open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Chuo Kikuu cha Mlima Kenya

**Chuo Kikuu cha Mlima Kenya** ni chuo kikuu ambacho kimeidhinishwa na Tume ya Elimu ya Vyuo Vikuu, kutoa mfumo mzima wa elimu. Ni kimoja kati ya vyuo vikuu vya binafsi nchini Kenya. Kilianzishwa na Profesa Simon Gicharu, ambaye ni mwanaelimu na mjasiriamali. 

## Eneo
Kampasi kuu ya Chuo Kikuu cha Mlima Kenya ipo katika mji wa Thika, na kampasi nyingine zipo Nairobi, Parklands, Mombasa, Nakuru, Eldoret, Nkubu, Meru, Kakamega na Kisii. Chuo kikuu cha Mlima Kenya kina vituo vya masomo katika miji ya Malindi, Kisumu, Nyeri na Kericho na ofisi za uuzaji huko Garissa, Isiolo na Kitale. 

## Dira na dhima
Misheni ya Chuo Kikuu cha Mlima Kenya ni kutoa elimu ya kiwango cha kimataifa, utafiti na uvumbuzi kwa mabadiliko ya kimataifa na maendeleo endelevu.

Maono yao ni kuwa Kitovu cha Kimataifa cha Ubora katika Elimu, Utafiti na Ubunifu.

Falsafa yao ni kutumia maarifa katika Sayansi na Teknolojia kwa ajili ya huduma za kibinadamu.

Tunu kuu za Chuo Kikuu cha Mlima Kenya ambayo yanaunda msingi wa ushiriki, ufundishaji na ujifunzaji ni: Ubunifu, Uadilifu, Uhuru wa Kielimu, Usawa, na Ushindani.
thumb|Mwanzilishi wa Chuo.
## Historia
Mwaka 1996 Dkt. Simon Gicharu alianzisha Taasisi ya Teknolojia ya Thika ambayo ilikuja kuwa chuo kikuu cha Mlima Kenya. Mwaka 2000, Taasisi ilibadilika na kuwa chuo cha kibiashara kinachotoa usimamizi na programu za mafunzo ya kompyuta. Baadaye katika mwaka huo Wizara ya Elimu Sayansi na Teknolojia iliitambua taasisi hiyo kuwa taasisi kamili ya elimu ya juu na kuipa kibali kamili cha usajili. Mwaka 2005, Taasisi ya Teknolojia ya Thika ikawa taasisi ya kwanza ya kibinafsi nchini Kenya kutoa mafunzo kwa Wataalamu wa Dawa. Mwaka 2006, Tume ya Elimu ya Juu iliidhinisha ombi la taasisi ya kushirikiana na Chuo Kikuu cha Kilimo na Teknolojia cha Jomo Kenyatta kutoa programu zote za Diploma na Shahada. Mwaka 2011, chuo kikuu cha Mlima Kenya kilitunukiwa idhini na serikali ya Kenya, kwa pendekezo la Tume ya Elimu ya Juu.

## Ada na Msaada wa Kifedha
Chuo Kikuu cha Mlima Kenya kinachukua wanafunzi wanaofadhiliwa na serikali kwa kutumia Kenya Universities and Colleges Central Placement Service (KUCCPS) na pia wanafunzi wanaojifadhili wenyewe. Chuo kikuu pia kinachukua wanafunzi wa kimataifa ambao husafiri kufuata masomo yao nchini Kenya au kujiandikisha kwa elimu-pepe. 
thumb|269x269px|Moja ya kampasi za chuo kikuu huko Nakuru.
Wanafunzi wa Chuo Kikuu cha Mlima Kenya wanaweza kupata ufadhili kutoka kwa Bodi ya Mikopo ya Elimu ya Juu, Hazina ya Maendeleo ya Maeneobunge, utaalamu, na wafadhili. Chuo kikuu kinaruhusu wanafunzi kulipa ada zao kwa awamu za kila mwezi.

## Marejeo
*Mount Kenya University Campuses"
*"Mount Kenya University: Our History"

## Viungo vya nje
*https://www.mku.ac.ke/
*https://www.mku.ac.ke/mission-and-vision/

Jamii:Vyuo vikuu vya Kenya
Nyukibambi

**Nyukibambi** (kwa Kiing. bumblebees) ni nyuki wakubwa kiasi wa jenasi *Bombus* katika family Apidae ya oda Hymenoptera walio na nywele nyingi. Ingawa wana jina la Kiswahili, hawapatikani Afrika kusini mwa Sahara. Wanatokea zaidi Ulaya, Asia na Amerika. Katika Afrika ya Kaskazini, haswa Aljeria, Maroko na Tunisia, kuna spishi 5. Hawa ni nyuki wa kijamii wanaotengeneza viota vyao kwenye machimbo yaliyopo ardhini au matundu mitini au juu ya ardhi kwenye nyasi nzito. Spishi za nusujenasi *Psithyrus* ni vidusia wa kijamii ambao hunyakua viota vya nyuki wengine ambao wafanyakazi wao hulea majana ya mnyakuzi.

## Maelezo
Nyukibambi kwa ujumla wana urefu wa mm 10-25 kulingana na spishi na tabaka, ingawa spishi kubwa kabisa, *Bombus dahlbomii*, inaweza kufikia mm 40 na pengine huitwa panya anayeruka. Ukubwa hutofautiana ndani ya spishi na malkia wa *B. terrestris* kuwa mm 22, madume mm 16 na wafanyakazi mm 11-17. Nyuki hawa ni imara kuliko nyuki-asali na ncha ya fumbatio yao ni mviringo zaidi. Wana nywele nyingi. Rangi ya kutikulo yao ni nyeusi na nywele nyingi ni nyeusi lakini kuna milia ya nywele za rangi, kwa kawaida nyeupe, njano, machungwa, nyekundu au pinki. Hizi ni rangi za onyo ambazo zinaonyesha kuwa majike wanaweza kutoa mchomo uletao uchungu. Kwa sababu ya ndimi zao ndefu nyukibambi wanaweza kukusanya mbochi kutoka kwa maua ya kina kirefu kuliko nyuki-asali.

## Spishi za Afrika
* *Bombus mocsaryi*
* *Bombus lapidarius*
* *Bombus ruderarius*
* *Bombus ruderatus*
* *Bombus terrestris*

## Picha

Bombus ruderarius - Taraxacum officinale - Keila.jpg|*Bombus ruderarius*
Apidae - Bombus ruderatus.JPG|*Bombus ruderatus*
2010-03-16 (3) Erdhummel, Buff-tailes bumblebee, Bombus terrestris.JPG|*Bombus terrestris*

## Marejeo
Jamii:Nyuki na jamaa
Mighty Diamonds

**Mighty Diamonds** lilikuwa kundi la waiambaji watatu kutoka nchini Jamaika. Walirekodi muziki wa reggae katika mahadhi ya roots. Kundi lilijawa na athira ya Rastafari. Kundi hili lilianzishwa mwaka wa 1969 na lilifahamika zaidi kwa albamu yao ya kwanza ya 1976, *Right Time*, iliyotayarishwa na Joseph Hoo Kim, na toleo la 1979, *Deeper Roots* .

Mnamo Machi 29, 2022, mwimbaji wao mkuu, Donald "Tabby" Shaw, aliuawa kwa kupigwa risasi akiendesha gari.  Mnamo Aprili 1, 2022, Fitzroy "Bunny" Simpson alikufa. 

## Historia 
Kikundi hiki kilianzishwa mwaka wa 1969 katika eneo la Trenchtown huko Kingston, kilijumuisha mwimbaji mkuu Donald "Tabby" Shaw, na waimbaji wa hamoni Fitzroy "Bunny" Simpson na Lloyd "Jaji" Ferguson.   Uimbaji wao wa hamoni wa kuvutia na sanaa ya maonyesho iliyopangiliwa vema ilitokana na makundi ya uimbaji ya miaka ya 1960 Nyimbo zao laini na onyesho la jukwaa lililosanifiwa lilichochewa na vikundi vya sauti vya Motown vya miaka ya 1960, huku Shaw akiorodhesha vikundi hivyo kuwa ni pamoja na The Temptations, The Stylistics, The Impressions, na The Delfonics ikiwa kama athira na pia wasanii wa Jamaika kama vile John Holt na Ken Boothe .  Albamu iliyotokana *ya Ice on Fire* iliuzwa vibaya, utengenezaji wake haukuwavutia mashabiki wa reggae, na albamu hiyo baadaye ilielezwa kama "jaribio la wanamuziki wa New Orleans wa kucheza reggae".  

