open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Harvey Molotch

**Harvey Luskin Molotch** (amezaliwa Januari 3, 1940) ni mwanasosholojia wa Kimarekani anayejulikana kwa tafiti ambazo zimegundua tena uhusiano wa nguvu katika mwingiliano, vyombo vya habari, na jiji. Alisaidia kuunda uwanja wa sosholojia ya mazingira na ana mbinu za hali ya juu katika sayansi ya kijamii . Katika miaka ya hivi karibuni, Molotch alisaidia kukuza uwanja mpya-sosholojia ya vitu. Kwa sasa ni profesa wa Sosholojia na Masomo ya Metropolitan katika Chuo Kikuu cha New York .  *Utangulizi Wake kwa Sosholojia* umeangaziwa kama mojawapo ya kozi za Elimu Huria za NYU zinazopatikana ili kutiririshwa bila malipo.  Kozi nyingine anazofundisha ni pamoja na *Mbinu za Mafunzo ya Metropolitan* na *Vitu vya Mjini* . Pia anahusishwa na programu ya wahitimu katika Humanities na Social Thought. 

## Wasifu 
Molotch alizaliwa Harvey Luskin huko Baltimore, Maryland, ambapo familia yake ilikuwa katika biashara ya magari ya rejareja upande mmoja na biashara ya vifaa vya nyumbani ya Luskin kwa upande mwingine. Baba yake, Paul Luskin, alikufa katika Vita vya Bulge mnamo 1944 wakati wa Vita vya Kidunia vya pili . Mama yake aliolewa tena na Nathan Molotch. Alipata BA katika falsafa kutoka Chuo Kikuu cha Michigan (1963), na nadharia ya John Dewey . Alipata MA (1966) na PhD (1968) katika sosholojia kutoka Chuo Kikuu cha Chicago . Alihudumu katika Jeshi la Merika, lililowekwa Maryland na Virginia, 1961-62.

Alifundisha katika Chuo Kikuu cha California, Santa Barbara kutoka 1967 hadi 2003. Pia amekuwa profesa mgeni katika Chuo Kikuu cha Stony Brook, Chuo Kikuu cha Essex, na Chuo Kikuu cha Northwestern . Mnamo 1998-99 alikuwa Profesa wa Centennial katika Shule ya Uchumi ya London .

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Elimu jamii
Lorena Mandacawan

**Lorena Mandacawan** ni mwanaharakati wa Matigsalog Manobo na msemaji wa Jumuiya ya Wazazi ya Walimu wa Shule ya Salugpongan. Pia anahudumu kama Mfanyakazi wa Afya wa Barangay (BHW), na ni mwenyekiti wa Sabokahan (Umoja wa Wanawake wa Lumad).  Amezungumza dhidi ya juhudi za kufunga shule za Salugpongan, dhidi ya unyanyasaji wa kijinsia na vitisho kutoka kwa jeshi, na dhidi ya mitazamo ya kijinsia inayoenezwa na Rais Duterte . 

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Wanaharakati wa Ufilipino
Richard B. Norgaard

**Richard B. Norgaard** (amezaliwa Washington, D.C.,  18 Agosti 1943) ni profesa mstaafu wa uchumi wa ikolojia katika Kikundi cha Nishati na Rasilimali katika Chuo Kikuu cha California, Berkeley, mwenyekiti wa kwanza na mwanachama anayeendelea wa bodi huru ya sayansi ya CALFED ( California Bay-Delta Authority),  na mwanachama mwanzilishi na rais wa zamani wa Jumuiya ya Kimataifa ya Uchumi wa Ikolojia .  Alipokea Tuzo la Ukumbusho la Kenneth E. Boulding mnamo 2006 kwa utambuzi wa maendeleo katika utafiti unaochanganya nadharia ya kijamii na sayansi asilia.   Anachukuliwa kuwa mmoja wa waanzilishi na kiongozi anayeendelea katika uwanja wa uchumi wa ikolojia.            

## Maisha binafsi 
Norgaard alikulia Montclair, kitongoji cha East Bay katika Eneo la Ghuba ya San Francisco huko California

Akiwa na umri mdogo, alipendezwa na uchezaji wa maji meupe, na alitambulishwa kwenye mchezo na rafiki yake, ambaye baba yake, Lou Elliott, alifanya kazi katika Klabu ya Sierra iliyoratibu safari za mto. Alipokuwa na umri wa miaka 15 Norgaard alianza kufanya kazi katika Misafara ya HATCH River kama safisha chungu, na alikuwa na makao yake huko Vernal, Utah, karibu na makutano ya Mto Green (Mto Colorado) na Yampa Rivers . Norgaard aliendelea na biashara ya utelezi wa maji meupe, haraka akawa mwendesha mashua, na akaruka karibu na makampuni mengi ya kuongoza ikiwa ni pamoja na moja ambayo Lou Elliott hatimaye alianzisha baada ya kazi yake katika The Sierra Club. Kujitolea kwake na kuhusika katika harakati za mazingira kulianza alipohudumu kama mwongozo wa mto kwa David Brower, mkurugenzi mtendaji wa Klabu ya Sierra, kwa ukanda wa Glen Canyon wa Mto Colorado mapema miaka ya 1960.   Norgaard pia alifanya kazi muda mfupi kama mpiga picha mtaalamu kabla ya kazi yake ya kitaaluma.

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Watu kutoka Washington, D.C.
Jamii:Wanauchumi wa Marekani
Tim Ingold

**Timothy Ingold**,(amezaliwa 1 Novemba 1948)  ni mwanaanthropolojia wa Uingereza, na Mwenyekiti wa Anthropolojia ya Kijamii katika Chuo Kikuu cha Aberdeen .

## Historia 
Ingold alisoma katika Shule ya Leighton Park huko Reading, na baba yake alikuwa mwanasaikolojia Cecil Terence Ingold .  Alihudhuria Chuo cha Churchill, Cambridge, awali akisoma sayansi ya asili lakini akahamia anthropolojia (BA katika Anthropolojia ya Jamii 1970, PhD 1976).  Kazi yake ya udaktari ilifanyika na Skolt Saami ya kaskazini-mashariki mwa Ufini, kusoma marekebisho yao ya ikolojia, shirika la kijamii na siasa za kikabila. Ingold alifundisha katika Chuo Kikuu cha Helsinki (1973-74) na kisha Chuo Kikuu cha Manchester, akawa Profesa mnamo 1990 na Profesa wa Max Gluckman mnamo 1995. Mnamo 1999, alihamia Chuo Kikuu cha Aberdeen . Mnamo 2015, alipokea udaktari wa heshima na Chuo Kikuu cha Leuphana cha Lüneburg (Ujerumani) . Ana watoto wanne.

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Saikolojia
Bob Hepple

**Sir Bob Alexander Hepple**,  (alizaliwa 11 Agosti 1934 – 21 Agosti 2015) alikuwa msomi wa sheria na kiongozi katika nyanja za sheria za kazi, usawa na haki za binadamu nchini Afrika Kusini.   

## Maisha ya awali na elimu 
Alikuwa mtoto wa Alexander Hepple (1904-1983), ambaye alikuwa Kiongozi wa Chama cha Wafanyakazi cha Afrika Kusini, na Josephine Zwarenstein (1906-1992) ambaye alikuwa Myahudi wa Uholanzi.  Alisomea katika Shule ya Upili ya Wavulana ya Jeppe (1947-1951), Chuo Kikuu cha Witwatersrand .

## marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Haki za binadamu
Gina Lopez

'''Regina Paz "Gina" La'o Lopez'* (27 Desemba 1953 - 19 Agosti 2019) alikuwa mwanamazingira na mfadhili wa Ufilipino ambaye aliwahi kuwa Katibu wa Idara ya Mazingira na Maliasili ya Ufilipino (DENR) katika *muda wa tangazo'' chini ya Rais Rodrigo Duterte .   Hapo awali alikuwa Mwenyekiti wa Tume ya Kurekebisha Mto Pasig chini ya tawala mbili mfululizo. Lopez pia alikuwa mmishonari wa yoga na mwanzilishi wa uwajibikaji wa kijamii wa shirika. 

