open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hifadhi ya Taifa ya Pico Basilé

alt=Picha ya Mwonekano wa kilele cha Hifadhi ya Basilé|thumb|Picha ya Mwonekano wa kilele cha Hifadhi ya Basilé
**Hifadhi ya Taifa ya Pico Basilé** (    )  ni eneo lililohifadhiwa lenye hadhi ya hifadhi ya taifa kwenye kisiwa cha Bioko katika sehemu ya kaskazini ya nchi ya Afrika ya Guinea ya Ikweta,   karibu na Ghuba ya Guinea, katika Bahari ya Atlantiki . 

Hifadhi hiyo imepewa jina la kilele cha Basilé, kilele cha juu zaidi katika Guinea ya Ikweta, chenye urefu wa mita 3011 (futi 9878). Imejumuishwa ndani ya mamlaka ya jimbo la Equatorial Guinea la Bioko Norte .

Ina ukubwa wa eneo la hektari elfu 30  na ilianzishwa rasmi mnamo 2000. 

Serikali ya Guinea ya Ikweta inachukua hatua ya kukuza uwindaji endelevu katika mbuga hiyo, ambayo inaweza kuhimiza maendeleo ya jamii za vijijini. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika

Jamii:IUCN Jamii II
Seffa

center|thumb|Seffa.
***Seffa*** (kwa Kiarabu: السفة) ni chakula cha ki Maghrebi kinachoandaliwa kwa siagi, mlozi na mdalasini. Pia chakula hiki kinaweza kuandaliwa kwa nyama  na tambi za kukaanga au wali. Chakula hicho huliwa baada ya mlo, mara nyingi katika sherehe za harusi na mikusanyiko ya kifamilia. 

## Marejeo 
Jamii:utamaduni wa Moroko
Jamii:Chakula cha Kiafrika
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Kokoro (chakula)

**Kokoro** ni kitafunwa maarufu nchini Nigeria. Kinaandaliwa na mchanganyiko wa unga wa mahindi, sukari, na muhogo au magimbi kisha kukaanga. Kinauzwa sana maeneo ya Ogun, Nigeria. 

Katika utafiti wa mwaka 1991 kuhusu vyakula vinavyouzwa kwa wanafunzi wa Lagos, chakula cha kokoro kilichukuliwa ili kufanyiwa utafiti zaidi kwa kibiolojia. Chakula hicho kilikutwa na bakteria wa aina kumi tofauti, ikiwemo bakteria wa sumu na kuharisha; hii ilipelekea kutolewa agizo la uandaaji wa vyakula hivyo kuzingatia zaidi afya ya mlaji kwa viandaliwe katika mazingira yaliyo salama. 

Katika utafiti wa kuongeza lishe, ilibainika kuwa soya iliyoondolewa mafuta au karanga huweza kutumika, lakini ladha na muonekano haukukubaliwa na takribani asilimia 10 ya unga. Kitafunwa kingine cha kuongeza viritubisho kutoka kwenye kitafunwa cha kokoro ni mchanganyiko wa mahindi, soya na viungo kamahoho, vitunguu, chumvi, mafuta ya mnyonyo, na ndizi.

## Marejeo 
Jamii:Utamaduni wa Nigeria
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Chakula cha Kiafrika
Oghwevwri

**Oghwevwri** ni supu inayopikwa na mafuta ya mnyonyo na inaliwa na watu wa Urhobo kutoka kusini mwa Nigeria. Jina la Oghwevwri" linamaanisha "supu ya mafuta", kinaandaliwa na samaki wa kukaushwa, nyama, hoho, kamba, na mafuta ya mnyonyo. Chakula hichi huliwa na eba, usi, au magimbi.  Oghwevwri ni supu maalumu wanayopewa wageni kwenye sherehe za harusi, misibana na hafla zingine za kimila.

## Marejeo 
Jamii:Chakula cha Kiafrika
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Non possumus

**Non possumus** ni kauli ya Kilatini yenye maana ya "Hatuwezi". 

Ilitumika hasa kukataa mambo yaliyo kinyume cha imani ya dini, kama walivyofanya Mitume wa Yesu walipojibu waliotaka kuwatakaza wasimhubiri Kristo mfufuka (Mdo 4:20).

Jamii:Kilatini
Jamii:Historia ya Ukristo
Hifadhi ya Taifa ya Kasungu

**Hifadhi ya Taifa ya Kasungu,** ni hifadhi ya taifa iliyopo  nchini Malawi . Iko magharibi mwa Kasungu, karibu km 175 kaskazini mwa mji wa Lilongwe, ikienea hadi kwenye mpaka wa Zambia .
alt=Tembo wakiwa katika Bwawa la Lifupa katika Hifadhi ya Taifa ya Kasungu|thumb|Tembo wakiwa katika Bwawa la Lifupa katika Hifadhi ya Taifa ya Kasungu

## Mimea na Wanyama 
Uoto wa asilia katika hifadhi hiyo sehemu kubwa ya misitu ni ya Miombo yenye mifereji ya mito yenye nyasi, inayojulikana mahali hapo kama Dambos. Idadi ya mito hutiririka kupitia mbuga hiyo, haswa Dwangwa na Lingadzi na kijito chake, Lifupa, ambayo inaunda sehemu muhimu ya uchunguzi wa viboko katika mbuga ya Lifupa Lodge. 

Kasungu inajulikana kwa idadi kubwa ya tembo ingawa inatishiwa na ujangili. Wanyama wengine asilia katika mbuga hii ni pamoja na swala aina ya Sable, swala roan, kudus, impala na korongo na pundamilia tambarare na Nyati wa Afrika . Wanyama wanao kula nyama katika Hifadhi ya taifa ya Kasungu ni pamoja na, fisi, Mbwa-mwitu wa Afrika na Mondo (mnyama) .  Duma wa Afrika Kusini alifikiriwa kutoweka mwishoni mwa miaka ya 1970.

Tangu 2005, eneo hilo ya hifadhi linachukuliwa kuwa kitengo cha Uhifadhi wa Simba . 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:IUCN Jamii II
Shahawa

thumb|250px|Shahawa ya kibinadamu chini ya hadubini ikionyesha spermatozoo.
[thumb|250px|Shahawa ya kibinadamu kwenye [sahani ya Petri]]
**Shahawa** ni kioevu cha mwili kilichoumbwa ili kubeba spermatozoo ndani yake. Mchanganyiko wa kioevu hicho na spermatozoo huitwa shahawa pia. Kinatolewa na tezi za shahawa na kwa kadiri ndogo zaidi na kibofushahawa ambazo zote mbili zimo katikati ya fupanyonga. Mchakato unaosababisha kutoka kwa shahawa kwenye kipenyo cha mrija wa mkojo unaitwa kumwaga. Kwa wanadamu kioevu cha shahawa kina vijenzi kadhaa badala ya spermatozoo: vimeng'enya, vinavyomeng'enya protini na molekuli nyingine, pamoja na fruktosi ni sehemu za kioevu vya shahawa ambazo zinasaidia spermatozoo kudumu na kuzipatia chombo ambamo zinaweza kusogea au "kuogelea". Kioevu hicho kimegeuka ili kutolewa ndani kabisa ya kuma, kwa hivyo spermatozoo zinaweza kupita kwenye uterasi na virijaova ili mojawapo iunde zigoti pamoja na yai.

## Tanbihi
Jamii:Mwili
Jamii:Jinsia
Bia ya Kenya

Charles na George Hurst walianzisha kiwanda chakutengeneza pombe Kenya mwaka 1922 wakizalisha Tusker Lager.  Jina la Tusker lilikuja kwa kumbukumbu ya George ambaye alikanyagwa na tembo hadi kufa mwaka 1923.
center|thumb|chupa ya tusker 2008
White Cap Lager bia kilele kilichofunikwa na theluji cha Mlima Kenya.  Inajulikana kuwa kipenzi cha raisi wa zamani Mwai Kibaki. 

White Cap na Tusker Lager zote ni bidhaa za kiwanda cha kutengeneza pombe afrika mashariki zinazotengenezwa Ruaraka.

