open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cadimi

**Cadimi** (pia: **Kadimi** - kupitia Kilatini "Cadmium" kutoka Kigiriki καδμεία *kadmeia* iliyotaja mitapo yenye cadimi kwa heshima ya mungu wa Kigiriki Κάδμος *Kadmos*) ni elementi na metali haba duniani. Kikemia ni elementi ya mpito yenye kifupi cha **Cd** na namba atomia 48 katika mfumo radidia.
 
## Tabia na matumizi 
Cadimi ni metali laini yenye rangi nyeupe-buluu. Hufanana mara nyingi na tabia za zinki lakini humenyuka kwa urahisi zaidi. Cadimi yenyewe na kampaundi zake huwa sumu na kusababisha kansa.  

Matumizi yake ni hasa katika betri na viungo vya rangi. Kwa teknolojia ya kinyuklia hutumiwa kama kinga dhidi ya nyutroni katika matanuri ya nyuklia.

Nondo za Cadimi zilitumiwa na Enrico Fermi mwaka 1942 katika tanuri nyuklia ya kwanza kwa kusudi la kutawala mmenyuko mfulizo wa nyuklia. Nondo hizo zilisukumwa kati ya nondo za urani na kupunguza mwendo wa nyutroni kati ya nondo za urani.

Jamii:Metali
Msese

Msese ni jina la:
*Jamii ya ndege wa familia Recurvirostridae (Msese (Recurvirostridae))
*Jamii ya ndege wa familia Scolopacidae (Msese (Scolopacidae))

Jamii:Vitwitwi na jamaa
Msese (Recurvirostridae)

**Wasese** hawa ni ndege wa familia ya Recurvirostridae (kusoma kuhusu wasese wengine tazama Msese (Scolopacidae)). Ndege hawa ni weusi na weupe na wana mdomo na miguu mirefu ilio membamba. Huonekana kando ya ziwa, bahari au mito, afadhali kwa maji ya chumvi, ambapo hutafuta chakula kwa kutumia kuiingiza midomo yao katika matope. Hula gegereka wadogo na wadudu wa maji. Hutaga mayai mawili hadi matano ardhini au juu ya majani makavu karibu na maji. Kwa kawaida matago yapo kwa makundi madogo.

## Spishi za Afrika 
* *Himantopus himantopus*, Mlonjo au Msese Milonjo (Black-winged Stilt)
* *Recurvirostra avosetta*, Domojuu, Msese Domojuu au Msese Shembea (Pied Avocet)

## Spishi za mabara mengine 
* *Cladorhynchus leucocephalus* (Banded Stilt)
* *Himantopus leucocephalus* (White-headed Stilt)
* *Himantopus novaezelandiae* (Black Stilt)
* *Himantopus melanurus* (White-backed Stilt)
* *Himantopus mexicanus* (Black-necked Stilt)
* *Recurvirostra americana* (American Avocet)
* *Recurvirostra andina* (Andean Avocet)
* *Recurvirostra novaehollandiae* (Red-necked Avocet)

## Picha 

Image:Black-winged stilts Senegal.jpg|Wasese walonjo wenye manyonya ya majira ya baridi
Image:Pied Avocet.jpg|Msese domojuu
Image:Recurvirostra avosetta 1.jpg|Msese domojuu akiruka angani

File:Banded Stilts Rottnest.jpg|Banded stilts
File:Himantopus-novaezelandiae.jpg|Black stilt
File:Black-Necked Stilt - natures pics.jpg|Black-necked stilt
Image:Recurvirostra americana 1.jpg|American avocet
File:Recurvirostra andina portrait.jpg|Andean avocet
Image:RedNeckedAvocet.jpg|Red-necked avocet

Jamii:Vitwitwi na jamaa
Stibi

**Antimoni** au **Stibi** (kutoka kigiriki stimmi/stibi na Kilatini stibium iliyotaja kampaundi ya elementi) ni nusumetali au metaloidi yenye namba atomia 51 katika mfumo radidia. Uzani atomia ni 121.760. 
 
## Tabia
Elementi hutokea kwa alotropia nne na ile ya kawaida ni ya metaloidi yenye rangi buluu-nyeupe. Alotropia za rangi njano na nyeusi ni simetali tena si thabiti.

## Matumizi
Matumizi yake ni katika rangi, madawa ya kuzuia moto, aloi nyingi na kutengeneza kompyuta.

Kihistoria kampaundi ya stibi (antimon) ilitumiwa kama wanja (kohl) yaani rangi ya upara.
Msese (Scolopacidae)

**Wasese** hawa ni ndege wa jenasi *Limosa* katika familia ya Scolopacidae (kusoma kuhusu wasese wengine tazama Msese (Recurvirostridae)). Ndege hawa wana rangi ya kahawa au kijivu na wakati wa majira ya kuzaa rangi inakuwa nyekundu zaidi. Wana mdomo na miguu mirefu na mdomo ni mnyofu au umepindika juu kidogo. Katika Afrika huonekana kando ya bahari, viziwa au mito ambapo hutafuta chakula kwa kutumia kuingiza mdomo wao katika matope. Hula nyungunyungu, wadudu na lava za wadudu. Hutaga mayai matatu hadi sita ardhini katikati ya manyasi mafupi.

## Spishi za Afrika (na Ulaya) 
* *Limosa lapponica*, Msese Mkia-miraba (Bar-tailed Godwit)
* *Limosa limosa*, Msese Mkia-mweusi (Black-tailed Godwit)

## Spishi za Amerika 
* *Limosa fedoa* (Marbled Godwit)
* *Limosa haemastica* (Hudsonian Godwit)

## Picha 

Image:Limosa limosa 3 (Marek Szczepanek).jpg|Msese mkia-mweusi
Image:BartailedGodwit24.jpg|Msese mkia-miraba

Image:Willet 23.jpg|Hudsonian godwit
Image:MarbledGodwit23.jpg|Marbled godwit

Jamii:Vitwitwi na jamaa
Mraba

right|thumb|Mraba na lalo zake (buluu)

**Mraba** ni aina ya pekee ya mstatili. Kama mstatili umbo lake lina pembe nne na kila pembe ina nyuzi 90 yaani ni pembemraba. Urefu wa kila upande ni sawa. Pande zote zinazoelekeana ni sambamba.

Lalo za mraba zinalingana na kukatana kwa pembe la 90°. Nafasi kati ya kila ulalo na upande wa nje wa mraba ni 45°.

Jamii:Jiometria
Mwanaidi Suka

**Mwanaidi Suka** (au **Mainda**) ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini Tanzania. Suka ni mmoja wa wanakundi la Kaole Sanaa Group, lenye makazi yake jijini Dar es Salaam, Tanzania.

## Filamu na tamthilia alizoshiriki Suka 
### Filamu 
* Johari 1 - 2
* Dar 2 Lagos
* Dangerous Desire
* My  son
* Bed Rest
* After death
* Fair Decision

### Tamthilia 
* Fukuto
* Radi
* Dira
* Taswira

## Ona pia 
* Steven Kanumba
* Blandina Changula
* Vincent Kigosi

## Marejeo ya Nje 
* Habari kuhusu filamu alioshriki Mainda  katika Darhotwire

Jamii:Waigizaji filamu wa Tanzania
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Tamthilia
BaragumU
Bruce Willis

**Walter Bruce Willis** (amezaliwa tar. 19 Machi 1955) ni mwgizaji wa filamu na mwimbaji kutoka nchi ya Marekani. Alianza kupata umaarufu kuanzia maiaka ya 1980 hivi, na akabaki kuwa kama mwigizaji kiongozi pia mwigizaji msaidizi katika baadhi ya filamu zilizo kuwa zinaigizwa huko Hollywood.

Willis heshima ilikuja kuwa kubwa pale alipoigiza filamu ya Die Hard mnamo mwaka 1988, na kutumia jina la John McClane. Willis amemuoa mwgizaji filamu mwenzake bi.Demi Moore na wana watoto watatu kabla ya kutarikiana mnamo mwaka wa 2000, hiyo ilikuwa baada ya miaka kumi na tatu ya ndoa.