## Maisha ya awali 
thumb|Gina Lopez
Gina alikuwa binti wa Mwenyekiti wa ABS-CBN Emeritus Eugenio Lopez, Mdogo wa Iloilo na Conchita La'o wa Manila . Alikuwa na kaka sita na dada  Eugenio Lopez III . Lopez alikwenda Chuo cha Assumption na Chuo cha Newton cha Moyo Mtakatifu huko Boston (ambacho baadaye kilijumuishwa katika Chuo cha Boston ). Ingawa hakupata digrii ya bachelor, alikuwa na digrii ya uzamili katika Usimamizi wa Maendeleo kutoka Taasisi ya Usimamizi ya Asia . Alikuwa na wana wawili, Roberto na Benjamin. 

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Wanaharakati wa Ufilipino
Michael D. Mehta

Dk. **Michael D. Mehta** ni Profesa wa Masomo ya Jiografia na Mazingira katika Chuo Kikuu cha Thompson Rivers huko Kamloops, Kanada.

## Kazi 
Mehta alifanya kazi katika kutengeneza programu muhimu za kitaaluma na kijamii katika maeneo ya Ikolojia ya Misitu, Ikolojia ya Mijini, The Global North, Rasilimali za Maji na Mazingira na Afya. 

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:wanasayansi wa Kanada
Marvic Leonen

thumb|Marvic Leonen
**Marvic Mario Victor** **Famorca Leonen** (amezaliwa 29 Desemba, 1962) ni Jaji Mshiriki Mwandamizi wa Mahakama ya Juu ya Ufilipino tangu Mei 14, 2022 baada ya kustaafu kwa Jaji Mwandamizi Mshiriki Estela Perlas-Bernabe . Akawa Jaji Mshiriki wa Mahakama ya Juu Zaidi mnamo Novemba 21, 2012 - wa pili kwa umri mdogo kushikilia wadhifa huo tangu Manuel V. Moran mwaka wa 1938. Kabla ya kuhudumu katika mahakama ya juu zaidi nchini humo, aliwahi kuwa mpatanishi mkuu wa mazungumzo ya amani ya Jamhuri ya Ufilipino katika mazungumzo ya amani na Muungano wa Ukombozi wa Kiislamu wa Moro .

Leonen alikuwa mkuu wa Chuo Kikuu cha Chuo cha Sheria cha Ufilipino huko Diliman kutoka 2008 hadi 2011. Anajulikana sana katika nyanja za uharakati wa mazingira na kuandaa jamii .

## Maisha ya awali 
Marvic Leonen alizaliwa na wakili Mauro Leonen na Adrelina Famorca.

## Elimu na kazi ya mapema 
Baada ya kumaliza shule ya upili katika Shule ya Upili ya Wavulana ya Saint Louis kama valedictorian, Leonen alihitimu *magna cum laude* na digrii ya uchumi kutoka Chuo Kikuu cha Ufilipino Diliman mnamo 1983 na aliwahi kuwa mwenyekiti wa shirika la Economics Toward Consciousness, shirika la wanafunzi . katika Chuo Kikuu cha Ufilipino Shule ya Uchumi, katika AY 1982-1983. Alipata digrii yake ya sheria kutoka Chuo cha Sheria kikuu mnamo 1987. Kuanzia mwaka wake mkuu, Leonen alijiunga na Kundi la Usaidizi Huru wa Kisheria au FLAG na alishinda kesi yake ya kwanza akiwatetea waasi waliotekwa bila kibali cha upekuzi.  Baadaye mwaka huo, alianzisha Kituo cha Haki za Kisheria na Maliasili,  Kasama sa Kalikasan, taasisi ya utafiti wa kisheria na kisera na utetezi ambayo hutoa huduma za kisheria kwa jamii za watu wa maeneo ya mashambani maskini na watu wa kiasili .  Alihudumu kama mkurugenzi mtendaji wa Kituo hicho kwa miaka 15.  Kisha alienda Chuo Kikuu cha Columbia kwa Shahada yake ya Uzamili ya Sheria .

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Watu wa Ufilipino
Kari Norgaard

**Kari Marie Norgaard** ni profesa msaidizi wa sosholojia katika Chuo Kikuu cha Oregon,  wadhifa ambao ameshikilia tangu 2011. 

Anajulikana kwa utafiti wake juu ya kukataa mabadiliko ya hali ya hewa na siasa za ongezeko la joto duniani.  

Ili kuchunguza kukosekana kwa mwitikio katika jamii za Magharibi kuhusu athari za ongezeko la joto duniani, Norgaard alikusanya data za ethnografia na kuchukua mahojiano katika jumuiya ya vijijini magharibi mwa Norway wakati wa majira ya baridi kali ya 2000-2001 wakati hali ya joto isiyo ya kawaida iliharibu sekta ya skiing na kuzuia uvuvi wa barafu . Vyombo vya habari vya ndani na vya kitaifa vilihusisha matatizo na ongezeko la joto duniani, na ingawa umma ulichukulia hili kama ujuzi wa kawaida, walishindwa kudai majibu ya kisiasa au kubadilisha matumizi yao ya mafuta. 

Alichunguza alielezea aina hii ya kukataa katika viwango mbalimbali.  Muundo wa kawaida wa nakisi wa taarifa ulielezea upinzani au kutojali kwa kudhani kwamba umma hauna habari au taarifa zisizo sahihi, lakini nchini Norwei umma wenye ufahamu wa kutosha ulionyesha kutopendezwa na suala hilo. Mahojiano yake yalifichua kwamba jibu lao kwa tatizo lisilowezekana lililinganishwa na hali inayoitwa psychic numbing .  Kukubali dhana ya Eviatar Zerubavel ya *kukataa* kwa mpangilio wa kijamii, aliona hii kama aina ya pamoja ya kile Stanley Cohen alichokiita *ukanushaji* usiohusisha. 

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:wanasayansi wa Marekani
Karen Henwood

**Karen Henwood** ni mwanasaikolojia wa kijamii wa Uingereza na Profesa wa Sayansi ya Jamii katika Chuo Kikuu cha Cardiff, na mtaalamu wa utambulisho na hatari, hasa mabadiliko ya kijamii-utamaduni na mazingira. 

Utafiti wake katika miaka ya hivi karibuni ni pamoja na mradi wa ESRC "Timescapes" juu ya uhusiano na utambulisho kupitia kozi ya maisha, na mradi wa wanaume kama baba, na vile vile utafiti juu ya matumizi ya nishati, maendeleo endelevu, sera ya mabadiliko ya hali ya hewa na kuishi na hatari ya nyuklia. Alikuwa mhariri mkuu wa *Utafiti wa Ubora* kutoka 2016 hadi 2019. 

## Wasifu 
Ana Shahada ya Kwanza ya Saikolojia na Shahada ya Uzamivu katika saikolojia ya kijamii kutoka Chuo Kikuu cha Bristol, na alifanya kazi katika saikolojia ya kimatibabu na saikolojia ya afya katika Shule ya Saikolojia, Chuo Kikuu cha Bangor (1995-1999) na Shule ya Tiba, Sera ya Afya na Mazoezi huko. Chuo Kikuu cha East Anglia (1999-2006), kabla ya kuteuliwa kwake 2006 kama mhadhiri mkuu na baadaye profesa katika Shule ya Cardiff ya Sayansi ya Jamii. Anashirikiana na Kituo cha Ushirikiano cha Ubora katika Kuelewa na Kudhibiti Hatari za Asili na Mazingira, na Taasisi ya Utafiti wa Maeneo Endelevu.  

