Jiko la Kauri la Kenya

[thumb|Kutengeneza majiko ya makaa huko [Mombasa]]
**Jiko la Kauri la Kenya** ni jiko linalobebeka, linalochoma mkaa linalotumika kupikia, linalopatikana hasa katika nyumba za mijini nchini Kenya. Ilibuniwa kupitia ushirikiano wa makundi ya nchini na ng'ambo, ili kupunguza matumizi ya mafuta ya taa. 

## Maelezo 
Jiko la Kauri la Kenya, linalojulikana kama KCJ, ni jiko linalotumia makaa kama nishati. Ina sura ya saa ya mchanga, na imetengenezwa nje na chuma, na ndani kwa kauri.  Mjengo wa kauri una mashimo kwenye msingi wake, ambayo inaruhusu majivu kuanguka na kukusanywa kwenye kijisanduku kilichoko chini kwa jiko. 

## Historia 
Wazo la Jiko la Kauri la Kenya lilitoka kwa Jiko la Ndoo la Thai na liliigwa baada ya Jiko la Metali la Kienyeji la Kenya linalojulikana kama TMS.  Ilikuwa kutokana na usanifu upya wa majiko haya mawili ambapo Kenya Ceramic Jiko iliundwa. Kupitia ushirikiano wa mashirika ya humu nchini na kimataifa, Kenya Ceramic Jiko ilibadilika na kuchukua sura. Mashirika kama vile CARE, UNICEF, The Bellerive Foundation, pamoja na Marekani na mashirika ya misaada ya Ujerumani yote yalishiriki katika kuendeleza na kukuza KCJ.  Shirika la Nishati na Mazingira la Kenya (KENGO) limekuwa na jukumu kubwa katika kuongeza ufahamu, na kukuza matumizi ya Jiko la Kauri la Kenya tangu 1982.  Kwa karatasi ya chuma, unene wa chini unaohitajika ni 0.5&nbsp;mm, na kiwango cha juu ni 0.8&nbsp;mm.  Viungo vyote kwenye sura ya chuma vinashikiliwa pamoja kwa kutumia riveting au kukunja.  Udongo unapochomwa , unapaswa kugeuka kuwa waridi hafifu hadi rangi nyeupe, na, ili kupunguza uwezekano wa kupasuka, unapaswa kupungua chini ya 8% baada ya kuchomwa. 

Mwako wa ndani wa kuni, makaa ya mawe, mkaa,  (takriban mimea yoyote) inaweza kusababisha matatizo ya afya. Katika joto la moto wa kawaida, nyenzo hizi "huchoma uchafu," na kupoteza mafuta mengi ya uwezo wao kwa njia ya moshi. Mwako huu usio kamili unamaanisha kuwa gesi zenye sumu (yaani, moshi, zenye kemikali kama vile monoksidi kaboni, oksidi ya nitrojeni, oksidi za sulfuri ) na chembe chembe hulipuliwa kwenye angahewa ya chumba.  Gesi na chembe hizi zinahusishwa kwa uwazi na kuongezeka kwa hatari ya saratani na matatizo makubwa ya kupumua kwa papo hapo au sugu. Njia rahisi zaidi kwa watu wanaotegemea moto wazi ili kupunguza hatari hii inaweza kuwa kukausha kabisa (au *kupunguza maji* ) mafuta kabla ya kuyachoma. Jinsi maji yanavyopungua kwenye mafuta, ndivyo moto unavyozidi kuwaka zaidi, ndivyo mwako unavyokuwa safi zaidi, ndivyo ubora wa hewa ya ndani unavyokuwa safi zaidi. Kukausha tinder kunasaidia sana, kwa kuwa tinder yenye unyevunyevu - bila usaidizi kutoka kwa joto la moto uliowaka - hutoa moshi hatari sana.  Wanaotumia jiko vijijini huwa wanachoma kuni moja kwa moja, wakati wakazi wa mijini wana mwelekeo wa kuchoma makaa kama nishati.  Akiba ya kuni ilikuwa ikimalizika kwa 40% zaidi ya kiwango cha uingizwaji.   hivyo basi kupunguza mahitaji ya kuni kama rasilimali ya mafuta.  Jiko linaweza kupunguza 20% ya uzalishaji unaozalishwa kutokana na mwako usio kamili;  hata hivyo tafiti bado zinafanywa ili kuthibitisha hili.  Zaidi ya hayo, Jiko la Kauri huongeza usalama wa watoto kwani mjengo wa kauri huzuia jiko kuwa moto sana. 

## Marejeo 
Jamii:Vifaa
Jamii:utamaduni wa Kenya