open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Acaste

**Acaste** (maana yake ni "kutokuwa sawa" au *"kutokuwa kawaida"*), alikuwa mmoja wa mabinti wa miungu ya bahari ambayo hujulikana kama *Oceanus* na *Tethys*. 

## Familia 
: Cerceis ni mzuri kwa muonekano na mwenye macho laini, Eudora, Tyche, Amphirho, Ocyrrhoe, Styx ambaye ndiye mkuu wa wote. Hawa ndio binti wakubwa waliotokea Oceanus na Tethys; lakini inasemekana kuna mengi zaidi ya hayo.

## Hadithi 
Acaste alionekana katika hadithi moja tu, pamoja na dada yake, yeye alikuwa mmoja wa masahaba wa Persephone wakati msichana alikuwa katekwa nyara na Hades ambaye ni mungu wa Tuku. Persephone alielezea utekwaji nyara wake kwa mama yake Demeter kama anavyoeleza:

: Anasema tulikuwa wote  (Persephone na wenzake) wakicheza kwenye maeneo yenye uwanda mzuri, ambapo walikua Leucippe, Phaeno, Electra, Ianthe, Melita, Rhodea, Callirhoe, Melobosis, Tyche na Ocyrhoe, sawa kama maua, Chryseis, Ianeira, Acaste na Admete na Urania. 
: Baadae Pallas wanaanza kucheza mchezo wa mishale na Artemi huku wakifurahia kwa pamoja. Anaendelea kusema tulikuwa tukicheza na kukusanya maua mazuri mikononi mwetu,kulikuwa na maua ya kushangaza kuona, ambayo eneo kubwa la ardhi pana ilisababisha kuonekana njano.

## Marejeo 
 

## Vyanzo 
** Hesiod. *Theogony.* Translation by Hugh G. Evelyn-White, Cambridge, Massachusetts., Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1914.
** Homeric Hymns*.* *To Demeter.* Translation by Hugh G. Evelyn-White, Cambridge, Massachusetts., Harvard University Press; London, William.
Jamii:Mitholojia ya Kigiriki
Iqbal Bahu

**Iqbal Bahu** (kwa Kiurdu: اقبال باہو; 4 Septemba 1944 - 24 Machi 2012) alikuwa mwimbaji wa Pakistan. Bado anachukuliwa kama mmoja wa waimbaji bora bwenye asili ya Asia ya Kusini.

## Maisha ya awali 
Iqbal Bahu alizaliwa kama Muhammad Iqbal huko Gurdaspur, Punjab, India mnamo 1944. Familia yake ilihamia Pakistan baada ya mgawanyiko mnamo 1947, na kukaa Lahore. Iqbal alianza kazi yake kama mfanya kazi wa benki. Alifanya kazi kenye Benki ya Kitaifa ya Pakistan kutoka 1971 hadi 1997, lakini uimbaji wake katika muziki wa Sufi ulimletea umaarufu na kutambuliwa. Bahu alianza kazi yake ya uimbaji mnamo 1964 kutoka Radio Pakistan, Lahore. Alitambulishwa kwenye Redio na Muhammad Azam Khan, mtawala mkuu wa zamani wa Radio Pakistan. Kuhusika kwake katika fumbo la mtakatifu maarufu wa Sufi Sultan Bahu kulimfanya aongeze Bahu kwa jina lake. Alishikilia amri maalum katika mashairi ya lugha ya Kipunjabi ya mila ya Sufi na alijumuisha kazi za watakatifu wengine kama Fariduddin Ganjshakar katika orodha yake. Hapo mwanzo, aliimba haswa kwa Redio Pakistan na baadaye kwa Televisheni ya Pakistan. Mwandishi Amjad Islam. Amjad pia alimpatia uhusika kwa Bahu katika mchezo wa kuigiza wa Waris. Alimudu mila ya Sufi ya mtakatifu anayejulikana Sultan Bahu. Aliimba nyimbo nyingi za Sufiana kwa Redio Pakistan na Televisheni ya Pakistan.

Alitumbuiza ulimwenguni katika maisha yake ya baadaye pamoja na katika BBC Bush House, London mnamo 1992.  Alipewa tuzo ya Tamgha-i-Imtiaz mnamo 2008.

## Kifo 
Bahu alifariki mnamo 24 Machi 2012 kwa sababu ya shambulio la moyo huko Lahore akiwa na umri wa miaka 68 na alizikwa huko Miani Saheb Graveyard, Lahore siku iliyofuata. Miongoni mwa walionusurika ni mkewe, binti 3 na wana 2.

## Tuzo 
* Tamgha-i-Imtiaz in 2008 by the Government of Pakistan
* **Sultan Bahu Award**
* PTV Award
* Graduate Award
* Baba Fareed Award
* Hazrat Sultan Bahoo Award
* International Sufi Festival Award
* Red Crescent Awards
* 6th PTV National Award
* Nigar Award
* Kalam-e-Bahoo Award
* State life Insurance Award, Kuwait
* State Life Insurance of Pakistan Award, Kuwait
* Pakistan National Organization Award, Kuwait
* World Performing Award
* Herf-O-Awaz Awards

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* A delightful confluence of cultures – The Chandigarh Tribune (Gazeti)

Jamii:Waimbaji wa Pakistan
Jamii:Waliozaliwa 1944
Jamii:Waliofariki 2012
Jamii:Feminism and Folklore 2021 in Tanzania
Tala (goddess)

**Tala**, kutokana na mungu wa Kihindu Tara, ni jina la mungu wa kike ambaye ni nyota ya asubuhi na jioni katika hadithi za Kitagalogi. Asili yake inategemea kulingana na mkoa. ambapo kuna Golden Tara, sanamu ya dhahabu ya Majapahit.Mnamo mwaka 1918 eneo la Agusan rasmi iligunduliwa **Tala** .   Shujaa wa Tala ana uwiano karibu sana na hadithi kati ya tamaduni zisizo za kiFilipino kama vile kwa India makabila kama ya Bihar, Savara na Bhuiya, pamoja na Indianized Semang (kabila la Malay). 

Hadithi nyingi zinaelezea zaidi kuwa Tala ni mmoja wa binti watatu wa Bathala kwa mwanamke anayekufa. Dada wa Tala ni pamoja na Mayariambaye ni mungu wa mwezi na Hanan hujulikana kama mungu wa asubuhi. zaidi anajulikana kuwa aliunga mkono kuundwa kwa kikundi cha jadi cha Tagalog. Tala alitumia kifaa mithili ya duara nyepesi kusafirisha wanaume kwenda usiku. Tafsiri za Asili ya hizi vifaa vilivyotumika kusafirisha  ilibadilishwa kugunduliwa kama viumbe hatari ambavyo vinaua wanaume au kufanya wanaume kusahau njia zao, kwa ushawishi wa kitamaduni na kimila iliyochochewa na Uhispania.

Katika hadithi nyingine ambazo ni za kisasa zaidi,  mungu wa jua Arao ( Apolaki) na mungu wa mwezi Buan ( Mayari) hawa wote walikuwa pamoja na familia kubwa za nyota, ingawa Buan aliamini nyota zake haziwezi kuishi katika joto la Arao. Baadae wote wawili walikubaliana kuharibu nyota zao, wakati huo Arao aliamua kula yake, huku Buan aliificha Nyota yake katika mawingu, tegemeo ambapo mara kwa mara wangeibuka.Hatma yake Arao alijawa na ghadhabu huku akiendelea kumtafuta Buan milele, akifanya majaribio ya kumuangamiza. Hivyo inahisiwa Kupatwa kwa jua kunaelezewa na Arao kukaribia vya kutosha kumuuma. Ambapo Alfajiri Buan huficha nyota zake na huzitoa wakati binti yake mkubwa Tala ( nyota ya jioni na asubuhi ) hutokea akiamini jua liko mbali sana kuwafuata.