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:wanasayansi wa Uingereza
Reginald Golledge

**Reginald George Golledge** (amezaliwa Dungog, New South Wales,  6 Desemba 1937 - Goleta, California , 29 Mei 2009) alikuwa Profesa wa Jiografia wa Marekani mzaliwa wa Australia katika Chuo Kikuu cha California, Santa Barbara. Aliteuliwa kuwa Mhadhiri wa Utafiti wa Kitivo kwa 2009. Wakati wa kazi yake aliandika au kuhariri vitabu 16 na sura 100 za vitabu vingine, na aliandika karatasi zaidi ya 150 za masomo.

Golledge alikuwa mwanzilishi katika uwanja wa jiografia ya kitabia.  Jiografia ya kitabia ilipogawanywa katika mbinu ya kibinadamu na uchanganuzi mwanzoni mwa miaka ya 1970, Golledge alikua mtetezi mkuu wa mbinu ya pili.  Mnamo 1984 alikua kipofu, na akaelekeza umakini wake kwenye jiografia ya ulemavu . Golledge alikuwa mmoja wa watengenezaji (wengine wakiwa wanasaikolojia Jack Loomis na Roberta Klatzky ) wa Mfumo wa Mwongozo wa Kibinafsi wa UCSB .

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:wanasayansi wa Australia
Jamii:wanasayansi wa Marekani
Leendert Ginjaar

**Leendert Ginjaar** (28 Mei 1928 – 17 Septemba 2003) alikuwa mwanakemia na mwanasiasa Mholanzi wa Chama cha People's Party for Freedom and Democracy (VVD). 

Ginjaar alihudhuria Gymnasium huko Leiden kuanzia Aprili 1940 hadi Mei 1946 na aliomba katika Chuo Kikuu cha Leiden mnamo Juni 1946 akisomea Kemia na kupata Shahada ya Sayansi mnamo Juni 1948 kabla ya kuhitimu na digrii ya Uzamili ya Sayansi mnamo Julai 1952 na kufanya kazi kama mtafiti. katika Chuo Kikuu cha Leiden kabla ya kupata udaktari kama Daktari wa Sayansi katika Kemia mnamo Agosti 1956. Ginjaar alifanya kazi kama mtafiti katika Shirika la Utafiti wa Kisayansi Uliotumika kuanzia Agosti 1956 hadi Desemba 1977 na aliwahi kuwa Mkurugenzi wa idara ya Climatology kuanzia Februari 1970 hadi Desemba 1977. Ginjaar alihudumu katika Baraza la Mkoa wa Uholanzi Kusini kuanzia Julai 1971 hadi Desemba 1977. Ginjaar pia aliwahi kuwa Mjumbe wa Baraza la Kisayansi la Sera ya Serikali kutoka 1 Julai 1973 hadi 19 Desemba 1977.

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:wanakemia wa Uholanzi
Jamii:wanasiasa wa Uholanzi
Irene Grootboom

**Irene Grootboom** (1969 – 2008) alikuwa mwanaharakati wa haki za makazi wa Afrika Kusini aliyejulikana zaidi kutokana na ushindi wake mbele ya Mahakama ya Kikatiba mwaka wa 2000 .  Mahakama iligundua kuwa serikali haikutimiza wajibu wake wa kutoa makazi mbadala ya kutosha kwa wakazi wa makazi yasiyo rasmi ya Wallacedene ya Cape Town . Uamuzi huo ulitoa uungwaji mkono wa kisheria wa wazi kwa kampeni za haki za makazi nchini Afrika Kusini na kwingineko. Wakati wa kifo chake mnamo Agosti 2008, hata hivyo, Grootboom alikuwa bado anaishi kwenye kibanda.  

Harakati ya mashinani ya SJC huko Khayelitsha ilianzisha Msururu wa Mihadhara ya Kumbukumbu ya Irene Grootboom kwa heshima yake. 

## marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Haki za binadamu
Antonio La Viña

**Antonio Gabriel Maestrado La Viña** (amezaliwa 22 Oktoba 1959) ni wakili, mwalimu, na mtaalam wa sera ya mazingira wa Ufilipino. Alikuwa katibu mdogo wa Idara ya Mazingira na Maliasili (DENR), mkurugenzi mtendaji wa Manila Observatory, na mkuu wa Shule ya Serikali ya Ateneo, kwa sasa anafundisha sheria, utawala na falsafa katika Chuo Kikuu cha Ateneo de Manila, Chuo Kikuu cha Ufilipino, Chuo Kikuu cha De La Salle, Chuo Kikuu cha Xavier, Chuo Kikuu cha San Beda, Chuo Kikuu cha Polytechnic cha Ufilipino, Lyceum ya Chuo Kikuu cha Ufilipino, Pamantasang ng Lungsod ng Maynila (Chuo Kikuu cha Jiji la Manila), Chuo Kikuu cha Mashariki ya Mbali, Ateneo de Zamboanga, Liceo de Cagayan, na Chuo cha Mahakama cha Ufilipino. Mbali na majukumu haya ya kufundisha, La Viña ni mkurugenzi wa Ushirikiano wa Nishati ya Manila Observatory. Pia alikuwa mwenyekiti (hadi Juni 2019) wa Baraza la Ushirikiano, Ushirikiano wa Usimamizi wa Mazingira wa Bahari za Asia Mashariki. Vile vile, alikuwa mwenyekiti wa Bodi ya Wadhamini ya Wakfu wa Misitu wa Ufilipino hadi Septemba 2020.

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Wanaharakati wa Ufilipino
William Hotchkiss III

Luteni Jenerali **William K. Hotchkiss** (amezaliwa Januari 8, 1943) ni jenerali mstaafu wa Jeshi la Wanahewa la Ufilipino ambaye alihudumu kama Mkuu wa 24 wa Jeshi la Wanahewa la Ufilipino (PAF) na Mkurugenzi Mkuu wa zamani wa Mamlaka ya Usafiri wa Anga ya Ufilipino . Yeye pia ni Rais wa sasa wa Benki ya Cantilan, benki ya vijijini huko Surigao del Sur.

Alihudumu nyadhifa mbalimbali katika kujiandaa na nafasi hiyo yenye mahitaji makubwa zaidi katika PAF. Alikuwa mwanachama wa almasi maarufu ya Blue Diamonds, na mpiganaji tayari wa mapigano na rubani mkufunzi. Mnamo Novemba 29, 1996, alikua Kamanda Mkuu wa PAF. Zaidi ya hayo, kulingana na ulinzi wa mazingira, yeye ni mwanachama wa *zamani* wa Wakfu wa Tai wa Ufilipino .

## Kazi ya kijeshi 
Hotchkiss alijiunga na Jeshi la Wanahewa la Ufilipino kama cadet katika Shule ya Usafiri wa Jeshi la Anga ya Ufilipino mnamo 1962 ambapo alihitimu mnamo 1964. Alikua mkufunzi wa majaribio baada ya kuhitimu.

Mnamo 1966, alijiunga na Mrengo wa 5 wa Wapiganaji huko Basa Air Base ambapo alikaa kwa miaka kumi na kuwa mwanachama wa Elite Blue Diamonds wa Jeshi la Anga la Ufilipino. Aliruka vita 79 dhidi ya maadui wa serikali wakati huo.

Kwa miaka mingi ya utumishi wa kujitolea katika Jeshi la Wanahewa la Ufilipino, alipata tuzo na mapambo kadhaa, kwa kutambua taaluma yake na mchango wake bora na alipewa nyadhifa tofauti nyeti juu ya ngazi hadi akashika wadhifa kama Mkuu wa 24 wa Ufilipino  Jeshi la anga mnamo Novemba 29, 1996, hadi 1999.

## Benki ya Cantilan 
Baada ya kustaafu mnamo 1999, Hotchkiss alijiunga na Benki ya Cantilan, benki ya vijijini iliyoanzishwa na yeye pamoja na baba yake na wafadhili wengine kumi na sita mnamo 1980.

Sasa, inashikilia kutofautishwa kama benki ya vijijini inayotambulika zaidi nchini na benki pekee ya jumuiya ambayo inatii viwango vya kimataifa.

Kwa sasa, Hotchkiss ndiye rais na mwenyekiti wa bodi ya Benki ya Cantilan.

