open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Papa Celestino V

thumb|right|Mt. Selestini V.
**Papa Celestino V, O.S.B.** (1215 – 19 Mei 1296) alikuwa Papa kuanzia tarehe 5 Julai/29 Agosti 1294 hadi 13 Desemba 1294. Alitokea Molise, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Pietro Angelerio wa Morrone*. Baada yake hakuna tena Papa aliyejichagulia jina la Celestino.

Alimfuata Papa Nikolasi IV baada ya miaka miwili ya pengo, akichaguliwa kutokana na umri wake mkubwa na sifa ya utakatifu na utendaji miujiza . 

Ni maarufu kwa kuwa mwaka uleule alijiuzulu kwa kujitambua hawezi Upapa  ili arudi kuishi maisha ya upwekeni kama mmonaki (mwaka 1244 alikuwa ameanzisha shirika la Waselestini, tawi la Wabenedikto). Lakini Papa Bonifasi VIII aliyemfuata alimfunga akafuta karibu maamuzi yake yote. 

Alitangazwa na Papa Klementi V kuwa mtakatifu tarehe 5 Mei 1313. 

Sikukuu yake ni tarehe 19 Mei.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Marejeo ya Kiswahili
* John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 171-173
* Pd. Leandry Kimario, O.F.M.Cap. - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 141-143

## Viungo vya nje 
*Kuhusu Papa Celestino V katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki
*A short video outlining the life of Pope Celestine V.
*Pictures of Pope Benedict XVI's visit to the tomb of Celestine V 

Jamii:Waliozaliwa 1215
Jamii:Waliofariki 1296
Jamii:Wamonaki
Jamii:Wabenedikto
Jamii:Wakaapweke
Jamii:Watawa waanzilishi
Jamii:Papa
Jamii:Watakatifu wa Italia
Papa Nikolasi IV

**Papa Nikolasi IV, O.F.M.** (30 Septemba 1227 &ndash; 4 Aprili 1292) alikuwa Papa kuanzia tarehe 22 Februari 1288 hadi kifo chake. Alitokea Lisciano, Ascoli Piceno, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa **Girolamo Masci**. Alikuwa mtawa wa shirika la Ndugu Wadogo, halafu mkuu wake kama mwandamizi wa Bonaventura wa Bagnoregio.

Alimfuata Papa Honori IV akafuatwa na Papa Selestini V.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*Kuhusu Papa Nikolasi IV katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki

Jamii:Wafransisko

Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Papa Honorius IV

**Papa Honorius IV** (takriban 1210 &ndash; 3 Aprili 1287) alikuwa Papa kuanzia tarehe 2 Aprili/20 Mei 1285 hadi kifo chake. Alitokea Roma, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Giacomo Savelli*. 

Alimfuata Papa Martino IV akafuatwa na Papa Nikolasi IV.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*Kuhusu Papa Honorius IV katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki

Jamii:Waliozaliwa 1210

Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Watu kutoka Roma
Papa Martin IV

thumb|right|Papa Martino IV.
**Papa Martin IV** (takriban 1210 – 29 Machi 1285) alikuwa Papa kuanzia tarehe 22 Februari/23 Machi 1281 hadi kifo chake. Alitokea Ufaransa. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Simon de Brie* (au *Brion* au *Mainpincien*).

Alimfuata Papa Nikolasi III akafuatwa na Papa Honori IV.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Kuhusu Papa Martin IV katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki

Jamii:Waliozaliwa 1210
Jamii:Waliofariki 1285
Jamii:Papa
Jamii:Watu wa Ufaransa
Papa Adrian V

thumb|right|Papa Adriano V.
**Papa Adrian V** (takriban 1205 &ndash; 18 Agosti 1276) alikuwa Papa kuanzia tarehe 12 Julai 1276 hadi kifo chake. Alitokea Genova, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Ottobuono Fieschi*.

Alimfuata Papa Inosenti V akafuatwa na Papa Yohane XXI.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Kuhusu Papa Adrian V katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki

Jamii:Waliozaliwa 1205
Jamii:Waliofariki 1276
Jamii:Papa
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Papa Innocent V

thumb|right|Mwenye heri Papa Inosenti V.
**Papa Innocent V, O.P.** (takriban 1225 – 22 Juni 1276) alikuwa Papa kuanzia tarehe 21 Januari/22 Februari 1276 hadi kifo chake. Alitokea Savoie, leo nchini Ufaransa. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Pierre de Tarentaise*. Alikuwa mtawa wa shirika la Wahubiri.

Alimfuata Papa Gregori X akafuatwa na Papa Adrian V.

Tarehe 9 Machi 1898 Papa Leo XIII alimtangaza mwenye heri. 

Sikukuu yake huadhimishwa kwenye tarehe ya kifo chake.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Kuhusu Papa Innocent V katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki

Jamii:Waliozaliwa 1225
Jamii:Waliofariki 1276
Jamii:Wadominiko
Jamii:Papa
Jamii:Wenye heri wa Ufaransa
Papa Gregori X

thumb|right|Mwenye heri Gregori X.
**Papa Gregori X** (takriban 1210 &ndash; 10 Januari 1276) alikuwa Papa kuanzia 1 Septemba 1271/27 Machi 1272 hadi kifo chake. Alitokea Piacenza, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Tebaldo Visconti*. Uchaguzi wake ulichukua muda mrefu kuliko zote (miaka mitatu).

Alimfuata Papa Klementi IV akafuatwa na Papa Inosenti V.

Tarehe 8 Julai 1673 Papa Klementi XI alimtangaza mwenye heri. 

Sikukuu yake hadhimishwa tarehe ya kifo chake.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Kuhusu Papa Gregori X katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki

Jamii:Waliozaliwa 1210
Jamii:Waliofariki 1276
Jamii:Wafransisko
Jamii:Papa
Jamii:Wenye heri wa Italia
Papa Klementi IV

thumb|right|Papa Klementi IV.
**Papa Klementi IV** (23 Novemba mwaka usiojulikana – 29 Novemba 1268) alikuwa Papa kuanzia tarehe 5/22 Februari 1265 hadi kifo chake. Alitokea Saint-Gilles, Ufaransa. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Gui Foulques*.

Alimfuata Papa Urbano IV akafuatwa na Papa Gregori X.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Kuhusu Papa Klementi IV katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki

Jamii:Waliofariki 1268
Jamii:Papa
Jamii:Watu wa Ufaransa
Papa Urban IV

thumb|right|Papa Urbano IV.
**Papa Urban IV** (takriban 1195 – 2 Oktoba 1264) alikuwa Papa kuanzia tarehe 29 Agosti/4 Septemba 1261 hadi kifo chake. Alitokea Troyes, Ufaransa. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Jacques Pantaléon*.

Alimfuata Papa Aleksanda IV akafuatwa na Papa Klementi IV.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Kuhusu Papa Urban IV katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki

Jamii:Waliozaliwa 1195
Jamii:Waliofariki 1264
Jamii:Papa
Jamii:Watu wa Ufaransa
Papa Alexander IV

thumb|right|Papa Aleksanda IV.
**Papa Alexander IV** (takriban 1199 – 25 Mei 1261) alikuwa Papa kuanzia tarehe 12/20 Desemba 1254 hadi kifo chake. Alitokea Jenne, Roma, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Rinaldo*. Alikuwa mpwa wa Papa Gregori IX.

