open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Munyoro Nyamau

**Munyoro Nyamau** (*Hezekiah Munyoro Nyamau*; alizaliwa 5 Desemba 1942 n  au 6 Desemba 1938 ni mwanariadha wa zamani nchini Kenya na mshindi wa medali ya dhahabu katika mbio za 4 × 400 m katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 1972.

Alishinda michuano baina ya shule huko Kisii alipokuwa na umri wa miaka 15.

Alifika nusu fainali ya mbio za mita 400 na akashinda medali ya fedha ya kushtukiza akiwa mshiriki wa timu ya Kenya ya mbio za mita 4 × 400 katika MMichezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 1968. Wenzake walikuwa Daniel Rudisha, Naftali Bon na Charles Asati.

Nyamau alishinda medali ya dhahabu katika mbio za 4 × 400 m katika Michezo ya Jumuiya ya Madola ya Uingereza mwaka 1970. Mnamo Septemba 1970, Nyamau - akiwa na wachezaji wenzake Naftali Bon, Thomas Saisi na Robert Ouko - waliweka rekodi ya dunia ya mita 4x880 kwa wanaume saa 7:11.6.
Katika Michezo ya Olimpiki ya Munich, Nyamau alitolewa katika robo fainali ya mbio za mita 400, lakini alishinda medali ya dhahabu kwa kukosekana kwa Merika kama mshiriki wa timu ya Kenya ya mbio za 4 × 400 m. Washiriki wengine wa timu hiyo walikuwa Charles Asati, Robert Ouko na Julius Sang.

Munyoro Nyamau Alijiunga na Jeshi la Kenya mwaka 1963 na akaajiriwa nao hadi alipostaafu mwaka 1997.
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Kenya
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1942
Phil Pratt

**Phil Pratt** (alizaliwa kama **George Phillips** huko Kingston, Jamaika, 1942) ni mwimbaji wa reggae na mtayarishaji wa rekodi kutoka Jamaika.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Jamaika
Jamii:Waliozaliwa 1942
Nadia Battocletti

**Nadia Battocletti** (alizaliwa 12 Aprili 2000) ni mwanariadha wa kike wa Italia anayeshiriki mbio za kati na mbio ndefu. Ameshinda medali ya dhahabu kwenye mbio za mita 5000 na mita 10,000 katika Mashindano ya Riadha ya Ulaya mwaka 2024 yaliyofanyika Roma. Katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya 2024, Battocletti alishinda medali ya fedha kwenye mbio za mita 10,000 na kushika nafasi ya nne kwenye mbio za mita 5000.

Hadi kufikia Julai 2024, akiwa na umri wa miaka 24, ameshinda mataji 11 ya kitaifa katika ngazi ya wakubwa.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 2000
Jamii:Wanawake wa Italia
Jamii:wanariadha wa Italia
Prince Jazzbo

**Linval Roy Carter** (anajulikana zaidi kama **Prince Jazzbo**, 3 Septemba 1951 – 11 Septemba 2013) alikuwa deejay wa reggae na dancehall na mtayarishaji wa rekodi kutoka Jamaika.

## Marejeo
Jamii:Wanamuziki wa Jamaika
Jamii:Waliozaliwa 1951
Jamii:Waliofariki 2013
Filippo Baggio

**Filippo Baggio** (alizaliwa Cittadella, 5 Juni 1988) ni mpanda baiskeli kutoka Italia.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1988
Jamii:wanamichezo wa Italia
Luigi Beccali

**Luigi Beccali** (19 Novemba 1907 – 29 Agosti 1990) alikuwa Mwitalia wa kwanza kushinda medali ya dhahabu ya Olimpiki katika mbio, kwenye mbio za mita 1500 katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya 1932, na Mwitalia wa kwanza kushinda taji la Mashindano ya Ulaya katika riadha.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1907
Jamii:Waliofariki 1990
Jamii:Wanariadha wa Italia
Sally Barsosio

**Sally Barsosio** (alizaliwa 21 Machi 1978 katika Wilaya ya Keiyo) ni mkimbiaji wa masafa nchini Kenya. Kufikia mwaka 2015, Barsosio ndiye mshindi wa medali mwenye umri mdogo zaidi kuwahi kushinda katika Mashindano ya Dunia ya Wanariadha wa Vijana, akiwa na umri wa miaka 14 na siku 182.
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Kenya
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1978
Andrea Bagioli

**Andrea Bagioli** (alizaliwa 23 Machi 1999) ni mpanda baiskeli kutoka Italia, ambaye kwa sasa anaendesha kwa timu ya UCI WorldTeam Lidl–Trek. Yeye ni mdogo wa Nicola Bagioli, ambaye pia ni mpanda baiskeli. Andrea alishiriki katika Vuelta a España ya mwaka 2020, na vilevile kwenye Vuelta a España ya mwaka 2021.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1999
Jamii:wanamichezo wa Italia
Protoje

[thumb|Protoje katika tamasha huko Antwerp, [Ubelgiji mwaka 2022.]]
**Oje Ken Ollivierre** (anajulikana sana kama **Protoje**, alizaliwa 14 Juni 1981) ni mwimbaji wa kisasa wa reggae na mwandishi wa nyimbo. 

Mama yake Lorna Bennett ni mwimbaji na wakili kutoka Jamaika, anayejulikana zaidi kwa wimbo wake wa mwaka 1972 *Breakfast in Bed*.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Jamaika
Jamii:Waliozaliwa 1981
Elena Bellò

**Elena Bellò** (alizaliwa 18 Januari 1997) ni mwanariadha wa Italia aliyebobea katika mbio za kati, hasa mbio za mita 800. Matokeo yake bora katika ngazi ya kimataifa yalikuwa nafasi ya pili kwenye Mashindano ya timu ya Ulaya mwaka 2021 huko Silesia. Ameshinda mataji matano ya kitaifa katika ngazi ya wakubwa. Pia alishiriki katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya 2020 kwenye mbio za mita 800.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1997
Jamii:Wanawake wa Italia
Jamii:wanariadha wa Italia
Nicola Bagioli

**Nicola Bagioli** (alizaliwa Sondrio, 19 Februari 1995) ni mpanda baiskeli wa zamani kutoka Italia, ambaye alishindana kama mtaalamu kuanzia mwaka 2017 hadi 2021. Yeye ni kaka wa mpanda baiskeli Andrea Bagioli. Nicola alianza kuendesha baiskeli akiwa na umri wa miaka tisa na klabu ya Alpin Bike Sondrio. Awali alijikita kwenye mbio za mlima kabla ya kubadilika na kuanza kuendesha baiskeli za barabarani akiwa kijana.

Aliamua kustaafu mchezo huo mwishoni mwa msimu wa 2021 akiwa na umri wa miaka 26, mwaka mmoja kabla ya kumaliza mkataba wake na timu ya B&B Hotels–KTM. Sasa anamiliki kampuni inayoshughulika na usindikaji wa mawe ya sabuni. Mnamo Mei 2019, alitajwa katika orodha ya kuanza kwa Giro d'Italia ya 2019.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1995
Jamii:waendeshabaiskeli wa Italia
Alvin Ranglin

'''Alvin 'GG' Ranglin''' (alizaliwa Eden, Jamaika, 1942) ni mwimbaji wa reggae, mtayarishaji wa rekodi na mmiliki wa lebo ya muziki wa Jamaika.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Jamaika
Jamii:Waliozaliwa 1942
Sandro Bellucci

**Sandro Bellucci** (alizaliwa 21 Februari 1955) ni mtembea kasi wa zamani kutoka Italia.

## wasifu 
Alishinda medali mbili katika mashindano ya kimataifa ya riadha kwenye ngazi ya wakubwa. Sandro Bellucci alishiriki katika vipindi viwili vya Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto (1984 na 1988), na alikuwa na mechi 31 akiwa na timu ya taifa kuanzia 1974 hadi 1991.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1955
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanariadha wa Italia
Antonio Bailetti

