open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rutilio

**Rutilio** (alifariki 250) alikuwa Mkristo wa Afrika Kaskazini aliyetumia kila mbinu asikamatwe wakati wa dhuluma ya Decius, kaisari wa Dola la Roma, lakini hatimaye alikubali kuteswa na kuchomwa moto kwa imani yake .

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 2 Agosti.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliofariki 250

Jamii:Watakatifu wa Afrika Kaskazini
Rustiko wa Lambesa

**Rustiko wa Lambesa** (alifariki 259) alikuwa Mkristo aliyeuawa katika mji huo (leo nchini Algeria) wakati wa dhuluma ya kaisari Valerian.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 9 Agosti.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliofariki 259
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Algeria
Masima, Donatila na Sekunda

[thumb|[Gofu|Magofu ya uwanja wa michezo walipouawa.]]
**Masima, Donatila na Sekunda** (walifariki 303) walikuwa mabikira Wakristo wa Thuburbo Maius (leo nchini Tunisia) waliouawa kwa ajili ya imani yao wakati wa dhuluma ya kaisari Diokletian. 

Wawili wa kwanza walikataa bila woga kutekeleza amri yake ya kutoa sadaka kwa miungu na kwa hukumu ya liwali Anulino walitupwa kwanza kwa wanyamapori ili waliwe nao, halafu wakakatwa kichwa pamoja na mtoto Sekunda. 

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu.

Sikukuu yao inaadhimishwa tarehe 30 Julai.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa karne ya 3
Jamii:Waliofariki 303
Wafiadini wa Aleksandria (10 Agosti)

**Wafiadini wa Aleksandria** (walifariki 259 hivi) ni kundi kubwa la Wakristo wa Aleksandria (Misri) ambao chini ya liwali Emiliani waliteswa kwa ukatili wa kila namna na hatimaye wakauawa kwa njia tofautitofauti wakati wa dhuluma ya kaisari Valerian kwa sababu ya imani yao.

Wanaheshimiwa na Kanisa Katoliki, Waorthodoksi na Waorthodoksi wa Mashariki kama watakatifu wafiadini. 

Sikukuu yao inaadhimishwa kila mwaka tarehe 10 Agosti.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliofariki 259
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Misri
Petro wa Mt. Maria

**Petro wa Mt. Maria, O. de M.** (alifia dini katika Bahari ya Kati, 1361) alikuwa mtawa wa Kanisa Katoliki kutoka Valladolid, Hispania, ambaye alikwenda Afrika Kaskazini pamoja na Simoni wa Lara kukomboa watumwa lakini wakati wa kurudi alikamatwa na Waislamu, akateswa na hatimaye kutoswa baharini kwa ajili ya imani yake .  

Anaheshimiwa kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 13 Agosti.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Hispania
James Harden

[thumb|James Harden akiwa anachezea timu ya kikapu ya [Houston Rockets mwaka 2016.]]
**James Edward Harden** (alizaliwa 26 Agosti 1989) ni mchezaji wa mpira wa kikapu kutokea Marekani anayeichezea timu ya Houston Rockets katika Chama cha taifa cha mpira wa kikapu (NBA). 

James alicheza mashindano ya mpira wa kikapu akiwa chuoni na chuo cha Arizona State. Mwaka 2009, Kawhi alichaguliwa kama chaguo namba tatu katika machaguzi ya wachezaji wa wadogo katika Chama cha taifa cha mpira wa kikapu(NBA) nchini Marekani katika timu ya Oklohoma City Thunder. Mwaka 2012, aliisaidia timu yake kufika fainali ya mashindano ya Chama cha taifa cha mpira wa kikapu (NBA) lakini walishindwa kuifunga timu ya Miami Heat waliyokua wakipambana nayo. 

Mnamo mwaka msimu wa 2012-2013 wa Chama cha taifa cha mpira wa kikapu (NBA), Harden aliuzwa kuelekea timu ya Houston Rockets. Wakati akiwa anaichezea timu ya Houston Rockets alifanikiwa kua mfungaji bora na alipata kujulikana sana kama mchezaji mzuri  na pia kama mmoja kati ya wachezaji wakubwa kwenye ligi. 

Harden amefanikiwa kuteuliwa katika timu ya mastaa marekani kwa mara tatu. Harden ameweza kuchezea timu ya wanaume ya mpira wa kikapu ya nchini Marekani mara mbili, kushinda medali mbili za dhahabu kwenye mashindano ya Olimpiki mwaka 2012 na mashindano ya kombe la Dunia ya FIBA mwaka 2014. 

## Tanbihi
Jamii:waliozaliwa 1989
Jamii:watu walio hai
Jamii:Wachezaji wa Marekani
Vikta wa Kaisarea

**Vikta wa Kaisarea** (kwa Kilatini: "Victor") alikuwa Mkristo aliyefia imani yake kwa kusulubiwa huko Kaisarea wa Mauretania (leo nchini Algeria) siku ya Jumamosi .

Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini. 

Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 26 Agosti.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Algeria
Russell Westbrook

[thumb|Russell Westbrook akiwa anachezea timu ya kikapu ya [Oklohama City Thunder mwaka 2017 ]]
thumb|Westbrook akiwa na timu ya Los Angeles Lakers 2022
**Russell Westbrook** **III** (alizaliwa 12 Novemba 1989) ni mchezaji wa mpira wa kikapu kutokea Marekani anayeichezea timu ya Los Angeles Clippers katika Chama cha mpira wa kikapu Marekani (NBA). Ni Mwanachama wa Timu ya Maadhimisho ya Miaka 75 ya Chama cha mpira wa kikapu Marekani (NBA 75th Anniversary Team), amefanikiwa kuteuliwa kama nyota wa mpira wa kikapu marekani (NBA All-Star) mara tisa na alipata tuzo ya mchezaji mwenye thamani zaidi (MVP) katika msimu wa 2016-2017. Yeye pia ni mwanachama wa Timu ya Nyota wa NBA (All-NBA) mara tisa, katika misimu miwili ya 2014-2015 na 2016-17 aliongoza kama mchezaji mwenye magoli mengi na pia alishinda mfululizo mara mbili tuzo ya mchezaji mwenye thamani zaidi katka mchezo wa timu za mastaa nchini Marekani (NBA All-Star Game MVP). 

Mnamo 2017, mwaka ambao alishinda tuzo ya MVP ya ligi, Westbrook alikua mmoja wa wachezaji wawili katika historia ya NBA kuwa na wastani wa mara tatu-mbili kwa msimu, pamoja na Oscar Robertson mnamo 1962. Pia aliweka rekodi ya mara tatu-mbili zaidi katika msimu, akiwa nazo 42. Aliendelea kuwa na wastani wa mara tatu-mbili katika misimu miwili iliyofuata na pia kuongoza ligi kwa asisti na kuwa mchezaji wa kwanza kuongoza ligi kwa pointi na asisti katika misimu mingi. Mnamo 2020-2021, Westbrook alipata wastani wa mara tatu-mbili kwa mara ya nne katika misimu mitano, na alimpita Robertson kwa taaluma ya mara tatu-mbili zaidi katika historia ya NBA.

## Marejeo 
Jamii:waliozaliwa 1989
Jamii:watu walio hai
Jamii:Wachezaji wa Marekani
Jamii:Wachezaji wa mpira wa kikapu Marekani
Theonas wa Aleksandria

**Theonas wa Aleksandria** (kwa Kigiriki: Θεωνάς της Αλεξανδρείας) alikuwa Patriarki wa mji huo wa Misri tangu mwaka 282 hadi kifo chake tarehe 10 Januari 300.

