open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Little Rock, Arkansas

thumbnail|right|200px|Mji wa Little Rock, Arkansas

[thumb|right|260px|Mahali pa Little Rock katika Pulaski County na [Arkansas]]
**Little Rock** ni jina la mji mkuu wa jimbo la Arkansas. Huu ndiyo mji mkubwa kabisa katika jimbo hili. Takriban watu 85,561 wanaishi mjini hapa (sensa 2008).  Mji upo m 102 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 302.5 km².

Jamii:Arkansas
Jamii:Miji ya Marekani
Jamii:Miji mikuu ya majimbo ya Marekani

Jamii:Mto Arkansas
Manhattan

right|320px|thumb|Madison Avenue & 25th Street.
[right|thumb|250px|Ramani ya New York City. Sehemu ya [njano ni eneo la Manhattan.]]
**Manhattan** ni moja kati ya sehemu za New York City, Marekani.

## Viungo vya nje 
* Manhattan Borough President official site
* New York City Government with links to Manhattan specific agencies
* Detailed Map of Manhattan
* Interactive 3D map of Manhattan 
* Maps of Building Heights and Land Value, plus theoretical and zoning-based maps of underdevelopment, all from www.radicalcartography.net
* Overview of Manhattan Demographics from Q2 2008 , including Population Details, an Ethnicity Map, and a Income Level Map.
* Ramani ya New York City Subway, Midtown and Downtown Manhattan 
* Ramani ya New York City Subway, Uptown and Harlem 

Jamii:New York City
Jamii:Mto Hudson
M
M
Dover, Delaware

thumbnail|right|280px|Sehemu ya mkoa wa Dover, Delaware

**Dover** ni mji mkuu na wa pili kwa ukubwa katika jimbo la Delaware nchini Marekani. Mji upo katika eneo la Mto wa Mt. Jones katika pwani tupu ya Mto Delaware. Mji ulipewa jina na William Penn kwa ajili ya Dover huko Kent, Uingereza. Na kwa mwaka wa 2007, mji ulikadiriwa kuwa na wakazi wapatao 35,811.

## Marejeo 
## Viungo vya Nje 
* City of Dover
* Dover Air Force Base 
* Delaware State University
* Wesley College 
* Delaware Technical & Community College
* The Schwartz Center for the Arts
* Biggs Museum of American Art
* Dover Fire Department

Jamii:Miji ya Marekani
Jamii:Miji mikuu ya majimbo ya Marekani
Jamii:Delaware
Gainesville, Florida

thumbnail|right|200px|Mji wa Gainesville

**Gainesville** ni mji wa Marekani katika jimbo la Florida. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007, mji una wakazi wapatao 260,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 54 kutoka juu ya usawa wa bahari.

Jamii:Miji ya Florida
Lahaja

**Lahaja** ni vilugha vidogovidogo vya lugha moja ambavyo hubainishwa na jamii au jiografia.

Lahaja za lugha moja zinakaribiana katika matamshi, miundo ya sarufi na msamiati.

Kama lugha hutofautiana katika matamshi tu, tofauti hizo huitwa lafudhi (upekee wa uzungumzaji), si lahaja. 

Uchambuzi na uchanganuzi wa lahaja ni tawi la isimujamii.

Lahaja hutofautishwa kulingana na vipengele vifuatavyo:
# vipengele vya sera (lahaja rasmi na lahaja sanifu)
# vipengele vya maoni ya wasemaji wa lugha husika 
# vipengele vya kijamii (lahaja jamii na lahaja tabaka)
# vipengele vya eneo

Mfano wa lugha yenye lahaja mbalimbali ni Kiingereza na lahaja zake zinavyozungumzwa tofauti Uingereza, Marekani, Uhindi, Australia na maeneo mengine.

## Lahaja za Kiswahili
Lahaja za Kiswahili hutofautishwa kulingana na maeneo yake kama Kiunguja (kisiwani Zanzibar) ambacho kimekuwa msingi wa Kiswahili Sanifu, Kimvita (eneo la "Mvita" au Mombasa mjini, Kenya), ambacho zamani kilikuwa lahaja kubwa ya pili pamoja na Kiunguja, Kiamu (kisiwani Lamu, Kenya) na kadhalika. Nyingine ni pamoja na:

::* Kimrima: eneo la Pangani, Vanga, Dar es Salaam, Rufiji na Mafia kisiwani (Tanzania) 
::* Kimgao: eneo la Kilwa (Tanzania) 
::* Kingwana: Kiswahili cha Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo 
::* Shikomor: Kiswahili cha Komoro 
::* Shimaore: Shikomor cha Mayotte (Mahore)
::* Shindzuani: Shikomor cha Anjouan (Komoro)
::* Shingadzija: Shikomor cha Komoro Kuu
::* Kimwani: kaskazini mwa Msumbiji na visiwa vya Kerimba 
::* Chimwiini: eneo la Barawa, kusini mwa Somalia 
::* Sheng: Kiswahili cha mtaani Nairobi (Kenya) chenye maneno mengi ya asili ya Kiingereza, Gikuyu na lugha zingine za Kenya.

## Marejeo 
* TUKI 1990, "Kamusi Sanifu ya Isimu na Lugha", Chuo Kikuu cha Dar es Salaam
* Massamba, David 2004, "Kamusi ya Isimu na Falsafa ya Lugha", Chuo Kikuu cha Dar es Salaam
* Buliba, Aswani, Kimani Njogu & Alice Mwihaki 2006, "Isimujamii kwa Wanafunzi wa Kiswahili", Nairobi: The Jomo Kenyatta Foundation

## Tazama pia 
* Lango la lugha
* Lahaja za Kiswahili

Jamii:Isimu
Jamii:Lugha
Des Moines, Iowa

thumbnail|right|200px|Mji wa Des Moines, Iowa

[thumb|right|260px|Mahali pa Des Moines katika [Iowa na Polk County]]
**Des Moines** ni jina la mji mkuu wa jimbo la Iowa nchini Marekani. Mji wa  
Des Moines ulianzishwa mnamo mwaka wa 1843 mahali ambapo Mto Raccoon na Mto Des Moines inapokutana.  Mji wa Des Moines umekuwa mji mkuu wa Iowa mnamo mwaka wa 1857.

Leo hii mji wa Des Moines umekuwa mji mkubwa kabisa katika jimbo hili la Iowa likiwa na wakazi takriban 194,163 mnamo mwaka wa 2005.  
thumb|left|200px|Ikulu ya jimbo la Iowa
Des Moines ina makampuni meengi ya bima huko mjini kwake. 

## Marejeo 
Jamii:Miji mikuu ya majimbo ya Marekani
Jamii:Miji ya Marekani
Jamii:Iowa
Topeka, Kansas

thumbnail|right|200px|Mji wa Topeka

[thumb|right|260px|Mahali pa Topeka katika [Kansas na Shawnee County]]
**Topeka** ni jina la mji mkuu wa jimbo la Kansas nchini Marekani. Mnamo mwaka wa 2007, idadi ya wakazi wanaoishi mjini hapa ilikadiriwa kuwa ni  122,647. Mji ulianzishwa mnamo tar. 5 Desemba 1854. Mji upo ft 945 kutoka juu ya usawa wa bahari.