**Antonio Bailetti** (alizaliwa 29 Septemba 1937) ni mwendesha baiskeli wa zamani wa Italia aliyejishindia medali ya dhahabu katika mbio za muda wa timu kwenye Olimpiki za 1960. Baada ya ushindi huo, Bailetti aligeukia uendeshaji wa baiskeli kitaalamu. Mwaka 1962, alishinda hatua katika Tour de France na Giro d'Italia baada ya kujitenga peke yake kwa umbali wa kilomita 120; alirudia mafanikio haya mwaka uliofuata. Aliamua kustaafu baada ya kuanguka vibaya katika msimu wa masika wa mwaka 1969.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1937
Jamii:wanamichezo wa Italia
Moses Mosop

thumbnail|right|200px|Moses Mosop (2014)

**Moses Cheruiyot Mosop** (alizaliwa 7 Julai 1985) ni mwanariadha kutoka Kenya wa masafa ya kati na marefu. Alishiriki Kenya katika Michezo ya Olimpiki mwaka 2004 na kutwaa meta 10,000 za shaba kwenye Mashindano ya Dunia ya Riadha mwaka 2005. Pia amefanikiwa katika mbio za nyika, baada ya kushinda medali ya fedha katika Mashindano ya Dunia ya Msalaba ya Dunia ya IAAF mwaka 2007 na pia dhahabu ya timu akiwa na Kenya mwaka 2007 na 2009.

Hadi 30 Septemba 2014, Mosop ilisimamiwa na Jos Hermens na kufundishwa na Renato Canova. Katika mbio za Boston MarathonI za 18 Aprili 2011, Mosop na mwananchi Geoffrey Mutai walikimbia mbio ambazo wakati huo zilikuwa za kasi zaidi kuwahi kurekodiwa kwa marathoni - 2:03:06 na 2:03:02, mtawalia - na kuvunja rekodi ya kozi ya Boston kwa karibu dakika tatu.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Kenya
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1985
Paolo Bailetti

**Paolo Bailetti** (alizaliwa 15 Julai 1980) ni mwendesha baiskeli wa barabarani wa Italia ambaye aliwahi kuendesha kwa timu ya UCI Professional Continental, Szuper Beton.

Jamii:Waliozaliwa 1980
Jamii:wanamichezo wa Italia
José Reynaldo Bencosme de Leon

**José Reynaldo Bencosme de Leon** (alizaliwa 16 Mei 1992) ni Mitalia mwenye asili ya Jamhuri ya Dominika anayeshiriki mbio za kuruka viunzi za mita 400, . Alifika nusu fainali kwenye Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Joto ya 2012.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1992
Jamii:Wanariadha wa Italia
Chiara Bazzoni

**Chiara Bazzoni** (alizaliwa Arezzo, tarehe 5 Julai 1984) ni mwanariadha wa Italia anayeshiriki mbio za mita 400. Alikuwa sehemu ya timu ya taifa ya kupokezana vijiti (relay) ambayo inashikilia rekodi mbili za Italia (nje na ndani ya ukumbi) kwenye mbio za kupokezana za mita 4x400.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1984
Jamii:Wanawake wa Italia

Jamii:Wanariadha wa Italia
Osvaldo Bailo

**Osvaldo Bailo** (12 Septemba 1912 – 28 Februari 1997) alikuwa mwendesha baiskeli wa kitaalamu kutoka Italia.

Alikuwa mtaalamu kuanzia mwaka 1934 hadi 1947, Bailo alishinda michezo kadhaa ya nusu ya Kitaliano na kuvaa Maglia Rosa kwa siku mbili wakati wa Giro d'Italia ya mwaka 1940.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1912
Jamii:Waliofariki 1997
Jamii:wanamichezo wa Italia
Delly Ranx

**Delroy Isaac Foster** (anajulikana zaidi kama **Delly Ranx**, pia huandikwa **Delly Ranks**)) ni deejay wa dancehall na mtayarishaji wa rekodi kutoka Jamaika.

## Marejeo
Jamii:Wanamuziki wa Jamaika
Davide Bais

**Davide Bais** (alizaliwa 2 Aprili 1998) ni mwendesha baiskeli wa Italia, ambaye sasa anapanda kwa timu ya UCI ProTeam Polti–Kometa. Alishinda hatua ya saba ya Giro d'Italia ya mwaka 2023 kutoka kwa kundi lililokuwa na mapumziko kwenye kumalizia kwenye kilele cha mlima. Ndugu yake mkubwa, Mattia, pia ni mchezaji wa baiskeli wa kitaalamu.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1998
Jamii:wanamichezo wa Italia
Danny Ray

**Danny Ray** (alizaliwa Jamaika, 3 Septemba 1951) ni mwimbaji wa reggae na mtayarishaji wa rekodi ambaye amekuwa akiishi nchini Uingereza tangu mwishoni mwa miaka ya 1960. 

Aliandika katika lebo ya MCA na Trojan mwanzoni mwa miaka ya 1970 na baadaye kuanzisha lebo yake mwenyewe ya *Black Jack*.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Jamaika
Jamii:Waliozaliwa 1951
Giordano Benedetti

**Giordano Benedetti** (alizaliwa Trento, 22 Mei 1989) ni mwanariadha wa Italia anayeshiriki mbio za kati, hasa mita 800. Katika kazi yake, ameshinda mataji ya kitaifa mara saba. Ameiwakilisha timu ya taifa ya wakubwa mara 7 tangu Michezo ya Mediterranean ya 2009. Rekodi yake binafsi ni 1:44.67, ambayo ni muda wa sita bora wa Italia wakati wote, uliowekwa tarehe 6 Juni 2013 huko Roma kwenye mashindano ya Golden Gala.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1989
Jamii:Wanariadha wa Italia
Luigi Benedetti

**Luigi Benedetti** (alizaliwa Massa Carrara, 19 Mei 1951) ni mwanariadha wa zamani wa Italia anayeshiriki mbio fupi. Alifika fainali mara mbili akiwa na timu ya taifa ya kupokezana vijiti kwenye mbio za mita 4x100 katika Michezo ya Olimpiki ya 1972 na 1976. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1951
Jamii:Wanariadha wa Italia
Francesco Bennici

**Francesco Bennici** (alizaliwa 3 Oktoba 1971) ni mchezaji wa zamani wa mbio ndefu kutoka Italia ambaye alishiriki katika Michezo ya Olimpiki ya majira ya joto ya mwaka 1992.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1971
Jamii:Wanariadha wa Italia
Tony Ray

**Raymond Anthony Forbes** (anajulikana kitaaluma kama **Tony Ray**, alizaliwa Kingston, Jamaika, Aprili 19, 1949) ni mwanamuziki wa Jamaika na Israeli. 

Anajulikana zaidi kama mpenzi wa Reggae nchini Israel kwani alitoa albamu ya *I Feel Like Reggae* mwaka 1981, ambayo ilikuwa albamu ya kwanza ya reggae ya muda mrefu nchini humo.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Jamaika
Jamii:waimbaji wa Israeli
Jamii:Waliozaliwa 1949
Andrea Benvenuti

**Andrea Benvenuti** (alizaliwa  Negrar, Verona, 13 Desemba 1969) ni mchezaji wa zamani wa mbio za mita 800 kutoka Italia.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1969
Jamii:Wanariadha wa Italia
Aldo Baito

**Aldo Baito** (4 Januari 1920 – 20 Desemba 2015) alikuwa mpanda baiskeli wa Italia. Aliweza kushinda hatua ya 9 ya Giro d'Italia mwaka 1946.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1920
Jamii:Waliofariki 2015
Jamii:wanamichezo wa Italia
Rodolfo Bergamo

**Rodolfo Bergamo** (alizaliwa Venezia, 23 Agosti 1955) ni mchezaji wa zamani wa kuruka mwamba kutoka Italia.

## Wasifu 
Alimaliza katika nafasi ya sita katika Michezo ya Olimpiki ya mwaka 1976. Hii ilikuwa, hadi Gianmarco Tamberi alipopata medali ya dhahabu katika Michezo ya Olimpiki ya 2020, ikiwa ni utendaji bora zaidi wa kuruka mwamba kwa Mwitaliano katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto, sawa na Giacomo Crosa, ambaye sasa ni mwandishi wa habari, katika Michezo ya Olimpiki ya mwaka 1968.

