open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Yakutia

thumbnail|right|280px|Sehemu ya mkoa wa Yakutia
[thumb|right|300px|Mahali pa Yakutia [Russia]]
left|70px
**Jamhuri ya Sakha (Yakutia)** (kwa Kirusi: **Республика Саха (Якутия)**) ni jina la mkoa ulioko nchini Russia, katika sehemu yake ya Asia inayoitwa Siberia. 

Mji mkuu ni Yakutsk.

Yakutia ina eneo la km² 3.083.523 (mara tatu eneo la Tanzania) lakini idadi ya wakazi ni 958.528 pekee (sensa ya 2010).

## Wakazi
Wakazi asilia ni Wasakha wanaoitwa pia Wayakuti. Lugha yao ni aina ya Kituruki. Siku hizi hao ni nusu ya wakazi wote, na Warusi ni karibu asilimia 38. 

Wayakuti walikuwa kimapokeo wawindaji na wavuvi; kwenye kusini walifuga pia farasi na kulungu aktiki. Siku hizi wengi huishi mjini na kwenye vituo vya migodi ya madini mbalimbali. 

## Jiografia
Tabianchi kwenye kaskazini ya Siberia ni baridi sana. Sehemu kubwa ya Yakutia ni tundra; ardhi kwenye asilimia 40 za maeneo yake huganda daima ikitunza jalidi ya kudumu. Halijoto ya ardhi chini ya kina cha sentimita 30-200 haipandi juu ya sentigredi 0°C muda wote; hata wakati wa "joto" ni sentimita za juu pekee ambako barafu inayeyuka. Kwenye ardhi ya aina hii hakuna miti. Uoto wote katika sehemu hizi ni manyasi, kuvumwani na kuvu. 

Kanda ya kusini, ambako jalidi ya kudumu inakwisha, kuna pia misitu ya taiga.

Upande wa kaskazini Yakutia, kama Siberia yote, inapakana na Bahari ya Aktiki.

### Mito
]]
Sehemu kubwa ya jamhuri hii ni beseni la mto Lena lenye eneo la km² 4,400. Mto huo napokea mamia ya matawimto madogo. Mito mingine mikubwa ni pamoja na (kwa mabano urefu wa njia yake)
* Vilyuy (km 2,650), tawimto la mto Lena
* Olenyok (km 2,292)
* Aldan (km 2,273), tawimto la mto Lena
* Kolyma (km 2,129)
* Indigirka (km 1,726)
* Alazeya (km 1,590)
* Amga (km 1,462), tawimto la mto Aldan
* Olyokma (km 1,320), tawimto la mto Lena
* Markha (km 1,181), tawimto la mto Vilyuy
* Tyung (km 1,092), tawimto la mto Vilyuy
* Maya (km 1,053), tawimto la mto Aldan
* Anabar (km 939)
* Yana (km 872)
* Morkoka (km 812), tawimto la mto Markha
* Uchur (km 812), tawimto la mto Aldan
* Linde (km 804), tawimto la mto Lena
* Nyuya (km 798), tawimto la mto Lena
* Selennyakh (km 796), tawimto la mto Indigirka

## Tazama pia 
* Orodha ya mikoa ya Urusi

Jamii:Mikoa ya Urusi
Tuva

thumbnail|right|280px|Sehemu ya mkoa wa Tuva
[thumb|right|300px|Mahali pa Tuva katika [Urusi]]
left|70px
**Tuva** (kwa Kirusi: **Тыва**) ni jina la jamhuri mojawapo ndani ya Shirikisho la Urusi. Iko katika Siberia ya kusini, kwenye kitovu cha kijiografia cha Asia. 

Imepakana na nchi ya Mongolia upande wa kusini na maeneo yafuatayo ya Shirikisho la Urusi: Jamhuri ya Altai, Jamhuri ya Khakassia, mikoa ya Krasnoyarsk Krai, Irkutsk Oblast na Jamhuri ya Buryatia. 

Mji mkuu wake ni Kyzyl. 

Idadi ya wakazi ni 307,930 (sensa ya mwaka 2010).

Kuanzia 1921 hadi 1944 Tuva ilikuwa nchi huru ya kujitegemea iliyojulikana kwa jina la Tannu Tuva. Mwaka 1944 iliingizwa katika Umoja wa Kisoveti na kuwa sehemu ya Shirikisho la Jamhuri ya Kisovyiet ya Kijamii ya Kirusi, na baada ya anguko la Ukomunisti sehemu ya Shirikisho la Urusi.

## Tazama pia 
* Maeneo ya Shirikisho la Urusi

## Viungo vya nje
*Tuva: Russia's Tibet or the Next Lithuania? 

Jamii:Mikoa ya Urusi
Oblast huru ya Kiyahudi

[thumb|right|300px|Mahali pa Oblast huru ya Kiyahudi [Urusi]]
left|70px
**Oblast huru ya Kiyahudi** (kwa Kirusi: **Еврейская автономная область**) ni eneo la shirikisho la Russia lililopo mashariki mwa Urusi mpakani kwa China. 

Linaitwa hivyo kwa sababu lilianzishwa kwa lengo la kuhifadhi Wayahudi wa Urusi na utamaduni wao. Lakini kwa sasa hao ni 0.2% tu kati ya wakazi wote wa eneo hilo.

Mji mkuu wake ni Birobijan.

## Tazama pia 
* Orodha ya mikoa ya Urusi

Jamii:Mikoa ya Urusi
Tver

thumbnail|right|280px|Muonekano wa mji wa Tver 

**Tver** (Kirusi: **Тверь**) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 408.903. Iko katika mkoa wa Tver Oblast.
## Tazama pia 
* Orodha ya miji ya Urusi

Jamii:Miji ya Urusi
Surgut

thumb|Surgut
**Surgut** (Kirusi: **Сургут**) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 285.027. Iko katika mkoa wa Mkoa Huru wa Hanty-Mansi.
## Tazama pia 
* Orodha ya miji ya Urusi

Jamii:Miji ya Urusi
Giugliano in Campania

[thumb|300px|[Kanisa la Annunziata na hospitali ya zamani.]]
**Giugliano in Campania** ni mji wa mkoa wa Campania, Italia Kusini na kuanzia mwaka 2015 ni sehemu ya jiji la Napoli.

Una wakazi 122,773 na hivyo ni wa 36 nchini Italia na wa 3 mkoani Campania.

Jamii:Miji ya Italia
Jamii:Napoli
Terni

thumbnail|right|280px|Muonekano wa mji wa Terni 

**Terni** ni mji wa mkoa wa Umbria, Italia ya Kati, na makao makuu ya wilaya yenye jina hilohilo.

Una wakazi 110,432 (2018) na hivyo ni wa 41 nchini Italia.

Jamii:Miji ya Italia
Jamii:Umbria
Novara

thumbnail|right|280px|Sehemu ya mji wa Novara 

**Novara** ni mji wa mkoa wa Piemonte, Italia Kaskazini.

Una wakazi 104,388 na hivyo ni wa 42 nchini Italia na wa 2 mkoani Piemonte baada ya Torino.

Jamii:Miji ya Italia
Jamii:Piemonte
Ancona

[thumb|300px|[Bandari ya Ancona.]]
**Ancona** (kutoka Kigiriki: Ἀγκών, Ankṓn, yaani "bandari") ni makao makuu wa mkoa wa Marche, Italia ya Kati.

Mji ulianzishwa na Wagiriki wa Kale kutoka Siracusa mwaka 387 KK. 

Kwa sasa una wakazi 101,331 na hivyo ni wa 43 nchini Italia.

## Picha

File:Crkva Chiesa del Santissimo Sacramento u Anconi.jpg
File:Rimokatolička crkva Chiesa di San Domenico (Ancona) 2017.jpg
File:Chiesa di Santa Maria della Piazza.jpg
File:Pogled iz ankonskoga muzeja.jpg
File:Muzej u Anconi.jpg
File:Ankonska katedrala.jpg
File:U Anconi spomenik.jpg
File:Ancona u rujnu 2017.jpg
File:Upravna zgrada u Anconi.jpg
File:U Anconi u Italiji.jpg
File:Zgrada u Anconi.jpg
File:Na ulazu u Anconu.jpg
File:U talijanskome gradu Anconi 13. rujna 2017.jpg
File:Ancona 2017.jpg

Jamii:Miji ya Italia
Jamii:Marche
Jamii:Miji ya pwani ya Mediteranea
Bolzano

thumbnail|right|280px|Muonekano wa Bolzano 

**Bolzano** (kwa Kijerumani: **Bozen**) ni makao makuu wa wilaya ya kujitegemea katika mkoa wa Trentino-Alto Adige ambao ni wa kaskazini kuliko yote ya Italia.

