open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fernando Quiroga Palacios

**Fernando Quiroga Palacios** (21 Januari 1900 – 7 Desemba 1971) alikuwa Kardinali wa Kanisa Katoliki kutoka Hispania. 

Alihudumu kama Askofu Mkuu wa Santiago de Compostela kuanzia mwaka 1949 hadi kifo chake na alipewa hadhi ya kardinali mwaka 1953 na Papa Pius XII.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1900
Jamii:Waliofariki 1971
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:Watu wa Hispania
Kithure Kindiki

**Kithure Kindiki** (alizaliwa 17 Julai 1972) ni mwanasheria, mwanasiasa, na Naibu Rais wa Kenya wa sasa, baada ya kuchukua madaraka tarehe 1 Novemba 2024. Akitambulika kwa mchango wake mkubwa katika sheria na utawala, Kindiki amekuwa na nafasi muhimu katika siasa na sekta ya sheria nchini Kenya. Kazi yake imejumuisha taaluma ya elimu, utumishi wa umma, na uongozi, ikionyesha kujitolea kwake kwa maendeleo ya taifa.

## Maisha ya awali na elimu 
Kithure Kindiki alizaliwa katika Kaunti ya Tharaka Nithi, Kenya. Alikulia katika mazingira ya kawaida, jambo lililomfunza maadili ya kazi kwa bidii na huduma kwa jamii. Alianza masomo yake katika shule za eneo lake kabla ya kuendelea na elimu ya juu.

Alipata Shahada ya Sheria (LL.B) kutoka Chuo Kikuu cha Nairobi, mojawapo ya taasisi zinazoongoza nchini Kenya. Ufanisi wake wa kitaaluma ulimwezesha kuendelea na masomo ya juu, ambapo alipata Shahada ya Uzamili ya Sheria (LL.M) na Shahada ya Uzamifu (Ph.D.) katika Sheria, akibobea katika sheria ya katiba na utawala.

## Kazi ya kitaaluma 
Kabla ya kuingia kwenye siasa, Kindiki alikuwa na taaluma mashuhuri katika sheria na elimu. Alihudumu kama Profesa wa Sheria katika Chuo Kikuu cha Nairobi, akifundisha sheria ya katiba, haki za binadamu, na utawala. Kazi yake ya kitaaluma imetambuliwa sana na imechangia kwa kiasi kikubwa mjadala wa sheria nchini Kenya.

Pia alishikilia nafasi za uongozi katika chuo kikuu, ikiwa ni pamoja na kuwa Mwenyekiti wa Idara ya Sheria ya Kibinafsi. Mchango wake katika elimu ya sheria na utafiti ulimletea heshima katika nyanja za kitaaluma na kitaalamu.

## Kazi ya kisiasa 
Kithure Kindiki alijiunga na siasa kwa lengo la kushawishi sera na utawala. Alichaguliwa kuwa Seneta wa Kaunti ya Tharaka Nithi mwaka [weka mwaka], ambapo alipata sifa kama mbunge makini na mwenye busara. Kazi yake katika Seneti ilihusu mageuzi ya sheria, ugatuzi, na mshikamano wa kitaifa.

Tarehe 1 Novemba 2024, Kindiki aliapishwa kama Naibu Rais wa Kenya, nafasi inayomweka katika mstari wa mbele wa uongozi wa kitaifa. Katika nafasi hii, amekuwa na mchango mkubwa katika kusaidia Rais kutekeleza sera za serikali, kuhamasisha umoja, na kushughulikia masuala muhimu ya kitaifa.

## Mchango na urithi
Akiwa Naibu Rais, Kindiki amesisitiza umuhimu wa utawala wa sheria, uongozi bora, na maendeleo jumuishi. Uzoefu wake katika sheria na elimu umeathiri mbinu yake ya uongozi, kuhakikisha kuwa sera zinatokana na misingi ya kisheria na maadili.

Kindiki anatambulika kama kiongozi wa mshikamano katika siasa za Kenya, akitetea amani na utulivu. Uongozi wake unaendelea kuhamasisha wengi, hasa vijana wa Kenya, kujitahidi kwa ubora na kuchangia maendeleo ya taifa.

## Maisha binafsi 
Kithure Kindiki anafahamika kwa unyenyekevu wake na kujitolea kwake kwa familia. Ana uhusiano wa karibu na jamii yake huko Tharaka Nithi na anashiriki kikamilifu katika miradi inayolenga kuboresha elimu na maisha ya watu wa eneo lake.

## Marejeo
Jamii:wanasiasa wa Kenya
Carlos Quintero Arce

**Carlos Quintero Arce** (13 Februari 1920 – 15 Februari 2016) alikuwa askofu wa Kanisa Katoliki kutoka Meksiko.

## Maisha 
Quintero Arce alizaliwa huko Etzatlán, Mexico, na alitawazwa kuwa padri tarehe 8 Aprili 1944 kwa ajili ya Jimbo Kuu la Guadalajara. 

Aliteuliwa kuwa Askofu wa Jimbo la Ciudad Valles tarehe 20 Machi 1961 na kuwekwa wakfu tarehe 14 Mei 1961.

Quintero Arce aliteuliwa kuwa Askofu Mkuu Mwandamizi wa Jimbo Kuu la Hermosillo tarehe 3 Machi 1966 na alirithi nafasi ya uaskofu mkuu baada ya kustaafu kwa Askofu Mkuu Juan María Navarrete y Guerrero tarehe 18 Agosti 1968.

Alistaafu kutoka Jimbo Kuu la Hermosillo tarehe 20 Agosti 1996. 

Alifariki nyumbani kwake huko Hermosillo, Sonora, tarehe 15 Februari 2016 akiwa na umri wa miaka 96.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1920
Jamii:Waliofariki 2016
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Meksiko
Yvonne Choquet-Bruhat

**Yvonne Choquet-Bruhat** (29 Desemba 1923 – 11 Februari 2025) alikuwa mtaalamu wa hisabati na fizikia kutoka Ufaransa. Alitoa mchango mkubwa katika utafiti wa uhusiano wa jumla kwa kuonyesha kwamba milinganyo ya uwanja wa Einstein inaweza kuwekwa katika mfumo wa tatizo la thamani ya awali ambalo lina suluhisho thabiti. 

Mnamo 2015, jarida la *Classical and Quantum Gravity* liliorodhesha makala yake ya kimapinduzi kama moja ya matokeo kumi na tatu ya "mawe ya msingi" katika utafiti wa uhusiano wa jumla, kati ya miaka mia moja ambayo imechunguzwa.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1923
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wataalamu wa Ufaransa
Jamii:Wanafizikia wa Ufaransa
Jamii:Wanahisabati wa Ufaransa
Joseph Saumarez Smith

**Joseph William Saumarez Smith** (29 Septemba 1971 – Februari 2025) alikuwa mfanyabiashara wa Uingereza, mwandishi wa habari, na mtaalamu wa kamari. Alikuwa mwenyekiti wa Mamlaka ya Mashindano ya Farasi ya Uingereza, afisa mkuu mtendaji wa Sports Gaming Ltd, kampuni ya ushauri wa usimamizi wa kamari, mwenyekiti wa Bede Gaming, kampuni ya maendeleo ya majukwaa ya kamari, na mwekezaji katika biashara mbalimbali za mtandaoni.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1971
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wafanyabiashara wa Uingereza
Jamii:Waandishi wa habari
Jamii:Wataalamu
Folorunso Alakija

**Folorunso Alakija** (alizaliwa 15 Julai, 1951) ni mfanyabiashara na mwanahisani wa nchini Nigeria. Kwa sasa ni mkurugenzi mkuu wa kampuni ya *The Rose of Sharon Group* na pia anahudumu kama makamu mwenyekiti mtendaji wa kampuni ya Famfa Oil Limited.

## Maisha ya awali 
Alakija alizaliwa katika familia yenye maisha ya kawaida mnamo 15 Julai 1951. Baba yake chifu L.A. Ogbara, alikua na wake 8 na watoto 52, na Folorunso akiwa ndio mtoto wa kwanza. Anatoka katika kabila la Yoruba kusini-magharibi mwa Nigeria. 