## Marejeo 
Jamii:watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1955
Jamii:Wanariadha wa Italia
Tony Rebel

thumb|Tony Rebel akitumbuiza katika Chuo cha Edna Manley, 23 Februari 2008.
**Patrick George Anthony Barrett** (anajulikana zaidi kwa jina lake la kisanii **Tony Rebel**, alizaliwa 15 Januari 1962) ni deejay wa reggae kutoka Jamaika.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Jamaika
Jamii:Waliozaliwa 1962
Rachid Berradi

**Rachid Meknes Berradi** (alizaliwa 29 Agosti 1975) ni mchezaji wa mbio ndefu kutoka Italia anayejielekeza katika mbio za mita 10,000.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1975
Jamii:Wanariadha wa Italia
Davide Baldaccini

**Davide Baldaccini** (alizaliwa 22 Mei 1998) ni mpanda baiskeli wa Italia, ambaye kwa sasa anashiriki katika timu ya UCI ProTeam Team Corratec–Vini Fantini.}

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1998
Jamii:wanamichezo wa Italia
Artidoro Berti

**Artidoro Berti** (29 Julai 1920 – 9 Januari 2005) alikuwa mchezaji wa mbio ndefu kutoka Italia. Alishiriki katika mbio za marathon katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 1952.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1920
Jamii:waliofariki 2005
Jamii:Wanariadha wa Italia
Anthony Red Rose

**Anthony Cameron** (anajulikana zaidi kama **Anthony Red Rose**, alizaliwa 19 Desemba 1962) ni mwimbaji kutoka Jamaika.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Jamaika
Jamii:Waliozaliwa 1962
Mattia Bais

**Mattia Bais** (alizaliwa 19 Oktoba 1996) ni mpanda baiskeli wa Italia, ambaye kwa sasa anashiriki na timu ya UCI ProTeam Polti–Kometa. Amefanya kazi kama mtaalamu tangu mwaka 2020, na ameshiriki katika toleo tatu za Giro d'Italia. Nduguye Davide pia ni mpanda baiskeli mtaalamu katika timu hiyo hiyo.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1996
Jamii:wanamichezo wa Italia
Fabio Baldato

**Fabio Baldato** (alizaliwa 13 Juni 1968) ni mpanda baiskeli wa zamani wa Italia. Mnamo mwaka wa 2008, alikuwa mchezaji mzee zaidi katika timu ya ProTour. Kazi yake ya kimpira ilikamilika alipodondoka vibaya katika Mashindano ya Eneco. Pia alishiriki katika Michezo ya Olimpiki ya sufuria ya 1988 na ya 1996.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1968
Jamii:wanamichezo wa Italia
Gabriele Balducci

**Gabriele Balducci** (alizaliwa Pontedera, Pisa, 3 Novemba 1975) ni mpanda baiskeli wa Italia aliyeendesha baiskeli kwa timu ya Acqua & Sapone.

Jamii:Waliozaliwa 1975
Jamii:wanamichezo wa Italia
Valentino Bertolini

**Valentino Bertolini** (18 Januari 1917 – 26 Januari 1967) alikuwa mtembea kasi wa Italia ambaye alishiriki katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 1948.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1917
Jamii:Waliofariki 1967
Jamii:Wanariadha wa Italia
Daniele Balestri

**Daniele Balestri** (alizaliwa Pontedera, 8 Mei 1978) ni mchezaji wa zamani wa baiskeli wa kitaalamu wa Italia. Aliweza kushinda Tour du Finistère mwaka 2004.

Jamii:Waliozaliwa 1978
Jamii:wanamichezo wa Italia
Fortunato Baliani

**Fortunato Baliani** (alizaliwa Foligno, 6 Julai 1974) ni mchezaji wa zamani wa baiskeli wa mbio za barabarani kutoka Italia, ambaye alishiriki kitaaluma kati ya mwaka 1998 na 2014.

Jamii:Waliozaliwa 1974
Jamii:wanamichezo wa Italia
Catherine Bertone

**Catherine Bertone** (alizaliwa 6 Mei 1972) ni mwanariadha wa marathon wa Italia mwenye asili ya Uturuki. 

Alishika nafasi ya 25 katika Michezo ya Olimpiki ya mwaka 2016.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1972
Jamii:Wanariadha wa Italia
Junior Reid

**Delroy "Junior" Reid** (alizaliwa 6 Juni 1963) ni deejay wa reggae na dancehall kutoka Jamaika. 

Kuanzia mwaka 1986 hadi 1988, alihudumu kama mwimbaji mkuu wa bendi ya reggae ya *Black Uhuru* katika albamu tatu, albamu ya *Brutal* mwaka 1986, albamu ya *Positive* mwaka 1987 na albamu ya *Black Uhuru Live in New York* mwaka 1988. Kazi yake binafsi ni kubwa, na anachukuliwa kwa kiasi kikubwa kama mmoja wa wakuu wa Dancehall Reggae. Pia anajulikana kwa maonyesho yake ya wageni kwenye single ya *the Game* ya mwaka 2006 ''It's Okay (One Blood)*, pamoja na remix ya single ya *Mims*, inayoitwa *This Is Why I'm Hot* alifanya na *Baby Cham'' mwaka huo huo.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Jamaika
Jamii:Waliozaliwa 1963
Roberto Ballini

**Roberto Ballini** (alizaliwa 14 Machi 1944) ni mchezaji wa zamani wa baiskeli kutoka Italia. Aliwonya hatua ya 16 ya Giro d'Italia ya mwaka 1969. Pia alishinda Coppa Placci mwaka huo huo.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1944
Jamii:wanamichezo wa Italia
Letizia Bertoni

**Letizia Bertoni** (alizaliwa Milano, 5 Machi 1937) ni mtembea viunzi wa zamani wa Italia. Alifika katika nafasi ya tano mara mbili katika mbio za kupokezana vijiti za mita 4x100 kwenye Michezo ya Olimpiki ya mwaka 1956 na 1960..

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1937
Jamii:Wanariadha wa Italia
Franco Balmamion

**Franco Balmamion** (alizaliwa 11 Januari 1940) ni mchezaji wa zamani wa baiskeli wa barabarani kutoka Italia ambaye alishiriki kati ya mwaka 1960 na 1972. 

Wakati wa kilele cha mafanikio yake, alishinda taji la Giro d'Italia mara mbili mfululizo mwaka 1962 na 1963.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1940
Jamii:wanamichezo wa Italia
Bruno Betti

**Bruno Betti** (31 Mei 1911 – 2 Novemba 1986) alikuwa mchezaji wa mbio ndefu kutoka Italia ambaye alishiriki katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 1936.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1911
Jamii:Waliofariki 1986
Jamii:Wanariadha wa Italia
Andrea Bettinelli

**Andrea Bettinelli** (alizaliwa Bergamo, 6 Oktoba 1978) ni mchezaji wa kuruka mwamba kutoka Italia.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1978
Jamii:Wanariadha wa Italia
Salvatore Bettiol

**Salvatore Bettiol** (alizaliwa 28 Novemba 1961) ni mchezaji wa mbio ndefu wa zamani kutoka Italia.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1961
Jamii:Wanariadha wa Italia
Jimmy Riley

thumb|Riley mwaka 2010.
**Martin James Ziggy Norman Riley** (anajulikana zaidi kama **Jimmy Riley**, 22 Mei 1947 – 23 Machi 2016) alikuwa mwimbaji kutoka Jamaika ambaye pamoja na kurekodi peke yake, pia alikuwa mwanachama wa *the Sensations* na *The Uniques* na alikuwa baba wa Tarrus Riley.

