open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Joseph Mittathany

**Joseph Mittathany** (12 Julai 1931 – 11 Julai 2022) alikuwa askofu wa Kanisa Katoliki kutoka India.

Alizaliwa katika kijiji cha Kalikave na alipewa daraja ya upadri mwaka 1959. Mittathany alihudumu kama Askofu wa Jimbo Katoliki la Tezpur nchini India kuanzia 1969 hadi 1980, kisha alihudumu kama askofu na baadaye kama Askofu Mkuu wa Jimbo Katoliki la Imphal nchini India kuanzia 1980 hadi alipostaafu mwaka 2006.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1931
Jamii:Waliofariki 2022
Jamii:Watu wa Uhindi
Jamii:maaskofu Wakatoliki
Carlo Setari

**Carlo Setari** (alifariki 1486) alikuwa kiongozi wa Kanisa Katoliki aliyeshika wadhifa wa Askofu wa Isernia (1470–1486). 

Tarehe 12 Januari 1470 aliteuliwa kuwa Askofu wa Isernia na Papa Paulo II. Tarehe 3 Juni 1470, alipewa daraja ya uaskofu na Nicolas Solimele, Askofu wa Venosa, huku Meolo de Mascabruni, Askofu wa Muro Lucano, na Giovanni Geraldini, Askofu wa Catanzaro, wakihudumu kama wasaidizi wake. Alihudumu kama Askofu wa Isernia hadi kifo chake mnamo 1486. 

## Marejeo 
Jamii:Waliofariki 1486
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Gabriele Setario

**Gabriele Setario** alikuwa kiongozi wa Kanisa Katoliki aliyeshika wadhifa wa Askofu wa Avellino e Frigento (1507–1510) na Askofu wa Nardò (1491–1507). Mnamo 1491, aliteuliwa kuwa Askofu wa Nardò wakati wa utawala wa Papa Innocent VIII .

## Marejeo 
Jamii:waliozaliwa karne ya 15
Jamii:Waliofariki karne ya 16
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Rrok Mirdita

**Rrok Kolë Mirdita** (28 Septemba 1939 – 7 Desemba 2015) alikuwa askofu wa Kanisa Katoliki kutoka Albania, aliyehudumu kama Askofu Mkuu wa Tiranë-Durrës kuanzia mwaka 1993 hadi kifo chake mwaka 2015.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1939
Jamii:Waliofariki 2015
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:watu wa Albania
Antonio Severini

**Antonio Severini** alikuwa kiongozi wa Kanisa Katoliki aliyewahi kuwa Askofu wa Gubbio (1444–1472) na Askofu wa Cagli (1439–1444). Mnamo 14 Desemba 1439, aliteuliwa kuwa Askofu wa Cagli wakati wa utawala wa Papa Eugenio IV. 

## Marejeo 
Jamii:Waliofariki 1472
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Joseph Serge Miot

**Joseph Serge Miot** (23 Novemba 1946 – 12 Januari 2010) alikuwa kiongozi wa Kanisa Katoliki kutoka Haiti, aliyehudumu kama Askofu Mkuu wa tisa wa Port-au-Prince kuanzia mwaka 2008 hadi kifo chake katika tetemeko la ardhi la Haiti mwaka 2010.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1946
Jamii:Waliofariki 2010
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:watu wa Haiti
Ivan Milovan

thumb
**Bishop Ivan Milovan** (alizaliwa 22 Septemba 1940) ni kiongozi wa Kanisa Katoliki kutoka Kroatia ambaye alihudumu kama Askofu wa Jimbo la Poreč-Pula kuanzia 18 Novemba 1997 hadi alipostaafu mnamo 14 Juni 2012.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1940
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:watu wa Kroatia
Ascanio Sforza

**Ascanio Maria Sforza Visconti** (3 Machi 1455 – 28 Mei 1505) alikuwa kardinali wa Italia katika Kanisa Katoliki. Anajulikana zaidi kama mwanadiplomasia mahiri aliyeshiriki kwa kiasi kikubwa katika uchaguzi wa Rodrigo Borgia kama Papa Alexander VI. Sforza aliwahi kuwa Makamu-Chansela wa Kanisa Takatifu la Roma kuanzia mwaka 1492 hadi 1505. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1455
Jamii:Waliofariki 1505
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:makardinali
Zahidur Rahman Anjan

**Zahidur Rahman Anjan** (Bengali: জাহিদুর রহিম অঞ্জন; alifariki 24 Februari 2025) alikuwa mwongozaji wa filamu wa Bangladesh. Alishinda Tuzo ya Kitaifa ya Filamu ya Bangladesh kama Mwongozaji Bora kwa filamu yake *Meghmallar* (2014). Pia alifundisha utengenezaji wa filamu na uhakiki wa filamu katika Idara ya Mafunzo ya Filamu na Vyombo vya Habari, Chuo Kikuu cha Stamford, Bangladesh.

## Marejeo 
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Waongozaji filamu wa Bangladesh
Giovanni Maria Sforza

**Giovanni Maria Sforza** (alifariki 1513) alikuwa kiongozi wa Kanisa Katoliki aliyewahi kuwa Askofu Mkuu wa Genova (1498–1513). Alizaliwa mwaka 1461 huko Milano, akiwa mtoto wa Francesco I Sforza na Brigida Caimi.

Mnamo 25 Machi 1498 aliteuliwa na Papa Alexander VI kuwa Askofu Mkuu wa Genova. Alihudumu katika nafasi hiyo hadi kifo chake mwaka 1513. 

## Marejeo 
Jamii:waliozaliwa karne ya 15
Jamii:Waliofariki 1513
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Slavomir Miklovš

**Slavomir Miklovš** (16 Mei 1934 – 21 Julai 2011) alikuwa askofu wa Kanisa Katoliki la Kigiriki la Korasya,  Eparkia ya Križevci (katika Yugoslavia ya zamani, sasa Kroatia). Alikuwa Mrusyn kwa asili.

Aliwekwa wakfu kuwa padri mnamo mwaka 1964, na aliteuliwa kuwa askofu wa eparkia hiyo mwaka 1983, akistaafu mwaka 2009.

## Viungo vya nje 
* http://www.gcatholic.org/dioceses/diocese/kriz0.htm#24739
* http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bmiklovs.html

Jamii:Waliozaliwa 1934
Jamii:Waliofariki 2011
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:watu wa Kroatia
Ottaviano Maria Sforza

**Ottaviano Maria Sforza** (1475–1545) alikuwa kiongozi wa Kanisa Katoliki aliyewahi kuwa Askofu wa Arezzo (1519–1525), Askofu wa Lodi (1497–1499, 1512–1519, na 1527–1530), Patriarki wa jimbojina la Aleksandria (1541–1545), na Askofu wa Terracina, Priverno na Sezze (1541–1545). 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1475
Jamii:Waliofariki 1545
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Mario Miglietta

**Mario Miglietta** (25 Januari 1925 – 17 Januari 1996) alikuwa askofu Mkatoliki wa Italia.

Alihudumu kama Askofu wa Nusco, kama Askofu mkuu wa Conza-Sant'Angelo dei Lombardi-Bisaccia, na kisha kama Askofu mkuu-Askofu wa Ugento-Santa Maria di Leuca.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1925
Jamii:Waliofariki 1996
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jesse Mercado

**Jesse Eugenio Mercado** (alizaliwa 6 Juni 1951) ni askofu wa kwanza wa Jimbo Katoliki la Parañaque. Alipewa daraja ya uaskofu na kupewa wadhifa huo katika kipindi cha kuanzishwa kwa jimbo hilo, akihudumu kwa jamii ya waumini katika eneo hilo

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1951
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watu walio hai
Jamii:watu wa Ufilipino
Kelly Willis

