open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Chama cha Republican

alt=Chama_cha_Jamhuri_cha_Marekani|thumb|Chama cha Jamhuri cha Marekani
**Chama cha Republican** (kwa Kiingereza “**Republican Party**” au **"Grand Old Party"**) ni chama cha kisiasa kikongwe nchini Marekani. 

Ni moja kati ya vyama viwili vya siasa vinavyoongoza siasa ya Marekani tangu karne ya 20 kikishindana na Chama cha Kidemokrasia katika mfumo wa vyama viwili. 

## Chanzo kama chama cha kupinga utumwa
Kilianzishwa mwaka wa 1854 kwa lengo la kupinga utumwa na mgombea wake wa urais Abraham Lincoln alishinda uchaguzi wa mwaka 1860; wakati wa vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Marekani (1861-1865) wabunge wa chama hicho walibatilisha utumwa kisheria. 

## Shabaha za kisiasa
Mwelekeo wa chama ulibadilika katika historia yake; mwanzoni kilitazamiwa kusimama zaidi upande wa shabaha za kimaendeleo kama haki za watumwa wa awali, kubana athira ya makampuni makubwa na kulinda maeneo makubwa kama hifadhi ya taifa. Sehemu kubwa ya chama ilisimama pia upande wa haki ya wanawake ya kupiga kura iliyopitishwa mwaka 1920.

Katika karne ya 20 mwelekeo wa chama ulibadilika. Siku hizi siasa yake inalenga kutetea soko huria yaani ubepari bila vikomo, kupinga mabadiliko ya utamaduni kama kutambua haki za mashoga, kutetea familia ya kimapokeo, kupinga kupandishwa kwa kodi kwa kulipa taasisi ya umma na nafasi kubwa ya serikali katika maisha ya watu. Kinapinga siasa ya kijamii inayotaka kuwasaidia maskini kupitia vyombo vya dola kikikazia wajibu wa kila mtu kujitegemea na kuwasaidia wengine kwa hiari. Chama kilisimama upande wa biashara huria ya kimataifa lakini tangu kupotea kwa tasnia nyingi kimebadilisha msimamo huo.

Katika miaka ya mwisho, hasa chini ya rais Donald Trump, Chama cha Jamhuri kimepata kura hasa ya Wakristo wa Kievangelical wanaohofia mabadiliko ya kiutamaduni na wafanyakazi weupe wanaohofia kunyimwa haki na mapato kutokana na kupotea kwa tasnia nyingi, kusogea mbele kwa wahamiaji wapya kutoka Amerika Kusini pamoja na matumizi ya pesa kwa ajili ya watu Weusi. 

## Marais
Kulikuwa na Marais kumi na wanane kutoka Chama cha Jamhuri, kuanzia Abraham Lincoln (1861-1865) hadi George W. Bush (2001-2009). 

Kuanzia tarehe 20 Januari 2017, Donald Trump alikuwa rais wa 19 kutoka chama hicho. Alichaguliwa baada ya kupokea asilimia 46,1 pekee za kura za wananchi lakini kutokana na mfumo wa uchaguzi wa rais alipata kura nyingi za wawakilishi wa kura *(electoral college)*. Kisha kushindwa katika uchaguzi wa Novemba 2020, amechaguliwa tena katika uchaguzi mkuu wa tarehe 5 Novemba 2024.

## Marejeo
Jamii:Siasa ya Marekani
Ross Perot

**Henry Ross Perot** (amezaliwa 27 Juni, 1930) ni mfanyabishara kutoka Texas, Marekani. Hasa anajulikana kwa kugombea urais kama mgombea wa tatu, yaani nje ya vyama vya kawaida, miaka ya 1992 na 1996. Mara mbili zote akashindwa na Rais Bill Clinton.
George McGovern

**George Stanley McGovern** (19 Julai, 1922 – 21 Oktoba, 2012) alikuwa mwanasiasa wa Marekani akiwa mwanachama wa Chama cha Kidemokrasia. Kuanzia 1963 hadi 1981 alikuwa mbunge wa Senati ya Marekani akiwakilisha jimbo la South Dakota. Mwaka wa 1972 aligombea urais lakini akashindwa na Richard Nixon.
George Wallace

**George Corley Wallace Jr.** (25 Agosti, 1919 – 13 Septemba, 1998) alikuwa mwanasiasa wa Marekani akiwa mwanachama wa Chama cha Kidemokrasia. Alikuwa gavana wa Alabama mara tatu: 1963-1967, 1971-1979 na 1983-1987. Mwaka wa 1968 aligombea urais kama mgombea wa tatu, yaani nje ya vyama vya kawaida, lakini akashindwa na Richard Nixon. Mwaka wa 1972 alijeruhiwa katika shambulio la mauaji akahitaji kutumia kiti cha magurudumu hadi mwisho wa maisha yake.
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, 1928

**Uchaguzi wa Rais wa Marekani, mwaka wa 1928** ulikuwa wa 36 katika historia ya Marekani. Ukafanywa Jumanne tarehe 6 Novemba. Upande wa "Republican Party", Herbert Hoover (pamoja na kaimu wake Charles Curtis) alimshinda mgombea wa "Democratic Party" Al Smith (pamoja na kaimu wake Joseph T. Robinson).

## Matokeo
Hoover akapata kura 444, na Smith 87. Ramani yaonyesha kura kwa kila jimbo.

Jamii:Chaguzi za Rais wa Marekani
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, 1924

**Uchaguzi wa Rais wa Marekani, mwaka wa 1924** ulikuwa wa 35 katika historia ya Marekani. Ukafanywa Jumanne tarehe 4 Novemba. Upande wa "Republican Party", Rais Calvin Coolidge (pamoja na kaimu wake Charles G. Dawes) aliwashinda mgombea wa "Democratic Party" John W. Davis (pamoja na kaimu wake Charles Bryan) na mgombea wa "Progressive Party" Robert La Follette (pamoja na kaimu wake Burton Wheeler).

## Matokeo
Coolidge akapata kura 382, Davis 136 na La Follette 13. Ramani yaonyesha kura kwa kila jimbo.

Jamii:Chaguzi za Rais wa Marekani
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, 1920

**Uchaguzi wa Rais wa Marekani, mwaka wa 1920** ulikuwa wa 34 katika historia ya Marekani. Ukafanywa Jumanne tarehe 2 Novemba. Upande wa "Republican Party", Warren G. Harding (pamoja na kaimu wake Calvin Coolidge) alimshinda mgombea wa "Democratic Party" James M. Cox (pamoja na kaimu wake Franklin D. Roosevelt).

## Matokeo
Harding akapata kura 404, na Cox 127. Ramani yaonyesha kura kwa kila jimbo.

Jamii:Chaguzi za Rais wa Marekani
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, 1908

**Uchaguzi wa Rais wa Marekani, mwaka wa 1908** ulikuwa wa 31 katika historia ya Marekani. Ukafanywa Jumanne tarehe 3 Novemba. Upande wa "Republican Party", William Howard Taft (pamoja na kaimu wake James Sherman) alimshinda mgombea wa "Democratic Party" William Jennings Bryan (pamoja na kaimu wake John Kern).

## Matokeo
Taft akapata kura 321, na Bryan 162. Ramani yaonyesha kura kwa kila jimbo.

Jamii:Chaguzi za Rais wa Marekani
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, 1988

**Uchaguzi wa Rais wa Marekani, mwaka wa 1988** ulikuwa wa 51 katika historia ya Marekani. Ukafanywa Jumanne tarehe 8 Novemba. Upande wa "Republican Party", mgombea George H. Bush (pamoja na kaimu wake Dan Quayle) alimshinda mgombea wa "Democratic Party" Michael Dukakis (pamoja na kaimu wake Lloyd Bentsen).