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Watu wa Ufilipino
David Schlosberg

**David Schlosberg** (amezaliwa Novemba 16, 1963) ni mwananadharia wa kisiasa wa Marekani ambaye kwa sasa ni Profesa wa Siasa ya Mazingira katika Idara ya Serikali na Uhusiano wa Kimataifa katika Chuo Kikuu cha Sydney .

## Kazi 
Schlosberg alipata bachelor yake ya sanaa katika siasa na saikolojia, akihitimu kutoka Chuo Kikuu cha California huko Santa Cruz mnamo 1985. Kisha alisoma kwa bwana wa sayansi katika sayansi ya siasa katika Chuo Kikuu cha Oregon (UO), alihitimu mwaka wa 1991, na kisha udaktari katika sayansi ya siasa, pia katika UO. Alimaliza digrii hii mnamo 1996. Kuanzia 1992 hadi 1996, alifanya kazi kama mwalimu katika UO. Mnamo 1996, alianza kazi katika Idara ya Siasa na Masuala ya Kimataifa, Chuo Kikuu cha Northern Arizona (NAU); kwanza kama profesa msaidizi, kisha Profesa Mshiriki na Profesa Kamili . Alikuwa mwanachama wa kitivo cha ushirika katika Kituo cha Mazingira Endelevu huko NAU ambacho alibaki hadi 2010, na, mnamo 2005, akawa mwenyekiti wa Idara ya Siasa na Uhusiano wa Kimataifa. Mnamo 2008, aliacha kuwa mwenyekiti, na kuwa mkurugenzi wa Programu ya Mafunzo ya Mazingira ya chuo kikuu, ambayo alidumu hadi 2010. Schlosberg aliondoka NAU mnamo 2011, alipokuwa Profesa wa Siasa ya Mazingira katika Idara ya Serikali na Uhusiano wa Kimataifa katika Chuo Kikuu cha Sydney, Australia, na mkurugenzi mwenza wa Taasisi ya Mazingira ya Sydney. 

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:wanasayansi wa Marekani
Shirley Gunn

**Shirley Gunn** (alizaliwa 9 Mei 1955) ni mwanaharakati wa zamani wa kupinga ubaguzi wa rangi wa Afrika Kusini na mwanachama wa Umkhonto we Sizwe (MK) ambaye alishutumiwa kwa uwongo kwa milipuko ya mabomu ya Khotso House mnamo 1998. 

## Maisha ya awali na harakati za kisiasa 
Gunn ni mtoto wa mwisho kati ya watoto watano katika kitongoji cha Cape Town cha Kenilworth . Baba yake alikuwa daktari na mama yake muuguzi. Alihudhuria shule ya utawa kuanzia umri wa miaka 5 hadi 18. Mnamo 1966 na 1967, Gunn aliandamana na mama yake wakishirikiana na jamii za watu maskini huko Cape Town. Kuanzia umri wa miaka 17, Gunn alimsaidia kaka yake ambaye alikuwa daktari katika kliniki moja huko Hermanus. Akiwa amekatishwa tamaa na ubaguzi wa rangi, aliacha uuguzi mwaka wa 1976 na kujiunga na Chuo Kikuu cha Cape Town (UCT) kwa shahada ya kazi ya kijamii. 

kufanya kazi ya jamii. Hapa alijiunga na African National Congress (ANC) mwaka 1980. Aliajiriwa katika shughuli za kisiasa za chinichini za ANC ambapo alisaidia kuunda mikakati ya wapiganaji. Kisha Gunn alipewa kazi ya kuratibu kazi ya Ofisi za Ushauri katika Rasi ya Magharibi . Wakati Gunn alikuwa bado akifanya kazi na Ofisi za Ushauri, mgomo wa kwanza wa chama cha wafanyikazi wa mavazi ulifanyika. Gunn alikusanya Ofisi za Ushauri kuunga mkono mgomo huo, huku akipokea mafunzo ya kijeshi wakati huohuo. 

## marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Haki za binadamu
Lindsay Stringer

thumbnail|right|200px|Lindsay Stringer

**Lindsay C. Stringer** ni Profesa wa Mazingira na Maendeleo katika Chuo Kikuu cha York.

Utafiti wa Stringer ni wa taaluma tofauti na hutumia nadharia na mbinu kutoka kwa sayansi asilia na kijamii kuelewa uhusiano wa mazingira ya binadamu, maoni na biashara, kuchunguza athari kwa ustawi wa binadamu, usawa na mazingira.

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:wanasayansi wa Uingereza
Kesaveloo Goonam

**Kesaveloo Goonam**, pia anajulikana kama **Kesaveloo Goonaruthnum Naidoo** (1906- 1998) alikuwa daktari wa Afrika Kusini na mwanaharakati wa kupinga ubaguzi wa rangi. Aliitwa pia "Dokta wa Coolie", ambayo ikawa jina la wasifu wake wa 1991. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1906
Jamii:Waliofariki 1998
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Haki za binadamu
Yi-Fu Tuan

thumb
**Yi-Fu Tuan** (amezaliwa Tianjin, Uchina, 5 Desemba, 1930) ni mwanajiografia wa Uchina-Amerika. Yeye ni mmoja wa watu muhimu katika jiografia ya binadamu na ndiye mwanzilishi muhimu zaidi wa jiografia hiyo.

## Maisha ya awali na elimu 
Alizaliwa katika familia ya hali ya juu, alisoma nchini China, Australia, Ufilipino na Uingereza. Alihudhuria Chuo Kikuu cha London, lakini alihitimu kutoka Chuo Kikuu cha Oxford na BA na MA katika 1951 na 1955 mtawalia.  Kutoka hapo alikwenda California kuendelea na elimu yake ya kijiografia. Alipata Ph.D. mwaka 1957 kutoka Chuo Kikuu cha California, Berkeley.

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:wanasayansi wa Uchina
Jamii:wanasayansi wa Marekani
Lori Peek

**Lori Peek** ni profesa wa Sosholojia katika Chuo Kikuu cha Colorado huko Boulder na mkurugenzi wa Kituo cha Hatari za Asili. Peek amepokea tuzo nyingi kwa ufadhili wake wa masomo, taaluma yake ya ualimu, na huduma yake kwa taaluma ya sosholojia na hatari pana na nyanja ya maafa. 

Mnamo Aprili 20, 2021 Rais Joe Biden alimteua Peek kuwa Mjumbe wa Bodi ya Wakurugenzi wa Taasisi ya Kitaifa ya Sayansi ya Ujenzi, kwa kuzingatia ushauri na idhini ya Seneti .  

## Historia na Elimu 
Peek, ambaye alizaliwa na kukulia Kansas, alimaliza masomo yake ya K-12 katika wilaya ya shule ya vijijini huko Waverly, Kansas. Kisha akaendelea na masomo ya shahada ya kwanza katika Sosholojia katika Chuo Kikuu cha Ottawa huko Ottawa, Kansas. Wakati wa kiangazi kabla ya mwaka wake mkuu, alipata udhamini wa kimataifa wa kusoma nje ya nchi nchini Uingereza katika Chuo Kikuu cha Nottingham Trent. Alihitimu summa cum laude kutoka Chuo Kikuu cha Ottawa na Shahada yake ya Sanaa katika Sosholojia mnamo 1997. Kisha akaendelea na masomo yake katika Chuo Kikuu cha Jimbo la Colorado ambapo alihitimu na Shahada ya Uzamili ya Elimu mnamo 1999. Mnamo 2005, Peek alihitimu Ph.D. katika Sosholojia kutoka Chuo Kikuu cha Colorado Boulder. 

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:wanasayansi wa Marekani
Andrew P. Vayda

**Andrew P. Vayda** (7 Desemba 1931 - 15 Januari 2022) alikuwa mwanaanthropolojia na mwanaekolojia wa Marekani aliyezaliwa Hungaria ambaye alikuwa Profesa Mstaafu wa Anthropolojia na Ekolojia katika Chuo Kikuu cha Rutgers.