Mji una wakazi 106,441 (2016) na hivyo ni wa 42 nchini Italia.

Jamii:Miji ya Italia
Jamii:Trentino-Alto Adige
Piacenza

thumbnail|right|280px|Sehemu ya mji wa Piacenza 

**Piacenza** ni mji wa mkoa wa Emilia-Romagna, Italia Kaskazini.

Mji una wakazi 102,269 na hivyo ni wa 44 nchini Italia.

Jamii:Miji ya Italia
Jamii:Emilia-Romagna
Kanda ya Shirikisho la Urusi

## List

**a.**  According to Article&nbsp;13 of the Charter of Leningrad Oblast, the government bodies of the oblast are located in the city of St.&nbsp;Petersburg. However, St.&nbsp;Petersburg is not officially named to be the administrative center of the oblast.

**b.**  According to Article&nbsp;24 of the Charter of Moscow Oblast, the government bodies of the oblast are located in the city of Moscow and throughout the territory of Moscow Oblast. However, Moscow is not officially named to be the administrative center of the oblast.

**c.**  Not recognized internationally as a part of Russia.
Okrug huru ya Chukotka

[thumb|right|300px|Mahali pa Okrug huru ya Chukotka katika [Russia]]
left|70px
**Okrug huru ya Chukotka** ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Anadyr.

## Tazama pia 
* Orodha ya mikoa ya Urusi

Jamii:Mikoa ya Urusi
Jamhuri ya Krim

[thumb|right|300px|Mahali pa Jamhuri ya Krim nchini [Russia]]
left|70px
**Jamhuri ya Krim** (kwa Kirusi: **Республика Крым**; kwa Kiukraina: **Крим**) ni jina la mkoa wa Ukraina uliopo kwenye rasi ya Krim upande wa kaskazini ya  Bahari Nyeusi. Mkoa huu uliotekwa na Urusi mwaka 2014 lakini uvamizi huo haujakubalika kimataifa. 

Mji mkuu wake ni Simferopol.

## Tazama pia 
* Orodha ya mikoa ya Urusi

Jamii:Mikoa ya Ukraina
Jamii:Mikoa ya Urusi
Sevastopol

thumb|Sevastopol
**Sevastopol** (kwa Kiukraina na Kirusi: **Севастополь**) ni mji wa Ukraine kusini uliotekwa na Urusi mwaka 2014 lakini uvamizi huu haujakubalika kimataifa. Una wakazi 416,263. 
Sevastopol iko kwenye rasi ya Krim *(Crimea)*. Ni bandari muhimu kwenye Bahari Nyeusi.

## Tazama pia 
* Orodha ya miji ya Ukraine

Jamii:Miji ya Ukraine
Mnanasi

**Mnanasi** (*Ananas comosus*) ni mmea katika familia Bromeliaceae ya oda Poales. 

Mnanasi unakuzwa hasa kwa sababu ya matunda yake, yanayoitwa mananasi, na juisi inayotokana na matunda haya. 

Asili yake ni Amerika ya Kusini ingawa kwa sasa unakuzwa sehemu nyingi za dunia. 

## Visumbufu vya mnanasi
Vijidudu vinavyomelea mnanasi huchangia kuleta hasara kubwa kote duniani katika uzalishaji wa mananasi. Spishi zaidi ya mia moja za nematodi zimeripotiwa kuingia mizizi ya mnanasi na kutatiza matumizi ya madini na maji kwa mmea na kusababisha mimea kudumaa. Aina za vijidudu hivi ambavyo huadhiri mavuno ya mananasi sana ni spishi za nematodi kama vile *Meloidogyne javanica*, *M. incognita*, *Rotylenchulus reniformis* na *Pratylenchus brachyurus*.

*Helicotylenchus dihystera* na *Criconemella ornata* (kwa Kiing. Ring nematode) pia hupatikana sana kwa mashamba ya mananasi ingawa huwa hawasababishi uharibifu wowote uonekanao
.

Huko Hawaii, upungufu wa kiasi kikubwa wa uzalishaji wa mananasi umeripotiwa kutokana na uharibifu au maambukizo ya nematodi. Katika mashamba ya mananasi ya Queensland, huko Australia, *M. javanica* ameripotiwa kuwa spishi aliye na uharibifu zaidi kuliko aina zote za vijidudu vinavyomelea mananasi.

## Picha

Starr 020630-0018 Ananas comosus.jpg|Nanasi
A juvenile root-knot nematode (Meloidogyne incognita) penetrates a tomato root - USDA-ARS.jpg|Nematodi wa vifundo vya mizizi akiingia mzizi wa mnyanya

## Marejeo
Jamii:Nyasi na jamaa
Maykop

thumb|Maykop
**Maykop** (Kirusi: **Майкоп**) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 144.260. Iko katika mkoa wa Adygea.
## Tazama pia 
* Orodha ya miji ya Urusi

Jamii:Miji ya Urusi
Andria

thumbnail|right|280px|Sehemu ya mji wa Andria 

**Andria** ni mji wa mkoa wa Puglia, Italia Kusini.

Mji una wakazi 99,671 na hivyo ni wa 46 nchini Italia.

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Italia

## Tanbihi
Jamii:Miji ya Italia
Jamii:Puglia
Kiburi si maungwana

**Kiburi si maungwana** ni methali ya Kiswahili.

Maana yake ni kwamba mtu mwenye heshima na busara hatakiwi kuwa na kiburi.

Hutumika kusisitiza kuwa *mtu muungwana sharti awathamini wenzake na kuwatendea haki na sawa*.

## Tanbihi
Jamii:Mithali
Simferopol

thumb|Simferopol
**Simferopol** (kwa Kirusi: **Симферополь**) ni mji wa rasi ya Krimea iliyotekwa na Urusi kutoka mikononi mwa Ukraine. 

Ina wakazi 336.460. Iko katika mkoa wa Jamhuri ya Krim.

## Tazama pia 
* Orodha ya miji ya Ukraine

Jamii:Miji ya Ukraine
Jamii:Miji ya Urusi
L'Aquila

thumbnail|right|280px|Sehemu ya Makoao makuu ya Mkoa wa Abruzzo(L'Aquila) 

 ''''* (maana yake *Tai'') ni makao makuu ya mkoa wa Abruzzo, Italia Kusini. 

Mji huo una wakazi 69,478 (2018).

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Italia

## Tanbihi
Jamii:Miji ya Italia
Jamii:Abruzzo
Aosta

thumbnail|right|280px|Muonekano wa Aosta 

**Aosta** (kwa Kifaransa **Aoste**) ni makao makuu ya mkoa wa Bonde la Aosta, Italia kaskazini. 

Mji huo una wakazi 34,346 (2016).

Jamii:Miji ya Italia
Jamii:Valle d'Aosta
Campobasso

thumbnail|right|280px|Muonekano wa mji Campobasso 

**Campobasso** (maana yake *Shamba la chini*) ni makao makuu ya mkoa wa Molise, Italia. 

Mji huo una wakazi 49,431 (2016).

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Italia

Jamii:Miji ya Italia
Jamii:Molise
Catanzaro

thumbnail|right|280px|Muonekano wa mji wa Catanzaro 

'''''' ni makao makuu ya wilaya yenye jina hilohilo na ya mkoa wa Calabria, Italia Kusini. 

Mji huo una wakazi 88,457 (2019), hivyo ni wa pili mkoani.

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Italia

## Tanbihi
Jamii:Miji ya Italia
Jamii:Calabria
Nembo

**Nembo** ni alama au mchoro unaowakilisha au unaosimama badala ya mtu, wazo, picha inayoonekana au kitu fulani. Nembo zinachukua mfumo wa maneno, sauti, mawazo au picha inayoonekana ambazo zinatumika kuelezea mawazo au imani nyingine.