Willis amepokea tuzo nyingi na kupewa heshima tofauti na kazi yake, kwa kudhihirisha na kutoa baadhi msaada wake katika kikosi cha jeshi la Marekani, kujihusisha pia na maswala ya kisiasa.

## Maisha ya awali 
## Filamu alizoigiza
### Televisheni 
### Filamu taarisha 
## Albamu alizotoa 
* *Return of Bruno*, 1987, Razor & Tie, 
* ''If It Don't Kill You, It Just Makes You Stronger*, 1989, Motown / Pgd, .
* *Classic Bruce Willis: The Universal Masters Collection'', 2001, Polygram Int'l, .

## Marejeo 
## Viungo vya Nje 
* BruceWillis.com (Way Back Machine) Official website - shutdown since Thanksgiving 2005. Link refers to the cached homepages of the site at Archive.org.
* BruceWillisPL.com  - Bruce Willis photo gallery, active forum, and news
* 

Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Jamii:Wanamuziki wa Marekani
Jamii:Waliozaliwa 1955
Jamii:Watu walio hai
Mel Gibson

**Mel Columcille Gerard Gibson** (amezaliwa tar. 3 Januari 1956) ni mzaliwa wa Marekani-mwigizaji wa filamu, mwongozaji na pia mtayarishaji. Gibson alihamia Australia akiwa na umri wa miaka 12 na baadaye alisomea maswala ya uigizaji katika Taasisi ya Sanaa na Maigizo ya Taifa (kwa Kiing.: *National Institute of Dramatic Art*) iliyopo mjini Sydney, Australia.

Gibson baada ya kujiimarisha mwenyewe kama jina la mwenye kijiji katika mfululizo wa filamu ya Mad Max na Lethal Weapon. Gibson vile vile alikwenda kushiriki katika ugawaji wa tuzo ya Oscars na akabahatika kuwa mshindi wa tuzo hiyo kama mwigizaji na mwongozaji bora wa filamu (filamu ilikuwa: Braveheart).

Kuongoza kwake filamu ya Braveheart kume mfanya awe nyota wa sita wa filamu aliegeuka kuwa mtengenezaji wa filamu kwa kupokea tuzo ya Oscar kama mwongozaji bora. Mnamo mwaka 2004, aliongoza na kuitaarisha filamu ya The Passion of the Christ, filamu yenye mafanikio makubwa, iliyoonyesha saa na maisha ya mwisho ya Yesu. Gibson ni Ofisa mwamrishi wa Australia na vile vile alipewa cheo na gazeti la Forbes (Forbes magazine) kwa kuwa kama mmoja wa watu mashuhuri wenye nguvu duniani mnamo mwaka 2004.

## Filamu alizoigiza/Kuongoza na kutunga 
* *Mad Max* (1979)
* *Mad Max 2* (1981)
* *Gallipoli (1981 film)Gallipoli* (1981)
* *The Year of Living Dangerously* (1982)
* *The Bounty* (1984)
* *Mrs. Soffel* (1984)
* *Mad Max Beyond Thunderdome* (1985)
* *Lethal Weapon* (1987)
* *Tequila Sunrise (film)Tequila Sunrise* (1988)
* *Lethal Weapon 2* (1989)
* *Hamlet (1990 film)Hamlet* (1990)
* *Air America (film)Air America* (1990)
* *Bird on a Wire (film)Bird on a Wire* (1990)
* *Forever Young* (1991)
* *Lethal Weapon 3* (1992)
* *Maverick (film)Maverick* (1994)
* *Ransom (film)Ransom* (1996)
* *Conspiracy Theory* (1997)
* *Lethal Weapon 4* (1998)
* *Payback (film)Payback* (1999)
* *Chicken Run* (2000)
* *The Patriot (2000 film)The Patriot* (2000)
* *What Women Want* (2000)
* *We Were Soldiers* (2002)
* *Signs (film)Signs* (2002)

### Kama mwigizaji/ mwongozaji 
* *The Man Without a Face* (1993)
* *Braveheart* (1995)

### Kama mwongozaji na mtunzi-mshiriki 
* *The Passion of the Christ* (2004)
* *Apocalypto* (2006)

### Kama nyota mwalikwa 
* *The Simpsons* (1999)

## Marejeo 
# http://www.filmsite.org/aa95.html
# http://boxofficemojo.com/movies/?id=passionofthechrist.htm
# http://money.cnn.com/2004/06/17/news/newsmakers/forbes_stars/index.htm
# http://www.wargs.com/other/gibson.html

## Viungo vya Nje 
* 
* Time Magazine: Apocalpto Now
* 
* Roles turned down by Mel Gibson 

Jamii:Waigizaji Filamu wa Australia
Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Jamii:Waongozaji Filamu wa Marekani
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1956
Mzingo (jiometria)

**Mzingo** ni mstari wa nje wa umbo la kijiometria kama vile duara, pembetatu au mstatili.

Katika fani ya astronomia mzingo au njia mzingo inataja pia obiti yaani njia ya gimba la angani kama sayari ya kuzunguka jua au mwezi kuzunguka sayari yake kwa sababu njia hii inafanana na mzinga wa duaradufu.

## Tazama pia
*Obiti

## Viungo vya Nje 
* Numericana - Circumference of an ellipse
*Circumference of a circle With interactive applet and animation
Pras

thumb| Pras (2015)
**Prakazrel Samuel Michel**, anajulikana kama **Pras**, (amezaliwa tar. 19 Oktoba 1972) ni mshindi wa Tuzo ya Grammy (Grammy Award) akiwa kama rapa, mwigizaji na mtayarishaji bora wa muziki kutoka nchini Marekani. Pras vilevile ni mmoja kati ya wanakundi la muziki wa hip hop maarufu kama The Fugees, ni miongoni mwa makundi yaliyofikiriwa kuwa yalipata sifa kubwa sana kwenye miaka ya 1990, kwa kutoa albamu ya The Score iliyofanya vizuri katika soko la muziki.

## Wasifu
### Maisha ya awali
Pras alizaliwa mjini Haiti na kukulia mjini Brooklyn,New York na South Orange, New Jersey, Pras ni mkulima wa muziki toka awali. Akiwa na umri wa maiaka kumi na tatu, Pras alikutana na Lauryn Hill akiwa na umri wa miaka 12, Lauryn ni mwimbaji aliye na kipaji na sauti nzuri, Pras aliligundua hilo mwanzo tu wa kukutana nae. Mnamo mwaka wa 1988, Pras alimtamblisha Lauryn kwa "binamu yake", Wyclef Jean, na baadae wakaja kuunda kundi la muziki liloitwa Tranzlator Crew. Kundi baadae lilibadilshwa jina na kuitwa The Fugees, kama kumbu kumbu kwa wakimbizi wa Haiti waliotelekezwa katika kutaka kupita katika bahari ya Marekani.

## Albamu alizotoa
### Albamu za peke yake
* 1998: Ghetto Supastar
* 2005: Win Lose or Draw
* 2008: Experience Magic

### Nyimbo za moja moja za peke yake
* 1998: "Ghetto Supastar (That Is What You Are)" (featuring Ol' Dirty Bastard & Mýa)
* 1998: "Blue Angels"
* 1998: "Another One Bites the Dust" (Queen featuring Wyclef Jean, Pras & Free)
* 1999: "What'cha Wanna Do" (featuring The Product & Free)
* 1999: "Avenues" (featuring Refugee Camp Allstars)
* 2001: "Miss California" (Dante Thomas featuring Pras)
* 2005: "Haven't Found"
* 2007: "Turn You On" (DeDe featuring Pras)
* 2007: "Pop Life from the soon to be released CD [ Experience Magic]

## Shughuli za uigizaji na utaarishaji
* Mystery Men (1999) - Tony C (credited as Prakazrel Michel)
* Turn It Up (2000)- Denzel/Diamond (credited as Pras Michel) (co-producer)
* Higher Ed (2001)- Ed Green (credited as Pras Michel) (executive producer)
* Go For Broke (2002)- Jackson/Jackie (credited as Pras Michel) (producer)
* Nora's Hair Salon (2004)
* Careful What You Wish For (2004) - Zen Salesman (credited as Pras Michel)
* Feel The Noise (2007) - Electric
* First Night (2006) - himself (producer)
* The Mutant Chronicles (2007)- Captain Michaels (producer)

## Viungo vya Nje
* http://www.myspace.com/prasmichel Pras "myspace" page
* *Rolling Stone* page 
* MTV artist page 
* iMusic Urban Showcase artist page 

Jamii:Wanamuziki wa Marekani
Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Jamii:Waliozaliwa 1972
Jamii:Watu walio hai
Mstari mnyoofu

[thumb|300px|Mistari minyoofu katika [mfumo majira]]
**Mstari mnyoofu** (pia: **Mstari ulionyooka**) ni fikra ya kijiometria. Katika ubapa mstari mnyoofu ni njia fupi kati ya nukta mbili inayoendelea kila upande bila badiliko la mwelekeo. Hauna mwisho au mwanzo wala upana au unene.

