open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Methylphenidate

**Methylphenidate**, inayouzwa kwa jina la biashara **Ritalin** miongoni mwa mengineyo, ni dawa ya kusisimua inayotumiwa kutibu Tatizo la Kutotulia (ADHD) na ugonjwa wa usingizi kupindukia (Nakolepsia). Ni dawa ya mstari wa kwanza kwa ADHD. Methylphenidate ni kichocheo cha mfumo mkuu wa neva (CNS) wa kundi  la phenethylamine na piperidine.

Methylphenidate ilitengenezwa kwa mara ya kwanza mwaka wa 1944 na iliidhinishwa kwa ajili ya matumizi ya kimatibabu nchini Marekani mwaka wa 1955. Hapo awali iliuzwa na kampuni ya Uswizi ya CIBA, ambayo sasa ni Novartis Corporation. Inakadiriwa kuwa katika mwaka wa 2013, dozi bilioni 2.4 za methylphenidate zilichukuliwa duniani kote. Mnamo mwaka wa 2017, ilikuwa dawa ya 47 inayoagizwa zaidi nchini Merika, ikiwa na maagizo zaidi ya milioni 16. Inapatikana kama dawa ya kawaida.  Nchini Marekani, gharama ya jumla ya uundaji wa kutolewa mara moja ni chini ya dola 0.30 kwa kila dozi kufikia mwaka wa 2018.

## Marejeo
Ziwa Kisale

**Ziwa Kisale** ni ziwa la Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo katika eneo la Bukama. Ni sehemu ya Hifadhi ya Taifa ya Upemba na liko katika bonde la Kamalondo lililoundwa na Mto Lualaba na ambalo lina maziwa mengine 50.

Jamii:Maziwa ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:Mkoa wa Lomami Juu
Ziwa Lukulu

**Ziwa Lukulu**, au **Ziwa Rukuru**, ni moja kati ya maziwa 4 ya Mokoto yaliyo magharibi mwa milima ya Virunga huko Kivu Kaskazini katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

Jamii:Maziwa ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:mkoa wa Kivu Kaskazini
Wakarmeli wa Compiègne

[thumb|Wafiadini Wakarmeli wa Compiègne katika [dirisha la kioo cha rangi huko Qidenham, Norfolk, Uingereza.]]
**Wakarmeli wa Compiègne** (karne ya 18 – 17 Julai 1794) walikuwa wanawake 16 wa Ufaransa waliouawa kwa ajili ya imani yao mwanzoni mwa Mapinduzi ya Ufaransa .

Kati ya hao Wakarmeli Peku wa monasteri ya Compiègne, 11 walikuwa wamonaki , 2 masista  na 3 watersiari .

Papa Pius X aliwatangaza wenye heri tarehe 27 Mei 1906 halafu Papa Fransisko aliwatangaza watakatifu wafiadini tarehe 18 Desemba 2024.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifodini chao 

## Tazama pia
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Watakatifu wa Agano la Kale

## Tanbihi
## Marejeo 
* 

## Viungo vya nje 
* Partie du site du Carmel consacrée aux carmélites de Compiègne .
* Paroisse de l'Immaculée Conception, Paris  : paroisse sur le territoire de laquelle les Carmélites sont inhumées au cimetière de Picpus.

Jamii:Waliozaliwa karne ya 18
Jamii:Waliofariki 1794
Jamii:Mabikira
Jamii:Wamonaki
Jamii:Wakarmeli
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Ziwa Ambale

**Ziwa Ambale** ni ziwa la Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo karibu na Kotomanga, Awele na Wuluwu Deuxième.

## Tanbihi
Jamii:Maziwa ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Ziwa Batuli

**Ziwa Batuli** ni ziwa la Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

Jamii:Maziwa ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Ziwa Mai-Ndombe

**Ziwa Mai-Ndombe** (yaani *Maji Meusi*; zamani **ziwa Leopold II**) ni ziwa la Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, mkoa wa Mai-Ndombe.

## Tanbihi
Jamii:Maziwa ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:Mkoa wa Mai-Ndombe
Wilaya ya Bondo (Kongo)

**Wilaya ya Bondo** ni kitengo cha mkoa wa Uele Chini katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, kilomita 200 kutoka Jamhuri ya Afrika ya Kati na kilomita 550 kaskazini mwa ikweta, katikati ya msitu na karibu wakazi 20,000, pamoja na wale wa vijiji vya karibu.

## Mahali 
Eneo lake ni la kilomita za mraba 37,564. Jirani:

* kaskazini: na Jamhuri ya Afrika ya Kati;
* mashariki: wilaya ya Ango;
* kusini: Aketi, Buta na Bambesa;
* magharibi: wilaya ya Yakoma katika mkoa wa Ubangi Kaskazini.

## Jumuiya 
Eneo hilo lina jimbo la vijijini lenye watu wasiozidi 80,000.
* Bondo, (7 washauri wa manispaa).

## Maeneo ya kichifu 
Imegawanywa katika majimbo kumi:
* Chefferie Bosso
* Chefferie Deni
* Duka la Duru
* Chefferie Gama
* Chefferie Gaya
* Chefferie Gbiamange
* Chefferie Goa
* Chefferie Kassa
* Chefferie Mobenge-Mondila
* Chumba cha Wanyama cha Soa

## Idadi ya watu 
Bondo ina makabila mengi lakini yanayojulikana zaidi ni Wabenge na Wazandebandia (au Waabandya).

## Jamii 
Bondo hufanyizwa na vitongoji mbalimbali vinavyounganisha jiji lake. Maeneo maarufu zaidi ni Pagi I, Makambwa na CBBU (jina CBBU linatokana na Kituo cha Baptisti cha Uele, makao makuu ya kanisa la Kiprotestanti huko Bondo).

## Uchumi 
Utajiri wa kijiji hiki cha mashambani si madini tu bali pia ni kilimo. Utajiri mkubwa wa Bondo ni dhahabu, almasi (ambayo haiwafaidi wakazi) na kilimo (kilimo cha chakula). Nyingine haziwezi kusafirishwa kwa sababu ya ukosefu wa barabara na usafiri. Kwa hiyo, kuna pesa kidogo sana zinazotumiwa, na hilo linaathiri afya ya umma na elimu. Kwa sababu ya machafuko ya kisiasa, wafanyakazi wa afya na walimu hawalipwi mshahara, na hivyo watu wengi wanakufa kwa sababu ya ukosefu wa huduma za msingi na wengi hawajui kusoma na kuandika. Kwa kuongezea, inakadiriwa kwamba asilimia 17 ya watu wana UKIMWI.

## Uasilia
Kuna aina za viumbehai zinazolindwa kama vile okapi, tembo, na miti kama vile Afromosia.

Jamii:mkoa wa Uele Chini
B
Aketi

**Aketi** ni makao makuu ya eneo la Aketi, Mkoa wa Uele Chini, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

Jamii:miji ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:mkoa wa Uele Chini
Ziwa Tshangalele

**Ziwa Tshangalele** ni ziwa bandia la Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, karibu na Likasi, eneo la Katanga.

Ziwa hilo linalishwa na Mto Lufira. Maji ya mto huo hutumika katika kituo cha umeme cha Mwadingusha.

Bandari ya nyumbani ya ziwa hilo ni Kapolowe. 

Aina kuu za samaki zilizomo katika ziwa ni Tilapia, Serranochromis na Clarias.

Jamii:Maziwa ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Ziwa Tumba

**Ziwa Tumba** (pia: **Ntomba**) ni ziwa la Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, mkoa wa Ikweta.

## Marejeo
* Jean Omasombo Tshonda, Mai-Ndombe : Mosaïque de peuples établie sur un patrimoine naturel, Tervuren, Musée royal de l’Afrique centrale, 2019, 624 p. (ISBN 978-9-4926-6955-1)

Jamii:Maziwa ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:Mkoa wa Équateur
Ziwa Bonde Langu

right|thumb| Ramani ya Ziwa Ma Vallée.
**Ziwa Bonde Langu** (kwa Kifaransa: **Ma Vallée**) ni ziwa bandia lililopo katika Mlima Ngafula, katika kitongoji cha Kimwenza, Kinshasa, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, inayojulikana tangu enzi ya ukoloni kama mahali pa burudani, michezo na kupumzika.