Kwa mfano, oktagoni nyekundu inaweza kuwa nembo inayowakilisha "SIMAMA". Katika ramani mstari wa rangi ya buluu unaweza kuwakilisha mto. Tarakimu ni nembo ya namba. Herufi za alfabeti zinaweza zikawa nembo za sauti. Majina binafsi ni nembo zinazowakilisha watu. Waridi jekundu linaweza kuwakilisha upendo.

Jamii:Lugha
Anadyr

**Anadyr** (Kirusi: **Анадырь**) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 14.326. Iko katika mkoa wa Okrug huru ya Chukotka.
## Tazama pia 
* Orodha ya miji ya Urusi

Jamii:Miji ya Urusi
Kizhuang-Yongnan

**Kizhuang-Yongnan** ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Uchina na Vietnam inayozungumzwa na Wazhuang. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kizhuang-Yongnan imehesabiwa kuwa watu milioni 1.8 nchini Uchina na watu 10,000 nchini Vietnam. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kizhuang-Yongnan iko katika kundi la Kitai ya Kati.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kizhuang-Yongnan kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kizhuang-Yongnan
*lugha ya Kizhuang-Yongnan katika Glottolog
*lugha ya Kizhuang-Yongnan kwenye Ethnologue

Jamii:Lugha za Vietnam
Jamii:Lugha za China
Kitai-Daeng

**Kitai-Daeng** ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Vietnam na Laos inayozungumzwa na Watai. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kitai-Daeng nchini Vietnam imehesabiwa kuwa watu 80,000. Pia kuna wasemaji 25,000 nchini Laos (1991). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitai-Daeng iko katika kundi la Kitai ya Kusini-Magharibi.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kitai-Daeng kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kitai-Daeng
*lugha ya Kitai-Daeng katika Glottolog
*lugha ya Kitai-Daeng kwenye Ethnologue

Jamii:Lugha za Vietnam
Jamii:Lugha za Laos
Magonjwa ya macho

.]]
**Magonjwa ya Macho** ni maradhi mbalimbali yanayoweza kuyapata macho, kama vile kisukari cha macho na glakoma (presha ya macho).

Jicho ni kiungo kimojawapo cha mwili kinachomsaidia mwanadamu na pia wanyama kuona vitu mbalimbali katika dunia na hata ulimwengu kwa jumla.

Mnyama yeyote akikosa macho ni adhabu kubwa sana kwa maisha yake ambapo asipokuwa na mwangalizi anaweza kupata adha mbalimbali kama kukosa chakula na inaweza kumpelekea mnyama kufa kwa kukosa chakula kwa sababu haoni. 

Magonjwa ya macho yapo ya aina mbalimbali: mengine yanasababishwa na nzi, kama vile trakoma, na mengine yanasababishwa na mionzi ambayo inaweza kuwa ya jua, runinga na hata tarakilishi ambavyo vinasababisha macho kutofanya kazi vizuri kama kuona mbali na kuona karibu na pia kichwa kuuma.

Makengesa katika macho yanasababishwa na kulegea kwa mishipa ya siliari inayoshika lenzi ya jicho.

Magonjwa yote ya macho yanatibika; inategemea hatua ya ugonjwa huo wa macho ulipofikia, kama kuona karibu unaweza kupona kwa kutumia lenzi mbonyeo na kuona mbali unatumia lenzi mbinuko kwenye miwani yako ambapo humsaidia mgonjwa kuona vizuri na kuweza kutofautisha vitu mbalimbali na pia ukihisi kama macho yako yanauma unaweza ukala karoti kwa sababu ina Vitamini A  inayoweza kukusaidia ukiwa na ukavu macho.

Magonjwa ya macho yanatibika ukiwahi hospitali kwa matibabu zaidi.

## Marejeo 
*WHO ICD-10 — Chapter VII Diseases of the eye and adnexa (H00-H59)

Jamii:Magonjwa
Jamii:Jicho
Falsafa ya dini

za dini mbalimbali.]]
**Falsafa ya dini** ni utafiti wa kifalsafa kuhusu mada na mawazo makuu ya dini mbalimbali na jinsi yanavyoathiri mwenendo wa watu binafsi na katika jamii.

Majadiliano kuhusu mambo hayo yalianza zamani na kujitokeza katika maandishi ya kwanza ya wanafalsafa wa Ugiriki wa Kale.

Utafiti huo unaenea kwa matawi mengine ya falsafa kama vile metafizikia, epistemolojia na maadili.

Falsafa ya dini ni tofauti na falsafa ya kidini kwa kuwa inajadili masuala yanayohusu umbile la dini kwa jumla, si kuchunguza masuala yanayotokezwa na imani ya dini fulani. Hivyo inaweza kuchangiwa na watu wa dini yoyote na vilevile watu wasio na dini.

## Tanbihi
## Marejeo
**Al-Nawawi Forty Hadiths and Commentary*, by Arabic Virtual Translation Center; (2010) ISBN 978-1-4563-6735-0 (Philosophy of Religion from an Islamic Point of View)
* The London Philosophy Study Guide  offers many suggestions on what to read, depending on the student's familiarity with the subject: Philosophy of Religion 
* William L. Rowe, William J. Wainwright, *Philosophy of Religion: Selected Readings,* Third Ed.  (Florida: Harcourt Brace & Company, 1998)
* Shokhin, Vladimir K., "The Pioneering Appearances of Philosophy of Religion in Europe: François Para du Phanjas on the Nature of Religion", Open Theology 2015, 1: 97-106. Open Access: http://www.degruyter.com/view/j/opth.2014.1.issue-1/opth-2014-0008/opth-2014-0008.xml?format=INT
*Yandell, Keith E. PHILOSOPHY OF RELIGION A contemporary introduction, Routledge, 2002.

## Viungo vya nje
* An introduction to the Philosophy of Religion by Paul Newall
* Philosophy of Religion Useful annotated index of religious philosophy topics
* Philosophy of Religion .Info  Introductory articles on philosophical arguments for and against theism
* The Australasian Philosophy of Religion Association
* Introductory Articles Into the Philosophy of Religion from University of Notre Dame
* Hume on Miracles , commentary by Rev Dr Wally Shaw

Jamii:Dini
HMS Birkenhead

'*HMS *Birkenhead''''' ilukuwa meli ya Uingereza iliyotengenezwa mwaka 1845 kwa teknolojia mpya.

Jamii:Meli
Mwanasayansi

ya Chuo Kikuu cha La Rioja.]]
**Mwanasayansi** ni mtu anayejihusisha na shughuli maalumu ili kupata maarifa. Kwa maana pana zaidi, mwanasayansi anaweza kutajwa kama mtu anayetumia mbinu za kisayansi. Mtu huyo anaweza kuwa mtaalamu katika eneo moja au zaidi ya sayansi. 

Wanasayansi hufanya utafiti kuelekea uelewa mkubwa zaidi wa uasilia, ikiwa ni pamoja na ulimwengu kimwili, kihisabati na kijamii. Kwa kawaida wanasukumwa na udadisi wao.

## Tanbihi
Jamii:Sayansi
Jamii:Watu
Chunusi

thumbnail|right|200px|Sura ya mtu baada ya kupata chunusi

**Chunusi** (kutoka kitenzi "chunuka"; kwa Kilatini na Kiingereza: **acne vulgaris**) ni hali ya muda mrefu ya ngozi inayodhihirika kwa madoa meusi, madoa meupe, ngozi yenye mafuta na wakati mwingine kovu.

## Kisababishi na Pathofiziolojia 
Jina la Kiswahili linadokeza imani ya kale ya kwamba chunusi ilitokana na kijana kutunukwa (kutokea kupendwa) na mwingine. Kumbe maelezo ya sayansi ni kama ifuatavyo.

Jeni zinakadiriwa kusababisha asilimia 80 za visa hivyo. Si dhahiri kama lishe husababisha hali hii. 

Chunusi mara nyingi huathiri ngozi na idadi kubwa ya tezi za mafuta ikijumuisha uso, sehemu ya juu ya kifua na mgongo. 