Keroche kiwanda cha kutengenezea pombe kilichoanzishwa mwaka 1997 na chenye makao yake mjini Naivasha kinazalisha Summit Malt.viwanda vikubwa vitano vyakutengeneza pombe na Sierra Premium viko Nairobi na vinabobea katika utengenezaji wa pombe.

## Marejeo 
Jamii:Chakula cha Kiafrika
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Hifadhi ya Taifa ya Mazingira ya Aïr na Ténéré

alt=Picha ya Hifadhi ya Taifa ya Mazingira ya Aïr na Ténéré|thumb|Picha ya  Hifadhi ya Taifa ya Mazingira ya Aïr na Ténéré
**Hifadhi ya Taifa ya Mazingira ya Aïr na Ténéré** ni hifadhi ya taifa nchini Niger . Inajumuisha majina kadhaa ya hifadhi yanayopishana, na imeteuliwa kuwa hifadhi ya Urithi wa Dunia wa UNESCO . 

Inashughulikia nusu ya mashariki ya Milima ya Aïr na sehemu za magharibi za jangwa la Ténéré . Imetambuliwa na shirika la *BirdLife International* kama eneo muhimu la ndege . 

Hifadhi ya asili ya Aïr na Ténéré  hifadhi ya Urithi wa Dunia wa UNESCO ilianzishwa mwaka 1991, na kuteuliwa kama eneo lililo katika hatari katika 1992. 

Hifadhi nzima ina ukubwa wa kilomita za mraba 77,360, ambayo ilifanya kuwa hifadhi ya pili kwa ukubwa barani Afrika, na ya nne kwa ukubwa duniani. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Hifadhi ya Gadabedji

**Hifadhi ya Gadabedji** , ni hifadhi ya mazingira katika eneo la kati la Niger . Ina eneo la hektari 76,000 ndani ya ncha ya kaskazini ya mkoa wa Maradi, kaskazini mwa mji wa Dakoro, na kusini mwa mpaka na mkoa wa Agadez . Hifadhi hiyo pia inatambuliwa na UNESCO tangu 2017. 

## Jiografia 
Hifadhi hiyo, ilianzishwa mnamo 25 Aprili 1955, kwa Sheria Na. 3120/SE pia ni 'fôret classée'. Inashughulikia eneo dogo la nyika na nyasi za Sahelian, kusini mwa Milima ya Aïr.

== Idadi ya wanyama ==
Hifadhi ya Jumla ya Gadabedji ilipangwa kulinda swala wa Sahelo-Sahara, hasa kundi la Oryx wenye pembe za Scimitar na Dama Gazelle ambao kwa kiasi kikubwa wametoweka kutokana na shinikizo la wakazi wa eneo hilo.  

Katika miaka ya 1940, eneo hilo lilikuwa kando ya njia muhimu ya uhamiaji kwa wanyama kutoka jangwa la Tenere hadi Adari kusini mwa nchi. Hifadhi hii ni sehemu inayopendekezwa kuletwa tena kwa Oryx siku zijazo. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Hifadhi ya Tadrès

**Hifadhi ya Tadrès** ni hifadhi ya asili iliyopo kaskazini mwa Niger, kusini-magharibi mwa jiji la Agadez.

Ina ukubwa wa hektari 788,928 ndani ya mkoa wa Agadez. Hifadhi hii inafuata mkondo wa kaskazini-mashariki - kusini-magharibi wa bonde la Tadrès  na mto wa kale kusini mwa Milima ya Aïr . 

Hapo awali ilitolewa kwa ulinzi wa idadi ya Oryx ambayo kwa kiasi kikubwa imetoweka kutoka eneo hilo. 

Mnamo miaka ya 1940, bonde hilo lilikuwa njia muhimu ya uhamiaji kwa wanyama kutoka jangwa la Tenere hadi Adari kusini mwa nchi. Imebaki kuwa njia ya kupita binadamu, ng'ombe na ngamia wa kufugwa, na vile vile Dorkasi na Ménas Gazelles 

## Marejeo 
## Viungo vya nje
* Hifadhidata ya Ulimwenguni ya Maeneo Yanayolindwa / UNEP-Kituo cha Ufuatiliaji wa Uhifadhi Ulimwenguni (UNEP-WCMC), 2008. 
* Bioanuwai na Maeneo Yanayolindwa-- Niger , Wasifu wa nchi wa Earth Trends (2003)

Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Ghana
Hifadhi ya Tamou

alt=Hifadhi ya Tamou kwenye ramani|thumb|Hifadhi ya Tamou kwenye ramani
**Hifadhi ya Tamou** ni hifadhi ya asili iliyopo kusini magharibi mwa Niger . Ina eneo la hektari 75,600 ndani ya mkoa wa Tillaberi . 

Hifadhi hii inapakana na W du Niger, na imejitolea hasa kulinda idadi ya tembo wa Afrika ambao huhamia katika eneo hilo. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Hifadhi ya Termit Massif

**Hifadhi ya Termit Massif** ni hifadhi ya asili iliyopo kusini mashariki mwa Niger ambayo ilianzishwa mnamo Januari 1962. Mnamo Machi 2012, hifadhi hiyo ya taifa na kitamaduni ilianzishwa na eneo la kilomita za mraba 100,000, ikijumuisha eneo lote la jangwa la Termit Massif na Tin Toumma, na kuifanya kuwa eneo kubwa zaidi lililohifadhiwa barani Afrika . 

Eneo hilo hutoa makazi kwa spishi nyingi zilizo hatarini kutoweka.  Miongoni mwao ni swala wa addax, ambao wameainishwa chini ya Orodha Nyekundu ya IUCN kama mojawapo ya spishi adimu na zilizo hatarini zaidi ulimwenguni, takribani swala 300 kati yao wameripotiwa katika hifadhi. Juhudi za uhifadhi zimezinduliwa na Serikali ya Niger kwa ushirikiano na mashirika mengi ya kimataifa ya uhifadhi.

Hifadhi hiyo pia imetangazwa kuwa hifadhi ya Urithi wa Dunia wa UNESCO kwa thamani ya bioanuwai ya Termit Massif na Jangwa la Sahara linalozunguka na kwa thamani ya kitamaduni ya maeneo yake ya kiakiolojia. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Niger
Hifadhi ya Dosso

**Hifadhi ya Dosso** ni hifadhi ya asili iliyoko kusini-magharibi mwa mkoa wa Dosso nchini Niger .Hifadhi hiyo ina ukubwa wa kilomita za mraba 3,065 na ilianzishwa mnamo Januari 1962.

 
Hifadhi ya Dosso ipo ili kulinda wanyama wa W Transborder Park complex, hasa tembo wa Afrika, Viboko, aina kadhaa za swala, na twiga wa Afrika Magharibi ( *Twiga camelopardalis peralta* ). 

Hifadhi hii inaonyesha mwisho wa kusini wa njia ya uhamiaji ya kundi la mwisho endelevu la twiga wa Afrika Magharibi,  ambao husafiri kaskazini hadi eneo karibu na Kouré (takribani km 80) kutoka  kusini mashariki mwa Niamey ) katika msimu wa mvua.  