## Jina la mahali 
Inaitwa "Ma Vallée" kwa sababu liko kwenye mali ya binafsi (Ma) katika bonde la Mto Lukaya (Valley). Bonde hilo la Lukaya pia linatumiwa na reli ya Matadi-Kinshasa - reli ya kihistoria (1898) ambayo bado inafanya kazi leo, ingawa ni chini sana kuliko wakati wa Kongo ya Kibelgiji. 

Ili kufika kwenye ziwa hilo, ni lazima mtu apite mbele ya kituo cha Kimwenza na kuvuka reli hiyo, meta chache kabla ya kuvuka mto.

Jamii:Maziwa ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Ziwa Upemba

**Ziwa Upemba** ni ziwa la Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo katika eneo la Bukama. Ni sehemu ya Hifadhi ya Taifa ya Upemba na liko katika bonde la Kamalondo lililoundwa na Mto Lualaba na ambalo lina maziwa mengine 50.

Jamii:Maziwa ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:mkoa wa Lomami Juu
Eneo la Yakoma

**Eneo la Yakoma** liko katika Mkoa wa Ubangi Kaskazini katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. 

Eneo hilo lina wakazi wengi wa kabila la Wangbandi na la Waakpakabeti.

## Sekta 
Eneo la Yakoma limegawanywa katika maeneo matatu:
* Abumombazi: vikundi kumi na sita vya vijiji 82
* Wapinda: vikundi sita vya vijiji 68
* Yakoma: vikundi 12 vya vijiji 116

## Idadi ya watu 
Ongezeko la Idadi ya Watu
* 1994 = 159,412
* 2004 = 235,800

Jamii:mkoa wa Ubangi Kaskazini
Antonin Gadal

thumb|Antonin Gadal
**Antonin Gadal** (15 Mei 1877 – 15 Juni 1962) alikuwa mwanahistoria wa Ufaransa aliyetoa maisha yake kusoma historia ya Wakatari (Cathars) wa kusini mwa Ufaransa. Alijikita katika kuchunguza kiundani hali ya kiroho, imani, na itikadi zao.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1877
Jamii:Waliofariki 1962
Jamii:Wanahistoria wa Ufaransa
Bondo (Uele Chini)

**Bondo** ni mji wa mkoa wa Uele Chini katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

## Jiografia 
Iko kwenye ukingo wa kulia wa Mto Uele na barabara kuu ya kitaifa 4 kilomita 207 kaskazini magharibi mwa mji mkuu wa mkoa, Buta.

## Utawala 
Mji mkuu wa wilaya ya wapiga kura 7 733 waliohesabiwa mnamo 2018, eneo hilo lina hadhi ya manispaa ya vijijini ya chini ya wapiga kura 80,000, ina washauri 7 wa manispaa mnamo 2019.

## Idadi ya watu 
* 1984 = 11000
* 2012 = 18576
* 2004 = 16292

## Uchumi 
Barabara kuu ya Afrika 8 Lagos-Mombasa hupitia Bondo.

Jamii:miji ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:mkoa wa Uele Chini
Neville Goddard

**Neville Goddard** (19 Februari 1905 – 1 Oktoba 1972) alikuwa mwandishi kutoka Barbados. 

Alikulia Barbados na baadaye alihamia Marekani akiwa mtu mzima kijana. 

Neville alifundisha mbinu mbalimbali za kujisaidia binafsi kwa ajili ya kuthibitisha dai lake kwamba mawazo ya kibinadamu yana uwezo wa kuumba kila kitu, hivyo basi ni sawa na Mungu.

Alipata umaarufu kwa kufasiri upya Biblia na mashairi ya William Blake, akisisitiza nguvu ya mawazo ya binadamu katika kubadilisha hali ya maisha.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1905
Jamii:Waliofariki 1972
Jamii:waandishi wa Barbados
Montserrat Grases

**María Montserrat Grases García** (10 Julai 1941 – 26 Machi 1959) alikuwa mwanamke Mkatoliki wa Uhispania na mwanachama wa kilimwengu wa shirika la Opus Dei.

Grases alijiunga na Opus Dei tarehe 24 Desemba 1957 baada ya kufikia uamuzi kuhusu njia yake ya maisha na uhusiano wake na shirika hilo. Alijulikana kwa tabia yake ya furaha, urafiki na wema, hasa kwa wanyonge. Alionyesha uchaji mkubwa wa dini na huruma kwa maskini na wagonjwa, akijishughulisha na kufundisha watoto kuhusu imani ya Kikristo (katekesi) na kusaidia maskini katika maeneo duni ya Barcelona akiwa pamoja na marafiki zake.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1941
Jamii:Waliofariki 1959
Jamii:Wanawake wa Hispania
Ziwa Mwero

**Ziwa Mwero** (pia: **Moero** au **Mweru**) ni ziwa la Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na la Zambia.

## Marejeo
* Paul Brien, *Éponges du Luapula et du lac Moero*, Cercle hydrobiologique de Bruxelles, 1967, 52 p.
* P. de Kimpe, ''Contribution à l'étude hydrobiologique du Luapula-Moëro'', Musée royal de l'Afrique centrale, Bruxelles, 1964, 238 p.

Jamii:Maziwa ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:maziwa ya Zambia
Wilaya ya Ango

**Wilaya ya Ango** ni kitengo cha mkoa wa Uele Chini katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

## Mahali 
Wilaya ya Ango ni km2 34 764, likiwa na:

* kaskazini, na Jamhuri ya Afrika ya Kati;
* mashariki, wilaya ya Rungu katika mkoa wa Uele Juu;
* magharibi, kupitia wilaya ya Bondo;
* kusini, na wilaya ya Bambesa (kusini magharibi) na wilaya ya Poko (kusini mashariki).
Ni eneo kubwa zaidi katika mkoa wa Uele Chini.

## Jumuiya 
Eneo hilo lina mji wa vijijini wenye wapiga kura wasiozidi 80,000.
Ango, (mashirika saba ya manispaa).

## Maeneo ya kichifu 
Imegawanywa katika maeneo manne:
* Ezo Chefferie
* Chefferie Mopoyi
* Chefferie Ngindo
* Chakula cha ng'ombe cha Sasa

Jamii:mkoa wa Uele Chini
A
Maziwa ya Mokoto

**Maziwa ya Mokoto** ni maziwa manne yaliyo magharibi mwa milima ya Virunga huko mkoa wa Kivu Kaskazini katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo:

* Balukila
* Bita
* Lukulu
* Ndalaga

Jamii:Maziwa ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:mkoa wa Kivu Kaskazini
Rudolf Otto

**Rudolf Otto** (25 Septemba 1869 – 7 Machi 1937) alikuwa mwanatheolojia wa Kilutheri, mwanafalsafa, na mtafiti wa dini za kulinganishwa kutoka Ujerumani. 

Anahesabiwa kuwa mmoja wa wasomi wenye ushawishi mkubwa zaidi katika masuala ya dini mwanzoni mwa karne ya 20. 

Anajulikana zaidi kwa dhana yake ya *numinous*, ambayo ni uzoefu wa kina wa kihisia ambao alidai kuwa ndiyo kiini cha dini zote duniani.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1869
Jamii:Waliofariki 1937
Jamii:Wanateolojia wa Ujerumani
Jamii:wanafalsafa wa Ujerumani
Methamphetamine

**Methamphetamine**  ni kichocheo cha mfumo mkuu wa neva (CNS) ambacho hutumika hasa kama dawa ya kulevya na mara chache sana katika kutibu ugonjwa wa upungufu wa tahadhari, Nakolepsia (ugonjwa wa usingizi wa ghafla) na unene uliokithiri. Matumizi yake kwa unene uliokithiri hayapendekezwi tena. Inapochukuliwa kwa mdomo, athari zake huanza ndani ya dakika 30 na zinaweza kudumu hadi masaa 24.