## Matokeo
Bush akapata kura 426, na Dukakis 111 wakati mchaguzi mmoja kutoka West Virginia alimpigia kura Bentsen badala ya Dukakis. Ramani yaonyesha kura kwa kila jimbo.

Jamii:Chaguzi za Rais wa Marekani
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, 1900

**Uchaguzi wa Rais wa Marekani, mwaka wa 1900** ulikuwa wa 29 katika historia ya Marekani. Ukafanywa Jumanne tarehe 6 Novemba. Upande wa "Republican Party", Rais William McKinley (pamoja na kaimu wake Theodore Roosevelt) alimshinda mgombea wa "Democratic Party" William Jennings Bryan (pamoja na kaimu wake Adlai Stevenson).

## Matokeo
McKinley akapata kura 292, na Bryan 155. Ramani yaonyesha kura kwa kila jimbo.

Jamii:Chaguzi za Rais wa Marekani
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, 1888

**Uchaguzi wa Rais wa Marekani, mwaka wa 1888** ulikuwa wa 26 katika historia ya Marekani. Ukafanywa Jumanne tarehe 6 Novemba. Upande wa "Republican Party", Benjamin Harrison (pamoja na kaimu wake Levi Morton) alimshinda mgombea wa "Democratic Party" Rais Grover Cleveland (pamoja na kaimu wake Allen Thurman).

## Matokeo
Harrison akapata kura 233, na Cleveland 168. Ramani yaonyesha kura kwa kila jimbo.

Jamii:Chaguzi za Rais wa Marekani
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, 1880

**Uchaguzi wa Rais wa Marekani, mwaka wa 1880** ulikuwa wa 24 katika historia ya Marekani. Ukafanywa Jumanne tarehe 2 Novemba. Upande wa "Republican Party", James Garfield (pamoja na kaimu wake Chester Arthur) alimshinda mgombea wa "Democratic Party" Winfield Scott Hancock (pamoja na kaimu wake William Hayden English).

## Matokeo
Garfield akapata kura 214, na Hancock 155. Ramani yaonyesha kura kwa kila jimbo.

Jamii:Chaguzi za Rais wa Marekani
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, 1876

**Uchaguzi wa Rais wa Marekani, mwaka wa 1876** ulikuwa wa 23 katika historia ya Marekani. Ukafanywa Jumanne tarehe 7 Novemba. Upande wa "Republican Party", Rutherford Hayes (pamoja na kaimu wake William Wheeler) alimshinda mgombea wa "Democratic Party" Samuel Tilden (pamoja na kaimu wake Thomas Hendricks).

## Matokeo
Hayes akapata kura 185, na Tilden 184. Kura 20 za Hayes zilikuwa zimeafikiana kati ya vyama vigombea, na matokeo yanaendelea kujadiliwa na wataalamu wa historia. Ramani yaonyesha kura kwa kila jimbo.

Jamii:Chaguzi za Rais wa Marekani
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, 1872

**Uchaguzi wa Rais wa Marekani, mwaka wa 1872** ulikuwa wa 22 katika historia ya Marekani. Ukafanywa Jumanne tarehe 5 Novemba. Upande wa "Republican Party", Rais Ulysses Grant (pamoja na kaimu wake Henry Wilson) alimshinda mgombea wa "Democratic Party" Horace Greeley (pamoja na kaimu wake Benjamin Brown).

## Matokeo
Grant akapata kura 286, na Greeley 66 katika uchaguzi wenyewe. Lakini Greeley alifariki tarehe 29 Novemba kabla ya wachaguzi kupiga kura. Kwa hiyo, wanachama wa "Democrats" wanne wengine wakapata kura mbalimbali, baadhi yao Brown, Thomas Hendricks, David Davis na Charles Jenkins. Ramani yaonyesha kura kwa kila jimbo.

Jamii:Chaguzi za Rais wa Marekani
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, 1868

**Uchaguzi wa Rais wa Marekani, mwaka wa 1868** ulikuwa wa 21 katika historia ya Marekani. Ukafanywa Jumanne tarehe 3 Novemba. Upande wa "Republican Party", Ulysses Grant (pamoja na kaimu wake Schuyler Colfax) alimshinda mgombea wa "Democratic Party" Horatio Seymour (pamoja na kaimu wake Francis Blair).

## Matokeo
Grant akapata kura 214, na Seymour 80. Ramani yaonyesha kura kwa kila jimbo.

Jamii:Chaguzi za Rais wa Marekani
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, 1860

**Uchaguzi wa Rais wa Marekani, mwaka wa 1860** ulikuwa wa 19 katika historia ya Marekani. Ukafanywa Jumanne tarehe 6 Novemba. Upande wa "Republican Party", Abraham Lincoln (pamoja na kaimu wake Hannibal Hamlin) aliwashinda mgombea wa "Democratic Party" wa Kusini John Breckinridge (pamoja na kaimu wake Joseph Lane), mgombea wa "Democrats" wa Kaskazini Stephen Douglas (pamoja na kaimu wake Herschel Johnson) na mgombea wa "Constitutional Union" John Bell (pamoja na kaimu wake Edward Everett).

## Matokeo
Lincoln akapata kura 180, Breckinridge 72, Douglas 12 na Bell 39. Ramani yaonyesha kura kwa kila jimbo.

Jamii:Chaguzi za Rais wa Marekani
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, 1916

**Uchaguzi wa Rais wa Marekani, mwaka wa 1916** ulikuwa wa 33 katika historia ya Marekani. Ukafanywa Jumanne tarehe 7 Novemba. Upande wa "Democratic Party", Rais Woodrow Wilson (pamoja na kaimu wake Thomas Marshall) alimshinda mgombea wa "Republican Party" Charles Hughes (pamoja na kaimu wake Charles Fairbanks).

## Matokeo
Wilson akapata kura 277, na Hughes 254. Ramani yaonyesha kura kwa kila jimbo.

Jamii:Chaguzi za Rais wa Marekani
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, 1912

**Uchaguzi wa Rais wa Marekani, mwaka wa 1912** ulikuwa wa 32 katika historia ya Marekani. Ukafanywa Jumanne tarehe 5 Novemba. Upande wa "Democratic Party", Woodrow Wilson (pamoja na kaimu wake Thomas Marshall) aliwashinda mgombea wa "Republican Party" Rais William Howard Taft (pamoja na kaimu wake Nicholas Butler) na mgombea wa "Progressive Party", Rais wa zamani Theodore Roosevelt (pamoja na kaimu wake Hiram Johnson).

## Matokeo
Wilson akapata kura 435, Roosevelt 88 na Taft nane tu. Ramani yaonyesha kura kwa kila jimbo.

Jamii:Chaguzi za Rais wa Marekani
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, 1892

**Uchaguzi wa Rais wa Marekani, mwaka wa 1892** ulikuwa wa 27 katika historia ya Marekani. Ukafanywa Jumanne tarehe 8 Novemba. Upande wa "Democratic Party", Rais Grover Cleveland (pamoja na kaimu wake Adlai Stevenson) aliwashinda mgombea wa "Republican Party" Rais Benjamin Harrison (pamoja na kaimu wake Whitelaw Reid) na mgombea wa "Populist Party" James B. Weaver (pamoja na kaimu wake James G. Field).