## Marejeo
Jamii:Waimbaji wa Jamaika
Jamii:Waliozaliwa 1947
Jamii:Waliofariki 2016
Marco Bandiera

**Marco Bandiera** (alizaliwa 12 Juni 1984) ni mchezaji wa zamani wa baiskeli wa mbio kutoka Italia, ambaye alishiriki kitaaluma kati ya mwaka 2008 na 2016 kwa timu za Lampre–NGC, Team Katusha, Omega Pharma–Quick-Step, IAM Cycling na Androni Giocattoli–Sidermec.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1984
Jamii:wanamichezo wa Italia
Giuseppe Beviacqua

**Giuseppe Beviacqua** (Savona, 28 Oktoba 1914 - Savona, 19 Agosti 1999) alikuwa mwanariadha wa mbio ndefu kutoka Italia.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1914
Jamii:Waliofariki 1999
Jamii:wanariadha wa Italia
Eugenio Bani

**Eugenio Bani** (alizaliwa Pisa, 13 Januari 1991) ni mchezaji wa zamani wa baiskeli wa kitaaluma kutoka Italia.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1991
Jamii:wanamichezo wa Italia
Antonella Bevilacqua

**Antonella Bevilacqua** (alizaliwa Foggia, 15 Oktoba 1971) ni mchezaji wa kuruka mwamba kutoka Italia, ambaye alifanya kuruka bora kabisa kwa mita 1.98, alipofanya hivyo mnamo Mei 1996 huko Milan.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1971
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanariadha wa Italia
Ruggero Biancani

**Ruggero Biancani** (25 Januari 1915 – 6 Februari 1993) alikuwa mwanariadha mwenye ujuzi mwingi kutoka Italia (alikuwa mtupaji wa diski na mchezaji wa kuruka mwamba), na alishiriki katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 1936.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1915
Jamii:Waliofariki 1993
Jamii:Wanariadha wa Italia
Bruno Bianchi (mwanariadha)

**Bruno Bianchi** (alizaliwa 8 Februari 1939) ni mchezaji wa zamani wa mbio fupi kutoka Italia, ambaye alijielekeza hasa katika mbio za mita 400. Alipata medali mbili akiwa na timu ya kitaifa ya kupokezana vijiti katika mashindano ya kimataifa ya riadha.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1939
Jamii:Wanariadha wa Italia
Germano Barale

**Germano Barale** (alizaliwa 23 Januari 1936) ni mchezaji wa baiskeli wa Italia. Aliwahi kushiriki katika Tour de France ya mwaka 1962.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1936
Jamii:wanamichezo wa Italia
Sergio Barbero

**Sergio Barbero** (alizaliwa 17 Januari 1969) ni mchezaji wa baiskeli wa zamani wa Italia.

Jamii:Waliozaliwa 1969
Jamii:watu walio hai
Jamii:waendeshabaiskeli wa Italia
Francesco Bianchi (mwanariadha)

**Francesco Bianchi** (15 Januari 1940 – 20 Septemba 1977) alikuwa mchezaji wa mbio za kati kutoka Italia, ambaye alishinda medali ya dhahabu katika Michezo ya Baharini.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1940
Jamii:Waliofariki 1977
Jamii:Wanariadha wa Italia
Simone Bianchi (mwanariadha)

**Simone Bianchi** (alizaliwa 27 Januari 1973) ni mchezaji wa zamani wa kuruka mbali kutoka Italia.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1973
Jamii:Wanariadha wa Italia
Enrico Barbin

**Enrico Barbin** (alizaliwa 4 Machi 1990) ni mchezaji wa baiskeli wa Italia, ambaye aliwahi kuendesha kwa timu ya UCI Professional Continental Bardiani–CSF. Alishiriki katika Giro d'Italia mwaka 2014, 2015, na 2017.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1990
Jamii:wanamichezo wa Italia
Orlando Bianchini

**Orlando Bianchini** (alizaliwa Guidonia, Roma, 4 Juni 1955) ni mchezaji wa zamani wa kurusha nyundo kutoka Italia, ambaye alishinda medali katika Michezo ya Baharini ya mwaka 1983.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1955
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanariadha wa Italia
Vendramino Bariviera

**Vendramino Bariviera** (25 Oktoba 1937 – 23 Novemba 2001) alikuwa mchezaji wa baiskeli wa Kiitaliano aliyeshiriki katika mbio za barabarani binafsi kwenye Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Joto ya mwaka 1960. Baada ya Olimpiki, aligeuka kuwa mchezaji wa kulipwa na alishinda hatua kadhaa za Giro d'Italia mwaka 1963, 1964, na 1966. Alishiriki katika Tour de France ya mwaka 1964 na alistaafu mwaka 1967. Ndugu yake mdogo, Renzo, alikuwa mchezaji wa mpira wa kikapu wa Olimpiki.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1937
Jamii:Waliofariki 2001
Jamii:wanamichezo wa Italia
Tullio Biscuola

**Tullio Biscuola** (12 Julai 1894 – 13 Februari 1963) alikuwa mwanariadha wa mbio za marathon kutoka Italia.

## Wasifu 
Biscuola alishiriki katika mbio za marathon kwenye Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 1924,  ambayo ilikuwa mara yake ya pekee kuiwakilisha timu ya taifa.  Katika mji wa Rovigo, kuna uwanja wa michezo uliotengwa kwa ajili ya kumbukumbu yake. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1894
Jamii:Waliofariki 1963
Jamii:Wanariadha wa Italia
Luca Barla

**Luca Barla** (alizaliwa 29 Septemba 1987) ni mchezaji wa baiskeli ya barabarani wa Italia anayewakilisha timu ya Team Idea.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1987
Jamii:wanamichezo wa Italia
Gaetano Baronchelli

**Gaetano Baronchelli** (alizaliwa 21 Aprili 1952) ni mchezaji wa baiskeli wa Italia. Aliwahi kushiriki katika Tour de France ya mwaka 1979.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1952
Jamii:wanamichezo wa Italia
Federico Bisson

**Federico Bisson** (23 Januari 1936 – 20 Desemba 1998) alikuwa mchezaji wa kuruka mara tatu kutoka Italia ambaye alishiriki katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 1960.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1936
Jamii:Waliofariki 1998
Jamii:Wanariadha wa Italia
Antonella Bizioli

**Antonella Luigina Bizioli** (alizaliwa Villa d'Ogna, 29 Machi 1957) ni mwanariadha wa zamani wa mbio za masafa marefu kutoka Italia ambaye alibobea katika mbio za marathon.

