open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Anthonia Ifeyinwa Achike

**Anthonia Ifeyinwa Achike** ni mtaalam wa uchumi wa kilimo kutoka nchini Nigeria. 

Achike ni profesa wa uchumi wa kilimo na mkuu wa Idara ya Uchumi wa Kilimo katika Chuo Kikuu cha Nigeria, Nsukka.

## Maisha ya awali 
Achike anatoka Onitsha, katika Jimbo la Anambra. Alipata shahada ya uzamivu (Ph.D.) katika Uchumi wa Kilimo na Rasilimali Asilia.

## Kazi 
Achike alipitia mafunzo kuhusu mbinu za uchambuzi wa kiasi na ubora, jinsia, umasikini, sera, na mada nyingine za maendeleo. Alipata mafunzo katika Taasisi ya Jinsia ya CODESRIA huko Dakar, Senegal, na Taasisi ya Jinsia ya Chuo cha Sayansi za Jamii cha Nigeria. Mtandao wa African Economic Research Consortium (AERC) ulimfundisha mbinu za uchumi wa mfuatano wa muda na nadharia ya michezo. Aidha, mtandao wa Poverty and Economic Policy (PEP) huko Manila, Ufilipino, ulimfunza jinsi ya kutengeneza ramani za umasikini.

Achike ni profesa wa Uchumi wa Kilimo katika Chuo Kikuu cha Nigeria, Nsukka. Kwa sasa ni Mkurugenzi wa Kituo cha Sera ya Jinsia na Maendeleo (Gen-Cent) katika Chuo Kikuu cha Nigeria, Nsukka; Kiongozi wa Timu ya Mfumo wa Ufuatiliaji wa Umasikini wa Kijamii (CBMS) nchini Nigeria; Mratibu wa mpango wa Maendeleo ya Biashara ya Kilimo (Agribusiness) wa Mtandao wa Afrika wa Elimu ya Kilimo, Kilimo-Mseto, na Rasilimali Asilia (ANAFE); na Mratibu wa Mradi wa Mabadiliko ya Tabianchi wa Wanawake wa Afrika katika Sayansi na Teknolojia (AWFST), mpango wa Umoja wa Afrika (ATPS).

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Nigeria 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wanauchumi wa Nigeria
Eva Mends

thumb|Eva mnamo 2022.
**Eva Esselba Mends** ni mtaalam wa uchumi kutoka nchini Ghana. 

Eva ndiye mwanamke wa kwanza kutoka Ghana kuteuliwa kuwa mkurugenzi wa bajeti katika Wizara ya Fedha ya Ghana. Aliteuliwa katika nafasi hiyo mnamo Mei 2017 na serikali.

## Elimu 
Alisoma katika Chuo Kikuu cha Ghana na kupata shahada katika Sayansi ya Siasa na Uchumi. Aidha, ana shahada ya uzamili ya utawala wa umma (Executive Master's Degree) kutoka katika Chuo cha Taifa cha Usimamizi na Utawala wa Umma cha Ghana. Pia, alihudhuria kozi fupi katika vyuo vya Harvard na Duke.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Ghana 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wanauchumi wa Ghana
Cyrille Adoula

**Cyrille Adoula** (Léopoldville, leo Kinshasa,  - Lausanne, ) alikuwa mwanasiasa wa Kongo. Kuanzia 2 Agosti 1961 hadi 30 Juni 1964, alikuwa Waziri Mkuu wa Jamhuri ya Kongo-Leopoldville, ambayo imekuwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

## Wasifu 
### Masomo 
Cyrille Adoula, kuzaliwa Cyrille Andulu, mwana wa kizimbani cha Budza, alisoma katika chuo cha Saint-Joseph huko Kinshasa.

### Maisha ya kisiasa 
Kama mfanyakazi wa kwanza tolewawa Benki Kuu, alianzisha Vuguvugu la Kitaifa la Kongo akiwa na Patrice Lumumba na Joseph lleo mnamo 1958. Hapo awali akiwa seneta, mamlaka yake kama Waziri Mkuu yalikuwa magumu, huku tishio la vita vya wenyewe kwa wenyewe likikaribia. Mrithi wa Lumumba, Adoula alipitisha sera sawa na Naibu Waziri Mkuu, Antoine Gizenga (hadi janvier 1962).

Adoula alijaribu kujadiliana na Moïse Tshombe, rais wa jimbo lililojitenga la Katanga, lakini alishindwa kufikia makubaliano. Baada ya kuomba Umoja wa Mataifa kuweka mpango wa kukomesha kujitenga, Adoula alifanikiwa kumfanya Tshombe ajisalimishe 15 janvier 1963.

Mwaka 1963, Adoula aliliondoa baraza lake la mawaziri kama waziri, akiwa na maoni ya juu zaidi, ili kuunda serikali yenye uwiano zaidi. Miezi michache baadaye, aliwasilisha katiba mpya ya umoja kwa bunge. Hata hivyo, mashambulizi kadhaa yanaendelea kuikumba nchi hiyo. Adoula alijiuzulu mwaka 1964 na nafasi yake kuchukuliwa na Tshombe.

Cyrille Adoula aliwahi kuwa balozi nchini Marekani na Ubelgiji. Pia alikuwa Waziri wa Mambo ya Nje kutoka 1969 hadi 1970.

Jamii:wanasiasa wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Abena Oduro

**Abena Frempongmaa Daagye Oduro** (alizaliwa 10 Februari, 1959) ni makamu mkuu wa Chuo Kikuu cha Ghana, ambapo pia anashikilia nafasi ya Profesa msaidizi katika Idara ya uchumi. 

Akiwa na uzoefu wa miaka 30 katika ufundishaji, maeneo yake ya utaalamu ni pamoja na jinsia na usimamizi wa mali, uchumi wa kimataifa, uchambuzi wa umaskini, nadharia ya uchumi wa kitaifa na sera ya biashara. 

Abena Oduro ni Makamu Rais wa kwanza wa Chama cha Uendelezaji wa Wanawake Wataalamu wa Uchumi wa Afrika (AAAWE), ambapo Profesa wa Uchumi katika Chuo Kikuu cha Kansas, Elizabeth Asiedu, ndiye mwanzilishi na rais wa chama hicho. 

Vile vile ni rais mteule wa Shirikisho la Kimataifa la Uchumi wa Wanawake (IAFFE), ambapo utawala wake utakuwa kati ya 2021 na 2022.