Madhara yake ya kawaida ni pamoja na shinikizo la juu la damu, mapigo ya moyo yasiyo ya kawaida, kuinua hali ya mhemko, matatizo ya kulala, kutetemeka, kuhara na matatizo ya ngono. Madhara yake mengine yanaweza kujumuisha hisia zisizo za kweli (psychosis), hali ya msisimko wa kupindukia (mania), kifafa, joto la juu la mwili, na mishtuko ya misuli isiyo ya hiari (tics). Kuna hatari kubwa ya unyanyasaji; ingawa vifo vinavyohisiana moja kwa moja na matumizi yake ni nadra. Matumizi yake wakati wa ujauzito yanaweza kumdhuru mtoto na kunyonyesha baada ya kuitumia hakupendekezwi. Dawa hii ni katika familia ya ya madawa ya amfetamini.

Methamphetamine iligunduliwa mwaka wa 1893 na ilitengenezwa kwa mara ya kwanza mwaka wa 1919. Mara nyingi hutengenezwa katika vituo visivyo halali nchini Marekani na Mashariki ya Mbali. Kwa burudani, inaweza kumezwa, kukoromwa, kudungwa au kuvutwa kama sigara. Imeainishwa kama dutu inayodhibitiwa na Ratiba II. Uzalishaji, usambazaji na umiliki wa methamphetamine umezuiwa au umepigwa marufuku katika nchi nyingi. Katika Ulaya. iligharimu takriban Euro 17 hadi 64 kwa gramu kwa usambazaji haramu kufikia mwaka wa 2018. Takriban watu milioni 27 walitumia amfetamini, nyingi zaidi ya methamphetamine, mwaka wa 2019.

## Marejeo 
Jamii:madawa ya Kulevya
Wilaya ya Bambesa

**Wilaya ya Bambesa** ni kitengo cha mkoa wa Uele Chini kutokana na kuvunjika kwa Mkoa wa zamani wa Mashariki.

## Mahali 
Wilaya ya Bambesa ndilo ndogo zaidi katika Uele Chini. Eneo lake ni kilometa za mraba 9,130. Jirani:
* kaskazini: kupitia wilaya ya Ango na wilaya ya Bondo
* mashariki: wilaya ya Poko
* magharibi: wilaya ya Buta
* kusini: wilaya ya Banalia katika mkoa wa Tshopo

## Jiografia 
Eneo hilo liko katikati na kusini mwa jimbo hilo.

## Jumla 
Eneo hilo lina manispaa mbili za mashambani zenye idadi ya wapiga kura isiyozidi 80,0001.
* Bambesa, (7 washauri wa manispaa)
* Dingila, (7 washauri wa manispaa)

## Maeneo ya kichifu 
Imegawanywa katika maeneo tisa:
* Chefferie Bakete
* Chefferie Bikapo
* Kiwanda cha Kondoo cha Bokiba
* Chumba cha Mchungaji cha Bolungwa
* Chefferie Makere I
* Chefferie Makere II
* Chefferie Makere-Bakete
* Chefferie Mange
* Chefferie Mondongwale

Jamii:mkoa wa Uele Chini
B
Martin Israel

**Martin Spencer Israel** (30 Aprili 1927 – 23 Oktoba 2007) alikuwa daktari wa magonjwa (pathologist) kutoka Uingereza, kasisi wa Ushirika wa Anglikana, mwelekezaji wa kiroho, na mwandishi wa vitabu vingi kuhusu maisha na mafundisho ya Kikristo.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1927
Jamii:Waliofariki 2007
Jamii:Waandishi wa Uingereza
Hektomita

**Hektomita** ni kipimo cha urefu wa mita 100. Kifupi chake ni *hm*.

Kipimo hicho si kawaida sana isipokuwa katika metorolojia ambapo shinikizo la hewa hutajwa mara nyingi kulingana na kimo cha hektomita.

Hektomita kwa mraba ni eneo la "hectare" moja ambao ni mita 100x100 au m2 10 000. 

## Marejeo
Jamii:Vipimo vya urefu
Desturi

[thumb|Baraza likiongozwa na chifu kuamua kesi kadiri ya desturi ([Kongo ya KIbelgiji, 1942 hivi).]]
**Desturi** (pia: **dasturi**; kutoka neno la Kiajemi) ni mwenendo uliozoeleka kufanywa, hivyo ni kama tabia, kaida, mila, mazoea.

Kama imekuwa aina ya kanuni ya jamii fulani, basi inaweza kuwa sehemu ya mfumo wa sheria kwa jamii hiyo. 

## Marejeo
* John Hund: "Customary law is what people say it is", ARSP Vol 84 1998, 420–433.
* John Comaroff and Simon Roberts: "Rules and Processes: The Cultural Logic of Dispute in an African Context" (1981).

## Viungo vya nje
*Customary IHL Database 
*Bryan H. Druzin (2014, April). "Planting Seeds of Order: How the State Can Create, Shape, and Use Customary Law" , *BYU Journal of Public Law* **28**: 373–412. 

Jamii:Utamaduni
Jamii:sheria
John O'Donohue

'''John O'Donohue''' (1 Januari 1956 – 4 Januari 2008) alikuwa mshairi, mwandishi, kasisi, na mwanafalsafa wa Hegel kutoka Ireland. 

Alikuwa mzungumzaji wa lugha ya asili ya Kiayalandi, na kama mwandishi, anajulikana zaidi kwa kueneza maarifa ya kiroho ya Kiselti.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1956
Jamii:Waliofariki 2008
Jamii:Washairi wa Ireland
Hifadhi ya Kitaifa ya Kruger

thumb|346x346px|Hifadhi ya Kitaifa ya Kruger kukaa ramani.
**Hifadhi ya Kitaifa ya Kruger** ni Mbuga ya Kitaifa ya Afrika Kusini na mojawapo ya hifadhi kubwa zaidi barani Afrika. Inachukua eneo la km2 19,623 (sq mi 7,576) katika majimbo ya Limpopo na Mpumalanga kaskazini mashariki mwa Afrika Kusini, na inaenea kilomita 360 (220 mi) kutoka kaskazini hadi kusini na 65 km (40 mi) kutoka mashariki hadi magharibi. 

Makao makuu ya utawala yako Skukuza. 

Maeneo ya mbuga hiyo yalilindwa kwa mara ya kwanza na serikali ya Jamhuri ya Afrika Kusini mnamo 1898, na ikawa mbuga ya kwanza ya kitaifa ya Afrika Kusini mnamo 1926.

Jamii:Hifadhi za Taifa za Afrika Kusini
Jamii:Limpopo
Jamii:Mpumalanga
Mwiba

la Rubus fruticosus.]]
**Mwiba** ni sehemu ndogo tena nyembamba ya mmea au ya mti ambayo ina ncha kali inayoweza kuchoma.

Pia ni mfupa wa samaki wenye ncha kali kwenye mapezi au uti wa mgongo.

Hatimaye ni kitu chochote chenye ncha kali nayochoma kwa mfano wa vile vilivyotajwa hapa juu.

Jamii:Anatomia
The Eminence in Shadow

**The Eminence in Shadow** ni mfululizo wa riwaya nyepesi ya Kijapani iliyoandikwa na Daisuke Aizawa na kuonyeshwa na Tōzai. Ilianza kuchapishwa mtandaoni mnamo Mei 2018 kwenye tovuti ya uchapishaji ya riwaya inayozalishwa na mtumiaji Shōsetsuka ni Narō. Ilipatikana baadaye na Enterbrain, ambao wamechapisha safu hiyo tangu Novemba2018.

Marekebisho ya manga na sanaa ya Anri Sakano yamechapishwa katika jarida la seinen manga la *Comp Ace* linalomilikiwa na Kadokawa Shoten tangu Desemba 2018. Manga ya kusisimua ya Seta U yenye kichwa *Kage no Jitsuryokusha ni Naritakute! Kivuli Gaiden* **The Eminence in Shadow! Shadow Side Story** pia ilichapishwa kwa mfululizo kupitia *Comp Ace* kuanzia tarehe 20 Septemba hadi tarehe 20 Septemba ya mwaka uliofuata. Manga hiyo kuu na mfululizo wake zimesajiliwa kwa leseni ya Yen Press kwa ajili ya Amerika Kaskazini.