## Picha 

Faili:Giraffe_koure_niger_2006.jpg|right|thumb|240x240px| Twiga wa Afrika Magharibi anachungulia chini ya [[Muwati|mti wa Acacia kwenye kichaka cha simbamarara karibu na Kouré, Niger . Eneo hili linaashiria safu ya kaskazini ya uhamiaji wao, ambayo inaelekea kusini hadi Hifadhi ya Sehemu ya Dosso ya Mto Niger katika msimu wa jua.
Faili:Réserve partielle de faune de Dosso 1.jpg
Faili:Niger, Dosso (53), Route Nationale 14 to Dosso.jpg
Faili:Niger, Dosso (52), Route Nationale 14 to Loga.jpg

## Viungo vya nje
* rekodi ya maeneo ya nep-wcmc.
* Hifadhidata ya Ulimwenguni ya Maeneo Yanayolindwa / UNEP-Kituo cha Ufuatiliaji wa Uhifadhi Ulimwenguni (UNEP-WCMC), 2008.
* Bioanuwai na Maeneo Yanayolindwa-- Niger , Wasifu wa nchi wa Mienendo ya Dunia (2003)

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Hifadhi ya Taifa ya Bandingilo

**Hifadhi ya Taifa ya Bandingilo**, iko katika eneo la Ikweta nchini Sudan Kusini . Hifadhi hii inajumuisha  majimbo ya zamani ya Ikweta ya Kati na Ikweta ya Mashariki . Ilianzishwa mwaka 1992.  Iko katika eneo lenye miti karibu na Mto White Nile, na ina zaidi ya kilomita za mraba 10,000  kwa ukubwa. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:IUCN Jamii II
Balila (chakula)

thumb|Balila
**Balila** ni chakula kinachoandaliwa kwa njegere zilizochemshwa pamoja na limau, kitunguu saumu, na viungo mbalimbali. Kinapakuliwa kama mchanganyiko wa chakula cha moto. 

Jina hilo linatumika kwa vyakula mbalimbali vya Misri vinavyotengenezwa kwa unga, maziwa, karanga, na zabibu kavu.

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Chakula cha Kiafrika
Hifadhi ya Taifa ya Nimule

**Hifadhi ya Taifa ya Nimule** ni mbuga ya taifa nchini Sudan Kusini. Ilianzishwa mnamo 1954, na inaenea zaidi ya eneo la kilomita za mraba 410, kando ya mpaka na Uganda. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Sudan Kusini
Jamii:IUCN Jamii II
Kababu za samaki

**Kababu za samaki** ni nyama ya samaki iliyotengenezwa kwa umbo la tufe ambayo huchemshwa au kukaangwa kwa kina. Sawa katika utungaji na keki ya samaki, kababu za samaki mara nyingi hutengenezwa kwa kusaga samaki au surimi, chumvi, na kiunganishi cha upishi kama vile unga wa tapioca, mahindi au wanga ya viazi.  

Kababu za samaki ni maarufu Mashariki na Kusini-mashariki mwa Asia,  ambapo huliwa kama vitafunio au kuongezwa kwa supu au sahani za hotpot. Kawaida huhusishwa na vyakula vya Kichina na tasnia ya kababu ya samaki inaendeshwa kwa kiasi kikubwa na watu wa asili ya Kichina.  : 286 Matoleo ya Ulaya huwa na usindikaji mdogo, wakati mwingine hutumia maziwa au viazi kwa kumfunga. Nchi za Nordic pia zina tofauti zao.

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Chakula
Wali wa kukaanga

Wali wa **kukaanga** ni sahani ya wali iliyopikwa ambayo imekorogwa-kaanga katika wok au kikaangio na kwa kawaida huchanganywa na viungo vingine kama vile mayai, mboga mboga, dagaa au nyama . Mara nyingi huliwa yenyewe au kama kuambatana na sahani nyingine. Wali wa kukaanga ni sehemu maarufu ya vyakula vya Asia ya Mashariki, Asia ya Kusini-Mashariki na baadhi ya vyakula vya Asia ya Kusini, na vile vile chakula kikuu cha kitaifa cha Indonesia . Kama sahani ya kujitengenezea nyumbani, wali wa kukaanga kwa kawaida hutengenezwa kwa viambato vilivyosalia kutoka kwa vyakula vingine, hivyo basi kusababisha tofauti nyingi. https://www.ivin.eu.org/2022/04/how-to-make-fried-rice-at-home.html ilitengenezwa kwa mara ya kwanza wakati wa Enzi ya Sui nchini Uchina na kwa hivyo sahani zote za wali zilizokaangwa zinaweza kufuatilia asili yake hadi mchele wa kukaanga wa Kichina . 

Aina nyingi za mchele wa kukaanga zina orodha yao maalum ya viungo. Katika Uchina Kubwa, aina za kawaida ni pamoja na mchele wa kukaanga wa Yangzhou na mchele wa kukaanga wa Hokkien . Chahan ya Kijapani inachukuliwa kuwa sahani ya Kichina ya Kijapani, iliyotokana na sahani za Kichina za kukaanga. Kikorea bokkeum-bap kwa ujumla si ya asili ya Kichina ya Kikorea, ingawa kuna aina ya Kichina ya Kikorea ya *bokkeum-bap* . Katika Asia ya Kusini-Mashariki, Viindonesia, Malaysia, na Singaporean *nasi goreng* na Thai *khao phat* ni vyakula maarufu. Katika nchi za Magharibi, mikahawa mingi inayohudumia walaji mboga imevumbua aina zao za wali wa kukaanga, ikiwa ni pamoja na wali wa kukaanga. Mchele wa kukaanga pia huonekana kwenye menyu za mikahawa ya Kiamerika inayotoa vyakula bila mila ya asili ya sahani hiyo. Zaidi ya hayo, vyakula vya baadhi ya nchi za Amerika ya Kusini ni pamoja na tofauti za wali wa kukaanga, ikiwa ni pamoja na chaulafan ya Ekuado, arroz chaufa ya Peru, arroz frito ya Cuba, na arroz mamposteao ya Puerto Rican.

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge 2021 in Tanzania
Jamii:Chakula cha Kiafrika
Jamii:Chakula
Vyakula vya Burundi

alt=Mlo wa nchi ya Burundi|thumb|Mlo wa nchi ya Burundi
Burundi iko Afrika Mashariki na ina eneo lililojaa milima, savanna na mashamba ya kilimo, na misitu katika mazingira ya mito na maji. Kilimo kinaenea katika 80% ya uso wa nchi na kinajumuisha kahawa, chai, mahindi, maharagwe na manyoya . Kwa sababu ya sifa hizi, vyakula vya Burundi vinawakilisha sana utamaduni wa Kiafrika wa upishi, kwani ni pamoja na maharagwe, ambayo ni chakula kikuu cha kupikia Burundi, matunda ya kigeni (hasa ndizi ) ndizi, viazi vitamu, mihogo, mbaazi, mahindi na nafaka, kama vile. mahindi na ngano . 

Jambo kuu wakati wa kujadili vyakula vya Burundi ni msingi wa hali ya kiuchumi ya nchi: watu wa Burundi kwa kawaida hula chakula cha kujitengenezea nyumbani, kutoka kwa vyombo vya nyumbani pia vinavyotumiwa kunywa, kubeba maji na kuhifadhi nafaka . Usalama wa chakula bado ni tatizo kubwa nchini Burundi.

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Chakula
Jamii:Chakula cha Kiafrika
Vyakula vya Komoro

**Vyakula vya Komoro havirejelei** tu sahani kutoka kwa taifa huru la Bahari ya Hindi la Comoro lakini pia zile za idara ya ng'ambo ya Ufaransa ya Mayotte katika visiwa sawa. 

Vyakula hivyo vinaonyesha vikundi na tamaduni nyingi ambazo zimetembelea na kuishi visiwa hivi kwa karne nyingi, ikijumuisha sio tu watu wanaozungumza Kiswahili na Austronesian bali pia wale walio na asili ya Mashariki ya Kati (hasa Oman na Irani ya sasa), India . Ureno, na Ufaransa (ambayo ya mwisho ilisimamia Komoro hadi 1975 na bado inasimamia Mayotte). 