## Machapisho 
### Vitabu 
* 
* 
* 

### Maandiko ya kitaaluma 
* 
* 
*  
::Report Presented to Foundation for Advanced Studies on International Development (FASID) and the African Economic Research Consortium (AERC) as part of the Africa-Asia Research & Capacity Building Network for African Development Project, AERC Nairobi. 
*  Special Paper No. 46
* 

### Sura vitabuni mwake 
* 
* 
* 
* 
* 
* Oduro, Abena D. (2009), "African Countries and the green box", in 
* Oduro, Abena D.; Aryeetey, Ernest; Osei-Akoto, Isaac; Osei, Robert Darko (2010), "An investigation into the gender dimensions of taxation in Ghana", in 
* 
* 
* 

### Makala za kitaaluma 
* 
* 
* 
* 
* 

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Ghana
Jamii:wanauchumi wa Ghana
Yvonne Tsikata

**Yvonne Tsikata** ni mtaalamu wa uchumi kutoka nchini Ghana.

Kwa sasa anahudumu kama Makamu wa Rais na Katibu Mkuu wa Benki ya Dunia. Awali alihudumu kama mkuu wa watumishi na Mkurugenzi wa Ofisi ya Rais wa shirika la Benki ya Dunia. 

Yvonne pia alikuwa mkurugenzi wa sekta ya Upunguzaji wa Umaskini na Idara ya Usimamizi wa Uchumi katika Kanda ya Ulaya na Asia ya Kati.

## Maisha ya awali na Elimu 
Tsikata alipata elimu ya sekondari katika Wesley Girls' High School. Ana shahada ya kwanza kutoka Bryn Mawr College huko Pennsylvania, Marekani. Alipata shahada ya uzamili katika Uchumi kutoka New York University.

## Kazi 
Yvonne alianza kazi yake kama mhadhiri wa nadharia ya fedha na nadharia ya uchumi mkuu (macroeconomic theory) katika New York University. Alifanya kazi pia katika Shirika la Ushirikiano wa Kiuchumi na Maendeleo (OECD) mjini Paris na katika Chuo Kikuu cha Umoja wa Mataifa, hususan katika World Institute for Development Economics Research (WIDER) mjini Helsinki.

Yvonne alijiunga na World Bank Group mwaka 1991. Kabla ya kujiunga na ofisi ya Rais wa Benki ya Dunia mnamo Septemba 2013, Tsikata alikuwa Mkurugenzi wa Sera za Kiuchumi katika kanda ya Ulaya na Asia ya Kati. Aliwahi pia kuhudumu kama Mkurugenzi wa Nchi kwa eneo la Karibiani katika kanda ya Amerika ya Kusini. Alitembelea Haiti kwa niaba ya Benki ya Dunia baada ya tetemeko la ardhi lililoikumba nchi hiyo.

Mnamo mwaka 1998 na 2001, akiwa katika likizo ya kazi kutoka World Bank Group, alihudumu kama mtafiti mwandamizi katika Economic and Social Research Foundation (ESRF) jijini Dar es Salaam, Tanzania; kama mshauri wa Shirika la Ushirikiano wa Kiuchumi na Maendeleo (OECD) mjini Paris; na katika World Institute for Development Economics Research (WIDER) ya United Nations University huko Helsinki.

## Marejeo
Jamii:wanauchumi wa Ghana
Jamii:Wanawake wa Ghana
Marie-Rose Kasa-Vubu Kiatazabu

**Marie-Rose Kasa-Vubu Kiatazabu**, aliyezaliwa Marie-Rose Kasa-Vubu Kukana mnamo Machi 27, 1945 huko Leopoldville, ni mwanasiasa wa Kongo, "Princess Kiku wa Mayombe". Mwanzilishi wa chama cha kisiasa cha Chama cha Kasai na washirika (OPEKA), alikuwa mtoto wa pili wa Joseph Kasa-Vubu na Hortense Ngoma Massunda, rais wa kwanza wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Alikuwa meya wa manispaa ya Gombe, Masina na Limete, katika jiji la Kinshasa, hadi alipoingia bunge mnamo mwaka 1977 ambapo pia alikuwa mwenyekiti wa kikundi cha bunge kinachohusika na mazingira.

## Wasifu 
Marie-Rose Kasa-Vubu Kiatazabu, alizaliwa Kinshasa, na asili yake ni Mayombe, katika mkoa wa Kongo ya Kati katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Baada ya masomo ya msingi katika shule za Kikatoliki huko Kinshasa, Brazzaville, Ubelgiji na Uswizi, alipata diploma ya katibu wa usimamizi huko Uswizi na kisha diploma ya fasihi ya Kifaransa iliyosaidiwa na vyuo vikuu vya Gstaad huko Uswizi na Nancy nchini Ufaransa. Alifanya kazi kama katibu wa usimamizi pamoja na baba yake, Joseph Kasa-Vubu, rais wa kwanza wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

## Marejeo
Jamii:wanasiasa wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Hoteli Kubwa ya Kinshasa

thumb| Pullman Grand Hotel Kinshasa - mtazamo wa nje na bwawa la kuogelea
**Hoteli Kubwa ya Kinshasa (GHK)**, iliyobadilishwa jina kuwa **Pullman Kinshasa Grand Hotel,** ni hoteli ya nyota tano huko Kinshasa, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Ina vyumba 387 vya kulala, mikahawa mitatu, baa tatu, na vyumba vya mikutano na vikusanyiko. Jengo kuu, Mnara, lina orofa 23, nalo jengo la pili lina orofa 9, na vyumba vimegawanywa sawasawa katika majengo hayo mawili. Hoteli hiyo iko kwenye Barabara ya Batetela, kaskazini magharibi mwa mji wa Gombe. Hii ndiyo hoteli kubwa zaidi nchini Kinshasa. Alichaguliwa chini ya usimamizi wa kikundi cha InterContinental kutoka 1971 hadi 2000. Ghorofa ya chini ya jengo hilo ina maduka makubwa yenye maduka ya bei ghali.

## Historia 
Hoteli hiyo ni sehemu ya kampuni ya Hoteli Kubwa za Kongo ambayo ilianzishwa na Amri No. 68/377 mnamo Agosti 13, 1968. Mnamo Oktoba 2, 1971, ilifunguliwa na usimamizi wake ulipewa kampuni ya InterContinental Hotels Corporation kwa kipindi cha miaka 20, na mnamo 1991 kwa kuongezwa kwa miaka 10 hadi 2001. Mnamo Novemba 27, 1999, kikundi cha Intercontinental kiliacha mkataba wake wa uendeshaji na kampuni ya Grands Hôtels du Congo. Mnamo Mei 16, 2000, hoteli hiyo ilibadilishwa jina kuwa Grand Hotel ya Kinshasa.

