania alikuwa Justine Ernest, katika nafasi ya risasi ya wanaume. 

## Marejeo 
Jamii:Tanzania
Jamii:Michezo nchini Hispania
Timu ya Tanzania Davis Cup

Timu ya Tanzania Davis Cup inawakilisha Tanzania katika mashindano ya tenisi ya Davis Cup na yanasimamiwa na Chama cha Tenisi Tanzania. Kwa sasa wanashindana katika Ukanda wa Afrika wa Kundi IV.

## Marejeo 
Jamii:Tanzania
Jamii:Michezo barani Afrika
Tanzania katika Michezo ya Olimpiki ya Walemavu ya Majira ya joto ya 2008

Tanzania ilishiriki katika Michezo ya Olimpiki ya Walemavu ya Majira ya joto ya 2008 huko Beijing, China. Ujumbe wa nchi hiyo ulikuwa na mwanariadha mmoja, Ernest Nyabalale. Alifanya mazoezi katika kituo cha Jeshi la Wokovu nchini Tanzania chini ya Mkenya Solomoni Maswai hadi mwezi mmoja kabla ya michezo hiyo, Agosti 14, alipoondoka kwenda Nairobi kufanya mazoezi na wanariadha wa Kenya. [1]

## Marejeo 
Jamii:Tanzania
Jamii:2008
Katunguru, Tanzania

**Katunguru** ni kata ya Wilaya ya Sengerema katika Mkoa wa Mwanza, Tanzania. Msimbo wa posta ni 33332.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi wa kata walihesabiwa kuwa 22,263 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 20,284 waishio humo.

## Marejeo
Jamii:Wilaya ya Sengerema
Jamii:kata za Mkoa wa Mwanza
Tara Shine

**Tara Shine** ni mwairishi Mwanasayansi wa mazingira, Mshauri wa sera na mzungumzagi wa sayansi. kazi yake inazingatia mazungumzo ya hali ya hewa na kujenga uwezo. Yeye ni mwanachama wa zamani wa Mfumo wa Umoja wa mataifa mkataba wa kundi la wataalamu wa mabadiliko ya hali ya hewa Wataalamu wa kikundi. Mnamo 2020 Shine ilitangazwa kama mmoja wa wasemaji wa mhadhara wa Royal Institution Christmas.

## Maisha ya awali na elimu 
Shine katokea Jamuuri ya ireland. Alipata shahada yake ya kwanza katika sayansi ya mazingira katika Chuo Kikuu cha Ulster. 
Alibaki huko kwa masomo yake ya kuhitimu, akijiunga na Idara ya Jiografia. Utafiti wake wa udaktari ulizingatia ardhi oevu ya Mauritania.

## Kazi 
Shine alishiriki katika Homeward Bound, mpango wa uongozi wa kimataifa kwa wanasayansi wanawakes. Alihudumu kama mshauri wa Wakfu wa Mary Robinson na kwenye Bodi ya Wadhamini ya International Institute for Environment and Development (IIED).  Shine amewasilisha vipindi kadhaa vya televisheni kwa ajili ya BBC, ikiwa ni pamoja na Expedition Borneo,Mamba wa mafarao waliopotea  na Mwaka Mwitu wa Ireland.

Yeye ndiye mwanzilishi wa biashara ya kijamii *Kubadilika kwa digrii*, ambayo inaonekana kuwafundisha watu jinsi ya kushirikisha watu binafsi jinsi ya kuishi na kufanya kazi kwa uendelevu.

Mnamo 2020 Shine alichaguliwa kuwa Bodi ya Wadhamini ya IIED na mnamo Septemba 2020 alichukua jukumu kama mwenyekiti.Alichaguliwa kuwa mmoja wa wazungumzaji Royal Institution Christmas Lectures mwaka wa 2020, akijiunga na Helen Czerski na Christopher Jackson kujadili athari za shughuli za binadamu kwenye sayari.

## Chagua machapisho
### Vitabu
* 

### Makala ya jarida  
* 
* 
* 

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Swahili climate voices
Tracy Ainsworth

**Tracy Ainsworth** ni mwanabaiolojia wa masuala ya baharini na Profesa wa Sayansi katika Chuo Kikuu cha New South Wales, anayefanya kazi za utafiti wa miamba ya matumbawe. Utafiti wake pia unahusu baiolojia ya seli, magonjwa, na kinga. Alitunukiwa nishani ya Dorothy Hill ya sayansi kutoka Chuo cha Sayansi cha Australia( Australian Academy of Science), kutokana na utafiti wake juu ya miamba ya matumbawe, mikazo pamoja na athari za halijoto kwenye afya ya matumbawe.

## Kazi 
Taaluma ya Ainsworth imechunguza athari za kimazingira kwenye matumbawe, hasa matumbawe yanayojenga miamba, pamoja na mwingiliano baina ya viumbe. Pia anasoma mfumo wa viumbe wanaotegemea viumbe wengine(symbioses) na milipuko ya magonjwa. Utafiti wake kuhusu bakteria wanaopatikana kwenye miamba ya matumbawe ulitoa ujuzi kuhusu mifumo ya magonjwa ya matumbawe, jinsi yanavyotokea na nini huyafanya yaendelee..

Ainsworth pia amebainisha aina mbalimbali za bakteria wanaopatikana ndani ya seli ambazo zinaweza kuwa na mchango kwenye matumbawe. Pia amechunguza athari za kuongezeka kwa joto, na mabadiliko ya hali ya hewa, na namna itakavyo athiri matumbawe kwa sasa, na baadaye. Ainsworth amechapisha tafiti kuhusu athari za kupanda kwa joto la maji kwenye matumbawe..

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Swahili climate voices
Norman Powell

alt=Norman Powell katika onyesho la kwanza la The Carter Effect, Tamasha la Filamu la Toronto la 2017|thumb|Norman Powell katika onyesho la kwanza la The Carter Effect, Tamasha la Filamu la Toronto la 2017
**Norman WC Powell** (amezaliwa Mei 25, 1993) ni mchezaji wa mpira wa kikapu kutokea Marekani anachezea timu ya Los Angeles Clippers katika chama cha mpira wa kikapu Marekani (NBA). Powell alicheza mpira wa kikapu wa mashindao ya vyuo vikuu akiwa na timu ya chuo kikuu cha UCLA Bruins, ambapo alikuwa mchezaji wa all-conference katika Pac-12. Alichaguliwa katika raundi ya pili ya drafti ya NBA ya 2015 na Milwaukee Bucks, ambaye baadaye alibadilisha haki zake za drafti kwa Toronto Raptors. Alishinda ubingwa wa NBA akiwa na Toronto mnamo 2019.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1993
Jamii:Wachezaji wa mpira wa kikapu Marekani
Lucrecia Covelo

**Lucrecia Covelo** de Zolessi (12 Januari 1920 - 9 Machi 2000) alikuwa mtaalamu wa wadudu kutoka Uruguay, mtunzaji na mtengenezaji wa filamu, ambaye alifundisha katika Kitivo cha Humanities na Sayansi katika Chuo Kikuu cha Jamhuri, ambapo alikuwa Mwenyekiti wa Idara ya Entomolojia.