Wakati wa kubalehe kwa jinsia zote mbili, chunusi mara nyingi husababishwa na ongezeko la androjeni kama vile testosteroni.

## Kinga na tiba 
Kuna njia nyingi za matibabu za kupunguza chunusi zikijumuisha kubadili hali ya maisha, taratibu na dawa. Kula kabohidrati chache na zinazomeng’enywa kwa urahisi, kama vile sukari, kunaweza kusaidia.  

Benzoyl peroxide, asidi ya salicili, na asidi ya azela ya kupaka ni dawa zinazotumika mara nyingi.  

Vidonge vya kudhibiti uzazi vinaweza kuwa bora kwa wanawake.  

Matibabu ya mapema na hima hupendekezwa na baadhi ya watu ili kupunguza athari jumla za muda mrefu..

## Uenezi 
Chunusi mara nyingi hutokea katika ubalehe huku ikiathiri takriban asilimia 80–90 ya vijana katika nchi za Magharibi. Viwango vya chini huripotiwa katika baadhi ya jamii za mashambani. 

Katika mwaka wa 2010, chunusi ilikadiriwa kuathiri watu milioni 650 duniani kote, hivyo kuufanya kuwa ugonjwa wa 8 unaotokea mara nyingi zaidi ulimwenguni. 

Watu pia wanaweza kuathiriwa kabla na baada ya kubalehe. Ingawa hali hii haitokei mara nyingi kwa watu wazima ikilinganishwa na vijana, takriban nusu ya watu katika umri wa miaka ya ishirini na ya thelathini huendelea kuwa na chunusi.

## Marejeo
Jamii:Maradhi ya ngozi
Dzerzhinsk

thumb|Dzerzhinsk
**Dzerzhinsk** (Kirusi: **Дзержинск**) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 261.334. Iko katika mkoa wa Nizhny Novgorod Oblast.
## Tazama pia 
* Orodha ya miji ya Urusi

Jamii:Miji ya Urusi
Historia ya Austria

**Historia ya Austria** inahusu eneo la Ulaya ambalo wakazi wake leo wanaunda Jamhuri ya Austria. 

Kwa muda mrefu wa historia yake Austria ilihesabiwa kama sehemu ya Ujerumani. Kwa karne nyingi watawala wake walishika cheo cha Kaisari wa Dola takatifu la Roma lililojumlisha Ujerumani wote.

Austria ilitawala pia sehemu kubwa za Ulaya ya Mashariki. Watawala wa Austria walishika pia vyeo vya kifalme vya nchi za Bohemia na Hungaria.  

Wakati wa vita za Napoleoni Kaisari Franz II alilazimishwa kujiuzulu kama Kaisari wa Ujerumani wote mwaka 1806 akabaki na cheo cha Kaisari wa Austria tu. Baada ya Napoleoni Austria ilikuwa nchi muhimu katika shirikisho la Ujerumani. 

Mwaka 1866 Austria ilishindwa katika vita dhidi ya Prussia ikatoka katika siasa ya Ujerumani. Baada ya vita hiyo Kaisari Franz-Josef alipaswa kuwakubalia Wahungaria cheo sawa na Wajerumani ndani ya milki yake. Kuanzia hapo milki ilijulikana kama Austria-Hungaria 

Hadi Vita Vikuu vya Kwanza vya Dunia Austria-Hungaria iliendelea kutawala nchi za Ulaya ya Mashariki pamoja na Ucheki, Slovakia, Slovenia, Kroatia, Bosnia-Herzegovina, na sehemu kubwa ya Polandi ya Kusini, pia sehemu zilizopo sasa katika kaskazini mwa Italia.

Mwisho wa vita dola hili lilisambaratishwa. Sehemu zake zote zikawa nchi huru. Nchi ndogo ambayo ilikaliwa na Waaustria Wajerumani ilibaki. Washindi wa vita walizuia Waaustria wasijiunge na Ujerumani, hivyo Jamhuri ya Austria ilianzishwa.

Mwaka 1938 dikteta wa Ujerumani Adolf Hitler (aliyekuwa Mwaustria mwenyewe) alivamia Austria kwa jeshi lake na kuiunganisha na Ujerumani. Wakati ule sehemu kubwa ya Waaustria walikubali.

Baada ya Vita Vikuu vya Pili vya Dunia Austria ilirudishwa kuwa nchi ya pekee ikabaki hivyo. 

Mwaka 1995 Austria ikajiunga na Umoja wa Ulaya.

Jamii:Austria
Jamii:Historia ya Ulaya
Sterlitamak

thumb|Sterlitamak
**Sterlitamak** (kwa Kirusi: **Стерлитамак**) ni mji wa Urusi. Una wakazi 264.362. Uko katika mkoa wa Bashkortostan. 

Mzalishaji mkubwa wa kemikali katika mji huo ni BSK, Kampuni ya Bashkir Soda.

## Tazama pia 
* Orodha ya miji ya Urusi

Jamii:Miji ya Urusi
Historia ya Belarus

thumb|300px|Azimio la Uhuru na Bendera ya mwaka 1918.
thumb|300px|Msitu wa Karapatt huko Belarus, kaburi kubwa zaidi la wahathiriwa wa ukandamizaji wa kisiasa katika Umoja wa Kisovyeti, umefunua makaburi 250,000 ya wale waliouawa wakati wa Ugaidi Mkuu wa miaka 1937-1938 baada ya kuanguka kwake na kufunguliwa kwa kumbukumbu za Kisovyeti.
thumb|300px|Gwaride kuu la jeshi la Umoja wa Kisovyeti na jeshi la Ujerumani katika jiji la Brest mnamo Septemba 22, 1939.
**Historia ya Belarus** inahusu eneo la Ulaya ambalo wakazi wake leo wanaunda Jamhuri ya Belarus. Belarus haikuwahi kuwa nchi ya pekee hadi karne ya 20. Katika karne za hivi karibuni, nchi imeteseka sana kutokana na Urusishaji. Maeneo yake yalikuwa chini ya himaya mbalimbali kama vile Polandi, Lithuania na Urusi. 

Belarus ilikuwa jimbo la Umoja wa Kisovyeti tangu 1919/1922 hadi 1991. Mnamo 1932-1933 Belarusi ilikumbwa kidogo na njaa kubwa iliyoandaliwa na serikali ya kiimla ya Kisovyeti, na kupoteza mamia ya maelfu ya watu, wakati Ukraine ilipoteza mamilioni. Mnamo 1937, wasomi wote wa sayansi na wasomi wa Belarusi waliharibiwa na huduma maalum za Kisovyeti. Mnamo 1942, mwandishi mkuu wa Belarusi, Yanka Kupala, aliuawa. Mnamo 1950-1980, urithi wa usanifu wa Belarusi ulibomolewa. 

Baada ya umoja huo wa majimbo 15 kusambaratika, Belarus ilijitangaza nchi huru. Mnamo 1991, nchi ilipata uhuru, lakini mnamo 1995, udikteta wa Alexander Lukashenko ulianza: katika mwaka wa kwanza wa utawala wake, alibadilisha alama za watu kuwa zile za Kisovyeti zilizorudi na kutoka sera yake, watu wa Belarusi wako chini ya tishio la kutoweka.

## Marejeo 
Jamii:Belarus
Jamii:Historia ya Ulaya
Historia ya Hispania

**Historia ya Historia** inahusu eneo la Ulaya ambalo wakazi wake leo wanaunda Ufalme ya Hispania. 

## Historia ya awali 
Wakazi wa kwanza waliojulikana kwa jina kuwa waliishi Hispania walikuwa Wakelti. 

Katika karne za 1 KK Wafoinike walianzisha miji kwenye pwani na kuchimba madini hasa shaba na fedha.

## Waroma 
Waroma wa Kale walivamia na kutawala Hispania kwa karne kadhaa wakileta lugha yao ya Kilatini kilichopata kuwa msingi wa lugha za kisasa za Hispania. Kibaski pekee si lugha ya Kirumi.

Katika karne ya 5 makabila ya Kigermanik walivamia Dola la Roma pamoja na Hispania. Kati yao Wavandali na Wavisigothi walitawala sehemu kubwa ya Hispania.

