open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Peter Gabriel

**Peter Brian Gabriel** (amezaliwa 13 Februari 1950) ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo Mwingereza. Alikuwa maarufu kama mwimbaji na mcheza filimbi katika kundi la rock la Genesis.  

Baada ya kutoka Genesis, Gabriel aliendelea na kazi yake binafsi. Hivi majuzi ametumia wakati wake kutunga na kupiga muziki unaotumia staili za tamaduni mbalimbai duniani ("world music"). Alikazia njia za usambazaji wa kidijiti kwa muziki wake. Ameshiriki pia katika juhudi mbalimbali za matamasha ya kifadhila. Gabriel alipewa Tuzo la Polar Music Prize mnamo 2009. Pia ameingizwa kwenye Rock and Roll Hall of Fame mnamo 2014. 

## Rekodi zake 
* *Kuanzia Mwanzo hadi Ufunuo* (1969) - na Mwanzo 
* *Dhambi* (1970) - na Mwanzo 
* *Nursery Cryme* (1971) - na Mwanzo 
* *Foxtrot* (1972) - na Mwanzo 
* *Kuuza England na Pound* (1973) - na Mwanzo 
* *Mwana-Kondoo Analala Kwenye Broadway* (1974) - na Mwanzo 
* *Peter Gabriel (Gari)* (1977) 
* *Peter Gabriel (mwanzo)* (1978) 
* *Peter Gabriel (Melt)* (1980) 
* *Peter Gabriel (Usalama)* (1982) 
* *Ndege* (1985) 
* *Kwa hivyo* (1986) 
* *Passion* (1989) 
* *Sisi* (1992) 
* *OVO* (2000) 
* *Matembezi Marefu Nyumbani* (2002) 
* *Hadi* (2002) 
* *Pindua mgongo wangu* (2010) 
* *Damu Mpya* (2011) 
* *i/o* (2023)
* *O/I* (2026)

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1950
Jamii:Wanamuziki wa Uingereza
Samora Machel

**Samora Moisés Machel** (29 Septemba 1933 &#x2013; 19 Oktoba 1986) alikuwa mwanamapinduzi, kiongozi wa kijeshi na mwanasiasa wa Msumbiji. Baada ya miaka ya vita ya kupigania uhuru wa nchi kutoka Ureno, alihudumu kama Rais wa kwanza wa Msumbiji kutoka uhuru wa nchi hiyo mnamo 1975. 

Machel alikufa madarakani mnamo 1986 wakati ndege yake ilianguka karibu na mpaka wa Msumbiji - Afrika Kusini. 

## Tovuti nyingine 
* Hotuba ya Nelson Mandela katika ufunguzi wa Ukumbusho wa Samora Machel 
* Uchunguzi Maalum wa TRC kuhusu kifo cha Rais Samora Machel 
* Kesi ya mauaji? Rais Samora Machel na ajali ya ndege huko Mbuzini 
* Maelezo ya kibinafsi juu ya Samora Machel 
* Graça Machel na Mandela 
* Insha ya kihistoria ya filamu juu ya mpango wa ukarabati wa Frelimo na Samora Machel 

Jamii:Waliofariki 1986
Jamii:Waliozaliwa 1933
Jamii:Marais wa Msumbiji
Becquerel

**Becquerel** (alama: **Bq**) ni kizio cha upimaji wa unururifu, kimoja cha vipimo vya SI.  

Becquerel imefafanuliwa kama kiwango cha unururifu kinachotokana kwa mbunguo wa kiini cha atomu kimoja kwa sekunde moja.  

Kiwango hicho ni kidogo sana kwa vipimo vyote vinavyohusu afya ya binadamu na hivyo kwa kawaida vigawe vya Bq hutumiwa. Vigawe vya kawaida ni: 

*  kBq (kilobecquerel, 103 Bq) 
*  MBq (megabecquerel, 106 Bq, sawa na rutherford 1) 
*  GBq (gigabecquerel, 109 Bq) 
*  TBq (terabecquerel, 1012 Bq) 
*  PBq (petabecquerel, 1015 Bq) 
*  EBq (exabecquerel, 1018 Bq) 
*  YBq (yottabecquerel, 1024 Bq) 

Becquerel ilichukua nafasi ya vipimo visivyo vya SI kama curie na rutherford.

Jina lilichaguliwa kwa heshima ya mwanafizikia Mfaransa Antoine Henri Becquerel aliyepokea Tuzo ya Nobel ya Fizikia kwenye mwaka 1903 pamoja na Pierre Curie na Marie Curie.  

Jamii:Vipimo sanifu vya kimataifa
Jamii:Unururifu
Falsafa ya kidini

[thumb|[Augustino wa Hippo alivyochorwa na Philippe de Champaigne (karne ya 17). Falsafa ya askofu huyo mwenye akili kubwa ajabu iliathiri sana Ukristo wa magharibi na ustaarabu wote uliotokana nao.]]
**Falsafa ya dini** ni falsafa inayofikiri na inayohamasisha watu kwa kuongozwa na imani ya dini fulani.

Inaweza kufanyika kwa kuzingatia ukweli unavyojulikana na akili, lakini pia inaweza kufanyika kama chombo cha kushawishi watu waamini katika imani hiyo.

Kuna falsafa tofauti kwa kila dini kama vile:
*Falsafa ya Kihindu
*Falsafa ya Kibuddha
*Falsafa ya Kijaini
*Falsafa ya Kiyahudi
*Falsafa ya Kikristo
*Falsafa ya Kiislamu
*Falsafa ya Kikalasinga

Ni tofauti na falsafa ya dini inayochunguza dini zote jumla kwa mbinu za falsafa bila kutegemea imani yoyote.

Jamii:Falsafa
Jamii:Dini
Ratko Janev

**Ratko Janev** (30 Machi 1939 &ndash; 31 Disemba 2019) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Yugoslavia. 

Alisoma fizikia kwenye chuo kikuu cha Belgrad alipofikia shahada ya uzamivu mnamo 1968. 

Kuanzia mwaka 1965 alifanya kazi kwenye taasisi ya utafiti wa fizikia ya nyuklia "Boris Kidrič". 

Mwaka 1972 alikuwa profesa wa fizikia ya kinadharia kwenye chuo kikuu cha Belgrad.

Mwaka 1986 alihamia Vienna alipoongoza idara ya data kwenye Shirika la Kimataifa la Nishati ya Nyuklia. 

Katika miaka 2002 hadi 2004 alifanya utafiti kwenye taasisi ya fizikia ya plazma huko Jülich, Ujerumani. 

Mwaka 2004 alipokea tuzo la Taasisi ya Humboldt kwa utafiti wake kuhusu "Modelling and Diagnostics of Fusion Edge / Divertor Plasmas".

## Marejeo
## Viungo vya Nje
*
*
*
*

Jamii:wanafizikia wa Serbia
Jamii:wanafizikia wa Masedonia Kaskazini
Mary Msukuma

**Mary Sixtus Busungu** (anafahamika kwa jina lake la kisanii kama Mary Msukuma; amezaliwa 5 Februari 1982) ni msanii wa maigizo ya vichekesho na mjasiriamali kutoka nchini Tanzania. Ni dada wa damu wa  mwanamuziki Benjamin wa Mambo Jambo ambaye ameonekana kushiriki naye katika mifululizo ya vichekesho mtandaoni.