Kwa lugha nyingine ni jumla ya nukta zote zilizopo kwenye njia hiyo. 

Tena kwa lugha nyingine ni mwelekeo wa nukta inayoelekea mahali bila kubadilisha mwelekeo huu.

Jamii:Jiometria
René Descartes

thumbnail|200|René Descartes
**René Descartes** (31 Machi 1596 – 1 Februari 1650) alikuwa mwanafalsafa, mwanahisabati na mwanafizikia mashuhuri katika Ufaransa. 

Katika falsafa alijulikana kwa tamko lake "cogito ergo sum" (Kilatini: Ninafikiri hivyo niko; au: Nina hakika ya kwamba niko kwa sababu najikuta nikitafakari). 

Alieleza nadharia yake katika kitabu "Discours de la méthode pour bien conduire sa raison et chercher la vérité dans les sciences" (*tafsiri kamili: "Majadiliano juu ya mbinu jinsi gani kutumia akili vizuri na kutafuta ukweli katika sayansi")*.

Katika hisabati akumbukwa kama mwanzilishaji wa mfumo majira.

Athira yake ilikuwa kubwa kwa karne nyingi hata pale ambako matokeo ya nadharia zake yalifutwa baadaye.

Descartes, Rene
Descartes, Rene
Descarters, Rene
Descartes, Rene
Urani

thumb|Uraniamu
**Urani** (kwa Kiingereza *uranium*) ni elementi katika mfumo radidia yenye alama **U**. Namba atomia ni **92** na uzani atomia ni 238. Atomi yake ina protoni 92 na elektroni 92.

Jina limechaguliwa kutokana na sayari iliyoitwa Uranus kwa kumbukumbu ya mungu mmojawapo wa Dola la Roma.

Urani ni metali nururishi. Isotopi za kawaida katika urani ni urani-238 na urani-235.  

Urani ina uzani atomia wa juu kati ya elementi zote zinazotokea kiasili maana yake masi ya atomu yake ni kubwa zaidi. Hata hivyo densiti yake si juu zaidi hivyo mchemraba wa cm³ 1 wa urani ni mwepesi kuliko mchemraba wa cm³ 1 wa dhahabu.  

Urani ni metali nyeupe nururishi katika mfululizo wa aktinidi. Isotopi yake 235U ni dutu asilia pekee inayoweza kuwa na mmenyuko mfululizo wa kinyuklia. 

Kwa sababu hiyo hutumiwa katika tanuri nyuklia na katika silaha za nyuklia kwa ajili ya vita. Bomu la nyuklia la kwanza lililorushwa juu ya Hiroshima lilitengenezwa kwa urani.

## Umuhimu wa kiuchumi 
Ikiwa ni metali nururishi pekee inayopatikana duniani kiasili hutumiwa kwa utengenezaji wa umeme katika tanuri nyuklia. Takriban asilimia 10 ya umeme duniani hutengenezwa kwa njia hii, katika nchi kadhaa ni sehemu kubwa ya umeme. 

Mwanzoni mwa upatikanaji wa teknolojia hiyo katika karne ya 20 kulikuwa na matumaini makubwa ya kuwa italeta umeme nafuu kwa watu wote hasa tangu ilitambuliwa ya kwamba akiba za makaa mawe na mafuta ya petroli zitakwisha. Ila tu matatizo ya takataka nyuklia na ajali hatari za tanuri nyuklia yalichelewesha maendeleo ya matumizi yake. Vilevile maendeleo ya uzalishaji wa nishati mbadala kama vile umemejua au umeme wa upepo yalileta mitazamo mipya.

Tena upatikanaji wa urani yenyewe ni tatizo kwa sababu akiba za urani duniani zinazofaa kwa uchimbaji rahisi kiuchumi hukadiriwa kudumu kwa miaka 50-100 pekee.

## Marejeo
Jamii:Aktinidi
Jamii:Elementi
Hiroshima

[thumb|260px|[Jengo la "Kuba ya Bomu la nyuklia" ni ghofu la nyumba linalohifadhiwa kama kumbukumbu ya mlipuko wa mwaka 1945.]]
**Hiroshima** ndio mji mkuu wa Mkoa wa Hiroshima , Ulioko kwenye kisiwa cha Honshu.  
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2009, mji huo una wakazi wapatao milioni 1.2. Mji umekuwa maarufu sana duniani kwa sababu ulikuwa mji wa kwanza katika historia kushambuliwa kwa bomu la nyuklia. Tarehe 6 Agosti 1945 ndege ya kivita ya Marekani ilitupa bomu moja lililoua watu 75,000 mara moja na takriban 60,000 wengine walikufa baadaye kutokana na mnururisho wa kinyuklia. Wengine waliendelea kufa kwa sababu ya kansa iliyosababishwa na mnururisho.

Mji ukajengwa upya baada ya vita kuu ya pili ya dunia. Jengo la "Kuba ya Bomu ya nyuklia" ni ghofu la nyumba linalohifadhiwa kama kumbukumbu ya mlipuko. Imeingizwa katika orodha ya urithi wa dunia.

## Tovuti za nje 
* Tovuti rasmi 
* WW2DB: Maangamizi ya Hiroshima na Nagasaki

Jamii:Miji ya Japani
Japan
Jamii:Chūgoku
Jamii:Mkoa wa Hiroshima
Jamii:Honshu
Jamii:Vita Vikuu vya Pili
Chekehukwa

**Chekehukwa** ni ndege wa familia ya Burhinidae. 

Ndege hao wana rangi zinazowanyerereza wakisimama au kutembea chini. Wakiona hatari husimama tuli na hupatana na mahali pa nyuma. Kwa hvyo hawaonekani sana wakati wa mchana. Huenda zaidi usiku na huonekana mara kwa mara mwangani kwa mbele kwa gari. Husikika zaidi ya kuoneka. 

Wanatokea maeneo makavu na hula wadudu, mijusi na wanyama wadogo.

## Spishi za Afrika (na Ulaya)
* *Burhinus capensis*, Chekehukwa Madoa (Spotted Thick-knee au Spotted Dikkop)
* *Burhinus oedicnemus*, Chekehukwa wa Ulaya (Stone-curlew)
* *Burhinus senegalensis*, Chekehukwa Magharibi (Senegal Thick-knee)
* *Burhinus vermiculatus*, Chekehukwa-maji au Chekeamwezi (Water Thick-knee au Water Dikkop)

## Spishi za mabara mengine
* *Burhinus bistriatus* (Double-striped Thick-knee)
* *Burhinus grallarius* (Bush Stone-curlew)
* *Burhinus indicus* (Indian Stone-curlew)
* *Burhinus superciliaris* (Peruvian Thick-knee)
* *Esacus magnirostris* (Beach Stone-curlew)
* *Esacus recurvirostris* (Great Thick-knee)

## Picha

Image:Kaptriel - Spotted dikkop - Burhinus capensis.jpg|Chekehukwa madoa
Image:Eurasian Thicknee - Along Po river - Italy FJ0A1202 (28252446508).jpg|Chekehukwa wa Ulaya
Image:Waterdikkop-crop.jpg|Chekeamwezi

Image:Double-striped Thick-knee.jpg|Double-striped Thick-knee
Image:Bush Stone-curlew.jpg|Bush Stone-curlew

Jamii:Vitwitwi na jamaa
Nagasaki

[thumb|300px|Nagasaki mwaka [2004.]]
thumb|300px|Mahali pa Nagasaki.