Alimfuata Papa Inosenti IV akafuatwa na Papa Urbano IV.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*Kuhusu Papa Alexander IV katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki

Jamii:Waliozaliwa 1199
Jamii:Waliofariki 1261
Jamii:Papa
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Papa Innocent IV

na Wafransisko kwa Watartari.]]
**Papa Innocent IV** (1180/1190 – 7 Desemba 1254) alikuwa Papa kuanzia tarehe 25/28 Juni 1243 hadi kifo chake. Alitokea Genova, Liguria, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Sinibaldo Fieschi*.

Alimfuata Papa Selestini IV akafuatwa na Papa Aleksanda IV.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Kuhusu Papa Innocent IV katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki

Jamii:Waliozaliwa karne ya 12
Jamii:Waliofariki 1254
Jamii:Papa
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Papa Celestino IV

thumb|right|Papa Selestini IV.
**Papa Celestino IV** (alifariki 10 Novemba 1241) alikuwa Papa kuanzia tarehe 25/28 Oktoba 1241 hadi kifo chake. Alitokea Milano, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa **Goffredo da Castiglione**. Alikuwa mpwa wa Papa Urban III. 

Alimfuata Papa Gregori IX akafuatwa na Papa Inosenti IV.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Kuhusu Papa Celestino IV katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki

Jamii:Waliofariki 1241
Jamii:Papa
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Watu kutoka Milano
Papa Nikolasi III

thumb|right|Papa Nikolasi III.
**Papa Nikolasi III** (1210/1220 – 22 Agosti 1280) alikuwa Papa kuanzia tarehe 25 Novemba/26 Desemba 1277 hadi kifo chake. Alitokea Roma, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Giovanni Gaetano Orsini*.

Alimfuata Papa Yohane XXI akafuatwa na Papa Martino IV.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Kuhusu Papa Nikolasi III katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki

Jamii:Waliozaliwa karne ya 13
Jamii:Waliofariki 1280
Jamii:Papa
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Watu kutoka Roma
Papa Yohane XXI

thumb|right|Papa Yohane XXI
**Papa Yohane XXI** (1215 – 20 Mei 1277) alikuwa Papa kuanzia tarehe 13 Septemba 1276 hadi kifo chake. Alitokea Lisbon, Ureno. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Pedro Julião* au *Pedro Hispano*.

Alimfuata Papa Adriano V akafuatwa na Papa Nikolasi III.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Marejeo
* Maxwell-Stuart, P. G. *Chronicle of the Popes: The Reign-by-Reign Record of the Papacy from St. Peter to the Present*, Thames & Hudson, 2002, p.&nbsp;119. ISBN 0-500-01798-0.

## Viungo vya nje 
*Kuhusu Papa Yohane XXI katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki

Jamii:Waliozaliwa 1215
Jamii:Waliofariki 1277
Jamii:Papa
Jamii:Watu wa Ureno
Papa Gregori IX

thumb|right|Papa Gregori IX.
**Papa Gregori IX** (takriban 1143 – 22 Agosti 1241) alikuwa Papa kuanzia tarehe 19/21 Machi 1227 hadi kifo chake. Alitokea Anagni, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Ugolino wa Segni*.

Alimfuata Papa Honori III akafuatwa na Papa Selestini IV.

Rafiki wa Fransisko wa Asizi, alifanywa kardinali mlinzi wa shirika la Ndugu Wadogo akatabiriwa naye Upapa.

Baada ya utabiri kutimia, ndiye aliyemtangaza mtakatifu huko Assisi mwaka 1228.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Gregori IX katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Waliozaliwa 1143
Jamii:Waliofariki 1241
Jamii:Papa
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Papa Honorius III

thumb|right|Papa Honori III.
**Papa Honorius III** (1148 – 18 Machi 1227) alikuwa Papa kuanzia tarehe 18/24 Julai 1216 hadi kifo chake. Alitokea Roma, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Cencio Savelli*.

Alimfuata Papa Inosenti III akafuatwa na Papa Gregori IX.

Ndiye aliyethibitisha Kanuni ya Ndugu Wadogo iliyotungwa na Fransisko wa Asizi kwa ajili ya shirika lake (29 Novemba 1223).

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Honorius III katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Waliozaliwa 1148
Jamii:Waliofariki 1227
Jamii:Papa
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Watu kutoka Roma
Papa Innocent III

thumb|right|Papa Inosenti III.
**Papa Innocent III** (takriban 1161 – 16 Julai 1216) alikuwa Papa kuanzia tarehe 8 Januari/22 Februari 1198 hadi kifo chake. Alitokea Gavignano, Roma, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa ''Lotario de' Conti di Segni*.

Alimfuata Papa Selestini III akafuatwa na Papa Honori III.

Ndiye aliyefikia kilele cha mamlaka ya Papa katika siasa.

Ndiye pia aliyemkubalia kwa sauti Fransisko wa Asizi afuate wito wake wa kuhubiri toba kadiri ya Kanuni ya Ndugu Wadogo.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Innocent III katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki''

Jamii:Waliozaliwa 1161
Jamii:Waliofariki 1216
Jamii:Papa
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Papa Celestino III

thumb|right|Papa Selestini III.
**Papa Celestino III** (takriban 1106 – 8 Januari 1198) alikuwa Papa kuanzia tarehe 10/14 Aprili 1191 hadi kifo chake. Alitokea Roma, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Giacinto Bobone*.

Alimfuata Papa Klementi III akafuatwa na Papa Innocent III.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Celestino III katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Waliozaliwa 1106
Jamii:Waliofariki 1198
Jamii:Papa
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Watu kutoka Roma
Papa Klementi III

**Papa Klementi III** (alifariki mnamo Machi 1191) alikuwa Papa kuanzia tarehe 19/20 Desemba 1187 hadi kifo chake. Alitokea Roma, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Paulo Scolari*.

Alimfuata Papa Gregori VIII akafuatwa na Papa Selestini III.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Klementi III katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Watu kutoka Roma
Papa Gregori VIII

thumb|right|Papa Gregori VIII.
**Papa Gregori VIII** (takriban 1100 – 17 Desemba 1187) alikuwa Papa kuanzia tarehe 21/25 Oktoba 1187 hadi kifo chake. Alitokea Benevento, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Alberto wa Morra*.

Alimfuata Papa Urbano III akafuatwa na Papa Klementi III.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Gregori VIII katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Waliozaliwa 1100
Jamii:Waliofariki 1187
Jamii:Papa
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Papa Urban III

thumb|right|Papa Urbano III.
**Papa Urban III** (alifariki 20 Oktoba 1187) alikuwa Papa kuanzia tarehe 25 Novemba/1 Desemba 1185 hadi kifo chake. Alitokea Milano, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Uberto Crivelli*.