Huko Jamaika, waliendelea kurekodi kwa Channel One, na albamu ya *Stand Up to Your Judgment* iliyotolewa mwaka wa 1978, na kuendelea kutoa safu ya nyimbo maarufu. Pia walitoa rekodi kwenye lebo yao wenyewe ya 'Bad Gong'. Albamu yao ya*Deeper Roots*, lililotolewa mwaka wa 1979, lilikuwa mafanikio yao makubwa yaliyofuata ya albamu, iliyotolewa tena na Virgin, kwenye lebo yake ya Front Line . 

Mwanzoni mwa miaka ya 1980, walirekodi na mtayarishaji Gussie Clarke, kwa kiasi kikubwa wakitumia nyimbo za zamani za Studio One kama msingi wa rekodi zao, na nakala za vipindi hivi zikawa maarufu kwenye mifumo ya sauti huko Jamaica, New York, na London, hasa "Pass the Kouchie", iliyorekodiwa kwenye "Full Up" riddim Kazi yao na Clarke ilitoa albamu ya 1981 *Changes*.

" Pass the Kouchie ", iliyoandikwa na Ferguson na Simpson, ilipata umaarufu wa kimataifa mara mbili, ilipotolewa kwa mara ya kwanza (kwenye albamu yao ya 1982 *Changes* )  na tena iliporudiwa na kundi la Musical Youth huku wakifanya mabadiliko kiasi hasa kipande kilichohusu dawa za kulevya, na ikaja kutolewa kwa jina la "Pass the Dutchie" (1982). 

Kikundi kiliendelea kutoa albamu mara kwa mara, na kuzoea kwa mafanikio makubwa midundo ya dijitali iliyokuwepo miaka ya 1980 na kuendelea.  Tabby, Bunny na Jaji walitoa zaidi ya albamu arobaini katika kazi yao ya miaka mingi.

Mnamo 2021, kikundi kilitunukiwa kwa tuzo ya 'Order of Distinction' (Daraja la Afisa) katika ugawaji wa Tuzo za Heshima za Kitaifa, katika hafla ya Maadhimisho ya Miaka 59 ya Uhuru wa Jamaika.  

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* Diskografia ya kina kwenye NiceUp.com
* Diskografia ya Mighty Diamonds  - single na zaidi
* Discography katika Discogs
Jamii:Wanamuziki wa Jamaika
Nyuki-plastiki

**Nyuki-plastiki** (kutoka Kiing. polyester bees) ni nyuki wadogo wa family Colletidae katika familia ya juu Apoidea ya oda Hymenoptera wanaojenga viota vyao ardhini, hasa katika udongo wenye mchanga, au katika mbao, katikati ya miamba au katika machimbo ya nyungunyungu. Hupaka mnyeso fulani kwa ulimi wao kwenye ukuta wa chimbo. Baada ya kukauka mnyeso huo unafanana na plastiki (poliesta). Spishi za nusufamilia Hylaeinae huitwa **nyuki uso-njano** mara nyingi. Nyuki hawa ni wapweke, lakini huenda kujenga viota vyao karibu na kila kimoja mpaka mkongamano wa maelfu ya viota. Wanatokea duniani kote, hasa Australia na Amerika ya Kusini, lakini Afrika pia ina spishi nyingi ambazo 21 katika Afrika ya Mashariki.

## Maelezo
Hao ni nyuki wadogo wa urefu wa mm 2.5-7. Wana ndimi fupi. Spishi za nusufamilia Colletinae zina nywele nyingi kiasi, lakini Hylaeinae zina nywele chache na fupi zaidi. Colletinae ni nyeusi zenye nywele nyeupe, maziwa au njano kuzunguka thoraksi na katika milia kwenye fumbatio. Zina nywele maalum kwenye femuri za nyuma ambazo hukusanya na kushikilia chavua ambazo kwa pamoja huitwa skopa (scopa). Hylaeinae hazina skopa lakini hubeba chavua katika gole lao. Pia ni nyeusi lakini sehemu za mwili, fumbatio hasa, zinaweza kuwa nyekundu huku uso na sehemu za miguu zikiwa njano au maziwa kwa kawaida.

## Biolojia
thumb|left|200px|*Collete cunicularis* akichimba chimbo lake.
Majike wa Colletinae huchimba machimbo kwenye udongo tifutifu kiasi ambapo huweka viota vyao. Ingawa kila jike huchimba chimbo lake mwenyewe, mamia hadi maelfu ya machimbo yanaweza kutokea pamoja katika eneo dogo. Chimbo lina shimo kuu lenye matawi mafupi. Kijumba cha kizazi hutengenezwa mwishoni mwa kila tawi kwa usaidizi wa mnyeso kutoka kwa tezi za mate ambao hukauka kwenye tabaka linalofanana na plastiki na kuzuia maji na ukuaji wa kuvu. Vijumba vinatolewa na donge la mchanganyiko wa chavua na mbochi na yai hutagwa juu ya kila donge. Majana wanaoibuka kisha hupata chakula tayari. Baada ya bambuaji nne jana anakuwa bundo, ambamo nyuki mpevu huibuka mwanzoni mwa msimu wa mvua.

Majike wa Hylaeinae hutafuta mashimo yaliyopo ama ardhini, kama machimbo ya nyungunyungu, au katika mbao au katikati ya miamba. Ndani, wanaunda safu moja ya vijumba ambavyo huvipatia maelezi ya kiowevu ya chavua yaliyochanganywa na mbochi. Kama nusufamilia nyingine, kuta za vijumba zimepakwa na mnyeso unaokauka kwenye tabaka linalofanana na plastiki. Vinginevyo, mzunguko wa maisha ni sawa.

## Spishi za Afrika ya Mashariki
## Picha

Colletes hederae (44613695901).jpg|*Colletes hederae*
Hylaeus relegatus 1225352.jpg|*Hylaeus relegatus*
Hylaeus verticalis, M, Face, NY, Vipers Boscoss Roadside 2014-07-29-15.56 (33628089093).jpg|*Hylaeus verticalis*

## Marejeo
Jamii:Nyuki na jamaa
Anita Soina

**Anita Soina** (alizaliwa Kajiado, Kenya, 20 Agosti 2000)  ni mtetezi wa mazingira kutoka nchini Kenya. Ni mwandishi wa *The Green War* na mwanzilishi wa Spice Warriors ambalo ni kundi  linalotetea mabadiliko ya hali ya hewa nchini Kenya.

## Maisha
Anita Soina anatoka katika jamii ya Wamasai.  Ana Shahada ya Sanaa katika Mahusiano ya Umma na Mawasiliano ya Biashara, katika Chuo Kikuu cha Multimedia cha Kenya mnamo 2021.  Soina pia alifanya programu katika HarvardX, jukwaa la elimu mtandaoni la Chuo Kikuu cha Harvard, kuhusu athari za kiafya za mabadiliko ya hali ya hewa .

Anita Soina amefanya kazi kama Balozi wa Biashara na Meneja Dijitali wa Kituo cha Meno na Mifupa cha Bonde la Ziwa nchini Kenya.   Soina Anita ni mwanaharakati wa mazingira na pia ni mwandishi wa Kitabu  *The Green War* ; ameandika kitabu kuhusu changamoto za kimazingira zinazokabili Kenya .  Anita pia ni Meneja wa msanii katika Shirko Media. 

Mwaka wa 2018, Soina alianzisha Spice Warriors chini ya ushauri wa Eric Mastsanza,  ambacho ni kikundi cha mpango wa mazingira mjini Nairobi ambacho kinatetea uendelevu wa mazingira nchini Kenya .   Pia alihudhuria Kongamano la Umoja wa Mataifa la Mabadiliko ya Tabianchi la 2021 mnamo Novemba 2021 ili kutoa maoni yake kuhusu dharura ya Kitaifa ya Ukame na mafuriko katika Bonde Kuu la Ufa . 

