Frances Buss

**Frances Mary Buss** (16 Agosti 1827 – 24 Desemba 1894) alikuwa mwalimu mkuu wa Uingereza na mwanzilishi wa elimu ya wasichana. 

## Maisha 
Binti ya Robert William Buss, mchoraji na mchoraji wa ngozi, na mkewe, Frances Fleetwood, Buss alikuwa mmoja wa watoto sita kati ya kumi wao waliobaki hadi utu uzima. Babu na nyanya zake, ambao alikuwa akiwatembelea huko Aldersgate, walimpeleka katika shule ya kibinafsi iliyokuwa na mazingira ya msingi zaidi "...ili kuniondoa njiani". Baadaye alipelekwa katika shule sawa huko Kentish Town ambayo anakumbuka ilikuwa inajumuisha tu watoto wanaojifunza Sarufi ya Murray. Akiwa na umri wa miaka kumi alihudhuria shule ya juu zaidi huko Hampstead; akiwa na miaka kumi na nne alikuwa akifundisha huko na akiwa na miaka kumi na sita mara kwa mara aliachwa akisimamia shule.

Kazi ya baba yake kama msanii ikiwa haikufanikiwa wakati mwingine, ili kusaidia fedha za familia mama yake alianzisha shule ya kibinafsi huko Clarence Road, Kentish Town, mnamo 1845, ambapo Frances alisaidia, na ambayo ilitegemea mawazo ya Johann Heinrich Pestalozzi..

Wakati wa 1848–1849, alihudhuria mihadhara ya jioni katika Chuo cha Queen’s kilichofunguliwa hivi karibuni huko Harley Street, London. Alifundishwa na F. D. Maurice, Charles Kingsley, na R. C. Trench, na akapata cheti katika Kifaransa, Kijerumani na Jiografia. Kwa Dorothea Beale, mwenzake wa wakati huo huko Queen’s, alielezea elimu aliyoipata huko kama iliyofungua "maisha mapya kwangu, namaanisha kiakili".

Shule hiyo ilibadilishwa jina na kuwa Shule ya Wanawake ya North London Collegiate na ikahamishwa hadi kwenye majengo makubwa zaidi huko Camden Street tarehe 4 Aprili 1850. Buss alikuwa Mwalimu Mkuu wake wa kwanza na akabaki hivyo kwa maisha yake yote yaliyobaki. Chini ya uongozi wake, na kwa msaada wa wanafamilia, shule hiyo ikawa mfano wa elimu ya wasichana. Kufikia 1865 shule ilikuwa na wasichana 200 wa mchana, pamoja na wakaazi wachache wa ndani, lakini bado iliendeshwa kama Biashara ya kibinafsi ya familia, huku baba yake Robert William Buss na kaka yake Septimus Buss wakifundisha Sanaa na Maandiko Matakatifu kwa mtiririko huo.

Mnamo Julai 1870 Frances Mary Buss alikabidhi shule hiyo kwa wadhamini, na katika mwaka uliofuata alianzisha Shule ya Wasichana ya Camden kwa lengo la kutoa elimu ya bei nafuu zaidi kwa wasichana. Alikuwa mtu wa kwanza kutumia jina la Mwalimu Mkuu.

Buss alikuwa mstari wa mbele katika kampeni za kumudu shule za wasichana (angalia Sheria ya Shule Zilizomudu ya 1869), na kwa wasichana kuruhusiwa kufanya mitihani ya umma na kuingia vyuoni. Alikua rais wa kwanza wa Chama cha Wakuu wa Shule za Wasichana mnamo 1874, wadhifa alioushikilia hadi 1894, na pia alihusika katika kuanzisha Chama cha Walimu mnamo 1883 na Chuo cha Mafunzo cha Cambridge (baadaye Hughes Hall) cha kuwafundisha walimu mnamo 1885.

Mnamo 1869 alikua Mwanachama wa Kwanza wa Kike wa Chuo cha Wataalamu wa Awali, akisaidia kuanzisha uprofesa wa Chuo hicho wa sayansi na sanaa ya elimu pamoja na mwenzake wa kike Beata Doreck mnamo 1872. Uchaguzi wake wa kuwa Mwanachama wa Chuo mnamo 1873 ulikuwa utambuzi wa umma pekee aliowahi kupokea. Alikuwa pia mwanachama wa Baraza la Jumuiya ya Mafunzo na Usajili wa Walimu.

Buss pia alikuwa mfuasi wa haki ya wanawake kupiga kura, akishiriki katika Jumuiya ya Kensington, jumuiya ya majadiliano ya wanawake, na Kamati ya Haki ya Kupiga Kura ya London.

Alizikwa katika uwanja wa kanisa wa Theydon Bois huko Essex.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1827
Jamii:Waliofariki 1894
Jamii:wanawake wa Uingereza
Jamii:Feminism and Folklore 2025 in Tanzania