Akiwa na umri wa miaka kumi, Alakija alisafiri hadi Uingereza kwa ajili ya elimu yake. Alakija alisoma shule ya upili ya kiislamu huko Shagamu, Nigeria. Kisha na kurudi Uingereza kwa masomo yake ya ukatibu katika Chuo Kikuu cha Pitman, London.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1951
Jamii: Wanawake Katika Sanaa
Enriqueta Medellín

**Enriqueta Medellín** (10 Desemba 1948 – 6 Januari 2022) alikuwa daktari wa upasuaji na mwanamazingira kutoka Mexico. Alizaliwa na kukulia katika Jiji la Mexico, ambapo tangu utotoni alijihusisha na miradi ya kusafisha jiji na kuvutiwa na uhusiano kati ya magonjwa na mazingira.Alipata shahada ya udaktari wa upasuaji kutoka Chuo Kikuu Huru cha Taifa cha Mexico (National Autonomous University of Mexico) na alibobea katika jenetiki ya binadamu. Pia alisoma elimu ya mazingira na usimamizi wa mazingira.

Enriqueta Medellín anakumbukwa kwa kujitolea kwake katika kuunganisha masuala ya afya na uhifadhi wa mazingira, pamoja na mchango wake kama mtaalamu wa afya na mwanamazingira.

## Tanbihi
Jamii:wanawake wa Meksiko
Jamii:waliozaliwa 1948
Jamii:waliofariki 2022
Aderonke Kale

**Aderonke Kale** (31 Julai 1939 – 8 Novemba 2023) alikuwa daktari wa magonjwa ya akili katika Jeshi la Nigeria ambaye alikua jenerali mkuu wa kwanza mwanamke katika Jeshi la Nigeria. 

Alipanda cheo na kuongoza Kikosi cha Matibabu cha Jeshi la Nigeria.

## Maisha ya awali na Elimu 
Aderonke Kale alizaliwa tarehe 31 Julai 1939 katika familia ya Kiyoruba. Baba yake alikuwa mfamasia, wakati mama yake alikuwa mwalimu na walihakikisha alipata elimu bora. 

Kale alisoma shule ya msingi huko Lagos na Zaria, kisha akapata elimu ya sekondari katika Shule ya St. Anne, Ibadan, na Shule ya Sarufi ya Abeokuta.

Kale alifundishwa kuwa daktari wa matibabu katika Chuo, ambacho baadaye kilikuja kuwa Chuo Kikuu cha Ibadan. Baadaye, alibobea katika magonjwa ya akili katika Chuo Kikuu cha London. Alihamasishwa kufuata taaluma ya magonjwa ya akili na Thomas Adeoye Lambo, profesa wa kwanza wa magonjwa ya akili barani Afrika.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Nigeria
Jamii:Madaktari wa Nigeria
Jamii:Waliofariki 2023
Jamii:Waliozaliwa 1939
Real Sociedad

**Real Sociedad de Fútbol**, maarufu kama ***Real Sociedad***, ni klabu ya mpira wa miguu kutoka Hispania yenye maskani yake katika mji wa San Sebastián, katika eneo la Wabaski. Klabu hii ilianzishwa 7 Septemba 1909 na ni moja kati ya vilabu vya zamani na vyenye historia ndefu katika La Liga.

Real Sociedad inachezea mechi zake za nyumbani katika uwanja wa Reale Arena (maarufu kama Anoeta), wenye uwezo wa kuchukua zaidi ya mashabiki 39,000. Kwa miaka mingi, klabu hii imekuwa na utambulisho wa kuendeleza vipaji vya ndani, hasa kutoka eneo la Basque, ingawa isiku za karibuni, imekuwa ikichukua pia vipaji kutoka maeneo ya nje ya ukanda huo. Baadhi ya vipaji vilivyozalishwa na Real Sociedad ni pamoja na Xabi Alonso, Antoine Griezman na Mikel Oyarzabal.

Moja ya mafanikio makubwa ya Real Sociedad yalikuja mwanzoni mwa miaka ya 1980, ambapo walitwaa mataji mawili ya La Liga mfululizo (1980–81 na 1981–82). Pia wamewahi kushinda Kombe la Mfalme (Copa del Rey) mara mbili, mara ya kwanza mwaka 1909 na mara ya pili mwaka 2020 baada ya kuifunga Athletic Bilbao katika fainali ya Basque Derby.

Real Sociedad na Athletic Bilbao zimekuwa na upinzani wa kihistoria (upinzani wa jadi).

## Marejeo
Jamii:Vilabu Mpira vya Hispania
Karl Rahner

**Karl Rahner** S.J. (5 Machi 1904 – 30 Machi 1984) alikuwa padre na mwanateolojia wa Ujerumani wa Shirika la Yesu. Pamoja na Henri de Lubac, Hans Urs von Balthasar, na Yves Congar, anachukuliwa kama mmoja wa wanateolojia wa Kikatoliki wenye ushawishi mkubwa katika karne ya 20. 

Alikuwa ndugu wa Hugo Rahner, pia mwanateolojia wa Shirika la Yesu.

Kabla ya Mtaguso wa pili wa Vatikani, Rahner alifanya kazi kwa karibu na Yves Congar, Henri de Lubac, na Marie-Dominique Chenu, wanateolojia walioungana na shule inayojitokeza ya mawazo ya kitekolojia iitwayo Nouvelle Théologie. Mtaguso Mkuu huo uliathiriwa na teolojia ya Rahner na uelewa wake wa imani ya Kikatoliki.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1904
Jamii:Waliofariki 1984
Jamii:Wajesuiti
Jamii:Mapadri
Jamii:wanateolojia wa Ujerumani
Olga Titkova

**Olga Vasilyevna Titkova** (Kirusi: Ольга Васильевна Титкова; 26 Agosti 1941 – 11 Februari 2025) alikuwa mwigizaji wa Kirusi. Akiwa mwimbaji mkuu wa ukumbi wa michezo wa muziki wa Novosibirsk, alipewa heshima ya Msanii Mashuhuri wa RSFSR (1988), Msanii wa Watu wa Urusi (2004), na mshindi wa tuzo ya ukumbi wa michezo ya Golden Mask (2002).

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1941
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Waimbaji wa Urusi
San Sebastián

**San Sebastián**, au kwa Kihispania *Donostia-San Sebastián*, ni mji wa pwani uliopo kaskazini mwa Uhispania katika mkoa wa Wabaski, karibu na mpaka wa Ufaransa. Mji huu ni miongoni mwa miji maarufu nchini Hispania, kutokana na fukwe zake, utamaduni, na vyakula pamoja na upishi wa kuvutia.

San Sebastián ni mji wa kihistoria ulioanzishwa rasmi katika karne ya 12. Katika karne zilizofuata, ulikuwa kituo muhimu cha kibiashara na kiutawala, hasa wakati wa utawala wa Kifalme wa Hispania. Katika karne ya 19, mji huu ulipata umaarufu kama eneo la mapumziko la familia ya kifalme ya Hispania, jambo lililochochea ujenzi wa majengo ya kifahari na miundombinu ya kisasa.

Mji huu unajulikana zaidi kwa fukwe za La Concha na Ondarreta, ambazo zinavutia watalii kutoka sehemu mbalimbali za dunia. La Concha, hasa, inachukuliwa kuwa moja ya fukwe nzuri zaidi barani Ulaya, ikizungukwa na mandhari ya kuvutia ya milima na maji safi ya Atlantiki.

## Marejeo 
# **Gallagher, Mary-Ann.** *The Rough Guide to San Sebastián & Bilbao.* Rough Guides, 2016
# **Hooper, John.** *The New Spaniards.* Penguin Books, 2006
# **González, Antonio.** *Basque Country and Navarre.* Sunflower Books, 2019.

## Viungo vya nje 
* San Sebastian 

Jamii:Miji ya Hispania
OnlyFans

**OnlyFans** ni huduma ya usajili wa maudhui ya intaneti iliyoko London, Uingereza. Huduma hii ni maarufu kwa wafanyabiashara ya ngono ambao hutengeneza ponografia, lakini pia huandaa kazi za watengeneza maudhui wengine kama vile wataalamu wa utimamu wa mwili na wanamuziki . 