## Marejeo
Jamii:wanabiolojia wa Uruguay
Helen Plume

**Helen Joan Plume** ni mtaalamu wa mabadiliko ya hali ya hewa na mtumishi mwandamizi wa umma wa New Zealand katika Wizara ya Mazingira. Amewakilisha New Zealand kama mpatanishi katika mikutano mingi ya Umoja wa Mataifa  ya Mabadiliko ya Hali ya hewa.                                                                                                                                                                                                                                             

## Kazi 
Plume alijiunga na Wizara ya Mazingira mwaka 1980. Amewakilisha New Zealand kama mjadili na kuchangia makubaliano ya madiliko ya hali ya hewa, kama vile Itifaki ya Kyoto na COP 26.

Mnamo mwaka 2008 Plume alichaguliwa kutumikia kwa muhula wa miaka miwili kama mwenyekiti wa Mkutano wa Mfumo wa Umoja wa Mataifa juu ya mabadiliko ya hali ya hewa wa Baraza la ushauri wa Sayansi na Teknolojia na alikuwa mwanamichezo wa kwanza wa New Zealand kuchukua nafasi hii. Waziri wa Mabadiliko ya Hali ya Hewa wakati huo, David Parker, alitambua uwezo wake wa kipekee wakati alipotangaza kuteuliwa kwake.

Katika Tuzo za Mwaka mpya wa 2020, Plume aliteuliwa kuwa mshiriki wa Agizo la Ubora wa New Zealand kwa huduma kwa Mazingira.

Kufikia mwaka 2020 alikuwa Mwenyekiti wa Kikundi cha Wataalamu wa Mbadiliko ya Hali ya Hewa na ushirikiano kati ya OECD na Shirika la Nishati la Kimataifa.

## Marejeo 
Jamii:Swahili climate voices
Anita Rivas

**Anita Carolina Rivas Párraga** (amezaliwa 4 Mei 1972) ni wakili na mwanasiasa wa Ekuador. Alikuwa meya wa Puerto Francisco de Orellana kuanzia 2005 hadi 2019. Mwaka wa 2009, alitembelea nchi za Uingereza, Luxembourg, na Hispania kuwasilisha pendekezo la kuzuia unyonyaji wa mafuta katika eneo lake ikiwa fidia ingepatikana na mazingira ya Hifadhi ya Kitaifa ya Yasuni yangelindwa. Hatimaye, msaada uliopatikana ulikuwa chini ya asilimia 0.5 ya pesa zilizoombwa. Mapato ya mafuta yaliyopatikana yalitumika katika vitu kama vile usambazaji wa vyoo na maji ya kunywa

## Maisha
Rivas alizaliwa huko Bandari ya Francisco de Orellana mnamo 1972, miaka mitatu baada ya wazazi wake, Dioselinda Párraga na Enrique Rivas, kuhama kutoka Manabí. Alianza Elimu yake ya sekondari akiwa mji mkuu Quito katika Shule ya Colegio Padre Miguel Gamboa (Coca) na shule ya Colegio Los Pinos. Alienda kupata shahada yake ya sheria na Sayansi ya Jamii na Sera za Kiuchumi katika Chuo Kikuu cha Kiufundi cha Loja..

Mnamo 1991 alijiunga na utawala wa jiji lake akifanya kazi katika kituo cha polisi, akiongoza maktaba na kuelekeza rasilimali watu. Mnamo 2000 alichaguliwa kuwa diwani na alihudumia kwa miaka minne na wawili kati yao kama Naibu Meya. Mnamo 2008 alitembelea Uingereza kwa siku tano na kupendekeza kusitisha uzalishaji wa mafuta ili kupunguza madhara kwenye mabadiliko ya hali ya hewa. Baada ya mikutano alisafiri kwa ndege hadi Luxembourg na kwenda Uhispania. Alipendekeza kwamba msitu wa mvua wa Yasuni ungeweza kuhifadhiwa ikiwa fedha zingepatikana kuwafidia watu kwa hasara ya mapato ya mafuta. Rivas aliwasihi watumiaji wa Magharibi kwamba matumizi yao ya mafuta yalikuwa yakiharibu ardhi yake. Alisema uzalishaji wa mafuta "umeleta ukataji miti, uhamishwaji wa watu katika maeneo mbali mbali, uchafuzi wa mazingira na magonjwa katika jimbo hilo, ambalo pamoja na hii eneo lake ni la pili kwa umaskini nchini".  Mnamo 2012 alikuwa akifanya kazi na shirika la Grupo FARO alipojaribu kujadiliana kuhusu uanzishaji wa viwanda katika eneo lake.  Pendekezo hilo lilitupiliwa mbali mwaka wa 2013 baada ya rais kugundua kwamba, licha ya kuungwa mkono na mataifa, kiasi kilichofika kilikuwa chini ya asilimia 0.5 ya fedha zinazohitajika kupunguza mapato yaliyopotea zilifika Ecuador.

Rivas alichaguliwa tena mwaka wa 2009  mwaka wa 2014. Mnamo 2014 aligombea kwenye Muungano wa PAIS na alichaguliwa tena kwa muhula wa tatu, baada ya kuahidi kutumia mapato ya mafuta kwenye vyoo na maji ya kunywa. 

Rivas amekuwa akisaidia kupanga usaidizi kwa watu wa kiasili ambao wanapata ruzuku ya ardhi ambayo itawawezesha kuhifadhi njia yao ya maisha.  Alijiuzulu mwaka wa 2019, na Antonio Cabrera akawa meya mpya.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1972
Jamii:Swahili climate voices
Eva Saulitis

**Eva Lucia Saulitis** (alizaliwa 10 Mei 1963 -amefariki 16 Januari 2016) alikuwa mwanabiolojia wa bahari na mwandishi wa mashairi wa Marekani, akiishi Alaska.