## Siasa 
Soina alijitosa kwenye siasa na  alijiunga na United Democratic Alliance (UDA) kama chama chake cha kwanza kugombea nafasi ya Mbunge anayewakilisha Kajiado Kaskazini, Kenya katika Bunge la 13 la Kenya .  Baadaye, tarehe 24 Machi 2022, anaondoka UDA na kujiunga na Green Thinking Action Party (GTAP) inayoongozwa na Isaac Kalua kuwakilisha nafasi hiyo hiyo. Alihamia GTAP kwa sababu mkakati wa chama wa kuondoa ada za uteuzi kwa wagombea wanawake wanaotaka kugombea nyadhifa za kuchaguliwa katika uchaguzi mkuu wa 2022 .  L Katika uchaguzi wa Kenya mnamo Agosti 2022, Soina - ambaye alikuwa mgombea mdogo zaidi kugombea ubunge - alishindwa na Mhe Onesmus Nguro Ngogoyo wa UDA.

## Maandishi yake 
* 2020: *Vita vya Kijani* . 

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* Tovuti Rasmi 
Jamii:Wamasai
Jamii:Wanaharakati wa Kenya
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 2000
Bungu

Kata kadhaa za Tanzania huitwa **Bungu**, lakini **bungu** pia ni aina za nyuki au viwavi ambao hutoboa ubao au mabua na mwishone spishi ya koambili au kombejozi inayetoboa ubao wa mashua au nguzo katika bahari:

* Bungu (Morogoro)
* Bungu (Rufiji)
* Bungu (Tanga)
* Bungu (kiwavi)
* Bungu wakubwa au nyuki-bungu wakubwa
* Bungu wadogo au nyuki-bungu wadogo
* Bungu-bahari
Nassoro Mohammed

**Nassoro Mohammed** (anajulikana zaidi kama *Mzee wa Khairati*; alizaliwa Kilwa, 1946) ni mtunzi wa mashairi nchini Tanzania, akitunga mashairi katika lugha ya Kiswahili.

Ni mtoto wa kwanza katika familia ya Mohamed Nassoro Mkutuka. Alizaliwa Kilwa na baadaye kuhamia katika mkoa wa Dar es Salaam. Baada ya baba yake kufariki dunia, mwaka 1960 alichukuliwa na kwenda kulelewa na shangazi yake 
akiwa na umri wa miaka 18. 

Alianza kujifunza kazi mbalimbali kama upakaji rangi, lakini alipenda ushairi tangu akiwa bado mtoto mdogo.

## Vitabu
Mzee wa Khairati amechapisha diwani moja ya mashairi ya Kiswahili inayojulikana kama Diwani ya Khairati; diwani hiyo ilichapishwa mwaka 2019.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1946
Jamii:Washairi wa Tanzania
Jamii:washairi wa Kiswahili
Jamii:Watu walio hai
Simon Rieber

**Simon Cosmas Michael** (anayejulikana zaidi kama **Simon Rieber**, amezaliwa 25 Mei 1994) ni mchoraji katuni, mwongozaji, mtayarishaji na mwandishi wa miswada ya filamu kutoka Tanzania.

Yeye ni mshindi wa tuzo ya Umoja Prize for Contemporary Tanzanian Artist mwaka 2020. Amefanya maonyesho kadhaa nchini Tanzania na Afrika Mashariki, akijijengea nafasi nzuri kama msanii anayechipukia wa kitanzania katika ulingo wa sanaa ya Afrika Mashariki.

## Kazi zake 
* 2018: Working for the Time, Seoul Museum of Art, Seoul, South Korea

## Marejeo
## Viungo vya nje 
* Simon Rieber Kwenye Internet Movie Database
* Simon Rieber kwenye *Artmajeur*
* Simon Rieber kwenye *Saatchiart*
* Simon Rieber kwenye Instagram
* Simon Rieber kwenye Facebook

Jamii:Waliozaliwa 1994
Jamii:watu walio hai
Jamii:Wachoraji wa Tanzania
Jamii:Watu kutoka Dar es Salaam
Jamii:Waandishi wa Tanzania
Jamii:Waongozaji filamu wa Tanzania
Jamii:Waigizaji filamu wa Tanzania
Siku ya haki za binadamu

**Siku ya Haki za Binadamu** huadhimishwa duniani kote tarehe 10 Desemba kila mwaka.

Tarehe hiyo ilichaguliwa kwa heshima na kupitishwa na Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa, tarehe 10 Desemba 1948, kwenye Azimio la Kimataifa la Haki za Kibinadamu (UDHR). Azimio la kwanza la kimataifa la haki za binadamu ni moja ya mafanikio makubwa ya Umoja wa Mataifa. 

Uanzishwaji rasmi wa Siku ya Haki za Binadamu ulifanyika katika Mkutano wa 317 wa Baraza Kuu la umoja wa mataifa tarehe 4 Desemba 1950, wakati Baraza Kuu lilipotangaza azimio 423 (V), likialika nchi zote wanachama na mashirika mengine yoyote yenye nia kusherehekea siku hiyo kama walivyoona kubaliana.  

Mashirika mengi ya kiserikali na yasiyo ya kiserikali yanayofanya kazi ya utetezi wa haki za binadamu pia hupanga matukio maalum ya kuadhimisha siku hiyo, kama vile mashirika mengi ya kijamii na kijamii.

## Historia 
[thumb|Waandishi wa habari wa Uturuki wakipinga [Vyombo vya habari vya Uturuki vilijisafisha baada ya mapinduzi ya Julai 2016 yaliyoshindwa|kufungwa kwa wenzao, 10 Desemba 2016]]
Siku ya Haki za Binadamu ni siku ambayo mwaka 1948 Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa lilipitisha Azimio la Kimataifa la Haki za Binadamu. 

Kuanzishwa rasmi kwa Siku ya Haki za Kibinadamu kulianza 1950, baada ya Bunge kupitisha azimio 423(V) la kualika Mataifa yote na mashirika yanayovutiwa kupitisha tarehe 10 Desemba ya kila mwaka kama Siku ya Haki za Kibinadamu.  

## Marejeo 
Jamii:Haki za binadamu
Jamii:Sikukuu za Kimataifa
Kenny Thomas

**Kenny Thomas** (alizaliwa Islington, London, 12 Septemba 1968) ni mwimbaji kutoka Uingereza ambaye alikuwa na kazi nzuri katika miaka ya 1990, akiingiza nyimbo nane kwenye chati za UK top 40.

## Maisha binafsi
Thomas alikulia Hillside Estate, Stamford Hill na alihudhuria shule ya *Kardinali Pole Roman Catholic* huko Hackney. Aliwahi kuwa bondia na fundi kwenye kampuni ya *BT technician* kabla ya kuanza kazi kama mwimbaji. 

Sasa anaishi Costessey karibu na Norwich.

## Kazi
Mafanikio ya Thomas yalikuja mnamo 1991 alipotoa wimbo wa kwanza *Outstanding*, ambao ulifika mpaka namba 12 kwenye UK Singles Chart; wimbo ambao toleo la kwanza ulitolewa na Gap Band. 

Mwaka huo huo alifanikiwa kuingiza nyimbo nyingine tatu kwenye chati za UK ikiwemo uliyovuma zaidi *Thinking About Your Love* ambao ulifika namba 4 kwenye chati hizo na kukaa kwa wiki 13 na wimbo wa *Best of You* ambao ulifika namba 11 naulidumu kwenye chati kwa wiki saba.

Albamu ya kwanza ya Thomas *Voices* (1991) ilifikia nambari tatu kwenye chati ya albamu za Uingereza, ikiuza zaidi ya nakala 300,000.

## Tuzo
Mnamo 1992 Thomas aliteuliwa kwenye tuzo za kila mwaka za BRIT Awards katika kategoria mbili, mwimbaji bora wa kiume wa Uingereza na mwimbaji chipukizi wa Uingereza.

## Marejeo 
Jamii:Wanamuziki wa Uingereza
Jamii:Waliozaliwa 1968
Jamii:Watu walio hai
Siku ya Kimataifa ya Kutokomeza Ukatili dhidi ya Wanawake

**Siku ya Kimataifa ya Kutokomeza Ukatili Dhidi ya Wanawake** iliidhinshwa na Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa ambalo limeteua kwa ajili yake tarehe 25 Novemba (Azimio 54/134).  Madhumuni ya siku hiyo ni kuongeza ufahamu duniani kote kuhusu wanawake kubakwa, kunyanyaswa nyumbani na aina nyinginezo za ukatili; zaidi ya hayo, moja ya malengo ya siku hiyo ni kuangazia kwamba ukubwa na asili ya kweli ya suala hilo mara nyingi hufichwa. Kwa mwaka wa 2014, mada rasmi iliyoandaliwa na kampeni ya Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa UNiTE Kukomesha Unyanyasaji dhidi ya Wanawake, ni *Orange Your Neighborhood*.  