Theonas alikuwa msomi aliyevuta wengi kwenye Ukristo akajenga kanisa kwa heshima ya Mama wa Mungu.

Mwalimu na mtangulizi wa Petro I wa Aleksandria , alimpinga na kumshinda kwa hoja Sabellius aliyefundisha kwamba Baba, Mwana na Roho Mtakatifu ni nafsi moja tu.

Athanasi Mkuu alishuhudia kwamba tangu kale Theonas aliheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake au 28 Desemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* St. Theonas, 16th Pope of Alexandria.
* Theonas in the Ante-Nicene Fathers

Jamii:Waliofariki 300
Restitutus wa Karthago

**Restitutus wa Karthago** (alifariki 373 hivi) alikuwa askofu wa mji huo wa Tunisia ya leo kuanzia mwaka 352 hadi kufa kwake.

Alitetea imani sahihi dhidi ya Uario.

Augustino wa Hippo alitoa hotuba ya kumsifu, lakini imepotea, hivi hatuna habari za jinsi alivyokufa.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 28 Agosti.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo 
* Stefano Antonio Morcelli, *Africa christiana*, vol. I, Brescia 1816, p.&nbsp;53
* Joseph Mesnage, ''L'Afrique chrétienne*, Paris 1912, pp.&nbsp;4–5
* Anatole Toulotte, *Géographie de l'Afrique chrétienne. Proconsulaire*, Rennes-Paris 1892, pp.&nbsp;86–87
* André Mandouze, *Prosopographie chrétienne du Bas-Empire, 1. Prosopographie de l'Afrique chrétienne (303-533)*, Paris, Éditions du Centre National de la Recherche Scientifique, 1982, pp.&nbsp;968–969
* Manlio Simonetti, *La crisi ariana nel IV secolo'', Institutum Patristicum Augutinianum, Roma 1975

Jamii:Waliofariki 373
Jamii:Maaskofu Wakatoliki

Jamii:Watakatifu wa Tunisia
Chuo Kikuu cha Mt. Yohana cha Tanzania

**Chuo Kikuu cha Mt. Yohana cha Tanzania** (kwa Kiingereza: St John's University of Tanzania; kifupi: SJUT) ni chuo kikuu binafsi kinachopatikana Dodoma, Tanzania. Kilianzishwa mwaka 2007 na kinamilikiwa na kanisa la Anglikana Tanzania.

Chuo kilianza na wanachuo wapatao 811 mwaka 2007, kwa sasa kinakadiriwa kuwa na idadi ya wanachuo zaidi ya 4500.

## Taaluma 
Chuo kinatoa shahada katika fani za:

* Biashara
* Elimu
* Ukunga
* Ufamasia
* Maendeleo ya Jamii
* Theolojia

## Marejeo
## Viungo vya nje
*Wavuti ya chuo

Jamii:Dodoma
John G. Jackson (mwandishi)

**John Glover Jackson** (1 Aprili 1907 – 13 Oktoba 1993) alikuwa mwanahistoria wa muungano wa Afrika, mwalimu, mkufunzi na mwandishi nchini Marekani. Aliendeleza Uafrocentriki.

## Marejeo 
* Usher, C. A. (1994). Exploring the contributions of John G. Jackson to African historiography.

Jamii:Muungano wa Afrika
Jamii:Waandishi wa Marekani
Tamaro wa Benevento

**Tamaro wa Benevento** (alifariki 490 hivi) alikuwa askofu wa mji huo wa Italia Kusini lakini alikuwa mzaliwa wa Afrika Kaskazini.

Baada ya kuteswa na Wavandali Waario kwa sababu ya imani yake, alifukuzwa akiwa na wenzake 12, wakiachwa baharini katika meli mbovu isiyoweza kuendeshwa. 

Labda wakati huo alikuwa padri au askofu tayari. Inasemekana pia alikuwa mfuasi wa Augustino wa Hippo. 

Baada ya kufika Italia, aliishi kama mkaapweke, lakini alitafutwa aongoze jimbo.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 1 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliofariki 490
Jamii:Wamonaki
Jamii:Wakaapweke
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Afrika Kaskazini
Leto wa Nefta

**Leto wa Nefta** (alifia dini 483), alikuwa askofu wa mji huo (leo nchini Tunisia) na ni kati ya wafiadini wa Kanisa Katoliki waliouawa kikatili sana na Wavandali katika karne ya 5, wakati wa utawala wa mfalme Huneriki aliyekuwa Mwario. 

Habari zao zimeandikwa na askofu Vikta wa Vita.

Mtu mwenye ujuzi na msimamo, alifungwa muda mrefu na hatimaye alichomwa moto ili kutisha maaskofu Wakatoliki wenzake.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 6 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Donasyani, Presidi na wenzao

**Donasyani, Presidi na wenzao** Mansueti, Jermano na Foskolo walikuwa maaskofu wa Kanisa Katoliki katika Afrika Kaskazini ambao kwa kutetea imani sahihi waliteswa kikatili sana na Wavandali katika karne ya 5, wakati wa utawala wa mfalme Huneriki aliyekuwa Mwario. Hatimaye walipelekwa uhamishoni.

Habari zao zimeandikwa na askofu Vikta wa Vita.

Tangu kale wanaheshimiwa kama watakatifu.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 6 Septemba pamoja na Leto wa Nefta, askofu katika Tunisia ya leo, mtu shujaa na mwenye elimu kubwa, ambaye baada ya kufungwa muda mrefu katika hali ya kutisha alichomwa moto ili kuwatisha wenzake hao .

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo ya Kiswahili
* John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 310-311
* Pd. Leandry Kimario, O.F.M.Cap. - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 265
Fausto, Dio na Amoni

**Fausto, Dio na Amoni** (waliuawa Aleksandria, Misri, 311) walikuwa mapadri wa mji huo waliofia dini ya Ukristo pamoja na askofu wao Petro I wa Aleksandria katika dhuluma ya kaisari Diokletian. 

Tangu kale wanaheshimiwa na Waorthodoksi wa Mashariki, Waorthodoksi na Wakatoliki kama watakatifu pangine pamoja na Neoteri na Theofilo.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 8 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa karne ya 3
Nemesi wa Aleksandria

**Nemesi wa Aleksandria** (alifariki 250 hivi) alikuwa Mkristo wa Misri aliyefia dini kwa kuchomwa moto katika mji huo wakati wa dhuluma ya kaisari Decius.

Kabla ya hapo aliwahi kufungwa kwa kusingiziwa kuwa mwizi, lakini mahakama ilithibitisha si kweli. Lakini dhuluma hiyo ilipoanza, alikamatwa tena na kushtakiwa mbele ya hakimu Emiliani kwamba ni Mkristo, na kwa amri yake aliteswa tena na tena na hatimaye kuhukumiwa achomwe moto pamoja na wezi, kwa mfano wa Yesu aliyesulubiwa pamoja na wahalifu wawili. 