## Maisha
Mary ni mtoto wa saba kati ya watoto kumi wa marehemu Sixtus Michael Busungu.

Alisoma elimu ya msingi katika shule tofautitofauti kutokana na kuhamishwa kwa wazazi kikazi. Shule alizosoma ni pamoja na Shule ya Msingi Kikombo iliyopo Mpwapwa Mkoani Dodoma, Kibakwe iliyopo mkoani Dodoma, Isenga iliyopo Mwanza Pasiansi, Changanyikeni iliyopo jijini Dar es Salaam na kumalizia Kawawa iliyopo wilaya ya Kinondoni kuanzia mwaka 1990 -1996.

Miaka 1997—2000 alijiunga na elimu ya sekondari ambapo pia alisoma katika shule tofautitofauti. Alisoma Oysterbay Under Maria Management, Tegeta High School zote zipo wilaya ya Kinondoni. Elimu hiyo ya sekondari alikuja kumalizia Mpwapwa sekondari mkoa wa Dodoma.

Baada ya kumaliza elimu ya sekondari, alishiriki mashindano ya ulimbwende na kushinda Miss Dodoma nafasi ya pili—2003. Baadaye alishiriki Miss Kanda ya Kati na kuibuka mshindi wa nne mwaka huohuo wa 2003, baada ya hapo aliendelea na urembo na kushiriki Miss Morocco—Kinondoni—jijini Dar es Salaam na kufanikiwa kuwa kwenye kumi bora—2005.

Mwaka wa 2005, alisoma kozi ya ukarani katika Chuo cha Splended (Ilala). Baadaye pia aliweza kushiriki katika shindano la Miss Kisura na kuibuka mshindi wa kisura photogenic wa Tanzania 2009. Alianza kazi za ujasiliamali na ubunifu wa mitindo na kushiriki pia kwenye maonyesho ya mitindo ya watu maarufu kama Ally Lemtura, Fatuma Amour na Merinyo wa Africa Sana.

## Uigizaji
## Viungo vya nje
Jamii:Waigizaji filamu wa Tanzania
Mto Akagondo

'''''' ni korongo linalopatikana mashariki mwa Burundi (mkoa wa Cankuzo). 

Maji yake, kupitia ziwa Tanganyika, huelekea Mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.

## Tazama pia
* Orodha ya mito ya mkoa wa Cankuzo
* Orodha ya mito ya Burundi
* Mito mirefu ya Afrika

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* Geonames.org

A
A
Jamii:Ziwa Tanganyika
Jamii:Mto Kongo
Jamii:Atlantiki
Tamally Maak (albamu)

***Tamally Maak***  (Kiarabu : تملي معاك ) pia huitwa '''''Tamally Ma'ak*** au ***Tamalli ma'ak''''' ni jina la albamu iliyotoka 2000 kutoka kwa msanii Amr Diab. Albamu ina wimbo mkali uliopendwa kimataifa  wenye jina sawa na albamu.
Albamu imepata mafanikio makubwa sana huko Mashariki ya Kati na duniani, ikawa moja kati ya albamu bora ya Kiarabu kwa muda wote.

## Orodha ya nyimbo
#el-Alim Allah (العالم الله)
#Tamally Maak (تملي معاك)
#Keda Eyni Eynak (كده عيني عينك)
#Wu He Amla Eh (وهي عاملة إيه)
#Seneen (سنين)
#A'mel Eh (أعمل إيه)
#Law Kan Yerdheek (لو كان يرضيك)
#Ba'tarif (بعترف)
#Albi Ekhatark (قلبي اختارك)
#Sa'ban Alayya (صعبان عليا)
Rose Mapendo

**Rose Mapendo** (amezaliwa 1963) ni mwanaharakati wa haki za binadamu nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Alianzisha Rose Mapendo Foundation  akiwa na dhamira ya kuwawezesha wanawake wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Rwanda, na Burundi kuinuka juu ya hali zao na kuungana kuleta amani katika mkoa wao. 

## Wasifu 
### Maisha ya zamani 
Rose Mapendo alizaliwa huko Mulenge, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), mnamo 1963.  Alilelewa katika familia ya wanyenyekevu  Watutsi,  Yeye ni wa kabila la Banyamulenge Tutsi.  Kulelewa kwa ndoa na kuwa mama kulingana na tamaduni ya familia yake,  Aliolewa akiwa na umri wa miaka 16, kama kawaida kwa wanawake wa kabila hilo. Baadaye, mnamo 1994, alihamia katika mji wa Mbuji-Mayi ili watoto wake waweze kwenda shule na mumewe akaanza kazi yake kama mpiga debe.   na alikuwa amekwenda kununua ng'ombe kwa biashara yake. Kwa kweli, alikuwa nyumbani na kwa kujificha akidhani wanaume walikuwa wanashikiliwa, lakini hawatawahi kuchukua wanawake na watoto. Alikuwa amekosea. Baadaye walisikia kwenye habari za runinga kwamba rais alikuwa tayari kuua Watutsi wote na kutunza mali zao na pesa, lakini, bila mahali pa kwenda, familia hiyo ilificha nyumbani iliyofunikwa gizani bila shughuli yoyote ya kuifanya nyumba hiyo ionekane kuwa imebatilishwa. Rose alilipa marafiki na majirani kufanya manunuzi yoyote ambayo anahitaji. Mwishowe, familia yake ilipatikana.  Chini ya uchunguzi wa walinzi, serikali iliamuru mauaji ya wanaume wote waliopo, pamoja na mume wa Mapendo.    Kwa wakati huu, alikuwa mjamzito na mgonjwa. Rose alijifungua mapacha kwenye sakafu baridi, isiyo na ujinga wakati wa usiku mweusi kwenye kambi na wafungwa wengine, kutia ndani watoto wake saba, waliokuwepo.  Mapendo na watoto wake walipokea hadhi ya ukimbizi na kuhamia Merika.   Alipanga pia maandamano kadhaa ya kuinua umma juu ya shida zinazowakabili wakimbizi,  na kuongeza pesa kwa wale wanaoishi katika kambi za wakimbizi au waliohamishwa vinginevyo.  Pia amewashawishi wengine kufuata nyayo.   

## Maisha binafsi 
Mapendo kwa sasa anaishi katika Phoenix, Arizona, na ana watoto kumi.  Wanasoma katika shule za kawaida na vyuo vikuu, huabudu kwenye kanisa la mtaa huo na hufanya kazi katika nyanja mbali mbali.  Mapacha waliozaliwa wakati wakiwa kwenye kambi ya kifo walihitimu kutoka shule ya upili katika chemchemi ya 2017. Rose sasa ni bibi wa watoto sita. 

## Tuzo 
2007 - Volvo kwa Tuzo la Maisha 

2008 - CNN shujaa 

2009 - Mshindi wa tuzo ya Umoja wa Mataifa ya Tuzo ya Kibinadamu ya Mwaka  

2015 - Muhammad Ali Binadamu wa Tuzo ya Mwaka ya Tuzo ya Jinsia 

## Marejeo 

## Viungo vya nje 
* (in Spanish)  Mashujaa: Rose Mapendo   : Heroína de República Democrática del Kongo
* Kusukuma Tembo 
* Rose Mapendo kwenye mazungumzo
* Mwathirika wa mauaji ya kimbari anasema juu ya Jumuiya ya Kongo na Jaribio la Amani
* Sehemu ya Ugeuzi

Jamii:Wanaharakati wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1963
Leoni Abo

**Wassis Hortense Léonie Abo,** (hujulikana pia kwa jina la **Léonie Abo**; amezaliwa mwaka 1945 nchini Kongo-Kinshasa) ni mwandishi wa ushuhuda inayoleta nuru kuhusu mambo yaliyotendeka wakati wa ukoloni katika Kongo-Zaïre tangu mwaka 1963 hadi mwaka 1968. 