## Viungo vya nje
**Official sites**
* City of Topeka
* Greater Topeka Chamber of Commerce
* *The Topeka Capital-Journal* (daily newspaper)
* Topeka Photo Gallery
* USD 345
* Topeka Public Schools, USD 501

Jamii:Miji ya Marekani
Jamii:Miji mikuu ya majimbo ya Marekani
Jamii:Kansas
Springfield, Illinois

thumbnail|right|200px|Mji wa Springfield

[thumb|right|260px|[Barack Obama na Michelle Obama katika Springfield]]
**Springfield** ni jina la mji mkuu wa jimbo la Illinois nchini Marekani. Mji upo karibu kabisa na jimbo lake. Katika sensa iliofanyaika mnamo mwaka wa 2000, mji huu wa Springfield ulikuwa na takriban watu 110,000 wanaishi mjini hapa. Mji upo m 182 kutoka juu ya usawa wa bahari.
## Viungo vya Nje 
* City of Springfield 
* Illinois General Assembly
* Lincoln Library, the Public Library of Springfield, Illinois
* The State Journal-Register
* 

Jamii:Miji ya Illinois
Jamii:Miji mikuu ya majimbo ya Marekani
Frankfort, Kentucky

thumbnail|right|280px|Sehemu ya mkoa wa Frankfort, Kentucky

**Frankfort** ni jina la mji mkuu wa jimbo la Kentucky nchini Marekani. Umepata kuwa mji mkuu tangu mnamo tar. 8 Desemba 1792. Mji huu upo nga'mbo ya Mto Kentucky. Hii ndiyo sababu iliyopelekea mji huu kuitwa jina hili, kwa sababu ardhi yake ilikuwa ikimilikiwa na mwanzilishi Stephen Frank. Awali uliitwa "Frank's Ford", lakini baada ya muda mchache jina likabadilishwa na kuwa Frankfort. Takriban watu 27,741 wanaishi mjini hapa. Na huu ni mji mkuu wa tano kwa udogo katika orodha ya miji mikuu ya majimbo ya Marekani.

## Viungo vya Nje 
*  City of Frankfort Website

Jamii:Miji mikuu ya majimbo ya Marekani
Jamii:Miji ya Marekani
Jamii:Kentucky
Shreveport, Louisiana

thumbnail|right|200px|Mji wa Shreveport, Louisiana
right|230px
**Shreveport** ni mji wa Marekani katika jimbo la Louisiana. 

Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2000, mji una wakazi wapatao 375,000 wanaoishi katika mji huu. 

Mji upo m 44 juu ya usawa wa bahari. 

Jamii:Miji ya Marekani
Jamii:Louisiana
Tume ya Sayansi na Teknolojia Tanzania

**Tume ya Sayansi na Teknolojia Tanzania** (Kiingereza: **Tanzania Commission for Science and Technology** kifupi *COSTECH*) ni shirika la umma ambalo linashirikiana na serikali ya Tanzania. Ilianzishwa kwa agizo la Bunge la Tanzania mnamo mwaka wa 1986 ikiwa kama mpokezi wa Baraza la Sayansi na Utafiti Tanzania. Tume hii ni tawi la taasisi na  Wizara ya Elimu ya Juu, Sayansi na Teknolojia. Ofisi zake kuu zipo mjini Dar es Salaam.
## Marejeo
## Tazama pia
*Serikali ya Tanzania

## Viungo vya Nje
*Tanzania Commission for Science and Technology 
*Ministry of Higher Education, Science and Technology 

Jamii:Serikali ya Tanzania
Jamii:Dar es Salaam
Cancún, Quintana Roo

thumbnail|right|280px|Jimbo la Cancún, Quintana Roo

**Cancún** ni mji wa Mexico katika jimbo la Quintana Roo. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2005, mji una wakazi wapatao 530,000. Mji upo m 10 kutoka juu ya usawa wa bahari. 

Jamii:Miji ya Mexiko
Jamii:Ghuba ya Meksiko
Jamii:Quintana Roo
Calgary

thumbnail|right|280px|Calgary, Alberta
**Calgary** ndiyo mji mkubwa katika jimbo la Alberta. 

Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007, kuna wakazi wapatao milioni 1.2 wanaoishi katika mji huu. 

Mji upo m 1048 juu ya usawa wa bahari.

## Viungo vya nje
Jamii:Miji ya Kanada
Jamii:Alberta
Tlaxcala (jimbo)

thumbnail|right|200px|Tlaxcala, Mexico
thumb|Bendera ya Tlaxcala
[thumb|Mahali pa Tlaxcala katika [Mexiko]]
**Tlaxcala** (IPA: [tlasˈkala]) ni moja kati ya majimbo 31 ya Mexiko upande wa kati ya nchi. Mji mkuu ni Tlaxcala na mji mkubwa ni Vicente Guerrero.

Imepakana na Mexico (jimbo), Hidalgo na Puebla. Jimbo lina wakazi wapatao 1,068,207 (2005) wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 4,016.

Gavana wa jimbo ni Héctor Ortiz Ortiz.

Lugha rasmi ni Kihispania.

## Miji Mikubwa 
# Vicente Guerrero (55,760)
# Apizaco (49,459)
# Huamantla (47,286)
# Chiautempan (46,776)

## Viungo vya Nje 
*  Estado de Tlaxcala Sitio oficial

Jamii:Majimbo ya Mexiko
Windsor, Ontario

thumbnail|right|300px|Sehemu za Winsdsor Ontario

**Windsor** ni mji wa Kanada katika jimbo la Ontario. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2006, mji una wakazi wapatao 323,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 190 kutoka juu ya usawa wa bahari.

Jamii:Miji ya Kanada
Jamii:Ontario
Jamii:Detroit, Michigan
Mamlaka ya Bandari Tanzania

**Mamlaka ya Bandari Tanzania** (Kiingereza: **Tanzania Ports Authority** kifupi *TPA*) ni shirika la umma linalofanya kazi zake chini ya Wizara ya Miundombinu na Maendeleo, hiyo ndiyo inajukumu zima la kuongoza na kuendesha " bandari ya bahari na bandari ya maziwa ya nchini  Tanzania.  Mamlaka haya yapo mjini Dar es Salaam.  Ni  bandari mwanachama wa Jumuia ya Uongozaji wa Bandari za Kusini na Mashariki mwa Afrika.

## Bandari za Bahari ya Hindi
Bandari kuu za TPA zilizopo katika  Bahari ya Hindi ni Dar es Salaam, Mtwara, na Tanga; bandari zingine ndogo zinatoa huduma katika pwani ni pamoja na Lindi, Kilwa Masoko, Mafia Kisiwani, Bagamoyo, Pangani na Kwale.   Bandari ya Zanzibar inajitawala chini ya Shirika la Bandari la Zanzibar..  

## Marejeo
## Tazama pia
*Usafiri wa Tanzania

## Viungo vya nje
*Tanzania Ports Authority
*Ministry of Infrastructure Development 
*Surface and Marine Transport Regulatory Authority, of Tanzania 
*Port Management Association of Eastern and Southern Africa 

Jamii:Serikali ya Tanzania
Jamii:Usafiri wa Tanzania
Jamii:Dar es Salaam
Jamii:Mkoa wa Tanga
Jamii:Mkoa wa Mtwara
Jamii:Ziwa Viktoria
Jamii:Ziwa Tanganyika
Jamii:Ziwa Nyasa
Mérida, Yucatán

thumbnail|right|280px|Mji wa Mérida, Yucatán

**Mérida** (Kimaya: ''T'hó' * au *Ichkanzihóo'') ndiyo mji mkuu katika jimbo la Yucatán.  Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2005, mji una wakazi wapatao 730,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 10 kutoka juu ya usawa wa bahari. 

Jamii:Miji ya Mexiko
Jamii:Ghuba ya Meksiko
Jamii:Yucatán
Emily Balch

right|220px

**Emily Greene Balch** (8 Januari 1867 – 9 Januari 1961) alikuwa mtaalamu na mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Tangu mwaka wa 1896 alifundisha masomo ya uchumi na ya jamii katika Chuo cha Wellesley, akapata uprofesa wa chuo kilekile mwaka wa 1913. Mwaka wa 1946, pamoja na John Mott alikuwa mshindi wa **Tuzo ya Nobel kwa Amani** kwa ajili ya kazi yake na Ligi ya Wanawake ya Kimataifa kwa Amani na Uhuru.