## Matokeo
Cleveland akapata kura 277, Harrison 145 na Weaver 22. Ramani yaonyesha kura kwa kila jimbo.

Jamii:Chaguzi za Rais wa Marekani
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, 1884

**Uchaguzi wa Rais wa Marekani, mwaka wa 1884** ulikuwa wa 25 katika historia ya Marekani. Ukafanywa Jumanne tarehe 4 Novemba. Upande wa "Democratic Party", Grover Cleveland (pamoja na kaimu wake Thomas Hendricks) alimshinda mgombea wa "Republican Party" James Blaine (pamoja na kaimu wake John Logan).

## Matokeo
Cleveland akapata kura 219 na Blaine 182. Ramani yaonyesha kura kwa kila jimbo.

Jamii:Chaguzi za Rais wa Marekani
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, 1856

**Uchaguzi wa Rais wa Marekani, mwaka wa 1856** ulikuwa wa 18 katika historia ya Marekani. Ukafanywa Jumanne tarehe 4 Novemba. Upande wa "Democratic Party", James Buchanan (pamoja na kaimu wake John Breckinridge) aliwashinda mgombea wa "Republican Party" John Frémont (pamoja na kaimu wake William Dayton) na mgombea wa "Know-Nothing Party", Rais wa zamani Millard Fillmore (pamoja na kaimu wake Andrew Donelson).

## Matokeo
Buchanan akapata kura 174, Frémont 114 na Fillmore nane tu. Ramani yaonyesha kura kwa kila jimbo.

Jamii:Chaguzi za Rais wa Marekani
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, 1852

**Uchaguzi wa Rais wa Marekani, mwaka wa 1852** ulikuwa wa 17 katika historia ya Marekani. Ukafanywa Jumanne tarehe 2 Novemba. Upande wa "Democratic Party", Franklin Pierce (pamoja na kaimu wake William R. King) alimshinda mgombea wa "Whig Party" Winfield Scott (pamoja na kaimu wake William A. Graham).

## Matokeo
Pierce akapata kura 254 na Scott 42. Ramani yaonyesha kura kwa kila jimbo.

Jamii:Chaguzi za Rais wa Marekani
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, 1844

**Uchaguzi wa Rais wa Marekani, mwaka wa 1844** ulikuwa wa 15 katika historia ya Marekani. Ukafanywa tarehe 1 Novemba hadi 4 Desemba. Upande wa "Democratic Party", James Polk (pamoja na kaimu wake George M. Dallas) alimshinda mgombea wa "Whig Party" Henry Clay (pamoja na kaimu wake Theodore Frelinghuysen).

## Matokeo
Polk akapata kura 170 na Clay 105. Ramani yaonyesha kura kwa kila jimbo.

Jamii:Chaguzi za Rais wa Marekani
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, 1904

**Uchaguzi wa Rais wa Marekani, mwaka wa 1904** ulikuwa wa 30 katika historia ya Marekani. Ukafanywa Jumanne tarehe 8 Novemba. Upande wa "Republican Party", Rais Theodore Roosevelt (pamoja na kaimu wake Charles Fairbanks) alimshinda mgombea wa "Democratic Party" Alton Parker (pamoja na kaimu wake Henry Davis).

## Matokeo
Roosevelt akapata kura 336, na Parker 140. Ramani yaonyesha kura kwa kila jimbo.

Jamii:Chaguzi za Rais wa Marekani
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, 1864

**Uchaguzi wa Rais wa Marekani, mwaka wa 1864** ulikuwa wa 20 katika historia ya Marekani. Ukafanywa Jumanne tarehe 8 Novemba. Upande wa "Republican Party" (chini ya jina la "National Union"), Rais Abraham Lincoln (pamoja na kaimu wake Andrew Johnson) alimshinda mgombea wa "Democratic Party" George McClellan (pamoja na kaimu wake George Pendleton).

## Matokeo
Lincoln akapata kura 212, na McClellan 21. Ramani yaonyesha kura kwa kila jimbo. Hakuwa na kupiga kura katika majimbo kuminamoja yaliyoasi na Maungano wakati wa vita.

Jamii:Chaguzi za Rais wa Marekani
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, 1836

**Uchaguzi wa Rais wa Marekani, mwaka wa 1836** ulikuwa wa 13 katika historia ya Marekani. Ukafanywa tarehe 3 Novemba hadi 7 Desemba. Upande wa "Democratic Party", Kaimu Rais Martin Van Buren (pamoja na kaimu wake Richard M. Johnson) aliwashinda wagombea wa "Whig Party" William H. Harrison (pamoja na kaimu wake Francis Granger), Hugh L. White (pamoja na kaimu wake John Tyler), Daniel Webster (pamoja na Francis Granger tena) na Willie Person Mangum (pamoja na John Tyler tena).

## Matokeo
Van Buren akapata kura 170, na wagombea wa "Whig" 124. Ramani yaonyesha kura kwa kila jimbo.

Jamii:Chaguzi za Rais wa Marekani
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, 1832

**Uchaguzi wa Rais wa Marekani, mwaka wa 1832** ulikuwa wa 12 katika historia ya Marekani. Ukafanywa tarehe 2 Novemba hadi 5 Desemba. Upande wa "Democratic Party", Rais Andrew Jackson (pamoja na kaimu wake Martin Van Buren) aliwashinda wagombea Henry Clay (pamoja na kaimu wake John Sergeant), John Floyd (pamoja na kaimu wake Henry Lee) na William Wirt (pamoja na kaimu wake Amos Ellmaker).

## Matokeo
Jackson akapata kura 219, Clay 49, Floyd 11 na Wirt 7. Ramani yaonyesha kura kwa kila jimbo.

Jamii:Chaguzi za Rais wa Marekani
Uchaguzi wa Rais wa Marekani, 1828

**Uchaguzi wa Raisi wa Marekani wa mwaka 1828** ulikuwa ni uchaguzi wa 11 katika historia ya Marekani. Uchaguzi huo Ulifanyika tarehe 31 Oktoba hadi 2 Desemba. Upande wa "[[Democratic Party", Andrew Jackson (pamoja na kaimu wake John C. Calhoun) alimshinda Rais John Quincy Adams (pamoja na kaimu wake Richard Rush).

## Matokeo
Jackson akapata kura 178 na Adams 83. Ramani yaonyesha kura kwa kila jimbo.

Jamii:Chaguzi za Rais wa Marekani
Barry Goldwater

**Barry Goldwater** (2 Januari, 1909 – 29 Mei, 1998) alikuwa mwanasiasa wa Marekani akiwa mwanachama wa Chama cha Jamhuri. Alikuwa mbunge wa Senati ya Marekani kuanzia 1953 hadi 1965 na tena kuanzia 1969 hadi 1987, akiwakilisha jimbo la Arizona. Mwaka wa 1964 aligombea urais lakini akashindwa na Rais Lyndon B. Johnson.
Jackie Chan

**Jackie Chan** (amezaliwa tarehe 7 Aprili, 1954) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini China.

Alijipatia umaarufu kupitia uigizaji wa kweli wa filamu tofauti za Kichina zenye kuchangamsha, kuchekesha na kutoa mafunzo kadhaa kwa ajili ya jamii. Ili kuzuia uhalifu kwa sanaa na kupokea na kutoa rushwa kwa viongozi wa nchi.
Jamii:Waigizaji filamu wa Uchina
Ernest Poole

**Ernest Cook Poole** (23 Januari 1880 &ndash; 10 Januari 1950) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1918, alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi** kwa riwaya yake *His Family*; ilikuwa mara ya kwanza ya kutolea tuzo hiyo.
Edith Wharton