Aina nyingi za samaki (hasa tuna na chewa ) na kretasia kama vile kaa na kambati huliwa katika supu na kitoweo cha Comorian, mara nyingi kwa kushirikiana na mazao ya mizizi kama mihogo na ndizi za kijani kibichi (zisizoiva). Mifano ya vyakula vya aina hii ni pamoja na *Roti ya houma pampa* ( chewa chumvi iliyokaushwa iliyotiwa maji tena na kuchemshwa polepole kwenye *rougail* (mchuzi) wa kitunguu na nyanya) na ''M'tsolola* (samaki wenye nyama imara kama vile swordfish waliopikwa kwa ndizi na mchicha au mboga za asili. kama *matava* (majani ya muhogo) kwenye tui la nazi).  Katika miongo ya hivi karibuni, vyakula vya baharini vilivyoathiriwa na Ufaransa (km *Langouste à la vanille'' au kamba ndogo katika mchuzi wa vanilla) pia wamekuwa maarufu, haswa kwenye Mayotte. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Chakula
Jamii:Chakula cha Kiafrika
Vyakula vya Msumbiji

**Vyakula vya Msumbiji** vimeathiriwa sana na Wareno, ambao walianzisha mazao mapya, vionjo na mbinu mpya za kupika.  Chakula kikuu cha watu wengi wa Msumbiji ni *xima* (chi-mah), uji mzito unaotengenezwa kwa unga wa mahindi, Mihogo na mchele, pia huliwa kama chakula kikuu cha wanga. Yote haya hutolewa na michuzi ya mboga, nyama, maharagwe au samaki.  Viungo vingine vya kawaida ni pamoja na korosho, vitunguu, majani ya bay, vitunguu, coriander, paprika, pilipili, pilipili nyekundu, miwa, mahindi, mtama,  na viazi.
thumb

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Chakula cha Kiafrika
Jamii:Chakula
Hifadhi ya Taifa ya Lantoto

**Hifadhi ya Taifa ya Lantoto** ni eneo lililohifadhiwa katika Ikweta ya Kati, Sudan Kusini .

Hifadhi hiyo ina eneo la kilomita za mraba 760 na ni sehemu kubwa ya misitu na glavu zilizo wazi. 

Hifadhi hiyo ilipewa jina na serikali kuu ya Sudan katika sheria ya wanyamapori ya  mwaka 1986 na Sheria ya uhifadhi wa wanyamapori na Hifadhi za taifa ya mwaka 2003. Hadi kufikia mwaka 2012 mipaka ya mbuga hiyo haijatengwa. 

Mimea ya mbuga hiyo inasaidia idadi kubwa ya tembo, Nyati, Antelope na Mbuni . 

Mlima mrefu zaidi na maarufu zaidi ni Jabal Mbang i. 

Ujangili katika mbuga hiyo unazidi kutishia maisha ya tembo. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:IUCN Jamii II
Vyakula vya Kisomali

alt=Sahani ya nyama ya ngamia wa Kisomali pamoja na wali|thumb|Sahani ya nyama ya ngamia wa Kisomali pamoja na wali
**Vyakula vya Kisomali ni vyakula** vya jadi vya Wasomali kutoka Pembe ya Afrika . Vyakula vya Kisomali vina ushawishi wa wastani wa kigeni kutoka nchi mbalimbali hasa kutokana na biashara lakini kijadi pia hutofautiana kutoka eneo hadi eneo kutokana na kuenea kwa ardhi Wasomali wanaishi na mila zinazotofautiana katika maeneo mbalimbali jambo ambalo linaifanya kuwa mchanganyiko wa mila tofauti za upishi za Kisomali .  Ni zao la utamaduni wa Somalia wa biashara  . Baadhi ya vyakula vya Kisomali vinavyojulikana ni pamoja na *Kimis* / *Sabaayad*, *Canjeero* / *Lahoh*, *Xalwo* ( Halwa ), *Sambuusa* ( Samosa ), *Bariis Iskukaris*, na *Muqmad* / *Odkac* .

Ulaji wa nyama ya nguruwe ni marufuku kwa Waislamu nchini Somalia, kwa mujibu wa sheria ya Kiislamu.

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Chakula
Jamii:Chakula cha Kiafrika
Jamii:Sheria
Hifadhi ya Taifa ya Boma

**Hifadhi ya Taifa ya Boma** ni eneo lililohifadhiwa mashariki mwa Sudan Kusini karibu na mpaka wa Ethiopia. Ilianzishwa mnamo 1977 na ina eneo la kilomita za mraba 22,800 ya mbuga na nyanda za mafuriko. 

## Wanyamapori 
Hifadhi hii ni kimbilio muhimu kwa spishi mbalimbali ikiwemo kob mwenye masikio meupe, tiang, na swala wa Mongalla . Mamalia wengine wakubwa ni nyati, tembo, chui wa Afrika, twiga wa Nubian, oryx, hartebeest, duma wa Kaskazini Mashariki mwa Afrika,  common eland, Lelwel hartebeest, maneless zebra, waterbuck, Grant's gazelle, Lesser kudu, bongo, Giant eland le Nichweleland .  Pia ni eneo muhimu la ndege kama vile tai wa Ruppell na tai mwenye kifua cheusi .   Mbuga ya taifa ya Gambela iliyo jirani nchini Ethiopia hulinda wanyama kama hao.

Tangu 2005, eneo hilo lililohifadhiwa linachukuliwa kama ni kitengo cha uhifadhi wa simba pamoja na Hifadhi ya taifa ya Gambella . 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Sudan Kusini
Jamii:IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Gashaka-Gumti

**Hifadhi ya Taifa ya Gashaka-Gumti** ( GGNP ) ni mbuga ya taifa nchini Nigeria . Iko katika majimbo ya mashariki ya Taraba na Adamawa hadi kwenye mpaka wa Kamerun.

Ina jumla ya eneo la kilomita za mraba 6,402,  Ni eneo muhimu la vyanzo vya maji kwa Mto Benue . Kuna mtiririko mwingi wa mito hata wakati wa kiangazi.  Sehemu za wafugaji wa eneo hilo zipo ndani ya mpaka wa mbuga zinazoruhusu kilimo na malisho. 

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Utalii wa Afrika
Jamii:Jimbo la Taraba
Jamii:IUCN Jamii II
Vyakula vya Uganda

alt=Chakula aina ya ugali pamoja na mchuzi na nyama ya ng'ombe|thumb|Chakula aina ya ugali pamoja na mchuzi na nyama ya ng'ombe
**Vyakula vya Uganda** vina mitindo ya jadi na ya kisasa ya kupikia, desturi, vyakula na sahani nchini Uganda, zenye mvuto wa Kiingereza, Waarabu, na Waasia (hasa Wahindi ).

Sahani nyingi ni pamoja na mboga mbalimbali, viazi, viazi vikuu, ndizi na matunda mengine ya kitropiki .

Kuku, nguruwe, samaki (kwa kawaida mbichi, lakini pia kuna aina iliyokaushwa, iliyotengenezwa upya kwa ajili ya kuchemshwa),  nyama ya ng'ombe, mbuzi  na kondoo huliwa kwa kawaida, ingawa miongoni mwa maskini wa mashambani, nyama huliwa kidogo kuliko katika maeneo mengine, na mara nyingi huliwa kwa namna ya nyama ya porini. *Nyama* ni neno la lugha za Kibantu la "nyama".

## Marejeo 
Jamii:Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Jamii:Chakula cha Kiafrika
Jamii:Chakula
Gloria Usieta

**Gloria Usieta** (alizaliwa 19 Juni, 1977) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa wanawake wa zamani kutoka nchini Nigeria ambaye alicheza katika timu ya taifa ya wanawake ya mpira wa miguu ya Nigeria katika Kombe la Dunia la FIFA la wanawake la mwaka 1999 na kombe la Olimpiki la mwaka 2000.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1977
Jamii:Wachezaji mpira wa kike
Jamii:Wanawake wa Nigeria
Jamii:Wachezaji mpira wa Nigeria
Katerina Sakellaropoulou

thumb|Katerina Sakellaropulou mnamo mwaka 2020
**Katerina Sakellaropoulou**  (Kigir. Κατερίνα Σακελλαροπούλου ; alizaliwa 30 Mei 1956) ni jaji wa Ugiriki ambaye amekuwa rais wa Ugiriki tangu tarehe 13 Machi 2020 -13 Machi 2025 .  Alichaguliwa na bunge la nchi kuchukua nafasi ya mtangulizi wake, Prokopis Pavlopoulos mnamo 22 Januari 2020. Kabla ya kuchaguliwa kwake kama rais, Sakellaropoulou aliwahi kuwa jaji mkuu wa Baraza la Dola ambalo ni mahakama ya juu zaidi ya utawala ya Ugiriki. Ni rais wa kwanza mwanamke nchini humo. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1956
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Ugiriki
Jamii:Wanasiasa wa Ugiriki
Jamii:Marais wa Ugiriki
Kyriakos Mitsotakis

**Kyriakos Mitsotakis** (kwa ; alizaliwa 4 Machi 1968) ni mwanasiasa wa Ugiriki ambaye alihudumu kama waziri mkuu wa Ugiriki tangu mwaka 2019. Tangu mwaka 2016 ndiye mwenyekiti wa chama cha Nea Demokratia (*Demokrasia Mpya*). Hapo awali alikuwa kiongozi wa upinzani katika bunge la Ugiriki kati ya 2016 na 2019.