Alishinda medali mbili akiwa na timu ya taifa kwenye Kombe la Dunia la Marathon. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1957
Jamii:Wanariadha wa Italia
Filippo Baroncini

**Filippo Baroncini** (alizaliwa 16 Agosti 2000) ni mchezaji wa baiskeli wa Italia, ambaye kwa sasa anaendesha kwa timu ya UCI WorldTeam UAE Team Emirates.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 2000
Jamii:wanamichezo wa Italia
Ettore Blasi

**Ettore Blasi** (alizaliwa 16 Machi 1895, tarehe ya kifo haijulikani) alikuwa mwanariadha wa mbio za masafa marefu kutoka Italia, aliyebobea zaidi kwenye mbio za marathon.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1895
Jamii:Wanariadha wa Italia
Carmelo Barone

**Carmelo Barone** (alizaliwa 3 Aprili 1956) ni mchezaji wa zamani wa baiskeli wa Italia. Barone alishiriki katika mbio za barabarani binafsi na mashindano ya muda ya timu kwenye Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Joto ya mwaka 1976.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1956
Jamii:wanamichezo wa Italia
Mario Baroni

**Mario Baroni** (11 Machi 1927 – 1 Agosti 1994) alikuwa mchezaji wa baiskeli wa Italia. Alishinda hatua ya 14 ya Giro d'Italia ya mwaka 1957. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1927
Jamii:Waliofariki 1994
Jamii:wanamichezo wa Italia
Umberto Blasi

**Umberto Blasi** (12 Oktoba 1886 - 1 Julai 1938) alikuwa mwanariadha wa mbio za masafa marefu kutoka Italia, ambaye alishinda ubingwa wa taifa mara tatu katika mbio ya Marathoni na alishiriki kwenye mbio za marathon za  wanaume katika Michezo ya Olimpiki ya majira ya joto ya mwaka 1908.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1886
Jamii:Waliofariki 1938
Jamii:Wanaume wa Italia
Jamii:Wanariadha wa Italia
Alessandro Baronti

**Alessandro Baronti** (alizaliwa tarehe 4 Juni 1967) ni mchezaji wa baiskeli wa zamani wa kitaalamu wa Kiitaliano. Aliwahi kushiriki katika matoleo mawili ya Giro d'Italia na Tour de France, na alishinda hatua ya Giro d'Italia ya mwaka 1997. Pia alishinda Roma Maxima mwaka huo huo.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1967
Danilo Barozzi

**Danilo Barozzi** (21 Agosti 1927 – 25 Machi 2020) alikuwa mchezaji wa baiskeli wa Italia.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1927
Jamii:Waliofariki 2020
Jamii:wanamichezo wa Italia
Tobia Bocchi

**Tobia Bocchi** (alizaliwa 7 Aprili 1997) ni mchezaji wa kuruka mara tatu kutoka Italia. Alishiriki katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya 2020, kwenye mashindano ya kuruka mara tatu

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1997
Jamii:Wanariadha wa Italia
Luigi Barral

**Luigi Barral** (Perosa Argentina, 23 Machi 1907 – Lyon, 7 Novemba 1962) alikuwa mchezaji wa baiskeli wa Italia. Alipata kuwa raia wa Ufaransa mwaka 1949.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1907
Jamii:Waliofariki 1962
Jamii:wanamichezo wa Italia
Jamii:wanamichezo wa Ufaransa
Pietro Barrati

**Pietro Barrati** (alizaliwa 28 Oktoba 1898, tarehe ya kifo haijulikani) alikuwa mchezaji wa baiskeli wa Italia. Aliwahi kushiriki katika Tour de France ya mwaka 1925.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1898
Jamii:wanamichezo wa Italia
Pauline Konga

**Pauline Konga** (alizaliwa 10 Aprili 1970) ni mwanariadha mstaafu wa mbio ndefu nchini Kenya ambaye katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 1996 alishinda medali ya fedha katika mbio za mita 5,000, na kumfanya kuwa mwanamke wa kwanza Mkenya kushinda medali ya Michezo ya Olimpiki. 
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Kenya
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1970
Franco Boffi

**Franco Boffi** (alizaliwa 2 Novemba 1958) ni mwanariadha wa zamani wa mbio za masafa ya kati wa Italia, ambaye alishinda medali ya dhahabu katika Mashindano ya Dunia ya Vyuo Vikuu ya Majira ya Joto (1985).

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1958
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanariadha wa Italia
Marcello Bartalini

**Marcello Bartalini** (alizaliwa 12 Machi 1962) ni mchezaji wa baiskeli wa Italia.  Alipata medali ya dhahabu katika mbio za muda za timu za wanaume kwenye Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Joto ya mwaka 1984 pamoja na wachezaji wenzake Marco Giovannetti, Eros Poli, na Claudio Vandelli. Mwaka 1985, pamoja na Poli, Vandelli, na Massimo Podenzana, Bartalini alishinda medali ya shaba katika mashindano ya mbio za muda za timu kwenye Mashindano ya Dunia ya Barabarani ya UCI.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1962
Jamii:wanamichezo wa Italia
Gino Bartolucci

**Gino Bartolucci** (24 Mei 1905 – 26 Februari 1998) alikuwa mchezaji wa baiskeli wa Italia. Aliwahi kushiriki katika Tour de France ya mwaka 1926.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1905
Jamii:Waliofariki 1998
Jamii:wanamichezo wa Italia
Mauro Bogliatto

**Mauro Bogliatto** (alizaliwa Ala di Stura, 24 Februari 1943) ni mchezaji wa zamani wa kuruka juu kutoka Italia.

## Wasifu 
Bogliatto alishinda medali mbili, kwa ngazi ya wazee, katika mashindano ya kimataifa ya riadha Alimaliza katika nafasi ya 16 katika Michezo ya Olimpiki ya mwaka 1964, na amekuwa na michezo 12 katika timu ya taifa kuanzia mwaka 1963 hadi 1966.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1943
Jamii:Wanariadha wa Italia
Leonardo Basso

**Leonardo Basso** (alizaliwa 25 Desemba 1993) ni mchezaji wa baiskeli wa Italia, ambaye kwa hivi karibuni aliendesha kwa timu ya UCI WorldTeam Astana Qazaqstan.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1993
Jamii:wanamichezo wa Italia
Luminosa Bogliolo

**Luminosa Bogliolo** (alizaliwa 3 Julai 1995) ni mwanariadha wa Italia anayecheza mbio za vizuizi, ambaye alishinda medali ya dhahabu katika Universiade ya Majira ya Pozi ya mwaka 2019 na medali ya fedha katika Michezo ya Mediterranean ya mwaka 2018.

Mnamo mwaka 2020, Bogliolo, aliposhinda mashindano ya BAUHAUS-galan huko Stockholm, alikuwa mwanamke wa kwanza kutoka Italia katika historia kushinda hatua katika Ligi ya Diamond. Alishiriki katika Michezo ya Olimpiki ya mwaka 2020, katika mbio za vizuizi za mita 100.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1995
Jamii:Wanariadha wa Italia
Enrico Battaglin

**Enrico Battaglin** (alizaliwa Marostica, Italia, 17 Novemba 1989) ni mchezaji wa baiskeli wa barabarani wa zamani kutoka Italia.

## Kazi 
Battaglin alisainiwa na Colnago akiwa na umri wa miaka 17 kwa sababu waliona ana uwezo mkubwa, lakini alitumia miaka 4 kwenye ngazi ya vijana kabla ya kuhamia kwenye timu kuu.  Alifanya mabadiliko makubwa mara tu baada ya kujiunga na ngazi ya kitaalamu, akishinda Coppa Sabatini kama stagiaire mwaka 2011.

Mwaka 2013, Battaglin alishinda hatua ya nne ya Giro d'Italia, ambayo ilikuwa na urefu wa kilomita 246 (maili 152.9) ikimalizika kwa kupanda milima miwili. Aliweza kushinda mbio za kundi kuu mbele ya Wakiitaliano wenzake Fabio Felline na Giovanni Visconti. Alitajwa katika orodha ya waanzilishi kwa Vuelta a España ya mwaka 2016.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1989
Jamii:wanamichezo wa Italia
Romeo Bertini

**Romeo Bertini** (21 Aprili 1893 – 29 Agosti 1973) alikuwa mwanariadha wa Italia ambaye alishiriki hasa katika mbio za marathon.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1893
Jamii:Wanariadha wa Italia
Elena Maria Bonfanti

**Elena Maria Bonfanti** (alizaliwa Milano, 9 Julai 1988) ni mwanariadha wa Italia ambaye anajulikana kwa mbio za kasi.

## Wasifu 
Alihudhuria katika mashindano ya mbio za relays za mita 4 × 400 katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 2012.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1988
Jamii:Wanariadha wa Italia
Giovanni Battaglin

**Giovanni Battaglin** (alizaliwa 22 Julai 1951) ni mchezaji wa baiskeli wa kitaalamu wa barabarani kutoka Italia. 

Kilele cha kazi yake ulikuwa ushindi wake wa jumla katika Giro d'Italia ya mwaka 1981. Pia alishinda Vuelta a España ya mwaka 1981.