Jamii:Waliozaliwa 1867
Jamii:Waliofariki 1961
Jamii:Waandishi wa Marekani
Jamii:Wataalamu wa Marekani
Jamii:Tuzo ya Nobel ya Amani
Regina, Saskatchewan

thumbnail|right|300px|Regina, Saskatchewan

**Regina** ndiyo mji mkuu katika jimbo wa Saskatchewan. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2006, mji una wakazi wapatao 200,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 577 kutoka juu ya usawa wa bahari.

Jamii:Miji ya Kanada
Jamii:Saskatchewan
John Mott

left|80px

**John Raleigh Mott** (25 Mei 1865 – 31 Januari 1955) alikuwa kiongozi wa YMCA na mashirikia mengine ya kikristo kutoka nchi ya Marekani. 

Kuanzia mwaka wa 1895 hadi 1920 alikuwa katibu mkuu wa Chama cha Wanafunzi Wakristo Duniani. 

Mwaka wa 1910, aliongoza Mkutano wa Misheni Duniani mjini Edinburgh unaohesabika kama mwanzo wa ekumeni katika karne ya 20. 

Mwaka wa 1946, pamoja na Emily Balch alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani kwa ajili ya kazi yake ya kuanzisha na kuimarisha jumuiya za wanafunzi kwa ajili ya amani duniani.

Jamii:Waliozaliwa 1865
Jamii:Waliofariki 1955
Jamii:Wanaume wa Marekani
Jamii:Tuzo ya Nobel ya Amani
Chesapeake, Virginia

thumbnail|right|200px|Mji wa Chesapeake, Virginia

**Chesapeake** ni mji wa Marekani katika jimbo la Virginia. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2009, mji una wakazi wapatao milioni 1.4 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 9 kutoka juu ya usawa wa bahari. 

Jamii:Miji ya Marekani
Jamii:Virginia (jimbo)
Jamii:Hori ya Chesapeake
Huang Xianfan

thumbnail|right|200px|Huang Xianfan
**Huang Xianfan** (kwa mira za Kichina huitwa: 黃現璠; kwa Kichina kilichorahishwa huitwa: 黄现璠 ) (13 Novemba 1899 – 18 Januari 1982) alikuwa mwanahistoria aliyetoka kabila la zhuang(壮族). Kichina wa kisasa walimwona kama "Baba historia wa Zhuang". Kama kulia 1957 - 1978 alionewa na serikali ya Kichina.

## Wasifu 
Amezaliwa 13 Novemba 1899 katika kijiji cha Fusui.  Baba yake alikuwa ni mkulima cha fusui. Alipokuwa na umri wa miaka 3 alifiwa na mama, Mtoto Huang alionyesha mapema uwezo wake mkubwa katika masomo, hasa ya maandishi na historia. 1913 – 1916 akasoma Shule ya Msingi, halafu 1917 – 1921 huko Shule ya Sekondari Funan, halafu 1922 – 1925 Shule Guangxi ya Walimu. Kuanzia mwaka 1926 akasoma MA ya historia na uwalimu katika Chuo kikuu cha Beijing ya walimu, ambako alisoma kwa miaka tisa na akimaliza digrii yake mwaka 1935.   Mwaka 1935 alipata skolashipu ya kwenda kusoma kwenye Chuo Kikuu cha Tokyo huko Japani akasoma mashariki historia na Kijapani historia,ambako alisoma kwa miaka miwili na mwaka 1937 alirejea nchini china baada ya kumaliza masomo yake.Tangu mwaka wa 1937 alifundisha masomo ya historia na ya jamii katika Chuo kikuu cha Guangxi , akapata uprofesa wa chuo kilekile mwaka wa 1943. Wakati mwaka 1953 -1982,alikuwa uprofesa wa historia Chuo Guangxi ya Walimu. Aliaga dunia 18 Januari 1982 akazikwa kwenye makaburi ya serikali Guangxi Cemetery.

## Vitabu 
* «Outline of Chinese History ».Beiping Culture Society, 1932、1934
* «Brief Introduction on Tang Dynasty». The Commercial Press,1936
* «Save Nation Movement of Tai-Xue students in Song Dynasty».The Commercial Press,1936
* « Brief History of Zhuang nationality».Guangxi Peoples’s Press , 1957
* «No Slave Society in Chinese History». Guangxi Normal University Press ,1981
* «Nong Zhi Gao». Guangxi Peoples’s Press ,1983
* «General History of Zhuang Nationality». Guangxi National Press ,1988
* «the Introduction on Chinese Ancient Books». Guangxi Normal University Press ,2004

## Marejeo 
# Kichina:Wanahistoria Huang Xianfan  http://www.culcn.cn/info/indexpro.asp?page=2&txtitle=&typeid=521&newstype=历史学家 

## Viungo vya Nje 
* (Kichina:The great humanities scholars of Chinese 20th centurys)http://www.china.com.cn/aboutchina/zhuanti/zzfq08/2008-12/08/content_16914964.htm 
* (Kichina:Educationalist)http://www.dc898.com/news/1_1_jyj/1_1_jyj.html
* (Kiingereza:Huang group)http://en.wikipedia.org/wiki/Huang_group
* (Kiingereza:General History of the Zhuang)http://en.wikipedia.org/wiki/General_History_of_the_Zhuang
* (Kiingereza:Zhuang studies)http://en.wikipedia.org/wiki/Zhuang_studies

Jamii:Waliozaliwa 1899
Jamii:Waliofariki 1982
Jamii:Wanahistoria wa Uchina
Hefei

thumbnail|right|200px|Mji wa Hefei

**Hefei** (kwa Kichina: 合肥) ni mji wa China. Ndio mji mkuu katika jimbo la Anhui.  

Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2005, kuna wakazi wapatao milioni 4.6 wanaoishi katika mji huu.

Jamii:Miji ya China
Jamii:Anhui
Fuzhou

**Fuzhou** (kwa Kichina: 福州) ni mji wa China. Ndio mji mkuu wa jimbo la Fujian.   

Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007, kuna wakazi wapatao milioni 6.6 wanaoishi katika mji huu.

Jamii:Miji ya China
Jamii:Fujian
Haikou

right|thumb|260px

**Haikou** (kwa Kichina: 海口) ni mji wa China. Ndiomji mkuu katika jimbo la Hainan. 

Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2006, kuna wakazi wapatao 830,000 wanaoishi katika mji huu.

Jamii:Miji ya China
Jamii:Hainan
Puebla (jimbo)

thumbnail|right|200px|Petlapa River,  Puebla
thumb|Bendera ya Puebla
[thumb|Mahali pa Puebla katika [Mexiko]]
**Puebla** ni moja kati ya majimbo 31 ya Mexiko upande wa kati-mashariki ya nchi. Mji mkuu na mji mkubwa ni Puebla.

Imepakana na Veracruz, Hidalgo, Mexico (jimbo), Tlaxcala, Guerrero, Morelos na Oaxaca.

Kunako mwaka wa 2005, idadi ya wakazi ilikuwa 5,383,133. Una eneo la 33,902 km².

Jina lake limetokana na jina la mji wa Puebla (jina rasmi: La Puebla de los Angeles; kiswahili: mji wa malaika).

Gavana wa jimbo ni Mario Marín Torres.

Lugha rasmi ni Kihispania.

## Miji Mikubwa 
# Puebla (1,485,941)
# Tehuacán (238,229)
# Atlixco (86,173)
# Cholula (82,964)

## Viungo vya Nje 
*  Estado de Puebla Sitio oficial 

thumb|right|Mji wa Puebla

Jamii:Majimbo ya Mexiko
Shijiazhuang

right|thumb|260px	

**Shijiazhuang** (kwa Kichina: 石家庄) ni mji wa China. Ndio mji mkuu wa jimbo la Hebei. 

Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2006, kuna wakazi wapatao milioni 9.4 wanaoishi katika mji huu. 

Mji uko mita 83 juu ya usawa wa bahari.