**Nagasaki** ni mji wa Japani kwenye kisiwa cha Kyushu mwenye wakazi 450,000. 

Umejulikana kimataifa kwa sababu uliharibiwa tarehe 9 Agosti 1945 na bomu la nyuklia la Kimarekani kama mji wa pili katika historia baada ya Hiroshima. Bomu hilo liliua watu 36,000 mara moja na wengine waliokadiriwa kuwa kati ya 70,000 na 100,000 walikufa baadaye kufuatana athira ya mnururisho wa kinyuklia.

Kihistoria Nagasaki ilikuwa kitovu cha Ukristo katika Japani mnamo mwaka 1600. Imani hiyo ilipigwa marufuku na serikali, hivyo Wakristo wengi waliuawa katika miaka iliyofuata. Wachache walitunza imani kwa siri hadi kurudishwa kwa uhuru wa dini katika karne ya 19.

## Viungo vya nje 
* WW2DB: Destruction of Hiroshima and Nagasaki
* Official website  in English
* Nuclear Files.org  
* 'Nagasaki's Sister Cities 
* Nagasaki Japan Association for Language Teaching (JALT) 
* Nuclear Weapons and Warfare 
* Why Hiroshima And Nagasaki
* Nagasaki Prefectual Tourism Federation 
* Nagasaki Social Networking Service
* Nagasaki Product Promotion Association

Jamii:Miji ya Japani
Jamii:Kyushu
Jamii:Mkoa wa Nagasaki
Kyushu

thumb|right|300px|Mahali pa Kyūshū katika Japani 
**Kyūshū** ni kisiwa kikubwa cha tatu nchini Japani na kisiwa cha kusini kati ya visiwa vikubwa vinne vya nchi. Neno *kyushu* lamaanisha "mikoa tisa" iliyohesabiwa zamani kisiwani.

Idadi ya wakzi ilikuwa 14,779,000 mnamo mwaka 2003.

Kuna milima mingi pamoja na volkeno kama vile mlima Aso (1,592 m) ambayo ni volkeno hai.

Miji muhimu ni Fukuoka, Kitakyūshū na Nagasaki.

Hali ya hewa ni la joto wastani. Mazao ya mpunga, chai, tumbako, viazi na soya hustawi vizuri.

## Tazama pia 
* Hokkaido
* Honshu
* Shikoku

Jamii:Japani
Port-au-Prince

thumb|350px|Port-au-Prince inavyoonekana kwa ndege
thumb|200px|Mahali pa Port-au-Prince katika Haiti
**Port-au-Prince** ni mji mkuu wa Haiti mwenye wakazi milioni 2. Iko upande wa magharibi wa kisiwa cha Hispaniola katika hori ya Gonave.

Mji ulianzishwa na Wafaransa mnamo 1749. Tangu 1770 ulikuwa mji mkuu wa koloni ya Ufaransa kiswani badala ya Cap-Haïtien. Baada ya mapinduzi ya Haiti ya 1804 ilikuwa mji mkuu wa Hati huru.

Siku hizi idadi kubwa ya wakazi huishi katika mitaa ya vibanda.

Jamii:Miji Mikuu Amerika
Jamii:Haiti
Jiji la Kuwait

thumb|Jiji la Kuwait

**Jiji la Kuwait** au **Kuwait City** (Kiarabu: *madinat-al-Kuwait* - مدينة الكويت) ni mji mkuu wa nchi ya Kuwait mwenye wakazi 32.000 mjini penyewe na takriban 2,380,000 katika rundiko la jiji.

Jiji la Kuwait liko kwenye pwani ya Ghuba ya Uajemi ni kitovu cha kisiasa, kiutamaduni na kiuchumi wa nchi.

Mwaka 1990 mji ulivamiwa na Irak lakini mwezi wa Februari 1991 Wairaki waliondolewa tena na jeshi la ushirikiano wa mataifa chini ya uongozi wa Marekani.

Jamii:Miji ya Kuwait
Jamii:Miji Mikuu Asia
Bukarest

thumb|Sehemu mojawapo ya mji wa Bukarest ulioko ndani ya nchi ya Romania

**Bukarest** (kwa Kiromania: București) ni mji mkuu wa Romania, pia ni mji mkubwa wenye wakazi milioni 2.3. 

Jamii:Miji Mikuu Ulaya
Jamii:Miji ya Romania
Montana

thumbnail|right|280px|Sehemu ya Jimbo la Montana

**Montana** ni jimbo la kujitawala la Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani. Iko katika kaskazini ya nchi mpakani na Kanada ikipakana na majimbo ya North Dakota, South Dakota, Wyoming na Idaho.

Mji mkuu ni Helena na mji mkubwa jimboni ni Billings. Jimbo lina wakazi 944,632 pekee wanaokalia eneo la kilomita za mraba 380,700 (ambayo ni kubwa kuliko Kenya). Takriban asilimia 6,3 % za wakazi ni Waindio au wenyeji asilia.

Jimbo lina milima mingi. 

Montana ni hasa jimbo la kilimo cha mahindi na ngano pamoja na ufugaji wa ng'ombe. Kuna maliasili nyingi pia kama vile shaba, dhahabu, almasi, antimoni, fosfeti, mafuta ya petroli, gesi na makaa mawe.

Eneo la Montana lilitwaliwa na Marekani tangu miaka ya 1850 na 1889 eneo likapewa cheo cha jimbo kamili.

Jamii:Majimbo ya Marekani
Albuquerque, New Mexico

thumbnail|right|280px|Mji wa Albuquerque, New Mexico

**Albuquerque** ni mji mkubwa wa jimbo la New Mexico nchini Marekani. Kuna wakazi 484,246 (2004) na pamoja na rundiko la mji ni 712,000. Mji upo m 1,619 kutoka juu ya usawa wa bahari. 

Mji uko katika eneo kati ya mto Rio Grande na milima ya Sandia.

Eneo la Albuquerque liliwahi kukaliwa na Maindio tangu mwaka 1100. Mnamo mwaka 1540 conquistador Mhispania wa kwanza Francisco Vásquez de Coronado alipita hapa mara ya kwanza akitafuta mji ya dhahabu. 

Mji uliundwa na walowezi Wahispania 1706 na kupewa jina kwa heshima ya Francisco Fernández de la Cueva mtemi wa Albuquerque na mfalme mdogo wa Hispania Mpya. Pamoja na eneo lote la New Mexiko mji ulihamishwa chini ya Marekani katika karne ya 19. 

Kitovu cha kihistoria bado kina majengo ya zamani ya Kihispania. Kuna pia wakazi wengi kidogo wenye asili ya Kihispania na wengine huendelea kutumua lugha ya Kihispania.

thumb|left|260px

Jamii:New Mexico
Jamii:Miji ya Marekani
Jamii:Mto Grande
Granada

350px|thumb|Majengo ya Granada.
thumb|350px|Uwanja wa simba katika Alhambra mjini Granada.
[thumb|400px|Mlango wa [kanisa kuu la Granada.]]
**Granada** ni mji kusini mwa Hispania, kwenye jimbo la Andalusia. Kuna wakazi 233,000.

Uko miguuni pa milima ya Sierra Nevada katika bonde la mito Genil na Darro inayokutana mjini. 

Mji una majengo mashuhuri sana, kama vile Alhambra na makanisa yake. 

## Historia
Kati ya miaka 711 na 1492 ilitawaliwa na Waarabu. Athira ya Kiarabu huonekana katika majengo ya kihistoria hadi leo hii.

## Viungo vya nje 
* Detailed information about the Alhambra 
* Tourist Information of Granada 

Jamii:Andalusia
Jamii:Miji ya Hispania
Sevilla

[thumb|[Kanisa kuu na ofisi ya kale ya makoloni "Archivo de Indias"]]
[thumb|[nyumba|Jumba la Alcazar lililojengwa na mafundi Waislamu kwa niaba ya wafalme Wakatoliki]]
**Sevilla** ni mji mkubwa kando ya mto Guadalquivir kusini mwa Hispania na mji mkuu wa jimbo la kujitawala la Andalusia.