Maudhui kwenye mtandao huu, huundwa na mtumiaji na kujipatia mapato kupitia usajili wa kila mwezi, vidokezo na kulipa kwa kila mtazamo . Watayarishi hulipwa 80% ya ada hizi na hupata wastani wa $1,300 kwa mwaka. 

Kampuni hii imekosolewa kwa kutozuia ipasavyo nyenzo za unyanyasaji wa kijinsia kwa watoto kuenea kwenye jukwaa. Mnamo Agosti 2021, kampeni ya kuchunguza OnlyFans ilianza katika Bunge la Marekani, na iliripotiwa kuwa kuanzia Oktoba 2021 na kuendelea OnlyFans hawataruhusu tena nyenzo za ngono wazi, kutokana na shinikizo kutoka kwa benki ambazo OnlyFans walitumia kwa malipo ya watumiaji. Hata hivyo, uamuzi huu ulibatilishwa siku sita baadaye kutokana na pingamizi kutoka kwa watumiaji na watayarishi vile vile. 

## Maudhui yasiyo ya ponografia 
Mnamo Machi 2021, kampuni ilizindua hazina yake ya ubunifu ili kutoa ruzuku ya £20,000 kwa wanamuziki wanne wanaochipukia nchini Uingereza, waliochaguliwa na Stokely na Stefflon Don . Baadaye mwaka huo, OnlyFans laini ilizindua OFTV, programu na tovuti ya kutiririsha maudhui ya kazi salama . Bondia Floyd Mayweather Jr., DJ Khaled na Fat Joe, na Terrell Owens walikuwa miongoni mwa waundaji wapya wa maudhui katika mwaka huo.

## Marejeo 
#  
# 
# 
# 
# 
# "Why did OnlyFans ban sexually explicit content? It says it's the credit card companies." ().

Jamii:Mitandao ya kijamii
Samuel Ruiz

right|thumb|260x260px|Samuel Ruiz Garcia akiwa na wanamgambo wa Atenco[thumb|Fray [Bartolomeo Las Casas|Bartolomé de las Casas, ambaye Askofu Ruiz alimtaja kwa utetezi wa haki za binadamu, aliyeonyeshwa kama Mwokozi wa Waindio kwenye mchoro wa Felix Parra.]]
**Samuel Ruiz García** (3 Novemba 1924 – 24 Januari 2011) alikuwa kiongozi wa Kanisa Katoliki nchini Meksiko aliyekuwa askofu wa Dayosisi ya San Cristóbal de las Casas, Chiapas, kuanzia 1959 hadi 1999. 

Ruiz anajulikana zaidi kwa jukumu lake kama mpatanishi katika mzozo kati ya Jeshi la Ukombozi wa Kitaifa la Zapatista (EZLN) na Chama cha Mapinduzi ya Kikatiba (PRI), chama cha kisiasa cha Meksiko ambacho kilikuwa madarakani kwa zaidi ya miaka sabini, mara nyingi kwa sera zilizoathiri vibaya jamii asili za Chiapas. Akihamasishwa na Theolojia ya Ukombozi, ambayo ilienea katika Kanisa Katoliki Amerika Kusini baada ya miaka ya 1960, dayosisi ya Ruiz ilisaidia mamia ya maelfu ya watu wa jamii ya Wamaya huko Chiapas, ambao walikuwa miongoni mwa jamii maskini na waliotengwa zaidi nchini Meksiko.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1924
Jamii:Waliofariki 2011
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Meksiko
John James Rudin

**John James Rudin**, M.M. (27 Novemba 1916 – 14 Juni 1995) alikuwa mmisionari na askofu Mkatoliki wa asili ya Marekani. 

Akiwa mshiriki wa Shirika la Kimisionari la Kikatoliki la Maryknoll, alijihusisha na elimu nchini Marekani kabla ya kutumwa kwenye misheni nchini Tanzania. 

Alihudumu kama Askofu wa Jimbo Katoliki la Musoma kutoka mwaka 1957 hadi 1979.

## Maisha ya awali na elimu 
John Rudin alizaliwa Pittsfield, Massachusetts, kwa wazazi John J. na Mary A. (Kelley) Rudin. 

Alipata elimu yake katika shule za umma za Pittsfield. Aliendelea na masomo ya upadre katika Chuo cha Kitume cha Maryknoll akapadrishwa katika Seminari ya Maryknoll huko Ossining, New York, tarehe 11 Juni 1944.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1916
Jamii:Waliofariki 1995
Jamii:wamisionari
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Tanzania
Jamii:Watu wa Marekani
Héctor Rueda Hernández

**Héctor Rueda Hernández** (9 Novemba 1920 – 1 Novemba 2011) alikuwa kiongozi wa Kanisa Katoliki kutoka Kolombia.

## Wasifu 
Héctor Rueda Hernández alizaliwa nchini Kolombia akapewa daraja ya upadre tarehe 15 Desemba 1946. 

Aliteuliwa kuwa askofu wa Jimbo Kuu la Bucaramanga tarehe 5 Mei 1960 akatawazwa rasmi tarehe 19 Juni 1960. Mnamo tarehe 14 Desemba 1974, Rueda Hernández aliteuliwa kuwa askofu mkuu wa Jimbo Kuu la Bucaramanga na alihudumu hapo hadi alipoteuliwa kuwa askofu mkuu wa Jimbo Kuu la Medellín tarehe 7 Novemba 1991. Alistaafu kutoka Jimbo Kuu la Medellín tarehe 13 Februari 1997.

## Viungo vya nje 
* Catholic-Hierarchy
* Archdiocese of Medellin (Spanish)

Jamii:Waliozaliwa 1920
Jamii:Waliofariki 2011
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watu wa Kolombia
Joseph Rudderham

**Joseph Edward Rudderham** (17 Juni 1899 – 24 Februari 1979) alikuwa askofu wa Kangi wa Kanisa Katoliki la Uingereza. Alikuwa Askofu wa Clifton kuanzia mwaka 1949 hadi 1974.

Alizaliwa mjini Norwich, Norfolk, tarehe 17 Juni 1899, akiwa mtoto wa saba kati ya watoto saba wa William Rudderham, mfanyabiashara wa divai kutoka Norwich, na mke wake Agnes Mary Ann Coan. Alianza masomo yake ya awali katika Convent ya Norwich, kisha alikapelekwa katika Seminari ya Kidogo ya St Bede's College, Manchester mnamo Septemba 1910. Alilazimika kuondoka St Bede's mnamo Julai 1917 alipoitwa kwenye jeshi, lakini alirejea tena baada ya vita. Mnamo mwaka 1919 alikwenda St Edmund's College, Ware, Christ's College, Cambridge na Venerable English College, Roma.

Rudderham alipata upadre kwa ajili ya Dayosisi ya Northampton tarehe 31 Oktoba 1926. Aliteuliwa kuwa Askofu wa Dayosisi ya Clifton na Papa tarehe 14 Mei 1949. Aliteuliwa kuwa Askofu wa Clifton na kupewa daraja ya uaskofu tarehe 26 Julai 1949, ambapo Askofu Mkuu Joseph Masterson wa Birmingham aliongoza ibada ya uwekaji mikono na washiriki co-consecrators wakiwa Askofu Thomas Leo Parker wa Northampton na Askofu Francis Joseph Grimshaw wa Plymouth. Alihudhuria vikao vyote vinne vya Mkutano wa Pili wa Vatican, vilivyofanyika kati ya mwaka 1962 na 1965.

Kuanzia 1965 hadi ufunguzi wake mwaka 1973, Rudderham (akiwa Askofu wa Clifton) aliongoza uundaji na ujenzi wa Kanisa Kuu jipya la Clifton, ambalo lilikuwa la kwanza kujengwa kwa mujibu wa masharti ya Mtaguso wa pili wa Vatikani.