Kulingana na hadithi hii ni maneno ya Tagalog *tala*, ambayo inamaanisha "nyota mkali", '** (jua) na **' (mwezi).

Kutoka katika hadithi za Kapampangan, mungu anayeitwa Tálâ pia yupo anapatikana. Katika hadithi hizo za  Kapampangans inaelezwa  Tálâ ndiye nyota mkali na ndiye aliyekuwa mwanzilishi wa utamaduni wa mpunga wa maji huko Pampanga .

## Marejeo 
 

Jamii:Feminism and Folklore 2021 in Tanzania
Sekondini wa Kordoba

**Sekondini wa Kordoba** (alifariki Cordoba, Hispania) alikuwa Mkristo aliyeuawa kwa sababu ya imani yake .

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 20 Aprili.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Wafiadini Wakristo
Sulpisi na Servisyani

**Sulpisi na Servisyani** ni Wakristo waliouawa mjini Roma kutokana na dhuluma ya serikali ya Dola la Roma.

Tang kale wanaheshimiwa kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 20 Aprili.

## Tanbihi
Jamii:Watu wa Roma ya Kale
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Italia
Domnini wa Digne

'''''' (alifariki Digne, leo nchini Ufaransa, 5 Novemba 379) alikuwa askofu wa kwanza wa mji huo kuanzia mwaka 364 na wa mji wa Vienne.

Mzaliwa wa Afrika Kaskazini, alikwenda Roma mwaka 313 kushiriki sinodi dhidi ya Wadonati akatumwa na Papa Miltiades huko Ufaransa alipoinjilisha sehemu mbalimbali hadi Italia Kaskazini.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliofariki 379
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Wamisionari
Jamii:Watakatifu wa Afrika Kaskazini
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Ageleia

**Ageleia** au **Ageleis** alikuwa ni kama "epithet" ambapo bila ufafanuzi kwa kiasi fulani huonekana penye giza, wengi wao wakiwa na mtindo wa kucheza wenye maana ya Kigiriki kama maneno ya*liyopita*  yenye maana ya kitenzi cha "kuongoza" au "kufanya", ikiwa nomino inamaanisha "nyara" haswa mifugo ya ng'ombe.  

waandishi wengine huelezea kuwa ni jina ambalo kwa mtu aliyeteuliwa nafasi kama kiongozi au mlinzi wa watu. ikifananishwa na kuwa mfugaji mara zote hulinda ng'ombe zake.    kutoka kwa vyanzo vingine jina huchukuliwa kwa uhalisia zaidi na *Athena Ageleia* ndiye mnyang'anyi  au  mwenye jukumu la kuchukua nyara  

## Marejeo 
* Homer, *Iliad* na Tafsiri ya Kiingereza na AT Murray, Ph.D. kwa juzuu mbili. Cambridge, MA., Chuo Kikuu cha Harvard Press; London, William Heinemann, Ltd 1924. Toleo la mkondoni kwenye Maktaba ya Dijiti ya Perseus.
* Homer . *Homeri Opera* kwa juzuu tano. Oxford, Chuo Kikuu cha Oxford Press. 1920. Maandishi ya Kiyunani yanapatikana katika Maktaba ya Dijiti ya Perseus .
* Homer, *Odyssey* na Tafsiri ya Kiingereza na AT Murray, PH. D. katika juzuu mbili. Cambridge, MA., Chuo Kikuu cha Harvard Press; London, William Heinemann, Ltd. 1919. Toleo la mkondoni kwenye Maktaba ya Dijiti ya Perseus. Maandishi ya Uigiriki yanapatikana kutoka kwa wavuti hiyo hiyo .
Jamii:Feminism and Folklore 2021 in Tanzania
Siti Nurhaliza I

alt=Picha ya Siti Nurhaliza|thumb|Picha ya Siti Nurhaliza
**Siti Nurhaliza I** ni albamu ya kwanza ya mwimbaji Siti Nurhaliza kutoka Malaysia ambayo ilitolewa mnamo 1996. Albamu hiyo ni ya kwanza kwake baada ya kushinda shindano la kuimba la RTM, Bintang HMI 1995, ambapo alirekodi mnamo [1996]. Alishinda taji wakati wa ingizo lake la kwanza kwenye Anugerah Juara Lagu na kuwashinda  
waimbaji wapendwa kwa wakati huo, Ziana Zain na Fauziah Latiff. Kabla ya kujiunga “Suria Records”, Siti alipokea dili ya kurekodi na makampuni makubwa ya kurekodi - Sony Music, BMG Music na Warner Music. Kufanya kazi na Adnan, ambaye alimpa mafunzo ya sauti, alirekodi albamu yake ya kwanza. ikimfanya Siti Nurhaliza mwenyewe ashinde “Best New Female Artist” katika Anugerah Industri Muzik na mapendekezo mawili kwa "Best Pop Album" na "Best Vocal Perfomance" kwenye Albamu * (Female)* katika tuzo hizo hizo mnamo [1998].

Nyimbo tatu zilitolewa kutoka kwenye hii albamu, *Jerat Percintaan* (“Love Trap”), *Jawapan Di Persimpangan* ("An Answer at the Crossroads") na *Cari-Cari* (“Looking”).
Siti Nurhaliza angeendelea  kurekodi albamu tano zaidi na  Adnan: Siti Nurhaliza II ([1997]), Adiwama (1998), Pancawama ([1999]), Safa ([2001]) na Lentere Timur ([2008]).
* Best Performance, 11th Anugerah Juara Lagu [1996] (Jerat Percintaan)

## Marejeo
## Viungo vya nje
* Siti Nurhaliza – Official Website 

Jamii:Albamu za 1996
Jamii:Feminism and Folklore 2021 in Tanzania
Aphrodite of the Gardens

thumb| Nakala ya Kirumi ya sanamu *inayodhaniwa kuwa ni uzazi wa Aphrodite wa Bustani*  .
**Aphrodite wa Bustani**  Ni "epithet" ya Kigiriki yaani  "Aphrodite" . Hii inaelezea zaidi ufadhili wake juu ya mimea na bustani. 

Kutokana na "Pausanias" kulikuwa na hekalu la "Aphrodite" katika bustani ya Acropolis ya Athens.Inasemekana ibada ya sanamu la Aphrodite na Alcamenes ilifanyika karibu na Hekalu. Ni dhahiri sanamu za Aphrodite na herm zinaweza kuwa sawa kimuundo wa uchongaji au sanamu mbili tofauti.

Herm ya Aphrodite pia inahusishwa na muhusika wa baadaye wa hadithi. Hermaphroditos .   zaidi kuna marejeo kadhaa ambayo mengi kwa sehemu ya kiume ya Aphrodite ambayo huitwa Aphroditos,iliyoingizwa kwa "Athene"tokea mwishoni mwa karne ya 5 Kabla ya Kristo lakini pia Hekalu la Hermaphroditos mara kadhaa lilizungumzwa na Alciphron huko Athene. 

## Angalia pia 
* Afrodita
* Aphrodite Urania
* Aphrodite wa Knidos 

## Marejeo 
* 
* 
* 

Jamii:Feminism and Folklore 2021 in Tanzania
Musarrat Nazir

**Musarrat Nazir Khawaja** (kwa Kiurdu: مسرت نذیر; amezaliwa 13 Oktoba 1940) ni mwimbaji na mwigizaji wa filamu kutoka nchini Pakistan na nchini Kanada, aliyeigiza filamu nyingi za Kiurdu na Kipanjabi. Miaka mingi baadaye, aliimba pia akiwa mwenyewe, haswa nyimbo za harusi na za kitamaduni.