**Kelly Diane Willis**(alizaliwa 2 Oktoba, 1968) ni mwimbaji, mtunzi wa nyimbo na muziki wa country kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Lucinda Williams

**Lucinda Gayl Williams** (alizaliwa 26 Januari, 1953) ni mwimbaji, mtunzi wa nyimbo, na mpiga gitaa wa kujitegemea kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Leona Williams

**Leona Belle Helton** (alizaliwa Vienna, Missouri, Marekani 7 Januari, 1943) ni mwimbaji wa muziki wa country kutoka Marekani anayejulikana kitaaluma kama **Leona Williams**.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Joy Williams

**Joy Elizabeth Williams** (alizaliwa 14 Novemba, 1982) ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Holly Williams

**Holly Audrey Williams** (alizaliwa 12 Machi, 1981) ni mwimbaji, mtunzi wa nyimbo na mwanamuziki kutoka Marekani. 

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Dar Williams

**Dorothy Snowden "Dar" Williams** (alizaliwa 19 Aprili, 1967) ni mwimbaji, mtunzi wa nyimbo na muziki wa pop folk kutoka Mount Kisco, New York, Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Chickie Williams

**Jessie Wanda Williams** anayejulikana kwa jina la kisanii **Chickie Williams**, (Alizaliwa Februari 13, 1919 – Alifariki Novemba 18, 2007) alikuwa mwanamuziki wa country kutoka West Virginia, Marekani, ambaye anajulikana zaidi kwa kutumbuiza katika kipindi cha redio cha Wheeling Jamboree kilichokuwa kinarushwa kwenye WVVA pamoja na mumewe Doc Williams  na bendi yao ya Border Riders.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Amr Aly

**Amr Aly** (alizaliwa Agosti 1, 1962) ni mchezaji wa zamani wa soka wa Marekani ambaye alicheza kama mshambuliaji. Alisoma Chuo Kikuu cha Kolumbia ambako alishinda Tuzo ya Hermann mwaka 1984 kama mchezaji bora wa mwaka wa vyuo vikuu.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Terry Alvino

**Terry Alvino** (alizaliwa Juni 15, 1984, huko St. Louis, Missouri) ni mchezaji wa soka wa Marekani ambaye kwa sasa anachezea timu ya Kalamazoo Outrage katika Ligi ya Maendeleo ya Juu ya USL.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Javier Alvial

thumb|Javier Alvial
**Javier Andrés Alvial** (alizaliwa Januari 12, 1992, huko Fairfax, Virginia) ni mchezaji wa zamani wa soka wa kitaaluma wa Marekani na Chile ambaye alicheza kwa mara ya mwisho na timu ya San Luis de Quillota nchini Chile. Kwa sasa anafanya kazi kama meneja wa ukaguzi na uajiri wa wachezaji wa Portland Timbers katika Ligi Kuu ya Soka ya Marekani.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Stanley Alves

**Stanley Alves** (alizaliwa Juni 30, 1996) ni mchezaji wa soka wa Marekani ambaye anacheza kama mshambuliaji.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Max Alvarez

thumb|Max Alvarez
**Max Alvarez** (alizaliwa Juni 16, 1991) ni mchezaji wa soka wa Marekani.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Juan Alvarez

**Juan Alvarez** (alizaliwa tarehe 30 Agosti 2004) ni mchezaji wa soka wa kitaaluma wa Marekani ambaye anacheza kama kiungo kwa klabu ya Tacoma Defiance katika ligi ya MLS.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Fernando Álvarez

**Fernando Antonio Álvarez Amador** (alizaliwa tarehe 24 Agosti 2003) ni mchezaji wa soka wa kitaaluma ambaye anacheza kama beki kwa timu ya CF Montréal katika Ligi kuu ya soka. Alizaliwa Marekani, na ni mchezaji wa kimataifa wa vijana wa Meksiko na Kolombia.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kolombia
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Efraín Álvarez

**Efraín Álvarez** (alizaliwa tarehe 19 Juni 2002) ni mchezaji wa soka wa kitaaluma ambaye anacheza kama kiungo mshambuliaji kwa klabu ya Tijuana katika Ligi ya Liga MX.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Arturo Álvarez

thumb|Álvarez akiwa na Chicago Fire FC mwaka 2017
**José Arturo Álvarez Hernández** (alizaliwa Juni 28, 1985) ni mchezaji wa zamani wa soka wa kitaaluma ambaye alicheza kama kiungo wa pembeni na mshambuliaji.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Ventura Alvarado

[thumb|Alvarado akiwa na timu ya taifa ya soka ya wanaume ya [Marekani mwaka wa 2015]]
**Ventura Alvarado Aispuro** (alizaliwa Agosti 16, 1992) ni mchezaji wa soka wa kitaaluma wa Marekani ambaye anacheza kama beki wa kati kwa klabu ya Mazatlán F.C. katika Ligi ya MX.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Pietro Ranzano

**Pietro Ranzano** (Palermo, 1428 – Lucera, 1492) alikuwa mtawa wa Wadominiko, askofu, mwanahistoria, mwanahumanisti, na msomi wa Italia. Anajulikana zaidi kwa kazi yake *De primordiis et progressu felicis Urbis Panormi*, ambayo ni historia ya jiji la Palermo kuanzia mwanzo wake hadi wakati wake wa uandishi. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1428
Jamii:Waliofariki 1492
Jamii:Wadominiko
Jamii:Wanahistoria wa Italia
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Rune Alvarado

**Rune Andres Alvarado** (alizaliwa Mei 15, 1997) ni mchezaji wa soka wa kimataifa wa Visiwa vya Virgin vya Marekani.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Edson Alvarado

**Edson Eduardo Alvarado Torres** (alizaliwa Aprili 24, 1998) ni mchezaji wa soka wa Marekani ambaye awali alicheza kama kiungo wa timu ya Los Angeles Force katika Shirikisho la Soka la Kitaifa la Kujitegemea.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Cesar Alvarado

**Cesar Alvarado** (alizaliwa 18 Desemba 1978) ni mchezaji wa zamani wa soka wa kitaaluma wa Meksiko ambaye alicheza kama kiungo wa timu ya Tampa Bay Mutiny katika Ligi Kuu ya Soka ya Marekani.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Meksiko
Alejandro Alvarado Jr.

**Alejandro Alvarado Jr.** (alizaliwa Julai 29, 2003) ni mchezaji wa soka wa kitaaluma wa Marekani ambaye anacheza kama kiungo wa klabu ya San Diego FC katika Ligi Kuu ya Soka ya Marekani.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Tembo (samaki)

**Tembo** ni samaki wa baharini wa jenasi mbalimbali katika familia Lutjanidae ya oda Acanthuriformes katika ngeli Actinopterygii walio maarufu kwa matumizi. Wanatokea kwa kawaida katika maji ya kitropiki na kinusutropiki ya Bahari za Hindi na Pasifiki kwenye miamba ya matumbawe mpaka vina vya m 500. Hula samaki wengine, gegereka, ngisi na wanyama-koti.

Jenasi hizi ina spishi 27 duniani kote. Spishi 10 zimeriportiwa kutoka Afrika ya Mashariki.