## Marejeo
Jamii:Kinshasa
Norbet Likulia Bolongo

**Likulia Bolongo Norbert**, jina lake la asili la Kiswahili ni Likulia Bolongo Lingbangi, alizaliwa Julai 8, 1939 huko Basoko, mkoa wa Mashariki, ni mwanasiasa wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), daktari wa sheria, jenerali wa zamani wa jeshi na Waziri Mkuu wa mwisho wa Marshal Mobutu kutoka Aprili 9 hadi Mei 16, 1997.

## Historia 
Mnamo mwaka 2006, aligombea kama mgombea wa uchaguzi wa rais.

## Marejeo
Jamii:Wanasiasa wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Émile Mandjumba Mmiliki

**Émile Mandjumba Mwanyini-Mbomba** (amezaliwa tarehe 28 Juni 1948) ni mwanasiasa wa Kongo.

## Wasifu 
Emile Mandjumba Mwanyini-Mbomba alizaliwa Juni 28, 1948 huko Nkamba-Oswe katika mkoa wa Kasai Mashariki.

Yeye ni mwana wa Mekunyo Ntshedi Fabien na Nyamwetshi Iyonga Sala.

Yeye ndiye mwandishi wa kwanza kuandika riwaya ya watu wazima katika miaka ya 1980.Kichwa cha kitabu hicho kilikuwa: "Historia ya Zaire kwa ujumla: Kutoka Mwanzo hadi 1988 mu Kifaransa.

## Marejeo
Jamii:Waandishi wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:Waliozaliwa 1948
Bunge la Mkoa wa Kwango

**Mkutano wa Mkoa wa Kwango** ni chombo cha majadiliano cha mkoa wa Kwango, katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo . Imeundwa kwa mujibu wa masharti ya katiba ya 2006, inatumia mamlaka ya kutunga sheria ya mkoa na kuhakikisha utawala bora wa jimbo.

## Kihistoria 
Baraza la Mkoa wa Kwango lilianzishwa kama sehemu ya ugawaji wa madaraka ya kiutawala unaopendekezwa na Katiba ya Kongo. Uanzishwaji wake ulitokana na mabadiliko ya Kwango kuwa mkoa wa uhuru, kulingana na mageuzi ya eneo la 2015. Marekebisho hayo yalikusudiwa kuimarisha utawala wa mitaa kwa kuifanya taasisi hizo ziwe karibu zaidi na raia.

## Marejeo
Jamii:mkoa wa Kwango
Devos Kitoko

**Devos Kitoko Mulenda** ni Daktari wa Sayansi ya Siasa na Utawala, Profesa Mshirika katika Chuo Kikuu cha Kitaifa cha Kinshasa.

## Historia 
Mshirika wa ufundishaji, mara kadhaa akiwa na jukumu la kufundisha na utafiti, mkuu wa Idara ya Ai katika Sayansi za Kisiasa na Mahusiano ya Kimataifa ya Chuo Kikuu cha Kitaifa cha Ufundishaji, Devos Kitoko ni Doyon wa heshima wa Kitivo cha Sayansi za Kiuchumi na Usimamizi wa Chuo Kikuu cha Simon Kimbangu, Chuo Kikuu cha Kinshasa. Anafundisha Usimamizi, Utawala wa Umma na Utangulizi wa Sayansi ya Siasa katika vyuo vikuu vya DR Congo. Mtafiti na mwandishi, Devos kitoko ni mwandishi wa Uchambuzi wa Kimkakati katika Mazoezi iliyochapishwa katika L'Harmattan na Kuanzishwa kwa Sayansi ya Kisiasa: Dhana za Msingi na Yaliyomo, katika matoleo ya Vitabu vya Tropiki katika Paris, Ufaransa.

Mshauri mtaalam na Mhariri mwenza wa Mpango wa Taifa wa Kuimarisha Uwezo wa Utawala wa Umma (PRONAREC) na utafiti wa maandalizi ya mradi wa Uamsho wa Rasilimali za Binadamu katika Utawala wa Umma unaofadhiliwa kwa pamoja na Benki ya Dunia na Benki ya Maendeleo ya Afrika katika Ofisi ya Katibu wa Taifa wa Kuimarisha Utawala wa Umma (SÉPARER) ya Wizara ya Mipango nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

Kwa upande wa kisiasa, Devos kitoko Mulenda ni mwanachama mwanzilishi na katibu mkuu wa ECIDE, Kujitolea kwa Raia na Maendeleo, Chama cha kisiasa cha upinzani kilichoanzishwa mnamo Februari 13, 2009, kinachoongozwa na Rais mteule Martin Fayulu, ambaye Devos kitoko alikuwa mkurugenzi wa kampeni ya uchaguzi katika uchaguzi wa urais wa 20/12/2023. Kwa kuwa ni mmoja wa watu wa karibu wa Martin Fayulu, Devos kitoko anafanya kazi ya kuanzisha chama hicho katika ngazi ya kitaifa na anafurahia uhalali fulani katika ngazi ya chini.

## Marejeo
Jamii:Wanasiasa wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Christian Bella

**Christian Bella** anayejulikana kama *Mfalme wa Masauti*, ni msanii maarufu wa muziki nchini Tanzania. Alizaliwa katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC) na alianza kujihusisha na muziki akiwa na umri wa miaka 15. Katika kipindi hicho, alikuwa kiongozi wa bendi ya Chateau, iliyomilikiwa na Frank, rafiki wa karibu wa mwanamuziki Papa Wemba. 

Katika harakati zake za muziki, Bella alijiunga na bendi ya Akudo Impact, ambapo alitoa wimbo wake wa kwanza *Walimwengu si Binadamu*. Alianza safari yake ya muziki akiwa na kundi la vijana wenye vipaji, akiwemo Fally Ipupa, ambaye baadaye alijiunga na Koffi Olomide. Akiwa na umri wa miaka 16, Bella alijaribu kujiunga na bendi ya Koffi Olomide lakini hakupata nafasi ya kutumbuiza jukwaani, hali iliyomfanya ajiunge na Akudo Impact. Hata hivyo, alikusudia kurejea kwa Koffi baada ya muda. Kabla ya kufanya uamuzi huo, alishauriwa kutoa wimbo mwingine wa Kiswahili baada ya *Walimwengu si Binadamu*, na hivyo akaachia kibao "Yako Wapi Mapenzi," ambacho kilipata umaarufu mkubwa na kumshawishi kubaki Tanzania na kuendeleza muziki wake. 