## Tanbihi
Jamii:fasihi ya Kijapani
Attack on Titan

**Attack on Titan** ni mfululizo wa manga wa Kijapani ulioandikwa na kuchorwa na Hajime Isayama. Hadithi hii imewekwa katika ulimwengu ambapo wanadamu wanalazimika kuishi ndani ya miji iliyozungukwa na kuta tatu kubwa zinazowalinda dhidi ya viumbe wakubwa wanaokula watu, wanaojulikana kama Titans. 

Hadithi inamfuata Eren Yeager, kijana aliyeapa kuwaangamiza Titans baada ya mji wake kushambuliwa na kifo cha mama yake. Mfululizo huu ulianza kuchapishwa katika jarida la kila mwezi la *Bessatsu Shōnen Magazine* linalomilikiwa na Kodansha kuanzia Septemba 2009 hadi Aprili 2021. Sura za manga hii zilikusanywa na kuchapishwa katika juzuu 34 za*tankōbon*.

## Tanbihi
Jamii:fasihi ya Kijapani
Joan Wicken

**Joan Wicken** (12 Julai 1925 – 3 Desemba 2004) alikuwa msaidizi binafsi na mtafsiri wa hotuba wa Rais wa Tanzania, Julius Nyerere, kuanzia mwaka 1960 hadi kifo chake mwaka 1999. Wicken alichangia kwa kiasi kikubwa katika kuandika hotuba za Rais Nyerere, akisaidia katika mawasiliano ya sera na fikra zake wakati wa kipindi muhimu katika historia ya Tanzania. 

Uhusiano wake wa muda mrefu na Rais Nyerere ulimweka katikati ya utawala wake, ambapo alijulikana kwa kujitolea kwake na ushirikiano wa karibu na rais kwa takribani miongo minne.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1925
Jamii:Waliofariki 2004
Jamii:wanawake wa Uingereza
Jamii:Julius Nyerere
Wilaya ya Aketi

**Wilaya ya Aketi** ni kitengo cha Mkoa wa Uele Chini katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

## Historia 
Hapo awali, mji huo ulikuwa ukiitwa Aketi Port-Chaltin (kwa jina la Louis Napoléon Chaltin).

## Mahali 
Wilaya ya Aketi ni km2 25 471. Iko katika sehemu ya kusini magharibi ya Mkoa wa Uele Chini na imepakana na kaskazini na wilaya ya Bondo, mashariki na wilaya ya Buta, kusini na wilaya ya Basoko katika mkoa wa Tshopo na magharibi na wilaya ya Bumba katika mkoa wa Mongala.

## Afya 
Wilaya ya Aketi limegawanywa katika maeneo mawili ya afya: Aketi na Likati. Eneo la afya la Aketi linaongozwa na Daktari Mkuu wa Eneo, Dk Serge NIMO NGBABO. Eneo hilo lina maeneo 17 ya afya yenye HGR moja, vituo vitatu vya afya vya rejea, vituo 14 vya afya, na kituo kimoja cha hospitali. Kuna kituo kimoja tu cha afya kinachotoa PMA kulingana na viwango (DULIA) na HGR haitoi PCA kamili.

Upatikanaji wa huduma ni 91.6% kwa daraja la kwanza na 60.4% kwa daraja la pili. Katika hatua ya kwanza, tulichunguza watu walio katika umbali wa kilomita 5 kutoka kwenye vituo vya afya na wale walio katika umbali wa kilomita 2 kutoka kwenye vituo vya afya au vituo vya utunzaji wa jamii.

## Jumla 
Eneo hilo lina miji miwili ya vijijini yenye idadi ya wapiga kura isiyozidi 80,0001.
* Aketi, (7 washauri wa manispaa)
* Likati, (7 washauri wa manispaa)

## Jumuiya 
Eneo la Aketi limegawanywa katika wilaya nane, yaani, wilaya sita na wilaya mbili.

### Maeneo ya kichifu
* Avuru-Duma
* Avuru-Gatanga
* Mchanga
* Mabinza
* Mobati-Boyele
* Mongwandi

### Sekta 
* Gbandi
* Yoko

## Maeneo 
* Bunduki
* Dulia

A
Louis-Marie Walle Lufungula

**Louis-Marie Walle Lufungula** (alizaliwa Yangambi, eneo la Isangi, mkoa wa Tshopo) ni mfanyabiashara, mwanasiasa wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na ni miongoni mwa walio kwenye Orodha ya magavana wa jimbo la Tshopo .

## Wasifu 
Louis-Marie Walle Lufungula alianza masomo yake ya msingi katika Taasisi ya Champagnat, leo EP Mwangaza huko Kisangani, na kumaliza huko Bunia katika jimbo la Ituri mnamo 1976. Alifanya masomo yake ya sekondari kwa chaguo la falsafa ya Kilatini katika chuo cha Sacré-Cœur huko Kisangani (Maele Taasisi) ambapo alipata diploma yake ya serikali mnamo 1983.

### Kazi ya kisiasa 
Mnamo 1990, Louis-Marie Walle Lufungula alitumwa katika mahakama kuu ya Goma. Alipandishwa cheo hadi wa kwanza mwendesha mashitaka mbadala wa umma, kisha akatumwa kwenye benchi kama jaji katika mahakama kuu ya Goma (Kivu Kaskazini). Alichaguliwa kama naibu wa kitaifa katika bunge la Mpito 1+4 kwa niaba ya kitengo cha serikali ya zamani, hadi 2006

Mnamo Januari 2009, Walle aliteuliwa kuwa mshauri wa ofisi ya Mkuu wa Nchi, ndani ya chuo kinachohusika na masuala ya kisiasa na kidiplomasia hadi Aprili 13, 2013, aliyechaguliwa kuwa gavana wa jimbo la Tshopo.

### Mkuu wa mkoa wa Tshopo 
Louis-Marie Walle Lufungula anamrithi Constant Lomata kama Orodha ya Magavana wa jimbo la Tshopo.

Mnamo Juni 2020, alishtakiwa na manaibu wa bunge la mkoa wa Tshopo kwa ufujaji na matumizi mabaya ya fedha zilizokusudiwa kwa mapambano dhidi ya Covid-19 na kazi ya programu ya siku 100 iliyoanzishwa na mkuu wa nchi. Hoja ya kutokuwa na imani ilipitishwa na bunge kufuatia tuhuma hizi zote. Pia anakosolewa kwa ukandamizaji wa maandamano mwezi Julai.

Malalamiko yaliyotolewa na mwanzilishi wa hoja yake ya kunyang’anywa ni pamoja na “usimamizi usioeleweka na mbaya” wa fedha za umma pamoja na ubadhirifu wa dola za Marekani milioni 2.5 .

Mnamo Agosti 2021, Walle Lufungula alishtakiwa kwa kujaribu kutumia vibaya pesa (hadi dola za Kimarekani) ambazo zililenga kuwalipa fidia wahasiriwa wa Vita vya Siku Sita (Kisangani) ambavyo jiji la [[Kisangani] lilipata wakati wa mapigano makali kati ya Waganda na jeshi la Rwanda mnamo Juni 2000.

## Maisha binafsi
Ameoana na Bijoux Kaiko Bahati. Ni baba wa watoto 5.

## Kutoka kufukuzwa hadi ugavana 
Louis-Marie Walle Lufungula, Gavana wa jimbo la Tshopo, alifutwa kazi Alhamisi Aprili 15, 2021 katika Bunge la Mkoa. Huku jumla ya manaibu 17 wakiwa kwenye kikao kati ya 28 wanaounda baraza la mashauriano, wote walipiga kura ya kuondoka kwa Gavana.

Gavana wa Tshopo alilengwa na hoja ya kutokuwa na imani iliyoanzishwa na Mbunge Tryphène Saidi Mabikinyambey, aliyechaguliwa kutoka eneo la Bafwasende. Malalamiko kadhaa yanadaiwa dhidi yake, yakiwemo usimamizi mbovu.

Inakumbukwa kuwa mnamo 2020, jaribio la kwanza la kumwondoa Gavana Wale halikufaulu. Mkutano huo uliongozwa na afisi ya chombo hiki cha kujadili kwa ukamilifu, baada ya kukwepa kufukuzwa saa chache mapema. Wanachama 5 wa ofisi hiyo walilengwa na maombi na walidumishwa baada ya kupiga kura.