## Maisha na Elimu ya Awali
Saulitis alizaliwa Bronx na kuishi Silver Creek, New York, akiwa ni binti wa wahamiaji kutoka Latvia, Janis (John) Saulitis na Asja Ivins Saulitis.

## Kazi
Saulitis alisoma makundi ya aina ya nyangumi wa aina ya orca katika chuo cha Prince William Sound. Saulitis alifundisha uandishi wa ubunifu katika Chuo cha Kenai Peninsula , na katika programu ya Sanaa ya Chuo Kikuu cha Alaska Anchorage. Alikuwa mmoja wa waanzilishi wa Mkutano wa Waandishi wa Kachemak Bay,
na mwanzilishi mwenza wa North Gulf Oceanic Society. 
## Maisha ya kibinafsi na urithi 
Saulitis na mumewe,ambaye ni  mtafiti wa biolojia Craig Matkin, walikuwa na nyumba huko Alaska na Hawaii.Saulitis Alifariki mwaka 2016 akiwa na umri wa miaka 52 kutokana na saratani ya matiti, nyumbani kwake Homer, Alaska. 

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1963
Jamii:Waliofariki 2016
Jamii:Swahili climate voices
Jamii:wanabiolojia wa Marekani
Jamii:washairi wa Marekani
Wendy Bowman (mwanaharakati)

**Wendy Bowman** (aliyezaliwa Sydney, 1934 hivi) ni mkulima na mwanamazingira kutoka Australia huko New South Wales. Kwa kampeni yake, ameweza kuzuia kampuni ya makaa ya mawe ya China Yancoal Australia kuendeleza uchimbaji wa makaa ya mawe katika eneo la *Hunter Valley*. Hajafanikiwa tu kulinda shamba la familia yake lakini ameilinda jamii ya wenyeji kutokana na athari za uchafuzi wa mazingira na uharibifu wa mazingira.

## Wasifu
Wendy Bowman alikua kwenye familia ambayo, kwa upande wa baba yake, aliwasili Australia mnamo 1798, na kwa upande wa mama yake aliishi katika Bonde la *Hunter* katika karne ya 19. Baada ya kuhitimu katika sanaa, aliolewa na mkulima wa Hunter Valley Mick Bowman. Alipokufa mnamo 1984, Wendy Bowman alichukua shamba. Ilimbidi kuhama mwaka wa 1988 kama matokeo ya shughuli za uchimbaji madini.

Mnamo 1988, mazao yake yalishindwa kukua kutokana na uchimbaji madini ulisababisha metali nzito kuchafua maji ambayo yalimwagilia shamba lake. Kutokana na vumbi la makaa ya mawe kwenye nyasi, ng’ombe wake walikataa kula. Kuanzia 1990, kwanza kupitia MineWatch na baadaye kupitia Hunter Environment Lobby, aliwasaidia wakulima wa eneo hilo kuchukua hatua za kisiasa huko *New South Wales*., mwaka 2005 alipewa wiki sita kuhama ili kupisha mgodi mwingine. Aliishi Rosedale huko Camberwell.

Shamba la *Rosedale* la Bowman lenyewe lilitishiwa kufungwa mwaka wa 2010 wakati kampuni ya Uchina ya Yancoal ilipo panga kurefusha mgodi wa *Ashton South East Open Cut* hadi mojawapo ya mito mikuu ya Mto Hunter. Wakulima wengi katika eneo hilo walikuwa wameuza mali yao mapema mwaka wa '2015. Bowman, ambaye ardhi yake ilifunika zaidi ya nusu ya makaa ya mawe katika mgodi uliopendekezwa, alikataa kuuza kwani alitaka kulinda eneo hilo kutokana na uharibifu. Mnamo Desemba 2014, Mahakama ya Ardhi na Mazingira iliamua kwamba Yancoal inaweza tu kuendelea na mgodi ikiwa Bowman atakubali kuuza. Licha ya matoleo ya mamilioni ya dola, aliendelea kukataa, na hivyo kufikisha mwisho juhudi za Yancoal. 

Kwa kutambua juhudi zake, mnamo Aprili 2017 alitunukiwa Tuzo ya Mazingira ya Goldman.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1934
Jamii:Swahili climate voices
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wanaharakati wa Australia
Mara tatu-mbili

**Mara tatu-mbili (Triple-double)** kweye mpira wa kikapu ni uchezaji wa mchezo mmoja unaofanywa na mchezaji ambaye hukusanya jumla ya tarakimu mbili katika kategoria tatu kati ya tano za takwimu—pointi, mipira iliyorudi, pasi za bao(asisti), mipira ilioibiwa au ilioibwa na mipira iliozuiliwa—katika mchezo mmoja. Njia ya kawaida ya mchezaji kufikia mara tatu-mbili ni kwa pointi, mipira inayorudi, na pasi za mabao(asisti), ingawa wakati fulani wachezaji wanaweza kuweka rekodi ya kuiba mipira 10 au zaidi au kuzuia mipira katika mchezo. Asili ya neno "Mara tatu-mbili" haipowazi. Vyanzo vingine vinadai kuwa ilibuniwa katika Chama Cha Mpira wa Kikapu Marekani (NBA) na aliyekuwa mkurugenzi wa mahusiano ya umma wa Los Angeles Lakers Bruce Jolesch katika miaka ya 1980 ili kuonyesha uwezo mwingi wa Magic Johnson, huku wengine wakidai kuwa ilibuniwa na mkurugenzi wa mahusiano ya vyombo vya habari vya Philadelphia 76ers Harvey Pollack mwaka wa 1980.

## Marejeo 
Jamii:Mpira wa kikapu
Jamii:Takwimu
Naomi Klein

**Naomi A. Klein** (amezaliwa Mei 8, 1970) ni mwandishi wa Kanada, mwanaharakati wa kijamii, na mtengenezaji wa filamu anayejulikana kwa uchambuzi wake wa kisiasa, uungaji mkono wa ecofeminism, kazi iliyopangwa, siasa za mrengo wa kushoto na ukosoaji wa utandawazi wa kampuni,  ufashisti, ecofascism.  na ubepari. Kufikia 2021 yeye ni Profesa Mshiriki, na Profesa wa Haki ya Hali ya Hewa katika Chuo Kikuu cha British Columbia, akiongoza pamoja Kituo cha Haki ya Hali ya Hewa.  