Alimfuata Papa Lucius III akafuatwa na Papa Gregori VIII.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Urban III katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Waliofariki 1187
Jamii:Papa
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Watu kutoka Milano
Luvironza

**Luvironza** ni jina la mlima mkubwa wa Burundi na pia jina la mto wenye chanzo chake huko mlimani. 

Mlima Luvironza una kimo cha m 2,700 juu ya UB uko kilomita 45 upande wa mashariki wa Ziwa Tanganyika. 

Mto Luvironza unaanza hapo ambapo hutazamwa kuwa ni chanzo cha mbalizaidi cha Nile. Mto huu una mwendo wa km 110 hadi kuishia katika mto Ruvuvu ambao ni tawimto la Kagera. Tahajia nyingine ya jina lake ni Mto Ruvyironza.

Jamii:Milima ya Afrika
Jamii:Milima ya Burundi
331 KK

Makala hii inahusu mwaka 331 KK (kabla ya Kristo).
## Matukio 
#### Misri 
* Januari: Mji wa Aleksandria unaundwa na Aleksander Mkuu 
* 1 Oktoba - Alexander Mkuu ashinda jeshi la Uajemi kwenye mapigano ya Gaugamela; mfalme mkuu Dareios III apaswa kutoroka, Aleksander aingia Babeli
 
## Waliozaliwa 
## Waliofariki 
Jamii:Karne ya 4 KK
Altiplano

[thumb|200px|Altiplano ya [Bolivia kwenye kimo cha mita 4,000. Nyuma yake milima ya Cordillera Real ]]
[thumb|200px|Mji wa [Puno katika Peru iko kando la Ziwa Titicaca]]
**Altiplano** (Kihispania: tambarare ya juu) ni jina la nyanda za juu katika milima ya Andes ya Peru na Bolivia.

Ni tambarare kati ya safu za milima za "Cordillera Oriental" (safu ya mashariki) na "Cordillera Occidental" (safu ya magharibi). 
Altiplano iko kwenye kimo cha takriban mita 3,600 hadi 4,000 juu ya UB. Eneo lake ni 170,000&nbsp;km². 

Tambarare hii haina mito inatoka nje kwenda bahari. Maji yote yabakai hapa na kupotea tena kwa njia ya usimbishaji. Gimba kubwa la maji ni ziwa la Titicaca mpakani wa Peru na Bolivia upande wa kaskazini wa Altiplano.

Hali ya hewa ni baridi na yabisi. 

## Viungo vya Nje
*  Photos of the Altiplano 

Jamii:Bolivia
Jamii:Chile
Jamii:Jiografia ya Amerika Kusini
Titicaca (ziwa)

thumb|Ziwa Titicaca
thumb|250px|Ziwa Titicaca kutoka angani.
**Ziwa Titicaca** liko kwenye Altiplano ya Andes kati ya Peru na Bolivia. 

Ni ziwa kubwa la pili katika Amerika Kusini lenye eneo la kilomita za mraba 8,372. Liko kwenye kimo cha mita 3,809 juu ya UB. Maji yake yana kina cha mita 105, Hivyo ni ziwa la juu duniani lenye usafiri wa meli ndogo; kuna pia manowari ya jeshi la majini.

Mito 25 inaingia ziwani. Kuna visiwa vingi.

## Picha za Titicaca 

Image:Taquile festival.jpg|Sherehe kwenye kisiwa cha Taquile
Image:Peru-titicacasee-1.jpg|Watoto wa kisiwa cha Taquile
Image:Barco a vapor en el Puerto de Puno.jpg|Meli ya mizigo na abiria ziwani.jpg
Image:Titicaca.JPG|Mashua ya wenyeji asilia wa Titicaca
Image:Taquile1.jpg|Kisiwa cha Taquile

Jamii:Maziwa ya Peru
Jamii:Maziwa ya Bolivia
Papa Lucius III

thumb|right|Papa Lucius III.
**Papa Lucius III** (1097 – 25 Septemba 1185) alikuwa Papa kuanzia tarehe 1/6 Septemba 1181 hadi kifo chake. Alitokea Lucca, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Ubaldo Allucingoli*.

Alimfuata Papa Aleksanda III akafuatwa na Papa Urbano III.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Lucius III katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Waliozaliwa 1097
Jamii:Waliofariki 1185
Jamii:Papa
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Funguvisiwa la Britania

thumb|250px|Visiwa vya Britania.
**Funguvisiwa la Britania** ni kundi la visiwa vya Ulaya ya kaskazini-magharibi ambazo ni zaidi ya 6,000 vyenye eneo la km² 315,134, lakini ni hasa visiwa viwili vikubwa, vichache vya wastani na vingi vidogo.

Visiwa vikubwa ni hasa:
* kisiwa cha Britania (km² 229,850) chenye nchi za Uingereza, Uskoti na Welisi
* kisiwa cha Ueire (km² 84,421) chenye nchi za Ueire na Eire ya Kaskazini ambayo pamoja na Britania ni sehemu ya Ufalme wa Muungano 

Visiwa vidogo kiasi ni:
* Man
* Wight

Wakazi ni 71,881,243 (2018).

Jamii:Visiwa vya Atlantiki
Jamii:Jiografia ya Ulaya
Jamii:Ufalme wa Muungano
Jamii:Ireland
MGIMO

thumb|300px
 
**Chuo Kikuu cha Moskva cha Mahusiano ya Kimataifa cha Wizara ya Mambo ya Nje ya Urusi** (Kirusi: Московский государственный институт международных отношений (Университет) МИД России MGIMO MID) ni chuo kikuu kimojawapo mjini Moskva katika Urusi. 

Kimeanzishwa mwaka 1943 kikiwa ni kitivo cha Chuo Kikuu cha Taifa cha Moskva (Moscow State University - MSU), mwaka 1944 kikapata hadhi ya chuo kikuu. 

Kwa sasa zaidi ya wanafunzi 4500 wanasoma huko, wakiwemo wageni. Jumla ya vitivo ni 12. Masomo yanayopewa ni pamoja na udiplomasia, uchumi wa dunia, uandishi habari, utembezi, sheria ya kimataifa n.k.

## Viungo vya nje 
* Tovuti rasmi: http://www.mgimo.ru 
* Tovuti ya **Wizara ya Mambo ya Nje ya Urusi**: http://www.mid.ru

Jamii:Vyuo vikuu vya Urusi
Papa Alexander III

thumb|right|200px|Papa Aleksanda III.
**Papa Alexander III** (1100/1105 – 30 Agosti 1181) alikuwa Papa kuanzia tarehe 7/20 Septemba 1159 hadi kifo chake. Alitokea Siena, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Rolando Bandinelli*.

Alimfuata Papa Adriano IV akafuatwa na Papa Lucius III.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Alexander III katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Waliofariki 1181
Jamii:Papa
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Papa Adrian IV

thumb|right|Papa Adriano IV.
**Papa Adrian IV, Can.Reg.** (takriban 1100 – 1 Septemba 1159) alikuwa Papa kuanzia tarehe 4/5 Desemba 1154 hadi kifo chake. Alitokea Hertfordshire, Uingereza. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Nicholas Breakspear*. Ni Mwingereza pekee aliyepata kuwa Papa.