Bella ni kiongozi wa Malaika Band Music yenye makao yake Mbagala, Dar es Salaam, inayomilikiwa na kusimamiwa na Daniel Denga. Bendi hii inajumuisha wasanii wenye vipaji kama Adaya, Petit Mauzo, Pilu, Mico Bella, Chesco Vuvuzela, Yanick Soslo, Babu Bomba, na Kadogoo Machine.

## Maisha
Bella ameoa na ana mtoto mmoja; mkewe anaishi nchini Sweden.

## Mafanikio
Mafanikio yake katika muziki yanajumuisha nyimbo maarufu kama "Yako Wapi Mapenzi," "Nani Kama Mama," na "Mpenzi Wangu." Ameendelea kutoa nyimbo mpya na kushirikiana na wasanii mbalimbali, akionyesha uwezo wake mkubwa katika muziki wa Bongo Flava na Rumba.

Hivi karibuni, Bella ametoa wimbo mpya unaoitwa "Tatiana," unaopatikana kwenye majukwaa mbalimbali ya muziki.

Kwa sasa, Christian Bella anaendelea kuimarisha nafasi yake katika tasnia ya muziki nchini Tanzania, akitoa nyimbo mpya na kufanya maonyesho mbalimbali, huku akijulikana kwa sauti yake ya kipekee na uwezo wa kutunga nyimbo zenye mvuto.

## Tanbihi
Jamii: Wanamuziki wa Tanzania
Jamii: Watu walio hai
Rumba

**Rumba** ni mtindo wa muziki na dansi wenye asili ya Kiafrika na Karibiani, hasa kutoka nchini Kuba. Rumba ni moja ya aina za muziki zenye ushawishi mkubwa duniani, ikiunganisha midundo ya Kiafrika na athari za muziki wa Ulaya. Ina sifa ya midundo ya taratibu au ya wastani, sauti za uimbaji zenye hisia kali, na matumizi ya ala za muziki kama ngoma, gitaa, piano, na ala za upepo kama tarumbeta.

## Historia ya Rumba
***Asili**: Muziki wa Rumba ulianzia Karibiani, hasa nchini Kuba, katika karne ya 19. Ulitokana na mchanganyiko wa tamaduni za Waafrika waliopelekwa utumwani na athari za muziki wa Wahispania.

***Kuenea Afrika**: Katika karne ya 20, Rumba ililetwa Afrika kupitia bandari za kibiashara na teknolojia ya kurekodi. Kinshasa (DRC) na Brazzaville (Congo) zilijulikana kama vituo muhimu vya maendeleo ya Rumba ya Kiafrika.

## Vipengele vya Muziki wa Rumba
***Midundo**: Inategemea sana ngoma za Kiafrika, zinazojulikana kama "clave," zinazotoa msingi wa mdundo.
***Ala za Muziki**: Rumba hutumia gitaa, besi, piano, na ala za kupuliza kama saxophone na tarumbeta.
***Uimbaji**: Nyimbo za Rumba mara nyingi huimbwa kwa hisia nyingi, zikiangazia mada za mapenzi, maisha, na jamii.
***Dansi**: Dansi ya Rumba ni ya taratibu na ya kupendeza, ikisisitiza mwendo wa mwili unaoendana na mdundo wa muziki.

## Rumba ya Kiafrika
Katika Afrika, Rumba ilibadilika na kupewa ladha ya ndani, hasa katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), ambapo bendi maarufu kama OK Jazz na Afrisa International zilichangia sana.
***Lingala Rumba**: Toleo maarufu la Kiafrika, linalotumia lugha ya Lingala, likijumuisha wasanii kama Franco, Tabu Ley, na Papa Wemba.

## Mafanikio ya Rumba
Rumba imekuwa ikiheshimika kimataifa kama aina ya muziki inayounganisha tamaduni mbalimbali.
***UNESCO**: Mnamo 2021, Rumba ya Kongo ilitambuliwa kama Urithi wa Kitamaduni Usioonekana wa Binadamu na UNESCO.
Kwa kifupi, Rumba ni zaidi ya muziki—ni mchanganyiko wa tamaduni, historia, na hisia, ikiwakilisha urithi wa kipekee wa Kiafrika na Karibiani.

## Tanbihi
Jamii: Wanamuziki
Anapistula benoiti

**Anapistula benoiti** ni aina ya spider katika familia ya Symphytognathidae.

## Uenezi 
Aina hii ni endemic kwa Mkoa wa Kivu Kaskazini katika Kongo-Kinshasa, Inapatikana karibu na Kambaila.

## Jina
Aina hii inaitwa kwa heshima ya Pierre L. G. Benoit.

## Marejeo 
* Forster & Platnick, 1977: *Mapitio ya familia ya buibui Symphytognathidae (Arachnida, Araneae).* Makumbusho ya Marekani novitates, n. 2619, p. 1-29 (maandishi kamili).

## Marejeo
Jamii:wadudu
Omenaa Mensah

**Omenaa Mensah** (jina la kuzaliwa Jelenia Góra, 26 Julai 1979) ni mfadhili, mjasiriamali, mwekezaji, mwandishi wa habari, mtangazaji, na mkusanyaji wa vitu vya sanaa kutoka nchini Polandi.

## Elimu 
Alimaliza shule ya msingi huko Swarzędz na shule ya sekondari ya Uchumi na Jamii huko Poznań. Alikuwa mchezaji wa mpira wa kikapu kwa miaka mitano na alikuwa mwanachama wa Shirikisho la Swarzędz. 

Alisomea "Usimamizi na Uuzaji" katika Chuo Kikuu cha Usimamizi na Benki cha Poznań. Kuanzia 2001 hadi 2004, alisomea uhusiano wa kimataifa (mtaalamu: “Masomo ya Ulaya”) katika Chuo Kikuu cha Uchumi cha Poznań, ambapo mwaka 2005 alilinda kazi yake ya uzamili. Kwa sasa, ni mwanafunzi wa PhD katika Shule ya Uchumi ya SGH ya Warsaw akiwa na mwelekeo wa kiuchumi na kijamii. Maslahi yake ya kisayansi yanahusu Afrika Kusini kwa Sahara.