## Marejeo
Wild Salmon Center

**The Wild Salmon Center** (WSC) ni shirika la kimataifa la uhifadhi na ulindaji wa samaki aina ya Samoni pamoja na usimamizi wa mfumo wa ikolojia. Makao makuu ya shirika hili yapo katika mji wa  Portland nchini Marekani, shirika hili linafanya kazi na mashirika mbalimbali ya kijamii,wafanya biashara,serikali na mashirika mengine yasiyo ya kiserikali katika kusimamia na kulinda ikolojia na uhai wa samaki aina ya Samoni,kaskazini mwa Pasifiki .  Shirika hili linapatikana pia katika nchi za Urusi, Japan,Kolombia pamoja na sehemu nyingine duniani.
## Marejeo
Jamii:Mashirika
Jamii:Digienvironment
Jamii:Swahili climate voices
Anny Cazenave

Anny Cazenave ni mtaalamu wa jiografia ya anga wa Kifaransa na mmoja wa waanzilishi katika teknolojia ya altimetry ya satelaiti. Yeye ni mfanyakazi wa shirika la anga la Kifaransa CNES na amekuwa mkurugenzi msaidizi wa Laboratoire d'Etudes en Geophysique et Oceanographie Spatiales [fr] (LEGOS) katika ObservatoireMidi-Pyrénées huko Toulouse tangu mwaka 1996. Tokea mwaka 2013, alikua ni mkurugenzi wa sayansi ya Dunia katika Taasisi ya Kimataifa ya Sayansi ya Anga, huko Bern (Uswisi).Taasisi ya Kimataifa ya Sayansi ya Anga

Kama mmoja wa watafiti wakuu katika misheni ya altimetry ya satelaiti ya pamoja huko Ufaransa/Marekani TOPEX/Poseidon, **Jason-1**, na Misheni ya Topografia ya Uso wa Bahari, amechangia katika kuelewa zaidi kuongezeka kwa kiwango cha bahari kinachosababishwa na ongezeko la joto ulimwenguni. 

## Maisha ya awali na elimu
Sio kutoka katika historia ya kitaaluma, Cazenave hakukusudiwa kufanya kazi katika sayansi. Hata hivyo, alipata shahada ya uzamili katika elimu ya nyota (Paris, 1969) na pia kupokea Ph.D. katika jiofizikia kutokaChuo Kikuu cha Toulouse mwaka wa 1975.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1944
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Swahili climate voices
Zuhal Atmar

**Zuhal Atmar** ni mjasiriamali na mwanamazingira kutoka Afghanistan. Anajulikana kwa kipaombele cha kazi yake kama mwanamke wa kwanza kumiliki na kuendesha kiwanda cha kuchakata tena nchini Afghanistan .  Atmar pia ni mtafiti na mchambuzi wa masuala ya uchumi.  Alijumuishwa katika orodha ya BBC ya wanawake 100 wenye ushawishi na msukumo kwa 2021.

## Wasifu 
Atmar alizaliwa Afghanistan. Ripoti ilitaja kwamba alikuwa mkimbizi nchini Pakistani, ambako alimaliza elimu yake.   Alirudi Afghanistan baada ya kuanguka kwa Taliban .  Alianza kazi yake kama mtafiti. Wakati wa kazi yake kwa Kitengo cha Afghanistan Research and Evaluation Unit, alihusika katika kukuza elimu ya wanawake, sauti ya jamii, fursa sawa, na upatikanaji wa riziki.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Swahili climate voices
Faiza Darkhani

**Faiza Darkhani** (alizaliwa 1992) ni mwalimu, mwanamazingira na mwanaharakati wa haki za wanawake nchini Afghanistan. Mnamo mwaka 2021, alitajwa katika orodha ya wanawake 100 ya BBC inayojumuisha majina ya wanawake wenye ushawishi mkubwa duniani. Darkhani ni miongoni mwa wasomi wachache waliopata elimu ya sayansi ya tabianchi huko Afghanistan.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1992
Jamii:wanawake wa Afghanistan
Jamii:wanasayansi wa Afghanistan
Jamii:Swahili climate voices
Ellen Thomas (mwanasayansi)

**Ellen Thomas** (alizaliwa  1950, Hengelo) ni mwanasayansi wa mazingira na mtaalamu wa jiolojia mwenye asili ya Uholanzi ambaye amejikita zaidi kwenye eneo la micropaleontolojia ya baharini na paleoceanografia. 

Ni Profesa katika chuo cha  emerita Harold T Stearns na The Smith Curator of  Paleontology ya Makumbusho historia ya asili ya Joe Webb huko Wesleyan University, na pia ni mwanasayansi mtafiti muandamizi huko Chuo Kikuu Cha Yale

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1950
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Digienvironment
Jamii:Swahili climate voices
Jamii:wanasayansi wa Uholanzi
Bat Conservation International

**Bat Conservation International** (**BCI**) ni shirika la kimataifa lisilokuwa la kiserikali linalojihusisha na kuhifadhi popo na mazalia yake kwa kutumia mbinu za usimamizi wa wanyama pori,kutoa elimu na kufanya tafiti mbali mbali.

BCI ilianzishwa mwaka 1982 na mwanabiolojia wa popo ndugu Merlin Tuttle, ambaye aliongoza shirika hili mpaka alipostaafu mwaka 2009. Tangu kuanzishwa kwake BCI imefanikiwa kushirikiana na U.S. Fish na Wildlife Service  pamoja na mawakala wengi  pamoja na mashirika yasiyo ya kutengeneza faida  ya kitaifa na kimataifa na limefanikiwa kuzalisha machapisho, warsha, masomo, tafifiti  na miradi Marekani na Kimataifa.  BCI imeajiri wafanyakazi ambao ni wanabiolojia ,wafundishaji na wasimamizi 30 na ina wanachama ndani ya nchi 60 duniani.
 
## Marejeo
Jamii:Mashirika
Jamii:Digienvironment
Jamii:Swahili climate voices
ABS-CBN

**ABS-CBN Corporation** au **ABS-CBN**, ni muungano wa vyombo vya habari wa Ufilipino wenye makao yake makuu katika Jiji la Quezon. Ilianzishwa mnamo 1946 kama Bolinao Electronics Corporation (BEC).

Kampuni hiyo iliundwa kwa kuunganishwa kwa Alto Broadcasting System (ABS) na Chronicle Broadcasting Network (CBN).

## Viungo vya Nje 
* ABS-CBN

Jamii:Kampuni za Ufilipino
GMA Network

**GMA Network, Inc.** au **GMA**, ni kampuni ya media ya Ufilipino yenye makao yake makuu katika Jiji la Quezon. Ilianzishwa mnamo 1950 na Robert La Rue Stewart.