**Edith Wharton** (24 Januari 1862 &ndash; 11 Agosti 1937) alikuwa mwandishi wa kike kutoka nchi ya Marekani. Jina lake la kuzaliwa ni **Edith Newbold Jones**. Mwaka wa 1921, alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi** kwa riwaya yake *The Age of Innocence*.
Willa Cather

**Willa Sibert Cather** (7 Desemba 1873 &ndash; 24 Aprili 1947) alikuwa mwandishi wa kike kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1923, alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi** kwa riwaya yake *One of Ours*.
Margaret Wilson (mwandishi)

**Margaret Wilson** (16 Januari 1882 &ndash; 6 Oktoba 1973) alikuwa mwandishi wa kike kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1924, alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi** kwa riwaya yake *The Able McLaughlins*.
Edna Ferber

**Edna Ferber** (15 Agosti 1885 &ndash; 16 Aprili 1968) alikuwa mwandishi wa kike kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1925, alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi** kwa riwaya yake *So Big*.
Louis Bromfield

**Louis Bromfield** (27 Desemba 1896 &ndash; 18 Machi 1956) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1927, alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi** kwa riwaya yake *Early Autumn*.
Julia Peterkin

thumb|Caption text

**Julia Mood Peterkin** (31 Oktoba 1880 &ndash; 10 Agosti 1961) alikuwa mwandishi wa kike kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1929, alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi** kwa riwaya yake *Scarlet Sister Mary*.
Booth Tarkington

**Newton Booth Tarkington** (29 Julai 1869 &ndash; 19 Mei 1946) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Alituzwa **Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi** mara mbili: mwaka wa 1919 kwa riwaya yake *The Magnificent Ambersons*, na mwaka wa 1922 kwa riwaya yake *Alice Adams*.
Robert Frost

**Robert Frost** (26 Machi 1874 &ndash; 29 Januari 1963) alikuwa mshairi kutoka nchi ya Marekani. Alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi** mara nne: 1924, 1931, 1937, na 1943.
Edwin Arlington Robinson

**Edwin Arlington Robinson** (22 Desemba 1869 &ndash; 6 Aprili 1935) alikuwa mshairi kutoka nchi ya Marekani. Alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi** mara tatu: 1922, 1925, na 1928.
Stephen Vincent Benét

**Stephen Vincent Benét** (22 Julai 1898 &ndash; 13 Machi 1943) alikuwa mshairi na mwandishi wa riwaya na hadithi fupi kutoka nchi ya Marekani. Alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi** mara mbili: 1929 na 1944.
Archibald MacLeish

**Archibald MacLeish** (7 Mei 1892 &ndash; 20 Aprili 1982) alikuwa mshairi kutoka nchi ya Marekani. Alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi** mara mbili: 1933 na 1953. Tena alipata **Tuzo ya Pulitzer ya Tamthiliya** mwaka wa 1959 kwa ajili ya tamthiliya yake *J.B.*.

Jamii:Waliozaliwa 1892
Jamii:Waliofariki 1982
Jamii:Washairi wa Marekani
Jamii:Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi
Jamii:Tuzo ya Pulitzer ya Tamthiliya
Robert Lowell

**Robert Traill Spence Lowell IV** (1 Machi 1917 &ndash; 12 Septemba 1977) alikuwa mshairi kutoka nchi ya Marekani. Alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi** mara mbili: 1947 na 1974.
Richard Wilbur

thumb|Richard Wilbur (1964)

**Richard Purdy Wilbur** (amezaliwa 1 Machi 1921) ni mshairi kutoka nchi ya Marekani. Alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi** mara mbili: 1957 na 1989.
William S. Merwin

**William Stanley Merwin** (amezaliwa 30 Septemba 1927) ni mshairi kutoka nchi ya Marekani. Alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi** mara mbili: 1971 na 2009.

## Viungo vya Nje
*Wasifu ya Merwin kwa Kiingereza
Amy Lowell

**Amy Lawrence Lowell** (9 Februari 1874 &ndash; 12 Mei 1925) alikuwa mshairi wa kike kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1926 alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**, yaani baada ya kifo chake tu.
Sara Teasdale

**Sara Teasdale** (8 Agosti 1884 &ndash; 29 Januari 1933) alikuwa mshairi wa kike kutoka nchi ya Marekani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa **Sarah Trevor Teasdale**; baada ya kufunga ndoa mwaka wa 1914 akatumia jina lake kama **Sara Teasdale Filsinger**. Mwaka wa 1918 alipokea **tuzo maalumu ya Pulitzer** kwa ajili ya mashairi yake.
Margaret Widdemer

**Margaret Widdemer** (30 Septemba 1884 &ndash; 14 Julai 1978) alikuwa mwandishi wa riwaya na mshairi wa kike kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1919 alipokea **tuzo maalumu ya Pulitzer** kwa ajili ya mashairi yake.
Edna St. Vincent Millay

**Edna St. Vincent Millay** (22 Februari 1892 &ndash; 19 Oktoba 1950) alikuwa mwandishi wa tamthiliya na mshairi wa kike kutoka nchi ya Marekani. Aliandika tamthiliya yake chini ya jina la **Nancy Boyd**. Mwaka wa 1923 alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**.
Leonora Speyer

, 1907]]
**Leonora Speyer** (7 Novemba 1872 &ndash; 10 Februari 1956) alikuwa mpiga violini na mshairi wa kike kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1927 alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**.
George Dillon (mshairi)

**George Hill Dillon** (12 Novemba 1906 &ndash; 9 Mei 1968) alikuwa mshairi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1932 alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**.

## Viungo vya Nje
*Wasifu ya Dillon kwa Kiingereza
Robert Hillyer

**Robert Silliman Hillyer** (3 Juni 1895 &ndash; 24 Desemba 1961) alikuwa mshairi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1934 alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**.

## Viungo vya Nje
*Wasifu ya Hillyer kwa Kiingereza
Audrey Wurdemann

**Audrey Wurdemann** (1 Januari 1911 &ndash; 20 Mei 1960) alikuwa mshairi kutoka nchi ya Marekani. Aliolewa na mwandishi Joseph Auslander mwaka wa 1932. Mwaka wa 1935 Wurdemann alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**.
Robert P. T. Coffin

**Robert Peter Tristram Coffin** (18 Machi 1892 &ndash; 20 Januari 1955) alikuwa mwandishi na profesa kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1936 alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**.

## Maisha ya Awali 
Robert Peter Coffin alikuwa mtoto wa mwisho kati ya watoto kumi wa familia ya James William Coffin, kizazi cha Tristram Coffin na Alice Mary. Alihitimu shahada yake katika chuo cha  *Bowdoin College* mwaka 1915 na pia shahada ya sanaa chuo kikuu cha *Princeton University* mwaka 1916. Kutoka [1921]] alipewa digrii ya udaktari wa fasihi kutoka Oxford University. Alishinda tuzo ya *Pulitzer Prize* mwaka 1936.

## Kifo
Coffin alifariki kwa ugonjwa wa moyo huko Brunswick, Mnamo January 20, 1955,akiwa na umri wa miaka  62. Alizikwa katika makaburi ya *Cranberry Horn Cemetery*  Harpswell.

## Tanbihi
Marya Zaturenska

**Marya Zaturenska** (12 Septemba 1902 &ndash; 19 Januari 1982) alikuwa mshairi wa kike kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1938 alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**.
John Gould Fletcher

**John Gould Fletcher** (3 Januari 1886 &ndash; 10 Mei 1950) alikuwa mwandishi na mhakiki wa uchoraji kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1939 alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**.