Alimfuata Papa Anastasio IV akafuatwa na Papa Alexander III.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Adrian IV katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Waliozaliwa 1100
Jamii:Waliofariki 1159
Jamii:Wakanoni
Jamii:Papa
Jamii:Watu wa Uingereza
Papa Anastasio IV

thumb|right|Papa Anastasio IV.
**Papa Anastasio IV** (alifariki 3 Desemba 1154) alikuwa Papa kuanzia tarehe 12 Julai 1153 hadi kifo chake. Alitokea Roma, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Corrado wa Suburra*.

Alimfuata Papa Eugenio III akafuatwa na Papa Adriano IV.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Anastasio IV katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Waliofariki 1154
Jamii:Papa
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Watu kutoka Roma
Papa Eugenio III

thumb|right|Mwenye heri Eugenio III.
**Papa Eugenio III, O.Cist.** (alifariki 8 Julai 1153) alikuwa Papa kuanzia tarehe 15/18 Februari 1145 hadi kifo chake . Alitokea Pisa, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Bernardo dei Paganelli di Montemagno*.

Alimfuata Papa Lucius II akafuatwa na Papa Anastasio IV.

Tarehe 28 Desemba 1872 Papa Pius IX alimtangaza mwenye heri. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Eugenio III katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Waliofariki 1153
Jamii:Wamonaki
Jamii:Wabenedikto
Jamii:Wasitoo
Jamii:Papa
Jamii:Wenye heri wa Italia
Papa Lucius II

thumb|right|Papa Lucius II.
**Papa Lucius II** (alifariki 15 Februari 1145) alikuwa Papa kuanzia tarehe 12 Machi 1144 hadi kifo chake. Alitokea Bologna, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Gerardo Caccianemici dal Orso*.

Alimfuata Papa Selestini II akafuatwa na Papa Eugenio III.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Lucius II katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Waliofariki 1145
Jamii:Papa
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Welisi

thumb|right|250px|Ramani ya Welisi

**Welisi** ni nchi katika Ufalme wa Muungano, iliyoko kwenye kisiwa cha Britania Kuu. Inapakana na Uingereza upande wa mashariki, huku Bahari ya Eire ikiwa kaskazini na magharibi, na Mfereji wa Bristol upande wa kusini. Nchi hii ina eneo la takriban 20,779 km² (8,023 sq mi) na ina idadi ya watu  milioni 3.2. Cardiff ni mji mkuu na jiji lake kubwa zaidi, likihudumu kama kituo cha utawala na uchumi. Kiingereza na Kiwelisi ndizo  lugha rasmi, na urithi wake wa kiutamaduni una mizizi katika asili yake ya Kikelti. Nchi hii ina serikali yenye mamlaka ya ndani, ikiwa na mamlaka ya kutunga sheria kupitia Senedd (Bunge la Welisi) katika nyanja kama afya, elimu, na usafiri, huku ikiendelea kuwa sehemu ya Ufalme wa Muungano.

Welisi ina historia tajiri, ikiwa na wakazi wa kwanza wa Britoni wa Kikelti kabla ya kuingizwa katika Ufalme wa Uingereza kupitia Sheria za Welisi (1535–1542). Licha ya muungano huo, Welisi imehifadhi utambulisho wake wa kitaifa, huku juhudi za kuhifadhi na kukuza lugha ya Kiwelisi na tamaduni zake zikiendelea.

## Historia
Welisi ilikaliwa na makabila mbalimbali ya Kikelti wakati kisiwa cha Britania kilivamiwa na Dola la Roma katika karne ya 1 BK. Waroma walitawala hadi mnamo mwaka 400 BK. 

Tangu kuingia kwa Waanglia-Saksoni kisiwani na uenezi wao katika karne ya 5 milima ya Welisi ilibaki eneo ambako utamaduni wa Wakelti uliendelea kustawi. 

Kuanzia mwaka wa 1284 Welisi ilivamiwa na Uingereza na kuunganishwa kama sehemu kamili ya Ufalme wa Uingereza mwaka 1536. 

Baada ya Ufalme wa Uingereza kuungana na Uskoti na Eire Welisi ilitambuliwa kama sehemu asilia ya Ufalme wa Muungano.

Katika karne ya 18 na 19 Welisi iliona kuongezeka kwa viwanda; makaa mawe na migodi ya shaba na chuma viliweka msingi wa tasnifu ya viwanda. Viwanda vya Welisi vilizalisha karibu nusu ya chuma chote cha Uingereza. Wakazi waliongezeka hasa kusini kwa sababu wafanyakazi Waingereza walihamia Welisi. 

Katika karne ya 20 akiba za malighafi zilikwisha na viwanda vingi vilifungwa.

Mwaka wa 1998 Welisi ilipewa bunge lake la pekee linalosimamia matumizi ya makisio yake na kuchagua serikali ya eneo. 

## Watu
Idadi ya wakazi ni zaidi ya milioni tatu. 

Lugha asilia ni Kiwelisi ambacho ni kimoja kati ya lugha za Kikelti. Leo hii kuna bado asilimia 19 za wakazi wanaotumia Kiwelisi lakini wengine wamezoea zaidi Kiingereza. Wasemaji wa Kiwelisi wako hasa kaskazini na kwenye sehemu ya milima ambako kuna maeneo ambako idadi kubwa ya watu huongea lugha hii wakijua Kiingereza kama lugha ya pili.

Upande wa dini, 57.6% ni Wakristo, hasa Waanglikana. 0.8% ni Waislamu. 32.1% hawana dini yoyote. 

*
Jamii:Ufalme wa Muungano
Jamii:Nchi za Ulaya

Jamii:Nchi
Papa Celestino II

**Papa Celestino II** (alifariki 8 Machi 1144) alikuwa Papa kuanzia tarehe 26 Septemba/3 Oktoba 1143 hadi kifo chake. Alitokea Città di Castello, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Guido*.

Alimfuata Papa Inosenti II akafuatwa na Papa Lucius II.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Selestini II katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Waliofariki 1144
Jamii:Papa
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Papa Innocent II

thumb|right|Papa Inosenti II.
**Papa Innocent II** (alifariki 24 Septemba 1143) alikuwa Papa kuanzia tarehe 14/23 Februari 1130 hadi kifo chake. Alitokea Roma, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Gregorio Papareschi*.

Alimfuata Papa Honori II akafuatwa na Papa Selestini II.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Innocent II katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Waliofariki 1143
Jamii:Papa
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Watu kutoka Roma
Papa Gelasio II

**Papa Gelasio II, O.S.B.** (alifariki 29 Januari 1119) alikuwa Papa kuanzia tarehe 24 Januari au 10 Machi 1118 hadi kifo chake. Alitokea Gaeta, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Giovanni Caetani* au *Coniulo*.

Alikuwa mmonaki wa Wabenedikto wa Monte Cassino (Italia).

Alimfuata Papa Paskali II akafuatwa na Papa Callixtus II.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Marejeo
* 
* 
* 

## Viungo vya nje 
*Papa Gelasio II katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Waliozaliwa karne ya 11
Jamii:Waliofariki 1119
Jamii:Wamonaki
Jamii:Wabenedikto
Jamii:Papa
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Papa Paskali II

thumb|right|Papa Paskali II.
**Papa Paskali II, O.S.B.** (alifariki 21 Januari 1118) alikuwa Papa kuanzia tarehe 13/14 Agosti 1099 hadi kifo chake. Alitokea Bleda au Galeata, Forlì, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Ranierius*.