## Tanbihi
Jamii:Wanasiasa wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Olive Mudekereza Namegabe

**Olive Mudekereza Namegabe** (alizaliwa Nfunzi, wilaya ya Walungu, mkoa wa Kivu Kusini, Oktoba 18, 1958) ni mwanasiasa wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, hivi sasa Mbunge wa Jimbo la Kivu Kusini, anayewakilisha jimbo la Bukavu City tangu Februari 12, 2024 hadi Desemba 15, 2028.

## Wasifu 
Mbunge wa chama cha "Alliance of Democratic Forces of Congo and Allies" (AFDC-A), alichaguliwa kuwa mbunge kwa kipindi cha kuanzia Februari 12, 2024 hadi Desemba 15, 2028. Anakaa kwenye kamati ya bunge inayosimamia Mazingira, Utalii, Maliasili na Maendeleo Endelevu.

## Kazi ya kisiasa 
Olive Mudekereza Namegabe alianza kazi yake ya kisiasa kwa kuchaguliwa kama mbunge wa Bunge la Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, ambapo anawakilisha jimbo la Bukavu Ville katika mkoa wa Kivu Kusini.

Mwaka 2019 alichaguliwa kuwa mbunge anayewakilisha jimbo la Bukavu Ville.

Amekuwa sehemu ya mipango kadhaa muhimu ya kisheria wakati wa mamlaka yake, akiunga mkono miswada muhimu, ikiwa ni pamoja na kurefushwa kwa hali ya kuzingirwa mara kadhaa katika sehemu ya ardhi ya Kongo, na amepiga kura kwa miswada inayohusiana na mageuzi ya kisiasa, kijamii na kiuchumi katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Pia imesaidia miradi inayolenga kuimarisha utawala, haswa kupitia kupitishwa kwa sheria juu ya usalama wa mtandao, afya, mazingira, na teknolojia ya dijiti. Na mnamo Februari 2024, alichaguliwa tena kwa muhula mpya kuanza.

Mnamo Januari 2025, alipokea tuzo ya afisa bora aliyechaguliwa wa mkoa wa Kivu Kusini.

## Kujitolea kwa sheria 
Wakati wa uongozi wake, Olive Mudekereza Namegabe alipiga kura kuunga mkono mapendekezo kadhaa muhimu ya sheria, ikiwa ni pamoja na:

* Kuongezwa kwa hali ya kuzingirwa mara kadhaa katika sehemu ya eneo la DRC.
* Rasimu ya sheria ya fedha kwa mwaka wa fedha 2022 na miaka ifuatayo.
* Ubakaji wa mikataba mbalimbali ya kimataifa, kama vile ile ya usalama wa mtandao na ulinzi wa data binafsi.
* Kuridhiwa kwa makubaliano ya kuunda Mtandao wa Kimataifa wa Bamboo na Rattan (INBAR), pamoja na nambari ya dijiti.
* Ugawaji wa viti kwa ajili ya uchaguzi wa wabunge, majimbo, manispaa na mitaa.

Pia imesaidia miradi ya kuboresha miundombinu ya DRC, kama vile umeme wa Kabinda na miradi ya maendeleo vijijini.

## Ushiriki katika mageuzi ya kijamii na mazingira 
Akiwa mjumbe wa kamati ya bunge ya mazingira, utalii, maliasili na maendeleo endelevu, Olive Mudekereza Namegabe alitetea mageuzi ya mazingira na kuunga mkono utekelezaji wa sheria ili kusimamia vyema maliasili za nchi. Hatua yake ni sehemu ya muktadha ambapo DRC, yenye utajiri wa maliasili, inakabiliwa na changamoto kubwa za mazingira zinazohusiana na ukataji miti haramu na usimamizi wa mifumo dhaifu ya ekolojia.

## Uhai 
Olive Mudekereza Namegabe asili yake ni Nfunzi, katika mkoa wa Kivu Kusini, na amejitolea sehemu ya kazi yake kutetea haki za wakazi wa eneo hilo, hasa katika nyanja za mazingira na maendeleo endelevu.

Jamii:wanasiasa wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Belinda Kikusa Kandy

**Belinda Kikusa Kandy** (anayejulikana kama **Bellevue Kandy**, alizaliwa Kinshasa, Oktoba 12, 1980) ni mwigizaji, mkurugenzi, mtayarishaji na mwandishi wa sinema wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

## Maelezo ya maisha 
Kandy alizaliwa Oktoba 12, 1980, katika hospitali ya uzazi mjini Kinshasa, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.  Baba yake, Joseph Kandy, alifariki akiwa na umri wa miezi mitatu tu, akiwaacha yeye na ndugu zake wanane chini ya uangalizi wa mama yao, Luisa Nzumba Kinduelo, ambaye pia alifariki mwaka 2016. Kandy alihitimu kutoka Chuo cha Taifa cha Sanaa (INA). 

Baba yake, Joseph Kandy, alikufa wakati alikuwa na umri wa miezi mitatu tu, na kumwacha yeye na ndugu zake wanane chini ya uangalizi wa mama yao, Luisa Nzumba Kinduelo, ambaye pia alikufa mnamo 2016. Kandy alihitimu kutoka Taasisi ya Taifa ya Sanaa (INA).

## Kazi 
Kufuatia masomo yake, Kandy alianza kazi yake katika kikundi cha «Simba», kilichoongozwa na Rais Elombe Sukari, mtu mashuhuri katika historia ya ukumbi wa michezo wa Kongo anayehusishwa na kikundi cha «Salongo».  Kundi la Simba lilijumuisha kundi la wacheshi na waigizaji mahiri, walio na majina mashuhuri kama vile Yandi Mosi, Lule, Décor Ilonga, Milo (Mimie Loleka), Lea Ndaya, Ursule Peshanga, Maman Kalunga, na Bellevue.

Mimie Kabongo, Maman Kalunga, na Décor wameshirikishwa katika sitcom ya Kongo Chez Coco. Kandy alionekana katika kipindi cha televisheni cha Ivory Coast *Ma Grande Famille* pamoja na Michel Gohou, Michel Bohiri na Clémantine Papouet. 

Mnamo 2023, Kandy aliweka hatua nzuri katika sinema ya Kongo, akikusanya video 1.6K na zaidi ya maoni 119,968,741 kwenye chaneli yake ya YouTube. Akiwa na waliojisajili 197,000, alikuwa na wafuatiliaji 3,000 pekee waliofedheheka kuwa mwigizaji wa kwanza wa sinema wa Kongo kuzidi wateja 200,000 kwenye jukwaa. Mafanikio haya yalimtia alama Kandy kama mwanzilishi wa kufikia kiwango hiki muhimu katika nyanja ya dijitali ya YouTube. 

Katika sherehe ya Tuzo za Nzonzing za 2021, iliyofanyika katika Hoteli ya Memling katika Kaunti ya Gombe, Kandy alipewa tuzo kwa mafanikio yake katika kategoria za wanawake wasomi, hadithi na utaalam.  Mnamo 2022, Kandy alipokea uteuzi wa mwigizaji bora na mkurugenzi bora kwa kazi yake katika filamu «Impotence» na «Honorable Family» katika Tuzo za Nzonzing.  

Kikundi cha Simba kilijumuisha watu maarufu kama Yandi Mosi, Lule, Décor Ilonga, Milo (Mimie Loleka), Léa Ndaya, Ursule Peshanga, Maman Kalunga na Bellevue. Kandy alionekana katika mfululizo wa televisheni ya Ivory Coast Ma Grande Famille pamoja na Michel Gohou, Michel Bohiri na Clémentine Papouet.

## Marejeo 
Jamii:waigizaji filamu wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Bunduki (Aketi)

**Bunduki** ni eneo la Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, haswa katika eneo la Aketi, katika Mkoa wa Uele Chini, Mashariki mwa nchi. 

Iko kwenye ukingo wa kulia wa Mto Itimbiri, na kwenye barabara kuu ya RN6 kati ya Bumba na Aketi.