## Spishi za Afrika ya Mashariki
* *Aphareus furca*, Tembo meno-madogo (Small-toothed jobfis)
* *Aphareus rutilans*, Tembo kutu (Rusty jobfish)
* *Aprion virescens*, Tembo kijani (Green jobfish)
* *Macolor niger*, Tembo kitubaku (Black-and-white snapper)
* *Paracaesio xanthura*, Tembo mkia-njano (Yellowtail blue snapper)
* *Pinjalo pinjalo*, Tembo pinjalo (Pinjalo snapper)
* *Pristipomoides filamentosus*, Tembo mwekundu (Crimson jobfish)
* *Pristipomoides sieboldii*, Tembo urujuani (Lavender jobfish)
* *Pristipomoides typus*, Tembo meno-makali (Sharptooth jobfish)
* *Pristipomoides zonatus*, Tembo milia-hanamu (Oblique-banded jobfish)

## Picha

Small Toothed Jobfish (Aphareus furca) (6132550215) 2.jpg|Tembo meno-madogo
Aphareus rutilans Fis01167 (28136581836).jpg|Tembo kutu
Aprion virescens JNC2568.JPG|Tembo kijani
Macolor niger (juvenile).jpg|Tembo kitubaku
Umeiro2013121501.jpg|Tembo mkia-njano
Pinjalo pinjalo Thailand.png|Tembo pinjalo
Pristipomoides filamentosus JNC2452.JPG|Tembo mwekundu

Jamii:Actinopterygii
Anastase Mutabazi

**Anastase Mutabazi** (alizaliwa 24 Desemba 1952) ni askofu mstaafu wa Kanisa Katoliki kutoka Rwanda.

Alihudumu kama Askofu wa Jimbo Katoliki la Kabgayi kuanzia 1996 hadi alipojiuzulu mwaka 2004. Aliteuliwa kuwa askofu tarehe 13 Machi 1996 na Papa Yohane Paulo II. Alijiuzulu tarehe 10 Desemba 2004, wiki mbili kabla ya kutimiza umri wa miaka 52. Papa Yohane Paulo II alikubali kujiuzulu kwake.

Kwa sasa, anaendelea kuishi kama Askofu Mstaafu wa Kabgayi, Rwanda.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1952
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watu wa Rwanda
Kyle Altman

**Kyle Marten Altman** (alizaliwa Januari 31, 1986) ni mchezaji wa zamani wa soka wa Marekani, ambaye alicheza kwa mara ya mwisho kwa Minnesota United FC katika Ligi ya Soka ya Amerika Kaskazini (2011–2017).

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Charles Altemose

**Charlie "Chili" Altemose** (Alizaliwa Juni 3, 1913 - Alifariki Januari 26, 1995, huko Bethlehem, Pennsylvania) alikuwa mchezaji wa soka wa Marekani ambaye alikuwa mwanachama wa timu ya soka ya Marekani katika Olimpiki za Majira ya Joto mwaka 1936. Pia alicheza misimu kumi na mbili katika Ligi ya Soka ya Marekani (1933-1983).

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Kevin Alston

thumb|Kevin Alston
**Kevin Lawrence Alston** (alizaliwa Mei 5, 1988) ni mchezaji wa soka wa Marekani.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Jorge Almaguer

**Jorge Imanol Almaguer** (alizaliwa Septemba 21, 2000) ni mchezaji wa soka wa kitaaluma wa Marekani ambaye anacheza kama kiungo wa timu ya Orlando City B katika Ligi ya MLS.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Gary Allison

**Gary Allison** ni mchezaji wa zamani wa soka wa Marekani mzaliwa wa Ujerumani. Ni kipa bora alicheza kwa kiwango cha kitaaluma kwa miaka 12, kuanzia 1973 hadi 1984, katika Ligi ya Soka ya Amerika Kaskazini (1968-1984), Ligi ya Soka ya Marekani (1933-1983) na Ligi Kuu ya Soka ya Ndani baada ya kuhudhuria Chuo cha Westmont (1969–1972) huko SantaBarbara, Ca.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Anthony Allison

**Anthony Allison** (alizaliwa Mei 5, 1987) ni mchezaji wa soka wa Liberia ambaye kwa sasa anachezea timu ya Philadelphia Lone Star FC katika Ligi Kuu ya Soka ya Kitaifa. Allison alichezea timu ya Puerto Rico Islanders katika Ligi ya Kitaaluma ya USSF Daraja la pili mwaka wa 2010 kabla ya kusaini na IFK Sundsvall mwaka wa 2011.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Liberia
Tyler Allen

**Tyler M. Allen** (alizaliwa Oktoba 12, 1998) ni mchezaji wa soka wa Marekani.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
R. J. Allen

**Robert James "R. J." Allen** (alizaliwa Aprili 17, 1990) ni mchezaji wa zamani wa soka wa kitaaluma wa Marekani. Akiwa hasa beki wa upande wa kulia, Allen ni kaka mkubwa wa mchezaji wa soka, Brandon Allen.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Noah Allen

thumb|Allen akijitayarisha kwa Inter Miami CF mwaka 2024
**Noah James Allen** (Alizaliwa Aprili 28, 2004) ni mchezaji wa soka wa kitaaluma wa Marekani na Ugiriki ambaye anacheza kama beki kwa klabu ya Inter Miami CF katika Ligi Kuu ya Soka ya Marekani.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Ugiriki
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Marvin Allen

**E. Marvin Allen Jr.** (Alizaliwa Januari 6, 1915 – Alifariki Septemba 13, 1996) alikuwa kocha mkuu wa zamani wa soka wa vyuo vikuu. Alianzisha programu ya soka ya Chuo Kikuu cha North Carolina huko Chapel Hill mwaka wa 1947 na akawa kocha wa kwanza wa programu hiyo. Kuanzia mwaka 1947 hadi mwaka 1976, alikuwa kocha wa programu ya soka ya wanaume ya North Carolina.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Jordan Allen

thumb|Jordan Allen
**Jordan Evans Allen** (alizaliwa Aprili 25, 1995) ni mchezaji wa zamani wa soka wa kitaaluma wa Marekani ambaye alicheza kama kiungo wa Real Salt Lake.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Ely Allen

**Ely Allen** (alizaliwa Juni 12, 1986, huko Anchorage, Alaska) ni mchezaji wa soka wa Marekani.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Delroy Allen

**Delroy Allen** (alizaliwa tarehe 6 Oktoba 1958) ni mchezaji wa zamani wa soka wa Jamaika na Marekani ambaye alicheza kama kipa kwa kiwango cha kitaaluma katika Ligi ya Soka ya Amerika Kaskazini (1968–84), Ligi ya Soka ya Marekani (1933–83) na Ligi ya Soka ya Muungano (1984–85).

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Brandon Allen

thumb|Allen akichezea New York Red Bulls II mwaka 2016
**Brandon Allen** (alizaliwa Oktoba 8, 1993) ni mchezaji wa soka wa Marekani ambaye kwa sasa anacheza kama mshambuliaji. Allen ni mdogo wa mchezaji wa soka R. J. Allen.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Yari Allnutt

**Yari Allnutt** (alizaliwa Februari 17, 1970) ni mchezaji wa zamani wa soka wa Marekani ambaye alicheza kwa kiwango cha kitaaluma nchini Meksiko na Marekani, ikiwa ni pamoja na Ligi ya Soka ya Kitaaluma ya Marekani na Ligi Kuu ya Soka ya Marekani.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Wes Allen

**Westley David Allen** (alizaliwa Septemba 17, 1986, huko Austin, Texas) ni mchezaji wa soka wa Marekani.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Tom Alioto

**Tom Alioto** (alizaliwa Mei 20, 1958, huko Milwaukee, Wisconsin) ni mchezaji wa zamani wa soka wa Marekani ambaye alicheza kama beki katika Ligi ya Soka ya Amerika Kaskazini (1968–1984), Ligi Kuu ya Soka ya Ndani na Shirikisho la Soka la Ndani la Marekani.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Tim Alioto

**Tim Alioto** ni mchezaji wa zamani wa soka wa Marekani ambaye alicheza kama beki na alitumia sehemu kubwa ya kazi yake akiwa na timu ya shughuli za kujitolea Milwaukee Bavarians. Alicheza kwa kiwango cha kitaaluma kwa miaka minne katika Shirikisho la Soka la Ndani la Marekani.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Damián Alguera

**Edgar Damián Alguera Mercado** (alizaliwa tarehe 11 Februari 2004) ni mchezaji wa soka wa kitaaluma ambaye anacheza kama kipa. Alizaliwa Marekani, Alguera anachezea timu ya taifa ya Elsavado.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Krista Aru

**Krista Aru** (1 Agosti 1958 – 25 Februari 2025) alikuwa mwanahistoria wa uandishi wa habari, mtaalamu wa makumbusho, na mwanasiasa kutoka Estonia. Alikuwa mbunge wa *Riigikogu la XIII*.