## Historia 
Kihistoria, tarehe hiyo inatokana na tarehe ya mauaji ya dada watatu Mirabal mwaka 1960, wanaharakati wa kisiasa katika Jamhuri ya Dominikana; mauaji hayo yaliamriwa na dikteta wa nchi hiyo Rafael Trujillo (1930–1961).  Mnamo 1981, wanaharakati katika Jumuiya ya Amerika ya Kusini na Karibiani ya Feminist Encuentros iliadhimisha Novemba 25 kama siku ya kupambana na kuhamasisha unyanyasaji dhidi ya wanawake kwa upana zaidi; mnamo Februari 7, 2000, tarehe hiyo ilipokea azimio lake rasmi la Umoja wa Mataifa (UN).  

Umoja wa Mataifa na Muungano wa Mabunge ya Umoja wa Mataifa wamehimiza serikali, mashirika ya kimataifa na NGOs kuandaa shughuli za kuunga mkono siku hiyo kama maadhimisho ya kimataifa .  Kwa mfano, UN Women (Shirika la Umoja wa Mataifa la Usawa wa Jinsia na Uwezeshaji wa Wanawake) huadhimisha siku hiyo kila mwaka na kutoa mapendekezo kwa mashirika mengine kuiadhimisha. 

## Marejeo 
Jamii:Haki za binadamu
Jamii:Sikukuu za Kimataifa
Ukatili dhidi ya wanawake

**Unyanyasaji dhidi ya wanawake** (kifupi cha Kiingereza: **VAW** ), unaojulikana pia kama **unyanyasaji wa kijinsia** (**SGBV**),    ni vitendo vya ukatili hasa vinavyofanywa dhidi ya wanawake au wasichana. Vurugu kama hizo mara nyingi huchukuliwa kama aina ya uhalifu wa chuki,  unaofanywa dhidi yao haswa kwa sababu ni wanawake, na unaweza kuchukua aina nyingi.

VAW ina historia ndefu sana, ingawa matukio ya unyanyasaji yanaofautiana kwa maeneo na ata  jamii. Vitendo kama hivyo mara nyingi huonekana kama njia ya kuwatiisha wanawake, iwe katika jamii kwa ujumla au katika uhusiano wa kibinafsi . ukatili huo unaweza kuibuka kutokana na hisia ya kustahiki, ubora, chuki dhidi ya wanawake au mitazamo kama hiyo katika mhalifu au tabia yake ya ukatili, hasa dhidi ya wanawake.

Azimio la Umoja wa Mataifa la Kutokomeza Unyanyasaji Dhidi ya Wanawake linasema, "unyanyasaji dhidi ya wanawake ni dhihirisho la uhusiano wa kihistoria usio na usawa kati ya wanaume na wanawake" na "unyanyasaji dhidi ya wanawake ni mojawapo ya mifumo muhimu ya kijamii ambayo wanawake wanalazimishwa kuwa chini. ikilinganishwa na wanaume." 

Kofi Annan, Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa, alitangaza katika ripoti ya 2006 iliyowekwa kwenye tovuti ya Mfuko wa Maendeleo ya Umoja wa Mataifa kwa Wanawake (UNIFEM):Ukatili dhidi ya wanawake na wasichana ni tatizo la uwiano . Angalau mwanamke mmoja kati ya watatu duniani kote amepigwa, kulazimishwa kufanya ngono, au kunyanyaswa maishani mwake na mnyanyasaji kwa kawaida ni mtu anayejulikana naye. 

: a. ukatili unaotokea katika familia au familia, ikijumuisha, *pamoja na mengine*, unyanyasaji wa kimwili na kiakili, unyanyasaji wa kihisia na kisaikolojia, ubakaji na unyanyasaji wa kijinsia, kujamiiana na jamaa, ubakaji kati ya wanandoa, wenzi wa kawaida au wa hapa na pale na wanaoishi pamoja, uhalifu unaotendwa kwa jina la heshima, ukeketaji na mila nyingine zenye madhara kwa wanawake kama vile ndoa za kulazimishwa;

## Viungo vya nje 
* Violence against women, a factsheet on ECtHR case law
* Virtual Knowledge Centre to End Violence against Women and Girls (in English, French, and Spanish)
* UN Special Rapporteur on violence against women, its causes and consequences
* World Health Organization's reports on FGM, Health complications of female genital mutilation

## Marejeo 
Jamii:Haki za binadamu
Jamii:Haki za watoto
Jamii:Jinsia
Elizabeth Wathuti

**Elizabeth Wanjiru Wathuti** (alizaliwa Agosti 1, 1995) ni mwanaharakati wa mazingira na hali ya hewa kutoka nchini Kenya. Pia ni mwanzilishi wa Initiative ya Kizazi cha Kijani, ambayo inakuza vijana kupenda asili na kuzingatia mazingira katika umri mdogo na sasa amepanda miche ya miti 30,000 nchini Kenya.  

Mwaka wa 2019, Elizabeth alitunukiwa Tuzo la Mtu Bora wa Kijani barani Afrika na Wakfu wa Eleven Eleven Twelve na kutajwa kuwa mmoja wa Vijana 100 Wenye Ushawishi Zaidi na Tuzo za Vijana Afrika. 

## Elimu 
Wathuti alihitimu kutoka Chuo Kikuu cha Kenyatta na Shahada ya Kwanza katika Mafunzo ya Mazingira na Maendeleo ya Jamii. 

## Uanaharakati wa utotoni na mazingira 
Wathuti alikulia katika Kaunti ya Nyeri, ambayo inasifika kwa kuwa na msitu mkubwa zaidi nchini Kenya .  Alipanda mti wake wa kwanza akiwa na umri wa miaka saba na alianzisha klabu ya mazingira katika shule yake ya upili kwa usaidizi wa mwalimu wake wa jiografia.  Alikuwa sehemu ya uongozi wa Klabu ya Mazingira ya Chuo Kikuu cha Kenyatta (KUNEC) ambapo aliweza kufanya shughuli nyingi; kama vile upandaji miti, usafishaji wa Mazingira na utoaji wa elimu ya mazingira; huku akiongeza ufahamu wa changamoto za kimazingira duniani kama vile mabadiliko ya tabianchi . 

Mnamo mwaka wa 2016, alianzisha Initiative ya Kizazi cha Kijani, ili kuwatia moyo vijana wanaopenda mazingira, elimu ya mazingira na hali ya hewa, kujenga uwezo wa kustahimili hali ya hewa na shule za kijani kibichi. Video yake "The Forest is a Part of Me  " iliangaziwa na Global Landscapes Forum (GLF) kama sehemu ya mfululizo wa Sauti za Vijana katika Mandhari.

Yeye ni mpokeaji wa tuzo ya ushamini ya  Wangari Maathai  kwa kujitolea kwake katika uhifadhi wa mazingira.  Wathuti pia ni mwanachama wa Green Belt Movement, ambayo ilianzishwa na kielelezo chake Profesa Wangari Maathai 
thumb| Mkutano wa Hasara na Uharibifu kutokana na hali ya hewa huko Scotland mnamo mwaka 2022. Vanessa Nakate, Waziri wa Kwanza Nicola Sturgeon pamoja na Elizabeth Wathuti
Mwaka wa 2019, Siku ya Kimataifa ya Vijana, alitambuliwa na Duke na Duchess wa Sussex kwenye malisho yao ya Instagram  kwa kazi yake ya kuhifadhi mazingira. Aliangaziwa kwenye wavuti ya Malkia wa Jumuiya ya Madola.   Katika mwaka huo huo alitajwa pamoja na Vanessa Nakate na Oladuso Adenike na Greenpeace kama mmoja wa wanaharakati watatu wachanga wa hali ya hewa weusi barani Afrika wanaojaribu kuokoa ulimwengu.