Yeye ni mjane wa Pierre Mulele. Ameishi sasa akiwa mkimbizi kwenye nchi ya Kongo-Brazzaville baada ya kifo cha mumewe.

Jamii:Waandishi wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Kisasisho (SQL)

Katika lugha ya programu SQL, **kisasisho** (kutoka kitenzi cha Kibantu *kusasisha* ambazo mzizi wake ni kielezi *sasa*; kwa Kiingereza: *update*) ni kauli inayobadilisha data za hifadhidata.

## Mfano wa kisasisho katika SQL 
Kuweka thamani ya nguzo C1 katika hifadhidata T kwa 1, wakati tu katika safu ambapo thamani ya safu C2 ni "a".
```sql
UPDATE T
   SET C1 = 1
 WHERE C2 = 'a'
```

## Marejeo 
* Kahigi, K. K. (2007). Ujanibishaji wa Office 2003 na Windows XP kwa Kiswahili Sanifu. *Kioo cha Lugha*, *5*(1)

Jamii:Kompyuta
Jamii:Lugha za programu
Shauri (kipaji)

**Shauri kama kipaji cha Roho Mtakatifu** ni utayari wa Mkristo kuangaziwa na Roho Mtakatifu katima maamuzi kuhusu mambo yake na ya wengine.

Shauri ni kipaji cha Roho Mtakatifu kinachotuelekeza kuchagua siku zote mambo yenye kufaa zaidi kwa sifa ya Mungu na kwa wokovu wetu.

Jamii:Vipaji vya Roho Mtakatifu
Nguvu (kipaji)

**Nguvu** kama kipaji cha Roho Mtakatifu ni utayari wa Mkristo kupewa na Roho Mtakatifu nguvu katika kupambana na magumu ya dunia hii au kuvumilia mkinzano wa imani.

Nguvu inamtia moyo wa kushika sana amri za Mungu na mambo ya utumishi wake asiogope watu wala matukano wala mateso wala kifo. Nguvu humsaidia kuwa na ari zaidi katika kutenda mema na kuutafuta uso wa Mungu bila kuchoka. 

Jamii:Vipaji vya Roho Mtakatifu
Elimu (kipaji)

**Elimu kama kipaji cha Roho Mtakatifu** ni utayari wa Mkristo kuangaziwa na Roho Mtakatifu kuhusu mambo ya duniani ili kuelewa kasoro zake. Hivyo haitegemei akili wala elimu ya kawaida.

Elimu ni kipaji cha Roho Mtakatifu kinachotutia maarifa ya mambo ya ulimwengu huu, kwa kutambua mapungufu yake pamoja na mitego, werevu na udanganyifu wa shetani akitujaribu mwenyewe au kwa kupitia vitu kama watu.

Jamii:Vipaji vya Roho Mtakatifu
Ibada (kipaji)

**Ibada kama kipaji cha Roho Mtakatifu** ni utayari wa Mkristo kuongozwa na Roho Mtakatifu katika kumuabudu Mungu namna ya kumpendeza, yaani kwa kumuita Baba. Pamoja na kumfanya amtambue Mungu hivyo na kujitambua mtoto wake, kipaji hicho kimanfanya atambue wote kuwa ndugu.

Ibada ni kipaji cha Roho Mtakatifu kinachotufanya tumpende Mungu kama Baba yetu mwema na watu wote kama ndugu; kwa msingi huo kutimiza utumishi wa Mungu na yote yale yenye kumpa Mungu sifa na heshima.

Jamii:Vipaji vya Roho Mtakatifu
Uchaji wa Mungu

**Uchaji wa Mungu** ni sifa inayoheshimiwa katika dini mbalimbali.

Kama kipaji cha Roho Mtakatifu ni utayari wa Mkristo kuangaziwa na Roho Mtakatifu kuhusu ubaya wa dhambi ambayo inamchukiza Mungu. Si hofu ya adhabu yake tu.

Kipaji hicho kinatutia hofu ya kumchukiza Mungu kwa dhambi kama vile mtoto mwema aogopavyo kumtia baba yake uchungu.

Jamii:Vipaji vya Roho Mtakatifu
Mto Kabenga (Cankuzo)

'''''' ni korongo linalopatikana mashariki mwa Burundi (mkoa wa Cankuzo). 

Maji yake, kupitia ziwa Tanganyika, huelekea Mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.

## Tazama pia
* Orodha ya mito ya mkoa wa Cankuzo
* Orodha ya mito ya Burundi
* Mito mirefu ya Afrika

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* Geonames.org

K
K
Jamii:Ziwa Tanganyika
Jamii:Mto Kongo
Jamii:Atlantiki
Akili (kipaji)

**Akili kama kipaji cha Roho Mtakatifu** ni utayari wa Mkristo kuangaziwa na Roho Mtakatifu kuhusu mafumbo ya imani ili kuyaelewa. Hivyo haitegemei akili wala elimu yake.

Akili ni mwanga wa Roho Mtakatifu wa kutusaidia tumjue zaidi Mungu na ukamilifu wake pamoja na kuelewa ufunuo wake.

Jamii:Vipaji vya Roho Mtakatifu
Barabara nchini Tanzania

**Barabara nchini Tanzania** ni mtandao wa barabara wenye urefu wa kilomita 91,532, ambazo kati yake kilomita 12,197 zimeainishwa kama barabara kuu (trunk roads) na kilomita 21,298 kama barabara za kimkoa (regional roads) na aina hizo za barabara husimamiwa na mamlaka ya TANROADS iliyopo chini ya Wizara ya Ujenzi, Uchukuzi na Mawasiliano. 

Barabara za kiwilaya *(district roads)*, za vijiini (feeder roads) na za mjini (urban roads) hutunzwa na halmashauri za kila eneo, urefu wa barabara hizo ni jumla ya km 58,037. 

Barabara kuu za kitaifa zilikuwa na namba inayotanguliwa na herufi "A", barabara za kimkoa huwa na herufi "B". Barabara za hadhi za chini zingekuwa na herufi "C" lakini hizi hazionekani.

Kwa barabara kuu mfumo mpya umeanzishwa unaotumia namba za "T" lakini hauonekani kwenye ramani na hata alama za barabarani zenyewe bado huonyesha namba za "A".

[right|thumb|Ishara iliyotolewa na wakala wa barabara za Tanzania Tanroads, kando ya barabara kuu kutoka [Mwanza (mji)|Mwanza kwenda Shinyanga.]]

## Mpangilio mpya wa Barabara Kuu za Tanzania
Katika mpangilio mpya usionekana bado mahali pengi barabara kuu zilipewa namba zinazoanza kwa herufi "T". Zimepangwa kwa kusudi la kuunganisha miji muhimu kati yao au na mipaka, mabandari na barabara kuu nyingine. Hivyo sehemu za barabara halisi inaweza kupangwa kwa barabara kuu mbili tofauti.

## Marejeo
## Viungo vya Nje
*Comprehensive Transport and Trade System Development Master Plan in the United Republic of Tanzania (2011), Chapter 4 Road Sector, tovuti ya Japan International Cooperation Agency - JICA, iliangaliwa Juni 2020

Jamii:Usafiri wa Tanzania
A7, Tanzania

300px|thumb|A7 inapita mguuni pa milima ya Uluguru.
**Barabara ya kitaifa ya A7** ni barabara kuu nchini Tanzania inayounganisha Dar es Salaam na Iringa. Ni barabara ya lami yenye urefu wa kilomita 492. 