Kampuni hiyo inaendesha vituo kadhaa vya redio na televisheni nchini Ufilipino, vikiwemo GMA-7, GTV-27, Super Radyo DZBB 594 na Barangay LS 97.1.

## Viungo vya Nje 
* GMA Network

Jamii:Kampuni za Ufilipino
Bioko Norte

**Bioko Norte** ni mkoa wa Guinea ya Ikweta uliopo kwenye sehemu ya kaskazini ya kisiwa cha Bioko. Mji mkuu ni Rebola . Mji mkuu wa kitaifa pia uko Bioko Norte ambao ni Malabo .

Sehemu ya Hifadhi ya Kitaifa ya Pico Basilé iko Bioko Norte.
Jamii:Mikoa ya Guinea ya Ikweta
Whaleman Foundation

**The Whaleman Foundation** ni shirika lisilo la kifaida linalosimamia ikolojia na utunzaji wa mazingira ya Bahari,shirika hili lipo katika eneo la Lahaina, Hawaii nchini Marekani,likiwa na malengo ya kufanya uchechemuzi,kuwahifadhi na kuwalinda Samaki aina ya  Nyagumi,Pomboo pamoja na makazi yao.

Shirika hili lilianzishwa na Jeff Pantukhoff, na  Hayden Panettiere ni msemaji wa shirika hili.

## Marejeo
Jamii:Mashirika
Jamii:Digienvironment																																								
Jamii:Swahili climate voices
Kathy Jetñil-Kijiner

**Kathy Jetn̄il-Kijiner** ni mshairi na mwanaharakati wa mabadiliko ya tabia ya nchi kutoka Visiwa vya Marshall.

## Maisha ya zamani 
Jetn̄il-Kijiner alizaliwa katika Visiwa vya Marshall na kukulia Hawaii. Alipokea shahada ya sanaa kutoka Chuo cha Mills huko California  na shahada ya uzamili katika Masomo ya Kisiwa cha Pasifiki kutoka Chuo Kikuu cha Hawaiʻi huko Mānoa.

## Kazi 
Ushairi wa Jetn̄il-Kijiner huangazia masuala yanayohusu mazingira na mabadiliko ya tabia ya nchi. Pia anachunguza ukosefu wa haki wa kijamii ikiwa ni pamoja na ukoloni, uhamiaji, na ubaguzi wa rangi.

Mikusanyiko yake ya kwanza ya mashairi, yenye jina Iep Jāltok: Poems from a Marshallese Daughter, ilichapishwa mwaka wa 2017 na Chuo Kikuu cha Arizona Press.  Inachukuliwa kuwa kitabu cha kwanza cha mashairi kuchapishwa kilichoandikwa na mtu kutoka Visiwa vya Marshall.

Jetn̄il-Kijiner alifundisha katika Chuo cha Visiwa vya Marshall kama mwalimu wa kitivo cha Masomo ya Pasifiki. Kwa sasa anafuata shahada ya uzamivu katika Mafunzo ya Jinsia, Vyombo vya Habari na Utamaduni katika Chuo Kikuu cha Kitaifa cha Australia.  Ushairi teule wa Jetn̄il-Kijiner ulijumuishwa katika *UPU*, mkusanyiko wa kazi za waandishi wa Visiwa vya Pasifiki ambayo iliwasilishwa kwa mara ya kwanza katika Ukumbi wa Silo kama sehemu ya Tamasha la Sanaa la Auckland mnamo Machi 2020.  *UPU* iliwekwa upya kama sehemu ya tamasha la Kia Mau huko Wellington mnamo Juni 2021.

## Mafanikio 
Mnamo 2012, aliwakilisha Visiwa vya Marshall katika Tamasha la Poetry Parnassus huko London.

Mnamo 2015 alialikwa kuzungumza katika mkutano wa 21 wa vyama juu ya mabadiliko ya tabia ya nchi, COP21 huko Paris. na mwaka wa 2017 akapewa jina la Shujaa Jasiri wa mwaka na Kampuni ya Earth.

Mnamo mwaka wa 2019, Jetn̄il-Kijiner alichaguliwa kama Mshirika wa Kiongozi wa Obama Asia Pacific na Mkurugenzi wa MIT Media Lab Fellow. 

## Marejeo
Jamii:Swahili climate voices
Bioko Sur

**Bioko Sur** (Kihispania kwa "Bioko Kusini") ni mkoa wa Guinea ya Ikweta. Makao makuu yake ni Luba . Inachukua sehemu ya kusini ya kisiwa cha Bioko, ambacho sehemu iliyobaki ni sehemu ya Bioko Norte .

Sehemu ya Parque Nacional del Pico Basilé iliyoundwa mwaka wa 2000 iko Bioko Sur.

## Marejeo 
Jamii:Mikoa ya Guinea ya Ikweta
Centro Sur

**Centro Sur** (Kihispania kwa "Kusini-Kati") ni mkoa wa Guinea ya Ikweta. Mji mkuu wake ni Evinayong. 

Mkoa huu ni sehemu ya kanda la Rio Muni lililopo kwenye bara la Afrika.  

Centro Sur inapakana na Mkoa wa Estuaire wa Gabon upande wa kusini-magharibi na Mkoa wa Woleu-Ntem upande wa kusini-mashariki, halafu Mkoa wa Kusini wa Kamerun upande wa kaskazini. Ndani ya nchi, inapakana na Kié-Ntem kwenye kaskazini-mashariki, Wele-Nzas kwenye kusini-mashariki, na Litoral upande wa magharibi.

Centro Sur ina miji mitatu kuu: Akurenam, Niefang na Evinayong.

## Marejeo 
Jamii:Mikoa ya Guinea ya Ikweta
Kié-Ntem

**Kié-Ntem** ni mkoa wa Guinea ya Ikweta . Mji mkuu wake ni Ebebiyín .

Mkoa huo ni sehemu ya kanda la Rio Muni lililopo kwenye sehemu ya bara ya nchi. Kié-Ntem inapakana na tarafa zifuatazo za nchi:

* Kanda ya Kusini, Kamerun - kaskazini
* Mkoa wa Woleu-Ntem, Gabon - mashariki
* Wele-Nzas, Guinea ya Ikweta - kusini
* Centro Sur, Guinea ya Ikweta - magharibi

Mkoa ulichukua jina lake kutoka Mto Kié na Mto Ntem (Campo).