## Waarabu 
Tangu mwaka 711 jeshi la Waarabu Waislamu liliingia kutoka Afrika ya Kaskazini na kutwaa sehemu kubwa ya Hispania hadi karibu milima ya Pirenei, lakini watawala wa maeneo kadhaa katika kaskazini walijihami na kufaulu kudumisha uhuru wao. 

Waarabu walileta fani nyingi za maendeleo nchini.

Katika kipindi cha vita cha karne nyingi Wakristo wa Kaskazini walifaulu polepole kuwarudisha nyuma Waarabu hadi kusini kwa nchi.

Hatimaye mwaka 1492 mfalme Boabdil wa Granada, mji wa mwisho wa Waarabu, alishindwa na mfalme Ferdinand II wa Aragon na malkia Isabella wa Kastilia.

## Makoloni ya Amerika 
Wiki chache kabla ya kushinda huko Granada wafalme wa Hispania walimkubalia nahodha Kristoforo Kolumbus kutafuta njia ya kufika Bara Hindi kupitia magharibi. Badala ya kufika India Kolumbus alifika kwenye visiwa vya Amerika ya Kati.

Huo ulikuwa mwanzo wa upanuzi wa Hispania katika "Dunia Mpya" ya Amerika. Wahispania walijenga dola kubwa la kikoloni na kutwaa karibu Amerika ya Kusini yote pamoja na Amerika ya Kati na Mexiko hadi sehemu za kusini za Marekani ya leo.

Katika miaka mia tatu iliyofuata Hispania ilitajirika sana kutokana na maliasili ya Amerika.

## Vita vya Marekani dhidi ya Hispania
Vita hivyo vilitokea mwaka 1898. Vilianza kwa shambulizi la Marekani tarehe 25 Aprili dhidi ya Puerto Rico vilivyokuwa koloni la Hispania na kuishia tarehe 12 Agosti 1898, jeshi la Hispania huko Manila (Ufilipino) liliposalimu amri. 

Vita hivyo vilikuwa mwanzo wa Marekani kufuata siasa ya nje ya upanuzi hata katika maeneo ya mbali. Kabla ya vita hivyo Marekani ilishughulika kupanua eneo lake kwenye bara la Amerika ya Kaskazini dhidi ya wakazi asilia na dhidi ya Mexiko. 
  
Marekani ilitumia nafasi ya ghasia ya wenyeji wa Kuba dhidi ya utawala wa kikoloni wa Hispania. 

Baada ya mlipuko kwenye manowari ya Marekani USS Maine katika bandari ya Havana, Marekani ilitangaza vita dhidi ya Hispania ingawa sababu ya mlipuko haijajulikana hadi leo ilikuwa nini. 

Hispania haikuweza kushindana na manowari na silaha za Marekani zilizokuwa zimeendelea kiteknolojia. 

Pia Marekani ilikuwa karibu na mahali pa vita na Hispania ilishindwa kuongeza wanajeshi na silaha. 

Hivyo Marekani ilitwaa makoloni ya Hispania ya Puerto Rico, Kuba na Ufilipino. 

Jamii:Hispania
Jamii:Historia ya Ulaya
Mashimo ya ajabu

**Mashimo ya ajabu duniani** ni kama yafuatayo na mengine mengi.

## Bingham Canyon
Shimo la Bingham Canyon lipo katika machimbo ya shaba yaliyo katika milima ya Oquirrh, Utah, Marekani. Shimo hilo lenye urefu wa kilometa 2 na upana wa kilometa 4 ni moja kati ya mashimo ya ajabu yaliyotengenezwa na watu.

## Mirny
Shimo hilo liko katika Machimbo ya Almasi yanayopatikanika Siberia katika Mgodi wa Mirny. Shimo hili lina urefu wa mita 525 na upana wa mita 1200.

## Great Blue
Shimo hili linajulikana kama Great Blue hole. Shimo hili lipo chini ya maji kwenye Ufukwe wa Belize, lina upana wa futi 1000 na urefu wa futi 400. Shimo hili linatokana na Pango la barafu lililokuwepo sehemu hiyo.

## Shimo la gesi la Darvaza
Shimo hili liligunduliwa mwaka 1971 barani Asia katika nchi ya Turkmenistan. Wataalamu wa miamba waligundua mlundikano mkubwa wa gesi katika ardhi ya eneo hilo. Hivyo waliamua kuchimba ili kuifikia. wakiwa katika uchimbaji ghafla eneo hili likaachia na kutokea shimo kubwa lenye gesi. Katika kuikinga gesi hiyo, inayoaminika kuwa na sumu ya kudhuru watu, wataalamu hao waliiunguza, hivyo siku zote shimo hilo limekuwa likiwaka moto. 

## Kimberley
Shimo la Kimberley lililotokana na machimbo ya almasi yaliyopo Afrika Kusini. Pia linafahamika kuwa shimo kuu tangu mwaka 1886 hadi mwaka 2014. Shimo hili lilikuwa likishika nafasi ya 50,000 shimo hili liliweza kutoa almasi yenye kilogramu 2,722 kwa mwaka. Ni miongoni mwa mashimo yaliyo katika orodha ya urithi wa Dunia.

## Sinkhole
Mwaka 2007 shimo hili lenye urefu wa futi 300 lilipoteza maisha ya watu wawili. Nyumba kadhaa zilidondokea ndani yake. Pia shimo hili lilisababisha maelfu ya watu kukosa makazi. Shimo hili lilisababishwa na mvua pamoja na mkondo wa maji uliopita chini ya ardhi.

## Diavik
Shimo hili lipo upande wa kaskazini magharibi mwa nchi ya Canada katika mgodi wa Diavik ukiwa umeanzishwa mwaka 2003. Mgodi huu uzalisha kilo 1600 za almasi kila mwaka.

Jamii:Jiografia
Jumuiya ya Maendeleo Kusini mwa Afrika

thumb|Nchi wanachama za SADC
** Jumuiya ya Maendeleo Kusini mwa Afrika** (Kiing. **Southern African Development Community** kifupi: **SADC**) iliundwa huko Lusaka, Zambia, tarehe 1 Aprili 1980.

Jina la awali "Southern African Development Community Conference" (SADCC) lilifupishwa kuwa Southern African Development Community tarehe 17 Agosti 1992.

## Nchi wanachama
Wanachama ni: Afrika Kusini, Angola, Botswana, Eswatini, Komoro, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Lesotho, Madagaska, Malawi, Morisi, Msumbiji, Namibia, Shelisheli, Tanzania, Zambia, Zimbabwe. Hivyo ina nchi takribani 16 ndani yake. Pia Burundi imeomba kujiunga.

Makao makuu yake yako Gaborone nchini Botswana.

## Sababu za kuundwa kwa SADC
Malengo ya SADC:
# kuleta ulinzi na usalama katika nchi husika
# kuleta mshikamano baina ya nchi wanachama
# kuongeza na kukuza biashara baina ya nchi hizo

## Tazama pia 
*Common Market for Eastern and Southern Africa (COMESA)
*East African Community (EAC)
*Economic Community of Central African States (ECCAS)
*Southern African Customs Union (SACU)
*Economic Community of West African States (ECOWAS)

## Tanbihi 
## Marejeo 
*Gabriël Oosthuizen, The Southern African Development Community: The organisation, its history, policies and prospects. Institute for Global Dialogue: Midrand, South Africa, 2006
*John McCormick, The European Union: Politics and Policies. Westview Press: Boulder, Colorado, 2004.
*Muntschick, Johannes, The Southern African Development Community (SADC) and the European Union (EU). Regionalism and External Influence. Palgrave Macmillan: Cham. 2017. ISBN 978-3-319-45330-9
*Ramsamy, Prega 2003 Global partnership for Africa. Presentation at the human rights conference on global partnerships for Africa’s development, Gaborone: SADC

## Viungo vya nje 
*
**Agritrade* website covering trade issues in southern Africa 

Jamii:Muungano wa Afrika
Jamii:Mashirika ya kimataifa
Mtaalamu

katika Injili ya Mathayo, kanisa kuu la Cologne, Ujerumani.]]
**Mtaalamu** (kutoka neno la Kiarabu lenye mzizi mmoja na neno 'elimu') mara nyingi humaanisha mtu ambaye ni bingwa katika taaluma fulani.