## Tuzo na kutambuliwa 
* 2016 tuzo ya nne ya Wangari Maathai Scholarship 
* Tuzo ya Bingwa wa Vijana wa Hali ya Hewa ya Green Climate Fund 2019 
* Tuzo la Mtu Bora wa Kijani barani Afrika 2019 na Wakfu wa Eleven Eleven Twelve. 
* Vijana 100 Wenye Ushawishi Zaidi wa Tuzo za Vijana Afrika. 
* Tuzo la Kimataifa la Diana (2019) 
* Mabingwa Vijana wa Umoja wa Mataifa wa fainali ya Kanda ya Dunia kwa Afrika (2019) 
* Kutambuliwa kwa Siku ya Kimataifa ya Vijana 2019 na Duke na Duchess ya Sussex. 
* Chama cha Wanablogu Kenya - BAKE Awards (2018) kwa blogu bora zaidi ya mazingira. 

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1995
Jamii:wanaharakati wa Kenya
Chuo Kikuu cha Cádiz

**Chuo Kikuu cha Cádiz** (kwa Kihispania: **Universidad de Cádiz**, kwa kawaida hujulikana kama UCA) ni chuo kikuu cha umma kilichoko katika mkoa wa Cádiz, Andalusia, Uhispania, kilichobainishwa kwa mitaala yake ya dawa na sayansi ya baharini ama majini. Kilianzishwa mnamo 1979, na kina kauli mbiu ya Kilatini *Non Plus Ultra ("No More Beyond")* ikimaanisha "hakuna cha zaidi". Makao makuu yake yako huko Cádiz. Katika mwaka wa masomo wa 2007/2008, kulikuwa na wanafunzi 17,280, wahadhiri 1698, na wafanyakazi wa utawala na huduma 680 waliohusishwa na chuo kikuu.

## Historia 
Asili ya Chuo Kikuu iko katika karne ya 15 na "Colegio de Pilotos de los Mares de Levante y Poniente".

Kitivo chake cha Tiba kinarudi kipindi cha uanzishwaji wa Chuo cha upasuaji Royal Naval mnamo 1748, ambacho ndicho kilikuwa chuo cha kwanza huko Ulaya kuchanganya dawa na upasuaji katika shule moja.

Chuo Kikuu cha kisasa cha Cádiz kilianzishwa mnamo Oktoba 30, 1979.Mnamo Machi 1984, Medali ya Dhahabu ilitolewa kwa Juan Carlos I wa Hispania. Mnamo Mei 1985, Rafael Alberti na Antonio Domínguez Ortiz walimuunga na kuwa naye Daktari Honoris Causa. Katika mwaka huu ndipo rectorate ilihamishwa kwenye jengo la sasa, Casa de los Cinco Gremios. Sheria na sheria za vyuo vikuu ziliidhinishwa mnamo Februari 1986.

Jamii:Vyuo vikuu vya Hispania
Jamii:Mkoa wa Cádiz
Dusmareb

'''''' ni mji wa Somalia ya kati.

Idadi ya wakazi wa wilaya hukadiriwa kuwa 390,407.

## Tazama pia
* Orodha ya miji ya Somalia

## Tanbihi
Jamii:Miji ya Somalia
Nyuki-bungu mdogo

**Nyuki-bungu wadogo** au **bungu wadogo** ni nyuki wadogo wa makabila Allodapini, Ceratinini na Manueliini katika nusufamilia Xylocopinae wa family Apidae wanaojenga viota vyao ndani ya ubao uliooza au katika vitawi, mashina au mabua yenye moyomti mwororo. Spishi kadhaa huonyesha viwango mbalimbali vya kuwa na viota katika jamii, lakini hakuna hata mmoja wao ambaye ni ya kijamii kama nyuki-asali. Wanatokea katika mabara yote isipokuwa Antakitiki.

Spishi za kabila Xylocopini huitwa nyuki-bungu wakubwa.

## Maelezo
Nyuki hawa hutofautiana kwa ukubwa kutoka mm 4 hadi 16. Wao ni wembamba na hawana mwili imara kama nyuki-bungu wakubwa. Wanaweza kuwa weusi,kijani au buluu, mara nyingi na mng'ao wa metali. Kunaweza kuwa na nyekundu kwenye fumbatio au njano kwenye sehemu kadhaa za mwili. Nywele kwenye mwili ni fupi na siyo nyingi, ingawa baadhi ya spishi katika Allodapini wana thoraksi yenye nywele ndefu kiasi. Kuna skopa isiyo imekua sana ya nywele ndefu zaidi kwenye tibia inayotumika kushikilia chavua iliyokusanywa.

Nyuki wa jenasi *Manuelia* huwa wapweke, lakini majike huvumilia zaidi majike wengine katika koloni moja la viota kuliko majike kutoka makoloni mengine. Hii inachukuliwa kuwa hatua ya kwanza katika mageuko ya ujamii. Jenasi *Ceratina* ina spishi mpweke na za ujamii dhaifu, huku spishi za kabila Allodapini zote zinaonyesha viwango tofauti vya ujamii. Nyuki-bungu wadogo huchimba ndani ya ubao unaooza au vitawi au mashina yenye kiini au moyomti mwororo. Baadhi ya spishi huunda vijumba vya kizazi, kila moja ikiwa na donge la chavua na mbochi ambayo jana mmoja hula. Spishi nyingine hazitengenezi vijumba vya kizazi bali hutaga mayai kwa safu ndani ya handaki la kiota. Majana yao hulishwa kila siku na kioevu kilichorudishwa kutoka kwa gole.

Nyuki-bungu wadogo wengi ni wachavushaji muhimu wa aina nyingi za maua.

## Spishi za Afrika ya Mashariki
## Picha

Allodapula variegata, Pretoria NBT, a.jpg|*Allodapula variegata*
Ceratina moerenhouti, side, kenya 2014-08-28-17.49.21 ZS PMax (15059548176).jpg|*Ceratina moerenhouti*
Ceratina nest in fennel 1.jpg|Kiota cha *Ceratina* sp. katika bua la shamari

Jamii:Nyuki na jamaa
Jamii:Wadudu
Tellonym

**Tellonym** (neologism, kutoka kwa Kiingereza "to tell" na "anonym") ya Kijerumani ni programu ya utumaji ujumbe mtambuka ambayo maswali yatajibiwa. Tellonym iliundwa kama njia ya kutoa na kupokea maoni bila jina. Imetengenezwa na kampuni ya programu ya Kijerumani ya Callosum Software, msingi wa watumiaji wa programu hii ni wa Kijerumani.

## Historia
Miradi inayolingana ilianzishwa na ask.fm mnamo mwaka 2010.Mradi wa Tellonym ulianza mnamo mwaka 2016 Watumiaji 700,000 walisajiliwa Mei 2017. Kufikia mwezi Juni 2018, watumiaji milioni 2 walikuwa wamejiandikisha.Kufikia Juni 2020,GoogleApp Store inaonyesha zaidi ya usajili wa watu milioni 10.
Kulingana na tafiti za Youth Internet Monitor mwaka 2018 nchini Austria, asilimia 12 ya vijana wenye umri wa miaka 11 hadi 17 hutumia Programu.

## Teknolojia
Inasimulia ni kile wanachoita jumbe kwenye Tellonym. Wasifu wa mtumiaji una jina la mtumiaji, maelezo mafupi na emoji, ambayo inaweza kupatikana kwenye hafla au kununuliwa. Wasifu hutumiwa kukusanya maoni kuhusu wewe mwenyewe, kazi, na maswali mengine yoyote. Kama matokeo, Tellonym inaweza kutumika kama zana ya uchunguzi. Wageni kamili, pamoja na marafiki, wanaweza kufikia wasifu wa kibinafsi kupitia kiungo cha umma na kuacha maoni.Hii hurahisisha uchapishaji wa maoni ya kuumiza au kuudhi. Sio lazima kuwa na wasifu wako mwenyewe, ambapo utalazimika kutoa jina lako au anwani ya barua pepe, ili kukadiria watumiaji wengine.