Jamii:Waliozaliwa 1951
Jamii:wanamichezo wa Italia
Fabio Battesini

**Fabio Battesini** (19 Februari 1912 – 17 Juni 1987) alikuwa mchezaji wa baiskeli wa kitaalamu wa barabarani kutoka Italia. Alishinda hatua moja katika Tour de France ya mwaka 1931 na hatua tatu za Giro d'Italia kati ya mwaka 1932 na 1936.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1912
Jamii:Waliofariki 1987
Jamii:wanamichezo wa Italia
Luigia Bonfanti

**Luigia Bonfanti** (29 Septemba 1907 – 10 Desemba 1973) alikuwa mwanariadha wa Italia aliyebobea katika mbio za kasi. Alizaliwa mjini Milano, Italia.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1907
Jamii:waliofariki 1973
Jamii:Wanariadha wa Italia
Timi Dakolo

thumb|Picha ya Timi Dakolo
**Timi Dakolo** (amezaliwa 20 Januari 1981) ni mwimbaji, mtunzi wa nyimbo, na mtayarishaji wa muziki wa Nigeria.

## Maisha ya Awali 
Timi Dakolo alizaliwa mjini Accra, Ghana kwa baba yake Mnaijeria aitwaye David kutoka jimbo la Bayelsa na mama yake Mgana, Norah Kimmy Head, ambaye alifariki wakati Dakolo akiwa na umri wa miaka kumi na tatu.  
Licha ya kuzaliwa Ghana, Timi ana pasipoti ya Nigeria na hakudai uraia wa nchi mbili. Alilelewa mjini Port Harcourt na bibi yake Ateni Dakolo pamoja na shangazi yake Susan Larry, ambaye pia alimfundisha kuimba. Uhusiano wao ulikuwa wa karibu kiasi kwamba Timi alikataa ofa ya kuhamia Lagos na wazazi wake, akiamua kubaki Port Harcourt pamoja nao.  

Timi alianza kuimba kanisani akiwa na umri wa miaka kumi na mbili. Mnamo mwaka 2003, alijiunga na kundi la muziki *Purple Love* akiwa miongoni mwa waanzilishi. Kundi hili lilitamba katika kumbi za burudani za Port Harcourt, lakini lilivunjika mwaka 2005 baada ya wanakikundi wote kupata nafasi ya kujiunga na Chuo Kikuu cha Port Harcourt. Katika kipindi hicho pia, Timi alishinda shindano la utafutaji vipaji la kienyeji lililojulikana kama *G.E FACTO* lililofanyika Port Harcourt.

## Marejeo
Jamii:Wanamuziki wa Nigeria
Toby Foyeh

**Toby Foyeh** (akijulikana pia kama Tokunbo Olowofoyeku) ni mwanamuziki wa Uingereza, Nigeria-Marekani na mpiga gitaa; wazazi wake wakiwa wenye asili ya Nigeria.
 

## Mtindo wa Muziki na Mielekeo 
Mielekeo ya awali ya Foyeh kutoka Afrika Magharibi ilihusisha Haruna Ishola, Victor Uwaifo na Fela Kuti. Mielekeo yake kutoka Marekani iliwemo Miles Davis, Jimi Hendrix, Carlos Santana na George Benson. Muziki wake unajumuisha aina mbalimbali za muziki kama vile Muziki wa Kiyoruba wa Kienyeji, Africa Jam, Afrobeat, *Highlife*, Pop, Rock, *Funk*, na Jazz. Dada yake mdogo zaidi ni mwigizaji wa Hollywood Folake Olowofoyeku.  

Mpwa wake Kwame Jackson alikuwa mshindi wa pili katika msimu wa kwanza wa *The Apprentice* wa NBC mwaka 2004, ulioandaliwa na Donald Trump. Mpwa wake mwingine, Toluwalakin Olowofoyeku, alikuwa mmoja wa watatu wa timu ya Kugali waliounda tamthilia ya vibonzo ya Kihindi *Iwájú* kwa ajili ya Disney+, iliyotolewa Februari 2024.

## Marejeo
Jamii:Wanamuziki wa Uingereza
Tonto Dikeh

thumb|Tonto Dikeh - 2019
**Tonto Charity Dikeh** (amezaliwa 9 Juni 1985) ni mwigizaji, mwimbaji, mtunzi wa nyimbo, na mfadhili wa kibinadamu wa Nigeria. 

## Maisha Binafsi 
Dikeh alizaliwa katika familia yenye watoto saba na yeye ndiye mtoto wa tatu kati ya watano. Familia yake inatoka Obio-Akpor, serikali ya mtaa (LGA) katika Jimbo la Rivers, kusini mwa Nigeria, na ni wa kabila la Ikwerre. Akiwa na umri wa miaka mitatu, alimpoteza mama yake mzazi na kulelewa na mama yake wa kambo, ambaye naye alikuwa na watoto wawili. 

Dikeh alisomea uhandisi wa petrochemical katika Chuo Kikuu cha Jimbo la Rivers (zamani kikijulikana kama Chuo Kikuu cha Sayansi na Teknolojia cha Jimbo la Rivers). 

Mnamo Septemba 2021, mchumba wake wa zamani, Prince Joseph Kpokpogri, alimshtaki yeye na Idara ya Usalama wa Taifa (DSS) kwa madai ya kutishia haki zake za msingi za binadamu. Kpokpogri alidai alimuacha Tonto kwa sababu ya tabia yake ya uvutaji sigara kupita kiasi na unywaji wa pombe kupita kiasi.

## Marejeo
Jamii:Wanamuziki wa Nigeria
Tomi Favored

**Adetomi Aleshinloye** (anajulikana pia kama 'Tomi Favored'; alizaliwa tarehe 20 Machi 1987) ni msanii wa nyimbo za Injili na mtunzi wa nyimbo mwenye asili ya Nigeria.

## Maisha ya Awali na Kazi 
Adetomi alizaliwa tarehe 20 Machi 1987 katika familia ya Bwana na Bi. Adebayo Akinbode huko Kaskazini mwa Nigeria, Jimbo la Kaduna. Pia ni mzaliwa wa Abeokuta, Jimbo la Ogun, na alikulia katika familia ya Kikristo. Mama yake alikuwa muuguzi na baba yake alikuwa mwanajeshi. Akiwa na umri wa miaka 12, alihamia nchini Marekani ili kuendelea na masomo yake.  

Alipata elimu yake ya msingi katika Shule ya Msingi ya Command, Jimbo la Kaduna. Mnamo 2005, alihitimu kutoka Shule ya Upili ya Etiwanda, California. Mwaka 2010, alimaliza masomo yake ya uuguzi katika North Valley.  

Adetomi aligundua shauku yake ya muziki alipokuwa kijana, lakini rasmi alianza kazi yake ya muziki mnamo 2014 kwa kuzindua albamu yake ya kwanza *I am Tomi Favored*.  

Adetomi pia ni mwenyekiti mwenza wa ‘B.O.W’, ikimaanisha "Bringing Our Worship". Huu ni mkutano wa ibada wa moja kwa moja usio wa kidhehebu, ambapo toleo la kwanza lilifanyika Dallas, Texas.  

Ameshirikiana na wanamuziki wengine kadhaa akiwemo Nathaniel Bassey, Tope Alabi, TY Bello na wengineo.

## Marejeo
Jamii:Wanamuziki wa Nigeria
Koitatoi Kidali

**Koitatoi Kidali** (alizaliwa 12 Februari 2003) ni mkimbiaji wa mbio za kati nchini Kenya. Alikimbia mbio za kibinafsi za 1:42.66 kwa mita 800 katika majaribio ya Olimpiki ya Kenya jijini Nairobi mnamo Juni 2024.  Baadaye aliteuliwa katika timu ya Kenya kwa ajili ya Olimpiki ya Paris ya 2024. [3] Wakati huu pia ulimfanya kuwa mkimbiaji wa 24 wa kasi wa mita 800 wakati wote.
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Kenya
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 2003
Enyimba F.C.