Mtaalamu anaaminika katika fani yake kama chanzo cha ujuzi au maarifa. 

Utaalamu huo unaweza kutegemea elimu, lakini pengine pia malezi, ufundi, maandishi au mang'amuzi yake. 

Kihistoria, mtaalamu aliweza kuitwa *mzee wa hekima*. 

Mtu huyo kwa kawaida alikuwa na uwezo mkubwa upande wa akili pamoja na busara katika maamuzi.

Mfano; mtaalamu wa lugha za alama, mtaalamu wa kuchora picha, mtaalamu wa kutunga mashairi ya nyimbo.

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*The Expert Witness Network

Jamii:Elimu
Wavimbuti

**Wavimbuti** ni kabila la watu wafupi linalopatikana katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. 

Lina sifa ya kula binadamu wenzao.
              

Jamii:Makabila ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Taiga

na mbuga baridi.]]
.]]
**Taiga** (kwa Kiingereza pia *boreal forest*  au *snow forest* ) ni jina la maeneo makubwa ya misitu kaskazini mwa dunia inayofanywa na aina mbalimbali ya miti ya misunobari, katika Eurasia pia pamoja na mibetula. Takriban 29% za misitu yote duniani ni aina ya taiga.

Taiga inafunika sehemu kubwa za Alaska, Kanada, Uswidi, Ufini, Norwei, Kazakhstan ya kaskazini na Urusi (hasa Siberia) pamoja sehemu nyingine za kaskazini za Marekani.

Maeneo ya taiga yako upande wa kusini wa kanda la tundra. Katika Urusi taiga inafuatwa na kanda la mbuga baridi kusini mwake.

Kwa jumla tabianchi kwenye taiga ni baridi sana kwa miezi mingi ya mwaka. Majirajoto ni fupi, kwa kawaida miezi 1-2 pekee. Taiga ya Siberia wastani ya halijoto wakati wa baridi ni kati ya -6°C na -50°C.

## Marejeo
## Viungo vya Nje 
*Boreal Forests/Taiga (WWF)
*Terraformers Canadian Taiga Conservation Foundation 
*Arctic and Taiga (Canadian Geographic) 
*Coniferous Forest. Earth Observatory. NASA. http://earthobservatory.nasa.gov/Laboratory/Biome/bioconiferous.html .
*Taiga Rescue Network (TRN)  A network of NGOs, indigenous peoples or individuals that works to protect the boreal forests.
*Index of Boreal Forests/Taiga ecoregions at bioimages.vanderbilt.edu 
*The Nature Conservancy and its partners work to protect the Canadian Boreal Forest 
*Slater museum of natural history: Taiga
Historia ya Bosnia na Herzegovina

thumb|Bendera ya Bosnia na Herzegovina
thumb|Eneo la Bosnia na Herzegovina Ulaya

**Historia ya Bosnia na Herzegovina** inahusu eneo la Ulaya ambalo wakazi wake leo wanaunda Jamhuri ya Bosnia na Herzegovina. 

Bosnia ilitokea kama eneo la pekee wakati wa Karne za kati chini ya utawala wa Dola la Uturuki.

Jina la Bosnia limetokana na mto Bosna, wakati jina la Herzegovina lilitokana na watemi wa kusini katika eneo la mji wa Mostar waliotumia cheo cha Kijerumani cha "Herzog" na eneo lao liliitwa "nchi ya Herzog" au "Herzegovina".

Utawala wa Kiislamu ulisababisha kugeuka kwa sehemu kubwa ya wakazi kuwa Waislamu walioendelea kutumia lugha yao ya Kislavoni. 

Wakati wa kudhoofika kwa Dola la Uturuki katika karne ya 19 utawala wa nchi ulifika mikononi mwa Austria-Hungaria. 

Vita kuu ya kwanza ya dunia ilisababishwa mjini Sarayevo kutokana na mauaji ya mfalme mteule wa Austria na mke wake. 

Kati ya 1918 na 1992 Bosnia na Herzegovina ilikuwa jimbo la Yugoslavia. 

Baada ya uhuru ilitokea vita kali kwa sababu sehemu ya Waserbia na ya Wakroatia walitaka kuunganisha nchi au sehemu zake na Serbia au Kroatia. Wakazi wengi walifukuzwa nyumbani kwao kufuatana na maeneo ambako wanamgambo wa Waserbia au Wakroatia walitawala kufukuza wote wengine.

Jumuiya ya kimataifa iliingilia kati na kuwalazimisha washiriki kukubali amani katika mkataba wa Dayton wa 1995. 

Mamlaka kuu haimo mikononi mwa serikali ya wenyeji bali mikononi mwa Kamishna Mkuu kwa Bosnia na Herzegovina anayeteuliwa na Umoja wa Mataifa na Umoja wa Ulaya. Ana mamlaka ya kubatilisha sheria zilizoamuliwa na bunge, pia kuachisha mawaziri kazi.

Jamii:Bosnia na Herzegovina
Jamii:Historia ya Bosnia na Herzegovina
Bosnia na Herzegovina
Mbuga baridi

[300px|thumb|Mbuga baridi nchini [Mongolia.]]
**Mbuga baridi** (ing. *steppe*) ni eneo lenye uoto wa manyasi bila miti, katika tabianchi baridi ya latitudo za kati ambako usimbishaji ni mdogo. Tabianchi hii inaweza kuwa na vipindi vya joto, hata joto kali lakini athira kubwa ni vipindi virefu vya jalidi.

Maeneo makubwa ya mbuga baridi yapo Eurasia (kuanzia Hungaria hadi Siberia), Amerika Kaskazini kati ya Mto Mississippi na milima ya Rocky Mountains , Amerika Kusini upande wa mashariki wa milima ya Andes  na kusini mwa beseni ya Amazonas.

Majirabaridi huwa na halijoto chini ya 0 °C, majirajoto huwa na ukame. 

Tabianchi inayounda mbuga baridi kwa kawaida ni nusuyabisi na ya kibara. Kuna tofauti kubwa kati ya baridi na joto, kama sentigredi 40 °C wakati wa majirajoto na −40 °C wakati wa majirabaridi. Tofauti kubwa zinaweza kutokea katika kipindi cha masaa 24. Kwa mfano katika nyanda za juu za Mongolia inawezekana kupima 30 °C wakati wa mchana na chini ya 0 °C wakati wa usiku.

Kukosekana kwa miti kunatokana hasa na uhaba wa maji. Mvua ni chache. Mbuga baridi uko ndani ya bara kwa umbali mkubwa na bahari, kwa hiyo kiasi cha usimbishaji ni kidogo. Ukame wakati wa majirajoto na baridi wakati wa majirabaridi zinafupisha vipindi vya kukua kwa mimea. 

Kama maji yanapatikana karibu na mito au maziwa ya kudumu miti inaweza kutokea. Maana udongo mara nyingi si mbaya. Hasa maeneo ya chernosyom (udongo mweusi) ya Ukraina na Urusi yana umaarufu wa kuwa na rutuba sana yakimwagiliwa.

## Marejeo
## Viungo vya nje
**Ecology and Conservation of Steppe-land Birds* by Manuel B.Morales, Santi Mañosa, Jordi Camprodón, Gerard Bota. International Symposium on Ecology and Conservation of steppe-land birds. Lleida, Spain. December 2004.ISBN 84-87334-99-7
*
Bingwa

**Bingwa** ni mtu apataye matokeo bora kuliko wengine katika fani fulani. Kwa ujumla, ni mtu mwenye  maarifa mbalimbali au uwezo unaotokana na utafiti, uzoefu au kazi katika eneo fulani la masomo, michezo n.k. Hivyo anajulikana kuwa chanzo cha kutegemewa kwa mbinu au ujuzi ambao hutumika kutoa maamuzi sahihi na maadilifu.