Alijiuzulu tarehe 31 Agosti 1974 na kuwa Askofu Mstaafu wa Clifton; mwandamizi wake alikuwa Askofu Mervyn Alexander, ambaye alikuwa msaidizi wake tangu mwaka 1972. 

Alifariki dunia tarehe 24 Februari 1979, akiwa na umri wa miaka 79.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1899
Jamii:Waliofariki 1979
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watu wa Uingereza
Asi Archibong-Arikpo

**Asi Archibong-Arikpo** (Novemba 12, 1919 – Novemba 22, 2005) alikuwa mkunga, mwanasiasa, na mbunifu wa mitindo wa nchini Nigeria.

## Maisha ya awali 
Asi Archibong alizaliwa huko Calabar, na wazazi wake William Archibong Young na Umo Archibong Young, wenye asili ya kabila la Efik. 

Alisoma elimu ya sekondari katika shule ya *Duke Town Presbyterian* huko Calabar, na kupata mafunzo ya Ukunga huko Dublin, Ireland.

## Kazi 
Archibong-Arikpo alikuwa mkuu wa hospitali ya uzazi huko Ugep, Nigeria, kwa miaka miwili. Archibong-Arikpo pia alipata taaluma ya ubunifu wa mitindo. 

Mnamo 1963, alisema alikuwa akifanya kazi ya kutayarisha vazi la kitaifa la bibi harusi nchini Nigeria. Gauni zake alizokua akitengeneza mara nyingi zilikuwa za bluu na dhahabu, rangi zilizokuwa zikiendana na Kanisa la Presbyterian. Mauzo ya fedha zilizopatikana zilikua kwa ajili ya msaada katika shughuli za misheni ya kanisa.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1919
Jamii:Waliofariki 2005
Jamii:Wanawake wa Nigeria
Jamii:Wanasiasa wa Nigeria
Jamii:Wanawake Katika Sanaa
Joseph Rummel

**Joseph Francis Rummel** (14 Oktoba 1876 – 8 Novemba 1964) alikuwa kiongozi wa Kanisa Katoliki aliyezaliwa Ujerumani na baadaye kuwa raia wa Marekani. 

Alihudumu kama askofu wa Jimbo Katoliki la Omaha, Nebraska, kuanzia 1928 hadi 1935 na kama askofu mkuu wa Jimbo Kuu la New Orleans kuanzia 1935 hadi 1964.

Rummel anajulikana zaidi kwa hatua yake ya kuwatenga na Kanisa (excommunication) Wakatoliki waliopinga waziwazi sera yake ya kuondoa ubaguzi wa rangi katika shule za Kanisa Katoliki ndani ya Jimbo Kuu la New Orleans.

## Maisha ya awali 
Joseph Rummel alizaliwa katika kijiji cha Steinmauern, katika Grand Duchy ya Baden, Milki ya Kijerumani (leo ni sehemu ya Ujerumani), mnamo Oktoba 14, 1876. 

Familia yake ilihamia Marekani alipokuwa na umri wa miaka sita. Kama wahamiaji wengi wa Kijerumani wakati huo, familia ya Rummel ilikaa katika Wilaya ya Yorkville huko Manhattan, New York City.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1876
Jamii:Waliofariki 1964
Jamii:Watu wa Ujerumani
Jamii:watu wa Marekani
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Pierre-Eugène Rouanet

**Pierre-Eugène Rouanet**, S.M.A. (16 Novemba 1917 – 4 Februari 2012) alikuwa askofu wa Ufaransa wa Kanisa Katoliki.

Rouanet alizaliwa Mazamet, Ufaransa akapadrishwa katika Shirika la Misheni za Afrika (Society of African Missions) tarehe 4 Julai 1948. 

Aliteuliwa kuwa askofu wa Dayosisi ya Daloa tarehe 4 Julai 1956 akapewa daraja ya uaskofu tarehe 29 Novemba 1956. Alijiuzulu kutoka uongozi wa dayosisi tarehe 20 Novemba 1975.

## Viungo vya nje 
http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/brouanet.html

Jamii:Waliozaliwa 1917
Jamii:Waliofariki 2012
Jamii:wamisionari
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watu wa Ufaransa
Opilio Rossi

thumb|Rossi (kulia, pamoja na afisa) wakitembelea kambi ya POW.
**Opilio Rossi** (14 Mei 1910 – 9 Februari 2004) alikuwa kardinali wa Kanisa Katoliki na rais wa Idara ya Kipapa kwa Walei (Pontifical Council for the Laity). 

Rossi alitumikia kwa ufanisi katika nafasi ya uongozi ndani ya Kanisa Katoliki, akisaidia kukuza na kuimarisha ushiriki wa waumini wa kawaida katika shughuli za Kanisa. Alikuwa na mchango mkubwa katika kuleta mabadiliko katika huduma za Kanisa na hasa katika kuhamasisha na kusaidia kuimarisha imani na uongozi wa walei katika muktadha wa jamii ya kisasa.

## Viungo vya nje 
* http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/brossio.html 
* 
* https://www.vatican.va/content/john-paul-ii/de/homilies/2004/documents/hf_jp-ii_hom_20040213_card-opilio-

Jamii:Waliozaliwa 1910
Jamii:Waliofariki 2004
Jamii:Makardinali
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Ismael Rolón

**Ismael Blas Rolón Silvero** S.D.B. (24 Januari 1914 – 8 Juni 2010) alikuwa askofu wa Kanisa Katoliki kutoka Paraguay. 

Alikuwa na mchango mkubwa katika huduma ya Kanisa nchini Paraguay na alitumikia katika nyadhifa mbalimbali, akiongoza na kusaidia kukuza imani na huduma za Kanisa.

Alipofariki alikuwa miongoni mwa maaskofu wa zamani zaidi wa Kanisa Katoliki na mmojawapo wa maaskofu wa zamani zaidi kutoka Paraguay.

## Viungo vya nje 
* Catholic-Hierarchy
* Diocese site

Jamii:Waliozaliwa 1914
Jamii:Waliofariki 2010
Jamii:Wasalesiani
Jamii:Watu wa Paraguay
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Angelo Rotta

thumb|Bamba la ukumbusho la Angelo Rotta katika Wilaya ya Budapest I, Dísz Square No 4–5.
**Angelo Rotta** (9 Agosti 1872 – 1 Februari 1965) alikuwa askofu wa Italia katika Kanisa Katoliki. Kama Balozi wa Papa (Apostolic Nuncio) huko Budapest mwishoni mwa Vita Vikuu vya Pili, alihusika katika kuokoa maisha ya maelfu ya Wayahudi wa Budapest kutoka kwa Mauaji ya Kimbari ya Nazi. Alikuwa mtu muhimu katika upinzani wa Kanisa Katoliki dhidi ya Unazi.

Rotta alifanya juhudi kubwa kuwalinda Wayahudi wa Budapest katika kipindi cha vita, akisaidia kutoa hati za ulinzi na makazi salama kwa watu wengi, licha ya hatari kubwa iliyokuwepo. Ujasiri wake na hatua alizochukua kwa siri kubwa zilikuwa na mchango muhimu katika kuokoa Wayahudi hao.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1872
Jamii:Waliofariki 1965
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Sampat Shivangi

**Sampat Shivangi** (1936 au 1937 – 11 Februari 2025) alikuwa daktari wa Kihindi-Mmarekani. Shivangi alikuwa rais wa Jukwaa la Elimu ya Kisiasa la Wamarekani wenye asili ya India. Alihudumu katika Bodi ya Idara ya Afya ya Akili katika jimbo la Mississippi kwa miaka kadhaa. Shivangi alikuwa rais mteule wa Chama cha Madaktari wa Kihindi nchini Marekani. Alipokea tuzo kadhaa kwa kazi yake, lakini tuzo mashuhuri zaidi aliyopata ilikuwa Pravasi Bharatiya Samman, iliyotolewa na Rais wa India, *Pranab Mukherjee*, huko Bengaluru wakati wa Pravasi Bharatiya Divas..