Tangu kale anaheshimiwa na Waorthodoksi wa Mashariki, Waorthodoksi na Wakatoliki kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 10 Septemba lakini pia 19 Desemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Nemesiani na wenzake

**Nemesiani na wenzake** Feliche, Lucho, Feliche, Liteo, Poliano, Vikta, Iader na Dativus (walifariki 258 hivi) walikuwa maaskofu ambao, pamoja na mapadri, mashemasi na waumini wengine wa Numidia (eneo la Algeria ya leo), baada ya kupigwa kikatili walifungwa pingu na kupelekwa Sigum kufanya kazi ya shokoa katika migodi wakifia hivyo dini ya Ukristo chini ya makaisari Valerian na Galienus . 

Sipriani mfiadini, askofu mkuu wao, aliwaandikia barua ya kuwatia moyo wavumilie kwa imara na kushika amri za Bwana, pamoja na kuwatumia misaada, nao walijibu barua tatu kutoka sehemu tofauti .

Tangu kale wanaheshimiwa na Waorthodoksi wa Mashariki, Waorthodoksi na Wakatoliki kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 10 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
*
*
*
Marimbula

thumb|Mpiga marimbula toka Kuba.
**Marimbula** ni ala ya muziki toka Visiwa vya Karibi, hasa Kuba. Lakini ilifanya kutia na kalimba toka Afrika. Marimbula hufanana na kalimba kubwa. Marimbula inaundwa na ubao na mabamba membamba ya chuma, kwa hivyo ni ala ya mabamba (kwa Kiingereza: lamelophone).

## Marejeo 
* Gansemans, J. (1989). Le marimbula, un lamellophone africain aux Antilles néerlandaises. *Cahiers d’ethnomusicologie. Anciennement Cahiers de musiques traditionnelles*, (2), 125-132.
* Thompson, D. (1975). A new world mbira: the Caribbean marimbula. *African Music: Journal of the International Library of African Music*, *5*(4), 140-148.
* Thompson, D. (1971). The marimbula, an Afro-Caribbean sanza. *Anuario Interamericano de Investigacion Musical*, *7*, 103-116.

Jamii:Ala za muziki
Jamii:Kuba
Jamii:Visiwa vya Karibi
Fransisko, Yakobo na wenzao

**Fransisko, Yakobo na wenzao** Sancho, Idefonsi, Yohane na Denis, O. de M. (walifariki 1437) walikuwa watawa wa Kanisa Katoliki waliokamatwa na Waislamu karibu na Valencia, Hispania wakapelekwa Moroko ambako waliteswa na hatimaye kusulubiwa kwa ajili ya imani yao .  

Tangu kale wanaheshimiwa kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 15 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:watakatifu wa Hispania
Jamii:Watakatifu wa Moroko
Chuo Kikuu cha Aga Khan

thumb|Chuo cha Aga Khan

**Chuo Kikuu cha Aga Khan** ni chuo kikuu binafsi kilichopo nchini Pakistan na matawi katika nchi nyingine mbalimbali, mojawapo likiwa jiji la Dar es Salaam, Tanzania. 
  
## Historia 
Chuo Kikuu cha Aga Khan kilianzishwa rasmi Tanzania mwaka 2001. 

## Taaluma 
Chuo kikuu cha Aga Khan kinatoa taaluma katika ngazi zifuatazo:

### Shahada 
* Shahada ya Sayansi ya Uuguzi na Ukunga

### Shahada ya uzamili 
* Shahada ya Uzamili katika elimu

### Shahada ya uzamivu 
* Shahada ya Uzamili wa udaktari

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
*Wavuti ya chuo

Jamii:Vyuo vikuu vya Tanzania
Jamii:Dar es Salaam
Chuo Kikuu cha Iringa (UoI)

**Chuo kikuu cha Iringa** ni chuo kikuu binafsi kinachopatikana mkoani Iringa, Tanzania.

## Historia 
Mwaka 1995 chuo kikuu cha Iringa kilianza, kikiwa kama chuo kikuu kishiriki chini ya chuo kikuu cha Tumaini. 

Mwaka 1997 kikaanza kutoa astashahada, stashahada pamoja na shahada. 

Tarehe 25 Oktoba 2013, chuo kikuu cha Iringa kikapewa rasmi hadhi ya chuo kikuu kutoka chuo kikuu kishiriki. 

## Taaluma 
Chuo kikuu cha Iringa kina vitivo sita, ambavyo ni:

* Kitivo cha Sheria
* Kitivo cha Teolojia
* Kitivo cha Saikolojia
* Kitivo cha Sayansi na Elimu
* Kitivo cha Sanaa na Sayansi ya Jamii
* Kitivo cha Biashara na Uchumi

Vitivo hivyo vinavyotoa elimu katika fani mbalimbali kwa ngazi za:

*Astashahada
*Stashahada
*Shahada
*Shahada ya Uzamili

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
*Wavuti ya chuo
*The book Future Journalists Launched

Jamii:Vyuo vikuu vya Tanzania
Jamii:Mkoa wa Iringa
North Island

**North Island** ni jina la Kiingereza ambalo linaweza kutumika kwa:
* Kisiwa cha Kaskazini (New Zealand)
* Kisiwa cha Kaskazini (Turkana)
Kisiwa cha Kaskazini (New Zealand)

250px|thumb|Mahali pa New Zealand duniani upande wa kusini mashariki ya Australia
250px|thumb|Visiwa vikuu vya New Zealand kwa macho ya satelaiti
**Kisiwa cha Kaskazini** (kwa Kiingereza: *North Island*; kwa Kimaori: *Te Ika a Máui*) ni kimoja kati ya visiwa vikuu viwili vya New Zealand. Mlangobahari wa Cook unakitenganisha na Kisiwa cha Kusini. 

Kisiwa hicho kina eneo la km2 113m729  na wakazi 3,287,600 (Juni 2009). Karibu asilimia 76 za watu wa New Zealand wanaishi katika Kisiwa cha Kaskazini.

Miji kumi na miwili iko katika Kisiwa cha Kaskazini, pamoja na mji mkubwa wa Auckland. Mji mkuu wa Wellington unapatikana kwenye sehemu ya kusini ya kisiwa.  

## Marejeo 
Jamii:Visiwa vya Pasifiki
Jamii:Jiografia ya New Zealand
Kisiwa cha Kusini (New Zealand)

250px|thumb|Mahali pa New Zealand duniani upande wa kusini mashariki ya Australia
250px|thumb|Visiwa vikuu vya New Zealand kwa macho ya satelaiti
**Kisiwa cha Kusini** ni kimoja cha  visiwa viwili vikuu vya New Zealand ilhali ni kisiwa kikubwa zaidi. Mlangobahari wa Cook unakitenganisha na Kisiwa cha Kaskazini.  

Eneo lake ni km2 151,215 na idadi ya wakazi ni 1,138,000 ambayo ni robo moja ya wananchi wa New Zealand. 

Jina lake la Kimaori ni *Te Wai Pounamu* . 

Mji mkubwa ni Christchurch. 
Jamii:Visiwa vya Pasifiki
Jamii:Jiografia ya New Zealand
Niu Briten

250px|thumb|Niu Briten, miji na milima.
 Tavurvur.]]
**Niu Briten** (kwa Kiingereza: **New Britain)** ni kisiwa kikubwa kabisa katika Funguvisiwa la Bismarck la Papua Guinea Mpya.  

Mlangobahari wa Vitiaz unatenganisha kisiwa hicho na Guinea Mpya yenyewe.  

Eneo la kisiwa ni mnamo km2 36,520 inayolingana na ukubwa wa Taiwan. 