Jamii:Elimu jamii
Novaya Zemlya

thumb|Mahali pa Novaya Zemlya duniani, pamoja na mahali pa mlipuko wa bomu ya nyuklia
[thumb|Ramani ya Novaya Zemlya ([kiingereza)]]
**Novaya Zemlya** (kwa Kirusi Но́вая Земля́, yaani *Nchi mpya*) ni funguvisiwa la Urusi lililopo kwenye Bahari Aktiki. Eneo lake ni kilomita za mraba 90,650. Kiutawala ni **Wilaya ya Novaya Zemlya** katika mkoa wa Arkhangelsk Oblast. . 

Mwaka 2010 ilikuwa na wakazi 2,429 na kati yao karibu 2,000 waliishi katika mji wa Belushya Guba, makao makuu ya wilaya. 

Wakazi asilia walikuwa wawindaji na wavuvi wa kabila la Wanenets waliohamishwa kutoka visiwa katika miaka ya 1950 . Wakati ule walikuwa watu wasiozidi 300. . Uhamisho huo ulisababishwa na mipango ya kutumia visiwa kwa shughuli za kijeshi na majaribio ya kulipua mabomu ya nyuklia.

Novaya Zemlya kuna visiwa viwili vikubwa vinavyotenganishwa na mlangobahari mwembamba wenye upana wa mita 600 hadi kilomita chache. 

Mlima mkubwa uko kwenye kisiwa cha kaskazini wenye kimo cha mita 1,547.

Hadi leo Novaya Zemlya ni kituo cha kijeshi na wakazi wengi ni wanajeshi pamoja na familia zao. Umoja wa Kisovyeti ulitumia visiwa kwa milipuko ya majaribio ya mabomu ya nyuklia; tarehe 30 Oktoba 1961 mlipuko mkubwa wa kinyuklia katika historia ulitekelezwa hapa. Nguvu ya bomu ilikadiriwa kuwa na megatoni 50.

## Mazingira
Kijiolojia Novaya Zemlya ni endelezo la safu ya milima ya Ural.. 
Uso wa nchi ni ya milima.

Kisiwa cha kaskazini kuna barafuto nyingi, kisiwa cha kusini kinafunikwa na tundra. 

Maliasili ni pamoja na shaba, plumbi na zinki.

Novaya Zemlya inatenganisha bahari za pembeni za Bahari ya Barent na Bahari ya Kara.

## Marejeo
## Viungo vya Nje
*Novaya Zemlya information portal 
*Selected satellite views of nuclear test site Novaya Zemlya (global security).
*Environment, climate change, and history of exploration (Barents' wintering).
*Rozenberg Publishers - Climate and glacial history of the Novaya Zemlya Archipelago, Russian Arctic 
*Nuclear tests in Novaya Zemlya, International Atomic Energy Agency Department of Nuclear Safety and Security.
Sakhalin

[thumb|Sahalin kwenye Pasifiki kati ya Urusi na [Japani]]
**Sakhalin** (rus. Сахалин) ni kisiwa kikubwa cha Urusi kwenye kaskazini ya Bahari Pasifiki kilichopo kati ya 45°50' na 54°24'. Ni sehemu ya mkoa wa Sakhalin Oblast. Iko karibu na pwani la mashariki la Urusi na karibu na ncha ya kaskazini ya Japani.

Eneo lake ni kilomita za mraba 72,492 kuna wakazi 580,000. Wakati wa karne za 19 na 20 ulikuwa na mavutano kati ya Japani na Urusi kuhusu utawala wa kisiwa. Hadi 1945 kiligawiwa kati ya mataifa haya mawili. urusi ilitwaa kisiwa chote mwaka 1945 baada ya kushinda Japani kwenye Vita Kuu ya Pili ya Dunia.

Wenyeji asilia walikuwa Waaini na wengi wao walihamia Japani baada ya 1945.

Leo hii wakazi wengi kabisa ni Warusi. Takriban 5% ni Wakorea waliohamishwa hapa na serikali ya Urusi kwa kazi kwenye migodi ya makaa mawe.

Usafiri na Urusi bara unapatikana kwa njia ya feri na eropleni.

Uchumi unategemea mafuta ya petroli, gesi asilia, uchimbaji wa makaa mawe, uvunaji wa ubao kwenye misitu na uvuvi. Uzalishaji wa mafuta ya petroli uliongezeka sana tangu mwaka 2000. Makampuni ya ExxonMobil na Shell yalinunua vibali vya kuzalisha gesi na mafuta..

## Marejeo
Jamii:Visiwa vya Urusi
Jamii:Visiwa vya Pasifiki
Megatani

**Megatani** ni kipimo kinachotaja milioni 1 za tani.

Tani ni kipimo cha SI cha masi.

Mara nyingi hutumiwa kwa kutaja nguvu ya mlipuko wa bomu la nyuklia. Mlipuko mkubwa kabisa wa bomu la nyuklia katika historia ilitokea mwaka 1961 kwenye kisiwa cha Novaya Zemlya nchini Urusi na nguvu ilikuwa megatani 50, yaani sawa na nguvu ya tani milioni 50 za kilipukaji aina ya TNT.

Jamii:Vipimo vya uzito
Thabani Kamusoko

**Thabani Scara Kamusoko** (amezaliwa Harare, Zimbabwe, 10 Aprili, 1987) ni mchezaji wa kandanda katika klabu ya Yanga S.C inayoshiriki ligi kuu ya Tanzania bara.

Thabani Kamusoko anacheza nafasi ya kiungo mkabaji na mchezeshaji.

Jamii:Waliozaliwa 1987
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Zimbabwe
Kimnong-Kusini

**Kimnong ya Kusini** ni lugha ya Kiaustro-Asiatiki nchini Vietnam inayozungumzwa na Wamnong. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kimnong ya Kusini imehesabiwa kuwa watu 30,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kimnong ya Kusini iko katika kundi la Kibahnariki.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kimnong ya Kusini kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kimnong ya Kusini 
*lugha ya Kimnong ya Kusini katika Glottolog
*lugha ya Kimnong ya Kusini kwenye Ethnologue

Jamii:Lugha za Vietnam
Kio'du

'''Kio'du''' ni lugha ya Kiaustro-Asiatiki nchini Vietnam na Laos inayozungumzwa na Wao'du. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kio'du nchini Vietnam imehesabiwa kuwa watu 300 tu. Pia kuna wasemaji 650 nchini Laos (2005). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kio'du iko katika kundi la Kikhmuiki.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kio'du kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kio'du
*lugha ya Kio'du katika Glottolog
*lugha ya Kio'du kwenye Ethnologue

Jamii:Lugha za Vietnam
Jamii:Lugha za Laos
Kilotani

**Kilotani** ni kipimo kinachotaja tani 1,000.

Tani ni kipimo cha SI cha masi.

Mara nyingi hutumiwa kwa kutaja nguvu ya mlipuko wa bomu la nyuklia. Bomu la kwanza la aina hii lililipuka tarehe 16 Julai 1945 karibu na Los Alamos (Marekani likawa jaribio kwa matumizi ya kwanza ya nishati ya nyuklia ya kijeshi yaliyofuata kwenye mashambuluio ya Marekani dhidi ya Japani mjini Hiroshima tarehe 6 Agosti 1945. Bomu la Los Alamos ilikuwa na nguvu ya mlipuko wa tani 20,000 za kilipukaji cha TNT (=kilotani 20), na nguvu ya bomu la Hiroshima lililingana na tani 13,000 za TNT (kilotani 13).

Kuanzia kilotani 1,000 kipimo cha megatani kimekuwa kawaida.

Jamii:Vipimo vya uzito
Orodha ya mito ya Urusi

[thumb|right|220px|[Ob na Irtysh]]
[thumb|right|220px|[Yenisey]]
[thumb|right|220px|[Amur]]
[thumb|right|220px|[Lena (mto)|Lena]]
[thumb|right|220px|[Volga]]

Hii ni orodha ya mito ya Urusi yenye urefu ya km 1.500 au zaidi.

Jamii:Mito ya Urusi
Jamii:Orodha za kijiografia
Funguvisiwa la Franz Josef

350px|thumb|Ramani ya funguvisiwa la Franz Josef.

**Funguvisiwa la Franz Josef** au **Nchi ya Franz Josef** (au **Funguvisiwa/Nchi ya Frants Iosif**) ni funguvisiwa upande wa kaskazini wa Novaya Zemlya katika Bahari Aktiki. Ni sehemu ya Urusi na kuhesabiwa kama sehemu ya mkoa wa Arkhangelsk Oblast. Ni kundi la visiwa 191. 