Mwaka 2019 wakazi wake walikuwa 688,592  na kuufanya wa nne nchini kwa wingi wa watu. 

## Historia 
Mji ulianzishwa zamani za Wafinisia ukaja kukaliwa na kutawaliwa na Waroma wa Kale, Wavandali halafu na Wavisigothi na tangu mwaka 711 na Waarabu Waislamu. Mwaka 1248 ulitekwa na wafalme wa Kastilia na kubaki upande wa Hispania ya Kikristo.

Majengo mengi mazuri yanatunza kumbukumbu ya historia hiyo. Boma la Alcazar lilijengwa na mafundi Waislamu kwa niaba ya wafalme Wakatoliki. Sevilla ilikuwa na ofisi kuu ya utawala kwa makoloni ya Hispania katika Amerika.

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Hispania

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
* Sevilla Guide 
* Sevilla Airport
* City councils  (in Kihispania only)

Jamii:Miji ya Hispania
Jamii:Mkoa wa Sevilla
Guadalquivir

thumb|Mto Guadalquivir umepita katika mji wa Sevilla

**Guadalquivir** ni mto nchini Hispania na mto mkubwa wa Andalusia. 

Jina limetokana na lugha ya Kiarabu "Wadi al-Kabir (الوادي الكبير)" yaani "mto mkubwa". 

Chanzo kipo katika milima ya Sierra de Cazorla halafu mto unapita miji ya Córdoba na Sevilla ukiishia katika ghuba ya Cadiz kwenye Atlantiki. 

Guadalquivir ni mto pekee wa Hispania unaopitika kwa meli za bahari wanaofika hadi Sevilla.

Jamii:Mito ya Hispania
Kipanga-kekeo

**Vipanga-kekeo** ni ndege mbua wa jenasi *Aviceda* katika familia ya Accipitridae. Ndege hawa ni vipanga wanaofanana na kekeo. Spishi zote zina kishungi. Vipanga-kekeo wanatokea misituni kwa Afrika, Asia na Australia. Hula wadudu wakubwa, Orthoptera (nzige na jamii) hasa, mijusi na nyoka, ndege na wanyama wadogo. Hujenga tago lao mtini na jike huyataga mayai 2-5.

## Spishi za Afrika 
* *Aviceda cuculoides*, Kipanga-kekeo wa Afrika (African Cuckoo Hawk)
** *Aviceda c. batesi*, Kipanga-kekeo wa Afrika ya Kati (Central African Cuckoo Hawk)
** *Aviceda c. cuculoides*, Kipanga-kekeo wa Afrika ya Magharibi (West African Cuckoo Hawk)
** *Aviceda c. verreauxii*, Kipanga-kekeo wa Afrika ya Kusini (Southern African Cuckoo Hawk)
* *Aviceda madagascariensis*, Kipanga-kekeo wa Madagaska (Madagascar Cuckoo Hawk) 

## Spishi za mabara mengine 
* *Aviceda jerdoni* (Jerdon's Baza)
* *Aviceda leuphotes* (Black Baza)
* *Aviceda subcristata* (Pacific Baza)

## Picha 

Image:African Cuckoo-Hawk (Aviceda cuculoides) in flight.jpg|Kipanga-kekeo wa Afrika

Image:Black Baza.jpg|Black baza
Image:Pacific Baza.jpg|Pacific Baza

Jamii:Vipanga na jamaa
PlayStation 2

**PlayStation 2** (kifupisho: **"PS2"**) ni toleo la pili la mashine ya michezo ya video kutoka kampuni ya Sony. Mashine hiyo huwa wanazitoa kwa awamu, kuna toleo la kwanza, hili la pili na la tatu pia.

## Viungo vya nje 
; Tovuti rasmi za Play Station
* PlayStation Tovuti rasmi ya Play Station
* PS2 Programming Optimisations  (PDF) Shows multi-pass fillrate usage and amount of polygons at display with 1 full texture layer
* Official PS2 Developer Site – only for registered developers 
* Official UK PS2 technical support and troubleshooting site 

; Tovuti zisizo rasmi za Play Station
* PlayStation 2 makes its North American Debut
* PS2: Five Years Later  On the history of the PS2 from 1up.com
* Playstation 2 Linux  Support community for the Playstation 2 Linux kit
* How Stuff Works - Play Station 2
* PlayStation2 (PS2) disassembled 

Jamii:Michezo ya kompyuta
Helena, Montana

thumb|260px|Jumba la bunge la kijimbo mjini Helena
thumb|260px|Helena, Montana
**Helena** ni mji mkuu wa jimbo la Montana nchini Marekani. 

Idadi ya wakazi ni mnamo 25,780 (sensa 2000) na pamoja na maeneo jirani ni watu 67,636.

## Historia
Helena ilikuwa na majina mbalimbali katika historia yake. Mji uliundwa mwaka 1864 baada ya kugunduliwa kwa dhahabu mtoni. Jina la kwanza la mji ulikuwa "Crabtown" kufuatana na John Crab aliyekuwa kati ya waanzilishaji wake. Baadaye jina likabadilishwa kuwa Pumpkinville halafu Squashtown.

Mwishowe jina jipya likatafutwa wakafuata pendekezo la "Saint Helena" wakaifupisha kuwa Helena.

Jamii:Miji ya Marekani
Jamii:Miji mikuu ya majimbo ya Marekani
Jamii:Montana
Ampea

**Ampere** (kifupi **amp**) ni kipimo cha SI kwa mkondo wa umeme. Alama yake ni A. 

Jina limetokana na mtaalamu Mfaransa André-Marie Ampère aliyegundua sumakuumeme

1 A = 1 C/s = 1 C · s-1 = 1 W/V = 1 W · V-1 

## Viungo vya Nje 
* The NIST Reference on Constants, Units, and Uncertainty
* A short history of the SI units in electricity 

Jamii:Vipimo
Jamii:Vipimo sanifu vya kimataifa
Jamii:SI units
Wanda

*Kwa dhana ya jiometri na hisabati, angalia makala ya Pandeolwa*200px|thumb|Wanda mmoja.
200px|thumb|Wanda.  
**Wanda** (wingi: "nyanda") ni kipimo cha urefu kinacholingana na upana wa kidole kimoja au karibu inchi moja. Vipimo vya kufanana vilitumiwa katika nchi na tamaduni mbalimbali kwa kutumia upana wa kidole gumba.

Ni kati ya vipimo asilia vya Kiswahili, si kipimo sanifu cha kisasa.

## Marejeo
Mein Kampf

[thumb|Toleo la [Kifaransa la "Mein Kampf".]]
**Mein Kampf** (tamka *main kampf*; maana ya Kijerumani: Mapambano au mapigano yangu) ni kitabu kilichoandikwa na Adolf Hitler kabla ya kushika utawala wa Ujerumani. Alieleza humo mawazo yake juu ya siasa, historia na dunia kwa jumla. 

Hitler aliandika kitabu cha kwanza cha Mein Kampf gerezani alipofungwa baada ya jaribio la kupindua serikali mwaka 1923. Alipoondoka aliongeza kitabu cha pili. Tangu mwaka 1930 sehemu zote mbili zilichapishwa pamoja kama kitabu kimoja.

Katika kitabu chake Hitler alieleza kwa upana mawazo yake mbalimbali.

Yaliyomo yalikuwa
# Alidai maungano ya Austria na Ujerumani 
# Alieleza kwa upana uadui wake dhidi ya Wayahudi akidai waliendesha ubepari lakini pia kinyume chake yaani ukomunisti kwa shabaha ya kutawala dunia. Hapo ulikuwa msingi wa siasa yake iliyochocheza uadui dhidi ya kundi dogo alilodai kuwa sababu ya maovu yote.
# litangaza ujamaa au usoshalisti wa kitaifa badala ya ujamaa wa kimataifa akilenga tabaka kubwa la wafanyakazi wa viwandani;
# Alieleza utawala wa ukomunisti katika Urusi ulipaswa kuondolewa kwa vita
# Alidai ardhi mashariki mwa Ulaya ilihitajika kwa ajili ya Wajerumani ambao aliwaona walikosa nafasi waliostahili,
# Alikashifu demokrasia kama muundo wa serikali na dola akidai ya kwamba utamaduni asilia wa Wajerumani ni kuwa na kiongozi mwenye mamlaka yote

Kitabu kilitangazwa kama "biblia" ya harakati ya Manazi. Baada ya Hitler kuwa kiongozi wa serikali na dikteta kilichapishwa na kugawiwa na vyombo vya serikali; bwana na bibi arusi wote walipewa nakala. Kwa jumla kilitolewa zaidi ya mara milioni kumi.