Mnamo 1981, alihitimu katika uandishi wa habari kutoka Chuo Kikuu cha Tartu. Mnamo 2010, alimaliza masomo yake ya uzamivu katika Chuo Kikuu cha Tallinn.

Kuanzia 1995 hadi 2005, alikuwa mkurugenzi wa Makumbusho ya Fasihi ya Estonia, na kati ya 2006 hadi 2012, alihudumu kama mkurugenzi wa Makumbusho ya Taifa ya Estonia.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1958
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wanahistoria
Jamii:Wanasiasa wa Estonia
Tommaso Pio Boggiani

**Tommaso Pio Boggiani**, O.P. (19 Januari 1863 – 26 Februari 1942) alikuwa prelati wa Italia wa Kanisa Katoliki aliyeshika nyadhifa mbalimbali, ikiwa ni pamoja na kuwa Mjumbe wa Kitume nchini Meksiko, Askofu wa Adria, na Askofu Mkuu wa Genova, pamoja na majukumu ya juu katika Curia ya Roma. 

Alikuwa mtawa wa shirika la Wahubiri na aliteuliwa kuwa kardinali mwaka 1916.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1863
Jamii:Waliofariki 1942
Jamii:Wadominiko
Jamii:Makardinali
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Pietro Boetto

**Pietro Boetto**, S.J. (19 Mei 1871 – 31 Januari 1946) alikuwa Kardinali wa Italia wa Kanisa Katoliki aliyekuwa Askofu Mkuu wa Genova kutoka 1938 hadi kifo chake. Aliteuliwa kuwa kardinali mwaka 1935. Pia alipingana na utawala wa kifashisti wa Italia na alihusika katika kuwaokoa Wayahudi wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1871
Jamii:Waliofariki 1946
Jamii:Wajesuiti
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Makardinali
Abdullah Al Noman

]]
**Abdullah Al Noman** (2 Julai 1942 – 25 Februari 2025) alikuwa mwanasiasa wa Bangladesh ambaye aliwahi kuwa Makamu Mwenyekiti wa Chama cha Taifa cha Bangladesh (BNP).

Alikuwa mbunge wa Jatiya Sangsad kwa vipindi vitatu, akiwakilisha jimbo la Chittagong-9.Pia aliwahi kuwa waziri wa Uvuvi na Chakula katika baraza la mawaziri la pili la Khaleda Zia.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1942
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wanasiasa wa Bangladesh
Giovanni Benelli

**Giovanni Benelli** (12 Mei 1921 – 26 Oktoba 1982) alikuwa prelati wa Italia wa Kanisa Katoliki ambaye alihudumu kama Askofu Mkuu wa Firenze kutoka 1977 hadi kifo chake.  Kabla ya hapo, alihudumu kama Naibu Katibu wa Mji wa Vatikani kutoka 1967 hadi alipoteuliwa kuwa Askofu Mkuu wa Firenze na kuteuliwa kuwa kardinali mwaka huohuo.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1921
Jamii:Waliofariki 1982
Jamii:Makardinali
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Gaetano Bisleti

**Gaetano Bisleti**, S.T.D. (20 Machi 1856 – 30 Agosti 1937) alikuwa padri Kardinali wa Kanisa Katoliki aliyewahi kuwa Prefekti wa Idara Takatifu ya Elimu ya Kikatoliki.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1856
Jamii:Waliofariki 1937
Jamii:mapadri
Jamii:Makardinali
Jamii:wanaume wa Italia
Gennaro Granito Pignatelli di Belmonte

**Gennaro Granito Pignatelli di Belmonte** (10 Aprili 1851 – 16 Februari 1948) alikuwa Kardinali wa Italia wa Kanisa Katoliki na mshiriki mashuhuri wa Curia ya Roma.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1851
Jamii:Waliofariki 1948
Jamii:Makardinali
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Anastasio Ballestrero

**Anastasio Alberto Ballestrero**, O.C.D. (jina la kitawa: Anastasio del Santissimo Rosario; 3 Oktoba 1913 – 21 Juni 1998) alikuwa kardinali wa Italia kutoka shirika la Wakarmeli Peku. Alihudumu kama Askofu Mkuu wa Torino kutoka 1977 hadi alipostaafu mwaka 1989. Ballestrero aliteuliwa kuwa kardinali mwaka 1979 na alijulikana kama sauti inayoongoza ya maendeleo ndani ya uongozi wa Maaskofu wa Italia, hata wakati wa Papa Yohane Paulo II, ambaye alikuwa na msimamo wa kihafidhina.

Ballestrero alijulikana kwa tahadhari yake kuhusu Sanda ya Torino, tofauti na Papa Yohane Paulo II, ambaye aliipokea kwa shauku kubwa. Kardinali huyo aliruhusu majaribio kufanywa kwa nguo hiyo na baadaye alitangaza kwamba ilitoka katika Enzi za Kati, badala ya kuwa sanda halisi la maziko ya Yesu Kristo.

Mchakato wa kumtangaza mwenye heri ulianzishwa huko Torino, na alipewa hadhi ya Mtumishi wa Mungu. Mchakato ulifunguliwa mwishoni mwa 2014 ili kukusanya ushuhuda na nyaraka kutoka Torino na Bari.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1913
Jamii:Waliofariki 1998
Jamii:Wakarmeli
Jamii:Makardinali
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Sebastiano Baggio

**Sebastiano Baggio** (16 Mei 1913 – 21 Machi 1993) alikuwa kardinali wa Italia ambaye mara nyingi alionekana kuwa na uwezekano wa kuchaguliwa kuwa Papa. Alifanya kazi katika nafasi muhimu ndani ya Kanisa Katoliki, akihudumu kama Rais wa Tume ya Kipapa kwa Mji wa Vatikani kutoka 1984 hadi 1990 na Prefekti wa Idara ya Maaskofu kutoka 1973 hadi 1984.

Katika safari yake ya kikuhani, Baggio alihusika katika diplomasia ya Vatikani, akihudumu kama balozi wa Papa katika nchi mbalimbali kabla ya kupandishwa cheo kuwa kardinali mwaka 1969. Ushawishi wake ndani ya Curia ya Roma ulimfanya kuwa mmoja wa viongozi muhimu wa Kanisa Katoliki katika nusu ya pili ya karne ya 20.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1913
Jamii:Waliofariki 1993
Jamii:Makardinali
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Corrado Bafile

**Corrado Bafile** (4 Julai 1903 – 3 Februari 2005) alikuwa kardinali wa Kanisa Katoliki aliyewahi kuhudumu kama Prefekti wa Idara ya Kesi za Watakatifu kutoka 1975 hadi 1980. Aliteuliwa kuwa kardinali mwaka 1976 na alihusika katika mchakato wa kutangaza watakatifu ndani ya Kanisa Katoliki.

Mbali na majukumu yake katika Curia ya Roma, Bafile alikuwa mwanadiplomasia wa Kanisa na alihudumu kama balozi wa Papa kwa muda mrefu. Kufikia wakati wa kifo chake mnamo 2005, alikuwa mwanachama mkongwe zaidi wa Rika la Makardinali, akiwa na umri wa miaka 101.