Ni eneo baridi sana. Usafiri wa kuondoka unapatikana kwenye wiki chache cha majirajoto pekee. Sehemu ya karibu zaidi ya Urusi bara ni umbali wa kilomita 750, umbali na Novaya Zemlya ni km 370. 

Sehemu ya kaskazini kabisa ya visiwa iko kwenye umbali wa kilomita 900 pekee kutoka ncha ya kaskazini, kwa hiyo ni karibu pia na Greenland na Kisiwa cha Ellesmere cha Kanada. 

Visiwa hivyo 191 vina eneo kwa jumla la kilomita za mraba 16,134 na vinasambaa katika eneo lenye upana wa kilomita 375 kutoka Mashariki kwenda Magharibi na kilomita 234 kwa kutazama kusini - kaskazini.

Mwaka 2007 kulikuwa na wakazi 9 pekee, wanne wao wako kwenye kituo cha jiografia cha Kisiwa cha Hayes na watu watano wanaoangalia hali ya hewa kwenye kituo cha Nagurskoye kwenye kisiwa cha Alexandra.

## Picha

File:RIAN archive 642075 Frontier station "Nagurskoye".jpg|Kituo cha Nagurskoye (wakazi 5)
File:SH101067.JPG|Ernst Krenkel kituo cha jiografia )wakazi 4) 

## Kujisomea
* Julius Payer: *New Lands within the Arctic Circle. Narrative of the Discoveries of the Austrian Ship *Tegetthoff* in the Years 1872-74* (D. Appleton, New York 1877)
* Fridtjof Nansen: *Farthest North. Being the Record of a Voyage of Exploration of the Ship FRAM 1893-96*. (Archilbald Constable and Co, Westminster 1897)
* Frederick G. Jackson: *A Thousand Days in the Arctic* (Harper & Brothers Publishers, New York and London 1899)
* Luigi Amedeo of Savoy: *On the Polar Star in the Arctic Sea* (Dodd, Mead & Co., New York 1903 and Hutchinson & Co., London 1903)
* Anthony Fiala: *Fighting the Polar Ice* (Doubleday, Page & Company, New York 1906)
* Gunnar Horn: *Franz Josef Land. Natural History, Discovery, Exploration and Hunting* (Skrifter om Svalbard og Ishavet No. 29. Oslo 1930)
* 
* 

## Viungo vya Nje
*Franz-Josef-Land.info 
* *Franz-Josef-Land*  kwa www.oceandots.com 
* *Frozen Franz Josef Land*. NASA Observatory, *Image of the Day*, 5. Januar 2012 
* Andreas Umbreit: Ukurasa wa binafsi  (Jer.)
Irtysh

**Irtysh** (Kirusi: **Иртыш**, Kikazakhi: **Ертіс**, Kichina: **额尔齐斯河**) ni mto wa Urusi, Kazakhstan na China. Urefu wake ni 4248 km.
## Tazama pia 
* Orodha ya mito ya Urusi
Jamii:Mito ya Urusi
Jamii:Mito ya China
Lesosibirsk

thumb|Lesosibirsk
**Lesosibirsk** (Kirusi: **Лесосибирск**) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 59.903. Iko katika mkoa wa Krasnoyarsk Krai.
## Tazama pia 
* Orodha ya miji ya Urusi

Jamii:Miji ya Urusi
Bahari ya Kara

[thumb|[Ramani ya Bahari ya Kara.]]
**Bahari ya Kara** ni tawi la Bahari ya Aktiki, kaskazini kwa Urusi. Eneo lake la km² 893.400 liko baina ya visiwa vya Novaya Semlya na Severnaya Semlya. 

Bahari ya Kara inapokea maji ya mito mikubwa ya Yenisei na Ob.

Kutokana na tabianchi baridi uso wa bahari hii huganda ukifunikwa na barafu kwa takriban miezi 9 kila mwaka.

Jamii:Bahari
Jamii:Aktiki
Bahari ya Laptev

thumb|300px|Bahari ya Laptev
**Bahari ya Laptev** ni bahari ya pembeni ya Bahari ya Aktiki kaskazini kwa Urusi.
Iko kati ya pwani ya kaskazini ya Siberia, rasi ya Taimyr, Severnaya Zemlya na Visiwa vya Siberia Mpya. Eneo ni la км² 672.000. 

Iko katikati ya Bahari ya Kara kwenye magharibi na Bahari ya Mashariki ya Siberia.

Mto Lena ni mto mkubwa unaoishia hapa katika delta pana.  

Tabianchi ni baridi sana. Kutokana na latitudo karibu na ncha ya kaskazini usiku wa majirabaridi na mchana wa majirajoto hudumu miezi kadhaa. 

Halijoto ya hewa iko chini ya sentigredi 0 kwa miezi 11 kila mwaka. Sehemu kubwa ya mwaka bahari imefunikwa na ngao ya barafu inayoweza kukua hadi unene wa mita 20-25.

Jamii:Bahari
Jamii:Aktiki
Kamchatka

**Rasi ya Kamchatka** (rus. *полуо́стров Камча́тка* *poluostrov Kamchatka*) ni rasi kwenye upande wa wa mashariki ya Urusi. Ina urefu wa kilomita 1,250 na eneo la 270,000 km². 

Imeenea katika Bahari Pasifiki ikitenganisha Bahari ya Okhotsk na Pasifiki kubwa.

Volkeno za Kamchatka zimeandikishwa katika orodha ya UNESCO ya urithi wa dunia.

Kiutawala ni sehemu ya mkoa wa Kamchatka Krai mwenye wakazi 322,079. Zaidi ya nusu ya wakazi hawa wanaishi katika miji miwili ya Petropavlovsk-Kamchatsky (waakzi 179,526) na  Yelizovo (38,980).

## Marejeo
*.

## Viungo vya Nje
*UNESCO World Heritage Site profile
Lena

**Lena** (Kirusi: **Лена**) ni mto wa Urusi. Urefu wake ni 4400 km.Iko katika mkoa wa Yakutia na Irkutsk Oblast.

Inaishia kwenye Bahari ya Laptev ambayo ni sehemu ya Bahari Aktiki.

## Tazama pia 
* Orodha ya mito ya Urusi

Jamii:Mito ya Urusi
Bahari ya Siberia Mashariki

thumb|350px|Bahari ya Mashariki ya Siberia
thumb|350px|Pevek ni bandari kuu kwenye bahari ya Mashariki ya Siberia, picha ilipigwa wakati wa mwezi wa Januari 2008

**Bahari ya Mashariki ya Siberia** (rus. Восто́чно-Сиби́рское мо́ре *vostochno-sibirskoye more*) ni bahari ya pembeni ya Bahari ya Aktiki, kaskazini kwa Urusi. Eneo lake ni 944.600 km².

Iko kati ya visiwa vya Siberia Mpya upande wa magharibi na Kisiwa cha Wrangel kwa mashariki upande wa kaskazini ya pwani la Siberia, kati ya Bahari ya Laptev na Bahari ya Chukchi. 

Kati ya tabia zake ni tabianchi baridi sana, maji yenye chumvi kidogo, uhaba wa uoto, wanyama na wakazi wa kibinadamu, uwingi wa barafu inayoyeyuka kwenye miezi ya Agosti – Septemba pekee. 

Wakazi asilia walikuwa makabila ya kienyeji wawindaji, wavuvi na wafugaji wa reindeer. Leo hii walio wengi ni Warusi. Kazi yao inapatikana hasa katika migodi na kama mabaharia. Mji mkubwa ni bandari la Pevek ambayo ni mji kaskazini zaidi ya Urusi bara mwenye wakazi 4,721..

## Tanbihi
Jamii:Bahari
Jamii:Aktiki
Orodha ya maziwa ya Urusi

[thumb|right|220px|[Bahari ya Kaspi]]
[thumb|right|220px|[Baikal]]

Hii ni orodha ya maziwa ya Urusi yenye eneo la kubwa 500 km².

Jamii:Maziwa ya Urusi