Inaanza ndani ya jiji la Dar es Salaam kwenye Barabara ya Morogoro. Ndani ya jiji ni pana yenye njia 4, katika mwaka 2019 ilianza kupanuliwa vile hadi Kibaha ambako yako makao makuu ya Mkoa wa Pwani; inatarajiwa kupanuliwa kama barabara ya malipo hadi Chalinze. Baada ya Mlandizi A7 inatelemka bondeni ikivuka mto Ruvu kwenye daraja jipya la Ruvu. Kwa km 105 pale Chalinze A14 inaanza kuelekea Tanga na Mombasa. Baadaye inaingia katika Mkoa wa Morogoro kwa km 140 ikivuka mto Ngerengere.

A7 hupita Morogoro na Milima ya Uluguru ikiendelea katika nchi ya vilima hadi Hifadhi ya Taifa Mikumi. Inapita hifadhi ya taifa ambako magari yanaweza kupita bila kulipa kiingilio na kwa kubahatika wanaweza kuona wanyamapori. Ndani ya hifadhi magari yanapaswa kufuata mwendo kasi wa km 50 kwa saa. Takriban km 336 baada ya Dar es Salaam A7 inafika kwenye Mto Ruaha Mkuu na kuifuata hadi daraja la Mbuyuni inapoingia katika Mkoa wa Iringa kwa kufuata bonde la Mto Lukosi.

Takriban km 420 baada ya Dar es Salaam njia inapanda na kufika kwenye nyanda za juu za Uhehe. Barabara kuu inapita Lugalo kwa km 451 baada ya Dar es Salaam penye mnara wa ukumbusho wa mapigano ya mwaka 1891 ambako Wahehe walishinda kikosi cha Jeshi la Schutztruppe la Wajerumani.

Baada ya km 492 A7 inafika Iringa.

## Tazama pia
*Barabara nchini Tanzania

## Marejeo
Alama ya barabarani

250px|thumb|Alama ya tahadhari.
[300px|thumb|Alama ya kukataza kupiga kona ya kushoto kwenye [soko la Sumbawanga.]]
**Alama ya barabarani** ni alama inayowekwa kwenye nguzo kando ya barabara ili kutoa habari, onyo au elekezo kwa watu wanaopita hapo kwa vyombo vya usafiri au kwa miguu.

Alama ya barabarani hutumia picha au matini mafupi ya neno moja au maneno machache kwa madereva au watumiaji wengine wa barabara.

Alama hizo huainishwa hivi:
* alama za onyo au tahadhari zinazotoa habari za hatari katika sehemu ya barabara inayofuata, kama vile kuruba kwenye mwendo wa barabara, uwezekano wa wanyama kukata njia, mitelemko, upepo mkali kwenye njia, sehemu nyembamba ya njia mbele (kama daraja). Alama hizo huwa kwa umbo la pembetatu.
* alama za amri, mara nyingi za kukataza, kama vile kutoingia barabara, kutopiga kona upande fulani, kutozidi kasi ya kiwango fulani. Alama hizo hutumia umbo la mviringo.
* alama za maelekezo na taarifa. Alama hizo hutoa maelekezo juu ya utumiaji bora wa barabara au uelekeo, na huwa katika umbo la pembe nne na mara nyingi kwa rangi ya buluu, kijani au nyekundu.
* alama za michoro ya sakafuni zinazodokeza njia maalum, mahali pa kusimama, nafasi ya waenda kwa miguu.

Kwa kawaida alama za barabarani hutumia umbo sanifu na kufuata utaratibu wa kisheria zikiwa pia na nguvu ya kisheria. Wakati mwingine kuna pia alama zilizotengenezwa na kusimamishwa kimahali ambazo zinaonekana tofauti.

## Marejeo
Uwanja wa ndege wa Dodoma

thumbnail|right|280px|Uwanja wa ndege wa Dodoma
**Uwanja wa ndege wa Dodoma** ni kiwanja cha ndege kinachohudumia jiji la Dodoma, mji mkuu wa Tanzania. Ina njia ya kurukia ndeg yenye urefu wa mita 2450 (futi 8038) katika muinuko wa mita 1109 (3638).

## Marejeo
## Viungo vya nje
*Tovuti ya Mamlaka ya Viwanja vya Ndege Tanzania  

Jamii:Viwanja vya ndege nchini Tanzania
Jamii:Dodoma
Uwanja wa ndege wa Mbeya

**Uwanja wa ndege wa Mbeya** ni uwanja wa ndege mdogo unaohudumia jiji la Mbeya, kusini mwa Tanzania. Ulikuwa uwanja wa ndege wa kwanza wa Mbeya lakini ilhali ni mdogo unatumiwa tu na eropleni ndogo; usafiri wa hewani wa Mbeya kwa kawaida hupita uwanja wa ndege wa Songwe.

## Viungo vya nje
*Tovuti ya Mamlaka ya Viwanja vya Ndege Tanzania  

Jamii:Viwanja vya ndege nchini Tanzania
Jamii:Mbeya
Uwanja wa ndege wa Nachingwea

**Uwanja wa ndege wa Nachingwea** ni kiwanja cha ndege kinachohudumia mji wa Nachingwea, mkoa wa Lindi, kusini mwa Tanzania.

## Viungo vya nje
*Tovuti ya Mamlaka ya Viwanja vya Ndege Tanzania  

Jamii:Viwanja vya ndege nchini Tanzania
Jamii:Wilaya ya Nachingwea
Blasto na Diogene

**Blasto na Diogene** (walifariki karibu na Roma, Italia) walikuwa Wakristo waliouawa kutokana na imani yao wakati wa dhuluma ya Dola la Roma. 

Habari zao hazijuliani sana.

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini. 

Sikukuu yao ni tarehe 17 Juni.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Filippo Caraffa e Giuseppe Morelli (curr.), *Bibliotheca Sanctorum* (BSS), 12 vol., Istituto Giovanni XXIII nella Pontificia Università Lateranense, Roma 1961-1969. 

Jamii:Watu wa Roma ya Kale
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Italia
Isauri, Inosenti na wenzao

'''''' Felisi, Ermia, Pelegrino na Bazili (walifariki Pojani, Makedonia, katika Albania ya leo) walikuwa Wakristo waliouawa kutokana na imani yao wakati wa dhuluma ya Dola la Roma. 

Isauri alikuwa shemasi wa Athene (Ugiriki) aliyeondoka pamoja na Bazili ili wakashike maisha ya kitawa pangoni. Njiani walifuatwa na Felisi, Ermia na Pelegrino ambao waliuza mali yao na kuwapa maskini.

Lakini wazazi wao hawakupenda, hivyo waliposhindwa kuwarudisha waliwashtaki hata wakauawa kwa kukatwa kichwa .
 
Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini. 

Sikukuu yao ni tarehe 17 Juni.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Mashemasi
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Ugiriki
Jamii:Watakatifu wa Albania
Nikandro na Marsiano

cha Wat. Nikandro, Marsiano na Daria huko San Nicandro Garganico, Italia.]]
'''''' (walifariki Venafro, Molise, Italia, 17 Juni 303) walikuwa Wakristo waliouawa kutokana na imani yao wakati wa dhuluma ya kaisari Diokletian wa Dola la Roma. 

Kabla ya kuongokea Ukristo walikuwa askari, labda kutoka Mesia, katika Bulgaria ya leo, lakini hawakusita kukabili kifo ili wajiunge na dini hiyo. Kaisari alipotoa tuzo kwa jeshi, waliikataa pamoja na agizo la kutoa sadaka kwa miungu .

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini, pengine pamoja na Daria anayesemekana alikuwa mke wa Nikandro akauawa siku chache baada yao kwa sababu ya kumchochea mumewe asikane imani yao mpya. 