## Vyanzo 
* Catholic-Hierarchy
* The Cardinals of the Holy Roman Church 

Jamii:Waliozaliwa 1903
Jamii:Waliofariki 2005
Jamii:Makardinali
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Bartolomeo Bacilieri

**Bartolomeo Bacilieri** (28 Machi 1842 – 14 Februari 1923) alikuwa kardinali wa Kanisa Katoliki. Alikuwa Askofu wa Verona kuanzia mwaka 1900 hadi kifo chake mwaka 1923. Bacilieri aliteuliwa kuwa kardinali mwaka 1901, ambapo alihusika katika masuala mbalimbali ya Kanisa na jamii wakati wa utawala wake.

Kama askofu, alijulikana kwa juhudi zake za kuimarisha imani na huduma za Kanisa katika eneo lake. Pia alifanya kazi kuendeleza elimu na ustawi wa jamii kwa njia ya miradi mbalimbali ya kijamii. Bacilieri alifariki akiwa katika wadhifa wake na ameacha urithi wa kiroho na kijamii katika jimbo la Verona.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1842
Jamii:Waliofariki 1923
Jamii:Makardinali
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Audrey Williams

**Audrey Mae Sheppard Williams** (amezaliwa 28 Februari, 1923 – amefariki 4 Novemba, 1975) alikuwa mwanamuziki wa Marekani. 

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Giulio Bevilacqua

**Giulio Bevilacqua, Orat.** (14 Novemba 1881 – 6 Mei 1965) alikuwa prelati wa Italia wa Kanisa Katoliki aliyetoa maisha yake kwa huduma ya kichungaji huko Brescia na kuhudumu kama kasisi wa kijeshi, akijulikana kwa upinzani wake dhidi ya Ufashisti. Wiki chache kabla ya kifo chake, aliteuliwa kuwa askofu msaidizi wa Brescia na kardinali.

Alikuwa mwalimu na mshauri wa kiroho wa Papa Paulo VI.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1881
Jamii:Waliofariki 1965
Jamii:Waoratori
Jamii:Makardinali
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Hailey Whitters

**Hailey Faith Whitters** (alizaliwa 9 Septemba, 1989) ni mwimbaji wa muziki wa country kutoka Marekani, asili yake ikiwa Shueyville, Iowa.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Ryan Tyler

**Ryan McPherson Rygmyr** (alizaliwa 6 Oktoba, 1973) anayejulikana kitaaluma kama **Ryan Tyler**, ni msanii wa muziki wa country kutoka Marekani.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Marekani
Alessio Ascalesi

thumb|Ascalesi (kushoto) akiwa na Lord Plumer, Kamishna Mkuu wa Palestina, na Luigi Barlassina, Patriarki wa Kilatini wa Yerusalemu, mnamo 1926.
**Alessio Ascalesi** (22 Oktoba 1872 – 11 Mei 1952) alikuwa kardinali wa Kanisa Katoliki na Askofu mkuu wa Napoli. Aliteuliwa kuwa kardinali mwaka 1946 na alihudumu kama askofu mkuu wa Napoli kuanzia mwaka 1931 hadi kifo chake mwaka 1952.

Ascalesi alikuwa na jukumu muhimu katika kuimarisha imani ya Kikatoliki katika eneo lake na alijulikana kwa juhudi zake za kusaidia jamii na kuimarisha huduma za kijamii na kiuchumi. Aliweza kushughulikia changamoto mbalimbali za kijamii na kiuchumi katika kipindi cha vita na mabadiliko makubwa barani Ulaya. Alifariki akiwa bado katika wadhifa wake, na ameacha urithi wa kiroho na kijamii katika jimbo la Napoli.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1872
Jamii:Waliofariki 1952
Jamii:Makardinali
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Ferdinando Giuseppe Antonelli

**Ferdinando Giuseppe Antonelli**, O.F.M. (14 Julai 1896 – 12 Julai 1993) alikuwa kardinali wa Kanisa Katoliki kutoka Italia. Alikuwa kardinali wa mwisho aliyezaliwa katika karne ya 19. Wakati wa kifo chake, Antonelli alikuwa miongoni mwa wanachama wazee wa Rika la Makardinali.

Antonelli alihudumu katika nafasi mbalimbali ndani ya Kanisa na alijulikana kwa mchango wake mkubwa katika masuala ya kiroho na ya kijamii. Alikuwa na uhusiano mzuri na waamini na alijitolea kwa huduma ya jamii katika kipindi chote cha maisha yake. Akiwa na umri wa miaka 96, alifariki akiwa na kumbukumbu nyingi za utumishi wake wa kidini na wa kiroho, na ameacha urithi wa kudumu katika Kanisa Katoliki.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1896
Jamii:Waliofariki 1993
Jamii:Wafransisko
Jamii:Makardinali
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Gaetano Aloisi Masella

**Gaetano Aloisi Masella** (30 Septemba 1826 – 22 Novemba 1902) alikuwa kardinali wa Italia katika Kanisa Katoliki. Alipandishwa cheo kuwa kardinali mwaka 1887 na alihudumu kama Mwenyekiti wa Kongregeshi ya Matarajio kuanzia mwaka 1899 hadi kifo chake.

Masella alijulikana kwa mchango wake katika masuala ya ibada na taratibu za Kanisa, akifanya kazi kubwa katika kuimarisha na kusimamia sheria na kanuni za kidini ndani ya Kanisa Katoliki. Muda wake katika wadhifa huu ulikuwa na athari kubwa katika kuendeleza na kudumisha desturi za ibada za Kikatoliki.

## Viungo vya nje 
* Catholic-Hierarchy 
* Cardinals of the Holy Roman Church 

Jamii:Waliozaliwa 1826
Jamii:Waliofariki 1902
Jamii:Makardinali
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Rashid-al-Din Hamadani

**Rashid al-Din Hamadani** (1254-1318) alikuwa ni msomi, mwanahistoria, na mwanasiasa maarufu wa Uajemi katika kipindi cha Milki ya Wamongolia. Pamoja na kuwa mtaalamu katika Historia, Siasa na tiba, alihudumu kama waziri mkuu wa Miliki ya Ilkhanate chini ya watawala Ghazan Khan na Öljaitü.

Kazi yake ''Jami' al-Tawarikh* (*Kamusi elezo ya Historia'') ni moja ya maandiko ya kihistoria muhimu zaidi kuwahi kuandikwa.

Licha ya mafanikio yake makubwa, Rashid al-Din alikumbwa na changamoto za kisiasa. Baada ya kifo cha Öljaitü mnamo 1316, alihusishwa na njama za kisiasa na akashtakiwa kwa uhaini. Mnamo 1318, alihukumiwa kifo na kuuawa, huku mali zake zikichukuliwa na serikali. Licha ya mwisho wake wa kusikitisha, mchango wake katika historia, siasa, na elimu umeendelea kuishi kwa karne nyingi.

## Marejeo 
# Boyle, J. A. (1971). The Successors of Genghis Khan. Columbia University Press.
# Morgan, D. (2007). The Mongols. Blackwell Publishing.
#Manz, B. F. (2018). Nomads in the Middle East. Cambridge University Press.
#Blair, S. (2000). Rashid al-Din and the Visual Arts. Muqarnas.
#https://archives.collections.ed.ac.uk/repositories/2/archival_objects/145535
#https://sites.lsa.umich.edu/khamseen/projects/hands-on/eul-collections/jami-al-tawarikh/2024/jami-al-tawarikh-images-of-the-prophet/
 
Jamii:Waliozaliwa 1254
Jamii:Waliofariki 1318
Jamii:Wanahistoria wa Uajemi
Andrea Aiuti

**Andrea Aiuti** (17 Juni 1849 – 28 Aprili 1905) alikuwa askofu wa Italia katika Kanisa Katoliki ambaye alifanya kazi katika huduma ya kidiplomasia ya Baraza la Kipapa na katika Curia ya Papa. Alipandishwa cheo kuwa kardinali mwaka 1903.