## Maisha ya awali 
Wazazi wake walikuwa wa tabaka la kati, Kipunjabi kutoka Kikashmiri kutoka Lahore. Baba yake Khwaja Nazir Ahmed, alifanya kazi kama mkandarasi aliyesajiliwa katika shirika la Manispaa ya Lahore. Mwanzoni mwa maisha yake, wazazi wake walimtaka awe daktari na walimpatia elimu bora kabisa ambayo wangeweza. Musarrat alifaulu mtihani wa hesabu (darasa la 10) akipata daraja la kwanza na kufaulu mtihani wa kati (darasa la 12) kutoka Chuo cha Kinnaird huko Lahore.

## Kazi 
Alipenda sana muziki na alianza kuimba kwa Radio Pakistan mwanzoni mwa miaka ya 1950. Walakini, mapato kidogo kutoka redioni hapo zilimpeleka kwa mkurugenzi wa filamu, Anwar Kamal Pasha mnamo 1955. Alimuelezea Pasha juu ya hamu yake kubwa ya kuimba kwa sinema. Badala yake, Pasha alimshauri yeye kuwa mwigizaji. Musarrat alihitaji idhini ya wazazi wake. Pasha mwenyewe alikutana na baba ya Musarrat na kumshawishi kumruhusu binti yake kufanya kazi katika tasnia ya sinema kama mwimbaji na mwigizaji.

Anwar Kamal Pasha alibadilisha jina la Musarrat kuwa Chandani na kumsajili kama mhusika msaidizi katika sinema yake. Kwa hivyo, Chandani alicheza kwanza na Sabiha Khanum na Nayyar Sultana katika filamu ya Pasha ya Qatil mnamo 1955. Jukumu lake lilikuwa la pili lakini lilikuwa na ufanisi.

## Marejeo 
Jamii:waigizaji filamu wa Kanada
Jamii:Waimbaji wa Kanada

Jamii:Waimbaji wa Pakistan
Jamii:Waliozaliwa 1940
Jamii:Feminism and Folklore 2021 in Tanzania
Tufail Niazi

**Tufail Niazi** (1916 - 21 Septemba 1990) alikuwa mwimbaji wa nchini Pakistani ambaye nyimbo zake ni pamoja na "Saada Chirryan Da Chamba Ae," "Akhiyaan Lagiyaan Jawaab Na Daindian," "Layee Beqadran Naal Yaari, Tay Tut Gai Tarak Karkey "na" Mein Nai Jana Kheriyan De Naal." Alikuwa akitumbuiza mara kwa mara kwenye televisheni ya Pakistan (PTV) na Redio Pakistan.

## Kazi katika redio na runinga 
Hivi karibuni Tufail alijulikana sana katika duru za kitamaduni za Multan, na mafanikio yake yakaendelea. Alianza kuimba kwa Redio Pakistan na mnamo 26 Novemba 1964, siku ambayo televisheni ya Pakistan ilizinduliwa huko Lahore, aliheshimiwa kuwa mwimbaji wa kwanza kutumbuiza mubashara kwa redio siku hiyo. Tufail alichagua wimbo wake maarufu, "Laai beqadaran naal yaari te tut gai tarak kar ke," kwa utumbuizaji huu wa kihistoria.

Tufail Niazi hakuwa Niazi kwa tabaka, ila Aslam Azhar, mtayarishaji mwandamizi na mkurugenzi mtendaji wa PTV, alimpa jina Tufail Niazi kwa sababu Tufail alikuwa amemwambia kuwa rika lake ni Pir Niaz Ali Shah. Kwa hiyo usichanganye na jina lake la mwisho, hakuwa wa kabila maarufu la Pushtun Niazi. Kabla ya hii, Tufail alikuwa akijulikana tu kama Tufail, Master Tufail, Mian Tufail au Tufail Multani. 

Baadaye, chini ya Uxi Mufti, alifanya kazi bila kuchoka kusaidia kuanzisha na kudumisha Taasisi ya Kitaifa ya Watu na Urithi wa Jadi (Lok Virsa) huko Islamabad, Pakistan. Alisafiri kote Pakistan kukusanya hazina za watu. Kwa kutambua kazi yake, Tufail Niazi alipokea Tuzo ya Rais ya Tuzo ya Utendaji mnamo 1982.

## Marejeo 
Jamii:Feminism and Folklore 2021 in Tanzania
Jamii:Waimbaji wa Pakistan
Theodoro Trikinas

**Theodoro Trikinas** alikuwa mmonaki kutoka Konstantinopoli, leo nchini Uturuki, katika karne ya 5.

Aliishi kiadilifu upwekeni katika monasteri ya Kalsedonia akijulikana kwa kuvaa kanzu moja tu za singa ndefu (ndiyo asili ya jina lake la pili) na kwa miujiza yake. 

Tangu kale anaheshimiwa na Waorthodoksi na Wakatoliki kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 20 Aprili.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:wakaapweke
Anastasi II wa Antiokia

**Anastasi II wa Antiokia** (alifariki Antiokia, leo nchini Uturuki, 609) alikuwa askofu mkuu wa Antiokia kuanzia mwaka 599 hadi kifodini chake kinachosemekana kilichotokea kwa mikono ya Wayahudi waliokataa kulazimishwa na kaisari Fokas kuingia Ukristo.

Kabla ya hapo aliwasiliana mapema na Papa Gregori I kukiri imani sahihi akahimizwa naye kupambana na usimoni.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake inaadhimishwa  kwenye 20 Aprili. 

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 550
Jamii:Waliofariki 609
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Uturuki
Anyesi wa Montepulciano

[250px|thumb|Mt. Anyesi [ekaristi|akikomunishwa na malaika.]]
**Anyesi wa Montepulciano** (Montepulciano, Toscana, Italia, 28 Januari 1268 - Montepulciano, 20 Aprili 1317) alikuwa bikira wa ukoo bora aliyejiweka wakfu akiwa na umri wa miaka 9. Alikuwa na vipaji na karama za pekee kiasi kwamba akiwa na umri wa miaka 15 tu alichaguliwa na kuthibitishwa kuwa abesi katika monasteri mpya ya Kifransisko. 

Baadaye alikubali kurudi kwao alipoanzisha nyingine aliyoiunganisha na familia ya kiroho iliyoanzishwa na Dominiko Guzman ambaye alikuwa amemtokea kwa ajili hiyo. 

Anyesi alitangazwa na Papa Benedikto XIII kuwa mtakatifu mwaka 1726. 

Sikukuu yake inaadhimishwa tarehe aliyoaga dunia.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo ya Kiswahili
* John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 140

## Marejeo ya Kiitalia
* Raimondo wa Capua, ''Sant'Agnese da Montepulciano*, Cantagalli, Siena 1983.

## Viungo vya nje
* 
*Attwater, Donald and Catherine Rachel John. *The Penguin Dictionary of Saints''. 3rd edition. New York: Penguin Books, 1993. ISBN|0-14-051312-4.
* "Saint Agnes of Montepulciano" at the Christian Iconography website

Jamii:Waliozaliwa 1268
Jamii:Waliofariki 1317
Jamii:Mabikira
Jamii:Wamonaki
Jamii:Wadominiko
Jamii:watawa waanzilishi
Jamii:Watakatifu wa Italia
Fatoumata Kébé

**Fatoumata Kébé** (amezaliwa 1986) ni mtaalamu wa astrofizikia (fizikia ya nyota) kutoka nchini Ufaransa.

Yeye ni mtaalamu hasa wa takataka ya anga-nje. Jarida la Vanity Fair alimtaja kuwa mmoja wa Wafaransa wenye ushawishi mkubwa duniani kwenye mwaka 2018.

## Maisha ya mapema na elimu 
Kébé alizaliwa Montreuil, Seine-Saint-Denis na alikulia huko Noisy-le-Sec. Amekuwa akivutiwa na habari za nyota na anga-nje tangu akiwa mtoto.  Katika umri wa miaka nane alianza kusoma katika kamusi elezo ya baba yake akakuta picha na maelezo kuhusu nyota na astronomia. Sayari anayopenda zaidi ni Zohali (Saturn).  

