Muziki wa Rwanda

**Muziki wa Rwanda** unajumuisha tamaduni za muziki wa jadi wa Rwanda pamoja na aina za kisasa za muziki kutoka Afrika Mashariki kama vile Afrobeat na ndombolo ya Kikongo, pamoja na wanamuziki wanaoimba aina mbalimbali za muziki wa Magharibi kama vile hip-hop, R&B, muziki wa injili na muziki wa pop.

## Muziki wa jadi 
Muziki wa jadi na ngoma hufundishwa katika vikundi vya "amatorero" ambavyo vimeenea kote nchini. Kikundi maarufu zaidi ni Ballet National Urukerereza, kilichoanzishwa mwanzoni mwa miaka ya 1970 ili kuiwakilisha Rwanda katika matukio ya kimataifa. Pia vilijulikana sana vikundi vya Amasimbi n'amakombe na Irindiro.

Ikinimba labda ndiyo tamaduni ya muziki inayoheshimiwa zaidi nchini Rwanda. Ni ngoma inayosimulia hadithi za mashujaa na wafalme wa Rwanda, ikiambatana na ala kama vile ngoma, ikembe, iningiri, umuduri na inanga. Inanga, chombo cha muziki chenye nyuzi kinachofanana na zeze, kimechezwa na wanamuziki maarufu wa Rwanda kama vile Rujindiri, Sebatunzi, Rwishyura, Simparingoma, Sentoré, Kirusu, Sophie na Viateur Kabarira, na Simon Bikindi.

Jean-Paul Samputu, akiwa na kikundi chake Ingeli, alishinda tuzo mbili za Kora (Grammy za Afrika) kwa "Msanii Mwenye Uvutio Zaidi" na "Msanii Bora wa Muziki wa Jadi" mwaka 2003 kwa upigaji wao wa muziki wa jadi wa Rwanda. Kikundi hicho huzunguka ulimwenguni kusambaza ujumbe wa Kikristo wa amani na upatanisho, na kusaidia kukusanya fedha kwa ajili ya yatima wa Rwanda. Mwaka 2007, Samputu aliwasafirisha yatima kumi na wawili, waliokuwa wakijulikana kama Mizero Children of Rwanda, kwa ziara huko Marekani na Kanada. Cyprien Kagorora aliteuliwa kwa Tuzo ya Kora mwaka 2005 kama "Msanii Bora wa Muziki wa Jadi". Yeye ni mmoja wa waimbaji wanaotambulika zaidi nchini Rwanda.

## Wasanii wa kisasa 
Katika kipindi cha baada ya ukoloni, Rwanda ilizalisha bendi maarufu za ndani kama Imena, Nyampinga, Les 8 Anges, Les Fellows, Impala, Abamarungu, Los Compagnons de la Chanson, Bisa, Ingenzi, na Isibo y'Ishakwe. Walichukua ushawishi kutoka kote barani Afrika, hasa Kongo, pamoja na aina za Zouk wa Karibi na Reggae.

Machafuko ya kijamii na kijeshi yalisababisha Wanyarwanda wengi kuhamia nchi za nje mwishoni mwa karne ya 20, wakisambaza muziki wao katika miji kama Brussels na Paris. Kwa miaka mingi, Cécile Kayirebwa alikuwa labda msanii mashuhuri zaidi wa Rwanda kimataifa, na bado nyimbo zake zinachezwa mara kwa mara kwenye redio za Rwanda. Mwishoni mwa miaka ya 1990, wasanii kama Corneille na Jean-Paul Samputu kutoka Rwanda-Kanada walijitokeza.

Mauaji ya Kimbari ya Rwanda yaliathiri kwa muda uzalishaji wa muziki nchini. Katika miaka ya hivi karibuni, muziki umeanza kurejea polepole, ukiongozwa na vijana wa Rwanda. Kizazi kipya cha nyota kimejitokeza, wakiwemo wasanii kama Kamichi, Aimé Murefu, Mani Martin, Tom Close, Urban Boyz, Miss Jojo, King James, Knowless, Dream Boys, Kitoko, Riderman, na Miss Shanel.

## Tasnia ya muziki ya ndani 
Tasnia ya muziki nchini Rwanda inakua taratibu na kuwa ya kiweledi zaidi. Idadi inayoongezeka ya makampuni inawekeza katika ukuzaji wa vipaji vipya, ikiwa ni pamoja na uzalishaji wa matamasha makubwa ya muziki kama Kigali Up! na Primus Guma Guma Super Star, pamoja na shindano la muziki kwenye televisheni. Wasanii kama Meddy sasa wanainua muziki wa Rwanda kufikia viwango vya kimataifa.

## Marejeo 
## Bibliografia 
* Jacquemin, Jean-Pierre, Jadot Sezirahigha na Richard Trillo. "Echoes from the Hills". 2000. Katika Broughton, Simon na Ellingham, Mark pamoja na McConnachie, James na Duane, Orla (Wah.), *World Music, Vol. 1: Africa, Europe and the Middle East*, uk. 608–612. Rough Guides Ltd, Penguin Books. 

Jamii:Rwanda