Jamii:mkoa wa Uele Chini
Dulia

**Dulia** ni eneo la Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, haswa katika eneo la Aketi, katika Mkoa wa Uele Chini, Mashariki mwa nchi. 

Iko kusini mwa sekta ya Avuru-Gatanga kilomita chache kaskazini mwa Itimbiri. Barabara kuu ya Afrika 8 Lagos-Mombasa hupita kupitia Dulia. Dulia ni mwisho wa mashariki wa RN6, ikiunganisha na Aketi, Bunduki, Bumba. Pia hupitishwa na RN4, ikiunganisha na Bondo kaskazini na Buta, Banalia na Kisangani kusini.

Jamii:mkoa wa Uele Chini
Willy Mishiki Buhini

**Willy Mishiki Buhini** (alizaliwa Goma, 23 Julai 1963) ni mwanasiasa wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, ambaye kwa sasa ni mbunge wa kitaifa anayewakilisha mkoa wa Walikale, ulio katika jimbo la Kivu Kaskazini. Ni mwanachama wa vyama kadhaa vya kisiasa, ikiwa ni pamoja na AUN (Hatua ya Umoja wa Kitaifa), AE (Umoja na Hatua ya Utawala wa Sheria, AMSC (Umoja wa Harakati za Ushirikiano kwa Mabadiliko), na Palu (Party Lumumbiste). Kama Mbunge, anahusika kikamilifu katika kamati ya Mazingira, Utalii, Rasilimali Asili na Maendeleo Endelevu. Muda wake ulianza Februari 12, 2024 na utaendelea hadi Desemba 15, 2028.

## Maisha 
Willy Mishiki Buhini alizaliwa katika jimbo la Kivu Kaskazini. Kabla ya kuingia katika siasa, alipata uzoefu katika sekta mbalimbali za jamii ya Kongo. Katika kazi yake, amejitolea sana kwa maendeleo ya eneo lake na kuendeleza ustawi wa raia wake. Anajulikana kwa kazi yake ya utetezi kwa ajili ya kuboresha hali ya kijamii na kiuchumi katika jimbo lake, eneo ambalo linakabiliwa na changamoto nyingi zinazohusiana na ukosefu wa usalama, unyonyaji wa rasilimali za asili na usimamizi wa mazingira.

## Kazi ya kisiasa 
Willy Mishiki Buhini alianza kazi yake ya kisiasa kwa kujiunga na vyama kadhaa vya Kongo, pamoja na Umoja na Hatua ya Utawala wa Sheria, Hatua ya Umoja wa Kitaifa, Muungano wa Harakati za Ushirikiano kwa Mabadiliko na Chama cha Lumumbist. Alichaguliwa kuwa mbunge wa kitaifa mnamo 2024, akiwakilisha mkoa wa Walikale, ulioko katika mkoa wa Kivu Kaskazini, katikati mwa Kivu Kubwa.

Jamii:wanasiasa wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Roger Mowa Bayekiteli

**Roger Mowa Bayekiteli** (alizaliwa Walungu, 4 Mei 1969) ni mwanasiasa na polisi wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Yeye ni meya wa mji wa Butembo, katika mkoa wa Kivu Kaskazini.

## Maisha 
Roger Mowa Bayekiteli, anayejulikana pia kama Mowa Baeki-Telly, alizaliwa Mei 4, 1969 katika eneo la Walungu.

## Kazi ya kisiasa na kijeshi 
Roger Mowa Bayekiteli aliteuliwa kama Kamishna Mkuu Mkuu na Naibu Meya wa Butembo mnamo Mei 25, 2021. Kufuatia kifo cha Meya, Kamishna Mkuu Katunda Lognegne Sebastian, alichaguliwa rasmi kuwa Meya wa Jiji la Butembo mnamo Juni 2021.

Kama meya, Mowa alichukua hatua za kudumisha utaratibu wa umma na kulinda shule dhidi ya udanganyifu wa kisiasa. Aliahidi kupambana na wanasiasa wanaotaka kuingiza mashaka katika taasisi za elimu za mji wa Butembo na kuonya mtu yeyote anayejaribu kuvuruga utaratibu wa umma.

Jamii:Wanasiasa wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Ndosho

**Ndosho** ni moja ya vitongoji vya manispaa ya Karisimbi, iliyopo katika mji wa Goma, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Iliundwa na Sheria Na. 89-127 iliyosainiwa tarehe 23 Mei 1989 na Rais wa Zaire, Mobutu Sese Seko, kama sehemu ya utawala wa mji wa Goma.

## Eneo la kijiografia 
Wilaya ya Ndosho iko katika eneo muhimu kimkakati la manispaa ya Karisimbi. Imefungwa na mipaka ifuatayo:
* Kwa upande wa kaskazini: Wilaya hiyo inapakana na kikundi cha Mudja. 
* Upande wa kusini: Imefungwa na barabara ya Goma-Sake. 
* Upande wa mashariki: Inapakana na wilaya ya Katoy. 
* Upande wa magharibi: Iko karibu na wilaya ya Mugunga.

Jirani ina wastani wa joto la kila mwaka la 19.7 °C, ambayo inafanya kuwa eneo la kupendeza kwa hali ya hewa.

## Udongo na misaada 
Udongo wa Ndosho ni wa asili ya volkano, baada ya kuundwa na milipuko ya volkano ya Nyiragongo. Wilaya iko katika mwinuko wa mita 1550, na latitudo ya 1° 41' kusini na longitudo ya 19° 13' mashariki. Msaada wa eneo hilo unatawaliwa na tambarare upande wa mashariki na kilima cha mchanga katikati ya wilaya, na kuunda tabia tofauti ya mandhari ya eneo hili la volkano.

## Hali ya hewa 
Hali ya hewa ya Ndosho ni ya bahari. Joto ni baridi asubuhi na jioni, lakini joto huongezeka wakati wa mchana. Hata hivyo, joto hili mara nyingi hulainishwa na upepo wa bahari kutoka Ziwa Kivu, ambalo hupiga kuelekea volkano ya Virunga, na kutoa hisia nzuri ya freshness.

## Kipengele cha kisiasa-utawala 
Wilaya ya Ndosho ni taasisi ya utawala inayosimamiwa na mkuu wa wilaya, ambaye anasaidiwa na manaibu wawili (mwanamume mmoja na mwanamke mmoja), katibu tawala na wahasibu wawili. Shirika hili linaruhusu usimamizi mzuri na wa muundo wa mambo ya ndani, kuhakikisha mawasiliano na utawala wa wilaya.

## Kitongoji cha wilaya ya Ndosho 
Wilaya ya Ndosho imegawanywa katika seli 7, kila moja ikijumuisha njia kadhaa. Kila seli inaongozwa na mkuu wa seli na naibu wake. Njia hizo zinasimamiwa na mkuu wa barabara na naibu wake, wakati Nyumba Kumi, mfumo wa usimamizi wa jamii, unaratibu shughuli katika ngazi ya kaya.

## Orodha ya seli na njia zao: 
# Kiini cha Munanira (njia 5):
#* Avenue du Cinq Chantier
#* Barabara ya Rulenga
#* Avenue Mutwanga
#* Barabara ya Garamba
#* Avenue Kito
# Kitengo cha Shule (Njia 4):
#* Avenue Mitumba
#* Avenue de la Carrière
#* Avenue Kako
#* Barabara ya Demokrasia
# Kiini cha Ndebo (njia 5):
#* Barabara ya Luapula
#* Barabara ya Ubangi
#* Barabara ya Rengaa
#* Avenue Itimbiri
#* Avenue Kiwandja
# Kiini cha CAJED (njia 5):
#* Avenue Lulua
#* Ngungu Avenue
#* Kituo cha watoto yatima cha Avenue
#* Avenue Minova
#* Avenue Kalima
# Kiini cha Salama (njia 4):
#* Avenue Kabasha I
#* Avenue Kabasha II
#* Barabara ya Bugamba
#* Barabara ya Muhabura
# Kiini cha Ndihira (njia 5):
#* Avenue Rwasama
#* Avenue Ileo-Songo
#* Barabara ya Kalondji
#* Barabara ya Kasavubu
#* Barabara ya Kanyamuhanga
# Seli ya Okapi (njia 3):
#* Barabara ya Kisasu
#* Avenue Maendeleo
#* Barabara ya Lusuli.