## Wasifu 
Andrew P. ("Pete") Vayda alizaliwa huko Budapest, Hungary, mnamo Desemba 7, 1931. Alihamia Marekani mnamo 1939 na mama yake. Alikulia katika Jiji la New York. Alihudhuria Chuo Kikuu cha Columbia, na kupata BA yake mwaka 1952 na Ph.D. katika Anthropolojia mnamo 1956. Tasnifu yake, iliyotokana na utafiti wa maktaba aliyokuwa amefanya huko New Zealand mnamo 1954-1955, ilikuwa maelezo ya kina na uchambuzi wa vita vya Maori.

Profesa Mashuhuri wa Anthropolojia na Ikolojia katika Chuo Kikuu cha Rutgers huko New Brunswick, NJ kutoka 1972 hadi kustaafu kwake mnamo 2002, pia alikuwa profesa katika Chuo Kikuu cha Columbia (1960-1972), na Mhadhiri katika Chuo Kikuu cha Briteni (1958- 1960).   Kuanzia miaka ya 1960 na kuendelea hadi miaka yake ya kustaafu, alifundisha pia katika vyuo vikuu mbalimbali vya Ulaya, Marekani, Australia, na Indonesia kwa muda wa mwaka mmoja au chini ya hapo. 

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Jamii:Wanaharakati wa Hungaria
Zainunnisa Gool

**Zainunnisa "Cissie" Gool** ( 6 Novemba 1897 – 1 Julai 1963 ) alikuwa kiongozi wa siasa na haki za kiraia aliyepinga ubaguzi wa rangi nchini Afrika Kusini. Alikuwa binti wa daktari na mwanasiasa mashuhuri Abdullah Abdurahman na mama Helen Potter James. Gool alianzisha Ligi ya Kitaifa ya Ukombozi na kusaidia kuunda Jumuiya Isiyo ya Uropa United Front (NEUF). Alijulikana na kupendwa kama "Jewel of District Six" na "Joan of Arc" na Waafrika Kusini kama bingwa wa maskini. 

## Maisha 
Zainunnisa Gool alizaliwa tarehe 6 Novemba 1897 na Abdullah Abdurahman, kiongozi wa African Peoples Organization (APO) ambayo alisaidia kuunda mwaka wa 1902 na pia alikuwa Mwafrika Kusini wa kwanza mweusi kuchaguliwa katika Baraza la Jiji la Cape Town mwaka 1904,  na Helen Potter James. 

## marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Haki za binadamu
Delfin Ganapin Jr.

**Delfin Ganapin Mdogo** anafanya kazi katika Umoja wa Mataifa katika Mpango wa Kimataifa wa Ruzuku Ndogo wa Kituo cha Mazingira. Anashikilia nafasi ya Global Manager. Anaongoza zaidi ya miradi 8,000 ya jamii katika zaidi ya nchi mia moja duniani kote.

## Kazi 
Delfin Ganapin alianza kazi yake ya kuongoza mashirika yasiyo ya kiserikali yaliyolenga uhifadhi wa mazingira. Alikuwa mwanzilishi wa Shirikisho la Ufilipino la Kuzingatia Mazingira (PFEC), akichukua hatari nyingi wakati wa sheria ya kijeshi mwishoni mwa miaka ya 1970 na mapema miaka ya 1980. Baada ya kazi yake na PFEC aliendelea kufanya kazi na Baraza la Ufilipino la Maendeleo Endelevu (PCSD) kama mwenyekiti mwenza wa mashirika ya kiraia.

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Watu wa Ufilipino
Pieter Winsemius

thumb|Winsemius (2014)
**Pieter Winsemius** (aliyezaliwa 7 Machi 1942) ni mwanasiasa mstaafu wa Uholanzi wa Chama cha People's Party for Freedom and Democracy (VVD) na mfanyabiashara.

Winsemius alifanya kazi kama mtafiti katika Chuo Kikuu cha Leiden kuanzia Februari 1966 hadi Oktoba 1970 na kama mshauri wa usimamizi katika McKinsey & Company kuanzia Oktoba 1970 hadi Novemba 1982. Baada ya uchaguzi wa 1982 Winsemius aliteuliwa kuwa Waziri wa Nyumba, Mipango ya Maeneo na Mazingira katika Baraza la Mawaziri la Lubbers I, akichukua ofisi tarehe 4 Novemba 1982. Baada ya uchaguzi wa 1986 Winsemius hakuwa akitoa wadhifa wa uwaziri katika baraza jipya la mawaziri . Baraza la Mawaziri la Lubbers I lilibadilishwa na Baraza la Mawaziri la Lubbers II mnamo tarehe 14 Julai 1986.

Winsemius alistaafu nusu ya siasa amilifu na akarejea katika sekta ya kibinafsi na sekta ya umma na akakalia viti vingi kama mkurugenzi wa shirika na mkurugenzi asiye na faida katika bodi kadhaa za wakurugenzi na bodi za usimamizi ( World Wide Fund for Nature, Vereniging Natuurmonumenten, Stichting Max Havelaar, Kituo cha Ulaya cha Uhifadhi wa Mazingira, Stichting Pensioenfonds ABP na Kituo cha Utafiti wa Nishati ) na kilihudumu katika tume na mabaraza kadhaa ya serikali kwa niaba ya serikali ( Shirika la Utafiti wa Kisayansi, Benki ya Kitaifa ya Bima, Staatsbosbeheer, Taasisi ya Hali ya Hewa na Baraza la Kisayansi la Sera ya Serikali ) . Winsemius pia alirejea kama mshauri mkuu wa usimamizi wa McKinsey & Company kuanzia Agosti 1986 hadi Oktoba 1992 na aliwahi kuwa profesa mashuhuri wa usimamizi wa Mazingira katika Chuo Kikuu cha Tilburg kutoka 1 Oktoba 1999 hadi 1 Septemba 2012. Winsemius aliteuliwa tena kama Waziri wa Nyumba, Mipango ya Maeneo na Mazingira katika Baraza la Mawaziri la Balkenende III baada ya kujiuzulu kwa Sybilla Dekker, akiingia madarakani tarehe 26 Septemba 2006. Baraza la Mawaziri la Balkenende III lilibadilishwa na Baraza la Mawaziri la Balkenende IV mnamo tarehe 22 Februari 2007.

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:wanasiasa wa Uholanzi
Macli-ing Dulag

thumb|Maelezo ya Ukuta wa Kumbukumbu kwenye Bantayog ng mga Bayani, ikionyesha majina kutoka kundi la kwanza la Bantayog Honorees, likiwemo lile la Macli-ing Dulag.
**Macli-ing Dulag** (alijulikana kwa kawaida kwa jina lake la kwanza, pia aliandika **Macliing** au '''Macli'ing'*; 1930 hivi - 24 Aprili 1980) alikuwa *pangat'' (kiongozi) wa kabila la Butbut la jimbo la Kalinga huko Ufilipino. Yeye ni maarufu zaidi kama mmoja wa viongozi wa upinzani kwa Mradi wa Bwawa la Mto Chico, ambao ulisababisha kuuawa kwake na wanajeshi chini ya uongozi wa dikteta wa wakati huo Ferdinand Marcos .   

Kwa sababu mauaji yake yalikuwa ni kipindi kigumu ambacho kiliunganisha watu wa Cordillera katika upinzani dhidi ya bwawa hilo, Macli-ing Dulag ni miongoni mwa wahasiriwa wengi wanaojulikana zaidi wa sheria ya kijeshi chini ya Ferdinand Marcos, na jina lake limeandikwa kwenye Bantayog ng. ukumbusho wa Ukuta wa Kumbukumbu wa mga Bayani katika Jiji la Quezon. 