Programu ya Callosum huhifadhi ujumbe na anwani za itifaki ya mtandao za kifaa cha mwisho kwa uwezekano wa kutumwa kwa mamlaka ya uhalifu. Programu hukuwezesha kuunda kichujio cha maneno kulingana na mtumiaji chenye upeo wa maneno kumi ambayo huzuia "inasema" iliyo na maneno yaliyoorodheshwa kumfikia mtumiaji. Kwa mazoezi, kichujio hiki cha maneno hakifanyi kazi kwa sababu kinaweza kuepukwa kwa kubadilishana herufi moja. Kipengele cha kukokotoa kipima muda kinaweza kutumika kuratibu wakati ujumbe utatumwa.

## Vitisho vya dhuluma mtandaoni
Kwa sababu watumiaji wanaweza kuunda maelezo bila kujulikana, ni rahisi kwao kuwatusi au kuwanyanyasa wengine, jambo ambalo linaweza kusababisha unyanyasaji wa mtandaoni. Tellonim mara nyingi huwa na "matusi makali au hata uchochezi wa kujiua."[nukuu inahitajilka] Hakuna mbinu za kidijitali za kuzuia kujiua au tabia ya kutoroka (kuanzia Aprili 2022).

## Marejeo
Jamii:WikiVibrance International Youth Day 2022 Arusha
Jamii:Ujana
Utofauti wa vizazi

**Utofauti wa vizazi** ni utofauti wa kimtizamo kati ya kizazi kimoja na kizazi kingine kiimani, kisiasa au kimatabaka. Kwa matumizi ya leo, utofauti wa vizazi unaonekana ni kati ya vijana na wazazi au wazee.

## Historia 
Kati ya wanasosholojia wa mwanzo kama Karl Mannheim aliona tofauti kwenye vizazi mbal mbali kwa namna vijana wanavyopitia ujana kwenye utuuzima akajifunza njia ambazo vizazi wanajitenga na vizazi vingine majumbani, makanisani, makundi ya watu wazima na makundi ya vijana.

Nadharia ya kisosholojia ya utofauti wa vizazi ilikuja kwa mara ya kwanza mwaka 1960 wakati vizazi vipya walikuwa wakienda tofauti na vitu vingi ambayo wazazi wao walikuwa wakiamini kwa nyanja mbalimbali kama muziki, siasa na utamaduni.

## Kutenganisha utofauti wa vizazi 
Kuna njia mbalimbali za kutofautisha  vizazi. Kwa mfano majina wanayopewa makundi mbalimbali ya vizazi kama vizazi kimya, vizazi X, vizazi milenia na vizazi alfa na kila kizazi huwa na uvumi wao pamoja na athari katika jamii zao.

### Matumizi ya lugha
Inaweza kutofautishwa kwa matumizi yao ya lugha. Utofauti wa vizazi umeleta utofauti kwenye lugha unaosababisha ugumu kuwasiliana. Tatizo hili limeonekana kwenye jamii na kusababisha mkinzano kwenye mawasiliano ya siku na siku, nyumbani, shuleni na kazini.

## Marejeo 
## Viungo vya nje
# https://www.dictionary.com/browse/generation-gap
# https://books.google.com/books?id=FYElqUmQttgC
Jamii:Elimu jamii
Jamii:Umri
Historia ya Poland (1945-1989)

**Historia ya Polandi kutoka 1945 hadi 1989** inahusu kipindi cha utawala wa Marxist-Leninist huko Poland baada ya kumalizika kwa Vita vya pili vya dunia. Katika kipindi hicho, pamoja na ukuaji wa jumla wa viwanda, ukuaji wa miji na maboresho mengi katika hali ya maisha, iligubikwa na ukandamizaji wa mapema wa Stalinist (Joseph Stalin alikuwa kiongozi wa Umoja wa Kisovieti wakati akihudumu kama Katibu Mkuu wa Kamati Kuu ya Chama cha Kikomunisti cha Umoja wa Kisovieti kutoka 1922 hadi kifo chake tarehe 5 Machi 1953), pia kipindi hiki kiligubikwa na  machafuko ya kijamii, mizozo ya kisiasa na matatizo makubwa ya kiuchumi.

Karibu na mwisho wa Vita vya pili vya dunia, Jeshi Jekundu la Kisovieti linalosonga mbele, pamoja na Vikosi vya Wanajeshi vya Kipolishi Mashariki, viliwasukuma nje vikosi vya Wanazi wa Ujerumani kutoka Poland. Mnamo Februari 1945, Mkutano wa Yalta uliidhinisha kuundwa kwa serikali ya muda ya Poland kutoka kwenye muungano , hadi uchaguzi wa baada ya vita. Josef Stalin, kiongozi wa Umoja wa Kisovyeti, alidanganya utekelezaji wa uamuzi huo. Serikali ya Muda ya Umoja wa Kitaifa inayodhibitiwa na kikomunisti iliundwa huko Warsaw kwa kupuuza serikali ya Poland iliyokuwa uhamishoni huko London tangu 1940.

Kufuatia kifo cha Stalin mwaka wa 1953, " thaw " iliruhusu kundi lililokuwa na uhuru zaidi la wakomunisti wa Poland, likiongozwa na Władysław Gomułka, kupata mamlaka. Kufikia katikati ya miaka ya 1960, Poland ilianza kukumbwa na ongezeko la matatizo ya kiuchumi na kisiasa. Yalifikia kilele katika mzozo wa kisiasa wa 1968 wa Poland na maandamano ya 1970 ya Poland wakati ongezeko la bei ya watumiaji lilisababisha wimbi la mgomo. Serikali ilianzisha mpango mpya wa kiuchumi unaotegemea mikopo mikubwa kutoka kwa wadai wa nchi za magharibi, ambayo ilisababisha kupanda kwa viwango vya maisha na matarajio, lakini mpango huo ulimaanisha kukua kwa ushirikiano wa uchumi wa Poland na uchumi wa dunia na uliyumba baada ya mgogoro wa mafuta wa 1973 . Mnamo 1976, serikali ya Edward Gierek ililazimika kuongeza bei tena ambayo ilisababisha maandamano ya Juni 1976.

Jamii:Historia ya Polandi
Lami

.]]
**Lami** (kwa Kiingereza: *asphalt* au *bitumen*) ni aina ya petroli katika hali ya kiowevu au nusumango. Inapatikana katika uasilia (kama huko Trinidad na Tobago) lakini pia inaweza kutengenezwa viwandani.

Matumizi makuu (70%) ni ukamilishaji wa barabara.

## Tanbihi
## Vyanzo
* Barth, Edwin J. (1962), *Asphalt: Science and Technology*, Gordon and Breach. .
* 
* 

## Viungo vya nje
* 
* 
* 
* Pavement Interactive – Asphalt
* CSU Sacramento, The World Famous Asphalt Museum! 
* National Institute for Occupational Safety and Health – Asphalt Fumes
*Scientific American, "Asphalt", 20-Aug-1881, pp.&nbsp;121
Nyuki-jasho

**Nyuki-jasho** (kutoka kwa Kiing. sweat bees ni nyuki wadogo sana hadi kiasi wa familia Halictidae katika familia ya juu Apoidea ya oda Hymenoptera waliovutiwa na jasho, haswa spishi ndogo, ili kulamba chumvi. Hii ni familia kubwa yenye takriban spishi 4500 na jenasi 17 katika Afrika ya Mashariki. Zinatokea mabara yote isipokuwa Antakitiki.

## Maelezo
Ukubwa wa nyuki-jasho ni mm 4-11. Kwa ujumla rangi yao ni nyeusi au kahawia mara nyingi pamoja na mistari ya nywele njano au nyeupe kwenye fumbatio, lakini wengine ni kijani, buluu au urujuani au wana fumbatio nyekundu. Baadhi yao wana mabaka njano mwilini, haswa madume. Kwa sababu familia hii ina spishi nyingi sana, zinatofautisha sana na haiwezekani kutoa maelezo ya nyuki hawa wote pamoja. Tembelea kurasa maalum kwa habari zaidi.

Takriban spishi zote za nyuki-jasho huonyesha viwango mbalimbali vya ujamii, ingawa wachache ni wapweke. Wanaweza kuwa karibu sana wa kijamii kama nyuki-asali. Pia kuna spishi za kidusia (nyuki-kekeo), haswa katika jenasi *Sphecodes*, ambazo zinafanana kwa kiasi fulani na nyigu na pia hupatikana katika Afrika ya Mashariki.