Alitangulia kuhudumu kama Waziri wa Marekebisho ya Utawala kati ya 2013 na 2015.

Mitsotakis alichaguliwa kwa mara ya kwanza katika bunge la kitaifa kwa eneo la Athens B mnamo mwaka 2004. Baada ya chama chake cha Nea Demokratia kushindwa katika chaguzi mbili mnamo mwaka 2015, alichaguliwa kuwa kiongozi wa chama hicho mnamo Januari 2016. Miaka mitatu baadaye, aliongoza chama chake katika ushindi wa uchaguzi wa kitaifa mwaka 2019 .

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1968
Jamii:Wanasiasa wa Ugiriki
Kombe-kikonyo

**Kombe-kikonyo** ni wanyama wa bahari wa faila Brachiopoda walio na makombe mawili, moja mgongoni na moja tumboni, na kikonyo kinachotumika kujiambatisha kwenye uso wa chini. Katika kombejozi kila kombe liko kwa ubavu. Makundi fulani ya kombe-kikonyo, kama vile familia Craniidae, hayana kikonyo na hujiambatisha mara kwa mara kwa uso wa chini.

## Maelezo
### Umbo la makombe na kazi yao
thumb|120px|Kombe-kikonyo wenye kifundo:Kijivu iliyoiva - Kombe la kikonyoKijivu iliyofifia - Kombe la mikonoPinki – KikonyoKijani nyeusi - Uso wa chini
Urefu wa kombe-kikonyo wa kisasa ni mm 1-400, lakini spishi nyingi ni karibu mm 10-30. *Magellania venosa* ndiyo spishi kubwa kabisa iliyopo yenye upeo wa sm 40. Kombe-kikonyo wana makombe mawili ambayo hufunika pande za juu na chini za mnyama, tofauti na moluska wa kombejozi ambao makombe yao hufunika nyuso za mbavu. Makombe hayo hayana usawa katika saizi na muundo, na kila moja lina umbo lake la ulinganifu badala ya haya mawili kuwa maono ya kioo ya kila moja.

Kombe la mikono kwa kawaida ni dogo zaidi na hubeba mikono (brachia) kwenye uso wake wa ndani. Mikono hiyo (au brachia) ndiyo asili ya jina la faila na zinabeba lofofori (w:lophophore) inayotumiwa kwa kujilisha kwa kuchuja na kupumua. Kombe la kikonyo kwa kawaida ni kubwa zaidi na lina mwanya karibu na bawaba unaowezesha kikonyo kinachofanana na bua kipitie. Kombe-kikonyo wengi hukitumia kujishikamanisha kwenye uso wa chini. Makombe ya mikono na ya kikonyo mara nyingi huitwa kombe la juu au la mgongo na kombe la chini au la tumbo, mtawalia. Kombe la tumbo liko juu ya kombe la mgongo wakati spishi nyingi za wanyama hawa wameelekezwa katika mkao wa maisha. Kwa kawaida makombe ya kombe-kikonyo wenye kifundo ni mbenuko yote mawili na uso wao mara nyingi huwa na mistari ya ukuaji na/au mapambo mengine. Walakini, Lingulida, ambao hawana kifundo na kuchimba ndani ya sakafu ya bahari, wana makombe yaliyo laini na bapa zaidi na ya ukubwa na umbo sawa.

## Marejeo
Jamii:Kombe-kikonyo
Kinyama-kigoga

**Vinyama-kigoga** (tafsiri la jina la kisayansi) ni wanyama wadogo wa maji matamu na ya chumvi wa faila Bryozoa. Ni wanyama sahili na karibu wote huishi katika makoloni yanayoshikamanisha kwenye nyuso mbalimbali, kama vile miamba, mawe, mchanga, makombe na miani. Kwa kawaida wana urefu wa takriban mm 0.5 na wana muundo maalum wa kujilisha unaoitwa lofofori (lophophore), "taji" ya minyiri inayotumiwa kwa kujilisha kwa njia ya kuchuja. Spishi nyingi za baharini huishi katika maji ya kitropiki, lakini kadhaa hupatikana katika mifereji ya bahari na maji ya maeneo ya ncha za dunia. Vinyama-kigoga wameainishwa kama spishi za baharini (Stenolaemata), spishi za maji tamu (Phylactolaemata) na spishi za baharini na pengine maji ya chumvi kidogo (Gymnolaemata). Spishi hai 5,869 zinajulikana. Spishi za jenasi moja huishi peke yao, nyingine zote huishi katika makoloni.

## Marejeo
Jamii:Vinyama-kigoga
Aminata Touré (mwanasiasa Mjerumani)

**Aminata Touré** (amezaliwa 15 Novemba 1992) ni mwanasiasa Mjerumani wa chama cha Alliance '90/The Greens. Alichaguliwa tarehe 29 Juni 2017 kuwa mbunge wa kijimbo wa Schleswig-Holstein. Alikuwa kijana wa miaka 25 wakati wa uchaguzi alihudumu kama makamu wa spika wa bunge hadi 2022.    Mwaka 2022 aliteuliwa kuwa waziri wa Ustawi wa Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto wa Jimbo la Schleswig-Holstein.

## Maisha ya mapema na elimu 
Wazazi wa Touré walikimbilia Ujerumani kufuatia mapinduzi ya kijeshi nchini Mali ya 1991 .   Alizaliwa 1992 huko Neumünster, Ujerumani. Mwaka 2011 alihitimu mitihani ya Abitur (Form VI ya Ujerumani) akaendelea kusoma Elimu ya Siasa na Kifaransa katika Chuo Kikuu cha Kiel hadi kupata Awali mwaka wa 2016.  Wakati wa masomo yake alisoma mwaka mmoja kwenye Chuo Kikuu cha Complutense cha Madrid. Kuanzia 2014 hadi 2017, alifanya kazi kama msaidizi katika ofisi ya mbunge Luise Amtsberg .

## Kazi ya kisiasa 
Mnamo 2012, Touré alijiunga na Vijana wa Chama cha Kijani akachaguliwa kama mwenyekiti a umoja huo mjini Kiel. 

Mnamo 2016, aliingia katika kamati ya kijimbo cha chama na mwaka 2017 alichaguliwa kama mbunge wa bunge la kijimbo.

Mwaka 2019 alichaguliwa kuwa makamu wa spika wa bunge hilo. Alikuwa Mjerumani Mwafrika wa kwanza na pia kijana wa kwanza kushika nafasi ya aina hii katika mabunge yote ya Ujerumani.

Mwaka 2022 alirudishwa kwenye bunge la jimbo akateuliwa kuwa waziri katika serikali ya ushirikiano na chama cha CDU.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1992
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanasiasa wa kike Ujerumani
Ardabil

250px|thumb|Ardabil ikitazamwa kutoka mlimani
250px|thumb|Kaburi la Sheikh Safi
**Ardabil** (pia **Ardabīl** na **Ardebīl** , Kiajemi na Kiazeri : اردبیل) ni mji wa kihistoria kaskazini-magharibi mwa Iran. Jina Ardabil linatokana na jina la Kiajemi cha kale  "Artawila", likimaanisha mahali patakatifu.  Ardabil ni makao makuu wa Mkoa wa Ardabil . Katika sensa ya 2011, idadi ya wakazi ilikuwa 564,365  katika familia 156,324,  Wakazi wengi ni Waazeri.   Ardabil pia inajulikana kwa patakatifu na kaburi la Safî ad-Dîn na jina lake lilikuwa chanzo cha nasaba ya wafalme wa Safavi .