Jamii:Miji ya China
Jamii:Hebei
Ningxia

thumb|Picha ya mto Yellow River uliopo ndani ya jimbo la Ningxia
thumb|right|300px|Mahali pa Ningxia katika China
**Ningxia** (宁夏) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Yinchuan.

## Tazama pia 
* Majimbo ya China
## Viungo vya nje 
* (Kichina) Tovuti rasmi 

Jamii:Majimbo ya China
Shenzhen

thumbnail|left|200px|Wilaya ya Futian Mjini Shenzhen

**Shenzhen** (kwa Kichina: 深圳市) ni mji wa China katika jimbo la Guangdong. 

Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2006, kuna wakazi wapatao milioni 12 wanaoishi katika mji huu.  

Jamii:Miji ya China
Jamii:Guangdong
Jamii:Mto Lulu
Malatya

thumbnail|right|200px|Mji wa Malatya

**Malatya** (Kihiti: *Melid*; Kigiriki: Μαλάτεια, *Malateia*; Kiarmenia: Մալաթիա, *Malatia*; Kikurdi: Meletî , Kilatini: Melitene) ni mji mkuu wa Jimbo la Malatya huko mkoa Mashariki mwa Anatolia nchini Uturuki. 

Takriban watu 381,081 wanaoishi huko (sensa ya 2000). Mji upo mita 954 juu ya usawa wa bahari.

## Marejeo 
## Viungo vya Nje 
* Arslantepe  University of Rome's English and Italian webpages on the excavations
*Malatya 

Jamii:Miji ya Uturuki
Jamii:Uturuki
Jay-Z

**Shawn Corey Carter** (amezaliwa tar. 4 Desemba 1969) ni msanii wa hip hop na mfanyabiashara kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama **Jay-Z**. Huyu ni Ofisa Mkuu wa zamani wa Def Jam Recordings na  Roc-A-Fella Records.

Pia ni mmoja kati ya wanaomiliki klabu ya The 40/40 Club na New Jersey Nets. Huyu ni mmoja kati ya wasanii na mjasiriamali wa hip hop wa Marekani wenye mafanikio makubwa kabisa, kwa kuuza nakala zaidi ya milioni 26 nchini Marekani na kupokea Tuzo za Grammy kadhaa kwa kazi zake za kimuziki.

Pamoja na kuwa na mafanikio yake makubwa ya kimuziki, Jay-Z anafahamika zaidi kwa kujihusisha na masuala ya ugomvi na baadhi ya wasanii wengine wa soko zima la rap,  moiongoni mwa ugomvi mkubwa uliokuwa unajulikana na watu wengi duniani ni ule wa yeye na rapa mwenziwe wa mjini New York Bw. Nas, ambao ulikuja kusuluishwa mnamo mwaka wa 2005.

Jay-Z alitoa albamu yake ya kwanza iliitwa *Reasonable Doubt*, ilipewa sifa na  *Rolling Stone* kama albamu #248 ikiwa kama "Albamu Kali 500 za Karne". Albamu yake iliyompa sifa zaidi ni ile ya *The Blueprint*, iliandikwa kwa siku mbili tu, basi.

Baada ya kujitangaza kwamba anastaafu muziki mnamo mwaka wa 2003, alirejea tena kazini mwishoni mwa mwaka wa 2006 na albamu yake ya *Kingdom Come*, ambayo iliuza kopi 680,000 katika wiki ya kwanza, na kuifanya iwe albamu ya Jay-Z iliofanya mauzo ya juu katika kipindi cha wiki ya kwanza.

MTV wamemwita kama msanii wa kwanza katika orodha ya Ma-MC wao wa karne. Mnamo mwezi wa Aprili 2008, Jay-Z ameripotiwa kwenye verge kwamba ameingia ubia na Live Nation kwa kaisi cha Dola za Kimarekani zipatazo milioni 150—ambapo  ni miongoni mwa mikataba mikubwa sana na ghari kwa wasanii wambo waliowahi kuungana nao.

Carter amemwoa Bi. Beyoncé Knowles mnamo tar. 4 Aprili 2008.

## Wasifu 
### Maisha ya awali 
Mtu huyu amekuwa akihusishwa na nadharia mbalimbali ambazo zinaamini kuwa jay z amekuwa akifa na kuzaliwa upya hii inathibitishwa na picha take aliyppiga mnamo mwaka 1929 huko jijini network akiwa kijana amekuwa ukiulizwa na kusema kuwa yeye ni "young forever" yani mdogo milele

## Discografia 
;Solo albamu
* *Reasonable Doubt* (1996)
* *In My Lifetime, Vol. 1* (1997)
* *Vol. 2... Hard Knock Life* (1998)
* *Vol. 3... Life and Times of S. Carter* (1999)
* *The Dynasty: Roc La Familia* (2000)
* *The Blueprint* (2001)
* *The Blueprint²: The Gift & the Curse* (2002)
* *The Black Album* (2003)
* *Kingdom Come* (2006)
* *American Gangster* (2007)
* *The Blueprint³* (2009)

;Albamu za Kolabo
* *Streets Is Watching* (1998)
* *The Best of Both Worlds* (2002) – akiwa na R. Kelly
* *Unfinished Business* (2004) – with R. Kelly
* *Collision Course* (2004) – akiwa na Linkin Park

;Kompilesheni albamu
* *Jay-Z: Unplugged* (2001)
* *Chapter One: Greatest Hits* (2002)
* *The Blueprint 2.1* (2003)
* *Bring It On: The Best of Jay-Z* (2003)
* *Greatest Hits* (2006)

## Tuzo 
## Filmografia 
## Marejeo 
## Viungo vya Nje 
* Official website
* Roc-a-Fella Records profile
* 

Jamii:Waliozaliwa 1969
Jamii:Wanamuziki wa Marekani
Jamii:Watu walio hai
Jamii:New York City
Zhaoqing

thumbnail|right|200px|Mji wa Zhaoqing

**Zhaoqing** ni mji wa China katika jimbo la Guangdong. 

Jamii:Miji ya China
Jamii:Guangdong
Zhanjiang

thumbnail|right|200px|Daraja lilipo ghuba ya Zhanjiang

**Zhangjiang** (kwa Kichina: 湛江市) ni mji wa China katika jimbo la Guangdong. 

Jamii:Miji ya China
Jamii:Guangdong
Queens

thumb | 270 px | right |Hii ni ramani ya New York City. Mahali panapo rangi ya njano ndiyo sehemu ya **Brooklyn**.
right|270px|thumb|Queens Boulevard

**Queens** ni moja kati ya sehemu za mji wa New York City.

## Viungo vya nje 
* Queens Borough President official site 

Jamii:New York City
Jamii:Long Island
Compton, California

[thumb|right|260px|Mahali pa Compton katika [California na Kitongoji wa Los Angeles]]
**Compton** ni mji wa Marekani katika jimbo la California. Mji upo mita 21 juu ya usawa wa bahari. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007, kuna wakazi wapatao milioni 95,000 wanaoishi katika mji huu. 

## Viungo vya nje 
* Tovuti ya mji la Compton 

Jamii:Los Angeles
Jamii:Los Angeles County, California
Jamii:Miji ya California
Long Beach, California

thumbnail|right|200px|Mji wa Long Beach,California

**Long Beach** ni mji wa Marekani katika jimbo la California. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2009, mji una wakazi wapatao 500,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 0 kutoka usawa bahari wastani.

## Marejeo 
Jamii:Miji ya California
Jamii:Los Angeles
Jamii:Los Angeles County, California
Hard Knock Life (Ghetto Anthem)

"**Hard Knock Life (Ghetto Anthem)**" ni single kutoka katika albamu ya tatu ya rapa wa JKimarekani, Jay-Z. Single inatoka katika albamu ya  *Vol. 2... Hard Knock Life*. Imechukua sampuli ya wimbo wenyejina lilelile la kigwagizo cha Broadway *Annie*. Wimbo umetayarishwa na  The 45 King na wakati wimbo huu ulivyokuwa unatoka, ulikuwa wimbo uliopata mfanikio makubwa kabisa katika kazi za Jay-Z. Jumuia ya utoaji wa tunu za muziki ya Marekani ya RIAA, imeitunukia single hii dhahabu mnamo mwezi wa Machi ya mwaka wa 1999. Mengineyo, single ilipatwa kushindanishwa katika Tuzo za Grammy katika upande Rap Bora za Msanii Mmoja-Mmoja wakati wa ugawaji wa tuzo wa 41 mnamo 1999.