## Spishi kadhaa za Afrika ya Mashariki
## Picha

Halictus aegypticola Halicte (a)-20150717.jpg|*Halictus aegypticola*
Halictus brunnescens-Halicte-20150720.jpg|*Halictus brunnescens*
Pretty blue Cuckoo bee, Thyreus sp (Apidae) at Walter Sisulu Botanical Garden (5154589516).jpg|*Nomia amabilis*
Halictid Bees (Spatunomia rubra) males roosting on a branch (16880827646).jpg|*Spatunomia rubra*
Sphecodes albilabris fg02.jpg|*Sphecodes albilabris*
Thrinchostoma fulvum Male-Small.jpg|*Thrinchostoma fulvum*

Jamii:Nyuki na jamaa
Milka Chepkorir

**Milka Chepkorir** alizaliwa mwaka wa 1990), ni mwanaanthropolojia, mwanaharakati wa hali ya hewa na pia mwanaharakati wa haki za binadamu. Uwanaharakati wake ulijulikana zaidi alipokuwa mwakilishi wa Sengwer People wanaoishi karibu na Embobut na Kapolet Forest kutetea haki zao baada ya kufurushwa kwa nguvu na Huduma ya Misitu ya Kenya (KFS).

## Usuli na Elimu 
Chepkorir anatoka kwa jamii ya Sengwer kutoka Msitu wa Kapolet.  Anaishi mji wa Kitale, Kenya.  Alipata Shahada ya Kwanza ya Anthropolojia kutoka Chuo Kikuu cha Maseno .  Kwa sasa, anaendelea na masomo yake kwa kuchukua Shahada za Uzamili katika Jinsia na Mafunzo ya Maendeleo katika Chuo Kikuu cha Nairobi chini ya ufadhili wa mpango wa JHW. 

## Uanaharakati 
Uanaharakati wake ulianza alipokuwa kwenye shule ya upili.  Ingawa, uanaharakati wake ulijulikana zaidi alipokuwa mmoja wa wenzake wa Mpango wa Ushirika wa Wenyeji wa Ofisi ya Haki za Kibinadamu la Umoja wa Mataifa mwaka wa 2016. 

Kupitia ushirika huu, anahudhuria Kongamano la Kudumu la 16 la Umoja wa Mataifa kuhusu Masuala ya Wenyeji huko New York na kuripoti ukosefu wa utekelezaji wa haki za Wenyeji na UN kwa kuwakilisha Mpango wa Watu wa Misitu, Haki ya Asili na mashirika mengine ishirini. Pia alishiriki ukiukaji wa KFS ambapo walichoma nyumba 90 za watu wa Sengwer ambao ulianza wakati Umoja wa Ulaya na benki ya Dunia zilipowafadhili. 

Alirejea kwenye Kongamano la 17 la Kudumu la Umoja wa Mataifa kuhusu Masuala ya Wenyeji mwaka wa 2018 na kuripoti dhuluma zidi ya jamii ya Sengwer na Huduma ya Misitu ya Kenya kwa kuwafurusha  kutoka kwa ardhi ya mababu zao.  Watu wa Sengwer wamekabiliwa na msururu wa kufukuzwa kulikosababishwa na Mpango wa Kulinda Minara ya Maji na Kupunguza Mabadiliko ya Tabianchi na Kukabiliana na Mabadiliko ya Tabianchi unaofadhiliwa na Umoja wa Ulaya . Kufukuzwa kwa lazima kulifanywa na KFS na kutoka kwa taarifa ya Chepkorir:"Walichukua mtoto wa miaka sita na kuzunguka naye wakichoma nyumba baada ya mama yake kukimbia. Walimwacha msituni usiku peke yake" Kufuatia ripoti hii, EU ilisimamisha mradi huo. 

## Kazi 
Kwa sasa, anafanya kazi kama Mratibu wa Hatua ya Ardhi ya Jamii SASA! (CLAN), na pia ni mratibu wa Kutetea Maeneo ya Maisha na pia mshauri wa hazina ya Agroecology. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1990
Jamii:Watu walio hai
Helen Gichohi

**Helen Wanjiru Gichohi** ni mwanaikolojia wa kutoka nchini Kenya.Alikuwa alikuwa Rais wa Wakfu wa Wanyamapori wa Afrika (AWF) kuanzia  mwaka wa 2007 hadi mwaka wa 2013.

## Elimu 
Helen Gichohi alizaliwa katika jamii ya kilimo kati mwa Kenya.  Alipata Shahada ya Kwanza ya Sayansi katika Zoolojia kutoka Chuo Kikuu cha Kenyatta na Shahada ya Uzamili wa Sayansi katika biolojia ya Uhifadhi kutoka Chuo Kikuu cha Nairobi . Aliendelea kusoma Chuo Kikuu cha Leicester, ambako alipata shahada ya PhD katika ikolojia.  Alipokuwa akifanya kazi kwa PhD yake, Helen alisoma athari za uchomaji unaodhibitiwa kwenye maeneo ya malisho ya wanyamapori katika Mbuga ya Kitaifa ya Nairobi . Hitimisho lake lilikuwa kwamba, kusimamiwa ipasavyo, moto unaweza kusaidia katika kudumisha savanna iliyo wazi ambayo hutoa chakula kwa wanyamapori.  Alisema alijiingiza kwenye ikolojia, kwa sababu alipendelea sana kufanya kazi nje kuliko ndani ya maabara.  Alikua Mkurugenzi wa Kituo cha Uhifadhi wa Afrika (ACC), akiungwa mkono na Jumuiya ya Uhifadhi wa Wanyamapori .  Mwaka wa1998 aliteuliwa katika jopo la watu watano kumshauri Rais wa Marekani Bill Clinton kuhusu masuala ya mazingira barani Afrika.  Alijiunga na Wakfu wa Wanyamapori wa Afrika Februari 2001 kama Mkurugenzi wa Mpango wa African Heartlands na Februari 2002 aliteuliwa kuwa makamu wa rais wa programu.  Mnamo Januari 2006, Rais wa Kenya alimtunukia Dkt. Gichohi Tuzo la Great Warrior of Kenya kwa kutambua mchango wake katika uhifadhi. 

Mnamo Januari 2007, bodi ya wadhamini ilimchagua kama Rais wa AWF. Pia anahudumu katika bodi ya wadhamini ya Huduma ya Wanyamapori ya Kenya .  Helen Gichohi anaangazia kama mzungumzaji aliyebobea katika filamu iliyoshinda tuzo ya 2009 ya *Milking the Rhino* .  Kufikia 2011 alikuwa mwanachama wa Kamati ya Ushauri ya Ndani nchini Kenya ya Global Give Back Circle .  Alikuwa mwanachama wa bodi ya wadhamini wa Kenya Land Conservation Trust na wa Beads for Education, shirika lisilo la faida ambalo huwasaidia akina mama kupata pesa za kuwapeleka binti zao shuleni.   Alikuwa mwanachama wa bodi ya Benki ya Equity Kenya, ambayo ilianza kama jumuiya inayojenga, baadaye ikawa taasisi ya fedha ndogo na kisha benki kamili ya biashara. 

## Bibliografia 
* 
* 
* 

## Marejeleo 
Jamii:Watu walio hai
Neema Emanuel Sule

**Neema Emanuel Sule** (alizaliwa tarehe 18 Juni 1994) ni mwanamke mwanariadha wa Tanzania ambaye alishiriki michezo ya Olimpiki ya vijana ya mwaka 2010 katika mbio ya kilomita 15 akitumia muda wa dakika 55 na sekunde 14 na ya kilomita 3 akitumia dakika 10 na sekunde 22.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wanawake Tanzania
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1994
James Peace

thumb|383x383px|James Peace nyumbani Wiesbaden
**Kenneth James Peace** (alizaliwa Paisley, Uskoti. 28 Septemba 1963) ni mtunzi wa nyimbo, mpiga kinanda wa tamasha na msanii wa sanaa za maonyesho wa Uskoti. 