## Marejeo 
## Tovuti za Nje 
* Vivutio vya Watalii vya Ardabil 
* http://www.irantour.org/Iran/province/ardabil.html  .
* http://www.travel-images.com/az-ardebil.html
Jamii:Miji ya Uajemi
Urmia

300px|thumb|Urumiyeh jinsi inavyoonekana kutoka ndege
300px|thumb|Kanisa la Mt. Mariamu mjini Urumiye
**Urmia** au **Urumiyeh**   (Kifarsi ارومیه  *urumiye,* Kiarmenia Ուրմիա *urmia * ; Kiazerii اورمیه urmiya; Kikurdi ورمێ  urmiye ; Kiaramu (Syriac) ܐܘܪܡܝܐ *urmia*  ) ni mji mkubwa zaidi katika Mkoa wa Azarbaijan Magharibi wa Iran na mji mkuu wa Wilaya ya Urmia. Iko kwenye mwinuko wa mita 1330  juu ya usawa wa bahari, na iko kando ya Mto Shahar kwenye Uwanda wa Urmia . Ziwa Urmia, mojawapo ya maziwa makubwa zaidi ya chumvi duniani, liko mashariki mwa jiji, na eneo la mpaka wa Uturuki lenye milima mingi  liko upande wa magharibi.

Urmia ni mji wa 10 wenye wakazi wengi nchini Iran . Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi ilikuwa 667,499, ikiwa na kaya 197,749. Wakazi wa jiji hilo wengi wao ni Waazeri wanaozungumza lugha ya Kiazeri .  Pia kuna Wakurdi, Waajemi, Waashuri, na Waarmenia .  Jiji ni kitovu cha biashara katika eneo lenye rutuba la kilimo ambapo matunda (haswa tufaha na zabibu ) na tumbaku hupandwa. Ingawa wakazi wengi wa Urmia ni Waislamu, historia ya Kikristo ya Urmia inaonekana katika makanisa mengi ya jiji hilo.

Urmia ilikuwa mji muhimu kufikia karne ya 9. Mji huo ulikuwa na wakazi mbalimbali ambao wakati fulani wamejumuisha Waislamu ( Shia na Sunni ), Wakristo ( Wakatoliki, Waprotestanti, Waasiria, na Waorthodoksi ), Wayahudi, Wabahaʼí na Wasufi . Mnamno mwaka 1900, Wakristo walikuwa zaidi ya 40% za wakazi wa jiji; hata hivyo, Wakristo wengi ama waliuawa wakati Milki ya Osmani ilipoivamia Iran na kufanya mauaji ya halaiki dhidi ya Waasiria na Waarmenia wa Urmia   au walikimbia muda mfupi baada ya vita.  

## Marejeo
Jamii:Miji ya Uajemi
Dorasanipadu

**Dora-sani-padu** ni kijiji kilicho karibu na Dwaraka Tirumala nchini India. Dorasanipadu iko katika wilaya ya West Godavari ya Andhra Pradesh. Kituo cha karibu cha reli kiko Eluru iko umbali wa zaidi ya kilomita 10.

## Idadi ya watu 
Kufikia Sensa ya 2011 ya India, Dorasinapadu ilikuwa na idadi ya watu 3059. Jumla ya idadi ya watu inajumuisha, wanaume 1565 na wanawake 1494 na uwiano wa jinsia wa wanawake 955 kwa wanaume 1000. Watoto 373 wako katika kundi la umri wa miaka 0-6, na uwiano wa jinsia ni 953. Kiwango cha wastani cha watu wanaojua kusoma na kuandika ni 66.05%.

## Marejeo 
Jamii:miji ya Uhindi
Jamii:USLW Iringa
Daa

**Daa**, **choo** au **mwata** ni wanyama wa bahari (spishi kadhaa kwenye maji matamu na nchi kavu) ya ngeli Polychaeta ya faila Annelida (anelidi). Spishi nyingi sana huishi katika mashapo ya sakafu ya bahari au matope ya maziwa na mabwawa, na spishi zinazoishi karibu na pwani hutumika kama chambo cha kuvulia samaki. Spishi nyingine huogelea huru majini na kadhaa zinatokea katika maeneo manyevu ya nchi kavu. Spishi zinazotumika kama chambo huitwa daa kwa kawaida, lakini inapendekezwa kutumia jina hili kwa spishi zote za Polychaeta.

## Spishi kadhaa za Afrika ya Mashariki
* *Chloeia flava*, Daa-moto dhahabu (Golden fireworm)
* *Cirriformia tentaculata*, Daa matamvua-marefu (Red thread-gilled worm)
* *Drilonereis logani*
* *Eunice aphroditois*, Daa-vamia (Sand striker)
* *Eunice grubei*
* *Eunice leucosticta*
* *Eunice wasinensis*
* *Eupolymnia nebulosa*, Daa-spageti (Spaghetti worm)
* *Haplosyllis spongicola*, Daa-sifongo (Sponge worm)
* *Harmothoe imbricata*, Daa-magamba (Scale worms)
* *Marphysa macintoshi*, Daa-damu wa Macintosh (Marphysa)
* *Marphysa mossambica*, Daa-damu wa Msumbiji
* *Platynereis dumerilii*, Daa-bapa (Platynereis dumerilii)
* *Pseudobranchiomma longa*, Daa-kipepeo mrefu (Giant fanworm)
* *Rhamphobrachium chuni*
* *Serpula vermicularis*, Daa-chokaa (Calcareous tubeworm)
* *Spirobranchus giganteus*, Daa Mti-wa-Krismasi, (Christmas tree worm)
* *Subadyte pellucida*, Daa wa Kiti cha Pweza (Subadyte pellucida)
* *Tomopteris rolasi*, Daa-planktoni (Gossamer worm)

Jamii:Daa
Sung Jae gi

thumbnail|right|200px|Sung Jae gi
**Sung Jae ki** (kwa Kikorea: **성재기 成在基**; 11 Septemba 1967 - 26 Julai 2013) alikuwa mwanaharakati wa haki za binadamu na mwanafalsafa huria wa nchi ya Korea Kusini. Aliitwa "baba wa wanaharakati wa haki za wanaume". Alizaliwa mjini Daegu, Gyeongsangbuk-do, ndani  ya Korea Kusini.

## Marejeo 
## Viungo vya Nje 
* Activist’s 'suicide' causes huge stir Koreatimes 2013.07.26 (English)
* Police continue search for missing men’s rights activist yonhapnews 2013.07.27 (English)
* Suicide performance and journalist ethics News Dongah (English)
* Body of Sung Jae-gi found in Han River Koreaherald 2013.07.29 (English)
* Seoul ‘Bridge of Life’ Attracts More Suicide Attempts korearealtime 2013.11.08 (English)
* MHRA Sung Jae-gi dead A Voice of Man (English)
* Grabación de un suicidio en Corea del Sur abre el debate sobre la ética de los medios de comunicación (Español)
* Activista Sung Jae-ki se suicidó frente a las cámaras de televisión (Español)
* http://actualites.ca.msn.com/in-memoriam-2013-juin-juillet?page=50  (France)

Jamii:Wanaharakati wa Korea Kusini
Jamii:Wanafalsafa wa Korea Kusini
Daa-mguufarasi

**Daa-mguufarasi** (kutoka kwa Kiing. horseshoe worm) ni wanyama wadogo wa bahari wa faila Phoronida. Faila hiyo ina familia moja tu na spishi 13. Wanyama hao wanafanana na daa wanaobeba taji ya minyiri kwa umbo la nusuduara au kwato ya farasi au kiatu chake. Hutokea katika bahari zote, isipokuwa Bahari ya Antaktiki ambapo hawajavumbuliwa. Kwa kawaida huishi katika neli ndani ya mashapo ya sakafu ya bahari kwa kina cha m 0-400.