Kuna wakazi 513,926. Miji mikubwa zaidi ya Niu Briten ni Rabaul / Kokopo na Kimbe.  

Niu Briten ni umbo la jina lake kwa lugha ya Tok Pisin. 

Jamii:Visiwa vya Pasifiki
Jamii:Jiografia ya Papua Guinea Mpya
Saint Jhn

thumb| Saint Jhn
**Carlos St. John** (anavyojulikana zaidi kwa jina la usanii kama Saint Jhn, inavyoandikwa kimtindo kama SAINt JHN), ni rapa, mwimbaji, mtunzi wa nyimbo na mtayarishaji wa muziki mwenye asili ya Kiguyana na Kimarekani. Aliachia albamu yake ya kwanza chini ya jina la kisanii Saint Jhn, *Collection One*, mnamo Machi 2018. Kabla ya hapo, Jhn aliandikia nyimbo wasanii kadhaa akiwemo Jidenna, Hoodie Allen, Usher, Kiesza, na wengineo. Yeye ni mwanachama mwanzilishi wa kundi la muziki la GØDD COMPLEXx.

## Maisha ya mwanzoni
Carlos St John alizaliwa Brooklyn, New York. Aligawanya wakati wake kati ya Brooklyn na Guyana katika ukuaji wake. Alianza kuunda muziki wakati akiwa mwenye umri mdogo wa miaka 12 na aliongozwa na kaka yake mkubwa, ambaye aliimba katika ujirani wake na marafiki. Aliandika wimbo wake wa kwanza katika mwaka wake wa kwanza wa shule ya upili alipokuwa akiishi nchini Guyana.

## Kazi
Kabla ya kupitisha jina la kisanii la Saint Jhn, aliimba na kutunga nyimbo kwa kutumia jina lake la kuzaliwa, Carlos St. John (au Carlos Saint John). Mnamo mwaka wa 2010, aliachilia EP ya (*The St. John Portfolio*) na mixtape (*In Association*) chini ya jina lake la kuzaliwa. Mara tu baada ya hapo, alipeperushwa kwa ndege hadi Los Angeles na msimamizi wa muziki, Zach Katz. Kwa muda wa miezi miwili, alimuandikia nyimbo Rihanna, lakini hakuna wimbo hata mmoja uliokubalika. Baada ya kurudi nyumbani, Jhn aliandika wimbo wa Hoodie Allen wa 2012, "No Interruption."

Katika miaka iliyofuata, Jhn aliwaandikia nyimbo Kiesza, Gorgon City na Nico & Vinz miongoni mwa wengineo. Mnamo mwaka wa 2016, alipata utambuzi wa mtunzi wa nyimbo kwa nyimbo za Usher, "Crash" na "Rivals," zote mbili zikitokea kwenye albamu ya *Hard II Love*. Pia mnamo 2016, aliachia wimbo wake wa kwanza chini ya jina lake la usanii, Saint Jhn, ulioitwa "*1999*." Aliufuatilia na nyimbo zingine mbili mnamo 2016, "*Roses*"  na "*Reflex*." Mnamo Oktoba 2016, ilitangazwa kuwa JHN atamfungulia kumbi Post Malone wakati wa msururu wa maonyesho kwenye Pwani ya Magharibi Marekani.

Mnamo Februari 2017, Albamu ya Jidenna>, *The Chief*, ilitolewa ambayo iliyokuwa na wimbo wa "*Helicopters / Beware*" ambapo Jhn alikuwa mtunzi mwenza. Mwezi uliofuata, Jhn aliachilia wimbo mwingine halisi, "*3 Below.*" Mnamo Oktoba wa mwaka huo, alitumbuiza kwenye sherehe mbili, Rolling Loud na Voodoo Experience. Pia aliachia wimbo mwingine mpya, "*Hermes Freestyle*." Mnamo Februari 2018, Jhn aliachilia "I Heard You Got Too Litt Last Night." Mwanzoni mwa Machi, aliachia wimbo, "Albino Blue ", na Machi 30, 2018, albamu yake ya kwanza ilitolewa. Wakati huo, nyimbo zilizokuwa zimetolewa tayari kwenye albamu hiyo zilikuwa zimekusanya jumla ya utazamaji na usikilizaji milioni 50 kwenye majukwaa kadhaa ya mtandao. Mbali na kufanya kazi kwenye muziki na safari ya kuunga mkono *Collection One*, Jhn aliajiriwa na kampuni ya Gucci kama model wa kampeni ya Gucci iliyoitwa "Guilty" akiambishwa na Adesuwa Aighewi.

## Diskografia 
### Albamu za studio 

### EPs 
### Mixtapes 
### Singles 
#### Kama msanii mkuu  
#### Kama msanii aliyeshirikishwa[edit] 
### Utunzi na utayarishaji 
Jamii:Wanamuziki wa Marekani
Mlangobahari wa Vitiaz

right|512x512px| Kaskazini mashariki mwa New Guinea na Bismarck Archipelago (visiwa vingine vidogo vimeachwa)

**Mlangobahari wa Vitiaz** *(kwa Kiingereza: Vitiaz Strait)* ni sehemu nyembamba ya bahari iliyopo kati ya Niu Briten (New Britain) na Papua Guinea Mpya.   

Jina linakumbusha jahazi la Kirusi "Vitiaz" lililopita huko mnamo mwaka 1870/1871. 

## Vidokezo 
Jamii:Jiografia ya Papua Guinea Mpya
Jamii:Milangobahari ya Pasifiki
Mkukusu (entandrophragma excelsum)

300px|thumb|Mkukusu kwenye mlima Kilimanjaro (picha ya A Hemp)
**Mikukusu** (jina la kisayansi: **exandrophragma excelsum**) ni kati ya miti mirefu zaidi duniani. Mazingira asilia yapo barani Afrika kwenye maeneo ya kitropiki ya Afrika Mashariki ikitokea Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Rwanda, Burundi, Uganda, Tanzania, Malawi na Zambia.  

Miti hii inapatikana kwa hali ya mtawanyiko kwenye misitu ya milimani kwenye kimo cha mita 1000 hadi 2150 juu ya UB. 

## Tabia 
Kwa kawaida *entandrophragma excelsum* inapatikana kwa urefu wa mita 45 hadi 60, yenye shina refu lisilonyooka. 

Mwaka 2016 mifano mirefu ilipimwa pale Tema, kata ya Mbokomu, kwenye mabonde ya mlima Kilimanjaro, Tanzania iliyofikia hadi mita 81.5. Mti huo ni mti mrefu zaidi unaojulikana Afrika. Umekadiriwa kuwa na umri wa miaka 600 hivi.  

Mifano 10 mirefu zaidi iliyopimwa ilikuwa na urefu wa mita 59 hadi 81.5 na vipenyo vya mita 1.24 hadi m 2.55  

## Majina mbadala ya kisayansi 
*Yafuatayo ni majina mbadala ya kisayansi ya* *Entandrophragma excelsum*:  

* *Entandrophragma deiningeri* Harms 
* *Entandrophragma gillardini* Ledoux 
* *Entandrophragma speciosum* Harms 
* *Entandrophragma stolzii* Harms 

## Majina mengine 
Majina ya kawaida ya mti wa *Entandrophragma extelsum* kwa lugha nyingine ni:  

* Lugha ya Kiganda : *Muyovu* 
* Kichiga : *Mushalya*, *muyove* 
* Kikonzo : *Kikula* 
* Kinyankore : *Muyovu* 
* Kitooro : *Muyovu*, *muhungura* .