Alisomea fizikia ya miminika kwa masomo yake kwenye Chuo Kikuu cha Pierre na Marie Curie alipohitimu shahada ya uzamili. Pamoja na kufuata masomo yake alipaswa kufanya kazi mbalimbali kwa kujikimu.  

Kébé alifanya utafiti kuhusu takataka ya anga-nje kwa kupata shahada ya uzamivu. Kwa mwaka mmoja alisoma uhandisi wa anga kwenye Chuo Kikuu cha Tokyo, ambapo alishiriki kujenga satelaiti ndogo. Hapo alizindua pia "*Connected Eco*", mradi ambao unafanya kazi na wanawake nchini Mali kulinda mazingira kwa kutumia mbinu za kilimo enedelevu. Hapo alibuni mitambo ya kupima ukame wa udongo inayoendeshwa kwa nguvu ya sola na kutuma habari kwa njia ya SMS kwa wakulima.  Mradi huo ulishinda tuzo ya Umoja wa Kimataifa wa Mawasiliano kwa vijana wavumbuzi.  Alipata shahada ya uzamili kwa tasnifu "''Etude de l'influence des incréments de vitesse impulsionnels sur les trajectoires de débris spatiaux"'' mnamo 2016.   Alikuwa mkurufunzi katika NASA, Center kitaifa de la recherche Scientifique na Chuo Kikuu cha Anga cha Kimataifa. 

### Ephemeridi 
Pamoja na utafiti wake, Kébé analenga kuboresha ufikiaji wa astronomia na fizikia.   Kébé alianzisha Ephemerides, mradi ambao hutoa mafundisho ya astronomia kwa wanafunzi wa shule za upili wenye asili duni. Inafundisha wanafunzi walio na umri wa miaka 12 hadi 15.  Anafanya kazi na vyuo vinne, pamoja na Seine-Saint-Denis, Bobigny na Villetaneuse.  Mnamo 2018 aliunda tawi pia huko Bamako.  Yeye hufadhili mradi huo na pesa kutoka Fondation de France .

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1986
Jamii:Watu wa Ufaransa
Jamii:Wanafizikia wa Ufaransa
Jamii:Wanaastronomia wa Ufaransa
Apoloni wa Roma

[thumb|[Mfiadini|Kifodini chake.]]
**Apoloni wa Roma** (Roma, Italia, karne ya 2 - Roma, 21 Aprili 185) alikuwa mwanafalsafa wa ukoo maarufu ambaye alitetea Ukristo hata kwa maandishi na kwa sababu hiyo aliuawa katika dhuluma ya kaisari Commodus.

Baada ya kuutetea mbele ya gavana Pereni na ya Senati ya Dola la Roma kwa hotuba fasaha, aliuthibitisha ukweli wake kwa ushahidi wa damu yake. 

Habari zake tumezipata kutoka kwa mwanahistoria Eusebi wa Kaisarea, Jeromu na wengineo. 

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 21 Aprili.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko
*Mababu wa Kanisa

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*Enciclopedia dei Santi: *Apollonio di Roma*
*Saint of the Day
*"Colonnade Statue in St Peter's Square"

Jamii:Waliozaliwa karne ya 2
Jamii:Waliofariki 185
Jamii:Mababu wa Kanisa
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Italia
Romano Adame

yake mbele ya kanisa kuu la Guadalajara, Jalisco.]]
**Romano Adame** (jina kamili kwa Kihispania **Román Adame Rosales**; Teocaltiche, Jalisco, Mexico, 27 Februari 1859 - Nochistlan, Zacatecas, 21 Aprili 1927) alikuwa padri wa Kanisa Katoliki nchini Meksiko hadi alipoteswa na hatimaye kuuawa bila kesi wakati wa Vita vya Wakristero kwa sababu alimkiri Kristo Mfalme.

Papa Yohane Paulo II alimtangaza mwenye heri tarehe 22 Novemba 1992 halafu mtakatifu mfiadini tarehe 21 Mei 2000 pamoja na wenzake 24 waliofia dini katika vita hivyo:

Sikukuu yao inaadhimishwa kila tarehe 21 Mei ila ya kwake mwenyewe ni tarehe ya kifodini chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* Homily of Pope John Paul II from Canonization Mass
Maryahb

**Maryahb** (jina lake linamaanisha “Mungu anapanga”; alifariki nchini Uajemi, 341) ni kati ya Wakristo elfu kadhaa, waliouawa kwa sababu ya imani yao katika dhuluma ya mfalme Sabor II .

Maryahb alikuwa padri korepiskopo na aliuawa katika Oktava ya Pasaka.

Tangu kale anaheshimiwa na Waorthodoksi, Waorthodoksi wa Mashariki na Wakatoliki kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 22 Aprili.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Mapadri

Jamii:Watakatifu wa Uajemi
Epipodi

[thumb|Mt. Epipodi katika [dirisha la kioo cha rangi.]]
**Epipodi** (alifariki Lyon, mji mkuu wa Gallia, leo nchini Ufaransa, 22 Aprili 178) alikuwa kijana Mkristo aliyekatwa kichwa katika dhuluma ya kaisari Marcus Aurelius dhidi ya Ukristo iliyosababisha mauaji makubwa katika mji huo.

Siku mbili baadaye rafiki yake mkuu, Aleksanda wa Lyon, aliyekamatwa pamoja naye, alisulubiwa kwa ajili ya imani.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifodini chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*Patron Saints: Epipodius
*Two Inseparable Friends
* Epipode

Jamii:Waliozaliwa karne ya 2
Jamii:Waliofariki 178
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Leo wa Sens

**Leo wa Sens** (alifariki 541 hivi) alikuwa askofu wa 16 wa Sens, Ufaransa kuanzia mwaka 530 hivi.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 22 Aprili.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Paul Viard, *Leone, vescovo di Sens, santo*, in «Bibliotheca Sanctorum», vol. VII, coll. 1227-1228

## Viungo vya nje
* *De Sancto Leone episcopo Senonensi in Gallia*, in Acta Sanctorum Aprilis, vol. III, Parigi-Roma 1866, pp. 31-32
* Louis Duchesne, ''Fastes épiscopaux de l'ancienne Gaule*, vol. II, Paris 1910, pp. 415-416
* Honoré Fisquet, *La France pontificale, histoire chronologique et biographique des archevêques et évêques de tous les diocèses de France. Métropole de Sens. Sens et Auxerre'', Paris, pp. 10-11

Jamii:Waliozaliwa karne ya 5
Wilna Adriaanse

**Wilna Adriaanse** (alizaliwa katika Jangwa la Kalahari, Afrika Kusini mwaka 19 Machi 1958) ni mwandishi wa hadithi za kimapenzi.

Kitabu chake cha kwanza kinaitwa, *Die wingerd sal weer bot* kilichapishwa mnamo mwaka 2000 chini ya jina Wilmine Burger. Kitabu chake, * n Heildronk op liefde *, kilishinda  mwaka 2003 Lapa Publishers’  zawadi ya Mapenzi mnamo mwaka 2009 ilipata  tuzo ya ATKV-Woordveertjie kwa riwaya *Die boek van Ester*.

Adriaanse alikulia huko Worcester, Western Cape | Worcester. Alimaliza masomo yake mnamo 1976 kutoka Shule ya Worcester High School. Alipata tuzo za Shahada katika usimamizi wa maendeleo kutoka Chuo Kikuu cha Stellenbosch. Mnamo mwaka wa 2011, alimaliza shahada ya uzamili kwa uhitimu katika Uandishi wa Ubunifu katika Chuo Kikuu cha Cape Town. Tasnifu yake pia ilichapishwa chini ya kichwa,'*n Klein Lewe* by Tafelberg..Mnamo  mwaka 1981, aliolewa na Deon Adriaanse na kukaa huko Giyani. Mnamo mwaka 1985 wanandoa hawa walihamia Western Cape na waliishi Durbanville hadi mwaka 2011, baada ya hapo alimfuata mumewe ambaye alifanya kazi katika maeneo tofauti barani Afrika. Wana watoto watatu.