## Marejeo 
Jamii:Mikoa ya Guinea ya Ikweta
Río Muni

right|thumb|400x400px| **Río Muni**
**Río Muni** (inaitwa pia *Mbini* kwa lugha ya Kifang, *au Región Continental* kwa Kihispania ) ni moja ya kanda mbili za Guinea ya Ikweta. Inajumuisha eneo la bara la nchi hiyo likiwa na  kilomita za mraba 26,017. 

Jina hilo limetokana na Mto Muni, ambako Wazungu wa kwanza waliofika hapa walijenga makazi.

## Historia 
Pwani la Río Muni ilikuwa chini ya Ureno iliyoikabidhi kwa 

Hispania mnamo 1778 katika Mkataba wa El Pardo . Wahispania walikuwa na matumaini ya kununua watumwa kwa koloni za huko Marekani. Lakini walowezi wengi walikufa kwa homa ya manjano, na eneo hilo lilibaki bila walowezi. 

Baadaye Wahispania walirudi na kuanzisha mashamba ya kakao pamoja na kuvuna mbao ambazo zilikuwa tasnia kuu. Río Muni, pamoja na Bioko, ikawa mkoa wa Guinea ya Kihispania mnamo 1959.

## Wakazi 
Mnamo mwaka wa 2015 Rio Muni ilikuwa na watu 885,015 ambao walikuwa 72% ya wakazi wote wa Guinea ya Ikweta. Lugha kuu zinazozungumzwa katika Río Muni ni Kifang cha Ntumu, ambacho kinazungumzwa kwenye kaskazini, na Kifang cha Okak, ambacho kinazungumzwa kusini. Kihispania kinatumiwa pia na wengi kama lugha ya pili na lugha ya mawasiliano.

## Mikoa 
Río Muni inajumuisha majimbo matano:

:* Centro Sur
:* Djibloho
:* Kié-Ntem
:* Litoral
:* Wele-Nzas

## Miji 
Jiji kubwa zaidi ni Bata, ambalo pia hutumika kama mji mkuu wa kiutawala wa mkoa. Miji mingine mikuu ni pamoja na Evinayong, Ebebiyín, Acalayong, Acurenam, Mongomo na Mbini .

## Marejeo 
Jamii:Jiografia ya Guinea ya Ikweta
Litoral (Guinea ya Ikweta)

**Litoral** (ikimaanisha "Pwani") ndio mkoa wenye watu wengi zaidi wa Guinea ya Ikweta. Katika sensa ya mwaka 2015 ulikuwa na wakazi 367,348. Mji mkuu wake ni Bata; miji mingine miwili ni Mbini na Kogo.

Mkoa huo ni sehemu ya kanda ya Rio Muni iliyopo kwenye sehemu ya bara ya nchi.

Mpaka wa magharibi wa Litoral ni pwani ya Ghuba ya Guinea. Kwenye nchi kavu inapakana na mikoa ifuatayo:

* Mkoa wa Kusini, Kamerun —kaskazini
* Centro Sur, Guinea ya Ikweta —mashariki
* Mkoa wa Estuaire, Gabon —kusini

## Marejeo 
Jamii:Mikoa ya Guinea ya Ikweta
Djibloho

300px|thumb|Mahali pa Jibloho katika Guinea ya Ikweta
**Djibloho** (jina rasmi *Jiji la Kiutawala la Djibloho*; kwa Kihispania: *Ciudad administrativa de Djibloho*)  ndio mkoa mpya zaidi wa Guinea ya Ikweta.

Ulitengwa katika maeneo ya mkoa wa Wele-Nzas kwa sheria ya mwaka wa 2017.  
Kusudi la kuuanzisha mkoa huo lilikuwa kuunda mji mkuu mpya wa taifa utakaochukua nafasi ya Malabo iliyopo kwenye kisiwa cha Bioko.

## Utawala 
Djibloho inajumuisha wilaya mbili za mijini, Ciudad de la Paz na Mbere. Mji mkuu ni Ciudad de la Paz ("Mji wa Amani"),  uliojulikana kama Oyala hadi 2017.  

Katika uchaguzi wa bunge wa kitaifa wa 2017, Djibloho ilichagua seneta mmoja na mbunge mmoja. 

## Marejeo 
Jamii:Coordinates on Wikidata
Jamii:Mikoa ya Guinea ya Ikweta
Wele-Nzas

**Mkoa wa Wele-Nzas** ni mkoa katika sehemu ya mashariki ya Guinea ya Ikweta . Mji mkuu wake ni Mongomo . Inapakana na mikoa ya Centro Sur upande wa magharibi na Kié-Ntem upande wa kaskazini, na Mkoa wa Woleu-Ntem wa Gabon upande wa mashariki na kusini. 

Kufikia 2015, idadi ya watu wa Wele-Nzas ilikuwa 192,017.  Ilipata jina lake kutoka kwa Mto Benito (pia unaitwa *Wele* ) na safu ya milima ya Piedra Nzas.

## Historia 
Wakazi wa kwanza kabisa wa Wele-Nzas, na wakazi pekee wa eneo hilo kwa karibu miaka 15,000, walikuwa watu wa Byele . Hatimaye Wabantu waliingia na kuchukua nafasi ya Wabyele. Wakati wa karne ya 20 Wabyele wa msisho walihamia Kamerun . Wafang hatimaye wakawa kabila kubwa katika eneo hilo. 

Wapelelezi Wazungu waliepuka zaidi eneo la ndani la Guinea ya Ikweta. Hata magavana wa Hispania wa eneo hilo hawakutembelea Wele-Nzas hadi kuundwa rasmi kwa Guinea ya Kihispania mnamo 1926. 

Wele-Nzas ilikuwa na nafasi muhimu katika historia ya Guinea ya Ikweta baada ya uhuru kwa sababu ni jimbo la nyumbani la marais wote wawili wa nchi hiyo ambao ni  Francisco Macías Nguema na Teodoro Obiang Nguema Mbasogo . 

Kuanzia 1975 hadi mapinduzi ya 1979, Macías alitawala kiimla kutoka mji alikozaliwa wa Nsangayong uliopo mpakani na Gabon. Obiang alianzisha miradi mikuu ya miundombinu katika jimbo hilo, ikiwa ni pamoja na uwanja mpya wa ndege na kituo cha mikutano huko Mongomo. 

Mkoa mpya wa Djibloho ulitengwa kutoka Wele-Nzas mnamo 2017. Ciudad de la Paz (zamani Oyala), mji mkuu wa siku zijazo uliopangwa wa Equatorial Guinea, umeanza kujengwa Djibloho. 