Katika wadhifa wake, Aiuti alijulikana kwa juhudi zake za kukuza uhusiano wa kidiplomasia kati ya Vatikani na mataifa mengine, akichangia katika kazi za utawala wa Kanisa na masuala ya kidiplomasia. Mchango wake katika huduma ya kidini na ya kidiplomasia umekumbukwa kama sehemu muhimu ya historia ya Kanisa Katoliki katika kipindi hicho.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1849
Jamii:Waliofariki 1905
Jamii:Makardinali
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Aristide Cavallari

**Aristide Cavallari** (8 Februari 1849 – 24 Novemba 1914) alikuwa kardinali wa Kanisa Katoliki na alihudumu kama Patriarki wa Venezia. Cavallari alilelewa katika mazingira ya kidini na alijitolea kwa huduma za Kanisa katika kipindi chake chote.

Kama Patriarki wa Venezia, alichangia sana katika maendeleo ya kiroho na kijamii ya mkoa huo, akijitahidi kuimarisha mahusiano kati ya Kanisa na jamii. Alikuwa na jukumu muhimu katika kuimarisha imani ya Wakatoliki na alikuwa akihusishwa na shughuli nyingi za kijamii na za misaada. Mchango wake kama kiongozi wa kidini unakumbukwa na wafuasi wa Kanisa Katoliki hadi leo.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1849
Jamii:Waliofariki 1914
Jamii:Makardinali
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Felice Cavagnis

**Felice Cavagnis** (13 Januari 1841 – 29 Desemba 1906) alikuwa mwanasheria wa kanuni kutoka Italia na kardinali wa Kanisa Katoliki. Aliijulikana kwa ujuzi wake katika sheria za Kanisa na alihusishwa na mabadiliko mbalimbali ya kisasa ndani ya Kanisa.

Cavagnis alihudumu katika nyadhifa mbalimbali za kanisa na alishiriki katika shughuli za kisheria, akitafuta kukuza uelewa na matumizi bora ya sheria za kanisa. Alipandishwa kuwa kardinali katika kipindi ambacho Kanisa lilikuwa likikabiliana na changamoto nyingi, na alijitahidi kuimarisha na kulinda maadili ya kidini na sheria.

Mchango wake katika sheria za Kanisa na huduma yake kama kardinali unakumbukwa na kutambuliwa na wafuasi wa Kanisa Katoliki.

## Marejeo 
* Biography 

Jamii:Waliozaliwa 1841
Jamii:Waliofariki 1906
Jamii:Makardinali
Jamii:mapadri
Jamii:wanasheria wa Italia
Alfonso Castaldo

[right|thumb|200x200px|Kaburi la Alfonso Castaldo katika [Kanisa kuu|Kanisa Kuu la Napoli.]]
**Alfonso Castaldo** (6 Novemba 1890 – 3 Machi 1966) alikuwa kardinali wa Kanisa Katoliki kutoka Italia. Alikuwa Askofu Mkuu wa Napoli kuanzia mwaka wa 1958 hadi kifo chake mwaka wa 1966. Alipandishwa cheo kuwa kardinali mwaka wa 1958, katika kipindi ambacho Kanisa lilikuwa likikumbwa na mabadiliko makubwa ya kijamii na kiroho.

Castaldo alijulikana kwa jitihada zake za kuimarisha huduma za kidini katika jiji la Napoli na kwa mchango wake katika maendeleo ya kijamii. Alifanya kazi kwa karibu na jamii na alihusika katika masuala mbalimbali ya kijamii, akilenga kuboresha maisha ya waumini wake.

Mchango wake katika Kanisa Katoliki unakumbukwa kwa uthabiti wake katika kuhimiza maadili na huduma kwa jamii, na alifanya kazi kubwa kuimarisha imani ya Kikristo katika eneo lake.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1890
Jamii:Waliofariki 1966
Jamii:Makardinali
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Giuseppe Casoria

**Giuseppe Casoria** (1 Oktoba 1908 – 8 Februari 2001) alikuwa kardinali wa Kanisa Katoliki kutoka Italia. Alikuwa Mkuu wa Idara ya Sakramenti na Ibada ya Kimungu kutoka mwaka wa 1981 hadi 1984. Alipandishwa cheo kuwa kardinali mwaka wa 1983.

Casoria alijulikana kwa mchango wake katika masuala ya ibada na sakramenti ndani ya Kanisa, akifanya kazi ya kuimarisha na kusimamia mazoea ya kidini. Aliweza kuleta mabadiliko na kufufua masuala ya ibada katika kipindi cha baada ya Mtaguso wa pili wa Vatikani, ambapo alisisitiza umuhimu wa ibada ya pamoja na waamini.

Katika kipindi chake cha huduma, Casoria alijitolea kwa huduma za kiroho na kijamii, na alitambuliwa kama kiongozi mwenye maono katika Kanisa Katoliki. Mchango wake unakumbukwa kwa kutengeneza mazingira bora ya ibada na kuhamasisha waamini kuishi kwa mujibu wa mafundisho ya Kikristo.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1908
Jamii:Waliofariki 2001
Jamii:Makardinali
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Agostino Casaroli

[thumb|Casaroli alikutana na [Ronald Reagan kama Katibu wa Mji wa Vatikani mnamo 1981.]]
**Agostino Casaroli** (24 Novemba 1914 – 9 Juni 1998) alikuwa askofu wa Kanisa Katoliki wa Italia na mwanadiplomasia wa Vatikani, aliyekuwa Kardinali Katibu wa Jimbo. Alikuwa mtu muhimu katika juhudi za Vatikani kushughulikia mateso ya kidini ya Kanisa katika mataifa ya Kikomunisti baada ya Mtaguso wa pili wa Vatikani.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1914
Jamii:Waliofariki 1998
Jamii:Makardinali
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Giovanni Battista Casali del Drago

**Giovanni Battista Casali del Drago** (30 Januari 1838 – 17 Machi 1908) alikuwa kardinali na mwanachama wa familia maarufu ya Italia, Del Drago. Alikuwa binamu wa pili wa Prince del Drago.

Alitokea katika familia ya kifahari na alikuwa na uhusiano na makardinali kadhaa wakiwa ni pamoja na Antonio Casali, Savo Millini, na Mario Millini. Alihitimu kutoka seminari ya Roma, ambapo alikamilisha shahada ya utroque iuris (sheria za kiraia na kanuni).

Alipokuwa akifanya kazi kama kuhani mnamo mwaka 1860, alifanya kazi kama kanoni wa Basilika la Laterano na chamberlain binafsi de numero participantium wa Papa Pius IX. Baadaye alikuwa kanoni wa Basilika la Vatikano na prelate.

Mnamo Novemba 29, 1895, aliteuliwa kuwa Patriarki wa jimbojina la Konstantinopoli akihudumu katika Jimbo la Roma. Alikabidhiwa ukuhani na Mariano Rampolla del Tindaro, Kardinali Katibu wa Jimbo la Vatikani. Mnamo Juni 1899, alikuwa kardinali-mkaguzi. Kutoka mwaka 1901 hadi 1902 alikuwa Camerlengo wa Rika la Makardinali. Alishiriki katika mchakato wa uchaguzi wa Papa mwaka 1903.

Alizikwa katika Campo Verano, Roma.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1838
Jamii:Waliofariki 1908
Jamii:Makardinali
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Francesco Carpino

**Francesco Carpino S.T.D.** (18 Mei 1905 – 5 Oktoba 1993) alikuwa Kardinali wa Kanisa Katoliki na Askofu mkuu wa Palermo, na baadaye aliteuliwa kuwa Kardinali Askofu Msimamizi wa Jimbo la Albano. 