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1937
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Madaktari
Jamii:Watu wa Uhindi
Mohammad Abdur Rouf

**Mohammad Abdur Rouf** (1 Februari 1934 – 9 Februari 2025) alikuwa jaji na mtumishi wa umma wa Bangladesh ambaye aliwahi kuwa jaji wa Mahakama Kuu ya Bangladesh. Alianza kama wakili wa kujitegemea kabla ya kuwa jaji wa ziada wa Kitengo cha Mahakama Kuu. Baadaye alipandishwa hadi Kitengo cha Rufaa cha mahakama hiyo na hatimaye kuteuliwa kuwa Kamishna Mkuu wa Uchaguzi na Rais wa Bangladesh.

Rouf pia alikuwa mshauri wa Shariah wa kampuni za bima za Fareast Islami Life Insurance Company Limited na Prime Islami Life Insurance. Aidha, aliwahi kuhudumu kama rais wa shirika la kitaifa la watoto, Phulkuri Ashar.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1934
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Majaji
Jamii:Watu wa Bangladesh
Bob Hager

**Robert Allen Hager** (24 Mei 1961 – 5 Februari 2025) alikuwa mwanasiasa wa Marekani. Alihudumu kama mwanachama wa chama cha Republican katika Baraza la Wawakilishi la Iowa, akiwakilisha Wilaya ya 16 kutoka 2011 hadi 2013.

Wakati wa kipindi chake cha kutunga sheria, Hager alihudumu katika kamati zifuatazo:

* Ukuaji wa Uchumi/Ujenzi upya wa Iowa
* Ulinzi wa Mazingira, Makamu Mwenyekiti
* Serikali za Mitaa
* Rasilimali Asili
* Kamati Ndogo ya Maendeleo ya Kiuchumi (Fedha za Pamoja)

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1961
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wanasiasa wa Marekani
Athos Pisoni

**Athos Pisoni** (3 Machi 1937 – 9 Februari 2025) alikuwa mshindani wa upigaji risasi wa michezo kutoka Brazil. Alishiriki katika mashindano ya *mixed skeet* kwenye Olimpiki ya Majira ya Joto ya 1976.

Pisoni alifariki kutokana na saratani huko Americana mnamo 9 Februari 2025, akiwa na umri wa miaka 87. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1937
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wachezaji wa Brazil
Asil Nadir

**Asilkan Nadir** (1 Mei 1941 – 9 Februari 2025) alikuwa mfanyabiashara wa Uingereza mwenye asili ya Kituruki kutoka Kupro. Alikuwa afisa mkuu mtendaji wa Polly Peck, kampuni aliyoinunua ikiwa ndogo katika sekta ya nguo na kuikuza katika miaka ya 1980 hadi kuwa moja ya kampuni 100 bora zilizoorodheshwa kwenye FTSE nchini Uingereza, ikiwa na maslahi katika bidhaa za kielektroniki za watumiaji, usambazaji wa matunda, na ufungaji. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1941
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wafanyabiashara wa Uingereza
Ligi ya Uropa ya UEFA

**Ligi ya Ulaya** ni moja ya mashindano makubwa ya vilabu barani Ulaya, yanayoandaliwa na Shirikisho la Soka la Ulaya (UEFA). Mashindano haya ni ya pili kwa ukubwa baada ya Ligi ya Mabingwa Ulaya na huvipa vilabu nafasi ya kushindana kimataifa na kushinda taji lenye heshima kubwa.

### Historia 
Mashindano haya yalianzishwa mwaka 1971 kwa jina la **Kombe la Ulaya** (*UEFA Cup*), yakichukua nafasi ya **Inter-Cities Fairs Cup**. Katika miaka ya awali, Kombe la Ulaya lilikuwa na muundo wa mtoano (knockout), huku fainali ikichezwa kwa mikondo miwili (nyumbani na ugenini). Mwaka 1999, Kombe hili ilijumuisha pia mashindano ya **Mabingwa wa Vikombe barani Ulaya** ''(UEFA Cup Winners' Cup)*, mashindano yaliyokuwa yakihusisha washindi wa kombe la taifa kutoka nchi mbalimbali za Ulaya.

Mnamo 2009, UEFA waliyafanyia mabadiliko makubwa mashindano haya, yakabadilishwa jina lake kuwa ligi ya Ulaya na kuongeza hatua ya makundi kama ilivyo kwa Ligi ya Mabingwa. Mabadiliko haya yaliongeza hadhi ya mashindano na kuyafanya yawe na mvuto zaidi kwa mashabiki na wadhamini.

### Muundo wa Mashindano 
Mashindano haya yanashirikisha vilabu vilivyoshika nafasi za juu katika ligi za kitaifa lakini ambavyo havijafuzu Ligi ya Mabingwa.

Kuanzia msimu wa 2021–22, ligi ya Ulaya una mfumo mpya ambapo kutakuwa na timu 36 badala ya 32 kama ilivyozoeleka. Timu hizi zitapangwa kwenye kundi moja ambapo mfumo wa kompyuta utapanga ratiba kuamua wapinzani nane kwa kila timu. Timu zinazoshika nafasi nane za juu zitaingia moja kwa moja hatua ya 16 bora, huku timu zilizoshika nafasi ya 9 hadi 24 zikikutanishwa kutafuta timu nane zitazoungana na zile zilizoongoza katika hatua ya 16 bora. Hakutakuwa na timu zitazoingia hazitaoingia micuano  ngazi ya chini (mfano) Europa Conference League baada ya kutlewa kutoka Ligi ya Ulaya. Hatua za mtoano itafuata kuanzia 16 bora hadi kufikia fainali, ambayo huchezwa katika uwanja uliochaguliwa mapema na UEFA.

Mshindi wa Ligi ya Ulaya hupata nafasi ya moja kwa moja kushiriki UEFA Champions League msimu unaofuata.

### Vilabu vyenye mafanikio zaidi 
Baadhi ya vilabu vilivyofanikiwa kushinda taji la Ligi ya Ulaya mara kadhaa, ni pamoja na klabu yenye mafanikio makubwa zaidi kihistoria, Sevilla FC ya Hispania, ambayo imeshinda taji hili mara saba. Vilabu vingine vilivyo na rekodi nzuri ni Juventus, Inter Milan, Liverpool, Atlético Madrid na Chelsea.

Ligi ya Ulaya ni michuano yenye historia ndefu na muhimu mkubwa katika soka la Ulaya. Ingawa hapo awali yalizingatiwa kuwa mashindano ya ngazi ya pili baada ya ligi ya mabingwa, mabadiliko yaliyofanywa yameongeza hadhi yake na kulifanya kuwa moja ya mashindano yanayovutia zaidi barani Ulaya. Mashabiki duniani kote wameendelea kufurahia burudani inayotolewa na vilabu vinavyoshiriki, huku historia mpya ikiendelea kuandikwa kila msimu.

## Marejeo 
# **UEFA Official Website** – *UEFA Europa League History & Format*
# **BBC Sport** – *Analysis of UEFA Europa League Impact*
# **ESPN** – *Records and Statistics of UEFA Europa League*
# **Goal.com** – *Top Clubs and Coaches in Europa League*
# **The Guardian** – *Evolution of UEFA Europa League''

Jamii:Ulaya
*
Jamii:Mpira wa Miguu
Ginette Moulin

**Ginette Moulin** (7 Februari 1927 – 9 Februari 2025) alikuwa mfanyabiashara wa Kifaransa. Alikuwa mwenyekiti na mbia mkuu wa *Galeries Lafayette*. Pia alikuwa na umiliki wa asilimia 11.5 ya *Carrefour* pamoja na hisa katika *Château Beauregard*. Kufikia mwaka 2016, utajiri wa Moulin na familia yake ulikadiriwa kufikia takriban €3 bilioni

Heilbronn alizaliwa tarehe 7 Februari 1927. Baba yake alikuwa *Max Heilbronn*, mwanzilishi wa mtandao wa maduka ya rejareja wa Kifaransa *Monoprix*, na babu yake alikuwa Théophile Bader, mwanzilishi mwenza wa *Galeries Lafayette*.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1927
Jamii:Waliofariki 2025
Yolanda Ortiz (mwanakemia)

**Yolanda Ortiz** (1923 au 1924, Tucumán – 22 Juni 2019, Buenos Aires) alikuwa daktari wa kemia kutoka Argentina. Alikuwa Katibu wa Kwanza wa Rasilimali Asili na Mazingira ya Binadamu wa Argentina, akiteuliwa na rais wa wakati huo, Juan Perón, mwaka 1973. Alikuwa mwanamke wa kwanza kushika nafasi hiyo katika Amerika ya Kusini.