Baada ya mwisho wa utawala wake mwaka 1945 kitabu kilipigwa marufuku katika Ujerumani hadi leo. Mtu anaruhusiwa kuwa nacho lakini hakuna ruhusa kukichapisha upya.

Jamii:Historia ya Ujerumani
Jamii:Vitabu vya 1925
Jamii:Adolf Hitler
Richard Petrus

**Richard Vincent Corleleus Petrus** (amezaliwa Dar es Salaam, 10 Agosti 1984) ni Mtanzania aliyeshinda katika Big Brother Afrika kwa mwaka wa 2007.

## Wasifu
### Maisha ya awali
Richard ni mtoto wa nne wa familia ya Vincent na Mtanzania Mariam Muhammed ambaye ni Mzaramo.

Babu yake, Richard Corleleus Petrus, alitokea Uholanzi na kuhamia Tsavo National Park nchini Kenya mnamo mwaka 1930, akiwa amejishughulisha katika kuua simba waliokuwa wakiwamaliza watu waliokuwa wakijenga reli ya Mombasa na baadaye alihamia nchini Uganda akitafuta maisha.

Mwaka 1968 Vincent, ambaye alizaliwa Uganda na Richard na Mutara Rudahigwa, bintimfalme wa Rwanda, alimuoa mwanamke wa Tanzania, Mariam aliyekuwa akisoma nchini Uganda.

Mwaka 1969 familia ya Vincent ilipata mtoto wa kike aitwaye Brenda aliyefuatiwa na Linda aliyezaliwa mwaka 1972 ambao wote walizaliwa Tanzania pamoja na kuwa wazazi wao walikuwa wakiishi Uganda.

### Kuhamia rasmi Tanzania
Wakati Idi Amin alipopindua utawala wa Milton Obote mwaka wa 1972, na kuanzisha sera ya kunyang’anya mali na kulazimika kuwekwa kizuizini mji wa Nakuru, Vicent alishawishiwa na mkewe kuhamia Tanzania na familia hiyo ilihamia Tanzania mwaka 1976 na kuishi Ilala na baadaye kuhamia Makumbusho ambako ndiko alipata watoto wake Edward, Richard na Louis.

### Elimu
Richard alianza elimu ya msingi katika shule ya Makumbusho mnamo mwaka 1990 ambako alisoma mpaka mwaka 1993 na mwaka 1994 alihamia katika shule ya msingi Mashujaa ambako hakumaliza mwaka na mwaka 1995 alijiunga na shule ya msingi ya Vincent Alex, iliyopo mjini Kampala, Uganda.

Mwaka 1998 Richard alijiunga na shule ya sekondari ya Makerere iliyopo karibu na Chuo Kikuu cha Makerere, Kampala, ambako alisoma kwa miaka miwili na mwaka 2000 alihamia shule ya Jinja ambako alihitimu elimu yake ya kidato cha nne.

Mwaka 2002 alijiunga na kidato cha tano katika shule ya Makerere na mwaka 2003 alirejea nchini Tanzania baada ya kumaliza masomo yake.

## Viungo vya nje
* Habari kuhusu Richard katika Swahili Time
* Mapokezi ya Richard akitokea huko BBA

Jamii:Wanaume wa Tanzania
Jamii:Waliozaliwa 1984
Jamii:Watu walio hai
Kitabu cha Pili cha Wafalme

**Kitabu cha pili cha Wafalme** ni sehemu ya Tanakh (Biblia ya Kiebrania na ya Agano la Kale katika Biblia ya Kikristo. Hugawiwa katika sura 25.

## Historia ya kitabu
Zamani kilikuwa kitabu kimoja na Wafalme I lakini katika tafsiri ya Septuaginta kiligawiwa. Wataalamu huamini hii ilitokana na urefu wa kitabu, si kwa sababu za yaliyomo au mpangilio.

Kama vitabu vingine vyote vya Biblia, hiki pia kinatakiwa kisomwe katika mfululizo wa historia ya wokovu ili kukielewa kadiri ya maendeleo ya ufunuo wa Mungu kwa binadamu.

## Yaliyomo
Kinasimulia habari za sehemu mbili za Israel ya Kale baada ya ugawaji wa milki yaani
*Ufalme wa Israeli katika kaskazini kuanzia mfalme Ahazia hadi mwisho wake wakati wa mfalme Hoshea na kuchukuliwa utumwani kwa makabila ya kaskazini na Waashuri.
*Ufalme wa Yuda katika kusini kuanzia mfalme Ahazia hadi maangamizi ya Yerusalemu na uhamisho wa Babeli.
Zebaki

*Kwa Zebaki kama jina bandia la sayari angalia Utaridi*

**Zebaki** (jina la kisayansi: **hidragiri;** Kiing**.** *mercury*)  ni elementi na metali  duniani.  Kikemia ni elementi ya mpito yenye kifupi cha **Hg** na namba atomia 80 katika mfumo radidia.
 
## Majina 
Jina la kawaida "zebaki" lina asili ya Kiarabu **زئبق** *(tamka "zibaq")*. 

Jina la kisayansi "hidragiri" latokana na Kigiriki "ὑδράργυρος" *hidragiros*. Ndani yake kuna maneno mawili ya **ύδωρ** (*hidor - maji*) na **Άργυρος** (*argiros - fedha*) yaani hidragiri = "fedha ya majimaji".

Wakati mwingine jina la "zebaki" linatumiwa kutaja sayari ya kwanza kutoka kwa jua inayoitwa Utaridi kwa Kiswahili; kosa hili latokana na utafsiri kutoka Kiingereza ambako metali ya zebaki na sayari ya Utaridi wote zinaitwa ":en:Mercury".

## Tabia 
Zebaki ni elementi ya pekee pamoja na bromi inayoonekana kama kiowevu kwenye hali sanifu yaani mnamo 0 °C na shindikizo la kawaida. Rangi yake ni kifedha-nyeupe. 

Ni nzito sana kiasi cha kwamba chuma kinaelea ndani yake. Kwa binadamu ni sumu. Inajiunga na metali kadhaa kama aloi menginevyo haimenyuki kirahisi. 

## Matumizi 
Matumizi yake ni katika mitambo na madawa. Yajulikana kama kidole cha kipimajoto kwa sababu zebaki hupanua sambamba na kupanda kwa halijoto.

Aloi zake yatumiwa pia katika tiba ya meno kwa kujaza mashimo. 

Halfau ni nyongeza katika taa zinazotakiwa kutoa mwanga mkali au katika beteri.

Jamii:Elementi
Kitabu cha Kwanza cha Wafalme

**Kitabu cha Kwanza cha Wafalme** ni sehemu ya Tanakh (Biblia ya Kiebrania na ya Agano la Kale katika Biblia ya Kikristo. Hugawiwa katika sura 22.

## Historia ya kitabu 
Zamani kilikuwa kitabu kimoja na Wafalme II lakini katika tafsiri ya Septuaginta kitabu kiligawiwa pande mbili. Wataalamu huamini hii ilitokea kutokana na urefu wa kitabu, si kwa sababu ya yaliyomo au ya mpangilio wake.

Kama vitabu vingine vyote vya Biblia, hiki pia kinatakiwa kisomwe katika mfululizo wa historia ya wokovu ili kukielewa kadiri ya maendeleo ya ufunuo wa Mungu kwa binadamu.

## Yaliyomo 
Kinasimulia hasa habari za wafalme wa Israeli ya Kale. Chanzo ni habari za kifo cha mfalme mzee Daudi na hasa za mwanae Solomoni aliyemfuata madarakani. Kina pia maelezo kuhusu ujenzi wa hekalu la Yerusalemu.