Alimfuata Papa Urbano II akafuatwa na Papa Gelasio II.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Paskali II katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Waliozaliwa karne ya 11
Jamii:Waliofariki 1118
Jamii:Wamonaki
Jamii:Wabenedikto
Jamii:Papa
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Kiwelisi

thumb|250px|Ramani yaonyesha asilimia ya wasemaji wa Kiwelisi kati ya wakazi wa Welisi

**Kiwelisi** (kwa lugha hiyo: **Cymraeg**; kwa Kiingereza "**Welsh**") ni kati ya lugha ya Kiselti ya nchi ya Welisi jirani na Uingereza kwenye kisiwa cha Britania. 

Idadi ya wasemaji hukadiriwa kuwa kati ya watu 500,000 na 750,000.

Leo hi ndiyo lugha ya Kiselti yenye wasemaji wengi. Katika Welisi ni lugha rasmi pamoja na Kiingereza. 

Kiwelisi kimejulikana kwa kuwa na majina marefu sana, kwa mfano Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch *(sauti ya jina hili lasikika hapa*) ambalo ni jina la kituo cha reli kwenye kisiwa cha Anglesey.

Jamii:Lugha za Kihindi-Kiulaya
Jamii:Lugha za Kiselti
Jamii:Lugha za Ufalme wa Muungano
Jamii:Lugha za Welisi
Ngazija

thumb|Bendera ya Ngazija
thumb|left|250px|Ramani ya Ngazija (Grande Comore)
right|thumb|Mahali pa Ngazija kati ya Msumbiji na Madagaska

**Ngazija** au **Grande Comore** *(Kifaransa: "Komori Kuu")* ni kisiwa kikubwa cha funguvisiwa ya Komori ambayo ni nchi ya visiwani katika Bahari Hindi. Ngazija ni jimbo la kujitawala lenye rais na serikali yake katika shirikisho la Komori.

Eneo la kisiwa ni 1012.9 km². Umbali wake na pwani la Afrika bara ni kilomita 400 hadi Msumbiji. Kijiolojia ni kisiwa changa kushinda visiwa vingine vya Komori. Mlima mkubwa ni volkeno hai ya mlima Karthala mwenye kina cha 2361 m juu ya UB.  Eneo kubwa kwenye kaskazini halifai kwa kilimi kwa sababu ni mawemawe tu bila maji. 

Kwenye mitelemko ya tako la kisiwa chini ya bahari kuna samaki za pekee za gombessa (jenasi latimeria) zinazotazamiwa kuwa kiungo kati ya samaki na wanyama wa nchi kavu. 

Kuna takriban wakazi lakhi tatu na nusu. Mji mkuu ni Moroni ambao ni pia mji mkuu wa kitaifa.

Jamii:Visiwa vya Afrika
Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi
Jamii:Komori
Papa Urban II

thumb|right|Papa Urban II.
**Papa Urban II, O.S.B.** (1042 – 29 Julai 1099) alikuwa Papa kuanzia tarehe 12 Machi 1088 hadi kifo chake. Alitokea Chatillon-sur-Marne, Ufaransa. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Odo wa Lagery*.

Alimfuata Papa Vikta III akafuatwa na Papa Paskali II.

Papa Leo XIII alimtangaza mwenye heri. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Urbano II katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Waliozaliwa 1042
Jamii:Waliofariki 1099
Jamii:Wamonaki
Jamii:Wabenedikto
Jamii:Papa
Jamii:Wenye heri wa Ufaransa
Papa Viktor III

thumb|right|Mwenye heri Vikta III.
**Papa Viktor III, O.S.B.** (takriban 1026 – 16 Septemba 1087) alikuwa Papa kuanzia tarehe 24 Mei 1086 au 9 Mei 1087 hadi kifo chake. Alitokea Benevento, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Dauferius (Desiderius)*.

Alimfuata Papa Gregori VII akafuatwa na Papa Urbano II.

Papa Leo XIII alimtangaza mwenye heri. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Viktor III katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Waliozaliwa 1026
Jamii:Waliofariki 1087
Jamii:Wamonaki
Jamii:Wabenedikto
Jamii:Papa
Jamii:Wenye heri wa Italia
Papa Honorius II

thumb|right|Papa Honori II.
**Papa Honorius II** (takriban 1036 – 13/14 Februari 1130) alikuwa Papa kuanzia tarehe 15/21 Desemba 1124 hadi kifo chake. Alitokea Fiagnano, Imola, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Lamberto Scannabecchi*.

Alimfuata Papa Kalisti II akafuatwa na Papa Inosenti II.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Honori II katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Waliozaliwa 1036
Jamii:Waliofariki 1130
Jamii:Papa
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Papa Alexander II

**Papa Alexander II** (21 Aprili 1073) alikuwa Papa kuanzia tarehe 30 Septemba au 1 Oktoba 1061 hadi kifo chake. Alitokea Baggio, Milano, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Anselmo*.

Alimfuata Papa Nikolasi II akafuatwa na Papa Gregori VII.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Alexander II katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Papa Callixtus II

thumb|right|Papa Kalisti II.
**Papa Callixtus II** (alifariki 13/14 Desemba 1124) alikuwa Papa kuanzia tarehe 2/9 Februari 1119 hadi kifo chake. Alitokea Burgundy, leo nchini Ufaransa. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Guy wa Burgundy*.

Alimfuata Papa Gelasio II akafuatwa na Papa Honori II.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Callixtus II katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Waliozaliwa karne ya 11
Jamii:Waliofariki 1124
Jamii:Papa
Jamii:Watu wa Ufaransa
Papa Viktor II

thumb|right|Papa Vikta II.
**Papa Viktor II** (takriban 1018 – 28 Julai 1057) alikuwa Papa kuanzia tarehe 13 Aprili 1055 hadi kifo chake. Alitokea Swabia, Bavaria, Ujerumani. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Gebhard wa Calw, Tollenstein na Hirschberg*.

Alimfuata Papa Leo IX akafuatwa na Papa Stefano IX.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Viktor II katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Papa
Jamii:Waliozaliwa 1018
Jamii:Waliofariki 1057
Jamii:Watu wa Ujerumani
Papa Leo IX

thumb|right|Mt. Leo IX.
**Papa Leo IX** (21 Juni 1002 – 19 Aprili 1054) alikuwa Papa kuanzia tarehe 2 au 12 Februari 1049 hadi kifo chake. Alitokea Alsace, leo nchini Ufaransa.

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Bruno wa Eguisheim-Dagsburg*. 

Alimfuata Papa Damaso II akafuatwa na Papa Viktor II.

Akielekea Roma kwa ajili ya kutawazwa, alikutana na abati Hugo wa Cluny na kumchukua mmonaki Hildebrando ambaye akaja kuwa Papa Gregori VII.

Alikuwa Papa bora kutoka Ujerumani katika Karne za Kati, akijitahidi kupambana na maovu ya wakati ule, ingawa kutokana na utawala wake lilitokea farakano na Kanisa la Kigiriki (Farakano la mwaka 1054) .