Sikukuu yao ni tarehe 17 Juni.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa karne ya 3
Jamii:Waliofariki 303
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Bulgaria
Jamii:Watakatifu wa Italia
Antidi wa Besancon

[thumb|Mt. Antidi katika [dirisha la kioo cha rangi.]]
**Antidi wa Besancon** (kwa Kifaransa: **Antide**; alifariki karibu na Besancon, Ufaransa, 470 hivi) alikuwa askofu wa 15 wa mji huo.

Aliuawa na Wajerumaniki, inasemekana kwa hukumu iliyotolewa na Kroko, mfalme wa Wavandali .

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 17 Juni.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
*Louis Duchesne, ''Fastes épiscopaux de l'ancienne Gaule*, vol. III, Paris 1915, pp. 198-212 
*Gustave Bardy, *Recherches sur un cycle hagiographique. Les martyrs de Chrocus'', in «Revue d'histoire de l'Église de France», tome 21, n°90, 1935, pp. 10-12 e 22-25 
*Charles Vens, *Antido, vescovo di Besançon, santo e martire*, in «Bibliotheca Sanctorum», vol. II, col. 56-57 

Jamii:Waliofariki 470
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Ipasi wa Bitinia

**Ipasi wa Bitinia** (kwa Kigiriki: ‘Υπατος, Hypatos; 366 - 446) alikuwa mkaapweke mwenye kujinyima na kufunga sana kisha kukataa maelekezo ya baba yake mwanafasihi, labda kutoka Frigia, na kushika maisha magumu ya kitawa.

Halafu akawa abati wa monasteri aliyoijenga upya huko Kalsedonia, leo nchini Uturuki, ambapo alilea wafuasi wake katika nidhamu kamili ya kimonaki na walei katika uchaji wa Mungu.

Alipinga mafundisho ya patriarki Nestori.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu.

Sikukuu yake inaadhimishwa kila tarehe 17 Juni. 

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 366
Jamii:Waliofariki 446
Jamii:wakaapweke
Jamii:Wamonaki
Jamii:Watawa waanzilishi
Jamii:Watakatifu wa Uturuki
Amandi wa Bordeaux

[thumb|[Sanamu yake huko Bordeaux.]]
**Amandi wa Bordeaux** (alizaliwa Besancon, Ufaransa, akafariki huko 431 au 432) alikuwa askofu wa 13 wa mji huo kuanzia mwaka 403 hadi 410 hivi, tena kuanzia 420 hivi kifo chake.

Alijitahidi kuinjilisha jimbo lake akabatiza Paulino wa Nola ambaye aliandika mara nyingi juu yake kwa sifa.

Alipinga uzushi wa mmonaki Prisiliani na wa Gnosi.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 18 Juni.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa karne ya 4
Jamii:Waliofariki 431
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Gregori Barbarigo

[thumb|Mt. Gregori alivyochorwa na [Giovanni Raggi.]] 
**Gregori Yohane Barbarigo** (Venezia, leo nchini Italia, 16 Septemba 1625 – Padova, 17 Juni 1697) alikuwa askofu na kardinali.

Papa Klementi XIII alimtangaza mwenye heri tarehe 16 Julai 1761 na Papa Yohane XXIII mtakatifu tarehe 26 Mei 1960.

Sikukuu yake huadhimishwa kwenye tarehe 18 Juni

## Maisha
Muda mfupi baada ya upadrisho (21 Desemba 1655) aliitwa na Papa Aleksanda VII mjini Roma akafanywa mwenyekiti wa kamati ya kuhudumia waliopatwa na tauni. Hapo alijitosa kuwatembelea, kuwasaidia na kuwazika mwenyewe.

Mwaka uliofuatwa alifanywa askofu wa Bergamo. Alikataa mashangilio, akaagiza pesa ambazo zingetumika zigawiwe kwa fukara. Halafu mwenyewe aliuza mali yake yote kuwasaidia.

Tarehe 5 Aprili 1660 alifanywa kardinali.

Tarehe 24 Machi 1664 alihamishiwa jimbo la Padova ambalo aliliongoza miaka 33 akitembelea parokia zote 320.

Mkarimu kwa wote na mgumu kwake mwenyewe, alianzisha seminari kwa malezi ya miito na shule nyingi, alifundisha katekisimu kwa watoto katika kilugha chao, aliendesha sinodi ya kijimbo na kujadiliana na mapadri wake .

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* Hagiography Circle 
* St. Catholic Online

Jamii:Waliozaliwa 1625
Jamii:Waliofariki 1697
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:Watakatifu wa Italia
Marko na Marseliani

[310px|thumb|*Wat. Marko na Marseliani (kulia) pamoja na Mt. [Sebastiano*. Mchoro wa karne XIV, Paris, Bibliothèque nationale de France.]]
''''* (walifariki Roma, Italia, 304 hivi) walikuwa Wakristo waliouawa kutokana na imani yao wakati wa dhuluma ya kaisari Diokletian wa Dola la Roma.

Inasemekana walikuwa ndugu pacha mashemasi; kwa vyovyote walipata kuwa ndugu kwa kufia dini pamoja. 

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini, pengine pamoja na Trankwilini, Marsya, Nikostrato, Zoe, Kastulo na Tibursi. 

Sikukuu yao ni tarehe 18 Juni au 18 Desemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*Saint of the Day, June 18  at *SaintPatrickDC.org''
*Santi Marco e Marcelliano in Catholic Online
*Santi Marco e Marcelliano su Enrosadira.it

Jamii:Waliozaliwa karne ya 3
Jamii:Waliofariki 304
Jamii:Watu wa Roma ya Kale
Jamii:Mashemasi
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Italia
Leonsi wa Tarabulus

'''''' (alifariki Tarabulus, Foinike, katika Lebanoni ya leo, karne ya 4) alikuwa askari Mkristo aliyeuawa baada ya mateso ya kikatili kutokana na imani yake wakati wa dhuluma ya Dola la Roma. 
 
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini. Ndiye maarufu zaidi kati ya wafiadini wa Foinike.

Habari zake ziliongezewa hadithi na kumpatia wenzake wawili, Ipasi na Theoduli.

Sikukuu yake ni tarehe 18 Juni.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliofariki karne ya 4
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Lebanoni
Gervasi na Protasi

[310px|thumb|*Kifodini cha Wat. Gervasi na Protasi*. [Mchoro mdogo wa karne XIV.]]
''''* (walifariki Milano, Italia, karne ya 2 au ya 3) walikuwa ndugu pacha waliouawa kutokana na imani yao ya Kikristo wakati wa dhuluma ya Dola la Roma.

Masalia yao waligunduliwa na Ambrosi na kuhamishiwa naye katika basilika alilolijenga.

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao ni tarehe 19 Juni au 14 Oktoba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Ambrose, ed. & tr. by John Hugo Wolfgang Gideon Liebeschuetz, *Ambrose Of Milan: Political Letters And Speeches* (google preview), 2005, Liverpool University Press, ISBN 0853238294, 9780853238294; full text Ambrose of Milan: Letter 22: *The Finding of SS. Gervasius and Protasius'' , Fordham

## Viungo vya nje
*Gervase
*Protase
*Saints Gervasius and Protasius at the Christian Iconography web site.
*Here Follow the Lives of Saints Gervase and Prothase from Caxton's translation of the Golden Legend
*St Gervase Colonnade Statue in St Peter's Square
*St Protase Colonnade Statue in St Peter's Square
*Santi Gervasio e Protasio
*Ökumenisches Heiligenlexikon über Gervasius

Jamii:Waliofariki karne ya 2
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Italia
Lambati wa Zaragoza

[thumb|300px|Mt. Lambati akishika [Mikono|mikononi kichwa chake.]]
'*** (kwa Kihispania: **Lamberto*'; alifariki Zaragoza, Hispania, karne ya 8) alikuwa mkulima Mkristo aliyeuawa kwa kukatwa kichwa kutokana na imani yake. 
 