## Maisha ya awali na familia 
Hakuna rekodi zinazoonyesha tarehe ya kuzaliwa kwa Macli-ing Dulag, lakini alizaliwa katika kijiji cha nyanda za juu cha Bugnay, Tinglayan, Kalinga-Apayao, na akaunti za watu wa wakati huo huko Bugnay zinaonyesha kwamba alikuwa na umri wa miaka ishirini wakati wa Vita vya Kidunia vya pili., alipohudumu kama bawabu kwa vikosi vya msituni vinavyopigana na vikosi vya Japani.  Kama ilivyokuwa kawaida kati ya watu wa Butbut wakati huo, hakuhudhurua shule yoyote rasmi, ingawa alijifunza jinsi ya kutia sahihi jina lake. 

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Wanaharakati wa Ufilipino
Sally Eden

**Sally Eden** (1967–2016) alikuwa mwanajiografia wa Uingereza na Profesa wa Jiografia ya Binadamu katika Chuo Kikuu cha Hull .

Utafiti na uandishi wa Eden ulilenga jinsi jamii inavyoelewa na kusimamia mazingira. Ilijumuisha maswala ya matumizi endelevu, maisha ya kijani kibichi, hatua za mazingira na aina za ushiriki wa umma na mazingira.

Katika mfululizo wa miradi ya utafiti, Edeni ilichunguza jinsi ujuzi wa kisayansi kuhusu mazingira unavyotumiwa ndani na nje ya serikali, jinsi miradi ya kurejesha mito inavyosanifiwa na kuhalalishwa na jinsi watu wa kawaida wanavyojihusisha na kuelewa jinsi mazingira yanavyosimamiwa.  Katika uandishi wake alitengeneza mistari ya uchanganuzi na uvutaji wa hoja juu ya dhana kutoka kwa jiografia ya binadamu lakini pia masomo ya sayansi na teknolojia na siasa za mazingira 

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:wanasayansi wa Marekani
Jay Naidoo

**Jayaseelan "Jay" Naidoo** (alizaliwa 1954 ) ni mwanasiasa na mfanyabiashara wa Afrika Kusini ambaye aliwahi kuwa katibu mkuu mwanzilishi wa Muungano wa Vyama vya Wafanyakazi wa Afrika Kusini (COSATU) kuanzia 1985 hadi 1993.  Kisha akahudumu kama Waziri anayehusika na Mpango wa Ujenzi na Maendeleo katika baraza la mawaziri la kwanza baada ya baraza la ubaguzi wa rangi la Rais Nelson Mandela (1994-1996)  na kama Waziri wa Posta, Mawasiliano, na Utangazaji (1996-1999).

Naidoo alikuwa mjumbe wa NEC ya African National Congress . Alikuwa mstari wa mbele katika mapambano dhidi ya ubaguzi wa rangi akiongoza shirikisho kubwa la vyama vya wafanyakazi nchini Afrika Kusini.

## Maisha ya awali na elimu 
Naidoo aliyezaliwa mwaka wa 1954, alijiunga na Chuo Kikuu cha Durban-Westville kusomea Shahada ya Kwanza ya Sayansi (BSc) kufuatia taaluma ya utabibu mwaka 1975 na kuwa daktari lakini masomo yake yalikatishwa na misukosuko ya kisiasa wakati huo kwa sababu. ya ghasia za wanafunzi.

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Wanasiasa wa Afrika Kusini
Joan Carling

thumb|Washindi wa Tuzo za Dunia 2018 akiwemo Joan Carling (katikati)
**Joan Carling** (alizaliwa 1963) ni mwanaharakati wa haki za binadamu na mwanamazingira wa asili wa Ufilipino ambaye ametetea haki za watu asilia na waliotengwa kwa zaidi ya miongo miwili. Amewahi kuwa Katibu Mkuu wa Mkataba wa Watu wa Asilia wa Asia (AIPP) na amewahi kuwa mwenyekiti wa Muungano wa Watu wa Cordillera nchini Ufilipino. Carling pia amechangia katika Mkataba wa Umoja wa Mataifa wa Mabadiliko ya Tabianchi na shughuli za MKUHUMI+ na amehudumu kama mwanachama wa Jukwaa la Kudumu la Umoja wa Mataifa kuhusu Masuala ya Wenyeji (UNPFii). Mnamo Septemba 2018 alipokea Tuzo ya Mabingwa wa Mafanikio ya Maisha ya Dunia kutoka kwa Mpango wa Mazingira wa Umoja wa Mataifa kwa kutambua kazi yake kama mwanamazingira na mtetezi wa haki za binadamu.  

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Wanaharakati wa Ufilipino
Chin Chin Gutierrez

**Carminia Lourdes Cynthia Arnaldo Gutierrez** (anajulikana zaidi kama **Chin-Chin Gutierrez**, amezaliwa Novemba 22, 1969) ni mwigizaji na mwanamazingira wa Ufilipino. 

Gutierrez aliigiza katika filamu nyingi katika miaka ya 1990, miongoni mwa izo ni *Maalaala Mo Kaya : The Movie* (1994) na Aiko Melendez na Richard Gomez, *Sa Aking Mga Kamay* (1998) na Christopher de Leon na Aga Muhlach na *Aprili, Mei na Juni.* pamoja na Agot Isidro na Alma Concepcion mwaka 1998 kwa Star Cinema .

## Maisha binafsi 
Carminia Lourdes Cynthia Arnaldo Gutierrez  ni binti wa mtaalamu wa mimea Dk. Hermes Gutierrez na mchoraji Cecilia Arnaldo. Yeye ni mpwa wa nyota wa zamani wa LVN Lita Gutierrez. Alipata shahada yake ya kwanza katika sanaa ya mawasiliano kutoka Chuo cha Miriam na akasajiliwa katika programu iliyounganishwa ya MA/PhD katika ukuzaji wa shirika ( katika uboreshaji wa kiroho) katika Taasisi ya Maendeleo ya Taaluma za Asia ya Kusini-mashariki (SAIDI), na kukamilisha kazi hiyo hivi majuzi.

Gutierrez alistaafu kuigiza mnamo 2010.

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Wanaharakati wa Ufilipino
Jamii:Waigizaji filamu wa Ufilipino
Pamela Chasek

**Pamela S. Chasek** (aliyezaliwa 1961) ni profesa katika Idara ya Sayansi ya Siasa katika Chuo cha Manhattan, na mhariri wa *Bulletin ya Mazungumzo ya Dunia* . Alikuwa profesa msaidizi katika Shule ya Chuo Kikuu cha Columbia ya Masuala ya Kimataifa na Umma kuanzia 1996-2000.  Amechapishwa sana juu ya mada ya sera ya kimataifa ya mazingira .

## Mtazamo wa kitaaluma 
Chasek anaangazia utafiti wake na kutoa mihadhara juu ya sera ya kimataifa ya mazingira, diplomasia na mazungumzo ya kimataifa na sera ya kigeni ya Amerika . Masilahi yake ya kikanda ni pamoja na Mashariki ya Kati, Afrika na Amerika Kusini.  Kitabu chake alichoandika pamoja, *Global Environmental Politics* https://www.routledge.com/Global-Environmental-Politics/Chasek-Downie/p/book/9780367227623 , kilichoandikwa na Profesa David L. Downie, ni mojawapo ya vilivyotumiwa sana katika uwanja huo.

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:wanasayansi wa Marekani
Indres Naidoo

**Indres Elatchininathan Naidoo** (26 Agosti 1936 - 8 Januari 2016) alikuwa mwanaharakati wa kupinga ubaguzi wa rangi wa Afrika Kusini.  Mwanachama wa awali wa jeshi la ukombozi wa watu, Umkhonto we Sizwe, Naidoo alitumikia kifungo cha miaka 10 jela kwenye Kisiwa cha Robben kwa hujuma kati ya 1963 na 1973.  Baada ya kuachiliwa kutoka jela, Naidoo alichukua nafasi kubwa katika kufufua mapambano katika miaka ya 1970 hadi alipolazimika kwenda uhamishoni mwaka 1977. Alitumikia chama cha African National Congress (ANC) nchini Msumbiji na katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Ujerumani . ANC ilipigwa marufuku mwaka 1990, na Naidoo alirejea Afrika Kusini mwaka uliofuata. Wakati ANC ilishinda uchaguzi mkuu wa 1994, Naidoo aliteuliwa kama Seneti na kuhudumu katika Bunge hadi 1999. Mnamo 2014, Naidoo alitunukiwa Tuzo yOrder of Mendi for Bravery .