Mongomo ni mji kubwa zaidi katika jimbo hilo; miji mingine ni pamoja na Aconibe, Añisoc, na Nsok . Barabara kuu inaunganisha Mongomo na mji wa bandari wa Bata. Kuna barabara inayovuka mpaka karibu na Mongome na kuiunganisha na mji wa Oyem nchini Gabon.

Mbuga mbili za kitaifa, Hifadhi ya Kitaifa ya Altos de Nsork na Hifadhi ya Asili ya Monte Temelon, ziko ndani ya mkoa huo. 

## Marejeo 
Jamii:Mikoa ya Guinea ya Ikweta
Barafuto ya Drygalski

300px|thumb|Barafuto kwenye Kilimanjaro mnamo mwaka 2004; Drygalski iko upande wa kushoto juu
**Barafuto ya Drygalski** ni barafuto iliyoko kwenye Mlima Kilimanjaro nchini Tanzania, kwenye mteremko wa kaskazini-magharibi kutoka kileleni. Kama maeneo yote ya barafu yaliyobaki kwenye mlima huo imepungua sana.

Kituo cha barafu kiliwahi kuongezeka hadi mwinuko wa mita 4,800 (15,700 ft) na mahali pa chimbuko lake karibu na kilele cha Mlima Kilimanjaro na kujazwa na Uwanja wa Barafu ya Kaskazini. Wakati mmoja Barafuto kuu ya Penck ilizunguka na barafuto ya Drygalski upande wa kusini na hadi hivi sasa, Barafuto ya Credner ilifanya vivyo hivyo kwa upande wa kaskazini.

Barafuto ya Drygalski imepewa jina la mwanajiografia wa Ujerumani Erich von Drygalski.

## Marejeo 
Jamii:Milima ya Tanzania
Anjali Sharma

**Anjali Sharma** (alizaliwa mwaka 2004) ni mwanaharakati wa hali ya hewa kutoka Australia, ambaye akiwa na umri wa miaka 16, alikuwa mlalamikaji mkuu katika kesi ya darasa katika Mahakama Kuu ya Australia, dhidi ya serikali ya Shirikisho, na hasa, wakati huo Waziri wa Mazingira, Sussan Ley, kwa kushindwa kuzingatia matokeo ya mabadiliko ya hali ya hewa. Sharma pia alikuwa mmoja wa washindani katika Tuzo ya Hali ya Hewa ya Watoto 2021, tuzo ya kimataifa ya harakati za hali ya hewa, iliyoko Sweden

## Kazi 
Sharma ni mwanafunzi wa shule ya sekondari kutoka Melbourne, ambaye alifungua kesi ya pamoja dhidi ya serikali ya shirikisho ya Australia na Waziri wa Mazingira wakati huo, Sussan Ley, katika Mahakama Kuu ya Australia. Alikuwa mlalamikaji mkuu, pamoja na wanafunzi wengine saba wa shule. Kesi hiyo iliwataka Mahakama Kuu imsitishe Waziri wa Mazingira Ley kutaka kuidhinisha upanuzi wa migodi ya makaa ya mawe Vickery, karibu na Gunnedah, NSW. Mahakama Kuu iliamua kwa mara ya kwanza duniani kwamba Waziri wa Mazingira alikuwa na wajibu wa kisheria kwa vijana na watoto kuhusiana na athari za mabadiliko ya hali ya hewa, haswa athari za moto wa msituni na joto kali. Hii ilianzisha kigezo cha kufuata katika kesi zinazofuata mahakamani. 

## Tuzo 
## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 2004
Jamii:Swahili climate voices
Sarah Perkins-Kirkpatrick

**Sarah Perkins-Kirkpatrick** ni mwanasayansi wa hali ya hewa wa Australia na mtaalamu katika utafiti wa Joto kali. Alikuwa mshindi NSW mwaka 2013 na alipokea tuzo ya Dorothy Hill mwaka 2021. Ana uzoefu mkubwa wa mawasiliano ya sayansi.

## Kazi 
Perkins-Kirkpatrick ni mwanasayansi wa hali ya hewa anayefanya kazi juu ya matukio ya joto kali, ikiwa ni pamoja na jinsi joto kali linavyofafanuliwa, mwenendo wa joto kali, mabadiliko ya baadaye yanayotarajiwa, na ushawishi wa kibinadamu unaosababisha matukio yaliyoonekana. Alikuwa katika Kituo cha Utafiti wa Mabadiliko ya Hali ya Hewa cha UNSW kuanzia mwaka 2012 hadi 2022, na kisha akahamia UNSW Canberra. Alikuwa mshindi wa tuzo ya Young Tall Poppy kwa ujuzi wa mawasiliano katika sayansi mwaka 2013. Ametumia sehemu kubwa ya kazi yake kutoa maoni juu ya mabadiliko ya hali ya hewa na joto kali.

## Tuzo 
* 2021 - Dorothy Hill Medal kutoka Australian Academy of Science.

## Marejeo
Jamii:Swahili climate voices
Sam Mostyn

thumb|Sam Mostyn (2024)
**Samantha Joy Mostyn** (alizaliwa 1964, anajulikana kama **Sam Mostyn**) Ni mtetezi wa mabadiliko ya hali ya hewa na usawa wa kijinsia, ni mwanamke wa kwanza kuwa kamishna wa AFL. Kufikia mwaka 2021, Mostyn ni rais wa Chief Executive Women. Yeye ni mwanachama wa bodi kadhaa, ikiwa ni pamoja na The Climate Council, GO Foundation, Mirvac, Transurban, Virgin Australia na The Sydney Swans. Tuzo ya Mostyn, kwa wanawake bora katika AFL, imetajwa kwa jina lake.

## Maisha na kazi 
Mostyn alizaliwa mwaka 1965 na alikulia katika jeshi, akiwa binti wa jenerali wa jeshi. Yeye ni mke na ana binti mmoja.

Mostyn ana shahada ya BA/LLB kutoka Chuo Kikuu cha Taifa cha Australia (ANU). Mwaka 2018, alipewa Shahada ya Heshima ya Sheria kutoka ANU. 

Mostyn alitoa mchango katika maendeleo ya Sera ya Heshima na Uwajibikaji ya AFL, na pia aliongoza katika kuanzishwa kwa Ligi ya Wanawake ya Australian Football (AFWL). Yeye ni mtetezi wa masuala ya wanawake na anawasaidia waathiriwa wa ukatili wa kijinsia.