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Polandi 
Jamii:Waandishi wa Polandi
Jamii:Wanawake wa Ghana 
Jamii:Waandishi wa Ghana
Petit Mauzo

**Petit Mauzo** ni mwanamuziki na mtunzi wa nyimbo kutoka Tanzania, anayejulikana kwa kushirikiana na wasanii mbalimbali katika tasnia ya muziki wa Bongo Flava. Amejipatia umaarufu kupitia ushirikiano wake na Christian Bella katika wimbo "Egwagudee," ambao umepokelewa vyema na mashabiki.

Petit Mauzo anaendelea na shughuli zake za muziki, akishirikiana na wasanii wengine na kutoa nyimbo mpya zinazopendwa na mashabiki. Ana akaunti ya YouTube ambapo anachapisha kazi zake za muziki. 

## Tanbihi
Mico Bella

**Mico Bella** ni mwanamuziki kutoka Tanzania, anayejulikana kwa kushiriki katika bendi ya Malaika Band Music, inayoongozwa na Christian Bella. 

Bendi hii inajumuisha wasanii wenye vipaji kama Adaya, Petit Mauzo, Pilu, Chesco Vuvuzela, Yanick Soslo, Babu Bomba, na Kadogoo Machine. 

Mico Bella amechangia katika mafanikio ya bendi hii, ambayo imepata umaarufu nchini Tanzania kwa nyimbo zao zenye mvuto na maonyesho ya kuvutia.

Kwa sasa, Mico Bella anaendelea na shughuli zake za muziki akiwa na Malaika Band Music, akishiriki katika maonyesho na matukio mbalimbali ya muziki nchini Tanzania.

## Historia
Mico Bella ni mwanamuziki na mpiga gitaa kutoka Tanzania, anayejulikana kwa kushiriki katika bendi ya Malaika Band Music yenye makao yake Mbagala, Dar es Salaam. 

Malaika Band inajumuisha wasanii wenye vipaji kama Adaya, Petit Mauzo, Pilu, Chesco Vuvuzela, Yanick Soslo, Babu Bomba, na Kadogoo Machine, ikiongozwa na Christian Bella, anayejulikana kama "Mfalme wa Masauti." 

Mico Bella amechangia katika nyimbo mbalimbali za bendi hiyo, ikiwemo "Yako Wapi Mapenzi" na "Nani Kama Mama," ambazo zimepata umaarufu nchini Tanzania. 

Kwa sasa, Mico Bella anaendelea na shughuli za muziki akiwa na Malaika Band, akishiriki katika maonyesho na matamasha mbalimbali, huku akichangia katika kukuza muziki wa dansi nchini Tanzania. 

## Tanbihi
Jamii:Wanamuziki wa Tanzania
Mtoto Atalaku

**Faustin Mangituka Ntaminimo** (anajulikana kama **Mtoto Atalaku**; alizaliwa Kinshasa, Julai 7, 1962) ni mtunzi na mwanamuziki kutoka Kongo. Alitoa mchango mkubwa katika muziki wa Kongo .

Mtoto Atalaku alizaliwa katika familia ya kabila la Wahumbu. Kaka yake ni Ditutala Mbuesa. Wote wawili walikuwa wanachama wa kikundi cha watu cha Bana Odéon , chenye makao yake makuu katika wilaya ya Kitambo, pamoja na Nono Monzuluku na mpiga midundo Djerba Manzeku.

Mnamo Agosti 1982, Bébé alijiunga na Zaiko Langa Langa na mwenzake Djerba Manzeku  ,  . Kujumuishwa kwake katika kundi kulipelekea kuanzishwa kwa atalaku, pia inaitwa watumbuizaji, katika rumba ya Kongo, jukumu aliloanzisha akiwa na Nono Monzuluku  ambaye alijiunga na Zaiko Langa Langa mapema kidogo kuliko yeye.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1962
Jamii:wanamuziki wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Christian Atoki Ileka

**Christian Atoki Ileka**, alizaliwa 12 septembre 1960 mjini Kinshasa, ni mwanadiplomasia kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo . Alikuwa balozi wa Umoja wa Mataifa mjini New York mwaka wa 2001, na Balozi wa Ufaransa mwaka 2011.

## Wasifu 
Christian Atoki Ileka alizaliwa mjini Kinshasa mnamo Septemba 12, 1960. Wazazi wake wanatoka eneo la Equateur la kabila la Mongo. Mwanafunzi katika shule ya Kifaransa huko Kinshasa kisha huko Brussels ambako alipata shahada yake ya shahada, kisha akahitimu katika Sayansi ya siasa na uchumi, kwa heshima, kutoka Chuo Kikuu cha Kikatoliki cha Leuven. Alianza kazi yake ya kidiplomasia mwaka wa 1985, kama waziri-mshauri nchini Ugiriki hadi 1988. Aliwajibika kwa misheni kwa niaba ya Umoja wa Mataifa nchini Haiti kuanzia 1985 hadi 1999.

Kisha alihudumu kama balozi wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo katika Umoja wa Mataifa huko New York. Alikuwa makamu wa rais wa Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa mwaka 2001 na 2007.

Aliteuliwa kuwa balozi wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo nchini Ufaransa, akichukua nafasi ya Mira Ndjoku, aliyefariki Septemba 2011. Uwasilishaji wa barua za utambulisho kwa Rais Nicolas Sarkozy ulifanyika décembre 2011.

Mnamo juni 2018, balozi huyo aliteuliwa kuwa katibu mkuu katika Wizara ya Mambo ya Nje ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

Christian Atoki Ileka ameolewa na ni baba wa watoto watano.

## Viungo vya nje 
* Ujumbe wa Kudumu wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo kwa Umoja wa Mataifa, tovuti rasmi
* Hifadhidata ya Kisasa ya Afrika : Watu - Atoki, Christian Ileka 

## Marejeo
Jamii:watu wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Michel Bongongo

**Michel Bongongo Ikoli Ndombo** (alizaliwa 5 Novemba 1950) ni mwanasiasa kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Alikuwa Waziri wa Utumishi wa Umma kutoka 2016 hadi 2019.

Alikuwa seneta anayewakilisha Ecuador. Alikuwa mwanachama wa Movement for the Liberation of Congo na sasa ni mwanachama wa Umoja wa Vikosi vya Mabadiliko. Alikuwa profesa katika Taasisi ya Taifa ya Pedagogiki. Alikuwa Makamu wa Rais wa Bunge la Mkoa kutoka 1985 hadi 1989 na Rais wake kutoka 1989 hadi 1990. Alihudumu kama Waziri wa Nchi kwa Bajeti kutoka 2014 hadi 2016.