**Enyimba F.C.** maarufu kwa jina la **Enyimba**, ni klabu ya mpira wa miguu inayopatikana kwenye mji wa Aba nchini Nigeria.

Inashiriki katika mashindano ya Ligi kuu ya Nigeria. Maana ya jina lao kwa lugha ya Kiigbo ni *Tembo wa Watu*, jina hili la utani hutumiwa na mji wa Aba pia.  

Ikiwa imeanzishwa mwaka 1976, umaarufu wa klabu hii ulianza kuonekana miaka ya 2000 na kwasasa inatambulika kama klabu yenye mafanikio zaidi kutokea nchini Nigeria, hii ni kwasababu walifanikiwa kushinda mataji mawili ya Ligi ya Mabingwa Afrika, Mataji tisa ya ligi kuu ya Nigeria na mataji manne ya Kombe la shirikisho Nigeria, mafanikio hay ani kuanzia mwaka 2001. Taji la hivi karibuni walifanikiwa kushinda ligi ya Nigeria kwa msimu wa 2022-23.

## Tanbihi
Jamii:vilabu Mpira
Zablon Ekwam

**Zablon Ekhal Ekwam** (alizaliwa 4 Agosti 1997) ni mwanariadha wa Kenya wa mbio na uwanja ambaye alishiriki zaidi katika mbio za mita 400.
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Kenya
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1997
Brian Komen

thumbnail|right|200px|Brian Komen
**Brian Komen** (alizaliwa 10 Agosti 1998) ni mwanariadha wa Kenya wa mbio za kati. Alikuwa mshindi wa medali ya dhahabu katika Michezo ya Afrika mwaka 2023 zaidi ya mita 1500.
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Kenya
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1998
Vivian Chebet Kiprotich

**Vivian Chebet Kiprotich** (alizaliwa 7 Januari 1996) ni mwanariadha wa Kenya wa mbio na uwanja ambaye alishiriki kama mwanariadha wa umbali wa kati.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Kenya
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1996
Lidia Bongiovanni

**Lidia Bongiovanni** (Torino, 1 Oktoba 1914 – 18 Februari 1998) alikuwa mwanariadha hodari wa Italia aliyeshinda ubingwa mmoja wa kitaifa.

* Ushindi 1 katika kuruka juu kutoka mahali (1931).

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1914
Jamii:Waliofariki 1998
Jamii:Wanawake wa Italia
Jamii:Wanariadha wa Italia
Susan Ejore

thumbnail|right|200px|Susan Ejore
**Susan Ejore-Sanders** (*nee Ejore* alizaliwa 9 Novemba 1995) ni mwanariadha kitaaluma wa mbio ndefu kutoka Kenya.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Kenya
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1995
Tonye Garrick

thumb|Tonye Garrick
**Tonye Garrick** (anajulikana pia kama Tonye; alizaliwa 27 Agosti 1983) ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo wa Nigeria mzaliwa wa Uingereza. 

## Maisha ya Awali na Elimu 
Akiwa mzaliwa wa Uingereza, Tonye alitoka katika familia yenye baba kutoka Jimbo la Edo aliyekuwa mwanadiplomasia na mama kutoka Jimbo la Anambra. Alitumia sehemu kubwa ya maisha yake ya utotoni nchini Nigeria, mjini Paris na nchini Marekani.  
Alisoma katika shule ya Vivian Fowler Memorial College]] na Queen's College, Lagos ambako alimaliza elimu yake ya sekondari.  
Baadaye alipata shahada ya kwanza katika masuala ya Biashara ya Kimataifa na Usimamizi wa Mitindo baada ya kuhitimu kutoka Chuo Kikuu cha Marymount.

## Marejeo
Jamii:Wanamuziki wa Nigeria
Tony Allen

thumb|Tony Allen
**Tony Oladipo Allen** (20 Julai 1940 - 30 Aprili 2020) alikuwa mpiga ngoma, mtunzi wa nyimbo wa Nigeria na Ufaransa ambaye aliishi na kufanya kazi jijini Paris, Ufaransa.

## Kazi za Awali 
Allen alizaliwa Lagos, Nigeria kwa James Alabi Allen, fundi wa magari kutoka Nigeria ya Kikoloni (sasa ni Nigeria) na Prudentia Mettle, kutoka Pwani ya dhahabu (sasa ni Ghana). Alianza kupiga ngoma akiwa na umri wa miaka 18, wakati akifanya kazi kama fundi mitambo katika kituo cha redio. Allen aliathiriwa na muziki ambao baba yake alikuwa akisikiliza: Jùjú, muziki maarufu wa Wayoruba wa miaka ya 1940, lakini pia jazzi ya Kimarekani na mtindo unaokua wa Maisha ya juu nchini Nigeria na Ghana. Allen alijitahidi sana kuunda mtindo wake wa kipekee wa upigaji ngoma, akijifunza kwa bidii kupitia rekodi za LP na makala za majarida kutoka kwa Max Roach na Art Blakey, pamoja na mpiga ngoma wa Kinaghana Guy Warren (baadaye alijulikana kama Kofi Ghanaba) – ambaye alitengeneza sauti iliyotafutwa sana kwa kuchanganya ngoma za kiasili za Ghana na mtindo wa bop – akifanya kazi na Dizzy Gillespie, Charlie Parker, Thelonious Monk, na Max Roach.

Allen aliajiriwa na "Sir" Victor Olaiya kupiga mikunjo katika bendi yake ya *highlife, the Cool Cats*. Allen alichukua nafasi ya upigaji seti ya ngoma baada ya mpiga ngoma wa zamani wa Cool Cats kuondoka bendi hiyo. Baadaye, Allen alipiga muziki na *Agu Norris and the Heatwaves, the Nigerian Messengers*, na *the Melody Makers*.

## Marejeo
Jamii:Wanamuziki wa Nigeria
Jamii:wanamuziki wa Ufaransa
Lilian Odira

thumbnail|right|200px|Lilian Odira
**Lilian Odira** (alizaliwa 18 Aprili 1999) ni mkimbiaji wa mbio za kati kutoka Kenya. Mwaka 2024, alikua bingwa wa kitaifa wa Kenya kwa zaidi ya mita 800. 
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Kenya
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1999
Mario-Giuseppe Bonini

**Mario-Giuseppe Bonini** (alizaliwa 19 Agosti 1897 - tarehe ya kifo haijulikani) alikuwa mwanariadha wa mbio za masafa ya kati kutoka Italia ambaye alishiriki kwenye Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Joto ya 1920na Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Joto ya 1924. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1897
Jamii:Wanariadha wa Italia
Stephen Kipkorir

**Stephen Arusei Kipkorir** (24 Oktoba 1970 – 8 Februari 2008) alikuwa mwanariadha wa Kenya wa mbio za kati, anayejulikana kwa kushinda medali ya shaba katika mita 1500 katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 1996.

Ukimbiaji wake ulianza tarehe 23 Machi 1996, alipomaliza wa kumi na nne katika Mashindano ya Dunia ya Msalaba yaliyofanyika Stellenbosch, Afrika Kusini. Dk. Gabriele Rosa alimwona na kumshawishi kukimbia mita 1500.  Miezi mitano baadaye alishinda medali ya shaba ya Olimpiki.
Wakati wake bora zaidi katika mita 1500 ulikuwa dakika 3:31.87, iliyofikiwa mnamo Julai 1996 huko Lausanne. Mashindano yake ya mwisho ya kimataifa yalifanyika mwaka 2001.