## Marejeo 
Jamii:Mkoa wa Kivu Kaskazini
Taasisi ya Visogho ya Butembo

**Taasisi ya Visogho ya Butembo** ni taasisi ya elimu iliyoko katika wilaya ya kanyabayonga huko Butembo, katika jimbo la Kivu Kaskazini, katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC). Taasisi hiyo ilianzishwa ili kukuza upatikanaji wa elimu bora katika eneo lenye changamoto za kijamii, kiuchumi na usalama, na ina jukumu muhimu katika maendeleo ya kielimu na kitamaduni ya jamii ya mahali hapo.

## Historia 
Taasisi ya Visogho ilianzishwa Aprili 20, 1991, ili kukidhi mahitaji ya elimu katika mji wa Butembo na maeneo ya karibu. Mwanzoni iliundwa kama shule ya sekondari, chuo hicho kilipanuka hatua kwa hatua ili kuingiza kozi za ufundi na ufundi kulingana na mahitaji ya mahali hapo.

Jina la taasisi hiyo, "Visogho", linatokana na mji wa Kimemi, kuonyesha maadili ya kazi, uvumilivu na kujitolea kwa jamii.

## Eneo na miundombinu 
Taasisi hiyo iko katika manispaa ya Kimemi katikati ya Butembo, mji wenye nguvu unaojulikana kwa biashara yake na uthabiti wake katika kukabiliana na changamoto za kiuchumi na usalama. Shule ina miundombinu ya kisasa ikijumuisha:
* Vyumba vya madarasa vyenye vifaa.
* Maabara ya kisayansi ya majaribio ya vitendo.
* Maktaba yenye vitabu vingi vya kufundishia na kufanya utafiti
* Vifaa vya michezo ili kuchochea ukuzi wa kimwili wa wanafunzi.

### Utoaji wa elimu 
Taasisi ya Visogho hutoa elimu ya sekondari na masomo ya jumla na ya kiufundi. Masomo ya shule hutia ndani sayansi, hisabati, masomo ya uandishi, sayansi ya jamii, na masomo ya ufundi kama vile uhandisi, kompyuta, na kilimo.

Shule hiyo pia inakazia elimu ya maadili na ustaarabu, ikiendeleza maadili kama vile uadilifu, heshima na kufanya kazi katika jamii.

## Athari na jukumu la jumuiya 
Zaidi ya elimu, Taasisi ya Visogho ni mchezaji muhimu katika jamii ya eneo hilo. Mara kwa mara huandaa hafla za kitamaduni, semina za uhamasishaji kuhusu masuala ya kijamii, na shughuli za kusaidia familia zilizo na shida.

Jukumu lake katika kuandaa viongozi vijana na wataalamu wenye ujuzi huchangia moja kwa moja maendeleo ya Butembo na maeneo jirani.

## Changamoto na matarajio 
Kama taasisi nyingi nchini DRC, Taasisi ya Visogho inakabiliwa na changamoto za kifedha, miundombinu na ukosefu wa utulivu wa kikanda. Hata hivyo, kwa msaada wa jumuiya na washirika wa ndani na wa kimataifa, taasisi hiyo inaendelea kukua. Miradi inayoendelea inakusudia kuboresha miundombinu yake, kupanua elimu yake, na kuimarisha athari zake katika jamii.

Jamii:Pages with unreviewed translations
Eric Lucky Mumbere Bwanapua

thumb
**Eric Lucky Mumbere Bwanapua** (alizaliwa Kitsombiro, Mkoa wa Kivu Kaskazini, 17 Aprili 1991) ni mwanasiasa wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, ambaye kwa sasa ni naibu wa jiji la Goma. Yeye ni sehemu ya Umoja wa Bunge la 50 (A/B50), kikundi cha kisiasa kinachounga mkono Mbadala wa Vital Kamerhe 2018. Mumbere amejihusisha na siasa za Kongo kwa miaka kadhaa na amekuwa akifanya kazi katika Tume ya Mipango ya Ardhi, Miundombinu na Teknolojia Mpya ya Habari na Mawasiliano ya Bunge la Kitaifa.

## Maelezo ya maisha 
Eric Lucky Mumbere Bwanapuwa alizaliwa huko Kitsombiro, eneo ambalo linakabiliwa na changamoto nyingi za kijamii, kiuchumi na usalama, hasa kutokana na migogoro ya silaha. Mapema, alionyesha kupendezwa na masuala ya kisiasa, kijamii na kiuchumi, akitafuta kuchangia maendeleo ya mkoa wake na DRC kwa ujumla. Aliendelea na masomo yake katika taasisi za mitaa kabla ya kujihusisha kikamili na siasa.

## Kazi ya kisiasa 
Eric Lucky Mumbere Bwanapuwa alianza kazi yake ya kisiasa katika muungano wa Bloc 50 (A/B50), kikundi kinachounga mkono maono ya Vital Kamerhe, ambayo yanazingatia kisasa cha DRC, uwazi, kupambana na rushwa na kuboresha miundombinu ya umma. Alichaguliwa kuwa mbunge wa jiji la Goma mnamo 2024, anazingatia masuala muhimu kwa eneo lake, kama vile miundombinu, maendeleo na usalama. Kama mshiriki wa Tume ya Mipango ya Ardhi, Miundombinu na Teknolojia Mpya ya Habari na Mawasiliano, anasisitiza juu ya uvumbuzi wa kiteknolojia na kuboresha hali ya maisha ya Wakongo. Kama mbunge, anaunga mkono mageuzi ya muungano wa Bunge la 50, wakati akiunga mkono uwazi na sera za kusaidia watu walio katika mazingira magumu. Mumbere ambaye ni kijana na mwenye bidii, amejitolea kutumikia jamii yake na kuchukua jukumu kubwa katika maendeleo ya DRC.

Jamii:Wanasiasa wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:Pages with unreviewed translations
Bunge la mkoa wa Lomami Juu

**Bunge la Mkoa wa Lomami Juu** ni chombo cha kutunga sheria cha Mkoa wa Lomami Juu, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Taasisi hii ina jukumu muhimu katika usimamizi na usimamizi wa mambo ya mkoa, kulingana na Katiba ya Kongo.

Bunge la Mkoa lilianzishwa kufuatia kugawanywa kwa eneo la mwaka 2015, ambalo lilifanya jimbo la zamani la Katanga kugawanywa katika majimbo manne mapya. Lilikuwa baraza la kuwakilisha watu wa jimbo hilo jipya.

### Makao makuu 
Makao makuu ya bunge la jimbo la Upper Lomami yapo katika mji mkuu wa jimbo la Kamina. Jengo hilo lina ofisi za washiriki wa Bunge na vyumba vya mikutano. Ni jengo la mfano kwa ajili ya demokrasia ya mitaa na uwakilishi wa raia.

## Muundo 
### Wanachama 
Bunge la Mkoa la Upper Lomami lina washiriki waliochaguliwa3, wanaoitwa Wabunge wa Mkoa. Idadi yao inategemea idadi ya watu katika jimbo hilo, kulingana na sheria. Kila Mbunge wa Ulaya huwakilisha mkoa wa uchaguzi na kazi yake ni kutoa sauti ya wapiga kura wake katika Bunge.

### Ofisi ya Bunge 
Ofisi ya Bunge la Mkoa ni chombo cha utekelezaji kinachoongoza kazi ya Bunge. Ina washiriki kadhaa, ikiwemo rais, makamu wa rais, mwandishi na nyadhifa nyingine kulingana na kanuni za ndani. Mwenyekiti ana daraka muhimu katika kuratibu mazungumzo na kuhakikisha kwamba utaratibu unafuatwa.

### Tume za kudumu 
Bunge lina halmashauri za kudumu ambazo hushughulikia mambo hususa kama vile:
* Fedha na bajeti;
* Maendeleo ya kiuchumi na miundombinu;
* Elimu, afya na mambo ya kijamii;
* Mazingira na maliasili.
Halmashauri hizo huchunguza sheria, hufanya uchunguzi, na kutoa mapendekezo kwa washiriki wa Bunge.