Ilipata kushika nafasi ya 11 kwenye Nyimbo Kali 100 za Hip Hop za  VH1. 

## Chati Ilizoshika
## Single track list
### UK CD
# "Hard Knock Life (Ghetto Anthem) (Radio Edit)"
# "Can't Knock The Hustle (Fools Paradise Remix)"
# "Hard Knock Life (Ghetto Anthem) (Album Version)"

### Vinyl
#### A-Side
# "Hard Knock Life (Ghetto Anthem) (Single Version Clean)"
# "Hard Knock Life (Ghetto Anthem) (LP Version)"
#### B-Side
# "Hard Knock Life (Ghetto Anthem) (Instrumental)"

## Viungo vya Nje
*Recording Industry Association of America Gold & Platinum Searchable Database
Inglewood, California

right|260px|thumb|The Forum

**Inglewood** ni mji wa Marekani katika jimbo la California. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2000, kuna wakazi wapatao 112,000 wanaoishi katika mji huo. 

Mji uko mita 40 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni kilomita za mraba| 24.

Jamii:Miji ya California
Jamii:Los Angeles
Jamii:Los Angeles County, California
Santa Monica, California

thumb|left|240px|Gati wa Santa Monica
260px|right|thumb|Ramanii ya Santa Monica
260px|right|thumb|Santa Monica Mall

**Santa Monica** (kwa Kihispania "Mtakatifu Monika") ni mji wa Marekani katika jimbo la California. 

Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka 2006, mji una wakazi wapatao 88,000 wanaoishi katika mji huu.  Mji upo m 32 kutoka juu ya usawa wa bahari. 

## Viungo vya nje 
* Ramani ya Santa Monica 
* City of Santa Monica
* Santa Monica Convention and Visitors Bureau
* Santa Monica Chamber of Commerce

Jamii:Miji ya Marekani
Jamii:Miji ya California
Jamii:Los Angeles
Jamii:Los Angeles County, California
Berkeley, California

thumbnail|right|200px|Mji wa Berkeley
	
right|260px|thumb|Mahali pa Berkeley katika California
right|260px|thumb|Telegraph Avenue

**Berkeley** ni mji wa Marekani katika jimbo la California. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2000, mji una wakazi wapatao 100,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 0-400 kutoka juu ya usawa wa bahari. 

Jamii:Miji ya California
Jamii:Alameda County, California
Oaxaca (jimbo)

thumb|Bendera ya Oaxaca
[thumb|Mahali pa Oaxaca katika [Mexiko]]
**Oaxaca** ([wɑˈhɑkə]; jina rasmi: Estado Libre y Soberano de Oaxaca; Kiswahili: dola huru na enzi ya Oaxaca) ni moja kati ya majimbo ya Mexiko upande wa jusini ya nchi, magharibi wa shingo ya nchi ya Tehuantepec. Mji mkuu na mji mkubwa ni Oaxaca. Imepakana na Guerrero, Puebla, Veracruz na Chiapas. Upande wa kusini ni maji ya Pasifiki. 

Kunako mwaka wa 2005, idadi ya wakazi ilikuwa 3,506,821. Una eneo la 93,952 km².

Oaxaca ilikuwa sehemu ya maeneo ya Wazapotec na Wamixtec. Jina lake limetokana na jina la mji wa Oaxaca.
 
Gavana wa jimbo ni Ulises Ruiz Ortiz.

Lugha rasmi ni Kihispania.

## Miji Mikubwa 
# Oaxaca (258,008)
# San Juan Bautista Tuxtepec (144,555)
# Salina Cruz (71,314)
# Juchitán de Zaragoza (70,714)

## Viungo vya Nje 
*  Estado de Oaxaca Sitio oficial 

thumb|right|Monte Alban

Jamii:Majimbo ya Mexiko
Párvusz

**Párvusz** (alizaliwa kama ***Norbert Kiss***, Budapest, Hungaria, mnamo tarehe. 1 Machi mwaka1981) ni msanii wa uchoraji picha kutoka nchini Hungaria. Amesomea mambo haya mjini Budapest na Szeged. Yeye ni Mkristo, hivyo Wakristo wengi hutumia picha zake katika maigizo.

## Staili na kazi zake 
Staili yake kubwa ni ile ya kutumia wino mweusi wa Kihindi. Pia kuna kipindi hutumia rangi za maji, lakini kikawaida hufanya kazi zake kwa kutumia staili moja tu ya picha yaani rangi nyeupe na nyeusi. Watu mashuhuri wa Kihungaria *Endre Szász* na Dutch *M. C. Escher* wameona kazi zake. Staili hii ilizaliwa mnamo mwaka 2004, tabia kuu anayoitumia kuchora picha zake ni kutengeneza miraba kadhaa na kuichanganya pamoja. Moja kati ya kazi zake za mwanzoni ni pamoja na ile iliyokuwa ikiitwa *Homeland* ya mwaka 2004. Mnamo mwaka 2009 amenza kutumia kwenye vibao.

Kuna badhi ya kazi zake zimeshwahi kutumia kwenye maonyesho huko nchini Norway.

### Picha 

Image:SameMonaLisaParvusz.jpg|Saami Mona Lisa
Image:SameMonaLisaParvusz.jpg|Saami Mona Lisa
Image:AnatomyParvusz.jpg|Anatomy in four pieces
Image:MarthaMuchaParvusz.jpg|Martha in Mucha's style
Image:MCEscherParvusz.jpg|M. C. Escher in his own style
Image:MarthasCoatOfArmsParvusz.jpg|Martha's Coat of Arms
Image:Tree-RootParvusz.jpg|Tree - Root
Image:Cross01.jpg|Cross numero 1
Image:Cross02.jpg|Cross numero 2
Image:Celtic cross Parvusz.jpg|Celtic cross
Image:AinoParvusz.jpg|Aino from the Kalevala
Image:KishParvusz.jpg|The 'Kish'
Image:Sunset in Helsinki by Párvusz.jpg|Sunset in Helsinki. Oil on wood. 82 cm x 62 cm

## Viungo vya Nje 
* His official homepage

Jamii:Wasanii wa Hungaria
Jamii:Waliozaliwa 1981
Jamii:Watu walio hai
Bethlehemu

ya Bethlehemu.]]
thumb|Kanisa la Kuzaliwa kwa Yesu mjini Bethlehemu
**Betlehemu** (kwa Kiarabu "بيت لحم", *Beit Lahm*) maana yake ni "Nyumba ya mkate" (kutoka Kiebrania בית לחם, ambapo "בית" = nyumba na "לחם" = "mkate") ni mji wa Palestina, maarufu hasa kama mahali alipozaliwa Yesu Kristo kadiri ya Injili ya Mathayo na Luka.

Kadiri ya Mathayo, ndivyo ulivyotimia utabiri wa kitabu cha Mika 5:1.

Mapokeo yanataja mahali hapo katika Kanisa la Kuzaliwa lililojengwa mnamo mwaka 330 kwa amri ya Kaizari Konstantino.

Bethlehemu iko kilometa 10 hivi kusini kwa Yerusalemu, mita 765 juu ya usawa wa bahari. Kwa sasa ina wakazi zaidi ya 25,000 ambao wanategemea hasa utalii.

## Historia
Inakadiriwa kuwa Bethlehemu ilianzishwa miaka 1,400 KK.

Kadiri ya Biblia, Bethlehemu ndio mji asili wa Daudi, mfalme wa pili wa Israeli na babu wa Yesu katika mfululizo wa vizazi vingi.