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* newscientist.com / Africa's tallest tree measuring 81m found on Mount Kilimanjaro, 30 November 2016
* books.google.co.uk / Flora of Tropical East Africa - Meliaceae, (1991); By Brian Thomas Styles, Frank White
* zambiaflora.com / Entandrophragma excelsum (Dawe & Sprague) Sprague
* monumentaltrees.com / E. excelsum in a gorge south of Kilimanjaro National Park in Barangata

Jamii:Miti
Peleo, Nilo na wenzao

[thumb|[Mfiadini|Kifodini chao.]]
**Peleo, Nilo na wenzao** (walifia dini Phunon, karibu na Petra, leo kusini mwa nchi ya Yordani, 310) walikuwa Wakristo waliochomwa moto kwa ajili ya imani yao kutokana na dhuluma ya kaisari Dioklesyano wa Dola la Roma.

Peleo na Nilo walikuwa maaskofu nchini Misri, Elio alikuwa padri. Kati ya wengine (labda 50 au 150, wakiwemo mapadri wengi) anatajwa Patermusi.

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini. 

Sikukuu yao inaadhimishwa tarehe 19 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:mapadri

Jamii:Watakatifu wa Yordani
Kandida wa Karthago

**Kandida wa Karthago** (20 Septemba 300 hivi), alikuwa mwanamke aliyeuawa katika mji huo (katika eneo la Tunisia ya leo) kwa sababu ya imani yake ya Kikristo wakati wa dhuluma ya kaisari Maximian.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu mfiadini. 

Sikukuu yake inaadhimishwa na Wakatoliki tarehe 20 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Wafiadini Wakristo
Esuperi wa Thebe

, *Kifodini cha Mt. Morisi*.]]
'''''' pamoja na wenzake Kandidi na Vikta walikuwa askari wa jeshi la Roma ya Kale katika kikosi cha Thebe kilichoongozwa na Morisi Mtakatifu.

Kufuatana na mapokeo ya karne ya 4 kikosi hicho kilijumlisha wanajeshi Waafrika kutoka Misri ya kusini na Nubia waliotumwa Ulaya wakati wa Kaisari Maximiano wa Roma. Wengi wao walikuwa Wakristo. Katika mapokeo ya sanaa ya Kikristo walichorwa kama Waafrika weusi. 

Huko Agaunum (leo Saint-Maurice-en-Valais), karibu na mto Rhone, katika eneo la Uswisi wa leo, walipewa amri ya kujiandaa kwa mapigano dhidi ya waasi na kabla ya mapigano kutoa sadaka kwa Kaisari aliyeheshimiwa kama mungu mmojawapo. Wakristo hao walikataa kutoa sadaka hiyo. Kaisari alipopata habari hii akakasirika akatoa amri kuua kila askari wa kumi katika kikosi. Wakristo walipoendelea kukataa amri ilirudiwa hatimaye karibu kikosi chote kiliuawa pamoja na kiongozi chake Morisi.

Morisi pamoja na kikosi chake waliheshimiwa mapema kama watakatifu wafiadini. 

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 22 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliofariki 286
Jamii:Wafiadini Wakristo
Andrea, Yohane, Petro na Antoni

'''''' (walifariki 890 hivi) walikuwa Wakristo wa mji wa Siracusa (Sicilia, Italia) waliotekwa na Waislamu tarehe 21 Machi 878 na kupelekwa Afrika. 

Kwa kuwa walikataa muda mrefu kusilimu, waliteswa kikatili na kuuawa kwanza Antonio na Petro, halafu Yohane, baba yao, na miaka ya baadaye Andrea pia.

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki kama watakatifu.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 23 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa karne ya 9
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Italia
Kronide, Leonsi na Serapioni

**Kronide, Leonsi na Serapioni** (walifariki mwishoni mwa karne ya 3 au mwanzoni mwa karne ya 4) walikuwa Wakristo wa Misri waliotoswa baharini kwa ajili ya imani yao wakati wa dhuluma ya kaisari Maximian.

Wanaheshimiwa na Kanisa Katoliki, Waorthodoksi na Waorthodoksi wa Mashariki kama watakatifu wafiadini, pengine pamoja na Seleusi, Stratoni na Valeriani 

Sikukuu yao inaadhimishwa kila mwaka tarehe 12 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa karne ya 3
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Misri
Jacob Batalon

alt=Jacob Batalon|thumb|Jacob Batalon (2016)
**Jacob Batalon** (/ ˌbɑːtəˈlɒn, ˈbætəˌlɒn /, amezaliwa Oktoba 9, 1996) ni mwigizaji wa Marekani, anayejulikana sana kwa jukumu lake kama Ned Leeds katika filamu za Marvel Cinematic Universe *Spider-Man: Homecoming (2017)*, *Avengers : Infinity War (2018)*, *Avenger: Endgame (2019)*, na Spider-Man: Far From Home (2019).

Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Grand Theft Auto Advance

alt=|border|right|frameless|158x158px|*Grand Theft Auto Advance* title screen
**Grand Theft Auto Advance** ni mchezo wa video ulioundwa na Digital Eclipse na kuchapishwa na Rockstar Games kwa ajili ya Game Boy Advance, uliyotolewa mnamo 26 Oktoba 2004.

## Maelezo ya mchezo 
Mchezo una hadithi nyingine. Mhusika mkuu sio tena Claude bali ni mhusika mpya anayeitwa Mike. 

Baadhi ya wahusika kutoka kwenye mchezo wa Grand Theft Auto III wanaonekana kwenye mchezo huu, pamoja na mmiliki wa duka la mabomu, 8-Ball na bosi anayeongoza uhalifu unaofanywa na kundi la yakuza, Asuka.  

Ingawa hakuna mhusika wa Mafia kutoka Grand Theft Auto III aliyejitokeza, wahusika wapya kama Vinnie (Rafiki wa Mike), Cisco na Yuka (mpwa wa Asuka) wameongezwa kwenye mchezo huu. 

## Viungo vya nje 
* 

Jamii:Michezo ya kompyuta
Einar Gundersen

thumb|232x232px|Huyu ni Einar Gundersen
**Einar Gundersen** (20 Septemba 1896 - 29 Oktoba 1962) alikuwa mchezaji wa soka wa Norway. 

## Kazi ya klabu
Katika kiwango cha klabu, Gundersen alifunga zaidi ya magoli 200 alishinda katika Kombe la ligi kuu ya Norwey katika misimu mitano. 

## Kazi ya kimataifa
Na ni miongoni mwa wachezaji nyota wa kwanza wa mpira wa miguu wa Norway. Alicheza kimataifa mechi 33 katika timu ya taifa ya Norway, na aliweza kushinda magoli 26 ambayo yanamuweka wa pili kwenye orodha ya jumla ya wafungaji bora wa timu ya taifa.

Pia alicheza kwenye Olimpiki ya mwaka 1920, na alifunga magoli mawili kwenye ushindi wa 3-1 dhidi ya England amateur.

Jamii:waliozaliwa 1896
Jamii:waliofariki 1962
Jamii:wachezaji mpira wa Norwei
Maangamizi: The Ancient One

**Maangamizi: The Ancient One** ni filamu ya Kitanzania ambayo imetengenezwa na Jonathan Demme chini ya usimamizi wa wakurugenzi Martin Mhando na Ron Mulvihill. 