Kinachofuata ni habari za ugawaji wa milki kuwa madola mawili yaani:
* Ufalme wa Yuda upande wa kusini kuanzia mfalme Rehoboamu, mtoto wa Solomoni
* Ufalme wa Israeli upande wa kaskazini kuanzia mfalme Yeroboamu hadi mfalme Ahabu.

Habari za nabii Eliya na nabii Elisha pia zinapatikana humo. 

Kati ya masimulizi mashuhuri sana ya kitabu hiki ni hukumu aliyotoa Suleimani kuhusu makahaba wawili kugombania mtoto mchanga (Wafalme I 3, 16-27).

Jamii:Vitabu vya Agano la Kale
Wakati

thumb|200px|Saa ya mfukoni
**Wakati** ni neno la kutaja ama mfuatano wa matokeo au muda ama kipindi ambamo jambo linatokea.

Tunaishi katika wakati na tunapanga maisha yetu kufuatana na wakati, lakini si rahisi kusema wakati ni kitu gani. Sayansi, hasa fizikia, pia falsafa na dini, zote zina njia mbalimbali za kuangalia na kueleza wakati.

## Wakati kama mpito 
Katika maarifa ya kila siku wakati ni utaratibu wa mfululizo wa matokeo. Tunaweza kuona ya kwamba jambo liliwahi kutokea (wakati uliopita), linaendelea sasa (wakati wa kisasa) na tunatarajia litatokea tena (wakati ujao). Ndivyo tunavyotazama maisha yetu tukikumbuka mambo yaliyopita, tunasikia hali au mambo yanayoendelea na kutegemea kuona siku inayokuja.

Kwa sababu hiyo kuna usemi kama "wakati unapita" au "wakati unakimbia".

## Wakati kisayansi 
Sayansi hutumia wakati kwa vipimo vingi hata kama haijui wakati wenyewe ni kitu gani. Imeunda vipimo vya wakati wenyewe vinavyowezesha kuelewa matokeo na kuyalinganisha.

Hapa sayansi inajaribu kuona wakati kama wanda (dimensioni) moja ya ulimwengu pamoja na zile tatu za nafasi ya ulimwengu. Hapa huitwa "wanda wa nne" (the fourth dimension). 

Tofauti yake na nyanda za nafasi ni kwamba wakati una mwendo na mwelekeo.

## Vipimo vya kawaida vya wakati 
Vipimo vya wakati hutumia matokeo yanayorudia mara kwa mara bila mabadiliko.

Kipimo cha kawaida ni siku au, kwa lugha nyingine, muda wa mzunguko mmoja wa dunia yetu unaoonekana kwetu kutokana na mabadiliko ya mchana na usiku. 

Muda huo wa mzunguko mmoja hugawiwa katika saa 24 na kuitwa "siku". Saa hugawiwa katika dakika 60 na kila dakika kwa sekunde 60.

Mbio moja ya dunia yetu kuzunguka jua huitwa "mwaka". Utaratibu wa miaka hupangwa kwa njia ya kalenda.

Vipindi kama mwezi na wiki hupanga siku ndani ya kalenda.

thumb|200px|Saa atomia.
## Vipimo vya kisayansi 
Sayansi hairidhiki tena na vipimo hivyo vya kawaida. Mizunguko ya dunia au siku havilingani kikamilifu. Hapo sayansi imeondoka katika siku kama msingi wa vipimo vya wakati. Badala yake imechukua muda wa sekunde na kukiliganisha kwa mwendo wa atomi.

Katika vipimo sanifu vya kimataifa sekunde imewekwa kama muda wa radidi (periodi) 9,192,631,770 za mnururisho wa atomi ya caesi ya 133Cs. 

Kisayansi Saa ndiyo chombo maalum ambacho hutumika kupima wakati hasa saa za kronografia *(chronograph watches) -* saa zijulikanazo kwa Kingereza kama *"Stop-Watch"* za kupimia muda mfupi wakati tukio kama shindano la riadha zinafanyika.

## Vipindi vya wakati 
* milenia = miaka 1000 
* karne = miaka 100 
* mwaka = miezi 12 = siku 365.25 
* mwezi ≈ wiki 4 ≈ siku 30 
* wiki (juma)= siku 7 
* siku = masaa 24 
* saa = dakika 60 
* dakika = 60 sekunde
* sekunde = 1000 millisekunde 
* milisekunde = 1000 mikrosekunde 
* mikrosekunde = 1000 nanosekunde
* nanosekunde= 1000 pikosekunde
* pikosekunde= 1/1,000,000,000,000 sekunde

## Marejeo 
## Viungo vya Nje 
* Google Map
* World Clock
* U.S. Naval Observatory 
* Hexadecimal Time 

Jamii:Vipimo
Roger Moore

**Sir Roger George Moore**, KBE (amezaliwa tar. 14 Oktoba 1927) ni mwigizaji wa filamu kutoka nchini Uingereza. Labda anafahamika zaidi kwa kucheza filamu mbili za kishujaa huko Uingereza, Simon Templar kutoka katika mfululizo wa kipindi cha televishen kilchojulikana kama "The Saint" toka mwaka 1962 hadi mwaka 1969, na mfululizo wa filamu za James Bond katika filamu saba za aina hiyo kuanzia mwaka 1973 hadi mwaka 1985. Moore amekuwa balozi wa UNICEF tangu mwaka wa 1991. Mwaka wa 2003 amepewa cheo cha "Sir" cha Uingereza.

## Filamu alizoigiza 
* Perfect Strangers (1945)
* Caesar and Cleopatra (1945)
* Gaiety George (1946)
* Piccadilly Incident (1946)
* Paper Orchid (1949)
* Trottie True (1949)
* Honeymoon Deferred (1950)
* One Wild Oat (1951)
* The Last Time I Saw Paris (1954)
* Interrupted Melody (1955)
* The King's Thief (1955)
* Diane (1956)
* The Miracle (1959)
* The Sins of Rachel Cade (1961)
* Gold of the Seven Saints (1961)
* Romulus and the Sabines (1962)
* No Man's Land (1962)
* Vendetta for the Saint (1968)
* The Fiction Makers (1968)
* Crossplot (1969)
* The Man Who Haunted Himself (1970)
* Live and Let Die (1973)
* Gold (1974)
* The Man with the Golden Gun (1974)
* That Lucky Touch (1975)
* London Conspiracy (1976)
* Sherlock Holmes in New York (1976)
* Street People (1976)
* Shout at the Devil (1976)
* The Spy Who Loved Me (1977)
* The Wild Geese (1978)
* Escape to Athena (1979)
* Moonraker (1979)
* North Sea Hijack also known as ffolkes(1980)
* The Sea Wolves (1980)
* Sunday Lovers (1980)
* The Cannonball Run (1981)
* For Your Eyes Only (1981)
* Octopussy (1983)
* Curse of the Pink Panther (1983)
* The Naked Face (1984)
* A View to a Kill (1985)
* The Magic Snowman (1987) (voice)
* Fire, Ice and Dynamite (1990)
* Bullseye! (1990)
* Bed and Breakfast (1992)
* The Quest (1996)
* The Saint (1997)
* Spice World (1997)
* The Enemy (2001)
* Na Svoji Vesni (2002)
* Boat Trip (2002)
* Charles Lindbergh: The True Story (2005) (documentary) (narrator)
* Here Comes Peter Cottontail: The Movie (2005) (sauti) (moja kwa moja-katika-DVD)
* Agent Crush (2008) (sauti)

## Marejeo 
# http://www.unicef.org.uk/theflywholovedme/ 
# http://www.filmreference.com/film/21/Roger-Moore.html
# http://www.unicef.org.uk/theflywholovedme/ 
# https://web.archive.org/web/20070609092458/http://afp.google.com/article/ALeqM5iVEzDK99xVldzImafMdKLA9cQOJw
# http://www.roger-moore.com/etoile-hollywood2007.htm 

## Viungo vya Nje 
* Official website  - contains articles on Roger's work with UNICEF as well as his entertainment career
* 
* 
* Roquetaillade castle

Jamii:Watu waliopewa cheo cha "Sir"
Jamii:Waigizaji filamu wa Uingereza
Jamii:Waliozaliwa 1927
Jamii:Watu walio hai
George Lazenby

**George Robert Lazenby** (amezaliwa tar. 5 Septemba 1939) ni mwigizaji wa filamu wa Kiaustralia aliyejulikana zaidi kwa kuigiza mara moja kama James Bond mnamo mwaka wa 1969, alicheza katika filamu ya ''On Her Majesty's Secret Service*.