Baada ya kazi yake fupi ya riadha alikua mwanajeshi kitaaluma. Pia alikuwa na shamba karibu na Sugoi, eneo karibu na Eldoret ambamo wanariadha wengine walikuwa wakiishi: Moses Tanui, Joyce Chepchumba na mumewe Aron, na David Kiptoo.

Kipkorir alifariki katika ajali ya gari la kijeshi kwenye barabara kati ya Nakuru na Eldoret.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Kenya
Tom Nyariki

**Tom ("Thomas") Nyariki** (alizaliwa Nyamira 27 Septemba 1971) ni mwanariadha wa masafa marefu nchini Kenya. Hasa zaidi alishinda medali ya shaba kwenye mbio za mita 5,000 kwenye Mashindano ya Dunia mwaka 1997.

Nyariki amemuoa na Jackline Maranga. Nyariki anawakilisha kabila la Wakisii kutoka Nyanza.
Anafanya mazoezi na Kukimbia na alifundishwa na Dieter Hogen. Hivi majuzi ameshiriki zaidi katika mbio za mbio za barabarani huko USA.
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Kenya
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1971
Isabella Ochichi

**Isabella Bosibori Ochichi** (alizaliwa  Kisii, Oktoba 28, 1979) kutoka nchini Kenya alikuwa mshindi wa medali ya fedha katika fainali ya mbio za mita 5,000 za wanawake katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 2004 iliyofanyika Athens, Ugiriki. Alimaliza kwa muda wa 14:48.19, kama sekunde 2.5 nyuma ya mshindi, Meseret Defar wa Ethiopia.

Mwaka 1997, akiwa na umri wa miaka 17, alishindana nchini Ufaransa kwa mbio zake za kwanza za ng'ambo. Alichaguliwa kuwakilisha Kenya katika Mashindano ya Dunia ya Nusu Marathoni mwaka 2001 ya IAAF, ambapo alimaliza wa nane. Alishiriki katika Mashindano ya Dunia ya Msalaba ya Dunia ya IAAF kati ya mwaka 2002 na 2006, matokeo bora yakiwa ni medali za shaba za mbio fupi mnamo 2002 na 2005.

Mnamo Machi 2006 alishinda umbali sawa kwenye Michezo ya Jumuiya ya Madola. Mnamo Aprili mwaka huo huo alishinda medali ya fedha katika mashindano ya timu kwenye Mashindano ya Dunia ya Msalaba, baada ya kumaliza wa 10 katika mbio fupi.
Ingawa katika kilele cha taaluma yake, Ochichi aliacha kukimbia kitaaluma mwaka wa 2006. Alirejea kwenye mashindano miaka saba baadaye mwaka wa 2013. Katika mbio zake za kurudi katika Mashindano ya nusu mwaka ya Marathoni alishika nafasi ya tatu kwa kutumia saa 1:09:21 (moja ya nyakati zake za haraka). Alisema, "Baada ya miaka hii yote nina furaha sana kuwa hapa. Nilitarajia kukimbia vyema, lakini sikufikiria kupata nafasi ya tatu. Alishinda Göteborgsvarvet nusu marathoni mwezi wa Mei..  Mechi ya kwanza katika mbio za marathoni ilifuatia Oktoba hiyo na alifanikiwa kuchukua nafasi ya tano kwenye Mbio za hali ya juu za Amsterdam Marathoni, na kuweka ubora wake binafsi saa 2:31:38.
Ameolewa na David Maina, ambaye pia ni mkimbiaji na anashiriki mashindano ya mbio za barabarani. Anasimamiwa na Gwenaël Vigot na kufundishwa na Veronique Billat.
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Kenya
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1979
The Cavemen

thumb|The Cavemen kwenye Plus TV
**The Cavemen** ni bendi ya maisha ya juu ya Nigeria inayojumuisha ndugu wawili Kingsley Okorie, mpiga besi, na Benjamin James, mpiga ngoma.

## Maisha ya Awali 
*The Cavemen* ni asili ya Orlu, Jimbo la Imo, katika eneo la kusini-mashariki mwa Nigeria na walianza kama waimbaji wa kanisa. Kingsley alipata shahada ya sheria kutoka Chuo Kikuu cha Babcock na Shule ya Sheria ya Nigeria tawi la Kano. Hata hivyo, Benjamin alihudhuria Peter King Chuo cha Muziki, Badagry, Jimbo la Lagos katika eneo la kusini-magharibi mwa Nigeria.

*The Cavemen* waliumbwa rasmi mnamo Machi 2018 na waliweka alama ya nukta kwenye jina la bendi yao ili kuepuka kesi kutoka kwa msanii wa New Zealand mwenye jina lililosajiliwa kama alama ya biashara.

## Marejeo
Jamii:Wanamuziki wa Nigeria
Julius Korir

**Julius Korir** (alizaliwa 21 Aprili 1960) ni mwanariadha wa zamani nchini Kenya ambaye alishinda mbio za mita 3.000 kuruka viunzi katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 1984.

Korir alizaliwa Nandi, Kenya. Aliibuka katika ulingo wa riadha wa kimataifa mwaka 1982, aliposhinda medali ya dhahabu katika Michezo ya Jumuiya ya Madola. Korir aliboresha nyakati zake katika msimu mwaka 1983, lakini alimaliza wa saba tu kwenye Mashindano ya kwanza ya Dunia. Aliendelea kuimarika mwaka 1984 na, baada ya kushinda nusu fainali katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 1984, alijidhihirisha kama mshindani mkubwa wa medali ya dhahabu. Katika fainali ya Olimpiki, Korir alikuwa na vinara kila mara, na alipoanza mbio zake za kurejea nyumbani akiwa amebakiza zaidi ya nusu mzunguko, wengine uwanjani hawakuweza kuendana na kasi yake.

Korir alikosa msimu wa mwaka 1985 kutokana na jeraha, na ingawa alishiriki kwa miaka kadhaa zaidi, hakuwakilisha tena nchi yake kwenye michuano mikubwa ya kimataifa.
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Kenya
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1960
Timaya

**Inetimi Alfred Odom** (anajulikana zaidi kwa jina lake la kisanii **Timaya**, alizaliwa Port Harcourt, Jimbo la Rivers, Nigeria, 15 Agosti 1980) ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka Odi, jimbo la Bayelsa, Nigeria.
 Anajulikana kwa kuunganisha muziki wa pop wa Nigeria na vipengele vya dancehall, hip-hop, na soca, pamoja na muziki wa Afro-Caribbean/Dancehall. Yeye ni mwanzilishi wa DM (Dem Mama) Records Limited, ambapo pia amesajiliwa.

## Maisha ya Awali 
Inetimi Alfred Odon alizaliwa akiwa mdogo zaidi kati ya watoto 15 katika familia kubwa. Baba yake alikuwa mfanyakazi wa benki, huku mama yake akiwa mfanyabiashara. Kwa elimu yake ya awali, Timaya alisoma katika Shule ya Msingi ya *Assemblies of God*. Alianza masomo ya sekondari katika Nkpolu Oroworukwo huko Port Harcourt, ambapo mara nyingi alivunja taratibu za shule kuhudhuria sherehe za usiku za muziki. Baada ya kuhamia Lagos, alijiunga na shule ya Ikeja Grammar School na kupata cheti chake cha sekondari.

Timaya alijiunga na Chuo Kikuu cha Port Harcourt, lakini aliacha masomo baada ya muhula wa kwanza kutokana na alama duni, Baadaye, alikutana na mtayarishaji Obaksolo huko Mafoluku, Oshodi, ambaye alitengeneza wimbo wake wa kwanza maarufu, "Dem Mama", baada ya kumsikia akiimba kwa a cappella. Timaya alishirikiana na Namse Udosen (Menthol X) kwenye wimbo *Pomporo*, uliokuwa sehemu ya albamu yake ya kwanza *True Story*.

## Marejeo
Jamii:Wanamuziki wa Nigeria