## Maisha
John Gould Fletcher alizaliwa tarehe 3 Januari 1886 mjini Little Rock, Arkansas. Akasomea Chuo Kikuu cha Harvard miaka ya 1903 hadi 1907. Wakati mwingi wa maisha yake Fletcher aliishi Uingereza ambako akahusiana na washairi wengine kama Amy Lowell na Ezra Pound. Mwaka wa 1916 Fletcher alimwoa mke wake wa kwanza, Florence Emily “Daisy” Arbuthnot, akaishi nyumbani kwake hadi 1932 alipotengana naye akarudi Arkansas, Marekani. Mwaka wa 1936 alimwoa mke wake wa pili, Charlie May Simon. Fletcher alipatwa na unyogovu mara nyingi hadi kulazwa hospitalini, akajiua tarehe 10 Mei, 1950 nyumbani kwake mjini Little Rock.

## Viungo vya Nje
*Wasifu ya Fletcher kwa Kiingereza
Steven Seagal

**Steven Frederic Seagal** (amezaliwa tarehe 10 Aprili, 1952) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani.

## Marejeo 
## Viungo vya Nje 
*
Mark Van Doren

**Mark Van Doren** (13 Juni 1894 &ndash; 10 Desemba 1972) alikuwa mshairi, mwandishi na profesa wa Kiingereza kutoka nchi ya Marekani. Yeye ni mdogo wa Carl Van Doren. Mwaka wa 1940 alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**.

## Viungo vya Nje
*Wasifu ya Van Doren kwa Kiingereza
Leonard Bacon (mshairi)

**Leonard Bacon** (26 Mei 1887 &ndash; 1 Januari 1954) alikuwa mshairi na mtafsiri kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1941 alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**.  

## Kazi Zake
* *The Heroic Ballads of Servia* (ilitafsiriwa kutoka lugha ya kihispania) 1913
* *Chanson de Roland*  (ilitafsiriwa kutoka lugha ya kifaransa)1914
* *The Cid* (ilitafisirwa kutoka lugha ya kihispania) 1919
* *Sophia Trenton* 1920
* *Ulug beg* 1923
* *Ph.D.s* 1925
* *Animula Vagula* 1926
* *Guinea-fowl and other Poultry* 1927
* *Lost Buffalo, and other Poem*
* *Day of Fire* 1943

## Tanbihi
William Rose Benét

**William Rose Benét** (2 Februari 1886 &ndash; 4 Mei 1950) alikuwa mshairi na mhariri kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1942 alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**.

## Miasha ya awali na elimu
Wiliama Benet alizaliwa jijini New York, akiwa mtoto wa kanali wa jeshi James Walker Benét na mke wake, Frances Neill (née Rose), ni mjukuu wa brigedia wa jeshi la Marekani Stephen Vincent Benet. 

Alipata elimu katika shule ya *The Albany Academy*, Albany, baadaye Sheffield Scientific School ya Yale University alipokuwa akiandika mashairi katika majarida ya chuo.

Mwaka 1924 alianza kufanya tahakiki ya mashairi katika magazeti na kuyahariri mpaka alipofikwa na mauti.

## Kazi zake
* *Merchants of Cathay* 1913
* *The Great White Wall: A Poem* 1916
* *Perpetual Light: A Memorial* 1919
* *Moons of Grandeur: A Book of Poems* 1920
* *Dry Points: Studies in Black and White* 1921
* *The Flying King of Kurio: A Story of Children* 1926
* *Wild Goslings: A Selection of Fugitive Pieces* 1927
* *Starry Harness* 1933
* *Pocket University: Guide to Daily Reading* 1934
* *Golden Fleece: A Collection of Poems and Ballads Old and New* 1935
* *Great Poems of the English Language* 1936
* *Mad Blake: A Poem* 1937
* *Day of Deliverance: A Book of Poems in Wartime* 1940
* *The Dust Which is God: A Novel in Verse* 1941
* *The Stairway of Surprise: Poems* 1947
* ''Timothy's Angels, Verse* 1947
* * The Spirit of the Scene* 1951
* *The First Person Singular* 1971
* *The Prose and Poetry of Elinor Wylie'' 1974

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* Wasifu ya W.R. Benét kwa Kiingereza
Karl Shapiro

**Karl Jay Shapiro** (10 Novemba 1913 &ndash; 14 Mei 2000) alikuwa mshairi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1945 alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**.

## Viungo vya Nje
*Wasifu ya Shapiro kwa Kiingereza
W. H. Auden

**Wystan Hugh Auden** (21 Februari 1907 &ndash; 29 Septemba 1973) alikuwa mshairi kutoka nchi ya Uingereza.  Mwaka wa 1939 akahamia Marekani na kupata uraia wa Marekani 1946. Mwaka wa 1948 alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**.

## Viungo vya Nje
*Wasifu ya Auden kwa Kiingereza
Peter Viereck

**Peter Robert Edwin Viereck** (5 Agosti 1916 &ndash; 13 Mei 2006) alikuwa mshairi na profesa wa historia kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1949 alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**.

## Viungo vya Nje
*Wasifu ya Viereck kwa Kiingereza
Marianne Moore

**Marianne Craig Moore** (15 Novemba 1887 &ndash; 5 Februari 1972) alikuwa mshairi, mhakiki na mhariri kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1952 alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**.

## Viungo vya Nje
*Wasifu ya Moore kwa Kiingereza
Wallace Stevens

**Wallace Stevens** (2 Oktoba 1879 &ndash; 2 Agosti 1955) alikuwa mshairi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1955 alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**.

## Viungo vya Nje
*Wasifu ya Stevens kwa Kiingereza
Elizabeth Bishop

**Elizabeth Craig Bishop** (8 Februari 1911 &ndash; 6 Oktoba 1979) alikuwa mshairi wa kike kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1956 alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**.

## Maisha
Elizabeth Bishop alizaliwa mnamo Februari 8, 1911, huko Worcester, Massachusetts. Alipokuwa na umri wa chini ya mwaka mmoja, baba yake alifariki, na muda mfupi baadaye, mama yake alijitolea kupata hifadhi. Askofu alitumwa kwanza kuishi na babu yake mzaa mama huko Nova Scotia na baadaye aliishi na jamaa wa baba huko Worcester na Boston Kusini. Alipata digrii ya bachelor kutoka Chuo cha Vassar huko Poughkeepsie, New York, mnamo 1934.

Askofu alikuwa tajiri wa kujitegemea, na kutoka 1935 hadi 1937 alitumia muda kusafiri hadi Ufaransa, Hispania, Afrika Kaskazini, Ireland, na Italia na kisha akaishi Key West, Florida, kwa miaka minne. Ushairi wake umejaa maelezo ya safari zake na mandhari iliyomzunguka, kama vile mashairi ya Florida katika kitabu chake cha kwanza cha mstari, Kaskazini na Kusini (Houghton Mifflin), kilichochapishwa mwaka wa 1946.

Alisukumwa na mshairi Marianne Moore, ambaye alikuwa rafiki wa karibu, mshauri, na nguvu ya kuleta utulivu katika maisha yake. Tofauti na rafiki yake wa kisasa na mwema Robert Lowell, ambaye aliandika kwa mtindo wa Kukiri, mashairi ya Askofu huepuka akaunti za wazi za maisha yake ya kibinafsi na badala yake huzingatia kwa hila kubwa juu ya hisia zake za ulimwengu wa kimwili.