## Kazi 
* ’n Ongewone belegging, Jasmyn, 2001
* Alleenvlug, Jasmyn, 2002
* Die reuk van verlange, Jasmyn, 2003
* Serenade vir ’n nagtegaal, Jasmyn, 2004
* Rebecca, Tafelberg, 2004
* Hande wat heel, Hartklop, 2005
* Met ander woorde, Tafelberg, 2006
* Die boek van Ester, Tafelberg, 2008
* Vier seisoene kind, Tafelberg, 2010
* 'n Klein lewe, Tafelberg, 2012
* Dubbelspel, Tafelberg, 2014
* Eindspel, Tafelberg, 2017
* Blindside, Tafelberg, 2019 (Translation of Dubbelspel)
As Wilmine Burger:
* Die wingerd sal weer bot, Lapa, 2000
* ’n Heildronk op die liefde, Lapa, 2002
* Liefde is ’n kleur, Lapa, 2002
* Brug van woorde, Lapa, 2004

## Tanbihi 
Jamii:Waliozaliwa 1958
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini
Jamii:Waandishi wa Afrika Kusini
Jamii:Watu wa Afrika Kusini
Audrey Blignault

**Audrey Bettie Blignault** (6 Julai 1916 &ndash; 1 Oktoba 2008) alikuwa mwandishi kutokea nchini Afrika Kusini.

## Maisha yake 
Binti wa mama kutokea Ireland na baba Mwafrikana ambaye alikuwa meya wa jiji, **Audrey Bettie Swart** alizaliwa huko Bredasdorp. Alisomea fasihi ya Kiafrikana katika Chuo Kikuu cha Stellenbosch na kupata shahada ya uzamili katika sanaa ya lugha za Afrikana na Kiholanzi. 

Mwaka 1940, alianza kufundisha huko Wellington, baadaye Stellenbosch. Mwaka 1945, akawa mhariri wa *Die Huisvrou*, jarida la masuala ya wanawake. Mwaka huohuo, alianza programu katika redio mahususi kwa ajili ya kitabu chake cha kwanza kwa lugha ya Afrikaana. Kwa kipindi cha miaka 25, ameandika Makala nyingi katika jarida ya wanawake wa Afrikana kwa jina la *Sarie*. Insha kutoka katika Makala hizo zilikusanywa na kuchapishwa katika vitabu 17. Mkusanyo wa barua zake kama *Audrey Blignault: ’n Blywende vreugde* ulichapishwa mnamo Mei 2008. Blignault alikua pia ni mhariri wa *Naweekpos* na alikuwa mkurugenzi wa kipindi cha wanawake na utamaduni katika kituo cha redio cha Afrika Kusini.

Blignault alifariki katika zahanati ya Cape Town akiwa na umri wa miaka 92.

## Familia
Aliolewa mara mbili: Mara ya kwanza na Andries Blignault; ambaye alifariki katika ajali ya gari mwaka 1967. Yeye mwenyewe alipata majeraha makubwa katika ajali hiyo, na ndiye pekee aliyenusurika kufa. Aliolewa na bwana Attie de Villiers mnamo mwaka 1970. 

## Tuzo na Heshima
Alipokea tuzo za ‘’Eugène Marais’’ mnamo mwaka 1961, ‘’W.A. Hofmeyr’’ mwaka 1965 na ‘’Adelaide Ristori’’. Mwaka 1982, alipata tuzo ya heshima ya raisi wa nchi kwa huduma ya hali ya juu. Alikua mwanamke wa kwanza kutajwa katika bodi ya shule ya sayansi  na utamaduni wa Afrika kusini.

## Kazi zilizoteuliwa 
* *In klein maat* Kaapstad, 1955.
* *Die vrolike lied* (1957)
* *Met ligter tred* (1962)

## Marejeo 
Jamii:waandishi wa Afrika Kusini
Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini
Jamii:Waliozaliwa 1916
Gabeba Baderoon

**Gabeba Baderoon** (alizaliwa Port Elizabeth, Afrika Kusini, 21 Februari 1969) ni mshairi na msomi wa Afrika Kusini. Ndiye mpokeaji wa Tuzo ya *Daimler Chrysler* ya mwaka 2005 kwa Mashairi ya Afrika Kusini. Anaishi na kufanya kazi Cape Town, Afrika Kusini, na Pennsylvania, Marekani, na anahudumu kama Profesa Msaidizi wa Masomo ya Wanawake na Mafunzo ya Kiafrika na Mafunzo ya Kiafrika ya Amerika katika Jimbo la *Penn*.

## Miaka ya awali na Elimu 
Mnamo 1989 alipokea Shahada ya Sanaa kutoka Chuo Kikuu cha Cape Town kwenye Kiingereza na Saikolojia. Mnamo mwaka 1991 alipewa daraja la kwanza la digrii ya Heshima kwenye Kiingereza kutoka Chuo Kikuu cha Cape Town Programu ya BA Honours.Alipata Mwalimu wa Sanaa kwa Kiingereza na Utofautishaji katika Chuo Kikuu cha Cape Town katika Televisheni ya Postmodernist (Masomo ya Vyombo Vya Habari) na mnamo 2004 alimaliza masomo yake ya udaktari katika Masomo ya Vyombo Vya Habari katika Chuo Kikuu cha Cape Town, katika mwaka huo huo alitumia muda katika Chuo Kikuu cha Sheffield, Uingereza, kama Msomi mtembezi. Alikamilisha pia tasnifu yake yenye kichwa "Takwimu za Oblique: Uwakilishi wa Uislamu katika Vyombo vya Habari na Utamaduni vya Afrika Kusini." Anagawanya maisha yake kati ya *Port Elizabeth* na *Pennsylvania*.

## Mikusanyo ya mashairi
* *The Dream in the Next Body* (2005):
**Notable Book of 2005 by the *Sunday Independent* in South Africa
***Sunday Times* Recommended Book
* *The Museum of Ordinary Life* (2005)
* *A hundred silences* (2006):
**shortlisted for the 2007 University of Johannesburg Prize
**2007 Olive Schreiner Award
* *The Silence Before Speaking*
* *Cinnamon* (2009)
* *The History of Intimacy* (2018)

## Marejeo
Margaret Bakkes

**Margaret Bakkes** (14 Disemba 1931 - 29 Juni 2016) alikuwa mwandishi kutoka Afrika Kusini.

Aliolewa na mwanahistoria Cas Bakkes na kuwa mama wa watoto wanne. C. *Johan Bakkes, Marius, Matilde, na Christian Bakkes*, wawili kati yao Johannes na Christiaan pia walikuja kuwa waandishi. 

Margaret Bakkes aliandika vitabu zaidi ya thelathini (30) na hadithi fupi za Kiafrika.

Margaret Bakkes alifariki akiwa na umri wa miaka 84.

## Kazi
* *Die Reise Van Olga Dolsjikowa En Ander Omswerwinge*
* *Kroniek Van Die Sewe Blou Waens: Die Kort Lewe Van Gert Maritz*
* *Littekens: Stories En Memories*
* *Susanna Die Geliefde*
* *Waar Jou Skat Is*
* *Baksel in Die Môre*
* *Ontheemdes*
* *Benedicta*

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1931
Jamii:Waliofariki 2016
Jamii:Watu wa Afrika Kusini
Jamii:Waandishi wa Afrika Kusini
Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini
Babette Brown

**Babette Brown**  mnamo mwaka (1931 – 10 Februari 2019) alikuwa mwandishi nchini Afrika Kusini juu ya masuala ya ubaguzi wa rangi ambaye alikuwa na asili ya Ufalme wa Muungano.