## Marejeo
Jamii:wanasiasa wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Babu Bomba

**Babu Bomba** ni mwanamuziki kutoka nchini Tanzania anayejulikana kwa umahiri wake katika kupiga gitaa la besi. Amejipatia umaarufu kupitia ushiriki wake katika bendi ya Malaika Music Band, inayoongozwa na Christian Bella. Bendi hii imekuwa ikitumbuiza katika matamasha mbalimbali na kutoa nyimbo zinazopendwa na mashabiki, kama "Nakuhitaji" na "Amerudi". 

Babu Bomba pia anajulikana kwa jina la utani "Kaka Mkubwa" na jina la mtandaoni "Babubomba Xbass". Amekuwa na ushirikiano mzuri na wanamuziki wenzake ndani ya bendi, akichangia katika mafanikio ya Malaika Music Band. Pia, anaonekana kwenye mitandao ya kijamii kama Instagram.

Kwa sasa, Babu Bomba anaendelea na shughuli zake za muziki akiwa na Malaika Music Band, akishiriki katika maonyesho na matukio mbalimbali ya muziki nchini Tanzania.

## Tanbihi
Jamii: Wanamuziki wa Tanzania
Louis Bobozo

**Louis Bobozo** (1915 – Julai 1982) alikuwa mwanajeshi wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Alikuwa kamanda mkuu wa jeshi la taifa la Kongo kati ya mwaka 1965 na 1972. , 

## Wasifu 
Louis Bobozo, alizaliwa mwaka 1915 huko Equateur katika wilaya ya Mongala katika Kongo ya Ubelgiji. Alijiandikisha kwa hiari katika kundi la Force publique mnamo 25 juin 1933. Alipandishwa cheo na kuwa Sajenti11, 1940. Mnamo 1941, alitumwa Ethiopia kushiriki katika Kampeni ya Afrika Mashariki ya Vita vya Kidunia vya pili, akiongoza kikosi cha bunduki wakati wa Kuzingirwa kwa Saio.

Kuanzia 1953 hadi 1954, alihudumu kama mkufunzi wa mazoezi kwa kijana Joseph-Désiré Mobutu huko Luluabourg (aliyeitwa hivi karibuni Kananga na baadaye angekuwa mshauri wake. Yeye ni mmoja wa askari wachache wa Kongo katika jeshi zima kufikia cheo cha afisa wa waranti kabla ya uhuru mwaka 1960.

Baada ya uhuru, Jeshi la Umma liliasi ili kupinga mazingira duni ya kazi. Maafisa wa Kiafrika waliteuliwa kuchukua nafasi za wafanyakazi wa Uropa ili kutatua tatizo hilo, na Mobutu aliteuliwa kuwa mkuu wa majeshi, na kuitwa Jeshi la Kitaifa la Kongo. Kutokana na msukosuko katika kikosi cha maafisa na uhusiano wa familia yake na Mobutu, Bobozo alipandishwa cheo moja kwa moja na kuwa kanali na kuwekwa msimamizi wa kambi ya Hardy huko Thysville. Kwa kifupi alichukua amri ya muda ya jeshi mnamo Oktoba.

Mnamo 1963, aliwekwa kuwa msimamizi wa kitengo kipya, kikundi cha nne cha Katanga Kusini. Tarehe 30 Mei 1964, aliongoza kikosi kidogo cha serikali kuutwaa tena mji wa Albertville kutoka kwa waasi wa Simba. Mnamo Julai 1964, alipandishwa cheo na kuwa walinzi mkuu.

Mnamo Novemba 1965 baada ya mapinduzi ya Mobutu, Louis Bobozo aliteuliwa kuwa mkuu wa wafanyikazi wa jeshi la kitaifa la Kongo (ANC)  . Mnamo Novemba 13, 1970, alipatwa na kiharusi mbaya na ikabidi aachilie kazi yake kwa kaimu jenerali. Alistaafu rasmi kama Amiri Jeshi Mkuu mnamo 1972. Alikufa mnamo Julai 1982.

## Marejeo 
Jamii:watu wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Emile Bongeli

**Emile Bongeli Yeikeo Ya Ato** (alizaliwa 19 Oktoba 1952) ni profesa wa chuo kikuu na mwanasiasa kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Anatoka Mkoa wa Mashariki. Bongeli ni profesa wa sosholojia katika Chuo Kikuu cha Kinshasa. Yeye ni mwanachama wa Chama cha Watu wa Chama cha Ujenzi na Demokrasia (PPRD). Aliteuliwa kuwa Waziri wa Mawasiliano na Vyombo vya Habari katika serikali ya Gizenga II na ni Waziri wa Nchi wa Ujenzi katika serikali ya Muzito.

Kabla ya kuteuliwa kwa serikali, Emile Bongeli alichaguliwa kuwa naibu wa kitaifa wa eneo bunge la Kisangani kwenye orodha ya PPRD.

Emile Bongeli alikuwa katika ugavana wa Jimbo la Mashariki; alishika nyadhifa ndani ya PPRD na pia alikuwa Waziri wa Afya wakati wa mabadiliko.

## Marejeo
Jamii:wanasiasa wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Pierre Botayi

**Pierre Botayi Bomato**, (alizaliwa Kinshasa, 11 Machi 1993) ni mwanasoka wa kimataifa wa Kongo. Anacheza kama mshambuliaji wa Ndé Panther  .

## Wasifu 
Pierre Botayi anapokea chaguzi mbili za Timu ya DR Congo. Alicheza mechi yake ya kwanza kwa timu ya taifa mnamo 27 août 2011, katika mechi ya kirafiki dhidi ya Angola (ushidi 1-2). Alicheza mechi yake ya pili 23 février 2012, katika mechi ya kirafiki dhidi ya Tanzania (0-0)  .

Katika ngazi ya klabu, anacheza katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Angola, na Cameroon  .

## Marejeo 
Jamii:wachezaji mpira wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Umberto Mozzoni

**Umberto Mozzoni** (29 Juni 1904 – 7 Novemba 1983) alikuwa Kardinali wa Argentina katika Kanisa Katoliki. Alihudumu kama Balozi wa Kitume nchini Brazil kuanzia mwaka 1969 hadi 1973, na aliteuliwa kuwa kardinali mwaka 1973.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1904
Jamii:Waliofariki 1983
Jamii:maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:Watu wa Argentina
Chesco Vuvuzela

**Chesco Vuvuzela** ni mwanamuziki mwenye kipaji kutoka Tanzania, anayejulikana kwa kushiriki katika bendi ya Malaika Band Music, inayoongozwa na Christian Bella. 