Alitangazwa na Papa Gregori VII kuwa mtakatifu mwaka 1082. 

Sikukuu yake huadhimishwa kwenye tarehe ya kifo chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Vyanzo
* Migne's *Patrologia Latina*, Vol. 143 (cxliii), Leo IX Epistolae Et Decreta .pdf - 1.9 Mb. See Col. 744B-769D (pgs. 76-89) for Leo IX's letter.
* Mansi's, *Sacrorum Conciliorum Nova Amplissima Collectio*, Vol. 19 (xix) .pdf - 66 Mb. See Col. 635-656.
* *Acta et scripta quae de controversiis ecclesiae Graecae et Latinae*, by Dr. Cornelius Will, 1861.

## Marejeo ya Kiswahili
* John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 137-138
* Pd. Leandry Kimario, O.F.M.Cap. - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 118-119

## Viungo vya nje 
*Papa Leo IX katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Papa
Jamii:Waliozaliwa 1002
Jamii:Waliofariki 1054
Jamii:Watakatifu wa Ujerumani
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Papa Damaso II

thumb|right|Papa Damaso II.
**Papa Damaso II** (alifariki 9 Agosti 1048) alikuwa Papa kuanzia tarehe 17 Julai 1048 hadi kifo chake siku chache baadaye. Alitokea Bavaria, Ujerumani, ila alikuwa askofu wa Brixen, leo nchini Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Poppo*.

Alimfuata Papa Benedikto IX akafuatwa na Papa Leo IX.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Damaso II katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Papa
Jamii:Waliofariki 1048
Jamii:watu wa Ujerumani
Papa Benedikto IX

thumb|right|150px|Papa Benedikto IX.
**Papa Benedikto IX** (1012 hivi – mwishoni mwa 1055 au Januari 1056) alipata kuwa Papa mara tatu: ya kwanza tangu Agosti/Septemba 1032 hadi Septemba 1044, ya pili tangu 10 Machi hadi 1 Mei 1045, na ya tatu tangu Oktoba 1047 hadi Agosti 1048. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Theophylactus* wa ukoo wa watawala wa Tusculum, Roma, Italia.. 

Alimfuata mara ya kwanza Papa Yohane XIX, ya pili Papa Silvester III, na ya tatu Papa Klementi II. 

Kila mara alifukuzwa madarakani kwa sababu ya matendo yake maovu ila mara moja aliuza cheo chake, tendo la pekee kabisa katika historia ya Kanisa. 

Hatimaye alifuatwa na Papa Damaso II.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Maandishi yake
*[Opera Omnia(https://sw.wikipedia.org/wiki/Opera_Omnia) ilivyotolewa na Migne katika Patrologia Latina pamoja na faharasa]

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Benedikto IX katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Papa
Jamii:Waliozaliwa 1012
Jamii:Waliofariki 1055
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Watu kutoka Roma
Papa Klementi II

thumb|right|Papa Klementi II.
**Papa Klementi II** (1005 – 9 Oktoba 1047) alikuwa Papa kuanzia tarehe 24 Desemba 1046 hadi kifo chake. Alitokea Saksonia, Ujerumani. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Suidger wa Morsleben und Hornburg*. Alichaguliwa kwenye sinodi ya Sutri iliyoitishwa na mfalme Heinrich III wa Ujerumani wakati kulikuwa na watu watatu waliowahi kuchaguliwa kuwa Papa na maaskofu tofauti. Sinodi iliwaondoa wote watatu na kumchagua askofu Mjerumani Suidger ambaye alichukua jina la Kipapa Klementi II.

Alimfuata Papa Gregori VI akafuatwa na Papa Benedikto IX.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Klementi II katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Papa
Jamii:Waliozaliwa 1005
Jamii:Waliofariki 1047
Jamii:Watu wa Ujerumani
Papa Gregori VI

thumb|right|Papa Gregori VI.
**Papa Gregori VI** (alifariki 1048) alikuwa Papa kuanzia tarehe 1 Mei 1045 hadi 20 Desemba 1046. Alitokea Roma, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Johannes Gratianus*. 

Alipata upapa kutoka kwa Papa Benedikto IX. 

Baadaye alilazimishwa kujiuzulu, akafuatwa na Papa Klementi II. 

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Gregori VI katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Papa
Jamii:Waliofariki 1048
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Watu kutoka Roma
Papa Silvester III

thumb|right|Papa Silvester III.
**Papa Silvester III** (alifariki 1063) alikuwa Papa kuanzia tarehe 13 au 20 Januari hadi mwezi Machi 1045 baada ya Papa Benedikto IX kufukuzwa madarakani mnamo Septemba 1044. Alitokea Roma, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa **Yohane Crescenzi**. 

Alilazimishwa kujiuzulu akafuatwa na Papa Benedikto IX aliyekuwa mtangulizi wake. 

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Sivester III katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Papa
Jamii:Waliofariki 1063
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Watu kutoka Roma
Papa Yohane XIX

thumb|right|Papa Yohane XIX.
**Papa Yohane XIX** alikuwa Papa kuanzia tarehe 19 Aprili 1024 hadi kifo chake mnamo 1032. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Romanus* wa ukoo wa watawala wa Tusculum, Roma, Italia. 

Alimfuata Papa Benedikto VIII akafuatwa na Papa Benedikto IX.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Yohane XIX katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Papa
Jamii:Waliofariki 1032
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Watu kutoka Roma
Papa Nikolasi II

**Papa Nikolasi II** (alifariki 27 Julai 1061) alikuwa Papa kuanzia mwezi Desemba 1058 au tarehe 24 Januari 1059 hadi kifo chake. Alitokea Burgundy, leo nchini Ufaransa. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Gérard de Bourgogne*.

Alimfuata Papa Stefano IX akafuatwa na Papa Alexander II.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Nikolasi II katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Papa
Jamii:Waliofariki 1061
Jamii:Watu wa Ufaransa
Papa Stefano IX

thumb|right|Papa Stefano IX.
**Papa Stefano IX, O.S.B.** (takriban 1020 – 29 Machi 1058) alikuwa Papa kuanzia tarehe 2/3 Agosti 1057 hadi kifo chake. Alitokea Lorraine, leo nchini Ufaransa. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Frederic de Lorraine*.

Alimfuata Papa Vikta II akafuatwa na Papa Nikolasi II.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Stefano IX katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Waliozaliwa 1020
Jamii:Waliofariki 1058
Jamii:Wamonaki
Jamii:Wabenedikto
Jamii:Papa
Jamii:Watu wa Ufaransa
Papa Sergio IV

thumb|right
**Papa Sergio IV** alikuwa Papa kuanzia tarehe 31 Julai 1009 hadi kifo chake tarehe 12 Mei 1012. Alitokea Roma, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa *Pietro Martino Boccapecora*.

Alimfuata Papa Yohane XVIII akafuatwa na Papa Benedikto VIII.