Pia alikuwa mshauri wa Wizara ya Mazingira na Maendeleo Endelevu ya Taifa na Baraza la Shirikisho la Mazingira (COFEMA).

Mwaka 2020, Argentina ilipitisha Sheria ya Yolanda (Yolanda's Law), inayowataka maafisa wa umma kupokea mafunzo ya kina kuhusu masuala ya mazingira na mabadiliko ya tabianchi. Sheria hii ilipewa jina hilo kama heshima kwa Yolanda Ortiz, kutokana na mchango wake mkubwa katika masuala ya mazingira nchini Argentina.

## Tanbihi
Jamii:wanawake wa Argentina
Jamii:wanakemia wa Argentina
Mike McGinness

**Mike McGinness** (12 Aprili 1947 – 9 Februari 2025) alikuwa mwanasiasa wa Marekani ambaye alikuwa mwanachama wa chama cha Republican katika Seneti ya Nevada, akiwakilisha Wilaya ya Kati ya Nevada tangu 1993. Kabla ya hapo, alihudumu katika Bunge la Nevada kutoka 1989 hadi 1991. Mnamo 2010, alichaguliwa na chama chake kuwa Kiongozi wa Upinzani katika Seneti ya Nevada.

McGinness alifariki dunia tarehe 9 Februari 2025, akiwa na umri wa miaka 77, baada ya kuugua kwa muda mrefu.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1947
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wanasiasa wa Marekani
Sergey Rogov

**Sergey Mikhailovich Rogov** (22 Oktoba 1948 – 9 Februari 2025) alikuwa mwanasayansi wa siasa wa Urusi na mwanachama wa Chuo cha Sayansi cha Urusi. Kuanzia mwaka 1995 hadi 2015, alihudumu kama mkurugenzi wa Taasisi ya Utafiti wa Masuala ya Marekani na Kanada. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1948
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wanasiasa wa Urusi
Villarreal CF

**Villarreal Club de Fútbol**, inayojulikana kwa kifupi kama *Villarreal CF*, ni klabu ya soka kutoka Uhispania iliyoanzishwa mwaka 1923. Klabu hii, ambayo inajulikana kwa uchezaji wake mzuri na mfumo wake wa kukuza vipaji, ina maskani yake katika jiji la Villarreal, mkoa wa Castellón, ndani ya jamii ya Valencian.

### Historia na kuanzishwa kwa Villareal CF 
Villarreal CF ilianzishwa  Machi 10, 1923, kwa lengo la kukuza mchezo wa soka katika eneo hilo. Katika miaka yake ya awali, klabu ilicheza ligi za daraja ya chini ya Hispania bila mafanikio makubwa. Baada ya miongo mingi ya kupambana katika madaraja ya chini, Villarreal ilifanikiwa kupanda hadi La Liga kwa mara ya kwanza msimu wa 1998-99. Hii ilikuwa hatua muhimu kwa klabu hiyo, na tangu wakati huo, wamekuwa sehemu ya vilabu bora katika ligi kuu ya Hispania.

### Uwanja wa Nyumbani 
Villarreal inacheza mechi zake za nyumbani katika uwanja wa **Estadio de la Cerámica**, ambao hapo awali ulijulikana kama **El Madrigal**. Uwanja huu una uwezo wa kuchukua takriban mashabiki 23,500, na umekuwa uwanja wa nyumbani kwa Villareal tangu mwaka 1923.

### Mafanikio Makubwa 
Mafanikio yao makubwa zaidi ni kushinda **Ligi ya Ulaya msimu wa 2020-21**, walipowashinda Manchester United kwenye fainali kwa mikwaju ya penalti 11-10 baada ya sare ya 1-1. Ushindi huu uliifanya Villarreal kuwa timu ya kwanza kutoka Castellón kushinda taji la kimataifa.

Katika La Liga, Villarreal imekuwa ikimaliza katika nafasi za juu mara kwa mara. Msimu wa 2007-08, walimaliza katika nafasi ya pili nyuma ya Real Madrid, ikiwa ni mafanikio yao bora zaidi katika historia ya ligi. Pia, wamekuwa na mafanikio mazuri katika Ligi ya Mabingwa Ulaya, wakifika nusu fainali ya michuano hiyo msimu wa 2005-06 na 2021-22.

### Makocha na wachezaji maarufu 
Katika historia ya Villarreal, makocha mbalimbali wamekuwa na mchango mkubwa, akiwemo Unai Emery, ambaye aliwaongoza kushinda ligi ya Ulaya mwaka 2021. Wengine ni pamoja na Manuel Pellegrini, aliyewafikisha Villarreal kwenye nusu fainali ya ligi ya mabingwa mwaka 2006, na Marcelino García Toral, aliyewasaidia kupata nafasi nzuri katika La Liga.

Villarreal imekuwa nyumbani kwa wachezaji nyota kama Juan Román Riquelme, Giuseppe Rossi, Marcos Senna, Diego Forlán, Santi Cazorla, Bruno Soriano, na Gerard Moreno. Wachezaji hawa wamekuwa na mchango mkubwa kwenye mafanikio ya klabu ndani ya Hispania na Ulaya.

### Ushindani na Mahusiano na Vilabu Vingine 
Villarreal haina uhasama mkubwa wa kihistoria kama ilivyo kwa vilabu vikubwa vya Hispania, lakini ina upinzani wa karibu na Valencia CF, kutokana na kuwa wanatoka kwenye eneo moja la Valencian Community. Mechi kati ya Villarreal na Valencia huitwa **"Derbi ya Jiji la Valencia"** na mara nyingi huwa na ushindani mkubwa.

## Marejeo 
# Tovuti rasmi ya Villareal – *History & Achievements*
# UEFA.com – *Villarreal’s Europa League Victory*

## Marejeo
Jamii:Vilabu Mpira vya Hispania
Matt Doyle

**Matthew Doyle** (1954 au 1955 – 8 Februari 2025) alikuwa mchezaji wa tenisi wa kimataifa mwenye asili ya Marekani na Ireland. Mafanikio yake makubwa yalikuwa kufikia raundi ya nne ya US Open mwaka 1982. Alikuwa pia mchezaji wa muda mrefu wa timu ya Davis Cup ya Ireland. Baada ya kustaafu kucheza, alihudumu kama kocha wa timu ya tenisi ya Ireland kwa miaka kadhaa. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1955
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wachezaji tenisi
Jamii:Watu wa Ireland
Jamii:Watu wa Marekani
Michael Coleman

**Michael Coleman** (2 Agosti 1963 – 8 Februari 2025) alikuwa mchezaji wa *hurling* kutoka Ireland. Aliichezea klabu ya *Abbeyknockmoy* na timu ya taifa ya kaunti ya Galway katika kiwango cha juu. Akiwa na Galway, alishinda *All-Ireland Senior Hurling Championship* mwaka 1988.  

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1963
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wachezaji
Jamii:Watu wa Ireland
Naâman

**Martin Mussard** (anajulikana zaidi kwa jina lake la jukwaani **Naâman**, 25 Februari 1990 – 7 Februari 2025) alikuwa mwanamuziki wa reggae, mtunzi wa nyimbo, na mwimbaji kutoka Ufaransa. Alikuwa na ushawishi wa muziki wa ska, blues, folk, hip hop, na dancehall. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1990
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wanamuziki wa Ufaransa
Nadine Boboy Mwanela

**Nadine Boboy Mwanela** (alizaliwa Kinshasa, Machi 11, 1972) ni mwanasiasa wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo ambaye kwa sasa ni Seneta ambaye alichaguliwa katika jimbo la Sud-Ubangi katika Mkoa wa Équateur .