Bendi hii inajumuisha wasanii wenye vipaji kama Adaya, Petit Mauzo, Pilu, Mico Bella, Yanick Soslo, Babu Bomba, na Kadogoo Machine. 
MDUNDO

Chesco Vuvuzela amechangia katika mafanikio ya bendi hii, ambayo imepata umaarufu nchini Tanzania kwa nyimbo zao zenye mvuto na maonyesho ya kuvutia.

Kwa sasa, Chesco Vuvuzela anaendelea na shughuli zake za muziki akiwa na Malaika Band Music, akishiriki katika maonyesho na matukio mbalimbali ya muziki nchini Tanzania.

## Tanbihi
Jamii:Wanamuziki wa Tanzania
Pio Laghi

**Pio Laghi** (21 Mei 1922 – 10 Januari 2009) alikuwa askofu wa Italia katika Kanisa Katoliki. Huduma yake ilijikita zaidi katika utumishi wa kidiplomasia wa Vatikani na Kuria ya Roma. Alihudumu kama Balozi wa Papa katika nchi kadhaa na pia kama Mkuu wa Idara ya Elimu Katoliki. Aliteuliwa kuwa kardinali mwaka 1991. Kardinali Laghi alikuwa mjumbe wa siri wa Papa Yohane Paulo II katika Ikulu ya Marekani na kwa marais kadhaa wa nchi hiyo. Alikuwa na uhusiano wa karibu hasa na George H. Bush na George W. Bush.

Kazi yake kama balozi wa Papa nchini Argentina (1974–1980), wakati wa miaka ya udikteta, imekuwa na inazidi kuwa mada ya mjadala na utata.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1922
Jamii:Waliofariki 2009
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Makardinali
Léon Kalenga Badikebele

right|thumb|Léon Kalenga Badikebele in April 2017
**Léon Kalenga Badikebele** (17 Julai 1956 – 12 Juni 2019) alikuwa kiongozi wa Kanisa Katoliki kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo aliyehudumu katika utumishi wa kidiplomasia wa Vatikani. Alipata hadhi ya kuwa Balozi wa Kitume kuanzia mwaka 2008 na alihudumu kama Balozi wa Kitume nchini Argentina kuanzia mwaka 2018 hadi kifo chake mnamo Juni 2019.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1956
Jamii:Waliofariki 2019
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watu wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Angelo Di Pietro

**Angelo Di Pietro** (22 Mei 1828 – 5 Desemba 1914) alikuwa kardinali wa Kanisa Katoliki na Mkuu wa Idara ya Maaskofu (Congregation of the Council).

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1824
Jamii:Waliofariki 1914
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Makardinali
Beda Giovanni Cardinale

**Beda Giovanni Cardinale** (pia anajulikana kama **Giovanni Beda Cardinale**; 30 Julai 1869 – 1 Desemba 1933) alikuwa askofu wa Italia katika Kanisa Katoliki ambaye aliongoza majimbo mbalimbali nchini Italia kuanzia mwaka 1907 hadi 1922. 

Baadaye, aliendelea kuhudumu katika utumishi wa kidiplomasia wa Vatikani huko Amerika ya Kusini na Ureno.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1869
Jamii:Waliofariki 1933
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Ubaldo Calabresi

**Ubaldo Calabresi** (2 Januari 1925 – 14 Juni 2004) alikuwa askofu mkuu Mkatoliki wa Italia.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1925
Jamii:Waliofariki 2004
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Adriano Bernardini

**Adriano Bernardini** (alizaliwa 13 Agosti 1942) ni askofu wa Italia katika Kanisa Katoliki ambaye alihudumu katika nyadhifa mbalimbali za kidiplomasia za Vatikani kuanzia miaka ya 1970 hadi alipostaafu mwaka 2017. 

Uteuzi wake wa kwanza kama Balozi wa Papa ulikuwa nchini Bangladesh (1992–1995), na wa mwisho ulikuwa nchini Italia (2011–2017). Amekuwa askofu mkuu tangu mwaka 1992.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1942
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Mirosław Adamczyk

**Mirosław Adamczyk** (alizaliwa 16 Julai 1962) ni askofu wa Polandi katika Kanisa Katoliki ambaye amehudumu katika utumishi wa kidiplomasia wa Vatikani tangu mwaka 1993, akiwa na cheo cha Balozi wa Kitume tangu mwaka 2013.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1962
Jamii:Watu wa Polandi
Jamii:maaskofu Wakatoliki
Ubalozi wa Kitume nchini Argentina

thumb|Jengo la ubalozi.
**Ubalozi wa Kitume kwa Jamhuri ya Argentina** ni uhusiano wa kidiplomasia wa Vatikani na Argentina. Iko katika Jumba la Fernández Anchorena, huko Buenos Aires. Balozi wa sasa wa Kitume ni Askofu Mkuu Mirosław Adamczyk, ambaye aliteuliwa kwa nafasi hiyo na Papa Fransisko tarehe 22 Februari 2020.

Ubalozi wa Kitume kwa Jamhuri ya Argentina ni ofisi ya Kanisa Katoliki nchini Argentina, yenye hadhi ya ubalozi. Balozi wa Kitume hutumika kama balozi wa Ukulu mtakatifu kwa Rais wa Argentina, na pia kama mjumbe na kipengele cha mawasiliano kati ya utawala wa juu wa Kanisa Katoliki nchini Argentina na Papa.

Jamii:Argentina
Jamii:Vatikani
Jamii:Buenos Aires
Marino Marini (askofu)

**Marino Marini** (8 Machi 1804 – 15 Aprili 1885) alikuwa kiongozi wa Italia katika Kanisa Katoliki, ambaye alifanya kazi katika utumishi wa kidiplomasia wa Vatikani na Kuria ya Roma. Alikuwa na cheo binafsi cha Askofu wa Orvieto kuanzia mwaka 1865 hadi 1871.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1804
Jamii:Waliofariki 1885
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Emil Paul Tscherrig

thumb|Emil Paul Tscherrig
thumb|
**Emil Paul Tscherrig** (alizaliwa 3 Februari 1947) ni askofu wa Uswisi katika Kanisa Katoliki ambaye amewekeza maisha yake katika utumishi wa kidiplomasia wa Vatikani. Aliteuliwa kuwa askofu mkuu mwaka 1996 na tangu wakati huo amehudumu kama Balozi wa Kitume katika nchi kadhaa. Alikuwa Balozi wa Kitume kwa Italia na San Marino hadi alipopostaafu kutoka utumishi wa kidiplomasia mwaka 2024.