Jamii:Daa-mguufarasi
Mfuko wa Mawasiliano kwa Wote

**Mfuko wa Mawasiliano kwa Wote** (kwa Kiingereza: **Universal Communications Service Access Fund,** kifupi: **UCSAF**) ni taasisi iliyoanzishwa na serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania kusaidia kuboresha upatikanaji wa huduma ya mawasiliano katika maeneo ya vijijini nchini.

Taasisi hii ilianza tarehe 1 Julai mwaka wa 2009 kwa Sheria ya Bunge nambari 11 ya mwaka 2006 Sura ya 422. UCSAF ipo chini ya Wizara ya Mawasiliano na Teknolojia ya Habari.

## Historia 
Mabadiliko ya sekta ya mawasiliano kuanzia miaka ya 1990 yaliingiza ushindani katika sekta ya mawasiliano. Katika kuongeza ushindani katika soko la mawasiliano lilijitokeza ombwe lilitokana na nguvu za ushindani kujikita kupeleka mawasiliano katika maeneo yenye mvuto wa kibiashara na kuyaacha maeneo ya vijijini na ya mijini yasio na mvuto wa kibiashara.

Mwaka 2006, sheria ya kuanzisha mfuko mahsusi kwa ajili ya mawasiliano ilipitishwa na Bunge la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania na kusainiwa na Rais Jakaya Kikwete mwaka 2007. Hata hivyo kanuni za kuanzisha Mfuko wa Mawasiliano kwa Wote zilisainiwa mwezi Aprili 2009.

UCSAF imejielekeza katika kubaini maeneo ya miradi ya mawasiliano ambayo yanaweza kupata ruzuku serikalini kupitia mfuko huo, lengo ni kuhakikisha wananchi wote wanafikiwa na huduma za uhakika za mawasiliano iwe ni mawasiliano ya simu za mkononi, utangazaji wa redio na televisheni, huduma za posta au intaneti.

Tangu kuanza kazi kwa UCSAF kumekuwa na mafanikio mengi katika sekta ya mawasiliano nchini Tanzania, miongoni mwa mafanikio hayo ni pamoja na asilimia 66 ya maeneo ya kijeografia kupata huduma za mawasiliano, asilimia 94 ya wananchi wanaweza kupata mawasiliano. Kabla ya kuanzishwa kwake, asilimia 80 ya Watanzania waliokuwa wanaishi vijijini walikabiliwa na changamoto za mawasiliano.

Mfuko unatekeleza mradi wa kuiongezea uwezo minara iliyokuwa katika teknolojia ya 2G kwenda 3G kuongeza upatikanaji wa intaneti. Kwa upande wa kuboresha mawasiliano ya simu, mfuko umekuwa ukishirikiana na watoa huduma za mawasiliano kwa kutoa ruzuku ambayo inawawezesha watoa huduma kufikisha huduma katika maeneo yasiyo na mawasiliano ama yenye mawasiliano hafifu. 

Mfuko unatekeleza pia miradi mbalimbali ya kuboresha mawasiliano katika maeneo yaliyoko mipakani kwa lengo la kuimarisha ulinzi na usalama wa nchi.

Agosti 18, 2017, UCSAF ilisaini mkataba na kampuni nne zinazotoa huduma za mawasiliano kusambaza mawasiliano ya simu kwa kujenga miundombinu maeneo ya vijijini. Kampuni zilizosaini mkataba huo ni Kampuni ya Mawasiliano Tanzania (TTCL), Kampuni ya Vodacom Tanzania, Kampuni ya Viettel Tanzania (Halotel) na Kampuni ya MIC Tanzania (TIGO).

## Tanbihi 
## Viungo vya nje 
* Tovuti rasmi ya UCSAF

Jamii:Mawasiliano Tanzania
Jamii:Mashirika ya serikali ya Tanzania
Go, Dog. Go! (mfululizo wa TV)

***Go, Dog. Go!*** ni safu ya televisheni ya watoto ya Marekani-Kanada ya CGI iliyoundwa na Adam Peltzman. Imetengenezwa na DreamWorks Animation Television, na uhuishaji hutolewa na WildBrain Studios. Mfululizo ulionyeshwa kwa Netflix huko Dunia mnamo 26 Januari 2021.

## Wahusika 
* **Tag Barker** (sauti ya Michela Luci): Mbwa wa machungwa.
* **Scooch Pooch** (sauti ya Callum Shoniker): Terrier mdogo wa buluu.
* **Ma Barker** (sauti ya Katie Griffin): Mbwa wa lavender.
* **Paw Barker** (sauti ya Martin Roach): Mbwa wa kahawia.
* **Cheddar Biscuit** (sauti ya Tajja Isen): Mbwa mweupe.
* **Spike Barker** (sauti ya Lyon Smith): Mbwa nyekundu.
* **Gilber Barker** (sauti ya Lyon Smith): Mbwa wa njano.
* **Grandma Marge Barker** (sauti ya Judy Marshank): Mbwa mzee wa zambarau.
* **Grandpaw Mort Barker** (sauti ya Patrick McKenna): Mbwa mzee wa beige.
* **Yip Barker**: Mbwa mdogo wa zambarau.
* **Frank** (sauti ya David Berni): Mbwa wa njano.
* **Beans** (sauti ya Anand Rajaram): Old English Sheepdog mkubwa wa kijani.
* **Lady Lydia** (sauti ya Linda Ballantyne): Mbwa wa pinki.
* **Sam Whippet** (sauti ya Joshua Graham): Greyhound wa buluu.
* **Gerald** (sauti ya Patrick McKenna): Mbwa wa teal.
* **Muttfield** (sauti ya Patrick McKenna): Mbwa wa zambarau.
* **Manhole Dog** (sauti ya Patrick McKenna): Mbwa wa beige.
* **Mayor Sniffington** (sauti ya Linda Ballantyne): Mbwa wa zambarau.
* **Beefsteak** (sauti ya Tajja Isen): Chihuahua wa pinki.
* **Wind Swiftly** (sauti ya Ava Preston) Mbwa wa zambarau.
* **Tread Lightly**: Mbwa wa teal.
* **Doug**: Mbwa wa njano.
* **Wagnes** (sauti ya Judy Marshank): Mbwa wa buluu.
* **Hambonio**: Mbwa nyekundu.
* **Big Dog** (sauti ya Matthew Mucci): Mbwa mkubwa mweupe.
* **Little Dog** (sauti ya Hattie Kragten): Mbwa mdogo wa zambarau.
* **Coach Chewman** (sauti ya Phill Williams): Mbwa nyekundu.
* **Gabe Roof** (sauti ya Phill Williams): Mbwa wa njano.
* **Waggs Martinez** (sauti ya Linda Ballantyne): 
* **Flip Chasely** (sauti ya Anand Rajaram): Mbwa wa zambarau.
* **Catch Morely** (sauti ya Julie Lemieux): Mbwa wa buluu.
* **Donny Slippers** (sauti ya Jamie Watson): Mbwa nyekundu.
* **Bernard Rubber** (sauti ya Joshua Graham): Mbwa mdogo wa teal.
* **Kit Whiskerton** (sauti ya Zarina Rocha): Paka ya zambarau.
* **Tom Whiskerton** (sauti ya Paul Braunstein): Paka ya kijivu.
* **Fetcher** (sauti ya Deven Mack): Mbwa wa teal.
* **Kelly Korgi** (sauti ya Stacey Kay): Mbwa wa pinki.
* **Leo Howlstead** (sauti ya John Stocker): Mbwa mzee wa kijivu.
* **Sandra Paws** (sauti ya Deann DeGruijter): Mbwa mkubwa wa buluu.
* **Taylee** (sauti ya Manvi Thapar): Mbwa mdogo wa teal.
* **Rhonda**: Mbwa mdogo wa buluu.
* **Chili** (sauti ya Anand Rajaram): Old English Sheepdog mkubwa nyekundu.
* **Bowser** (sauti ya Anand Rajaram): Mbwa wa buluu.
* **Cam Snapshot**: Mbwa wa pinki.
* **Early Ed** (sauti ya Robert Tinkler): Mbwa wa kijani.
* **Dale Mation**: Dalmatian.