## Kazi ya mabadiliko ya hali ya hewa 
Mostyn alikuwa mmoja wa washiriki wa Mkutano wa Australia 2020. Mostyn ni mwenyekiti wa Baraza la Hali ya Hewa na ameandika kuhusu moto wa porini na mabadiliko ya hali ya hewa kwa Baraza la Hali ya Hewa. Katika tukio la 2021 kuhusu uongozi wa hali ya hewa kabla ya Glasgow 2021, Mostyn alifanya mahojiano na Profesa Lesley Hughes. Mostyn ni mjumbe wa bodi ya Kazi za Hali ya Hewa, na alikuwa mshindi wa tuzo za IGCC Climate mwaka 2019. Shahada yake ya Udaktari wa Sheria ilipewa kutambua uongozi wake katika kazi ya mabadiliko ya hali ya hewa.

## Tuzo 
## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1964
Jamii:Swahili climate voices
Amanda Lynch

**Amanda H. Lynch** ni mtafiti wa mazingira na kijamii, na Mkurugenzi wa Taasisi ya Brown ya Mazingira na Jamii na Profesa maarufu wa Masomo ya Mazingira katika Chuo Kikuu cha Brown University. Yeye ni Mshiriki wa Shirika la Hali ya Hewa la Amerika na Akademia ya Sayansi na Uhandisi ya Australia.

## Kazi
Baada ya kuhitimu shahada ya uzamili katika Sayansi ya Anga kutoka Chuo Kikuu cha Melbourne mwaka 1993, Lynch alianzisha mfano wa kwanza wa mifumo ya hali ya hewa wa eneo la Aktiki. Mwaka 2003, akiwa anafanya kazi katika Chuo Kikuu cha Colorado, Lynch alipewa Tuzo ya Shirikisho na Baraza la Utafiti la Australia.

Baada ya kufanya kazi katika Chuo Kikuu cha Monash University, alijiunga na Chuo Kikuu cha Brown University mwaka 2011 kama profesa wa Sayansi ya Dunia, Mazingira, na Sayansi za sayari. Wakati akiwa Chuo Kikuu mwaka 2013, Lynch aliteuliwa kuwa mhariri mkuu wa jarida la *Weather, Climate and Society* na aliteuliwa kuwa Mshiriki wa Shirika la Hali ya Hewa la Amerika. Pia anafanya kazi katika Shirika la Hali ya Hewa la Umoja wa Mataifa kama mwenyekiti mwenza wa Mpango wa Utafiti wa Hali ya Hewa Duniani na ni mwanachama wa bodi ya jarida la *Policy Sciences*.

## Maisha binafsi
Lynch ana watoto wawili.

## Marejeo
"
Adriana Dutkiewicz

**Adriana Dutkiewicz** ni mtaalamu wa joto kali kutoka Australia katika Chuo Kikuu cha Sydney. Alikuwa mshindi wa tuzo ya Dorothy Hill mwaka 2006 na ni Mshirika wa Baadaye wa ARC.

## Kazi 
Utafiti wa Dutkiewicz unazingatia sedimentology, na unajumuisha mfululizo wa miamba na sediments inayotoka Archaean hadi Quaternary. Utafiti wake ni wa kisayansi na unazingatia mizunguko ya kaboni ya ulimwengu, ukiunganisha sedimentology ya jadi na teknolojia za hivi karibuni zaidi.

Dutkiewicz amefanya utafiti katika kazi za mafuta za mapema Precambrian. Tuzo ya Dorothy Hill ilimuelezea kama "ya kwanza kugundua chembe za mafuta zilizohifadhiwa katika miamba ya Archaean na Precambrian za mapema na kuonyesha kuwa biomasi ya zamani ilikuwa ya kutosha kuunda hidrokaboni". Utafiti wake ulionyesha kuwa viumbe eukaryotic walikuwa na uwezo wa kuvumilia matukio ya hali ya hewa kali, kama vile joto kubwa zaidi kuliko ilivyofahamika hapo awali. Amechangia ugunduzi na ufahamu katika mageuzi ya mapema ya maisha pamoja na kufanya utafiti katika uchunguzi wa mafuta. 
*Dutkiewicz, A. Judge, A., Müller, R.D., 2020. Environmental predictors of deep-sea polymetallic nodule occurrence in the global ocean. *Geology, v*. 48, p.&nbsp;293-297. 
*Dutkiewicz, A., Müller, R.D., Cannon, J., Vaughan, S., Zahirovic, S., 2019. Sequestration and subduction of deep-sea carbonate in the global ocean since the Early Cretaceous. *Geology,* v. 47, p.&nbsp;91-94.

## Vyombo vya Habari 
Dutkiewicz amekuwa katika vyombo vya habari, akiripoti jinsi geocirculation ya ulimwengu inahusiana na joto la ulimwengu na mabadiliko ya hali ya hewa. Utafiti unahusika na usambazaji wa kaboni na maji, na athari za joto na kuchukua kaboni na bahari. "Mpaka sasa, bahari imechukua robo ya CO2 ya kibinadamu na zaidi ya asilimia 90 ya joto lililozidi lililohusishwa." Utafiti wake pia umechapishwa na kuelezwa katika vyombo vingine vya habari pamoja na ABC.

## Tuzo 
* 2006: Dorothy Hill Award kutoka Australian Academy of Science
* 2006: Tuzo ya CSIRO Medal for Scientific Achievement (kikundi cha tuzo)
* 2005: Tuzo ya JG Russell kutoka Australian Academy of Science
* 1991: Tuzo ya Western Mining Prize kwa Ufundi wa Kipekee katika Jiolojia (Daraja la Kwanza)

## Marejeo
Deborah Jacobvitz

**Deborah Bea Jacobvitz** ni mtafiti wa ikolojia wa Marekani. Anashikilia Uprofesa wa Phyllis L. Richards katika Chuo Kikuu cha Texas huko Austin.

## Maisha ya Awali 
Jacobvitz alikulia akihudumiwa na mama yake Jeanne Jacobvitz na baba yake Leonard Jacobvitz. Alijiota huko Albuquerque, New Mexico na ndugu wengine watatu. Alihudhuria ElDorado High School na akahitimu kwa alama nzuri sana.

## Kazi 
Baada ya kuhitimu PhD yake, Jacobvitz alijiunga na Idara ya Ikolojia ya Binadamu, Maendeleo ya Watoto na Uhusiano wa Familia katika Chuo Kikuu cha Texas huko Austin kama Profesa Msaidizi. Mwaka wa 2008, aliteuliwa kuwa mwenyekiti wa Idara ya Maendeleo ya Binadamu na Sayansi za Familia katika Shule mpya ya Ikolojia ya Binadamu.

## Marejeo