Picha zake ni sahihi na za kweli kwa maisha, na zinaonyesha akili yake kali na hisia za maadili. Aliishi kwa miaka mingi huko Brazil, akiwasiliana na marafiki na wenzake huko Amerika kwa barua tu. Alichapisha kidogo, na kazi yake mara nyingi inasifiwa kwa uzuri wake wa kiufundi na aina rasmi. Alipokea Tuzo la Pulitzer la 1956 kwa mkusanyiko wake wa Mashairi: Kaskazini na Kusini/A Baridi Spring (Houghton Mifflin, 1955). Mashairi yake Kamili (Farrar, Straus na Giroux, 1969), alishinda Tuzo la Kitaifa la Vitabu mnamo 1970. Mwaka huo huo, Askofu alianza kufundisha katika Chuo Kikuu cha Harvard, ambapo alifanya kazi kwa miaka saba. Kwa miaka mingi alichukuliwa kuwa "mshairi wa mshairi," lakini kwa kuchapishwa kwa 1977 kwa kitabu chake cha mwisho, Jiografia III (Chatto na Windus), Askofu hatimaye alianzishwa kama nguvu kuu katika fasihi ya kisasa.

Elizabeth Bishop alitunukiwa Ushirika wa Chuo mwaka wa 1964 kwa mafanikio makubwa ya kishairi, na aliwahi kuwa Chansela kutoka 1966 hadi 1979. Alikufa katika nyumba yake huko Lewis Wharf huko Boston mnamo Oktoba 6, 1979.

## Viungo vya Nje
*Wasifu ya Bishop kwa Kiingereza
Mwanamke wa Kwanza

**Mwanamke wa Kwanza** (kwa Kiingereza: "First Lady") ni cheo kisicho rasmi ambacho hupewa mke wa rais au mkuu wa nchi asiye mfalme au Kaisari. Nchini Marekani, mke wa gavana wa jimbo pia huitwa "Mwanamke wa Kwanza".

## Asili
Cheo hicho kilitumiwa mara ya kwanza kama "First Lady" nchini Marekani karne ya 19. Ndivyo Rais Zachary Taylor alivyomwita Dolley Madison mwaka wa 1849 wakati wa mazishi yake.

Jamii:Cheo
Angelo Rovati

**Angelo Rovati** (Monza, 3 Desemba 1945 – Milano, 19 Aprili 2013) alikuwa mchezaji wa mpira wa kikapu, meneja wa michezo na mwanasiasa wa Italia. 

Alikuwa mmoja wa washauri wa Romano Prodi katika ofisi ya rais wa Baraza la Mawaziri nchini, wakati wa serikali ya pili ya Prodi.

Jamii:Waliozaliwa 1945
Jamii:Waliofariki 2013
Jamii:Wanamichezo wa Italia
Jamii:Wanasiasa wa Italia
Stanley Kunitz

**Stanley Jasspon Kunitz** (29 Julai 1905 &ndash; 14 Mei 2006) alikuwa mshairi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1959 alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**.

## Viungo vya Nje
*Wasifu ya Kunitz kwa Kiingereza
W. D. Snodgrass

**William De Witt Snodgrass** (5 Januari 1926 &ndash; 13 Januari 2009) alikuwa mshairi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1960 alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**.

## Viungo vya Nje
*Wasifu ya Snodgrass kwa Kiingereza
Phyllis McGinley

**Phyllis McGinley** (21 Machi 1905 &ndash; 22 Februari 1978) alikuwa mshairi wa kike kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1961 alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**.

## Viungo vya Nje
*Wasifu ya McGinley kwa Kiingereza
Alan Dugan

**Alan Dugan** (12 Februari 1923 &ndash; 3 Septemba 2003) alikuwa mshairi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1962 alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**.

Kitabu chake cha kwanza kilichapishwa mwaka 1961 na kushinda kama mshairi kijana.

Kitabu chake cha mwisho kiliitwa kwa jina la *Poems Seven: New and Complete Poetry*, kilichapishwa mwaka 2001 na *Seven Stories Press* kutoka New York City anakilishinda tena kwa mara ya pili tuzo za *National Book Award*

## Maisha
Dugan alikulia nchini Jamaica, na kupigana vita vya pili vya dunia ambapo alijifunza pia ushairi lakini kabla ya hapo hakuwa mtu wa kupendelea mashairi. 

Aliishi katika jimbo la Massachusetts, ambapo alikuwa mwanachama wa katika kituo cha *Fine Arts Work Center*.

Alan Dugan alimuoa mwanasanaa Judith Shahn, na alifariki kwa ugonjwa wa pneumonia mnamo Septemba 3, 2003, akiwa na umri wa miaka 80.

## Tuzo
Katika maisha yake Dugan alipata tuzo zifuatazo
* Mshairi kijana katika tuzo za  *National Book Award for Poetry* 1962
**Complete Poetry* mwaka 2001 *National Book Award*.
*Tuzo ya *Prix De Rome* ilotolewa na *National Institute of Arts and Letters mwaka 1962
*Tuzo ya *The Shelley Memorial Award* olotolewa na  *Poetry Society of America* mwaka  1982
*Tuzo katika fasihi ilotolewa na *American Academy and Institute of Arts and Letters* mwaka  1985
*Tuzo ya *Lannan Literary Awards* ya mwaka 2002.

## Kazi zake
* *Poems* (1961)
* *Poems 2* (1963)
* *Poems 3* (1967)
* *Poems 4* (1974)
* *Poems Five: New and Collected Poems* (1983)
* *Poems Six* (1989)
* *Poems Seven: New and Complete Poetry'' (2001)

## Marejeo
## Viungo vya Nje
*Wasifu ya Dugan kwa Kiingereza
Louis Simpson

**Louis Aston Marantz Simpson** (27 Machi 1923 &ndash; 14 Septemba 2012) alikuwa mshairi kutoka nchi ya Marekani. Alizaliwa nchini Jamaika, babake akiwa na mababu kutoka Afrika na Uskoti, mamake akiwa Myahudi kutoka Urusi. Simpson akiwa na umri wa miaka 17 tu akahamia Marekani kusomea lugha ya Kiingereza chini ya Profesa Mark Van Doren. Baada ya Marekani kuingia Vita Kuu ya Pili ya Dunia Simpson akawa mwanajeshi na miaka ya 1943-1945 akafanya kazi ya kijeshi nchini Ufaransa, Uholanzi, Ubelgiji na Ujerumani. Alitunga mashairi kuhusu uzoefu wake wa vita. Mwaka wa 1964 alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**.

## Viungo vya Nje
*Wasifu ya Simpson kwa Kiingereza
Richard Eberhart

**Richard Ghormley Eberhart** (5 Aprili 1904 &ndash; 9 Juni 2005) alikuwa mshairi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1966 alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**.

## Viungo vya Nje
*Wasifu ya Eberhart kwa Kiingereza
Anthony Hecht

**Anthony Evan Hecht** (16 Januari 1923 &ndash; 20 Oktoba 2004) alikuwa mshairi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1968 alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**.

## Viungo vya Nje
*Wasifu ya Hecht kwa Kiingereza
George Oppen

**George Oppen** (24 Aprili 1908 &ndash; 7 Julai 1984) alikuwa mshairi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1969 alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**.

## Viungo vya Nje
*Wasifu ya Oppen kwa Kiingereza
Richard Howard

**Richard Joseph Howard** (amezaliwa 13 Oktoba 1929) ni mshairi, mhakiki na mtafsiri wa Kifaransa kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1970 alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**.

## Viungo vya Nje
*Wasifu ya Howard kwa Kiingereza
James Wright (mshairi)

**James Arlington Wright** (13 Desemba 1927 &ndash; 25 Machi 1980) alikuwa mshairi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1972 alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**.