Carpino alihudumu katika nafasi mbalimbali za uongozi ndani ya Kanisa, akichangia kwa kiwango kikubwa katika masuala ya kiroho na ya kiutawala. Alikuwa na ushawishi mkubwa katika jamii yake na alijulikana kwa kujitolea kwake kwa huduma ya Kanisa na waumini.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1905
Jamii:Waliofariki 1993
Jamii:Makardinali
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Antonio Agliardi

**Antonio Agliardi** (4 Septemba 1832 – 19 Machi 1915) alikuwa kardinali wa Kanisa Katoliki wa Italia, askofu mkuu, na daktari wa kipapa. Katika wadhifa wake, Agliardi alijulikana kwa juhudi zake katika kuimarisha uhusiano wa kidiplomasia kati ya Vatikani na mataifa mengine.

Kama askofu mkuu, alihudumu katika mkoa wa Lombardiana alichangia kwa kiasi kikubwa katika maendeleo ya huduma za kidini na kijamii katika eneo hilo. Alipewa cheo cha kardinali na alihusika katika masuala mengi ya Kanisa, akitumikia katika baraza la Papa na kutoa mchango wake katika maamuzi muhimu ya kidini na kisiasa wakati wa kipindi chake. Mchango wake umekumbukwa kama sehemu muhimu ya historia ya Kanisa Katoliki katika karne ya 20.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1832
Jamii:Waliofariki 1915
Jamii:Makardinali
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Giuseppe Beltrami

**Giuseppe Beltrami** (17 Januari 1889 – 13 Desemba 1973) alikuwa kardinali wa Italia wa Kanisa Katoliki ambaye alihudumu kama Internunsio nchini Uholanzi kutoka mwaka 1959 hadi 1967, na aliteuliwa kuwa kardinali mwaka 1967.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1889
Jamii:Waliofariki 1973
Jamii:Makardinali
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Karen Karagezyan

**Karen Karovich Karagezyan** (6 Oktoba 1935 – 25 Februari 2025) alikuwa mwandishi wa habari, na mtafsiri kutoka Umoja wa Kisovieti na Urusi. Pia alihudumu kama naibu mkuu wa ofisi ya vyombo vya habari katika The Gorbachev Foundation.

Katika vipindi tofauti vya maisha yake, alikuwa msemaji wa habari, mshauri, na msaidizi wa Mikhail Gorbachev. 

## Marejeo 
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Waliozaliwa 1935
Jamii:Waandishi wa Urusi
Giuseppe Caprio

**Giuseppe Caprio** (15 Novemba 1914 – 15 Oktoba 2005) alikuwa Kardinali wa Kanisa Katoliki. Alikuwa Rais wa Ofisi ya Masuala ya Kiuchumi ya Vatikani kabla ya kustaafu mwaka 1990.

Caprio alizaliwa nje kidogo ya Napoli na alisoma katika Chuo Kikuu cha Gregoriana huko Roma kabla ya kupewa daraja ya upadri mwaka 1938. Alifanya kazi nchini China kwa miaka minne kabla ya kutumwa Vietnam na Taiwan.

Alikuwa internuncio, kisha pro-nuncio, nchini China kuanzia mwaka 1959 hadi 1967, na pro-nuncio nchini India kuanzia mwaka 1967 hadi 1969.

Baada ya hapo, alihamia katika Curia ya Roma, akihudumu kama katibu wa Utawala wa Mali za Vatikani, kisha katika Sekretarieti ya Jimbo, ambapo alifanya kazi kwa Papa Yohane Paulo II kabla ya kuteuliwa kuwa Rais wa Utawala wa Mali za Vatikani mwaka 1979, na baadaye Rais wa Ofisi ya Masuala ya Kiuchumi ya Vatikani mwaka 1981.

Alipandishwa hadhi ya kuwa kardinali mwaka 1979, na kuwa Kardinali-Deacon wa S. Maria Ausiliatrice katika Via Tuscolana. Alikuwa Kardinali Protodeacon kuanzia 22 Juni 1987.

Kardinali Caprio tarehe 26 Novemba 1990 alichagua kuwa Kardinali-padri wa kanisa la Santa Maria della Vittoria.

Alikuwa mwanachama wa Shirika la Constantinian na pia alikuwa Knight wa Mtakatifu Januarius.

Kaulimbiu yake ilikuwa "Pax in virtute" (amani katika nguvu).

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1914
Jamii:Waliofariki 2005
Jamii:Makardinali
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Luigi Capotosti

**Luigi Capotosti** (23 Februari 1863 – 16 Februari 1938) alikuwa Kardinali wa Kanisa Katoliki ambaye alihudumu kama Apostolic Datary kuanzia mwaka 1933 hadi kifo chake, na alipandishwa hadhi kuwa kardinali mwaka 1926.

Katika nafasi yake kama Apostolic Datary, Capotosti alihusika katika masuala mbalimbali ya utawala wa Kanisa na alikuwa na jukumu muhimu katika kuimarisha uhusiano kati ya Vatikani na nchi nyingine. Aliweza kuchangia kwa kiasi kikubwa katika maendeleo ya shughuli za Kanisa katika kipindi hicho, hasa wakati wa mabadiliko ya kisiasa na kijamii barani Ulaya.

Kardinali Capotosti anakumbukwa kama kiongozi mwenye busara na alichangia katika uimarishaji wa maadili ya Kanisa Katoliki. 

## Viungo vya nje 
* Catholic-Hierarchy 
* Cardinals of the Holy Roman Church 

Jamii:Waliozaliwa 1863
Jamii:Waliofariki 1938
Jamii:Makardinali
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Barbara Teßmann

**Barbara Teßmann** (alizaliwa Berlin, 1960) ni mtaalamu wa magonjwa ya akili na wa akiolojia. Yeye ni mfanyakazi wa Jumba la Makumbusho la Historia na Historia ya Kale mjini Berlin. Utaalamu wake unahusiana zaidi na mkusanyiko wa mafuvu ya binadamu yanayohifadhiwa katika Staatliche Museen Berlin. Ni mmoja wa wanasayansi wa mwisho ambao bado wanatekeleza vipimo vya moja kwa moja kwa mafuvu—mbinu inayokosolewa vikali kisayansi na inayohusishwa mara nyingi na ubaguzi wa rangi. Alijulikana kimataifa kwa matamshi yake tata kuhusu mkusanyiko huo.

## Mjadala
Mwaka wa 2020, mwandishi wa habari aligundua mafuvu ya Wenyeji wa Kanada katika mkusanyiko ambao ulifikiriwa kuwa hauna ufikiaji wa umma. Teßmann, akiwa msimamizi wa mkusanyiko huo, alijitetea katika vyombo vya habari vya kimataifa kwa kutaja ukosefu wa rasilimali na malipo duni. Alitetea kuwepo kwa mkusanyiko huo na akatumia hoja zenye mwelekeo wa ubaguzi wa rangi: “Wow, wote wanaonekana tofauti.” Aliendelea kukataa kurudisha mafuvu yaliyoporwa licha ya maombi kutoka kwa jamii za wahasiriwa.

## Nukuu 
"Ukiangalia watu katika Bahari ya Kaskazini, kwa mfano, wana fuvu ndefu, nyembamba na sura ndefu, nyembamba. Watu kutoka mkoa wa Alpine huwa na vichwa vya pande zote. Waafrika weusi wana fuvu ndefu, nyembamba tofauti na, sema, Wachina - wana sura fupi, fupi."

## Marejeo 
Jamii:wanasaikolojia wa Ujerumani
Vladimir Beșleagă

**Vladimir Beșleagă** (25 Julai 1931 – 25 Februari 2025) alikuwa mwandishi na mwanasiasa wa Moldova.

## Maisha na Kazi 
Vladimir Beșleagă alizaliwa tarehe 25 Julai 1931 katika Mălăiești kwa wazazi wake Eugenia na Vasile Beșleagă. Alihitimu kutoka Chuo Kikuu cha Jimbo la Moldova mwaka 1955. Aliwahi kuwa mbunge katika Bunge la Moldova.Amekuwa mwanachama wa Umoja wa Waandishi wa Moldova tangu mwaka 1965.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1931
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wanasiasa wa Moldova
Jamii:Waandishi
Bernard Brochand

**Bernard Brochand** (5 Juni 1938 – 25 Februari 2025) alikuwa mwanasiasa wa Ufaransa ambaye alikuwa mbunge wa Bunge la Kitaifa la Ufaransa kutoka 2001 hadi 2002. Aliwakilisha jimbo la 8 la département ya Alpes-Maritimes akiwa mwanachama wa chama cha Republicans. Jimbo lake lilihusisha eneo la kitalii la Riviera, Cannes. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1938
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wanasiasa wa Ufaransa
Bob Hagan

**Bob Hagan** (8 Januari 1940 – 25 Februari 2025) alikuwa mchezaji wa ligi ya rugby na kocha kutoka Australia. Alichezea timu ya Easts (Brisbane) huko Queensland na Canterbury-Bankstown huko New South Wales, akiwakilisha majimbo yote mawili pamoja na timu ya taifa ya Australia. Pia alichezea Huddersfield nchini Uingereza. Yeye ni kaka mkubwa wa mchezaji na kocha wa ligi ya rugby, *Mick Hagan*, na si baba yake. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1940
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wachezaji nchi kwa nchi
Jamii:Makocha
Jamii:Watu wa Australia
Alberto Lina

**Alberto David Lina** (23 Aprili 1948 – 25 Februari 2025) alikuwa mfanyabiashara na afisa wa serikali kutoka Ufilipino. Alikuwa Kamishna wa Idara ya Forodha ya Ufilipino. Alikuwa kamishna kwa mara ya kwanza kutoka Februari 4, 2005 hadi Julai 8, 2005, na tena kuanzia Aprili 23, 2015 hadi Juni 30, 2016. Pia alikuwa mwasisi na mmiliki wa Airfreight 2100, kampuni inayomiliki huduma ya usafirishaji ya Air21. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1948
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wafanyabiashara
Jamii:Watu wa Ufilipino
Roberto Orci

**Roberto Gaston Orcí** (20 Julai 1973 – 25 Februari 2025) alikuwa mwandishi na mtayarishaji wa filamu na televisheni kutoka Mexico na Marekani. Alianza kushirikiana kwa muda mrefu na Alex Kurtzman wakiwa shuleni California. Pamoja walifanya kazi kwenye vipindi vya televisheni kama *Hercules: The Legendary Journeys* na *Xena: Warrior Princess*. Mwaka 2008, kwa kushirikiana na J. J. Abrams, walianzisha *Fringe*. Mwaka 2013, walianzisha *Sleepy Hollow* pamoja na Phillip Iscove. Mradi wao wa kwanza wa filamu ulikuwa *The Island* wa Michael Bay, na kutokana na ushirikiano huo walijiandikia scripts za filamu za kwanza mbili za mfululizo wa *Transformers*. Orcí alianza kuwa mtayarishaji filamu ya  *Eagle Eye* ya mwaka 2008 na ya *The Proposal* ya mwaka 2009. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1973
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Waandaaji wa Filamu
Jamii:Waandishi skrini wa Marekani
Ferenc Rados

**Ferenc Rados** (26 Oktoba 1934 – 25 Februari 2025) alikuwa mpiga kinanda na profesa wa piano na muziki wa chumba kutoka Hungaria.

## Maisha na kazi 
Rados alizaliwa Budapest tarehe 26 Oktoba 1934. Hadi mwaka 1996, alifundisha katika Chuo cha Muziki cha Franz Liszt kilichopo Budapest, Hungary. Baada ya kustaafu, alitoa madarasa ya ujuzi wa juu (masters) katika maeneo mbalimbali ya Ulaya na Asia. Rados alitunukiwa Tuzo ya Kossuth mwaka 2010. 

## Mrejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1934
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wanamuziki wa Hungaria
Makumbusho ya Historia ya Awali na Historia ya Mapema

**Makumbusho ya Historia ya Awali na Historia ya Mapema** ni Makumbusho ya Taifa huko Berlin, moja ya makusanyo makubwa zaidi ya akiolojia ya kikanda na ya kihistoria ya ulimwengu wa kale. Mkusanyo unaweza kutazamwa katika 'Makumbusho ya Neues' kwenye 'Museumsinsel'. Mkurugenzi wa makumbusho ni mwanaakiolojia maarufu duniani Matthias Wemhoff.

## Mkusanyo 
Makumbusho ina makusanyo juu ya historia ya Ulaya ya Kati, Mashariki na Kaskazini, pamoja na kanda ya Mediterranean na Asia Ndogo.
Makumbusho pia ina mkusanyiko mkubwa wa fuvu za binadamu kutoka kwa mazingira ya akiolojia na kikoloni. Hii ni pamoja na - hadi kurejeshwa - idadi kubwa ya fuvu kutoka Tanzania.

## Migogoro 
Kupatikana kwa fuvu za binadamu kutoka enzi za ukoloni barani Afrika na utafiti wa asili yao umevutia umakini duniani kote. Ajira ya mwanaanthropolojia Barbara Teßmann, ambaye mara kwa mara alivutia vyombo vya habari vya kimataifa kwa nadharia zake za kibaguzi, ilisababisha ukosoaji mkali. Teßmann 'racial' typologies hasa ilisababisha revulsion jumla: 'Ukiangalia watu wa Bahari ya Kaskazini, kwa mfano, wana fuvu ndefu, nyembamba na nyuso ndefu, nyembamba. Wakazi wa mikoa ya Alpine huwa na vichwa vya pande zote. Waafrika weusi wana fuvu ndefu na nyembamba, wakati watu wa China, kwa mfano, wana nyuso pana na fupi." 

## Tanbihi
Jamii:Berlin
Jamii:Makumbusho ya Ujerumani
Milko Šparemblek

**Milko Šparemblek** (1 Desemba 1928 – 25 Februari 2025) alikuwa mchezaji wa dance, mchoraji wa michezo, mkurugenzi wa majukwa, na filamu kutoka Slovenia aliyekulia Croatia. Aliunda takriban filamu 40 za ballet na hadi sasa kazi zake zimeonyeshwa mara 150 katika zaidi ya majukwaa 50 duniani kote. Šparemblek alipokea tuzo kadhaa, ikiwemo Tuzo ya Achievements ya Maisha ya Vladimir Nazor na Tuzo ya Msanii Bora kutoka kwa Jumuiya ya Kimataifa ya Sanaa za Onyesho. .

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1928
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wakurugenzi wa Filamu
Jamii:Wachoraji
Jamii:Watu wa Slovenia
Jamii:Watu wa Kroatia
Howard Burns

**Howard Burns** (1939 – Februari 2025) alikuwa mtaalamu wa historia ya usanifu wa majengo kutoka Uingereza. Alikuwa profesa mstaafu wa historia ya usanifu wa majengo katika Scuola Normale Superiore huko Pisa, na pia alifundisha  Courtauld Institute of Art na alikuwa Slade Professor wa Sanaa ya Picha katika Chuo Kikuu cha Cambridge (1977–78). Alikuwa mtaalamu wa usanifu wa majengo wa Andrea Palladio na alikuwa mjumbe wa Accademia Olimpica na Accademia di San Luca. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1939
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wataalamu wa Uingereza
Jamii:Wasanifu majengo wa Uingereza