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake ni tarehe 19 Juni.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Acta Sanctorum; t. II, Aprilis ad diem 16, París, 1865, pp. 410-11.
* Risco, M. *España Sagrada*; t. XXX, Madrid, 1775, pp. 295-300.
* Zaragoza, L. de. *Disertación histórico-crítico-apologética sobre la vida y martirio de San Lamberlo, mártir cesaraugustano*. Pamplona, s.a. [post 1775].

## Viungo vya nje 
Jamii:Waliofariki karne ya 8
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Hispania
Aviti wa Orleans

**Aviti wa Orleans** (alifariki 17 Juni 530 hivi) alikuwa mkaapweke kutoka Beauce, halafu abati wa Micy, karibu na Orleans nchini Ufaransa.

Habari zake zinajulikana katika maandishi ya Gregori wa Tours.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake inaadhimishwa kila tarehe 17 Juni. 

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Grégoire de Tours, Histoire de France
* Vies des Saints, Surius, troisième tome
* Grand livre des saints: culte et iconographie en Occident par Jacques Baudoin, Édition Creer, p. 114 n° 50
* Les vies des Saints par Adrien Baillet Volume 2, pages 215, 126
* Dictionnaire des postes aux lettres du Royaume de France par  A.F. Lecousturier l'ainé Édition, 1817
* Abbé L. Jaud, Vie des Saints pour tous les jours de l'année, Tours, Mame, 1950
* Alban Butler : *Vie des Pères, Martyrs et autres principaux Saints…* – Traduction : Jean-François Godescard.

## Viungo vya nje 
* http://nominis.cef.fr/contenus/saint/7289/Saint-Avit.html
* http://magnificat.ca/cal/fr/saints/saint_avit.html 
* http://nouvl.evangelisation.free.fr/avit_dorleans.htm

Jamii:Waliozaliwa karne ya 5
Jamii:Waliofariki 530
Jamii:Wamonaki
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Alama biashara

[thumb|[Alama ya biashara zilizosajiliwa.]]
**Alama biashara** (kwa Kiingereza: *trademark*) ni ishara yenye habari kamili ya kwamba jina au kitu fulani vimetokana na uvumbuzi wa pekee, hivyo ni mali ya kampuni iliyovisajili.

## Marejeo 
* Kahigi, K. K. (2007). Ujanibishaji wa Office 2003 na Windows XP kwa Kiswahili Sanifu. *Kioo cha Lugha*, *5*(1)

Jamii:Biashara
Jamii:Kompyuta
Mto Akagogo (Burundi)

'''''' ni korongo linalopatikana nchini Burundi (mkoa wa Gitega).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

## Tazama pia
* Orodha ya mito ya mkoa wa Gitega
* Orodha ya mito ya Burundi
* Mito mirefu ya Afrika

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* Geonames.org

Jamii:Mkoa wa Gitega
A
Jamii:Nile
Jamii:Mediteranea
Juliana Falconieri

ya Mt. Juliana huko Padua.]]
**Juliana Falconieri, O.S.M.** (Firenze, Italia, 1270 hivi – Firenze 1341) alikuwa bikira wa shirika la Watumishi wa Maria lililoanzishwa na ndugu wa baba yake na wenzake sita.

Alikuwa kiongozi wa kwanza wa jumuia ya kike wa utawa huo.

Alitangazwa na Papa Inosenti XI kuwa mwenye heri tarehe 26 Julai 1678, na Papa Klementi XII kuwa mtakatifu tarehe 16 Juni 1737.

Sikukuu yake huadhimishwa kila mwaka tarehe 19 Juni.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo ya Kiswahili
* John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 209
* Pd. Leandry Kimario, O.F.M.Cap. - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 174-176

## Viungo vya nje 
*Founder Statue in St Peter's Basilica
*Patron Saints Index: *St Juliana Falconieri*

Jamii:Mabikira

Jamii:Watawa waanzilishi
Basilide wa Lori

**Basilide wa Lori** (alifariki karibu na Roma, Italia, 304) alikuwa Mkristo aliyeuawa kutokana na imani yake wakati wa dhuluma ya kaisari Dioklesyano wa Dola la Roma. 

Habari zake hazieleweki sana.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini. 

Sikukuu yake ni tarehe 12 Juni.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo 
* Victor Saxer: Art. *Basilides*. In: *Lexikon für Theologie und Kirche*, 3. Auflage (1994), Zweiter Band, Sp. 60.
* Victor Saxer: Art. *Basilides von Rom*. In: *Lexikon der Heiligen und der Heiligenverehrung, Band 1 Personenteil A – H*, Herder-Verlag Freiburg/Basel/Wien 2003, Sp. 205f.

## Viungo vya nje 
* Ökumenisches Heiligenlexikon
* Heiligenlexikon

Jamii:Watu wa Roma ya Kale
Jamii:waliozaliwa karne ya 3
Jamii:waliofariki 304
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Italia
Itifaki ya Kidhibiti Peleshi

[thumb|548x548px|[Mfululizo wa maendeleo ya IKP.]]
Katika utarakilishi, **Itifaki ya Kidhibiti Peleshi** (kifupi: **IKP**; kwa Kiingereza: *Transmission Control Protocol au TCP*) ni itifaki muhimu ya IKP/Itifaki ya Tovuti. 

IKP inaruhusu upelekaji salama wa baiti. 

## Marejeo 
* Kahigi, K. K. (2007). Ujanibishaji wa Office 2003 na Windows XP kwa Kiswahili Sanifu. *Kioo cha Lugha*, *5*(1).

Jamii:Kompyuta
Jamii:Intaneti
Mbilia Bel

thumb|Mbilia Bel
**Mbilia Bel** (kwa jina la kuzaliwa anaitwa **Marie-Claire Mboyo Moseka**; amezaliwa 10 Januari 1956) ni mwanamuziki katika nchi ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

## Maisha 
Mbilia Bel alianza kazi ya muziki akiwa na miaka kumi na saba, akiwa mwimbaji pia mchezaji kwa mwanamuziki Abeti Masikini. Aliimba nyimbo nyingi za mwanamuziki Bella Bellow, kisha, akaungana kwa nyimbo na mwanamuziki Sam Mangwana. 

Amekuwa mwanamuziki maalumu katika nchi ya Kongo kwenye mwanzo wa mwaka 1980, wakati alipoingia katika *Afrisa International* ya Tabu Ley Rochereau.

Jamii:Wanamuziki wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Nathalie Makoma

thumb|Nathalie Makoma, Mwimbaji ambaye haogopi jukwaa
**Nathalie Makoma** (amezaliwa Libreville, Gabon, 24 Februari 1982) ni mwimbaji tena mtunzi wa nyimbo za Gospel, Pop, R&B hollandaise, kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

Alianza kazi yake ya uimbaji katika kundi la Makoma, kundi la muziki wa Injili, pamoja na ndugu zake Duma, Tutala, Martin, Annie, Penganie na shemeji yake Patrick Badine.