## Wasifu 
James Peace alitumia muda mwingi wa utoto wake huko Helensburgh, eneo la mapumziko la bahari magharibi mwa Uskoti. Familia yake ilijumuisha wasanii wengi (k.m. John McGhie), na pia ana uhusiano wa kifamilia na Felix Burns, mtunzi maarufu wa muziki wa dansi katika nusu ya kwanza ya Karne ya 20. Alipata masomo ya piano akiwa na umri wa miaka minane na onyesho lake la kwanza la umma lilifanyika akiwa na umri wa miaka kumi na nne, akiimba muziki na Scott Joplin. Miaka miwili baadaye alikubaliwa katika Chuo cha Muziki na Maigizo cha Royal Uscoti (sasa kinaitwa: Royal Conservatoire of Scotland) kama mwanafunzi mdogo sana wa wakati wote kuwahi kukubaliwa. Katika mwaka wa 1983 alihitimu kutoka Chuo Kikuu cha Glasgow na shahada ya B.A katika ufundishaji wa piano. Mwaka uliofuata, alipata diploma ya uigizaji wa muziki baada ya kucheza Tamasha la Piano la Mendelssohn Na.1 na orchestra ya RSAMD. Baada ya kuacha masomo rasmi alihitajika sana kama mpiga kinanda na aliishi Edinburgh mwaka wa 1988-1991. Kuanzia mwaka wa 1998 alifanya utafiti wa mziki wa tango, akitengeneza CD *"Tango escocés*ꞌꞌ (Scottish Tango) ya nyimbo zake za piano zilizoongozwa na mziki wa tango, na mwaka wa 2002 alikuwa mwanachama wa Chuo cha Muziki cha Victoria, akitoa onyesho lake la kwanza la " Tango XVII " huko Hong Kong.

Katika miaka iliyofuata maonyesho yake yalijikita zaidi Ulaya. Amekuwa na maonyesho ya miziki yake mwenyewe ya tango katika miji mikuu ifuatayo: Amsterdam, Athens, Berlin, Brussels, Helsinki, Lisbon, London, Madrid, Oslo, Reykjavík na Vienna.

Katika mwaka wa 2008 alikuwa mwanachama wa Chuo cha Muziki cha London kwa kutambua huduma zake kwa muziki wa tango.

Baada ya muda mfupi huko Edinburgh alirudi Ujerumani Februari 2010 kuishi Wiesbaden.
none|thumb|318x318px|James Peace - Idylls Op.4b

## Zawadi na Tuzo 
thumb|Tango Milonga op. 26
●    Tuzo la Kwanza, Shindano la Agnes Millar. Glasgow, 1983 

●    Medali ya Dhahabu, Chuo cha Kimataifa cha “Lutèce”. Paris, 2005  (Kiingereza: The Waterfall)

• *Idylls*

*• Asubuhi ya Muziki wa Serenade* (Kifaransa: Aubade)

*• Machozi ya Kimyakimya* (Kiingereza: Silent Tears)

*• Majani Yaliyosahaulika* (Kiingereza: Forgotten Leaves)

• *Sonata ya oboe na piano*

*• Ballade*

*• Gwaride la Sherehe na.1* (Kiingereza: Ceremonial March No.1)

• *Gwaride la Sherehe na.2* (Kiingereza: Ceremonial March No.2)

*• Dhahabu ya Vuli*  (Kiingereza: Autumn Gold)

*• Wimbo wa Milele*  (Kiingereza: Eternal Song)

*• “Ya Jojia”* (Lugha ya Kijojia: საქართველოსთვის)

   (maneno ya wimbo: Tamari Chikvaidze, Zurabi Chikvaidze na James Peace)

*• Muziki ya Tango 24 ya piano pekee* 

## Marejeo 
## Viungo vya Nje 
*Souvenir de Buenos Aires (ya piano pekee), *youtube*
*Autumn Gold, *youtube*
*Lento Lacrimoso, *youtube*

Jamii:Wanamuziki wa Uskoti
Freideutsche Jugend

**Freideutsche Jugend** ni shirika  lililoanzishwa huko Wilhelmine Ujerumani ambalo liliazimia kuunda utamaduni wa vijana wenye uhuru usio na usimamizi wa watu wazima. Ilikuwa ni sehemu ya harakati za vijana wa Ujerumani, wakitokea Wandervogel.

## Chimbuko
Shirika hili lilianzishwa wakati wa mkutano uliofanyika kwenye Mlima Hoher Meissner. Vijana elfu kadhaa walikusanyika mwezi wa Oktoba 1913 na kutunga Tangazo la Meissner. Humo, walitangaza kwamba "Vijana huru wa Ujerumani, kwa uamuzi wao wenyewe, chini ya jukumu lao wenyewe, na kwa dhamira kuu, wameazimia kuunda maisha yao kwa uhuru. Kwa ajili ya uhuru huu wa ndani, watachukua hatua za pamoja chini ya hali zozote." Walichukua mtazamo usioelekezwa kwenye mantiki na wakaipinga mtazamo wa Gustav Wyneken katika Bund für freie Schulgemeinden.

## Marejeo 
Jamii:Mashirika ya Ujerumani
Jamii:African Youth Month 2022
Dirk Van Raalte

**Dirk B.K. Van Raalte** (Machi 1, 1844 - Februari 10, 1910) alikuwa askari wa Muungano katika vita vya wenyewe kwa wenyewe nchini Marekani na alikuwa mwanachama wa Bunge la Jimbo la Michigan kwa mihula mitatu tofauti. Van Raalte alikuwa mwanachama hai wa jumuiya ya Uholanzi, Michigan kama mfanyabiashara wa ndani. 

Alifariki kwa kuugua nimonia, alizikwa katika makaburi ya Pilgrim Home.

## Maisha ya zamani 
Van Raalte alizaliwa tarehe 1 Machi 1844 huko Ommen Uholanzi, alikuwa wa tano kati ya watoto kumi wa Albertus van Raalte na Christina Van Raalte. Aliitwa jina la mshirika wa biashara wa baba yake, ambaye ni mwanzilishi wa Holland, Michigan na Hope College.

## Marejeo
Jamii:Waliofariki 1910
Jamii:Waliozaliwa 1844
Jamii:Watu wa Uholanzi
Jamii:wanasiasa wa Marekani
Jamii:USW CBE
Jamii:USW
Utetezi wa watoto

**Utetezi wa watoto** ni mpango mkakati ulioanzishwa kwa ajili ya kuwawezesha watoto kuwa kundi la watu ambao wamepewa nguvu ya kupambana na ubaguzi baina ya watoto au sifa za watoto. Kwa hivyo mpango huu unaweza kufanya kazi kama istilahi chanya, kama vile neno ufeministi, na pia neno muhimu kubainisha jambo fulani, kama neno ubaguzi wa rangi. Dhana ya mwisho inajulikana zaidi kama umri, utu uzima au mfumo dume.Dhana hii ilielezewa kwa mara ya kwanza na kuchunguzwa katika makala ya Chester M. Pierce na Gail B. Allen mwaka wa 1975. Ilitumiwa kwa muda katika miaka ya 1990 katika nadharia ya fasihi na Peter Hunt kurejelea "kusoma kama watoto." Katika uwanja wa masomo ya utotoni, na kwa kawaida katika Ulaya, utetezi wa watoto ni jambo chanya kulingana na kazi ya John Wall tangu 2006 na kitabu, *Ethics in Light of Childhood*. Tabia ya malezi ya mtoto kama jambo hasi yanapatikana katika kitabu cha mwisho cha Elisabeth Young-Bruehl, kilichochapishwa baada ya kifo chake, *Childism: Confronting Prejudice Against Children*.

Hivi karibuni, *Taasisi ya Utetezi wa watoto* imeanzishwa katika Chuo Kikuu cha Rutgers Camden, Marekani, ikifanya mkutano wake wa kwanza tarehe 11 Juni 2020. Taasisi ya Utetezi wa watoto ni mtandao wa utafiti wa kimataifa na watetezi wanaojitolea "kuwawezesha watoto kwa kukosoa kanuni na miundo [ya watu wazima]". Pamoja na mambo mengine, Taasisi ya Utetezi wa watoto inahifadhi kanzidata ya utafiti ambayo aidha inatumia dhana ya utetezi wa watoto au inaendana nayo kwa karibu.

## Marejeo 
Jamii:Uangalizi
Kituo cha kurekebisha tabia

**Kituo cha kurekebisha tabia** ni taasisi ya makazi ya elimu na matibabu inayoandikisha vijana ambao wanaonyesha tabia isiyofaa, katika jaribio la kubadilisha mienendo yao. Majengo hayo ni sehemu ya kile kinachoitwa Kiwanda cha Troubled Tee.

## Marejeo 
Jamii:Malezi
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022