Vitabu alivyoviandika Brown ni pamoja na *Unlearning Discrimination in the Early Years* cha mwaka (1998) na*Combatting Discrimination: Persona Dolls in Action* mwaka (2001). pia aliandika vitabu vya watoto kujitenga kulingana na utoto wake katika ubaguzi wa rangi nchini Afrika Kusini.

Mwaka 1997, Brown alishinda tuzo ya Jerwood Award kwa kazi na upendo wake EYTARN (Early Years Trainers Anti Racist Network). Pia mara nyingi aliandika katika magazeti.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1931
Jamii:Waliofariki 2019
Jamii:Waandishi wa Afrika Kusini
Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini
Jamii:Watu wa Afrika Kusini
Jahanna Brant

**Johanna Brandt** 18 Novemba 1876 huko Heidelberg, Gauteng  Jamhuri ya Afrika Kusini - 13 Januari 1964 Newlands, Cape Town alikuwa mwenezaji wa propaganda wa Afrika Kusini  Utaifa wa Kiafrika, upelelezi wakati wa Vita vya Boer, nabii na mwandishi juu ya masomo ya afya yenye utata. 

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1876
Jamii:watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini
Jamii:Watu wa Afrika Kusini
Lesley Beake

**Lesley Beake** alizaliwa huko **Edinburgh**, Scotland mwaka 1949 ni mwandishi wa riwaya za watoto wa Afrika Kusini.

## Maisha
**Lesley Beake** alizaliwa na kusoma shule huko **Edinburgh**. 

## Kazi zake
* ''Detained at Her Majesty's pleasure: the journal of Peter David Hadden*, 1986
* *The Strollers*, 1987. Winner of the Percy FitzPatrick Award, 1986-1988, Winner of the Young African Award, 1987-1988
* *A Cageful of Butterflies*, 1989. Winner of the Percy FitzPatrick Award, 1988-9. Winner of the M-Net Book Prize, 1991.
* *Rainbow*, 1989
* *Traveller*, 1989
* *Merino*, 1989
* *Serena's Story*, 1990
* *Tjojo and the wild horses*, 1990
* *Song of Be*, 1991
* *Bau and the baobab tree*, 1992
* *Mandi's wheels*, 1992
* *The Race*, 1992
* *Café Thunderball*, 1993
* *One dark, dark night*, 1993
* *Jakey*, 1997
* *An Introduction to Africa*, 2000
* *Home Now*, 2006
* *Remembering Green'', 2009

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1949
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waandishi wa Uskoti
Jamii:Watu wa Afrika Kusini
Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini
Jamii:Waandishi wa Afrika Kusini
Diane Awerbuck

**Diane Awerbuck** ni mwandishi wa riwaya kutoka Afrika Kusini. 

Riwaya yake ya *Gardening at Night* ilishinda tuzo uandishi ya ''Commonwealth Writers' Prize* mnamo mwaka 2004 na kutajwa kua kitabu cha kwanza bora Afrika an Carribean, pia kitabu hichi kilitajwa kwenye tuzo ya *International Dublin Literary Award*. Mwaka 2011 katika makusanyo yake ya hadithi fupi, *Cabin Fever*, kilichapishwa na *Random House Struik.* Riwaya yake ya *Home Remedies*, kilichapishwa na Random House Struik mwezi Agosti mwaka 2012. Alitajwa katika tuzo ya Caine Prize mnamo mwaka 2014, na alishinda mashindano ya *Short Story Day Africa* mwaka huo huo.

Alifundisha shule ya *Rustenburg Girls' High School* mpaka mwaka 2002. Kabla alifanya kazi Cedar House kama mwalimu wa historia.

Insha na hadithi fupi zake zinachapishwa mara kwa mara na kazi zake zinatafsiriwa kwenda lugha ya Kijerumani, Kiswidi na Kirusi.

## Kazi zake
### Riwaya
**Gardening at night*, Secker & Warburg, 2003, ISBN|978-0-436-20610-8
**Home Remedies*, Umuzi / Random House Struik, 2012, ISBN|978-1-4152-0144-2

### Hadithi fupi
**Cabin Fever*, Umuzi / Random House Struik, 2011, ISBN|978-1-4152-0111-4

### Kama mwandishi
**Commissioning Editor of Anthology, 'The Ghost-Easter and Other Stories', *Umuzi Cape Town, 2013, E-Pub 978-1-4152-0568-6*

### Mahojiano
* *Aerodrome mahojiano na Jennifer Malec*, Jennifer Malec, (2013).

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1974
Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini
Jamii:Waandishi wa Afrika Kusini
Penny Busetto

**Penny Busetto **ni mwandishi wa riwaya huko Afrika Kusini anayejulikana kwa riwaya yake ya mwaka 2014, *Hadithi ya Anna P, kama ilivyoandikwa na Yeye mwenyewe*, iliyopewa Mwaka 2013 Tuzo ya Fasihi ya Umoja wa Ulaya, pia Mwaka 2014 Tuzo la Chuo Kikuu cha Johannesburg | Tuzo la kwanza la Chuo Kikuu cha Johannesburg ,  na mwaka 2016 iliorodheshwa kwa  Tuzo ya Etisalat ya Fasihi. 

Busetto alizaliwa Durban, Afrika Kusini, na alikulia Cape Town. Alihamia Italia wakati alipokuwa na umri wa miaka 17, ambapo alisoma na kuolewa. Alihamia Cape Town mnamo 1996, ambako anaishi na mtoto wake. Kwa sasa anaendelea na udaktari wake kwa Kiingereza na saikolojia, na amesema kuwa mhusika wa jina lake riwaya ya kwanza, "Anna P", ameongozwa na Anna O , mmoja wa watu wa kwanza kufanyiwa uchunguzi wa kisaikolojia. 

## Marejeo 
Jamii:Watu kutoka Durban
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waandishi wa Afrika Kusini
Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini
Barbara Adair

**Barbara Adair** ni mwandishi wa Afrika Kusini. Riwaya yake ya mwaka 2004 iitwayo *In Tangier We Killed the Blue Parrot* iliorodheshwa kuwania tuzo ya waandishi wa vitabu ya Sunday Time na riwaya yake iitwayo END iliorodheshwa kuwania tuzo ya jumuiya ya madola.Akiwa Johannesburg, alikuwa mhadhiri wa haki za binadamu.

## Riwaya zilizochapishwa
*2004: *In Tangier We Killed the Blue Parrot*, 
*2005:  *Jacana*, riwaya iliyoelezea Maisha ya Paul Bowles na Jane Bowles wakiwa Tangier. Iliorodheshwa katika kuwania tuzo ya Sunday Times ya mwaka 2005.
*2007: * Cheryl Stobie*: Somatics, Space, Surprise: Creative Dissonance over Time, chuo kikuu cha KwaZulu Natal, Afrika ya Kusini.
*2007: *END*,  kazi ya Sanaa iliyotokana na filamu ya Casablanca iliyoandaliwa katika mandhari ya Johannesburg na Maputo. Riwaya hii iliorodheshwa kuwania tuzo ya jumuiya ya madola ya mwaka 2010. Maudhui ya tasnifu ya uzamivu (PHD) ilihusiana na siasa, ubaguzi wa rangi Afrika ya kusini na uongozi wa kidkteta. (“Beppi Chiuppani, Beyond Political engagement? Redefining the Literary in post dictatorship Brazil and post-apartheid South Africa, University of Chicago, 2013”).