## Viungo vya Nje
*Wasifu ya Wright kwa Kiingereza
Maxine Kumin

**Maxine Winokur Kumin** (6 Juni 1925 &ndash; 6 Februari 2014) alikuwa mshairi wa kike kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1973 alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**.

## Viungo vya Nje
*Wasifu ya Kumin kwa Kiingereza
Gary Snyder

**Gary Sherman Snyder** (amezaliwa 8 Mei 1930) ni mshairi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1975 alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**.

## Viungo vya Nje
*Wasifu ya Snyder kwa Kiingereza
John Ashbery

**John Lawrence Ashbery** (28 Julai 1927 - 3 Septemba 2017) alikuwa mshairi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1976 alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**.

Ashbery ameandika zaidi ya diwani za mashairi zipatazo ishirini ambazo zimechapishwa na kushinda tuzo mbalimbali kubwa za *American award for poetry*, ikiwemo tuzo ya Pulitzer Prize aloipata mwaka 1976. Alitambulika pia kwa msukumo wake wa mashairi ya kimalumbano, 

Ashbery alikuwa anatamani kuona kazi zake zikikubalika na watu wengi iwezekanavyo na si ibaki kazi yake peke yake. 

## Tuzo na Heshima
**The Raymond Roussel Society Medal* 2017
**National Humanities Medal* 2011
**New York Writers Hall of Fame* 2011
**National Book Award* 2011
**America Award in Literature* 2008
**Robert Creeley Award* 2008
**National Book Award* 2005
**Bestowed the rank of Officier de la *Légion d'honneur* ya nchini Ufaransa 2002.
**Robert Frost Medal* 1995
**MacArthur Fellows Program* 1985
**Bollingen Prize in Poetry* 1984
**Lenore Marshall Poetry Prize* 1984
**Pulitzer Prize in Poetry* 1976
**National Book Award* 1975
**National Book Critics Circle Award* 1976
**Yale Younger Poets Prize'' alozawadiwa na  W.H. Auden mwaka 1956

## Marejeo
## Viungo vya Nje
*Wasifu ya Ashbery kwa Kiingereza
Anne Sexton

**Anne Sexton** (9 Novemba 1928 &ndash; 4 Oktoba 1974) alikuwa mshairi wa kike kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1967 alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**.

## Viungo vya Nje
*Wasifu ya Sexton kwa Kiingereza
James Merrill

**James Ingram Merrill** (3 Machi 1926 &ndash; 6 Februari 1995) alikuwa mshairi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1977 alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**.

## Viungo vya Nje
*Wasifu ya Merrill kwa Kiingereza
Howard Nemerov

**Howard Nemerov** (29 Februari 1920 &ndash; 5 Julai 1991) alikuwa mshairi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1978 alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**.

## Viungo vya Nje
*Wasifu ya Nemerov kwa Kiingereza
Donald Justice

**Donald Rodney Justice** (12 Agosti 1925 &ndash; 6 Agosti 2004) alikuwa mshairi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1980 alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**.

## Viungo vya Nje
*Wasifu ya Justice kwa Kiingereza
James Schuyler

**James Marcus Schuyler** (9 Novemba 1923 &ndash; 12 Aprili 1991) alikuwa mshairi kutoka nchi ya Marekani. Kuanzia 1947 aliishi nchini Italia alipofanya kazi kama msaidizi wa W. H. Auden. Mwaka wa 1969 aliandika riwaya “A Nest of Ninnies”pamoja na John Ashbery. Mwaka wa 1981 alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**.

## Viungo vya Nje
*Wasifu ya Schuyler kwa Kiingereza
Somethin' for the People

'''Somethin' for the People'* lilikuwa kundi la muziki wa R&B kutoka mjini Oakland, California, ambao waligonga pini kadhaa nchini Marekani mwishoni mwa miaka ya 1990.

## Historia
Kundi lilianzishwa mnamo mwaka wa 1990 na Curtis "Sauce" Wilson na Jeff "Fuzzy" Young, wote wanatokea mjini Oakland, California, pamoja na mwenyeji wa Los Angeles Rochad "Cat Daddy" Holiday. Kundi lilirekodi demo kadhaa na kuzisambaza madukani huko mjini LA, na baadaye wakaingia mkataba na Capitol Records, ambao baadaye waliwawezesha kutoa albamu yao ya kwanza mnamo mwaka wa 1993. Wakiwa kama watunzi wa nyimbo, wametunga nyimbo kwa ajili ya Samuelle, En Vogue, Brandy, na U.N.V. Walivyohamia Warner Bros. Records, walizitoa upya albamu zao za awali mnamo 1996. Albamu yao ya pili, *This Time It's Personal'', ilibamba vibaya mno huko nchini Marekani na Kanada, mauzo yalifika platinum kwa kibao cha  "My Love Is the Shhh!",ambacho kilishika nafasi ya #4 nchini Marekani na #7 nchini Kanada, na kundi lilifanya kazi zaidi kama watunzi wa nyimbo na midundo kimafanikio, kwa kwa kuwatungia ngoma Will Smith and Adina Howard. LP ya tatu, Issues, ilifuata mnamo mwezi wa Julai 2000.

## Kifo cha Jeff "Fuzzy" Young
Mmoja wa wanachama wa kundi hili Jeff “Fuzzy” Young amekufa mnamo tarehe 4 Machi, 2011 kwa tatizo la mshtuko wa moyo.

## Diskografia
## Single
## Marejeo
Jamii:Muziki wa Marekani
Brid wa Kildare

, Kanisa Katoliki la Mt. Yosefu, Macon, Georgia, 1903.]]
, Wales.]]
 wa Mt. Brid (*Crosóg Bhríde*).]]
, Ujerumani.]]
**Brid wa Kildare** au **Brigid wa Ireland** (kwa Kikelti **Naomh Bríd**; kwa Kilatini **Brigida**; Faughart, Dundalk, 453 hivi - Kildare, 524 hivi) ni mmojawapo kati ya watakatifu wasimamizi wa Ireland (pamoja na Patrick na Kolumba). 

Anatajwa kama mmonaki, abesi, na mwanzilishi wa monasteri kadhaa, ikiwemo ile dabo ya Kildare, ambayo ni kati ya zile maarufu na za kale zaidi huko Ireland.  

Pia mchango wake katika kuendeleza uinjilishaji wa kisiwa hicho uliofanywa na Patrick wa Ireland unaheshimiwa sana hadi leo .

Anahesabiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waanglikana kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 1 Februari, pamoja na ya Dar Lugdach, mwanafunzi wake aliyerithi mamlaka yake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo ya Kiswahili
* John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 41-42

Jamii:Watawa waanzilishi
Jamii:wamisionari
Xscape

**Xscape** lilikuwa kundi la waimbaji wa kike wa R&B kutoka Atlanta, Georgia nchini Marekani. Kundi lilipata platinamu tatu mfululizo kwa albamu zao ikiwa ni pamoja na kushika nafasi ya 6 na kuingiza vibao 10 bab-kubwa katika chati za Billboard Hot 100 katika kipindi cha miaka ya 1990 - "Just Kickin' It", "Who Can I Run To", "The Arms of the One Who Loves You", na "My Little Secret". Kikosi halisi cha kundi kiliunganishwa na ndugu ambao ni LaTocha na Tamika Scott, Kandi Burruss, Tameka "Tiny" Cottle, na Tamera Coggins, lakini Coggins aliondoka kabla kundi halijatoa hata albamu yao ya kwanza.