## Majukumu na majukumu 
Bunge la Mkoa wa Upper Lomami lina majukumu kadhaa ya msingi:
# Sheria: Inatunga amri za mkoa ili kudhibiti sekta mbalimbali, kama vile uchumi, miundombinu, na usimamizi wa maliasili.
# Ufuatiliaji: Ufuatiliaji wa shughuli za serikali ya mkoa, kwa kuhoji mawaziri au kuandaa uchunguzi wa bunge.
# Uwakilishi: Bunge linafanya kazi kama msemaji wa watu wa eneo hilo kwa mamlaka za mkoa na kitaifa.
# Bajeti: Inashughulikia na kuidhinisha bajeti ya kila mwaka inayotolewa na serikali ya mkoa.

## Changamoto 
Bunge la Mkoa linakabiliwa na changamoto kadhaa, ikiwemo:
* Ukosefu wa rasilimali za kifedha na vifaa: Uwezo mdogo wa bajeti huzuia shughuli na utendaji wake.
* Kuimarisha uwezo: Wabunge wa mkoa wanahitaji mafunzo ili kuboresha ufanisi wao katika kutunga sheria na kudhibiti sera za umma.
* Uwazi na utawala: Kuboresha uwazi na kupambana na ufisadi ni changamoto kubwa za kuhakikisha usimamizi mzuri wa mambo ya mkoa.
* Kushughulikia Mahitaji ya Mitaa: Bunge linapaswa kushughulikia changamoto zinazohusiana na upatikanaji wa huduma muhimu za umma, kama vile elimu, afya na miundombinu.
Licha ya changamoto hizi, Bunge la Jimbo la Upper Lomami linabaki kuwa nguzo kuu ya utawala wa kidemokrasia na maendeleo ya jimbo hilo.
Jamii:mkoa wa Lomami Juu
Jamii:Pages with unreviewed translations
Baraza la Sanaa la Taifa

**Baraza la Sanaa la Taifa (BASATA)** lilianzishwa mwaka 1984 kupitia sheria ya serikali kwa lengo la kuwa chombo cha kuratibu na kukuza sanaa, muziki, na sanaa za maonesho nchini Tanzania. **Baraza la Muziki la Taifa (BAMUTA)** lililoanzishwa mwaka 1974, liliunganishwa na **BASATA** wakati wa kuanzishwa kwake.

## Tanbihi
Jamii:Sanaa
Jamii:Tanzania
Kabongo

**Kabongo** ni mji mkuu wa eneo la jina la mkoa wa Lomami Juu katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

## Jiografia 
Kijiji hicho kiko kwenye barabara ya RP 630 kilomita 192 kaskazini mwa mji mkuu wa mkoa wa Kamina.

## Utawala 
Mji mkuu wa wilaya ya wapiga kura 15,129 waliohesabiwa mnamo 2018, eneo hilo lina hadhi ya manispaa ya vijijini ya chini ya wapiga kura 80,000, ina washauri 7 wa manispaa mnamo 20192.

## Idadi ya watu 
* 2004 = 12 486
* 2012 = 14 715

## Watu mashuhuri 
* Prosper Kalenga Muenze Kayamba (1951-2021), daktari, profesa wa matibabu na mtafiti, mtaalam wa magonjwa ya wanawake na uzazi, alizaliwa Kabongo.

Jamii:miji ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:mkoa wa Lomami Juu
Kanyama

**Kanyama** au **Kaniama** ni mji mkuu wa wilaya ya Kaniama, mkoa wa Lomami Juu katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. 

Kiongozi wa kitamaduni wa kitengo hiki kilichotengwa kimamlaka anaishi Kalundwe. KNM ni ufupisho unaorejelea Kaniama kama kitengo cha kikanda cha Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

Jamii:miji ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:mkoa wa Lomami Juu
Wangata

**Wangata** ni moja ya manispaa mbili za mji wa Mbandaka katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Mto Wangata, ambao ni mrefu sana, hufanyiza upande wa magharibi na kusini wa jiji hilo na huzunguka kando ya Mto Kongo kwa karibu kilomita 80.

Kwa mujibu wa takwimu za mji mkuu, idadi ya wakazi wake ni karibu watu 725,000 mwishoni mwa 2021.
* Maeneo yake ya mijini ni Boyera, Ituri, Bombwanza, Mama Balako na Bongondo.
* Maeneo yake ya vijijini, yaliyo kusini mwa mji huo, ni Bolenge, Inganda, Wendji Secli na Bongonde.

Jamii:Mkoa wa Équateur
Quartz

thumb|381x381px
**Quartz** ni madini ngumu, fuwele inayojumuisha silika (silicon dioxide). Atomi zimeunganishwa katika mfumo endelevu wa SiO4 silicon–oksijeni tetrahedra, huku kila oksijeni ikishirikiwa kati ya tetrahedra mbili, ikitoa fomula ya jumla ya kemikali ya SiO2. Kwa hivyo, quartz imeainishwa kimuundo kama muundo wa madini ya silicate na kimuundo kama madini ya oksidi. Quartz ni madini ya pili kwa wingi katika ukoko wa bara la Dunia, nyuma ya feldspar. 

Quartz ipo katika aina mbili, α-quartz ya kawaida na β-quartz ya halijoto ya juu, zote mbili ni za sauti. Mabadiliko kutoka α-quartz hadi β-quartz hufanyika ghafla kwa 573 °C (846 K; 1,063 °F). Kwa kuwa mabadiliko yanafuatana na mabadiliko makubwa ya kiasi, inaweza kushawishi kwa urahisi microfracturing ya keramik au miamba inayopita kwenye kizingiti hiki cha joto.

Kuna aina nyingi tofauti za quartz, kadhaa ambazo zimeainishwa kama vito. Tangu zamani, aina za quartz zimekuwa madini yanayotumiwa sana katika utengenezaji wa vito na nakshi za mawe magumu, haswa huko Uropa na Asia.

Quartz ni madini yanayofafanua thamani ya 7 kwenye mizani ya Mohs ya ugumu, mbinu ya ubora ya kubainisha ugumu wa nyenzo hadi kuchubuka.
Jiwe la Rosetta

thumb|340x340px
**Jiwe la Rosetta** ni jiwe la granodiorite lililoandikwa matoleo matatu ya amri iliyotolewa mwaka wa 196 KK wakati wa nasaba ya Ptolemaic ya Misri, kwa niaba ya Mfalme Ptolemy V Epiphanes. Maandishi ya juu na ya kati yapo katika Kimisri ya Kale kwa kutumia maandishi ya hieroglyphic na Demotic, mtawalia, huku ya chini ni katika Kigiriki cha Kale. Amri ina tofauti ndogo tu katika matoleo matatu, na kufanya Rosetta Stone kuwa ufunguo wa kufafanua maandishi ya Kimisri.

Jiwe hilo lilichongwa wakati wa Ugiriki na inaaminika kuwa hapo awali lilionyeshwa ndani ya hekalu, labda huko Sais. Pengine ilihamishwa mwishoni mwa zamani au wakati wa kipindi cha Mamluk, na hatimaye ilitumiwa kama nyenzo ya ujenzi katika ujenzi wa Fort Julien karibu na mji wa Rashid (Rosetta) katika Delta ya Nile. Ilipatikana huko mnamo Julai 1799 na afisa wa Ufaransa Pierre-François Bouchard wakati wa kampeni ya Napoleon huko Misri. Ilikuwa ni maandishi ya kwanza ya lugha mbili ya Misri ya Kale kupatikana katika nyakati za kisasa, na iliamsha shauku ya watu wengi na uwezo wayo wa kufafanua mwandiko huu wa hieroglifi ambao haukutafsiriwa hapo awali. Nakala za lithographic na plaster casts hivi karibuni zilianza kuzunguka kati ya makumbusho na wasomi wa Uropa. Wakati Waingereza walipowashinda Wafaransa, walichukua jiwe hilo hadi London chini ya masharti ya Utekaji nyara wa Alexandria mnamo 1801. Tangu 1802, limekuwa likionyeshwa hadharani kwenye Jumba la Makumbusho la Uingereza karibu kila wakati na ndio kitu kilichotembelewa zaidi huko.