Pia nakala za magazeti, majarida ya: *Sunday Independent* (Afrika ya Kusini), *Sunday Times* (Afrika ya Kusini), *Weekender* (Afrika ya Kusini), *Horizon* (shirika la anga la Uingereza), *Selamta* (shirika la ndege la Ethiopia. 
Hadithi fupi: *New Contrast Literary Journal* (Afrika ya Kusini), *From the Great Wall to the Grand Canyon* (chapisho la Marekani),''
Hadithi za kutunga mpya na zilizokusanywa na Queer Africa : mkusanyiko wa hadithi fupi za Afrika ya Kusini ilyoshinda tuzo ya LAMDA(Marekani) kwa ukusanyaji wa hadithi.

## Wasifu
*
*

## Viungo vya nje
*Official website

## Marejeo
Jamii:Waandishi wa Afrika Kusini
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini
Hazel Crane

**Hazel Crane** (1951 &ndash; 10 Novemba 2003) alikuwa mashuhuri katika itikadi ya Ujamaa, mfanyabiashara na mtunzaji kumbukumbu za watu waliofariki kutokea Afrika Kusini. Aliuawa karibu na jumba lake la kifahari kaskazini mwa jiji la Johannesburg mtaa wa *Abbotsford*, mtaa huohuo ambamo aliyekuwa tajiri wa madini Brett Kebble aliuawa mnamo mwaka 2005.

## Maisha ya Awali
Akizaliwa kama **Hazel Elizabeth Magee** huko Belfast, Ireland Kaskazini, alihamia Rhodesia Baadaye alikua na ndoa yenye misukosuko na bwana Shai Avissar aliyekua na tuhuma za kuongoza kikundi cha kimafia cha Israeli. Wakati kifo kinampata bwana Shai mnamo mwaka 1999, wawili hao walikua wameshatengana. Crane aliambatana na mwanamke ambaye alipigwa risasi mkononi, uchunguzi wa polisi ulibani kuwa shambulio hilo lilimlenga Crane moja kwa moja, ambaye alipigwa risasi ya kichwa, mguu, kifua na mkono  Baadye taarifa zilitoka ya kwamba bi Crane alitarajiwa kutoa ushuhuda dhidi ya Saat na chanzo cha karibu na Crane kilisema alijua mengi sana, angeweza kutambua na kutaja wengi waliohusika katia mauaji ya bwana Saat. Alikuwa ndiye shahidi wa tatu katika kesi ya mauaji ya bwana Saat, ambaye ilisemekana aliuwawa na John van Loggerenberg maarufu kama "Johnna" ambaye inasadikika alikuwa mwanachama wa kikundi cha kimafia cha Sicilian, madai ambayo hakuwahi kukataa wala kukubali. Polisi walidai kwamba alihusika pia katika mauaji ya Giulio Bascelli na Carlo Binne.; Giulio Bascelli alipigwa risai kichwani katika karakana iliyotelekezwa muda mfupi baada ya kifo cha Avassi mnamo mwaka 2000, Carlo Binne alipigwa risasi na kufa papo hapo akiwa Gecko Lounge, klabu ya usiku huko Johannesburg mnamo Aprili mwaka 2008.Kikundi cha Kimafia cha Sicillian, kilikuwa nyuma ya mauaji ya watu mashuhuri ikijumuisha mawakili, mashahidi na majaji. van Loggerenberg hakuwahi kuhukumiwa kwa mauaji yoyote kutokana na ukosefu wa Ushahidi unaomuunganisha na mauaji hayo.

Kabla ya kifo chake, Crane alikuwa akifanya kazi na muandishi wa kiingereza, David Kray juu ya kumbukumbu zake. Bayografia ya, *Hazel Crane: Testimony from Beyond the Grave* ilichapishwa mwaka 2004 na ilijumuisha mambo mengi ya kushangaza kuhusu safari yake iliyopita. Kitabu hicho kinaelezea Maisha binafsi ya kihalifu ya Crane. Alipata utajiri wake kwa kuuza Almasi na Zumaridi kimagendo, akifanya soko haramu, akimiliki kituo cha picha za uchi na video za ngono. Alielezea pia ni kwa jinsi gani aliwahi kuingia katika chimbo la chini ya ardhi na kukutana na "Johnna" kujadili juu ya usalama wake na njia zake za usafirishaji.  Kabla ya Maisha ya uhalifu, alijifunza uhudumu wa afya na baadaye akawa mfanyabiashara. Wakati akifanya biashara ya uuzaji haramu wa almasi, aliunda kikundi chenye nguvu akiwa na washiriki kutoka Johannesburg ambao walimlipa kwa, fedha za kigeni ambazo alizitumia kuanzisha biashra mbalimbali mojawapo ni mgahawa wenye mafanikio wa Copa Cobana, Sehemu mashuhuri sana nchini Rhodesia.

## Marejeo
Jamii:waliozaliwa 1951
Ingrid Andersen

*Ingrid Andersen* alizaliwa mwaka 1965, ni mshairi wa Afrika Kusini.

## Wasifu
Andersen aliishi Johannesburg muda mwingi wa maisha yake, alifanya kazi huko Grahamstown, Eastern Cape kwa miaka mitano na kuhamia katikati ya KwaZulu-Natal mnamo mwaka 2007.

Alifanya kazi kama mtangazaji wa *michezo* ya ukumbini mwaka wa 1980, siku za maonyesho ya kisiasa, katika ukumbi wa michezo wa Soko na *PACT*, kati ya mengine.Wakati Afrika Kusini ilipoanza kujijenga upya baada ya uchaguzi wa kwanza wa kidemokrasia, alijishughulisha na maendeleo ya jamii, kama Mkurugenzi Mtendaji wa Chama cha *Rosebank Homeless Association* na kisha kama meneja ushirikiano wa kijamii katika chuo kikuu cha Rhodes. Anafanya kazi katika chuo kikuu cha KwaZulu Natal katika utetezi wa haki za binadamu, uponyaji na upatanisho, kwa kuzingatia zaidi mradi mbadala wa vurugu.

Mkusanyiko wake wa kwanza wa mashairi, Excision, ulizinduliwa katika tamasha la kitaifa la sanaa mnamo mwaka 2005.Ilikaguliwa katika Wordstock, jarida la tamasha la sanaa la WordFest, kama "iliyotengenezwa vizuri, iliyodhibitiwa, fupi ... mkusanyiko wenye nguvu wa kwanza ulio na michoro nyeti na ya kushangaza ... Andersen anatumia kalamu yake kwa usahihi wa upasuaji" (Warren 2005).

Kwa miaka kumi na tano iliyopita, mashairi yake yalitokea katika majarida ya fasihi ya Afrika Kusini, pamoja na Imprint, Green Dragon, Aerial, Slugnews, Carapace na New Coin.Aliwasilisha kazi yake huko WordFest mnamo mwaka 2004 na 2005, na pia kwenye tamasha la sanaa la Hilton mnamo mwaka 2009. Anakumbuka kwa shauku ushauri wa Lionel Abrahams kwenye semina zake mwanzoni mwa miaka ya 1990. Piecework, mkusanyiko wake wa pili wa mashairi, ulichapishwa na Modjaji Books, na kutolewa mwaka 2010.

Andersen ni mhariri wa Incwadi, jarida la Afrika Kusini la mashairi na upigaji picha mtandaoni.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1965
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Watu wa Afrika Kusini
Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini
Jamii:Waandishi wa Afrika Kusini
Jamii:Washairi wa Afrika Kusini
Sheila Cussons

**Sheila Cussons** (9 Agosti 1922 - 25 Novemba 2004) alikuwa mshairi wa Kiafrika, mmoja kati ya washairi muhimu zaidi huko Afrika Kusini, ni zaidi ya mchoraji na msanii aliyefanikiwa.

Alizaliwa kwenye kituo cha wamishionari cha Moravia karibu na Piketberg huko Afrika Kusini, alisomea sanaa katika Chuo Kikuu cha Natal huko Pietermaritzburg. 