Jamii:Wanamuziki wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Louis Aliot

**Louis Aliot** (amezalwa Toulouse, 1969) ni mwanasiasa wa Ufaransa.

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
*  https://www.europarl.europa.eu/meps/fr/30190/LOUIS_ALIOT/history/8

Jamii:Waliozaliwa 1969
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanasiasa wa Ufaransa
Jumuiya ya Wanavyuoni Waislamu wa Afrika

[thumb|[Logo yake.]] 
**Jumuiya ya Wanavyuoni wa Afrika** (pia: **Umoja wa Maulama Afrika**; kwa Kifaransa: ''Union des Ulemas d'Afrique'') ni chombo huru cha Kiislamu kinacholenga kuunganisha maulama wa bara la Afrika kusini kwa Sahara.

Umoja huo ulianzishwa mwaka 2011 BK mjini Bamako. 

Makao makuu yako katika jiji la Bamako nchini Mali.

Alama ya Umoja wa wanazuoni ni ramani ya bara la Afrika yenye rangi ya kijani kibichi pamoja na alama ya mnara wa msikiti.

Tovuti ilionyesha kwenye Septemba 2020 majina ya wanachama 531, kati yao 29 kutoka Kenya, 14 kutoka Komori, 15 kutoka Tanzania na 7 kutoka Uganda.

Katika mwaka 2020 umoja huo ulitoa tamko kuhusu mlipuko wa Covid-19 ambako ulikubali hatua dhidi ya ugonjwa huu pamoja na kufunga misikiti kwa muda.

## Tanbihi 
Jamii:Uislamu
Jamii:Bamako
Évariste Ndayishimiye

**Evariste Ndayishimiye** (amezaliwa 1968) ni askari mwanasiasa ambaye amekuwa Rais wa Burundi tarehe 18 Juni 2020 baada ya kifo cha Pierre Nkurunziza tarehe 8 Juni 2020.

## Maisha
Alizaliwa katika familia ya Wahutu nchini Burundi. Wakati wa kuanzishwa kwa vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Burundi alikuwa mwanafunzi wa sheria kwenye chuo kikuu cha Burundi. Baada ya mashambulio dhidi ya wanafunzi Wahutu alijiunga na chama cha CNDD–FDD akaendelea kuwa kiongozi wa tawi lake la wanamgambo. Baada ya mapatano ya kumaliza vita alikuwa makamu wa mkuu wa jeshi la kitaifa.

Baada ya uchaguzi wa kiongozi wa CNDD-FDD Pierre Nkurunziza kuwa rais, Ndayishimiye alikuwa waziri wa mambo ya ndani hadi mwaka 2007 na baadaye mwangalizi wa jeshi lote hadi 2014.

Mwaka 2016 alikuwa katibu mkuu wa chama cha CNDD-FDD. Nkurunziza alipokubali kutogombea tena urais alimkubali Ndayishimiye kuwa mgombea wa chama kama rais.

Katika uchaguzi wa mwaka 2020 Ndayishimiye alishinda kwa kupata asilimia 68 za kura zote. Nkurunziza aliaga dunia ghafla tarehe 8 Juni 2020 mara baada ya uchaguzi. Mahakama Kuu ya Burundi ilikubali kuwahishwa kwa kuapishwa kwa rais mpya na tarehe 18 Juni Ndayishimiye alikula kiapo cha kuhudumia kama rais wa taifa. 

Anaishi katika ndoa na Angeline Ndayubaha. Anajulikana kama Mkristo mwaminifu wa Kanisa Katoliki.

Mnamo Agosti 2024, ripoti ya Amnesty International ilishutumu vitendo vya "vitisho, unyanyasaji, ukamataji ovyo na kuwekwa kizuizini" vinavyofanywa na serikali ya Évariste Ndayishimiye kwa kulenga wanaharakati, waandishi wa habari na wengineo.

## Marejeo
Jamii:Marais wa Burundi
Marie Misamu

**Marie Misamu** (kwa jina la kuzaliwa anaitwa **Marie Misamu Ngolo Ndombasi**; amezaliwa 16 Novemba 1974, ni mwanamuziki wa Gospel katika nchi ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

Jamii:Wanamuziki wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Uanahewa

[thumb|500x500px|[Ndege (uanahewa)|Ndege inaitwa 787-9 AMERICAN SBGR]]
**Uanahewa** (kwa Kiingereza: *Aeronautics*) ni sayansi kuhusu uchunguzi, utengenezaji na usanifu wa ndege au mashine zinazoruka.

## Marejeo 
* Mahenge, E. G. (2012). Sura ya Nne: Uwanja wa Ndege. *Kiswahili Story Database*.

Jamii:Teknolojia
Jamii:Kompyuta
Jamii:Usafiri
Jamii:Sayansi
Tedros Adhanom

thumb
**Tedros Adhanom Ghebreyesus** (kwa Ge'ez: ቴዎድሮስ አድሓኖም ገብረኢየሱስ; amezaliwa 3 Machi 1965) ni mtafiti wa afya ya umma wa Ethiopia na afisa wake aliyetumikia tangu mwaka 2017 kama Mkurugenzi Mkuu wa Shirika la Afya Duniani. 

Tedros ndiye mtu wa kwanza ambaye si daktari na wa kwanza wa Kiafrika katika jukumu hilo, ambaye amethibitishwa na Umoja wa Afrika.

Ameshika nafasi mbili za hali ya juu katika serikali ya Ethiopia: Waziri wa Afya kutoka 2005 hadi 2012 na Waziri wa Mambo ya Nje kuanzia 2012 hadi 2016.

Jamii:Waliozaliwa 1965
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanasayansi wa Ethiopia
Sayansi bandia

[thumb|347x347px|[Unajimu ni mfano wa sayansi bandia.]]
**Sayansi bandia** (kwa Kiingereza: *Pseudoscience*) ni imani inayojidai kuwa sayansi lakini si sayansi kwa sababu haitumii njia za kisayansi.

## Marejeo 
* Kiputiputi, O. M. (2001). Kufundisha sayansi kwa Kiswahili. *Mdee, JS and Mwansoko, HJM, Makala ya kongamano la kimataifa KISWAHILI 2000 Proceedings. Dar-es-Salaam: Taasisi ya Uchunguzi wa Kiswahili*

Jamii:Sayansi
Jamii:Dini
Pridi Banomyong

**Pridi Banomyong** (kwa Kithai: ปรีดี พนมยงค์; 11 Mei 1900 - 2 Mei 1983) alikuwa mwanasiasa na profesa wa Uthai. 

Alikuwa waziri mkuu na kiongozi wa juu wa Thailand, na jubilei ya kutimiza karne tangu kuzaliwa kwake ilisherehekewa na UNESCO mnamo 2000.
Jamii:Waliozaliwa 1900
Jamii:Waliofariki 1983
Jamii:Wanasiasa wa Thailand
Moyo Safi wa Maria

**Moyo Safi wa Maria** ni namna Wakatoliki wanavyomheshimu Bikira Maria kwa maisha yake ya Kiroho kama yanavyodokezwa na Luka katika Injili yake. Humo alisisitiza tabia ya Mama wa Yesu ya kuweka na kutafakari moyoni mwake yote yaliyomhusu Mwanae.

Kwa kawaida moyo wake unachorwa umechomwa kwa panga saba au una vidonda saba kulingana na mateso yaliyompata kwa ajili ya Yesu. 

Heshima kwa moyo wa Maria inaendana na ibada kwa Moyo Mtakatifu wa Yesu. 

Kati ya watakatifu waliowahi kuwa na heshima hiyo kuna Anselm wa Canterbury, Bernardo wa Clairvaux, Matilda wa Ringelheim, Gertrudi wa Thuringia na Brigita wa Uswidi. 