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* 
* 

Jamii:Katuni
Jamii:Vipindi vya televisheni
Historia ya Mpira wa Kikapu

thumb|Dr. James Naismith akiwa na mpira wa kikapu na kikapu.Hii ni kuonesha Historia ya mchezo huu.
**Historia ya Mpira wa Kikapu** ilianza baada ya kugunduliwa mnamo mwaka 1891 huko springfield, Massachusetts na mwalimu wa mazoezi ya mwili James Naismith kutoka huko kanada amabapo ilijulikana kuwa ni mchezo unaochezwa bila ya kupatikana majeraha mengi kwa wachezaji wake ukilinganisha na mpira wa miguu. Naismith alikuwa na umri wa miaka 31, aliyehitimu masomo yake, pindi alipogundua mchezo huu wa ndani ili kujiweka sawa na michezo ya majira ya baridi. Mchezo huu ulikuwa sana na kujulikana na watu wengi katika karne ya 20 na kuendelea, mara ya kwanza nchini marekani na hadi sehemu mbalimbali za dunia. 

Baada ya Mpira wa Kikapu kuanza kuchezwa sana katika vyuo vya kati huko marekani ndipo ulipoanza kuchezwa rasmi katika maeneo tofauti tofauti nchini humo. Taasisi ya mpira wa kikapu ijulikanayo kama *National Basketball Association (NBA),* ilianzishwa mnamo mwaka 1946, na kuwa taasisi kubwa sana na inayo ingiza mabilioni ya pesa na kuajiri watu wengi kipindi cha mwishoni mwa karne hio. Na hivyo Mpira wa Kikapu kuanza kuchezwa na watu wengi nchini marekani  na kuwa sehemu kubwa ya maisha ya watu nchini humo.

Jamii:Mpira wa kikapu
Jamii:Mbegu za michezo
Jamii:Timu za mpira wa kikapu Marekani
Jamii:Timu za NBA
Kiwanda cha kusafisha mafuta

[right|thumb|350x350px| Kiwanda cha Kusafisha cha Anacortes ( Tesoro ), upande wa kaskazini wa Machi Point kusini mashariki mwa Anacortes, [Washington .]]
**Kiwanda cha kusafisha mafuta** (kwa Kiing. *oil refinery, petroleum refinery*) ni kiwanda ambapo mafuta ghafi hutumiwa kuzalisha bidhaa za mafuta kama vile petroli, diseli, lami au gesi ya mafuta ya petroli (LPG) kwa njia ya ukenekaji kisehemu.  

Kimsingi mafuta ghafi huchemshwa na kemikali tofauti ndani yake ambazo hutenganishwa na kusafishwa kila moja peke yake. Maana mafuta ghafi kikemia ni mchanganyiko wa dutu nyingi na kila moja inachemka na kuyeyuka kwa halijoto tofauti ambapo inajitenga na nyingine. Mvuke wa sehemu hizo tofauti unapozwa na kuwa miminika baadaye, isipokuwa sehemu hizo ambazo zinabaki kama gesi.

## Marejeo 
## Viungo vya Nje 
* Ramani ya Viwanda vya kusafisha mafuta nchini Marekani 
* http://www.energysupplylogistics.com/refineries Ramani ya Viwanda vya kusafisha mafuta nchini  Uingereza  
* Maelezo kamili na ya kina ya usafishaji
* Upangaji na Uboreshaji wa Kiwanda cha Kusafisha Mafuta kwa Kutumia 
* Mwongozo wa Mwanafunzi wa Kusafisha 
* Global refinery shortage shifts power balance
* Ecomuseum Bergslagen  
* Maelezo ya kina ya usafishaji  
* Price Spikes, Excess Profits and Excuses (publication of the Consumer Federation of America)
* Misingi ya Kusafisha Mafuta Muhtasari wa mchakato wa kusafisha mafuta yasiyosafishwa
* Basics of Oil Refining Overview of crude oil refining process 
* Encyclopaedia of Hydrocarbons, ENI na Treccani ed., juzuu 5
Jamii:Nishati
Tamasha la Kimataifa la Filamu la Zanzibar

**Tamasha la Kimataifa la Filamu la Zanzibar** (kwa Kiingereza: **Zanzibar International Film Festival**, kifupi: **ZIFF,** pia hujulikana kama **Festival of the Dhow Countries**) ni tamasha la kila mwaka la filamu linalofanyika Zanzibar, Tanzania. Imeelezwa kuwa tukio kubwa zaidi la kitamaduni katika eneo la ukanda wa Afrika ya Mashariki. ZIFF ni shirika lisilo la kiserikali lililoanzishwa mwaka wa 1997 ili kuendeleza na kukuza tasnia ya filamu na mambo mengine ya kiutamaduni kama kichocheo cha ukuaji wa kijamii na kiuchumi wa kikanda.

## Tamasha la Filamu
Tamasha la kila mwaka la sanaa na tamaduni mbalimbali ni shughuli kuu ya ZIFF; tamasha hilo huadhimisha sanaa na tamaduni za bara la Afrika, Nchi za Ghuba, Iran, India, Pakistani na visiwa vya Bahari ya Hindi, kwa pamoja hujulikana kwa jina la nchi za Dhow. Sehemu kuu ya tamasha ni programu ya filamu inayojumuisha maonyesho ya ushindani na yasiyo ya ushindani. Filamu na video mbalimbali hushindania tuzo.

Ingawa filamu za ushindani ni ambazo uzalishaji wake unahusiana na nchi za Dhow tu, programu ya tamasha inajumuisha filamu na video kutoka duniani kote zinazozungumzia mada zinazoakisi mambo ya ndani ya nchi za Dhow. Shughuli na matukio ya tamasha hili ni pamoja na makongamano, warsha, na maonyesho ya filamu bora zaidi za ndani na kimataifa. Tamasha kubwa la muziki pia hufanyika likishirikisha wasanii kutoka Tanzania pamoja na wanamuziki wa kimataifa. Programu ya tamasha pia hujumuisha vipengele maalum, warsha na semina kuhusu jukumu la filamu katika jamii za vijijini, masuala ya wanawake pamoja na watoto na maendeleo ya vijana. 

Tamasha hili bila shaka ndilo tamasha kubwa zaidi la sanaa na utamaduni barani Afrika, na linaendelea kuongoza kama tukio linalovutia watalii katika eneo hili. ZIFF sasa inatoa Tuzo 12 za Kimataifa zinazotolewa na majaji 5 wa Kimataifa. Kila mwaka ZIFF huonyesha zaidi ya filamu 150 zinazotengenezwa Afrika, Mashariki ya Kati, Ulaya, Amerika Kusini, Marekani na Asia.

Tamasha la ZIFF sasa linaendesha programu 15 katika siku 10 zinazojumuisha:

#Film Competition
#Film Workshops
#Opening and Closing Nights
#Film Outreach Projections
#Women panorama
#Children panorama
#Village panorama
#Festival of Festivals
#Soko Film
#Art and Exhibition
#Children Film panorama
#UNICEF Life skills Camps
#Children Peace camps
#Difficult Dialogues
#Historical and Cultural Village Tours

Matukio hayo mengi hufanyika katika eneo la Ngome Kongwe na Bustani za Forodhani na huwa bure kwa umma. 

## Tuzo
*Golden Dhow
*Silver Dhow
*Documentary
*Short/Animation
*East Africa Talent
*ZIFF Jury Award
*UNICEF Award
*ZIFF Life Time Achievement Award
*ZIFF Chairman Award
*Sembene Ousmane Award
*Signis Award
*East Africa Region Talent
*Signis Jury Award — Commendation
*Verona Award

## Washindi wa Golden Dhow
## Tanbihi 
## Viungo vya nje
*Tamasha la Kimataifa la Filamu Zanzibar katika IMDb

Jamii:Matamasha ya filamu nchini Tanzania
Jamii:Vivutio vya kitalii Zanzibar
Jamii:Matamasha nchini Tanzania