## Tazama pia
*Orodha ya Mapapa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Papa Sergio IV katika *Kamusi Elezo ya Kikatoliki*

Jamii:Papa
Jamii:Waliozaliwa karne ya 10
Jamii:Waliofariki 1012
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Watu kutoka Roma
Borno (jimbo)

thumbnail|right|200px|Wacheza ngoma, Borno

Borno ni jimbo la Nigeria katika kaskazini ya nchi lenye wakazi milioni nne na nusu. Mji mkuu pia mji mkubwa wa jimbo ni Maiduguri (wakazi 1,112,511).

Imepakana na nchi jirani za Niger, Chadi na Kamerun, halafu majimbo ya Nigeria ya Adamawa, Yobe na Gombe.

Borno ni hasa eneo la Wakanuri. Jimbo la leo ni mabaki ya milki ya Bornu ya karne zilizopita. Milki hii ya Kanem-Bornu ilitawala eneo kubwa katika mazingira ya Ziwa Chadi kwa muda wa miaka 600 tangu mnamo 1300. Milki iliporomoka mwisho wa karne ya 19 na amiri yake ya mwisho aliuawa na Mwarabu Rabih az-Zubayr kutoka Sudan. Baada ya Wafaransa chini kumshinda Zubayr mwaka 1900 eneo la Bornu likagawiwa na nchi za Ulaya. Sehemu kubwa likawa chini ya Uingereza, na maeneo mengine chini ya Ufaransa na Ujerumani. Waingereza walirudishwa familia ya watawala wa Borno kwa cheo cha amiri wa Borno.

Katika Nigeria huru Bornu iliingizwa katika jimbo la Kaskazini-Mashariki lililogawiwa 1976. Jimbo kubwa la Borno likagawiwa tena kwa kutenga jimbo la Yobe.

Hadi leo amiri wa Borno ana athira kubwa katika siasa hata kama hana cheo cha kiserikali tena bali ya kiutamaduni tu. 

## Viungo vya Nje 
* Borno State Government Homepage
Maiduguri

thumb|250px|Mahali pa Maiduguri katika Nigeria
alt=Wakimbizi wa Nigeria huko Maiduguri mnamo Agosti 2016.|thumb|Wakimbizi wa Nigeria huko Maiduguri mnamo Agosti 2016.
**Maiduguri** ni mji mkuu wa jimbo la Borno nchini Nigeria. 

Mji ulianzishwa mwaka 1907 na Waingereza kama kituo cha kijeshi.

Leo hii kuna wakazi 2,000,000. Kuna Chuo Kikuu, hospitali, masoko, uwanja wa kimataifa wa ndege. Tangu 1974 reli ya Nigeria imefika mjini.

Miaka ya nyuma palikuwa na fitina kati ya Wakristo na Waislamu mjini. Waislamu ni wengi mjini penyewe na upande wa kaskazini ya Borno; Wakristo huwa wengi upande wa kusini. Hasa baada ya habari za machoro ya Mtume Muhamad huko Denmark kufika Borno yalitokea mashambulio ya vijana Waislamu dhidi ya Wakristo.

Jamii:Miji ya Nigeria
Jamii:Jimbo la Borno
Delta (jimbo)

**Jimbo la Delta** ni jimbo la Nigeria kusini. Iko kwenye eneo la delta ya *mto Niger*. 1991 ilianzishwa kutokana na jimbo la awali la Bendel. Mji mkuu ni Asaba lakini mji mkubwa jimboni ni Warri. 

Delta ni eneo lenye mafuta ya petroli lakini utajiri wake haujafika kwa wananchi bali mapato ya mafuta yalitumiwa hasa na serikali kuu kwa mambo ya kitaifa na pia ufisafi.

Hivyo Delta ya mto Niger imeona umgomvi mwingi kwa sababu wenyeji hawaridhiki tena. 

## Utawala 
Delta ina wilaya 25 zinazoitwa "Local Government Areas". 

## Viungo vya Nje 
* Delta State Government Homepage 

Jamii:Majimbo ya Nigeria
Jamii:Jimbo la Delta
Tako la bara

**Tako la bara** (ing. *continental shelf*) ni sehemu ya bara iliyoko chini ya maji ya bahari. Sehemu ya bahari hadi ya kina cha maji cha mita 200 huitwa "bahari ya takoni". Kwa wastani lina upana wa 70 – 80&nbsp;km. Lakini kuna matako yenye upana wa kilomita zaidi ya 1,000 kama huko Siberia au nyembamba sana kama huko Kenya. 

Kanda hili la tako lazungusha kila bara. Katika historia ya dunia sehemu hizi ziliwahi kuwa nchi kavu katika vipindi ambako hali ya hewa ilikuwa baridi zaidi na kiasi kikubwa cha maji cha bahari kuwa barafu nchani.

Tako la bahari kwa kawaida huishia kwenye mtelemko ambako sakafu ya bahari unatelemka chini kwa vilindi vya bahari. 

Tako la bahari ni muhimu kibiolojia, kiuchumi na kisiasa.

## Biolojia ya tako la bara
Bahari ya takoni ni eneo ambako samaki wengi wanazaa kuna uwingi wa aina pia wa mimea ya bahari.

## Uchumi wa tako la bara
Kiuchumi tako la bahari ni eneo ambako malighafi ya msingi wa bahari zinapatikana. Sehemu kubwa ya mafuta ya petroli yamepatikana kwenye bahari ya takoni. 

## Siasa za tako la bara
Kisiasa tako la bara limekuwa muhimu katika ushindi kati ya mataifa. Hapo nchi zimeanza kudai ya kuwa tako la bara mbele ya mwambao wao ni eneo lao chini ya maji. Kwa mfano katika fitina kati ya China na Japani kuhusu Visiwa vya Senkaku China yadokeza ya kuwa visiwa viko kwenye tako la bara linaloelekea kutoka China bara.

Jamii:Jiografia
Austria-Hungaria

thumb|450px|right|Austria–Hungaria na nchi mpya zilizochukua mahali pake baada ya 1918Austria-Hungaria ilikuwa eneo ndani ya mstari nyeusi-nyekundu; "***UJERUMANI***": Nchi nje ya A-H; ***Austria***: Nchi huru za baadaye zilizokuwa sehemu za A-H; "***ROMANIA***" sehemu za nchi hizi za leo zilikuwa ndani ya A-H 

**Austria-Hungaria** ilikuwa milki kubwa katika Ulaya ya Kati na Mashariki kuanzia mwaka 1867 hadi 1918. 

Iliendeleza Milki ya Austria ya awali ikijengwa juu ya ushirikiano wa nchi za Austria na Hungaria zilizotawaliwa na mfalme yeye yule. Nchi hizo mbili zilikuwa na kipaumbele juu ya mataifa mengine ya milki hii kubwa. 

Mji mkuu ulikuwa Vienna.

Austria-Hungaria iliunganisha nchi na mataifa mengi. Nchi za leo zilizokuwa ndani ya au sehemu ya Austria-Hungaria ni kama zifuatazo:
* Austria
* Hungaria
* Ucheki
* Slovakia
* Slovenia
* Kroatia
* Bosnia
* sehemu za Ukraine
* sehemu za Polandi
* sehemu za Romania
* sehemu za Serbia
* sehemu za Montenegro
* sehemu za Italia

Muundo mpya ulianzishwa mwaka 1867 baada ya vita ya wenyewe kwa wenyewe katika Ujerumani 1866 ambako Austria ilishindwa na Prussia.