## Historia
LaTocha na baba wa Tamika Scott, Rev. Randolf Scott, walikuwa sehemu ya kundi la R&B Scott Three mwanzoni mwa miaka ya 1970. Ndugu hawa walifundishwa kuimba na baba yao wkaiwa katika umri mdogo kabisa.  Wanaimba kanisani na baadaye wanaenda kwenye mashindano ya watoto wenye vipaji huku wakikua. Mwanzoni mwa miaka ya 1990, wakakutana na wanachama wengine watatu wa Xscape, Kandi Burruss, Tamera Coggins-Wynn, na Tameka "Tiny" Cottle katika tumbuizo la kisanaa la shulel, Tri-Cities, huko mjini East Point, Georgia, nje kidogo ya mjini wa Atlanta.  Baba wa Cottle, Charles Pope, na mjomba'ke, Joseph Pope (1933–1996), walikuwa wanachama wa kundi la R&B, The Tams.
## Diskografia
### Studio albamu
*1993: ''Hummin' Comin' at 'Cha*
*1995: *Off the Hook*
*1998: *Traces of My Lipstick*

## Marejeo
## Viungo vya Nje
*Official Tiny Website
*
*Xscape performing on *Teen Summit''
Sylvia Plath

thumb|Picha halisi ya Sylvia Plath.
**Sylvia Plath** (27 Oktoba 1932 &ndash; 11 Februari 1963) alikuwa mshairi wa kike kutoka nchi ya Marekani. 

Plath alikuwa na unyogovu kwa sehemu kubwa ya maisha yake, hadi akajiua. 

Alipewa **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi** mwaka wa 1982, yaani miaka mingi baada ya kifo chake.

## Viungo vya nje
*Wasifu ya Plath kwa Kiingereza
Galway Kinnell

**Galway Kinnell** (1 Februari 1927 &ndash; 28 Oktoba 2014) alikuwa mshairi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1983 alipokea **Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi**.

## Viungo vya Nje
*Wasifu ya Kinnell kwa Kiingereza
Mary Oliver

**Mary Oliver** (10 Septemba 1935 – 17 Januari 2019) alikuwa mshairi wa kike kutoka nchi ya Marekani. 

Mwaka wa 1984 alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi.

## Viungo vya nje
*Wasifu ya Oliver kwa Kiingereza

Jamii:Waliozaliwa 1935
Jamii:Waliofariki 2019
Jamii:Washairi wa Marekani
Jamii:Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi
Rabanus Maurus

**Rabanus Maurus Magnentius ** (Mainz, 780 hivi – Oestrich-Winkel, 4 Februari 856), alikuwa mmonaki Mbenedikto maarufu kama mwanateolojia na mhubiri, ambaye akawa askofu mkuu wa Mainz, Ujerumani. 

Ndiye mtunzi wa kamusi elezo *De rerum naturis* (*"Mambo ya uasilia"*) na wa vitabu mbalimbali kuhusu malezi, sarufi na ufafanuzi wa Biblia. 

Kwa umuhimu wake kati ya walimu wa kipindi cha Karolo Mkuu, aliitwa "Praeceptor Germaniae" ("mwalimu wa Ujerumani"). 

Anasifiwa kwa kutoacha chochote alichoweza kufanya kwa utukufu wa Mungu .

Katika *Martyrologium Romanum* anatajwa kama mtakatifu wa Kanisa Katoliki, sikukuu yake ikiwa tarehe 4 Februari.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
*
*Opera Omnia by Migne Patrologia Latina with analytical indexes

## Viungo vya nje
* *Veni Creator Spiritus* (with phonetic pronunciation)
* [*Come Holy Ghost, Creator Blest*, Ann Blyth(https://sw.wikipedia.org/wiki/Ann_Blyth)]
* Pope Benedict XVI, "Rabanus Maurus", General Audience June 3, 2009
Mdudu-koleo

**Wadudu-koleo** ni wadudu wadogo wa oda Dermaptera (derma = ngozi, ptera = mabawa) ambao wana serki kwa umbo wa koleo. Serki hizi hutumika kwa kushika mawindo, kwa kujitetea, kwa kukunja mabawa ya nyuma na wakati wa kujamiiana. Mabawa ya nyuma yakunjwa ili kufichwa chini ya yale ya mbele yaliyo mafupi.

Kuna spishi zinazoishi juu ya wanyama, lakini takriban spishi zote huishi nje na hula kila aina ya chakula: majani, maua, wadudu wadogo, maada ya mimea na wanyama waliokufa. Spishi kadhaa, kama mdudu-koleo wa Ulaya, zinaweza kuwa wasumbufu na kusababisha hasara katika mashamba. Lakini spishi nyingi zinasaidia wakulima kwa sababu wanakula wadudu wengine wasumbufu, kama vidukari.

## Spishi kadhaa za Afrika ya Mashariki
* *Anisolabis felix*
* *Anisolabis jeanneli*
* *Anisolabis maritima*
* *Dihybocercus confusus*
* *Isolabis bicolor*
* *Isolabis braueri*
* *Iolabis proxima*
* *Isolabis rufa*
* *Isolabis transversa*
* *Isolabis unicolor*
* *Isolabis usambarana*

## Picha

Hairy Earwigs (Arixenia esau) (15502213931).jpg|Arixeniina: *Arixenia esau* (mdudu-koleo wenye manyoya)
Forficulidae - Forficula auricularia.JPG|Forficulina: *Forficula auricularia* (mdudu-koleo wa Ulaya)

Jamii:Wadudu-koleo
Puntland

300px|thumb|Mahali pa Puntland katika Somalia na kwenye Pembe la Afrika; *buluu nyeupe inaonyesha sehemu zake zisizokubaliwa na majirani*
**Puntland** (kwa Kisomali: Dowladda Puntland ee Soomaaliya, *Dola la Puntland katika Somalia*) ni jimbo la kujitegema la Somalia. Jimbo hili liko kwenye Somalia kaskazini-mashariki liko kamili kwenye ncha ya Pembe la Afrika. 

Jina linatokana na nchi ya Punt ya Kale inayotajwa katika maandiko ya Misri ya Kale. Hadi leo haijulikani jina hili linataja kweli sehemu gani, lakini wataalamu wengi huamini ilikuwa mahali fulani kwenye pwani ya Somalia.

Baada ya kuporomoka kwa Somalia katika vita ya wenyewe kwa wenyewe kuanzia mwaka 1991 viongozi wa eneo hili walijitangaza kuwa jimbo la kujitawala. Tofauti na jirani yake Somaliland iliyotangaza uhuru wake, Puntland ilijipa katiba kama jimbo ndani ya Somalia ingawa hali halisi inajitawala tu.

Kwa jumla Puntand ilifaulu kutunza amani na kuepuka kushirikishwa katika vita ndani ya Somalia upande wa kusini.

Sehemu ya magharibi inayoitwa Sanaag inadaiwa pia na Somaliland kwa sababu sehemu hii iliwahi kuwa ndani ya Somalia ya Kiingereza wakati wa ukoloni, lakini wakazi waliamua kujiunga na Puntland.

Mji mkuu ni Garoowe lakini kitovu cha uchumi ni Boosaaso. 

## Watu
Idadi ya wakazi ni 4,284,633 kufuatana na kadirio la mwaka 2015. 

Lugha rasmi za serikali ni Kisomalia, Kiarabu na Kiingereza. 

Wakazi wote ni Waislamu Wasunni. Uislamu ulitangazwa katika katiba kuwa dini rasmi na dini pekee linalokubaliwa. 

## Marejeo