## Tanbihi
## Marejeo
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Sawsan & Qustandi Shomali. Bethlehem 2000. A Guide to Bethlehem and it Surroundings.Waldbrol, Flamm Druck Wagener GMBH, 1997.
* 
*
* 
* 
* 

## Viungo vya nje 
* Mji wa Bethlehemu
* Chuo kikuu cha Bethlehemu
* Pastor's Vision to put Christ back in Bethlehem during Christmas 
* Bethlehem Peace Center 
* Franciscan Custody of the Holy Land website - pages on Bethlehem 
* Bible Land Library 
* 
* Open Bethlehem civil society project 
* Bethlehem: Muslim-Christian living together 
* Photo: Christmas in Bethlehem, 2008 
* Photo Gallery of Bethlehem from 2007 
* Bethlehem Fair Trade Artisans 

Jamii:Miji ya Biblia
Jamii:Miji ya Palestina
Jamii:Miji ya Israeli
Jamii:Yesu Kristo
Nazareti

[250px|thumb|right|[Kisima cha Bikira Maria - Kisima cha karne ya 1 ni kielelezo cha mji wa Nazareti.]]
**Nazareti** (الناصرة kwa Kiarabu, נצרת kwa Kiebrania) ni mji wenye watu 77,445 upande wa kaskazini wa nchi ya Israeli, ambao kihistoria unajulikana kama Galilaya. 

Wakazi wengi ni raia wa Israeli wanaoongea Kiarabu na kufuata dini za Uislamu (68,7%) na Ukristo (31,3%).

Nazareti unajulikana kama mji walipokulia Bikira Maria na mwanae Yesu Kristo, ambaye kadiri ya Injili, ingawa alizaliwa Bethlehemu, alikuwa anatajwa kama Mnazareti.

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* The New Official site of Nazareth City 
* Nazareth City Website 
* Nazareth in the Jewish Encyclopedia
* W.R.F. Browning, *Oxford Dictionary of the Bible*: Nazareth

Jamii:Miji ya Biblia
Jamii:Miji ya Israeli
Eva

[thumb|right|280px|Eva akiinama kula tunda, alivyochongwa na [Gislebertus upande wa nje wa kanisa kuu la Autun, Ufaransa.]]
**Eva** ni jina la mwanamke wa kwanza kadiri ya Biblia. Maana yake inafikiriwa kuhusiana na uhai: *mama wa walio hai*.

Kanisa Katoliki linamheshimu kama mtakatifu tarehe 24 Desemba.

Umaarufu wake umeongezeka tena hivi karibuni, baada ya upimaji wa DNA ya mviringo kuthibitisha kwamba binadamu wote wanatokana na mama mmoja.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Watu wa Biblia
Kaohsiung

thumb| Mji wa Kaohsiung
 ya Kaohsiung.]]
**Kaohsiung** ni mji wa Jamhuri ya China. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2000, mji una wakazi wapatao milioni 3 wanaoishi katika mji huu. 

Mji upo mita 9 juu ya usawa wa bahari. 

Jamii:Miji ya Taiwan
Adamu

[300px|thumb|right|[Uumbaji wa Adamu ulivyochorwa (1511) na Michelangelo Buonarroti katika Cappella Sistina, huko Vatikano. Ni mmojawapo kati ya michoro maarufu zaidi duniani.]]
[thumb|right|250px|*Uuumbaji wa Adamu* kadiri ya [Andrea Pisano, 1334-1336]]
**Adamu** (kwa Kiebrania: אָדָם maana yake *mtu*, *mtu wa udongo*, *chaudongo*, au *wa udongo mwekundu*) ni jina analopewa mtu wa kwanza katika Biblia. Anatajwa na Kurani pia.

Kadiri ya kitabu cha Mwanzo, alizaliana na mke wake Eva watu wote waliopo duniani, ambao kwa sababu hiyo wanaitwa binadamu; kwa namna ya pekee waliweza kuzaa wenyewe Kaini, Abeli na Seti.

Kanisa Katoliki linamheshimu kama mtakatifu kila tarehe 24 Desemba.

## Katika Biblia
[thumb|right|200px|[Heinrich Aldegrever, *Adamu na simba*, wakiishi kwa amani kabla ya Dhambi ya Asili]]
[250px|thumb|right|Eva akiumbwa kwa ubavu wa Adamu alivyochongwa na ([Lorenzo Maitani na shule yake, upande wa mbele wa Kanisa kuu la Orvieto).]]
Uumbaji wa watu wa kwanza unasimuliwa na kitabu cha Mwanzo mara mbili: katika 1,26-28 na katika 2,7-22.

Masimulizi hayo yanayotofautiana katika vipengele mbalimbali hayadai yachukuliwe kama habari za historia zinazoandikwa siku hizi. Yanatokana na tafakuri ya kina juu ya hali ya binadamu kwa lengo la kuelewa asili yake.

## Katika Kurani
Humo Adamu anatajwa kwa namna inayofanana na ile ya Biblia. Anahesabiwa kuwa mtume wa kwanza.

## Tazama pia
*Lugha ya Adamu
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Watakatifu wa Agano la Kale

## Tanbihi
Jamii:Watu wa Biblia

Jamii:Manabii katika Uislamu
Misale

huko Modena (Italia).]]

**Misale**, katika Kanisa Katoliki la Magharibi, ni kitabu cha liturujia kinachokusanya yale yanayohitajika kuadhimishia Misa (matini ya sala na nyimbo, pamoja na taratibu za vitendo mbalimbali n.k.).

*Missale plenum* (yaani Misale kamili) ilitokea katika Kanisa la Kilatini kwenye karne XI ili kukusanya pamoja yaliyokuwemo katika vitabu mbalimbali vilivyohitajika kwa Misa: Sakramentari yenye sala, Kitabu cha Injili, Kitabu cha masomo mengine kutoka Biblia, Graduale yenye nyimbo. 

*Missale plenum* ilienea kote kati ya karne XIII na ile ya XV. 

Baada ya Mtaguso wa pili wa Vatikano, masomo yaliondolewa katika Misale na kurudishwa katika vitabu tofauti vya kutumiwa kwenye mimbari, wakati Misale inatakiwa kutumika kwenye kiti cha padri na altareni.
Karne ya 2

mwanzoni mwa karne ya 2.]]
 mwishoni mwa karne ya 2.]]

**Karne ya 2** ilikuwa kipindi cha miaka mia moja kati ya 101 na 200. Kikamilifu kilianza tarehe 1 Januari 101 na kuishia 31 Desemba 200. Namba zake zinafuata hesabu ya miaka "baada ya Kristo".

Kama kila "karne" ni kipindi kinachohesabiwa kwa hiari ya binadamu kwa sababu ni mgawanyo wa kalenda tu: katika hali halisi maendeleo na mabadiliko makubwa hayafuati migawanyo ya kalenda ya kibinadamu.

Kuna mambo mengi yaliyotokea wakati wa karne hii.

## Matukio 
* Dola la Roma linafurahia amani iliyopatikana kuanzia utawala wa Kaisari Augusto na linafikia kilele cha ustawi wake kwa kuteka mji wa Susa (Uajemi)
* Dini mpya ya Ukristo inazidi kuenea haraka ingawa inapitia dhuluma za serikali
* Dola la Axum linajitokeza katika Ethiopia ya leo
* Namna ya kutengeneza karatasi inabuniwa huko China

## Watu muhimu 
* Kaisari Trajan
* Kaisari Hadrian
* Kaisari Marko Aurelio
* Ignas wa Antiokia, askofu na mfiadini
* Yustino mfiadini, mwanafalsafa
* Polikarpo, askofu na mfiadini
* Irenei wa Lyon, askofu na mwanateolojia

Jamii:Karne
*
San Bernardino, California

thumbnail|right|200px|Mji wa San Bernardino, California

[thumb|right|260px|Mahali pa San Bernardino katika San Bernardino County na [California]]
**San Bernardino** (yaani "Mtakatifu Bernardino") ni mji wa Marekani katika jimbo la California.

Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2006, mji una wakazi wapatao 205,000 wanaoishi katika mji huu. 

Mji upo m 321 kutoka juu ya usawa wa bahari. 

Jina lake la Kihispania na la Kifransisko linadokeza asili ya mji huo kama misheni ya Ndugu Wadogo iliyoanzishwa kwa heshima ya Bernardino wa Siena.

Jamii:Miji ya California
Jamii:San Bernardino County, California
LA

**LA** au **la** ni kifupi cha:

## Kodi 
* Kodi ya IATA ya LAN Airlines
* Kodi ya ISO 639-1 ya lugha ya Kilatini
* Kodi ya ISO 3166-1 ya nchi ya Laos

## Sayansi na teknolojia 
## Mahali
* Jimbo la Louisiana, Marekani
* Mji wa Los Angeles, Marekani

## Mashirika na makampuni 
## Michezo 
## Watu 
Jamii:Kifupi
Karne ya 3

mwanzoni mwa karne ya 3.]]
 ya dunia mwaka 250.]]

**Karne ya 3** ilikuwa kipindi cha miaka mia moja kati ya 201 na 300. Kikamilifu kilianza tarehe 1 Januari 201 na kuishia 31 Desemba 300. Namba zake zinafuata hesabu ya miaka "baada ya Kristo".

Kama kila "karne" ni kipindi kinachohesabiwa kwa hiari ya binadamu kwa sababu ni mgawanyo wa kalenda tu: katika hali halisi maendeleo na mabadiliko makubwa hayafuati migawanyo ya kalenda ya kibinadamu.

## Matukio 
Kuna mambo mengi yaliyotokea wakati wa karne hii, kama vile:

* Serikali ya Dola la Roma inazidi kudhulumu Wakristo, ingawa kwa kwikwi
* Roma inaanza kufanya biashara na China.

## Watu maarufu 
* Kaisari Aurelian
* Kaisari Filipo Mwarabu
* Kaisari Valerian
* Klementi wa Aleksandria, mwanateolojia wa Ukristo
* Mani, mwanzilishi wa dini ya Umani
* Origen, padri na mtaalamu wa Biblia ya Kikristo
* Papa Korneli, mfiadini
* Plotinus, mwanafalsafa
* Sipriani, askofu na mfiadini
* Tertullian, padri na mwanateolojia

Jamii:Karne
Manisa

thumbnail|right|200px|Mji wa Manisa

**Manisa** (Kiosmani Kituruki: ماغنيسا *Manisa*; Kigiriki: Μαγνησία, Kilatini: *Magnesia*) ni jiji kubwa la Uturuki katika Kanda ya Aegean na ndiyo mji mkuu wa Mkoa wa Manisa. Kihistoria, mji mpi ulikuwa ukiitwa Magnesia, na zaidi uliitwa Magnesia ad Sipylum, kwa kufuatia jina la  Mlima Sipylus (Mount Spil) ambao unaangaza juu ya mji. Takriban watu 1,319,920 wanaishi mjini hapa.

## Vyanzo

* 
* 
* 

## Viungo vya Nje 

* Celal Bayar University 
* Living in Manisa 
* Mesir Festival web site - English language pages 
* Jewish community of Manisa 
* **Lost City (Continent) Atlantis was in Manisa?** 

Jamii:Miji ya Uturuki
Jamii:Miji ya Ugiriki ya Kale katika Uturuki
Jamii:Uturuki
Tabasco (jimbo)

thumb|Bendera ya Tabasco
[thumb|Mahali pa Tabasco katika [Mexiko]]
**Tabasco** ni moja kati ya majimbo 31 ya Mexiko upande wa kusini wa nchi. Imepakana na Veracruz, Chiapas, Campeche na nchi ya Guatemala.

Tabasco inahesabiwa kuwa sehemu ya shingo ya nchi ya Tehuantepec. Upande wa kaskazini ni pwani ya hori ya Campeche

Jimbo lina wakazi wapatao 1,989,969 (2005) wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 25,267.

Lugha rasmi ni Kihispania.

Mji mkuu na mji mkubwa ni Villahermosa (kwa Kihispania: *kitongoji sheshe*).

Gavana wa jimbo ni Andrés Rafael Granier.

## Miji Mikubwa 
thumb|Tabasco.
thumb|right|300px|Comalcalco
# Villahermosa (658,524)
# Cárdenas (79,875)
# Teapa (49,262)

## Viungo vya nje 
*  Estado de Tabasco Sitio oficial 

Jamii:Majimbo ya Mexiko
Nagoya

thumb|Mji wa Nagoya
[right|thumb|260px|Mahali pa Nagoya katika Aichi na [Japani]]
**Nagoya** (名古屋市, *Nagoya-shi*) ndiyo mji mkuu katika mkoa wa Aichi. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2010, mji una wakazi wapatao milioni 2.3 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 9 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 326.45 km².

## Viungo vya nje 
*         Tovuti

Jamii:Miji ya Japani
Jamii:Mkoa wa Aichi
!
Mersin

thumbnail|right|200px|Mji wa Mersin

**Mersin** ni jiji na bandari yenye kazi nyingi ya nchini Uturuki. Jiji lipo katika pwani ya mjini kusini mwa Mediteranea. Huu ni mji mkuu wa Jimbo la Mersin. Takriban watu 2,275,216 wanaishi mjini hapa. Mji upo m 100 juu ya usawa wa bahari.

## Marejeo 
* Blue Guide, Turkey, The Aegean and Mediterranean Coasts (ISBN 0-393-30489-2), pp.&nbsp;556–557.
* Blood-Dark Track: A Family History (Granta Books) by Joseph O'Neill, contains a detailed and evocative history of the city, viewed from the perspective of a Christian Syrian family long resident in Mersin.
* Richard Talbert, Barrington Atlas of the Greek and Roman World, (ISBN 0-691-03169-X), p.&nbsp;66

## Viungo vya Nje 
* Ministry of Tourism and Culture - Mersin Page 
* Princeton Encyclopedia of Classical Sites
* Catholic Encyclopedia "Zephyrium"
* Mersin Chamber of Commerce and Industry
* Mersin Guide  

Jamii:Miji ya Uturuki
Rejista

**Rejista** (pia **rejesta** au **sajili**) ni matumizi ya lugha kulingana na muktadha maalum. Miktadha tofauti husababisha aina (kaida) mbalimbali za lugha. 

Baadhi ya vipengele vya miktadha hiyo ni: 
#Mada
#Mazingira
#Wakati 
#Umri
#Cheo
#Jinsia
#Uhusiano baina ya wahusika
#Taaluma
#Kiwango cha elimu 
#Lugha anazozijua mtu
#Tofauti ya kimatamshi
#Ujuzi wa lugha 

Mifano ya rejista za lugha ni:
* lugha ya mazungumzo
* lugha ya sheria
* lugha ya biashara
* lugha ya sayansi
* lugha ya dini
* lugha ya (Elimu)

## Marejeo
* TUKI 1990, "Kamusi Sanifu ya Isimu na Lugha", Chuo Kikuu cha Dar es Salaam
* Massamba, David 2004, "Kamusi ya Isimu na Falsafa ya Lugha", Chuo Kikuu cha Dar es Salaam
* Buliba, Aswani, Kimani Njogu & Alice Mwihaki 2006, "Isimujamii kwa Wanafunzi wa Kiswahili", Nairobi: The Jomo Kenyatta Foundation

## Tazama pia
* Lango la lugha

Jamii:Isimu
Jamii:Isimujamii
Jamii:Lugha
Mazungumzo

**Mazungumzo** ni utaratibu wa kuongea baina ya pande mbili, ambapo kwa kawaida wahusika ni watu. 

Lugha ya mazungumzo huwa na mtindo na rejista zake, tofauti na matumizi mengine ya lugha.