Indres Naidoo alikuwa mtoto wa Roy Naidoo na Manonmoney "Ama" Naidoo, mjukuu wa Thambi Naidoo, na kaka wa Shanthie Naidoo na Prema Naidoo.

## marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Haki za binadamu
Hans Bruyninckx

**Hans Emiel Aloysius Bruyninckx** (amezaliwa Machi 20, 1964) ni mwanasayansi wa siasa na msomi wa mahusiano ya kimataifa wa Ubelgiji aliyebobea katika utawala wa kimataifa wa mazingira na siasa za mazingira za Ulaya. 

Ameongoza Shirika la Mazingira la Ulaya tangu 2013. Akiwa katika nafasi hii, yuko likizo kutoka kwa nyadhifa zake kama Profesa wa Uhusiano wa Kimataifa na Utawala wa Mazingira Duniani, Taasisi ya Sera ya Kimataifa na Ulaya; na Mkurugenzi, Taasisi ya Utafiti ya Kazi na Jamii, wote katika Chuo Kikuu cha Katholieke Universiteit Leuven (KU Leuven) 

## Elimu 
Bruyninckx alisomea sayansi ya siasa iliyolenga mahusiano ya kimataifa katika Chuo Kikuu cha Antwerp na KU Leuven. Alipata digrii ya ziada katika masomo ya maendeleo katika Chuo Kikuu cha Louvain (UCLouvain) na, baadaye, alipata digrii yake ya PhD mnamo 1996 katika Chuo Kikuu cha Jimbo la Colorado juu ya mada ya siasa za kimataifa za mazingira. 

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:wanasayansi wa Ubelgiji
Hugo Jabini

**Hugo Jabini** ni mwanasiasa wa Saramaka na kiongozi wa mazingira kutoka Suriname . Mnamo 1998 alikua msemaji wa Jumuiya ya Mamlaka ya Saamaka (kifupi cha Uholanzi VSG). Mnamo 2007 yeye na Wanze Eduards walikuwa sehemu ya timu ya VSG ambayo ilishinda kesi ya haki za ardhi dhidi ya serikali ya Suriname katika mahakama ya kimataifa. Kwa kazi yao katika mapambano ya haki za ardhi walishiriki Tuzo ya Mazingira ya Goldman mwaka wa 2009. Kuanzia 2010 hadi 2015 Jabini alikuwa mwanachama wa Bunge la Kitaifa la Surinam, kama sehemu ya National Democratic Party (NDP).

## Wasifu 
Jabini anatoka kijiji cha Tutubuka katika wilaya ya Boven Suriname . Mama yake na babu yake walikuwa makapteni . Mnamo 2010 alihitimu kutoka Chuo Kikuu cha Anton de Kom  baada ya uchunguzi wa sheria linganishi kulinganisha ulinzi wa haki za ardhi wa Suriname na Saamaka.  

Mnamo 1998 Jabini alikua msemaji wa Chama cha Mamlaka ya Saamaka (kifupi cha Kiholanzi VSG),  shirika ambalo vijiji 61 vya Saamaka vilifanya kazi pamoja katika mapambano ya haki za ardhi za Wenyeji . Haki hizi zilikuwa zikitishiwa na uchimbaji madini wa viwandani na ukataji miti.  Mnamo Novemba 28, 2007, Jabini na Wanze Eduards, pia wa VSG, walishinda kesi dhidi ya jimbo la Suriname ambayo walikuwa wamewasilisha kwa niaba ya watu wa Saramaka katika Mahakama ya Haki za Kibinadamu ya Amerika ya Kati.   Kwa kazi yao katika mapambano ya haki za ardhi wanaume hao wawili walitunukiwa kwa pamoja Tuzo ya Mazingira ya Goldman mwaka wa 2009. 

Mnamo 1998 Jabini alikua msemaji wa Chama cha Mamlaka ya Saamaka (kifupi cha Kiholanzi VSG),  shirika ambalo vijiji 61 vya Saamaka vilifanya kazi pamoja katika mapambano ya haki za ardhi za Wenyeji . Haki hizi zilikuwa zikitishiwa na uchimbaji madini wa viwandani na ukataji miti.  Mnamo Novemba 28, 2007, Jabini na Wanze Eduards, pia wa VSG, walishinda kesi dhidi ya jimbo la Suriname ambayo walikuwa wamewasilisha kwa niaba ya watu wa Saramaka katika Mahakama ya Haki za Kibinadamu ya Amerika ya Kati.   Kwa kazi yao katika mapambano ya haki za ardhi wanaume hao wawili walitunukiwa kwa pamoja Tuzo ya Mazingira ya Goldman mwaka wa 2009. 

Mnamo 2010 Jabini alichaguliwa kuwa mjumbe wa Bunge la Kitaifa la Suriname kama sehemu ya orodha ya wagombea wa NDP .  Pia alichaguliwa kutoka miongoni mwa wagombea kumi na watano kama mwanachama wa Wabunge wa Global Action . Mnamo 2015, Jabini hakujumuishwa kwenye orodha ya wagombea wa NDP katika uchaguzi mkuu . Hakupewa sababu ya mabadiliko haya. Hapo awali, wakati wa mchakato wa maendeleo ya bajeti alitoa ukosoaji kwamba masuala ya hakimiliki bado hayajatatuliwa,  na kwamba serikali ilikuwa bado ikitoa makubaliano ya uchimbaji wa maliasili katika eneo la Saamaka. 

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Wanaharakati wa Suriname
Iulie Aslaksen

**Iulie Margrethe Nicolaysen Aslaksen** (amezaliwa 1956) ni mwanauchumi wa Norway na Mtafiti Mkuu katika Takwimu Norwe. Alikuwa mwanachama wa Bodi ya Bei ya Petroli kutoka 1990 hadi 2000. Yeye ni mtaalam wa nishati na uchumi wa mazingira, ikiwa ni pamoja na uchumi wa petroli, sera ya hali ya hewa na uchumi na maendeleo endelevu. 

Amekuwa mtafiti anayetembelea na Mshirika wa Fulbright katika Chuo Kikuu cha Harvard na Chuo Kikuu cha California, Berkeley, na Profesa Mshiriki wa Uchumi katika Chuo Kikuu cha Oslo. Alikuwa mwanachama wa tume za serikali na kusababisha Ripoti Rasmi ya Norway 1988:21 *Norsk økonomi i forandring* (Uchumi Unaobadilika wa Norway) na Ripoti Rasmi ya Norway 1999:11 *Chambua av investeringsutviklingen på kontinentalsokkelen* (Uchambuzi wa Uwekezaji wa Norwegian) . 

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Wanaharakati wa Norwei
Jupta Itoewaki

**Jupta Lilian Itoewaki** (amezaliwa 18 Februari 1988)  ni mwanaharakati wa Wayana na mwanasiasa kutoka Suriname. 

Tangu 2018, amekuwa rais mwanzilishi wa Mulokot, shirika linalowakilisha maslahi ya watu wa Wayana. Hapo awali alikuwa amefanya kazi kutoka 2010 na vikundi vilivyolenga kuhifadhi utamaduni na makazi ya asili ya Surinam .

Itoewaki ni mwanachama wa Amazon Party Suriname (APS). Wakati wa uchaguzi wa 2020, alikuwa mgombea mkuu kwenye orodha ya APS ya Wilaya ya Sipaliwini .

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:wanasiasa wa Suriname
Richard Gutierrez

**Richard Kristian Rama Gutierrez** (amezaliwa Januari 21, 1984), anayejulikana kitaaluma kama *Richard Gutierrez*, ni mwigizaji, mwanamazingira  na mwanamitindo wa Ufilipino. Ni mmoja wa wana wa mwigizaji Eddie Gutierrez .