Baadaye Yohane Eudes (alifariki 1681) alieneza heshima hiyo na kufanya iwe na adhimisho katika kalenda ya liturujia, kwanza huko Autun mwaka 1648 halafu katika majimbo mengine ya Ufaransa. Pia alianzisha mashirika mbalimbali kwa ajili hiyo na kutoa kitabu kikubwa *Coeur Admirable* (*Moyo wa Ajabu*, 1681). 

Hatimaye, mwaka 1805 Papa Pius VII aliruhusu sikukuu ya namna hiyo.

## Tanbihi 
## Viungo vya nje 
* Consecration to the Hearts of Jesus and Mary
* First Saturdays Rosary 
* "''Fátima in Sister Lúcia's own words''" – Free online version of the memoir book written by Sister Lucia, O.C.D.
* "The True Story of Fatima" – Free online version of the book written by Father John de Marchi, I.M.C.
Emilian Polino

**Emilian Patrick Polino** (amezaliwa 11 Mei 1981) ni bondia kutoka Tanzania aliyehitimu michezo ya Olimpiki ya 2008 kwenye ngazi ya bantam. 

## Kazi 
Mnamo 2002 na 2006, akiwa mtumishi wa umma kutoka Dar es Salaam, alishindana kwenye Michezo ya Jumuiya ya Madola lakini aliondoka katika ngazi ya kwanza. Katika mchezo wa kwanza wa uteuzi wa Olimpiki alipotea tena kwenye ngazi ya kwanza, kwenye ile ya pili alishindwa na mkongwe Bruno Julie lakini akashika bao la mwisho kwa kumuaga Aldina Muzei wa Uganda 6:5. Mwishowe, hata hivyo, Polino hakushindana huko Beijing. 

## Viungo vya nje 
* Mshindi wa pili wa Olimpiki 
* Takwimu  
Jamii:Waliozaliwa 1981
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Mabondia wa Tanzania
Jamii:Watu kutoka Dar es Salaam
Danny Mrwanda

**Danny Mrwanda** (alizaliwa  Aprili 6, 1983) ni mchezaji wa kimataifa wa mpira wa miguu kutokea nchini Tanzania,anayecheza kama mshambuliaji katika timu ya *Hoang Anh Gia Lai Club* nchini Vietnam.  

## Taaluma
Mrwanda amewahi kuichezea timu ya Arusha FC ya mkoa wa Arusha pamoja na timu ya Simba S.C..

Nchini Kuwaiti amechezea timu ya *Al Tadamon*, na nchini Vietnam amechezea timu ya Hoang Anh Gia Lai Club. 

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1983
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Tanzania
GMM Grammy

thumb|Logo yake.
**GMM Grammy Public Company Limited** (kwa Kithai: จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ au '''G"MM' Grammy''') ndio kampuni kubwa ya burudani nchini Thailand. Inadai kuwa na asilimia 70 ya tasnia ya burudani ya Thailand. 

Wasanii wa Grammy ni pamoja na Thongchai McIntyre, Silly Fools na Loso. 

Mbali na biashara yake ya muziki, kampuni hiyo inahusika katika utengenezaji wa tamasha, usimamizi wa wasanii, filamu na televisheni na uchapishaji.

Jamii:Kampuni za Uthai
Mto Mabogwe

'''''' unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Gitega).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

## Tazama pia
* Orodha ya mito ya mkoa wa Gitega
* Orodha ya mito ya Burundi
* Mito mirefu ya Afrika

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* Geonames.org

Jamii:Mkoa wa Gitega
M
Jamii:Nile
Jamii:Mediteranea
Abdallah Possi

**Dk. Abdallah Saleh Possi** (amezaliwa 25 Agosti 1979) aliwahi kuwa balozi wa Tanzania katika Jamhuri ya Shirikisho la Ujerumani, akihudumu pia kama balozi huko Austria, Bulgaria, Ucheki, Ukulu mtakatifu, Hungaria, Polandi, Romania na Uswisi.  

Kabla ya kuteuliwa kuwa Balozi, Dk Possi aliwahi kuwa mbunge wa chama cha kisiasa cha CCM kwa uteuzi wa rais kwa miaka 2015 – 2020, tena naibu waziri katika Ofisi ya Waziri Mkuu anayeshughulikia watu wenye ulemavu.  

Hapo awali, alifanya kazi kama mhadhiri katika Chuo Kikuu cha Dodoma nchini Tanzania. Alikuwa pia wakili wa Mahakama Kuu ya Tanzania na mkufunzi katika Taasisi ya Tawala za Mahakama huko Lushoto, Tanga, Tanzania. 

Ana LL. B. na LL. M. kutoka Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, na shahada ya uzamivu (PhD) kutoka Chuo Kikuu cha Erlangen-Nuremberg huko Ujerumani. 

## Vitabu vyake 
* POSSI, A. (2018) ‘Integrating Persons with Disabilities in the East African Labour Market A Comparative Analysis of Employment and Disability Laws in Tanzania, Kenya and Uganda’, in J. DÖVELING *et al.* (eds), *Harmonisation of Laws in the East African Community: the State of Affairs with Comparative Insights from the European Union and other Regional Economic Communities*, 5 TGCL Series, 213–242.
* POSSI, A. & POSSI, A. ‘The identity Question versus Appropriateness of legal Anti-discrimination Measures: Endorsing the Disability Rights Approach to Albinism’, *African Disability Rights Yearbook*, 5 (2017), 118 -140. http://www.adry.up.ac.za/index.php/section-a-articles-2017/abdallah-possi-ally-possi      
* POSSI, A. ‘Implementing Article 33 of the CRPD: Tanzanian approach’, *African Disability Rights Yearbook*, 4 (2016), 191–210. http://www.adry.up.ac.za/index.php/section-a-articles-4-2016/abdallah-possi 
* POSSI, A. ‘Relating Equality and Disability Approaches in Tanzania: The Law in Tanzania Mainland and Zanzibar’, *Zanzibar Yearbook of Law*, 5 (2015), 3 – 29. http://www.zlsc.or.tz/documents/VOLUME%205.pdf 
* POSSI, A. ‘Criminal Justice in Disrepute: An Overview of Treatment of Accused Persons and Convicts in Tanzania’, *The Open University Law Journal*, 1/1 (2007), 83–97. *huo Kikuu Huria*, 1/1 (2007), 83-97. 

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
Mabalozi wa Tanzania
* http://www.foreign.go.tz/ 
* http://www.botschafter-berlin.de/tansania/ 

Jamii:Wanasiasa wa Tanzania
Jamii:Wanasheria wa Tanzania
Jamii:Watu kutoka Dar es Salaam
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1979
Jamii:Walioathiriwa na uzeruzeru
Jamii:Bunge la Tanzania
Jamii:Ualbino Tanzania
Thaksin Shinawatra

[thumb|[Picha yake.]]
**Thaksin Shinawatra** (kwa Kithai: ทักษิณ ชินวัตร; amezaliwa 26 Julai 1949) ni mfanyabiashara, mwanasiasa na profesa wa Uhai. 

Alihudumu kama Waziri Mkuu wa Thailand kutoka 2001 hadi 2006. Baada ya kuondolewa madarakani, alipatikana na hatia ya ufisadi mnamo 2008 na sasa anaishi katika uhamishoni.

Dada yake mdogo Yingluck Shinawatra alikuwa waziri mkuu wa Thailand kutoka 2011 hadi 2014. na bintiye mdogo Paetongtarn Shinawatra ndiye waziri mkuu wa sasa tangu tarehe 17 Agosti 2024.

Jamii:Waliozaliwa 1949
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanasiasa wa Thailand