## Kazi na ushawishi wa kisiasa 
Mnamo Desemba 2020, Nadine Boboy, Rais wa Chama cha Sans But Lucratif (LIBANCO-Asbl), alitoa ufahamu miongoni mwa wanawake kadhaa ambao walikuwa wameitikia mwaliko huo. Ilikuwa ni fursa kwake kuwaeleza wanawake hao malengo ya (LIBANCO-Asbl) kabla ya kuwapa mbinu za kuanzisha upya shughuli zao ambazo zimetatizika sana kufuatia mzozo wa sasa wa kiafya.

Mei 4, 2024 katika Seneti ya Kinshasa iliadhimishwa na uthibitisho wa Nadine Boboy Mwanela kama kiongozi mashuhuri wa kisiasa wa jimbo la Ubangi Kusini.

## Tazama pia 
* Anne Mbunguje Marembo
* Noëlla Bachebandey Manzolo
* Cathy Botema Mboyo

## Marejeo 
Jamii:wanasiasa wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Azmat Saeed

**Azmat Saeed** (28 Agosti 1954 – 12 Februari 2025) alikuwa jaji wa Mahakama Kuu ya Pakistan. Alihudumu katika nyadhifa mbalimbali ndani ya mahakama na alihusika katika kesi na maamuzi muhimu katika historia ya sheria ya Pakistan. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1954
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Majaji
Jamii:Watu wa Pakistan
Dick Jauron

**Richard Manual Jauron** (7 Oktoba 1950 – 8 Februari 2025) alikuwa mchezaji na kocha wa mpira wa miguu wa Marekani katika Ligi ya Kitaifa ya Soka (NFL). Alicheza kwa misimu minane kama *safety*, akitumikia Detroit Lions kwa miaka mitano na *Cincinnati Bengals* kwa miaka mitatu.

Jauron alihudumu kama kocha mkuu wa *Chicago Bears* kutoka 1999 hadi 2003 na *Buffalo Bills* kutoka 2006 hadi Novemba 2009. Pia alikuwa kocha mkuu wa muda wa *Detroit Lions* kwa mechi tano za mwisho za msimu wa 2005. Mnamo 2001, alitunukiwa tuzo ya *AP Coach of the Year* baada ya kuiongoza Chicago Bears kufikia rekodi ya ushindi wa 13–3.  

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1950
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Jamii:Makocha
Jim Karsatos

**Jim Karsatos** (26 Mei 1963 – 8 Februari 2025) alikuwa mchezaji wa mpira wa miguu wa Marekani, aliyekuwa *quarterback* wa kuanza kwa miaka miwili na timu ya *Ohio State Buckeyes*. Alikuwa na asili ya Kigiriki kutoka kisiwa cha *Kefalonia*.

Yeye ni mmoja wa wachezaji wawili wa mpira wa miguu wenye asili ya Kefalonia waliocheza katika Shule ya Upili ya Sunny Hills huko Fullerton, California. Mchezaji mwingine alikuwa *Robert Evangelatos Oliver*, ambaye alikuwa *running back* nyota katikati ya miaka ya 1990.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1963
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Jamii:Watu wa Ugiriki
Gyalo Thondup

**Gyalo Thondup** (5 Novemba 1928 – 8 Februari 2025) alikuwa mwanasiasa wa Tibet aliyeishi uhamishoni. Alikuwa kaka wa pili kwa umri wa Dalai Lama wa 14 na mshauri wake wa karibu. Tangu 1952, aliishi India, na katika miaka ya 1950 na 1960, alifanya kazi na Shirika la Ujasusi la Marekani (CIA) katika kampeni yake isiyofanikiwa ya kutumia waasi wa Tibet kupambana na China.  

## Maisha ya Awali na Elimu 
Gyalo Thondup alizaliwa tarehe 5 Novemba 1928 katika kijiji cha Taktser, Amdo (sasa Ping'an District, mkoa wa Qinghai). Alikuwa mtoto wa tatu wa Choekyong Tsering na Diki Tsering na wa pili kati ya watoto wa kiume watano. Kati ya kaka zake wote, yeye pekee hakuwahi kuwa mtawa; baba yake alikusudia awe mkulima na kurithi mali ya familia.

Mnamo 1939, alihamia Lhasa pamoja na familia yake baada ya mdogo wake, Lhamo Thondup, kutambuliwa kama *Dalai Lama wa 14*. Thondup alipewa mafunzo ili kuwa mshauri mkuu wa Dalai Lama. Alisoma katika shule binafsi kwa elimu ya kitamaduni ya Tibet, huko  Ma Bao, Muislamu wa Kichina, akimfundisha lugha ya Kichina.

Mnamo 1942, akiwa na umri wa miaka 14, alikwenda Nanjing, mji mkuu wa China wa wakati huo, kusoma Kichina cha Standard na historia ya China. Kati ya Aprili 1947 na majira ya joto ya 1949, alikutana mara kwa mara na Chiang Kai-shek, akila katika meza ya familia yake na kupata elimu kutoka kwa walimu walioteuliwa na Chiang mwenyewe. Mwaka 1948, alimuoa Zhu Dan, binti wa jenerali wa Kuomintang, ambaye alikuwa na shahada ya kazi za kijamii.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa China
Jamii:Wanaharakati
Jamii:Waliozaliwa 1928
Jamii:Waliofariki 2025
Komkrit Uitekkeng

**Komkrit Uitekkeng,** Mthai: *คมกฤช อุ่ยเต็กเค่ง; RTGS: khomkhrit ui-tekkheng; jina la utani Tul; Mthai: ตุล; RTGS: Tun,* (14 Septemba 1981 – 8 Februari 2025) alikuwa msomi na mwandishi wa Thailand akielekeza katika falsafa ya India. Alikuwa profesa katika Idara ya Falsafa, Shule ya Sanaa, Chuo Kikuu cha Silpakorn nchini Thailand na mwandishi wa kila wiki katika safu ya Phi Phram Phut[a] ya Matichon Weekly. Mbali na michango yake ya kitaaluma, pia alitambulika sana mtandaoni kama mmoja wa waanzilishi wa YouTube nchini Thailand kupitia mfululizo wake wa mapishi *Khrua Kak Kak*.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1981
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Waandishi
Jamii:Watu wa Uthai
Martti Häikiö

**Martti Johannes Häikiö** (1 Oktoba 1949 – 7 Februari 2025) alikuwa mwanahistoria na mwandishi wa Kifini. Mnamo 1978, Häikiö alikua profesa mshiriki wa historia ya kisiasa katika Chuo Kikuu cha Helsinki. Pia aliwahi kuwa mhariri mkuu na mchambuzi katika majarida na magazeti mengi.

Häikiö alizaliwa Mikkeli tarehe 1 Oktoba 1949. Tasnifu yake ya udaktari ilihusu siasa za Uingereza kuhusu Finland kabla na wakati wa Vita vya Majira ya Baridi, na baadaye alichapisha kazi nyingi maarufu kuhusu historia ya kisasa ya Finland na historia ya makampuni, kama vile *Nokia, the Inside Story* (2002). 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1949
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Waandishi wa Ufini
Jamii:Wanahistoria
Jacques Chaumont

**Jacques Chaumont** (17 Novemba 1934 – 6 Februari 2025) alikuwa mwanasiasa wa Ufaransa aliyewakilisha vyama vya *Union of Democrats for the Republic* (UDR), *Rally for the Republic* (RPR), na *Union for a Popular Movement* (UMP).

Chaumont aliwakilisha Kata ya Le Grand-Lucé katika Baraza Kuu la Sarthe kuanzia 1979 hadi 2004. Katika siasa za kitaifa, alihudumu kama mwakilishi wa jimbo la pili la Sarthe katika Bunge la Taifa kutoka 1968 hadi 1977 na pia alihudumu kama seneta wa Sarthe kuanzia 1977..

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1934
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wanasiasa wa Ufaransa
Huang Xuhua

**Huang Xuhua** (Kichina: 黄旭华; 12 Machi 1926 – 6 Februari 2025) alikuwa mhandisi wa mitambo wa China na mbunifu mkuu wa pili wa kizazi cha kwanza cha nyambizi za nyuklia za nchi hiyo (Aina ya 091 na Aina ya 092).