Hapo Kaisari Franz Joseph I wa Austria aliona haja ya kupata msaada wa Wahungaria waliodai usawa na Wajerumani wa Austria. Kaisari alikubali kupokea taji kama mfalme wa Hungaria akiendelea kutawala kama "Kaisari na Mfalme". Hungaria ilipata bunge lake la pekee.

Milki iliporomoka katika Vita kuu ya kwanza ya dunia. Ilipoonekana ya kwamba Ujerumani na Austria-Hungaria zitashindwa sehemu za milki zilianza kujitangazia uhuru. 

Hungaria pia ilijitenga na Austria tarehe 31 Oktoba 1918. Kaisari na mfalme wa mwisho Karl I wa Austria alijiuzulu kama Kaisari na mfalme katika mwezi Novemba 1918.

## Viungo vya nje 
* "Distribution of Races in Austria–Hungary" from the *Historical Atlas* by William R. Shepherd, 1911 
* The Austro-Hungarian Military
* Austria–Hungary - extensive list of heads of state, ministers, and ambassadors
* Austria-Hungary, Dual Monarchy
* History of Austro-Hungarian currency

Jamii:Madola
Jamii:Historia ya Austria
Jamii:Historia ya Hungaria
Jamii:Historia ya Ulaya
Jamii:Nchi za kihistoria za Ulaya
Tasmania

thumbnail|right|280px|Tasmanian Devil,alama ya mnyama wa serikali ya Tasmania

thumb|Tasmania katika Australia
thumb|Bandari ya Hobart
**Tasmania** ni kisiwa kikubwa upande wa kusini wa Australia bara ni jimbo la Australia lenye eno la 90,758 km². Mji mkuu pia mji mkubwa kisiwani ni Hobart.

## Wenyeji asilia 
Wataalamu huamini ya kwamba Tasmania ilikuwa sehemu ya bara la Australia hadi miaka 12,000 iliyopita. Wakati ule watu wameshafika kisiwani lakini kutokea kwa mlango wa bahari kuliwatenga na wenyeji wa Australia. Hivyo walikosa mawasiliano na watu wengine wakaendelea na teknolojia isiyoendelea. Wakati wa kufika kwa Wazungu katika karne ya 17 wenyeji walikuwa na vifaa vichache vya ubao na mawe tu lakini hawakuwa na pinde na mishale, hawakuvua kwa nyavu, hawakujua mashua wala kufuga wanyama au kulima.

## Historia ya kikoloni 
Tasmania ilifikiwa na Mholanzi Abel Tasman mwaka 1642 na kupewa jina la "Van-Diemens-Land". Tangu 1803 Uingereza ilivamia kisiwa na kuitumia kama gereza kwa wafungwa kutoka Uingereza au Australia. Walowezi na wafugaji wa kondoo walikuja pia.

Wenyeji asilia waliuawa kwa wingi hadi kupotea kabisa. Leo kuna tu wajukuu wa wanawake wenyeji waliokamatwa na Wazungu na kuzaa nao.

## Wakazi 
Leo hii kuna takriban watu nusu milioni kisiwani.


Jamii:Majimbo ya Australia
Kiserbokroatia

thumb|right
thumb|right
**Kiserbokroatia** (iliyoitwa pia **Kikroatoserbia**, halafu pia "Kiserbia au Kikroatia" na "Kikroatia au Kiserbia" - srpskohrvatski au српскохрватски au hrvatskosrpski au hrvatski ili srpski au srpski ili hrvatski) ilikuwa lugha rasmi ya Yugoslavia pamoja na Kislovenia na Kimasedonia.

Wakati wa Ufalme na baadaye Jamhuri ya Yugoslavia Kiserbia na Kikroatia zilitazamwa kama lahaja za lugha moja iliyoendelea kwa karne nyingi katika eneo lililogawiwa kisiasa. Taifa jipya ya Yugoslavia lilitaka kuunganisha lahaja za karibu za Wakroatia, Waserbia na Wabosnia. Huo ulikuwa mpango wa kuunda lugha sanifu ya kisasa na kujenga umoja wa kitaifa.

Kufuatana na tamaduni mbalimbali katika Yugoslavia lugha hiyo iliandikwa kwa alfabeti ya Kisirili upanda wa Mashariki katika eneo la Serbia na kwa alfabeti ya Kilatini upande wa Magharibi katika eneo la Kroatia.

Baada ya kusambaratika kwa Yugoslavia tangu mwaka 1991 maeneo yake yaliendelea kama nchi huru za pekee. Kila nchi kati ya Serbia, Kroatia, Bosnia-Herzegovina na hatimaye Montenegro ilianza kudai ya kwamba lugha ya watu wake ni lugha ya pekee. Neno na wazo la "Kiserbokroatia" lilifutwa kati ya wasemaji wa lugha baada ya kipindi cha uadui na vita ya wenyewe kwa wenyewe. Hata hivyo wataalamu wengi wanaiona bado kuwa lugha moja. 

## Mifano ya tofauti kati ya lahaja hizo
## Viungo vya nje
*makala za OLAC kuhusu Kiserbokroatia
*lugha ya Kiserbokroatia katika Glottolog
*http://www.ethnologue.com/language/hbs

Jamii:Lugha za Kislavoni
Jamii:Yugoslavia
Lugha za Kislavoni

thumb|right|350px|Kuhariri Lugha za Kislavoni
**Lugha za Kislavoni** ni kundi la lugha lenye asili ya Ulaya ya Mashariki na ni sehemu za familia ya lugha za Kihindi-Kiulaya. Jumla kuna wasemaji milioni 300 wanaosema lugha ya Kislavoni kama lugha mama pamoja na wengine 100 wanotumia lugha hizo kama lugha ya pili.

Lugha za Kislavoni zenye wasemaji wengi ni Kirusi (milioni 140 wasemji kama lugha ya kwanza, wengine milioni 110 kama lugha ya pili), halafu Kiukraine na Kipolandi (kila moja lenye wasemaji milioni 50). 

Lugha hizo zapangwa kwa vikundi vitatu:
* Kislavoni cha Magharibi pamoja na
** Kipolandi
** Kicheki 
** Kislovakia 

* Kislavoni cha Mashariki
** Kirusi
** Kiukraine
** Kibelarus
* Lugha hizi tatu hutumiwa rasmi katika nchi husika: Kirusi – lugha rasmi ya Urusi, Kiukraini – lugha rasmi ya Ukraine na Kibelarus – lugha rasmi ya Belarus. Lugha hizo tatu zote hutumia Alfabeti ya Kisirili. Kirusi ndicho kinachozungumzwa na idadi kubwa zaidi ya watu miongoni mwa lugha za Kislavoni. Kiukraine na Kibelarus vinafanana kwa kiasi kikubwa, lakini kila moja ina lahaja na matamshi yake.

* Kislavoni cha Kusini pamoja na 
** Kibulgaria
** Kimasedonia
** Kiserbia
** Kibosnia
** Kikroatia
** Kislovenia

## Viungo vya nje
*Lugha za Kislavoni kwenye tovuti ya ethnologue.com


Jamii:Lugha za Kihindi-Kiulaya