Mshairi D.J. Opperman alikuwa na ushawishi katika uamuzi wake wa kuandika kwa lugha ya  Kiafrika, wakati N. P. van Wyk Louw aliendeleza mawasiliano ya muda mrefu na yeye, ambapo wote walichukulia kama ni faida kwa kazi zao. Walakini kila wakati alijiona kwanza kama msanii wa kuona na pili kama mshairi.

Alifanikiwa kuchapisha kiasi cha ujazo wa mashairi 11 enzi za uhai wake,alipokea Tuzo ya Ingrid Jonker mnamo mwaka 1970, tuzo ya Eugène Marais mnamo mwaka 1971, tuzo ya  WA Hofmeyr mara tatu mnamo miaka ya 1972, 1982 na 1991. Tuzo ya CNA mwaka 1981, tuzo ya Louis Luyt  mwaka 1982, na tuzo ya kifahari ya Hertzog  mnamo mwaka 1983.

Alifariki mnamo mwaka  2004 akiwa na umri wa miaka 82 huko Nazareth House chini ya taasisi ya Kikatoliki huko *Vredehoek*.

## Mikusanyo ya mashairi yake
* *Plektrum* (1970) ("Plectrum")
* *Die swart kombuis* (1978) ("The black kitchen")
* *Verf en vlam* (1978) ("Canvas and flame")
* *Donderdag of Woensdag* (1978) ("Thursday or Wednesday")
* *Die skitterende wond* (1979) ("The brilliant wound")
* *Die sagte sprong* (1979) ("The soft pounce")
* *Die somerjood* (1980) ("The summer jew")
* *Die woedende brood* (1981) ("The angry loaf")
* *Omtoorvuur* (1982) ("Transforming fire")
* *Verwikkelde lyn* (1983) ("Complicated line")
* *Membraan* (1984) ("Membrane")
* *Poems: a selection* (1985) (A selection of poems translated by the poet herself)
* *Die heilige modder* (1988) ("The sacred mud")
* *Die knetterende woord* (1990) ("The sonorescent word")
* '*n Engel deur my kop* (1997) ("An angel through my mind")(A selection of Sheila Cussons' religious poems compiled by Amanda Botha)
* *Die asem wat ekstase is* (2000) ("The breath that is ecstasy")(A selection of Sheila Cussons' non-religious poems compiled by Amanda Botha)
* *Versamelde gedigte* (2006) ("Complete poems")
* *Teesuiker* (1983) (Verwikkelnde lyne)

## Hadithi 
* *Gestaltes 1947* (1982) ("Figures")

## Kama mkalimani 
* *Die vorm van die swaard en ander verhale* (1981) ("The shape of the sword and other stories") (Cussons' translations of short stories by Jorge Luis Borges)

## Viungo vya nje 
* Sheila Cussons (1922–2004) Sanlam ATKV LitNet Afrikaanse Album
* Sheila Cussons: Die lyf as landskap
* Die kunstenaarskap van Sheila Cussons, Amanda Botha, Litnet
* Obituary

Jamii:Watu wa Afrika Kusini
Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini
Jamii:Waliozaliwa 1922
Jamii:Waliofariki 2004
Jamii:Waandishi wa Afrika Kusini
Phyllis Altman

**Phyllis Altman** (25 Septemba 1919 - 18 Septemba 1999) alikuwa mwanamke mtetezi wa vyama vya wafanyakazi na mwanaharakati wa kupinga ubaguzi wa rangi nchini Afrika Kusini. Altman alikuwa mfanyakazi wa Bunge la Vyama vya Wafanyakazi la Afrika Kusini (SACTU).  Pamoja na hayo alikuwa katibu mkuu wa Mfuko wa Ulinzi na Misaada wa Kimataifa (IDAF),  na mwandishi wa hadithi za kutunga. 

## Wasifu 
Altman (née Sachs), alikuwa binti wa wahamiaji Wayahudi kutoka Lituanya Morris na Beile Sachs. Alihudhuria Shule ya Upili ya Wasichana ya Jeppe.  Altman, kama wasichana wengine katika shule yake , alishona "kwa ajili ya Weusi maskini" siku za kila  Alhamisi kitu ambacho kiliamsha hisia kuhusu ubaguzi ndani yake.  Altman alihudhuria Chuo Kikuu cha Witwatersrand kwa mkopo kutoka Idara ya Elimu ya Transvaal ambayo ilimtaka afundishe baada ya kuhitimu masomo yake.  Mwaka 1952, alichapisha kitabu kiitwayo *Sheria ya Tai*.  Kitabu hicho kilitokana na uzoefu wake wa kufanya kazi na Jeshi la Springbok.  Altman alikuwa mfanyakazi pekee  wa SACTU aliyelipwa mshahara kamili  kati ya 1956 na 1963, ambapo alifanya kazi kama Katibu Mkuu Msaidizi.  Alikuwa msiri sana kuhusu mfumo huo, akitumia msimbo wa siri na mawasiliano yake na mfumo ambao ulikuwa mgumu kuuvunja.  Altman pia aliweza kufanikiwa kukwepa majaribio ya jasusi wa Afrika Kusini Craig Williamson ya kuingilia IDAF. 

Altman pia alihusika katika mpango uliowaelimisha "Waafrika weusi wa Rhodesia waliofungwa kambini."  Nusu ya baraza la mawaziri la Robert Mugabe walikuwa na shahada walizopata kwa msaada wa Altman.

Altman's role in working with IDAF became known after the release of Nelson Mandela. Altman died on 18 September 1999 in London.

## Bibliografia 
* Sheria ya Tai (1952) 
* Rudi, Afrika! Hadithi Fupi Kumi na Nne kutoka Afrika Kusini (1968) 

## Marejeo 
### Vyanzo 
* 
* 
Jamii:Waliofariki 1999
Jamii:Waliozaliwa 1919
Jamii:Wayahudi
Jamii:Wanaharakati wa Afrika Kusini
Lindsey Collen

** Lindsey Collen ** (Alizaliwa Mqanduli, Umtata, Transkei, Afrika Kusini, mwaka 1948) ni mwandishi wa riwaya na mwanaharakati. Alishinda tuzo za kawaida za uandishi wa kitabu bora wa Afrika miaka 1994 na 2005.

Kazi yake ilitokea katika mtaala mpya wa kimataifa, naye ni mwanachama wa Lalit de Klas.

## Ndoa 
Aliolewa na Ram Seegobin. Anaishi Mauritius.

## Vitabu 
*Komye fwa mo finn trap enn pikan ursen, Ledikasyon pu travayer, 1997.
*Natir imin: Mauritian Creole & English versions, Ledikasyon pu travayer, 2000.

## Hadithi 
*Yvonne Vera, ed. (1999). "Enigma". Opening spaces: an anthology of contemporary African women's writing. Heinemann. 
*Chris Brazier, ed. (2008). "Letters from Bambous". Letters from the Edge: 12 Women of the World Write Home. New Internationalist.

## Kumbukumbu 
*Felicity Hand Universitat Autonoma de Barcelona) (2010-08-26). "Literary Encyclopedia | Lindsey Collen". Litencyc.com. Retrieved 2014-08-22.
*Commonwealth Prize. "Commonwealth Prize". Africabookclub.com. Retrieved 2014-08-22.
Canada. "Lindsey Collen - New Internationalist". Newint.org. Retrieved 2014-08-22.
*"Lindsey Collen - International Viewpoint - online socialist magazine". International Viewpoint. Rerieved 2014-08-22.
*"Lindsey Collen". The Feminist Press. 2014-05-03. Archived from the original on 2014-08-26. Retrieved 2014-08-22
*"Lindsey Collen - Lindsey Collen". Bloomsbury. Retrieved 2014-08-22.
*"Lindsey Collen - Lindsey Collen". Bloomsbury. Retrieved 2014-08-22.

## Tanbihi 
Jamii:Watu wa Afrika Kusini
Jamii:Waandishi wa Afrika Kusini
Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini