Umba (mto)

[thumb|[Ramani ya mto Umba.]]
**Umba** ni mto wa Tanzania kaskazini mashariki unaopita katika Mkoa wa Tanga na kuishia nchini Kenya. 

Chanzo chake kipo katika milima ya Usambara katika msitu wa Shagayu kwa kimo cha mita 2,000 juu ya UB. 

Unapita Mlalo na kuendelea kutelemka haraka kuelekea pwani ikipokea mito ya kando kutoka milima ya Usambara. 

Kilomita chache kabla ya kufika Bahari ya Hindi inavuka mpaka wa Kenya (kaunti ya Kwale). 

Mdomo wa Umba kwenye bahari hiyo ulipangwa mwaka 1890 baina ya Ujerumani na Uingereza kuwa mpaka wao. Hadi leo sehemu hii ni chanzo cha mstari wa mpaka kati ya Tanzania na Kenya unaoendelea bila kunyoka hadi Ziwa Jipe, ukifuata mitelemko ya mlima Kilimanjaro na kuendelea hadi Ziwa Viktoria.

Tangu miaka ya 1960 vito mbalimbali vimepatikana katika maeneo ya juu ya Umba. Kuna hifadhi ya wanyamapori ya mto Umba, pamoja na hifadhi ya Mkomazi, jumla kilomita za mraba 2,600.

Beseni la mto Umba huwa na km² 8,070 na kati ya hizo km² 2,560 ziko upande wa Kenya. Matawimto mengi yanaingia kutoka kusini, chache kutoka kaskazini. Beseni la Umba hupokea takriban milimita 600 za mvua kwa mwaka.

## Hidrometria 
Kiasi cha maji kinachopita katika Umba kimepimwa kwenye kituo cha Mbuta takriban km 40 kabla ya mdomo wake. Hapo chini ni wastani ya kiasi cha maji kwa m³/s kwenye kituo cha Mbuta kwa kipindi cha miaka 30 ya 1954–1984)
Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.3)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.9)

ImageSize  = width:600 height:220
PlotArea   = left:40 bottom:40 top:20 right:20
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:60
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:lightgrey increment:20 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:Jan text:Januari
  bar:Fév text:Februari
  bar:Mar text:Machi
  bar:Avr text:Aprili
  bar:Mai text:Mei
  bar:Jun text:Juni
  bar:Jul text:Julai
  bar:Aoû text:Agosti
  bar:Sep text:Sept.
  bar:Oct text:Okt.
  bar:Nov text:Nov.
  bar:Déc text:Des.

PlotData=
  color:barra width:30 align:left

  bar:Jan from:0 till: 45 
  bar:Fév from:0 till: 10 
  bar:Mar from:0 till: 5 
  bar:Avr from:0 till: 8 
  bar:Mai from:0 till: 7 
  bar:Jun from:0 till: 4 
  bar:Jul from:0 till: 2 
  bar:Aoû from:0 till: 1 
  bar:Sep from:0 till: 1 
  bar:Oct from:0 till: 2 
  bar:Nov from:0 till: 3 
  bar:Déc from:0 till: 18 
  

PlotData=
  bar:Jan at: 45  fontsize:S text: 45  shift:(-10,5)
  bar:Fév at: 10 fontsize:S text: 10 shift:(-10,5)
  bar:Mar at: 5 fontsize:S text: 5 shift:(-10,5)
  bar:Avr at: 8 fontsize:S text: 8 shift:(-10,5)
  bar:Mai at: 7 fontsize:S text: 7 shift:(-10,5)
  bar:Jun at: 4 fontsize:S text: 4 shift:(-10,5)
  bar:Jul at: 2 fontsize:S text: 2 shift:(-10,5)
  bar:Aoû at: 1 fontsize:S text: 1 shift:(-10,5)
  bar:Sep at: 1 fontsize:S text: 1 shift:(-10,5)
  bar:Oct at: 2 fontsize:S text: 2 shift:(-10,5)
  bar:Nov at: 3 fontsize:S text: 3 shift:(-10,5)
  bar:Déc at: 18 fontsize:S text: 18 shift:(-10,5)
  

## Tazama pia
* Mito ya Kenya
* Mito ya Tanzania
* Orodha ya mito ya mkoa wa Tanga

## Tanbihi
## Marejeo
* Fred Simon Lerise: Facilitating Cross-Border Dialogue, The Case of Umba River Ecosystem in Kenya and Tanzania, Uni Siegen Summer School 2005

## Viungo vya nje
* Geonames.org

Jamii:Mito ya Kenya
Jamii:Mito ya Tanzania
Jamii:Mkoa wa Tanga
Jamii:Kaunti ya Kwale