## Filamu alizoigiza George 
* *Espionage in Tangiers* (1966)
* *On Her Majesty's Secret Service (film)|On Her Majesty's Secret Service* (1969)
* *Universal Soldier (1971 film)|Universal Soldier* (1971)
* *Life and Legend of Bruce Lee* (1973) (archive footage)
* *The Last Days of Bruce Lee* (1973)
* *The Shrine of Ultimate Bliss (1974)
* *The Man From Hong Kong* (Alternate title: *The Dragon Flies*) (1975)
* ''A Queen's Ransom (1976)
* *The Kentucky Fried Movie* (1977)
* *Bruce Lee, The Legend* (1977)
* *Game of Death* (1978) (archive fighting footage)
* *Death Dimension* (Alternate title: *Black Eliminator*) (Alternate title: *Freeze Bomb*) 1978)
* *Saint Jack* (1979)
* *The Nude Bomb* (1980) - cameo appearance as James Bond
* *General Hospital (US TV Series)|General Hospital* (1982) (TV Series)
* *The Return of the Man from U.N.C.L.E.* (1983) (TV Movie) - as the Bond-like character "JB"
* *Master Ninja* (1984)
* *Never Too Young to Die* (1986)
* *Superboy (TV series)|Superboy* (1988) (TV Series) - recurring guest role as Jor-El
* *The Evil Inside* (1992)
* ''Emmanuelle's Secret* (1992)
* *Emmanuelle's Revenge* (1992)
* *Emmanuelle's Perfume* (1992)
* *Emmanuelle's Magic* (1992)
* *Gettysburg (movie)|Gettysburg* (1993) - as Confederate Brig. Gen Johnston Pettigrew
* *YuYu Hakusho: Eizo Hakusho* (1993) (voice)
* *Emmanuelle's Love* (1993)
* *Emmanuelle in Venice* (1993)
* *Emmanuelle Forever* (1993)
* *Batman Beyond* (1999) (TV Series) - recurring role as King (voice)
* *Batman Beyond: The Movie* (1999) (TV Movie) (voice)
* *The Pretender (television)|The Pretender'' (1999–2000) (TV Series) - recurring guest role as the hero Jarod's father Major Charles
* *Four Dogs Playing Poker (film)|Four Dogs Playing Poker* (2000)
* ''Spider's Web* (2001)
* *YuYu Hakusho: Ghost Files* (2002) (TV Series) (voice)
* *Winter Break* (Alternate title: *Sheer Bliss'') (2003)

## Viungo vya nje 
* 
* Lazenby page from JamesBond.com 
* George Lazenby Interview 
* Official George Lazenby Site
* George Lazenby at the National Film and Sound Archive 

Jamii:Waigizaji Filamu wa Australia
Jamii:Waliozaliwa 1939
Jamii:Watu walio hai
Wasichana wa Bond

**Orodha** hii inaonyesha wanawake wote walioshiriki katika filamu za James Bond.

## Viungo vya nje na marejeo
* Cult Sirens: Bond Girls
* What happens to Bond Girls?  Article on the fate of the actresses that played the iconic Bond Girls

Jamii:Waigizaji Filamu
Risasi (metali)

**Risasi** (kutoka Kiarabu: رَصاص *rasas*; jina la kisayansi: **plumbi** linatokana na Kilatini "plumbum") ni elementi. Namba atomia yake ni **82** kwenye mfumo radidia na uzani atomia ni 118.710.

## Tabia
Ni metali nzito na laini yenye rangi ya buluu-kijivu. Huyeyuka mapema kwenye kiwango cha halijoto cha 327 °C. Ni babaikaji kirahisi na kwa sababu hii ilikuwa kati ya metali za kwanza zilizotumiwa na binadamu katika historia. Ikiingia katika mwili wa binadamu ni sumu. Haimenyuki kirahisi.

Kama metali nzito ina pia densiti kubwa.

## Matumizi
Sehemu kubwa ya risasi hutumiwa kwa ajili ya betri za magari. Nyingine hutumiwa kwa ajili ya aloi mbalimbali. 

### Ujenzi
Risasi huyeyushwa haraka na hivyo kuna mbinu ya kuitumia kwa kazi ya kushika mabati ya kufunika nyumba. Matumizi mengine ni katika vioo vya madirisha ambapo vipande vya kioo cha rangi huunganishwa kuwa dirisha linaloonyesha picha. Hapo vipande vya kioo hushikwa kwa risasi.

Zamani risasi ilitumiwa pia kwa mabomba ya maji lakini hii imeachwa kutokana na tatizo la metali hii kuwa sumu. Kazi ya fundibomba kwa Kiingereza hadi leo huitwa "plumber" kutokana na "plumb" ambalo ni jina la Kilatini la risasi. 

### Risasi katika silaha
Kihistoria risasi ilikuwa muhimu tangu kupatikana kwa silaha kama ramia au kiasi cha bunduki na bastola. Ramia zilitengenezwa kwa muda mrefu kwa kutumia metali ya risasi pekee. Leo hii risasi peke yake ni laini mno kwa teknolojia mpya ya silaha zenye kanieneo (shindikizo) kubwa. Bado risasi hutumiwa kwa sababu ya uzito wake lakini siku hizi hufunikwa na koti la aloi ya shaba inayozuia kubadilishwa kwa umbo lake wakati wa kurushwa katika silaha. 

### Risasi kama kinga ya mnururisho
Densiti kubwa ya risasi ni kinga nzuri dhidi ya mnururisho. Hivyo kuna mavazi ya kinga yanayovaliwa na waganga wanaotumia eksirei mara kwa mara. Hata wagonjwa wanaochunguzwa hupewa mifuniko yenye risasi kwa kinga ya viungo vya uzazi dhidi ya mnururisho wa eksirei.
Subhash Kak

thumb|Subhash Kak

**Subhash Kak** (amezaliwa 26 Machi 1947) ni mwanafizikia, mwandishi, mshairi na mwanafalsafa kutoka nchini Uhindi. Baadaye alihamia Marekani. Maandiko yake yahusu hasa ujuzi wa fizikia wakati wa dini za kale na historia ya Wahindi. 

## Viungo vya nje 
* Subhash Kak at Kavita Kosh
* LSU homepage
* Publications on Physics and Computer Science in the ArXiv.org e-print archive

Jamii:Waliozaliwa 1947
Jamii:Waandishi wa Uhindi
Jamii:Wanafalsafa wa Uhindi
Diana King

**Diana King** (amezaliwa tar.  8 Novemba 1970, mjini Spanish Town, Jamaika) ni mwimbaji wa muziki wa R&B, Dancehall na Pop kutoka nchini Jamaika. Diana alizaliwa kwa mama Muhindi na baba Mjamaika mweusi.

## Viungo vya nje
* Diana King official site 
* - Diana's Official Myspace
* 

Jamii:Wanamuziki wa Jamaika
Jamii:Waliozaliwa 1970
Jamii:Watu walio hai
Astatini

**Astatini** (kut. Kigiriki "astateo" (ἀστατέω) "kutodumu" kwa sababu ya unururifu na nusumaisha fupi) ni elementi yenye namba atomia **85** katika mfumo radidia maana yake kiini atomia chake kina protoni 85. Uzani atomia ni 209.98 na alama yake ni **At**. Ni elementi ya tano katika safu ya halojeni.

## Tabia 
Astatini ni elementi ururifu yenye nusumaisha isiyozidi masaa 8.1. Kwa sababu hiyo ni haba sana jumla yake duniani ni takriban gramu 25.

Hujitokeza upya tena na tena katika mbunguo asilia wa urani. Hutengenezwa pia katika maabara.

Kuna matumizi ya kiganga ambako mnururisho wake hutumiwa kuharibu kansa mwilini.

Jamii:Elementi
Jamii:Halojeni