Alikuwa mkurugenzi wa heshima wa Taasisi ya Utafiti ya 719 (Taasisi ya Nyambizi za Nyuklia) inayotegemea Wuhan, chini ya Shirika la Viwanda vya Uundaji wa Meli la China. Pia, alikuwa mwanachama wa Chuo cha Uhandisi cha China. Jina lake lilifichwa hadi mwaka 1987. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1926
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wahandisi wa Uchina
Mick Walker

**Michael Walker** (27 Novemba 1940 – 7 Februari 2025) alikuwa mchezaji na meneja wa mpira wa miguu kutoka Uingereza.

Kama mchezaji, alianza taaluma yake kama mwanafunzi katika Nottingham Forest na kucheza soka la daraja la chini kwa vilabu kadhaa, vikiwemo Kettering Town na Matlock Town. Baadaye alikua meneja wa kikosi cha akiba cha Ilkeston Town kabla ya kuteuliwa kuwa meneja wa timu ya kwanza mwaka 1971 baada ya kuondoka kwa Dave Agnew.

Baada ya miezi sita, Walker aliteuliwa kuwa meneja wa timu ya taifa ya Singapore. Alijiunga na Burton Albion kama meneja mnamo 1976 na alidumu kwa miaka miwili, kisha akajiunga na benchi la ufundi la *Notts County*. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1940
Jamii:Wachezaji mpira wa Uingereza
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Mameneja wa mpira
Jamii:Timu za taifa
Joseph Albert Rosario

**Joseph Albert Rosario**, M.S.F.S (30 Mei 1915 – 31 Julai 2011) alikuwa kiongozi wa Kanisa Katoliki kutoka India. Alikuwa mmoja wa maaskofu wa Kanisa Katoliki wa muda mrefu zaidi na ndiye aliyekuwa askofu mzee zaidi kutoka India.

Rosario alizaliwa mjini Nagpur, India, tarehe 30 Mei 1915. Alipadrishwa kuwa kasisi tarehe 29 Septemba 1944 katika shirika la Wamisionari wa Mt. Francis de Sales. 

Mnamo tarehe 8 Mei 1955, aliteuliwa kuwa askofu wa Jimbo la Amravati, na akapewa daraja ya uaskofu tarehe 13 Novemba 1955. 

Alistaafu kutoka uongozi wa jimbo hilo tarehe 1 Aprili 1995.

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/brosar.html

Jamii:Waliozaliwa 1915
Jamii:Waliofariki 2011
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watu wa Uhindi
John Rodgers (askofu)

**John Hubert Macey Rodgers** CMG SM (9 Oktoba 1915 – 10 Januari 1997) alikuwa askofu mmisionari.

Alikuwa Vika Apostoliki wa Tonga na Niue kuanzia mwaka 1953 hadi 1966, kisha akawa Askofu wa Tonga (1966–1973) na baadaye Askofu wa Rarotonga (1973–1977). Pia alihudumu kama Askofu Msaidizi wa Auckland (1977–1985) na Mkuu wa Misheni, Funafuti, Tuvalu mnamo mwaka 1986.

## Wasifu 
Rodgers alizaliwa Upper Hutt, New Zealand, tarehe 9 Oktoba 1915.

Baada ya kupata elimu yake ya sekondari katika Chuo cha Mtakatifu Patrick, Wellington na Chuo cha Mtakatifu Patrick, Silverstream, alisomea upadre katika Seminari ya Mtakatifu Maria Mlima, Greenmeadows, akijiandaa kuwa kasisi wa shirika la Wamaristi.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1915
Jamii:Waliofariki 1997
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Wamisionari
Jamii:watu wa New Zealand
Freightliner

**Freightliner Trucks** ni mtengenezaji wa malori nchini Marekani. 

Ilianzishwa mwaka 1929 kama kitengo cha utengenezaji wa malori cha Consolidated Freightways na ikawa kampuni huru mwaka 1942. 

Ilimilikiwa na Daimler Truck kutoka 1981 hadi 2021 na sasa ni sehemu ya Daimler Truck North America.

## Tanbihi
Jamii:kampuni za Marekani
Unimog

**Unimog** ni gari lenye matumizi mengi linalotengenezwa na Daimler Truck, likiwa na uwezo mkubwa wa kuendesha katika mazingira magumu. Tangu 1948, Unimog hutumika kama trekta, lori, kwa kufyeka theluji, kilimo, misitu, uokoaji wa moto vijijini, kijeshi, mashindano ya magari, na hata kwa starehe. Muundo wake huruhusu kubadilika kama sehemu ya mfumo wa kusimamisha badala ya kubeba mizigo mizito.

## Tanbihi
Jamii:Magari
Western Star Trucks

**Western Star Trucks** ni mtengenezaji wa malori kutoka Marekani mwenye makao yake Portland, Oregon. 

Ni kampuni tanzu ya Daimler Truck North America na inaleta malori yake sokoni kupitia maduka ya Freightliner.

## Tanbihi
Jamii:Kampuni za Marekani
BharatBenz

**BharatBenz** ni chapa ya Daimler India Commercial Vehicles (DICV), kampuni tanzu ya Daimler Truck AG kutoka Ujerumani. Inajulikana kwa utengenezaji wa malori na mabasi, yenye makao yake Oragadam, Chennai, India. Neno "Bharat" linawakilisha India.

## Tanbihi
Jamii:kampuni za Uhindi
International Motors

**International Motors**, LLC (ilikuwa Navistar International Corporation) ni kampuni ya Marekani iliyoanzishwa mwaka 1986, ikiwa mrithi wa International Harvester. Inazalisha malori na injini za dizeli chini ya chapa yake, pamoja na mabasi kupitia IC Bus. Tangu Julai 2021, imekuwa kampuni tanzu ya Traton, kitengo cha magari makubwa cha Volkswagen Group.

## Tanbihi
Jamii:kampuni za Marekani
Shirika la magari la Dongfeng

**Shirika la magari la Dongfeng** ni mtengenezaji wa magari wa China unaomilikiwa na serikali, ukiwa na makao yake Wuhan, Hubei. 

Ilianzishwa mwaka 1969 na ni mdogo zaidi kati ya watengenezaji wakubwa wanne wa magari nchini China, ikiwa na mauzo ya magari 671,000 mwaka 2023, nyuma ya SAIC Motor, Changan Automobile, na FAW Group.

## Tanbihi
Jamii:Kampuni za China
Tata Motors

**Tata Motors Limited** ni kampuni ya magari ya kimataifa kutoka India, yenye makao yake Mumbai na sehemu ya Tata Group. 

Kampuni hiyo inatengeneza magari, malori, vani, na mabasi.

## Tanbihi
Jamii:kampuni za Uhindi
Andrew Roborecki

**Andrew J. Roborecki** (12 Desemba 1910 huko Velyki Mosty, Milki ya Austro-Hungaria, sasa katika Wilaya ya Chervonohrad, Mkoa wa Lviv, Ukraine – 24 Oktoba 1982 huko Toronto, Ontario, Kanada) alikuwa kiongozi wa Kanisa Katoliki la Kigiriki la Ukraina aliyezaliwa Ukraine na baadaye kuwa raia wa Kanada.

Alihudumu kama Askofu wa jimbojina la Tanais na Askofu Msaidizi wa Esarkia wa Kitume wa Kanada ya Kati kuanzia tarehe 14 Februari 1948 hadi tarehe 10 Machi 1951. 

Baadaye, aliteuliwa kuwa Askofu wa Kwanza wa Eparkia ya Kikatoliki ya Kigiriki ya Saskatoon, akihudumu kuanzia tarehe 10 Machi 1951 hadi kifo chake tarehe 24 Oktoba 1982 (hadi tarehe 3 Novemba 1956 akiwa na cheo cha Mwakilishi wa Kitume wa Saskatoon).

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1910
Jamii:Waliofariki 1982
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watu wa Ukraine
Jamii:watu wa Kanada