Ilitangazwa kwenye Tamasha la Filamu la Pan African na imeshiriki katika Sherehe za Filamu zaidi ya 55 ulimwenguni kote. Filamu hii ilipendekezwa kwenye tuzo iliyoitwa Academy award kwa filamu bora kwa lugha ya kigeni kutokea nchini Tanzania na ndio ilikua filamu pekee lakini haikuweza kuchaguliwa katika tuzo hiyo mnamo mwaka 2016. 

## Muundo
Daktari Asira amekutana na utofauti kati ya madawa ya kisasa na ya kiasili yanayojihusisha na imani kutokea Afrika Mashariki. Amekutana na utofauti huu pale ambapo mwanamke Samehe ameletwa hospitali. Samehe alikuwa akidai yupo chini ya uangalizi wa Maangamizi, mizimu ya mababu.

## Marejeo
Jamii:Mbegu za filamu
Jamii:Filamu za Tanzania
Ciro Immobile

thumb|280x280px|Immobile akiwa na mpira (2014).
**Ciro Immobile** (Matamshi ya Italia: [ˈtʃiːro imˈmɔːbile]; alizaliwa 20 Februari 1990) ni mchezaji wa soka wa Italia ambaye anacheza kama mshambuliaji wa klabu ya Lazio na timu ya taifa ya Italia.

Alianza kazi yake huko Sorrento. Mnamo 2009, alinunuliwa na Juventus, kisha akatolewa kwa mkopo kwenda Genoa mwaka 2012. Baada ya msimu mmoja katika klabu, alihamia kwa wapinzani wa Juventus FC Torino. Huko Torino, alishinda tuzo ya Capocannoniere kama mfungaji bora katika Serie A, ambapo alifunga mabao 22 katika michezo 33. Baada ya msimu ule huko Torino, aliuzwa kwenda klabu ya Ujerumani Borussia Dortmund kwa ada ya € milioni 18.

Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1990
Jamii:Wachezaji mpira wa Italia
Tiwa Savage

**Tiwatope Savage** (anayejulikana kama **Tiwa Savage**; amezaliwa 5 Februari 1980) ni mwimbaji, mwandishi wa nyimbo na mwigizaji wa nchini Nigeria. 

## Maisha
Alizaliwa Isale Eko, alihamia London akiwa na umri wa miaka 11 ili kujiunga na sekondari. Miaka mitano baadaye, alianza kazi yake ya muziki akiimba nyimbo za wasanii kama George Michael na Mary J. Blige. Baada ya kushiriki shindano la *The X Factor* la Uingereza na kuhitimu kutoka Chuo cha Muziki cha Berklee, Savage alisaini mkataba na Sony / ATV mnamo 2009. Alichochewa na ukuaji wa tasnia ya muziki ya Nigeria, Savage alirudi Lagos na kusaini mkataba na Mavin Records mnamo 2012. Alitokea kwenye label ya albamu ya mkusanyiko ya 2012 Solar Plexus.

Albamu yake ya kwanza ilitolewa Julai 3, 2013. Iliungwa mkono na nyimbo saba: *"Kele Kele Love", "Love Me (3x)", "Without My Heart", "Ife Wa Gbona", "Folarin", "Olorun Mi" and "Eminado"*. Albamu ya pili ya studio ya Savage R.E.D ilitolewa Desemba 19, 2015. Iliambatana na nyimbo mbili: *"My Darlin" and "Standing Ovation"*. Juni 2016, Savage alisaini usimamizi wa Roc Nation. Septemba 2017, aliachilia *Sugarcane*. Iliungwa mkono pia na single mbili:"All Over" na "Ma Lo". Mei 2019, alitangaza kujiunga na Universal Music Group na kutoka kwa Mavin Record. 

Savage anaimba kwa Kiingereza na Kiyoruba. Mchango wake katika tasnia ya muziki ya Nigeria umepata mafanikio kadhaa, pamoja na Tuzo mbalimbali za Muziki.

Jamii:Waimbaji wa Nigeria
Women's Auxiliary Australian Air Force (WAAAF)

thumb|277x277px
'''Women's Auxiliary Australian Air Force (WAAAF)''' iliundwa mnamo Machi 1941 baada ya kushawishi mkubwa wa wanawake wanaotamani kutumikia katika wafanyikazi wa anga, ambaye alitaka kuwaachilia wafanyakazi wa kiume wanaohudumia huko Australia kwa huduma ya nje ya nchi. WAAAF ilikuwa ya kwanza na kubwa kati ya huduma za wanawake wakati wa vita. 
[left|thumb|Makamu wa [anga Marshal H. N. Wrigley CBE DFC AFC, Mwanachama wa anga kwa Wafanyikazi RAAF, akikagua gwaride la kupitisha wahitimu wa RAAF na Wanawake wa Chuo Kikuu cha Jeshi la Anga cha Australia (WAAAF) .]]

## Historia 
Haikuchukua muda mrefu baada ya Vita vya pili vya dunia kutangazwa mnamo 1939. Mnamo 4 Februari 1941, malezi ya msaidizi wa wanawake wa vikosi vya hewa ilipitishwa na Baraza la Mawaziri la Vita. Ilikuwa imechukua miezi 14 ya majadiliano magumu na upinzani kufikia matokeo haya ya mwisho.

Jamii:Historia ya Australia
John Arne Riise

thumb|232x232px|John Arne Riise akiwa Fulham (2012)
**John Arne Riise** (alizaliwa 24 Septemba 1980) ni mchezaji wa zamani wa soka wa Norway ambaye alikuwa anacheza kama beki wa kushoto na kiungo wa kushoto.

## Kazi ya klabu
### Fulham
Mnamo tarehe 13 Julai 2011, Fulham ilitangaza kwamba Riise alikuwa amesaini mkataba wa miaka mitatu na klabu hiyo kwa ada isiyojulikana.

Riise alijiunga na kaka yake, Bjørn Helge Riise, huko Fulham ambaye alisaini Klabu hiyo mnamo 2009.Riise alicheza katika kikosi cha kwanza cha Fulham mnamo 21 Julai 2011, akicheza kwenye UEFA Europa League dhidi ya Crusaders huko Craven Codge. Mnamo 23 Mei 2014, aliachiliwa kutoka klabuni hapo mwishoni mwa mkataba wake. 

### APOEL
Mnamo 1 Septemba 2014, John Arne Riise alisaini mkataba wa mwaka mmoja katika klabu ya APOEL ya upande wa Cypriot.

Alicheza kwa mara ya kwanza rasmi mnamo tarehe 20 Septemba 2014, akicheza dakika 90 kamili na kutoa pasi mbili za mwisho zilizozaa magoli mawili katika ushindi 3-1 dhidi ya Ayia Napa iliyopo ligi Daraja la Kwanza la Cypriot.Alicheza mechi yake ya kwanza katika hatua ya makundi ya Ligi ya Mabingwa Ulaya ya UEFA 21 Oktoba  2014, akiingia kama mbadala dakika ya 41 katika ushindi wa nyumbani 0-1 dhidi ya Paris Saint-Germain.