## Maisha ya awali 
Richard Gutierrez alizaliwa Januari 21, 1984 huko Beverly Hills, California, Marekani na kaka yake pacha, Raymond Gutierrez na mwigizaji Eddie Gutierrez na Annabelle Rama. Ana kaka watano ( Ruffa Gutierrez, Rocky Gutierrez, Elvis Gutierrez, Raymond Gutiérrez na Ritchie Paul Gutierrez) na kaka wawili wa kambo ( Tonton Gutierrez na Ramon Christopher Gutierrez).

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Waigizaji filamu wa Ufilipino
Shamita Naidoo

**Shamita Naidoo** ni mwenyekiti wa zamani wa Abahlali base Mjondolo  katika Sehemu ya B ya Motala Heights huko Pinetown karibu na jiji la Durban nchini Afrika Kusini.   Anaishi katika nyumba na watoto wake wawili na familia zingine kumi. 

Naidoo alijulikana sana kwa kupanga dhidi ya kufukuzwa.  Kama matokeo, Abahlali baseMjondolo wanadai kwamba amekuwa akikabiliwa na vitisho vikali na wamiliki wa nyumba za eneo hilo.  Alifanya urafiki na mwanaharakati mwenzake Louisa Motha walipokuwa wote wakifua nguo sehemu moja mtoni. 

Askofu Rubin Philip alimuelezea kama "mwanaharakati jasiri". 

Kulingana na Raj Patel (katika kitabu chake " *The Value of Nothing* " alitumia nukuu hii kama kauli mbiu ya sura ya nane "Demokrasia katika Jiji") alisema: "Kazi kuu ya vuguvugu la kijamii ni kuwaweka matajiri katika maisha yao.  

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:wanaharakati wa Afrika Kusini
Audrey Christiaan

**Audrey Christiaan** ni mwanaharakati wa mazingira  na mwanasiasa wa Suriname. Yeye ni mwanachama wa bodi ya Chama cha Sheria na Maendeleo (PRO). Kwenye uchaguzi wa 2020 alikuwa mgombeaji huko Paramaribo.

## Wasifu 
Christiaan ni binti wa mwanaharakati wa kiasili Thelma Christiaan-Bigiman .  Mwaka  2011 alichukua uenyekiti wa mamake wa Chama cha Wenyeji Kijamii na Utamaduni, Juku Jume Mar. 

Katika mwaka 2015, alianzisha Jukwaa la Umoja na Mshikamano kwa Muungano na Maendeleo (ESAV) ( nl ).  Mnamo tarehe 21 Januari 2015 huko Paramaribo chama kilitangaza mpango wa alama 15.  Mojawapo ya mambo makuu ya mpango huo ilikuwa kutambuliwa kwa watu wa kiasili katika Katiba ya Suriname kama wakaaji wake wa kwanza, na pia kuunga mkono uchunguzi wa matukio katika historia ya Surinam kutoka kwa mtazamo wa watu wa kiasili . 
thumb|Wanachama wa PRO katika Lob Makandra 2019
Katika mwaka 2015, alianzisha Jukwaa la Umoja na Mshikamano kwa Muungano na Maendeleo (ESAV) ( nl ).  Mnamo tarehe 21 Januari 2015 huko Paramaribo chama kilitangaza mpango wa alama 15.  Mojawapo ya mambo makuu ya mpango huo ilikuwa kutambuliwa kwa watu wa kiasili katika Katiba ya Suriname kama wakaaji wake wa kwanza, na pia kuunga mkono uchunguzi wa matukio katika historia ya Surinam kutoka kwa mtazamo wa watu wa kiasili . 

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Wanaharakati wa Suriname
Arun Agrawal

thumb|Arun Agrawa
**Arun Agrawal** (amezaliwa Septemba 20, 1962) ni mwanasayansi wa siasa na Profesa  katika Shule ya Mazingira na Uendelevu (SEAS) katika Chuo Kikuu cha Michigan .  Agrawal ni mratibu wa mtandao wa Rasilimali za Misitu na Taasisi za Kimataifa na anafanya utafiti barani Afrika na Asia Kusini. 

Agrawal alikuwa mhariri mkuu wa jarida la kitaaluma la *Maendeleo ya Dunia* kutoka 2013-2021.   Agrawal alikuwa Mshirika wa Guggenheim mnamo 2011  na alichaguliwa katika Chuo cha Kitaifa cha Sayansi mnamo 2018. 

## Elimu 
Arun Agrawal alizaliwa Forbesganj,  Bihar, India, ambapo alikulia katika familia ya tabaka la kati. Hatimaye alihamia Patna ili kuishi na shangazi, ili asome shule bora zaidi. 

Agrawal alipokea BA yake katika Historia kutoka Chuo Kikuu cha Delhi mnamo 1983. Alipokea MBA katika Utawala wa Maendeleo na Sera ya Umma kutoka Taasisi ya Usimamizi ya India Ahmedabad mnamo 1985. Kuhamia Marekani, alipata Ph.D. katika sayansi ya siasa kutoka Chuo Kikuu cha Duke mwaka wa 1992.   Ph.D yake. kazi iliyohusisha kuwafuata wachungaji wa Kihindi katika Milima ya Himalaya ili kuelewa vyema jinsi jumuiya hizo zilivyosimamia rasilimali zinazoshikiliwa na watu wengi. 

## Marejeo 
Jamii:Wanaharakati wa Uhindi
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Alfred Brownell

**Alfred Lahai Gbabai Brownell** (amezaliwa 1965/1966  ) ni mwanaharakati wa mazingira na mwanasheria kutoka Liberia.  Brownell alipata umahiri  kimataifa kwa sababu ya utetezi wake wa kuzuia uharibifu wa misitu ya kitropiki kwa ajili ya uzalishaji wa mafuta ya mawese .   Baada ya kupokea vitisho vya kifo kutokana na kazi yake, yeye na familia yake walikimbia Liberia mwaka  2016. Alishinda Tuzo ya Mazingira ya Goldman, pia inaitwa "Nobel ya Kijani," mnamo 2019 kwa kazi yake ya kulinda zaidi ya  .   ya msitu wa kitropiki ambao ulikuwa ardhi ya jadi ya jamii za wenyeji. 

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Wanaharakati wa Liberia
Wanze Eduards

**Wanze Eduards** ni kiongozi wa Saramaka kutoka kijiji cha Pikin Slee, Jamhuri ya Suriname. Katika miaka ya 1990 makampuni ya ukataji miti yalivamia kijiji cha Pikin Santi. Mafuriko makubwa yaliyosababishwa na ubovu wa kuweka madaraja yalisababisha upotevu wa mashamba makubwa ya kilimo. 

Eduards aliungana na Hugo Jabini wa kijiji jirani cha Tutubuka kupambana na makampuni hayo. Alitunukiwa Tuzo ya Mazingira ya Goldman mwaka wa 2009, kwa pamoja na Jabini, kwa jitihada zao za kulinda ardhi yao ya jadi dhidi ya makampuni ya ukataji miti, kwa kuleta kesi hiyo kwa Tume ya Haki za Kibinadamu ya Amerika ya Kati, na zaidi katika Mahakama ya Amerika ya Kati .  Juhudi zao zilitokeza uamuzi wa kihistoria kuhusu haki ya watu wa kabila na wenyeji katika Amerika kudhibiti unyonyaji wa maliasili katika maeneo yao. 

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:wanaharakati wa Suriname
Silas Kpanan'Ayoung Siakor

'''Silas Kpanan'Ayoung Siakor'* ni mwanamazingira wa Liberia.   Alitunukiwa Tuzo ya Mazingira ya Goldman mwaka 2006, kwa kufichua kwake ukataji miti haramu nchini Liberia na uhusiano wake na vita vya wenyewe kwa wenyewe, na kusababisha vikwazo vya nje kutoka kwa Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa . 

Silas Siakor alishirikishwa katika filamu ya 2017 *Silas'', iliyoongozwa na Anjali Nayar na Hawa Essuman . 

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Wanaharakati wa Liberia