## Marejeo 
* TUKI 1990, "Kamusi Sanifu ya Isimu na Lugha", Chuo Kikuu cha Dar es Salaam
* Massamba, David 2004, "Kamusi ya Isimu na Falsafa ya Lugha", Chuo Kikuu cha Dar es Salaam

## Tazama pia 
* Lango la lugha
* Dayolojia

Jamii:Isimu
Jamii:Lugha
Shesiafu

**Shesiafu** ni ndege wa jenasi *Neocossyphus* na *Stizorhina* katika familia ya Turdidae. Ndege hawa ni aina ya mikesha na waitwa pengine jina hili. Wanatokea Afrika tu. Rangi yao kuu ni rangi ya kahawia na kwa kawaida tumbo lao ni jekundu au kahawiachekundu. Hula wadudu hasa lakini wanyama wadogo wengine pia. Mara kwa mara huungana na ndege walawadudu wengine karibu na safu za siafu wakikamata wadudu na wanyama wadogo ambao wanawakimbia siafu. Lakini spishi za *Stizorhina* hukamata wadudu mara nyingi zaidi kama shore (kwa hivyo jina la kiingereza “Flycatcher-thrush”). Hujenga tago lao kwa umbo wa kikombe mtini. Jike huyataga mayai 2-4.

## Spishi
* *Neocossyphus rufus*, Shesiafu Mkia-mwekundu (Red-tailed Rufous Thrush au Ant-thrush)
* *Neocossyphus poensis*, Shesiafu Mkia-mweupe (White-tailed Rufous Thrush au Ant-thrush)
* *Stizorhina finschi*, Shesiafu wa Finsch (Finsch's Rufous Thrush au Finsch's Flycatcher-thrush]])
* *Stizorhina fraseri*, Shesiafu Mwekundu (Fraser's Rufous Thrush au Rufous Flycatcher-thrush)

Jamii:Shore na jamaa
Lahaja sanifu

**Lahaja sanifu** (au **lugha sanifu**) ni lahaja ambayo imeteuliwa kutoka lahaja nyingine kutumika kwa upana zaidi kuliko lahaja za kawaida. Lahaja sanifu hutumika hasa kwa mawasiliano baina ya wasemaji wa lahaja tofauti za lugha moja; tena, hutumika katika shughuli zilizo rasmi. Ili kuwa sanifu, lahaja teule hufanyiwa marekebisho madogomadogo upande wa matamshi, sarufi na semantiki. Marekebisho hayo yanawezekana kutokea bila watu kujua.

## Marejeo
*TUKI 1990, "Kamusi Sanifu ya Isimu na Lugha", Chuo Kikuu cha Dar es Salaam
*Massamba, David 2004, "Kamusi ya Isimu na Falsafa ya Lugha", Chuo Kikuu cha Dar es Salaam
*Buliba, Aswani, Kimani Njogu & Alice Mwihaki 2006, "Isimujamii kwa Wanafunzi wa Kiswahili", Nairobi: The Jomo Kenyatta Foundation

## Tazama pia
*Lango la lugha

Jamii:Isimu
Jamii:Isimujamii
Jamii:Lugha
Karne ya 1

[thumb|300px|[Periplus ya Bahari ya Eritrea]]

**Karne ya 1** ilikuwa kipindi cha miaka mia moja kati ya 1 na 100. Kikamilifu kilianza tarehe 1 Januari 1 B.K. na kuishia 31 Desemba 100. Namba zake zinafuata hesabu ya miaka "baada ya Kristo".

Kama kila "karne" ni kipindi kinachohesabiwa kwa hiari ya binadamu kwa sababu ni mgawanyo wa kalenda tu: katika hali halisi maendeleo na mabadiliko makubwa hayafuati migawanyo ya kalenda ya kibinadamu.

Kuna mambo mengi yaliyotokea wakati wa karne hii.

## Karne ya Ukristo kuanza
* Dola la Roma linafurahia amani iliyopatikana kuanzia utawala wa Kaisari Augusto
* Yesu Kristo, akitanguliwa na Yohane Mbatizaji, anahubiri na kuuawa katika nchi ya Palestina
* Dini mpya ya Ukristo inaanza na kuenea haraka hadi Ulaya magharibi na labda India kusini
* 50-100 hivi: Vitabu vya Agano Jipya vinaandikwa
* 70 Maangamizi ya Yerusalemu na hekalu lake

## Watu muhimu
* Maria wa Nazareti, mama wa Yesu
* Yohane Mbatizaji (7 KK-29), nabii wa Israeli katika bonde la mto Yordani
* Yesu Kristo (6 KK-30), anayesadikiwa na Wakristo kuwa Mwana wa Mungu
* Mtume Petro na wenzake 11 walioteuliwa na Yesu
* Mtume Paulo, nabii na mwenezaji mkuu wa Ukristo 

Jamii:Karne
*
Annie Wersching

**Annie Wersching** (28 Machi 1977 — 29 Januari 2023) ni mwigizaji wa filamu na televisheni kutoka nchini Marekani. 

Anajulikana zaidi kwa kucheza kama kachero wa FBI, Renee Walker kutoka katika mfululizo wa kipindi cha televisheni maarufu kama *24*.

## Viungo vya Nje 
* Totvuti Rasmi ya 
* 
* 

Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Jamii:Waliozaliwa 1977
Jamii:Watu walio hai
Mkoa wa Bartın

thumb|Mahali pa Wilaya ya Bartin katika Mkoa wa Bartin

255px|right|thumb|Picha hii inatuonyesha Mto Bartın na makazi madogo yaliyozunguka mto huo.
**Bartın** ni mji uliopo nchini Uturuki. Kihistoria pia unajulikana kama **Parthenios**. Bartın ni mji wa Mkoa wa Bahari Nyeusi ya Uturuki. Mji una wakazi wapatao 182,131 (kwa hesabu ya sensa ya mwaka wa 2008). Wilaya za mjini hapa ni pamoja na Amasra, Ulus, Kurucaşile, na Bartın Merkez ambazo kila moja ni tofauti sana na nyingine.

## Wilaya za jimboni hapa 
Jimbo la Bartın lina wilaya 4 (wilaya kuu zimewekewa **koze**):
* Amasra
* Bartın Merkez
* Kurucaşile
* Ulus
## Viungo vya Nje 
Jamii:Miji ya Uturuki
Jamii:Majimbo ya Uturuki
Mkoa wa Adıyaman

**Adıyaman** ni jina la mkoa huko mjini kusini-katikati mwa nchi ya Uturuki. Mkoa huu ulianzishwa mnamo mwaka wa 1954 nje ya sehemu ya  Mkoa wa Malatya. Mkoa una eneo la kilomita za mraba zipatazo 7,614. Takriban watu  677,518 (makadirio ya sensa ya mwaka wa 2006, 623,811 (sensa ya 2000)) imezidi kutoka 513,131 kunako mwaka wa 1990. Mji mkuu wa mkoa huu ni Adıyaman. Wakazi waliowengi katika mkoa uu ni Wakurdi.

Eneo la mkoani hapa lilikaliwa toka hapo awali na ustarabu kadha wa kadha ulikuwepo hapa. Kuna sehemu kadhaa za kihistoria zinazoweza kuvutia watalii. Nemrud Dağı ni mji mkubwa wenye kuvutia kwa hapa, hasa kwa yale masanamu yaliyojengwa na Antiochus Theos, mfalme wa Commagene. 
## Wilaya za mjini hapa 
Mkoa wa Adıyaman umegawanyika katika wilaya 9:
* Adıyaman (mji mkuu)
* Besni
* Çelikhan
* Gerger
* Gölbaşı
* Kahta
* Samsat
* Sincik
* Tut

## Marejeo 
## Viungo vya Nje 
Jamii:Mikoa ya Uturuki
Jamii:Uturuki