Halyna Kuzmenko

**Agafya "Halyna" Andriivna Kuzmenko** (1897 – 1978) alikuwa mwalimu kutoka Ukraini na mwanamapinduzi wa anarkisti. Alipohamia kusini mwa Ukraini, alikua mtu mashuhuri ndani ya harakati za Makhnovshchina, vuguvugu lililopigania kuanzisha jamii ya ujamaa wa kifederali.

Kuzmenko aliongoza shughuli za kielimu ndani ya harakati hizo, alitetea matumizi ya lugha ya Kiukraini katika elimu, na alikuwa mtetezi wa haki za wanawake. Aliolewa na Nestor Makhno, kiongozi wa kijeshi wa harakati hizo.

Mnamo 1921, alihama Ukraine pamoja na mume wake kuepuka ukandamizaji wa Kisovyeti. Walipokuwa Poland, alikamatwa kwa tuhuma za uchochezi na akiwa gerezani, alijifungua binti yake, Elena Mikhnenko.

Baadaye, alienda Paris na binti yake. Wakati wa Vita vya Pili vya Dunia, alikamatwa na Wajerumani wa Nazi na kulazimishwa kufanya kazi. Kisha, alikamatwa tena na Wasovyeti na kupelekwa kufanya kazi ya kulazimishwa.

Baada ya kuachiliwa, alihamia Kazakhstan, ambako aliishi na binti yake hadi alipofariki.

## Wasifu 
Mnamo tarehe 9 Januari 1897 [O.S. 28 Desemba 1896], Agafya Andriivna Kuzmenko, baadaye akajulikana kama Halyna Andriivna Kuzmenko, alizaliwa huko Kyiv. Baada ya kuzaliwa kwake, wazazi wake walihamia kijiji cha Pishchanyi Brid, kilichopo katika Elisavetgrad Raion ya Kherson Governorate (sasa ni Kirovohrad Oblast). Baba yake, aliyekuwa mkulima wa zamani, alifanya kazi katika kampuni ya Southwestern Railways, kabla ya kurudi katika kilimo Halyna alipofikisha umri wa miaka 10. Mnamo mwaka 1916, Kuzmenko alihitimu kutoka Seminari ya Walimu wa Wanawake huko Dobrovelychkivka na aliteuliwa kuwa mwalimu wa shule ya msingi katika kijiji kidogo cha kusini mwa Ukraine cha Huliaipole, ambako alifundisha historia ya Ukraine na lugha ya Kiukraini, kama sehemu ya mtaala wa serikali mpya ya Kiukraini.

## Shughuli za Mapinduzi 
Mmoja wa rafiki zake alimuonya kuhusu hatari inayoweza kuwepo huko Huliaipole, hasa kwa sababu ya mtu huyo anayeitwa Makhno, ambaye alikuwa akijulikana kwa tabia zake kama mhalifu au mtu wa hatari. Mnamo mwaka 1919, alikutana na Nestor Makhno na kuanzisha uhusiano wa kimapenzi naye. Kufikia majira ya joto ya mwaka huo, akawa mke wake. Baadhi ya ripoti zinadai kuwa harusi yao ilifanyika kanisani katika kijiji cha Kuzmenko cha Pishchanyi Brid, ingawa baadaye Kuzmenko alikanusha kuwa walifunga ndoa kanisani. Kama mume wake, ambaye alijulikana kusini mwa Ukraine kwa jina la heshima Batko (Baba), Kuzmenko naye alipewa jina la Matushka (Mama).

Baadaye alihusika moja kwa moja katika harakati za Makhnovshchina, vuguvugu la watu wengi lililolenga kuanzisha jamii ya ujamaa wa kifederali kusini mwa Ukraine. Kuzmenko alishiriki katika kuunda Tume ya Kuzuia Shughuli za Kupinga Makhnovshchina na alihudumu katika Jeshi la Mapinduzi la Wakaidi wa Ukraine kama mpiganaji wa bunduki nzito. Akiwa mmoja wa wanawake mashuhuri ndani ya Makhnovshchina, alitetea haki za wanawake kwa bidii, akiripotiwa kuwanyonga wanachama wa Makhnovists waliopatikana na hatia ya ubakaji.

Kuzmenko aliongoza juhudi za kielimu katika eneo hilo, akifuata mawazo ya mwalimu wa Katalonia, Francesc Ferrer. Akiwa rais wa Muungano wa Walimu wa Kikanda, aliwashawishi walimu wengi kujiunga na harakati za Makhnovshchina, ambapo baadhi ya walimu kutoka kijiji chake hata waliuawa na Jeshi Jekundu kwa sababu ya kuunga mkono Makhnovists.

Juhudi zake za elimu zilijikita katika kupata ufadhili wa shughuli hizi, kuratibu elimu katika maeneo ya mpakani yaliyodhibitiwa na Makhnovists, kusimamia shule kupitia mabaraza ya pamoja ya walimu na wazazi, na kuunda mitalaa mipya ya shule. Wakati huohuo, jitihada zilifanywa kuhakikisha watoto wa shule, ambao mara nyingi walikuwa maskini, wanapata chakula. Kabla ya kushindwa kwa kijeshi kwa wanamapinduzi wa anarkisti, mfumo huo wa elimu ulikuwa umepokelewa vyema na wakulima, walimu, na watoto.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1897
Jamii:Waliofariki 1978
Jamii:Feminism and Folklore 2025 in Tanzania
Jamii:Wanaharakati wa Ukraine