Alifunga goli lake la kwanza rasmi katika klabu ya APOEL mnamo 11 Januari 2015, na kuifungua alama ya ushindi 2-1 dhidi ya AEL Limassol katika ligi Daraja la Kwanza la Cypriotiki. Mnamo 24 Mei 2015, APOEL walipata taji la tatu la ligi kuu ya Kupro baada ya kumpiga Ermis Aradippou magoli 4-2.

### Delhi Dynamos
Mnamo 24 Agosti 2015,iliyopo upande wa Indian Super League Delhi Dynamos walithibitisha kusaini mkataba wa Riise kwa mashindano yajayo ya 2016. 

### Aalesund
Mnamo tarehe 11 Machi 2016, Riise alitangazwa kwenye ukurasa wake wa Twitter kuwa amesaini mkataba na klabu ya Aalesunds FK, kuashiria kurudi kwake klabuni hapo alipoanza kazi yake. Sio muda mrefu sana baada ya kusaini mkataba, Riise aliamua kuchukua pumziko kutoka kwa mpira wa kikapu, akisema upotevu wa motisha uliosababisha uamuzi huo. Alisema kwamba atarudi kwenye soka kabla ya kustaafu rasmi. 

### Chennaiyin
Mnamo 18 Agosti 2016, Riise alirudi kutoka kustaafu ili kuchezea Klabu ya Hindi Super League Chennaiyin kwa mkataba wa miezi miwili.Alicheza mechi 10 katika klabu na pia alifunga goli katika msimu huo. 

## Kazi ya kimataifa
Riise alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Norway dhidi ya Iceland mnamo 31 Januari 2000. Malengo yake ya kwanza ya kimataifa yalikuja dhidi ya Uturuki kwenye mchezo wa Kirafiki tarehe 23 Februari 2000, mchezo ambao Norway ilishinda 2-0.

Tarehe 15 Agosti 2012, Riise alicheza mechi yake ya 104 ya Norway na akafanana na rekodi ya Thorbjørn Svenssen kama mchezaji aliyebobewa zaidi wa Norway, na hatimaye kuzidi kabla ya kustaafu kutoka mpira wa miguu wa kimataifa mnamo 2013.

Jamii:waliozaliwa 1980
Jamii:watu walio hai
Jamii:wachezaji mpira wa Norwei
Leonard Jeffries

thumb|Leonard Jeffries anashikilia ramani ya Peters, akizungumzia ukubwa wa raia wa ardhi kwa uhusiano wa kila mmoja
**Leonard Jeffries Jr.** (alizaliwa Newark, New Jersey, 19 Januari 1937) alikuwa mwalimu wa mafunzo kuhusu Watu Weusi katika Chuo kikuu cha New York. 

Jamii:Muungano wa Afrika
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Daniel Wu

**Daniel Wu Yan-Zu** (kwa Kichina: 吳彥祖; pinyin: Wú Yànzǔ; amezaliwa Septemba 30, 1974) ni mwigizaji wa Marekani mwenye asili ya China, mkurugenzi na mtayarishaji ambaye ni nyota katika safu ya maigizo ya sanaa ya mapigano ya AMC *Into the Badlands*. Tangu aanze kuigiza mwaka 1998, ameshiriki katika filamu takriban 60.

## Maisha ya zamani 
Wu alizaliwa huko Berkeley, California, na kukulia Orinda, California. Wazazi wake, Diana, profesa wa chuo kikuu na George Wu, mhandisi aliyestaafu, ni watu wa kabila la Shanghai. Baba yake alihamia Marekani baada ya mapinduzi ya kikomunisti nchini China mnamo 1949 na alikutana na mama yake huko New York, ambapo alikuwa mwanafunzi. Baada ya kuoa, walikaa California. Wu ana dada wawili wakubwa, Greta na Gloria na kaka mkubwa ambaye alifariki akiwa na miaka miwili.

Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Aramis Knight

**Aramis Knight** (amezaliwa Oktoba 3, 1999) ni mwigizaji wa Marekani ambaye ameonekana katika televisheni kadhaa na majukumu ya sinema mara kwa mara. 

Anajulikana sana kwa kazi yake kama Bean katika Mchezo wa Ender wa filamu wa 2013 na kwa kazi yake kama  M.K. katika mfululizo wa AMC Into the Badlands.

## Maisha ya awali 
Knight alizaliwa huko Woodland Hills, California. Baba yake ni wa asili ya Pakistani na India, wakati mama yake Rhonda Knight ni wa asili ya Uingereza. 

Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Henry Neilson Wrigley

thumb|'*Henry Neilson Wrigley akiwa Lutenanti katika *Central Flying School***
**Henry Neilson Wrigley*' (21 Aprili 1892 - 14 Septemba 1987) alikuwa Makamu wa anga Marshal CBE,DFC,AFC kamanda mwandamizi katika Jeshi la Anga la Australia (RAAF). Alisomea kurusha na kusafiri kwa ndege, alifunga safari ya kwanza kwenda Australia kutoka Melbourne kwenda Darwin mnamo 1919, na baadaye akaweka mafundisho juu ya nguvu ya anga yaani RAAF. 

Wakati wa Vita vya Kwanza vya dunia,Wrigley alijiunga na *Australian Flying Corps* na akaona mapigano na Nambari 3 *squadron* kwenye Front ya Magharibi,na akapata *Distinguished Flying Cross*.

Wrigley alikuwa mwanachama na mwanzilishi wa RAAF mnamo 1921 na alishikilia nafasi za wafanyikazi katika miaka iliyofuata. Mnamo mwaka wa 1936, alipandishwa kuwa nahodha wa kikundi na alichukua amri ya Kituo cha RAAF Laverton. 

Jukumu lake moja lilikuwa kuandaa Kikosi cha Ndege cha Wageni wa Afrika cha Msaidizi cha Australia na kuchagua mkurugenzi wake Clare Stevenson mnamo 1941. Aliteua Kamanda wa amri ya Dola ya Uingereza mwaka huo huo. Wrigley aliwahi kuwa Afisa wa anga huku Akipanda Makao Ikulu ya RAAF London, kutoka Septemba 1942 hadi kustaafu kwake kijeshi mnamo Juni 1946. Alikufa mnamo 1987 akiwa na miaka 95.

Jamii:waliozaliwa 1892
Jamii:waliofariki 1987
Jamii:Watu wa Australia
Fikayo Tomori

thumb|Fikayo Tomori (2022)
**Fikayo Tomori** (alizaliwa 19 Desemba 1997) ni mchezaji wa soka ambaye anacheza kama beki wa klabu ya Ligi Kuu ya Uingereza iitwayo Chelsea F.C.

## Kazi ya klabu
### 2017-18: Mkopo klabu ya Hull City
Tarehe 31 Agosti 2017, Tomori alijiunga na klabu ya Hull City  kwa mkopo wa msimu mrefu. Alicheza kwa mara ya kwanza tarehe 13 Septemba 2017, katika ushindi wa 2-1 dhidi ya Fulham. 

### 2018-19: Mkopo klabu ya Derby County
Tarehe 6 Agosti 2018, Tomori alijiunga na klabu ya Derby county  kwa mkopo wa muda mrefu.Alicheza kwa mara ya kwanza tarehe 11 Agosti katika mechi waliyofungwa 1-4 dhidi ya Leeds United.

### 2019-: Kurudi Chelsea
Kufuatia kumalizika kwa mkopo wake, Tomori alirudi Chelsea ambako alipewa jezi No. 29.Mnamo 31 Agosti 2019, Tomori alicheza kwa mara ya kwanza Chelsea dhidi ya Sheffield United, ambayo ilimaliza sare ya 2-2 huko Stamford Bridge.

Alifunga goli lake la kwanza katika klabu hiyo ya Chelsea mnamo 14 Septemba 2019, akifungua goli kutoka nje ya boksi, kwenye ushindi wa 5-2 dhidi ya Wolves.

## Kazi ya kimataifa
Tomori alistahili kuiwakilisha Nigeria katika kiwango cha kimataifa kupitia kwa wazazi wake, Canada kupitia kuzaliwa kwake huko Calgary na Uingereza kupitia malezi yake aliishi nchini tangu alipokuwa mtoto mchanga. 

## Timu ya vijana ya Canada
Mnamo 27 Machi 2016, Tomori aliichezea Canada mashindano ya vijana wa chini ya miaka 20 katika ushindi wa 2-1 dhidi ya Uingereza.

### Tanbihi
Jamii:waliozaliwa 1997
Jamii:watu walio hai
Jamii:wachezaji mpira wa Uingereza
Jamii:wachezaji mpira wa Kanada
Mr Bones

**Mr Bones** ni filamu ya vichekesho iliyoigizwa mnamo mwaka 2001 nchini Afrika Kusini. 

Kichwa cha filamu kinabeba jina la mhusika mkuu ambaye kwa jina halisi anaitwa Leon Schuster. Leon Schuster pia ndiye aliyeandika kisa cha filamu hiyo na kushirikiana katika kuandika jinsi itakavyo igizwa. Filamu hii inalezea juu ya tamaduni za kiafrika dhidi ya tamaa na uchoyo katika taifa la Afrika kusini pia ikizungumzia tamaduni za kiafrika dhidi ya mitindo ya ubaguzi.

Filamu hii iliweza kukusanya pesa takribani R33 milioni, na kuifanya kuwa filamu ambayo imekusanya mapato mengi huko nchini Afrika kusini kwa wakati wote mpaka pale ilipokuja kupitwa na muendelezo wake wa filamu ya  *Mr Bones 2: Back from the Past* ambayoilikusanya mapato ya pesa takribani R35 milioni. Filamu hii ilizidiwa na Titanic katika historia ya mauzo ya filamu ya nchini Afrika Kusini.

Jamii:filamu za Afrika Kusini
Gazi Yasargil

**Mahmut Gazi Yaşargil** (amezaliwa Julai 6, 1925) ni daktari wa Uturuki anayejishughulisha na upasuaji wa ubongo. Yaşargil alitibu wagonjwa wa kifafa na uvimbe wa ubongo kwa kutumia vifaa alivyoviunda yeye mwenyewe.

Kuanzia 1953 hadi kustaafu kwake mnamo 1993 alikuwa mkazi wa kwanza, mkazi mkuu na kisha profesa na mwenyekiti wa Idara ya upasuaji wa ubongo, Chuo Kikuu cha Zurich na Hospitali ya Chuo Kikuu cha Zurich. 

Mnamo mwaka wa 1999 aliheshimiwa kama *"Neurosurgery’s Man of the Century 1950–1999"* kwenye Mkutano wa Mwaka wa madaktari wapasuaji wa Ubongo. Yeye ni mwanachama mwanzilishi wa Chuo cha Ulaya.  

Jamii:Watu wa Uturuki}
Reekado Banks

thumb|264x264px|**Reekado banks.**
**Ayoleyi Hanniel Solomon** (anajulikana kama **Reekado Banks**; amezaliwa 6 Desemba 1993) ni mwimbaji na mwandishi wa nchini Nigeria. 

Alisaini mkataba na Mavin Records 2014 na akaacha lebo hiyo 2018. Alienda kwa jina la Spice kabla ya rekodi yake ya kushughulikia rekodi ya Mavin. Albamu yake ya studio ya kwanza ilionekana mnamo 1 Septemba 2016; ilishika namba 10 kwenye chati ya *Billboard*.

## Maisha na kazi 
Reekado Banks ndiye mtoto wa mwisho katika familia yao. Baba yake ni mchungaji kutoka Jimbo la Ondo na mama yake ni mpishi. Kwa kuongezea, kaka yake mkubwa ni mzalishaji na dada yake ni mwimbaji wa nyimbo za Injili. Alikua katika mazingira ya dini kwa sababu wazazi wake wote kuwa wachaMungu. Alimaliza shule ya sekondari akiwa na umri wa miaka 14, na kuanza kurekodi nyimbo zake 2008. Alipata jina Reekado Banks kwa kuchanganya maana ya majina haya mawili; jina la  "mtawala hodari", wakati sehemu ya mwisho inatafsiri kwa "utajiri". Mwaka 2014,Reekado Banks alihitimu Chuo Kikuu cha Lagos na shahada katika historia na masomo ya kimkakati. Amewataja Don Jazzy, 2face Idibia, DJ Jimmy Jatt, Olamide na M.I kama watu wake wa muhimu katika Muziki.

### Mavin Records 
Mpango wake wa rekodi na Mavin Records ulitokana na kaka yake kupeleka baadhi ya nyimbo zake kwenye lebo. Reekado Banks alisani na Mavin Records baada ya viingizo vyake kuchaguliwa kutoka kwa viingilio zaidi ya 5000. Katika mahojiano na *The Mirror*, alisema kwamba kaka yake aliwasilisha nyimbo zake na aliwasiliana na lebo hiyo kwa niaba yake bila idhini yake. Reekado Banks pia aliiambia *The Mirror* ya kitaifa yeye ni msanii hodari ambaye hufanya muziki akiwa na wazo kwamba wanadamu ni tofauti na wana ladha tofauti.
 
### 2014: Kuondoka kwa Reekado banks Mavin Records 
Reekado banks alitoa nyimbo "*Turn It Up*" 21 Februari 2014, siku aliyosaini na Mavin Records. Wimbo huo alimshilikisha Tiwa Savage . Reekado banks alionyeshwa kwenye wimbo  "Dorobucci", pamoja na Don Jazzy, Korede Bello, Tiwa Savage, Di'Ja, Dk SID na D'Prince. Reekado banks pia zilifanya kazi na wasanii wengine waliotajwa hapo awali kuachilia *single* tatu za kushirikiana: "Adaobi", "Arise" na "Looku Looku". 13 Februari 2015, aliachia wimbo wa Don Jazzy "Katapot". Inadaiwa kuwa wimbo ulimuhusu D'banj na Wande Coal. Februari 2015, Don Jazzy alijadili madai hayo katika safu kadhaa  Wakati akizungumza na gazeti la Vanguard,Reekado banks alisema aliunda "Katapot" kwa mashabiki wake.

Mnamo Julai 2015, kampuni ya mawasiliano ya Nigeria ya Globacom ilisaini na Reekado banks kwa makubaliano ya kudhibitisha. Mnamo Desemba 7, 2018, alitangaza kuondoka kwake kutoka Mavins Records baada ya miaka 5.

Jamii:Waimbaji wa Nigeria
Eleazar Rodgers

**Eleazar Rodgers** (alizaliwa Cape Town, Western Cape, 22 Januari 1985) ni mchezaji wa soka wa Afrika Kusini ambaye anacheza kama mshambuliaji wa Free State Stars. Ana kofia mbili kwa Afrika Kusini.

## Viungo vya nje 
* 

Jamii:Wachezaji mpira wa Afrika Kusini