Papa Fransisko alimteua kuwa kardinali tarehe 30 Septemba 2023.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1947
Jamii:Watu wa Uswisi
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:Watu walio hai
Giuseppe Fietta

**Giuseppe Fietta** (6 Novemba 1883 – 1 Oktoba 1960) alikuwa kasisi wa Italia katika Kanisa Katoliki aliyefanya kazi katika utumishi wa kidiplomasia wa Vatikani kuanzia mwaka 1924 hadi 1958. Aliwahi kuhudumu kama Balozi wa Papa nchini Argentina kuanzia mwaka 1936 hadi 1953. Aliteuliwa kuwa kardinali mwaka 1958.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1983
Jamii:Waliofariki 1960
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Makardinali
Alberto Vassallo-Torregrossa

**Alberto Vassallo di Torregrossa** (San Cataldo, Sicilia, 28 Desemba 1865 - San Cataldo, 7 Septemba 1959) alikuwa Askofu wa Italia na mwanadiplomasia wa Kanisa Katoliki. Alikuwa Balozi wa Papa wa mwisho huko Munich, Bavaria. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1865
Jamii:Waliofariki 1959
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Mario Zanin (askofu)

thumb|Mario Zanin (askofu)
**Mario Zanin** (mara nyingi anajulikana kwa jina la Kifaransa, Marius Zanin, na pia kwa jina la Kichina Cài Níng (蔡寧); 3 Aprili 1890 – 4 Agosti 1958) alikuwa askofu wa Italia na mwanadiplomasia wa Papa. Alihudumu kama Mjumbe wa Kitume kwa China kuanzia 1933 hadi 1946, kama Balozi wa Papa kwa Chile kutoka 1947 hadi 1953, na kama Balozi wa Papa kwa Argentina kutoka 1953 hadi 1958. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1890
Jamii:Waliofariki 1958
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Lino Zanini

**Lino Zanini** (6 Mei 1909 – 25 Oktoba 1997) alikuwa askofu wa Italia katika Kanisa Katoliki ambaye alifanya kazi katika utumishi wa kidiplomasia wa Vatikani kwa miaka 45, kisha akaongoza Basilika la Mt. Petro, akishughulikia kazi za akiolojia na maboresho ya upatikanaji kwa miaka 15.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1909
Jamii:Waliofariki 1997
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Józef Wesołowski

**Józef Wesołowski** (15 Julai 1948 – 27 Agosti 2015) alikuwa askofu wa Polandi katika Kanisa Katoliki. Alikuwa askofu mkuu kuanzia mwaka 2000 hadi alipoondolewa katika huduma na Vatikani mwaka 2014. Alikuwa Balozi wa Kitume kwa Jamhuri ya Dominika kuanzia Januari 2008 hadi alipoitwa kurudi nchini Agosti 2013. Mamlaka nchini Jamhuri ya Dominika walikuwa wakichunguza madai ya unyanyasaji wa watoto dhidi yake. Mnamo Juni 2015, Vatikani ilitangaza kwamba atapelekwa kwa kesi ya madai ya kuwa na picha za watoto wa kidhulumu, ambapo alikuwa akikabiliwa na kifungo cha gerezani. 

Alifariki dunia tarehe 27 Agosti 2015 kutokana na shambulio la moyo kabla ya kuenda kwa kesi.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1948
Jamii:Waliofariki 2015
Jamii:Watu wa Polandi
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Tito Trocchi

**Tito Trocchi** (1 Mei 1864 – 12 Februari 1947) alikuwa askofu wa Italia katika Kanisa Katoliki ambaye alifanya kazi katika utumishi wa kidiplomasia wa Vatikani. Alikua askofu mkuu mwaka 1915 na aliongoza uwakilishi wa kipapa nchini kuba na Bolivia. 

Aliishi miaka ishirini ya mwisho ya maisha yake akifanya kazi katika Kuria ya Roma.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1864
Jamii:Waliofariki 1947
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Giovanni Tonucci

thumb|Kanzu ya mikono ya Giovanni Tonucci.
**Giovanni Tonucci** (alizaliwa Fano, Pesaro, Italia, 4 Desemba 1941) ni askofu mkuu wa Italia katika Kanisa Katoliki. Alifanya kazi katika utumishi wa kidiplomasia wa Vatikani kuanzia mwaka 1971 hadi alipopostaafu mwaka 2017.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1941
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Fermín Emilio Sosa Rodríguez

**Fermín Emilio Sosa Rodríguez** (alizaliwa 12 Aprili 1968) ni askofu mkuu kutoka Meksiko katika Kanisa Katoliki ambaye anahudumu katika utumishi wa kidiplomasia wa Vatikani.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1968
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Meksiko
Jamii:Watu walio hai
Ivo Scapolo

thumb|Ivo Scapolo
**Ivo Scapolo** (alizaliwa 24 Julai 1953) ni kiongozi wa Italia katika Kanisa Katoliki ambaye amehudumu katika utumishi wa kidiplomasia wa Vatikani tangu mwaka 1984, na amekuwa Balozi wa Papa katika nchi za Bolivia, Rwanda, Chile, na Ureno. Amekuwa Askofu mkuu tangu mwaka 2002.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1953
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Angelo Giacinto Scapardini

**Angelo Giacinto Scapardini**, O.P. (22 Desemba 1861 – 18 Mei 1937) alikuwa kasisi wa Italia katika Kanisa Katoliki ambaye alitumia muongo mmoja akihubiri kote Italia, kisha alihudumu kama mjumbe wa Papa katika Amerika ya Kusini kwa miaka kumi, na alimaliza kazi yake akiwa askofu wa Dayosisi ya Vigevano kutoka 1921 hadi 1937.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1861
Jamii:Waliofariki 1937
Jamii:Wadominiko
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Carmine Rocco

**Carmine Rocco** (12 Aprili 1912 – 12 Mei 1982) alikuwa kiongozi wa Italia katika Kanisa Katoliki ambaye alitumia maisha yake yote katika utumishi wa kidiplomasia wa Vatikani. Aliteuliwa kuwa askofu mkuu mwaka 1961 na alihudumu kama Balozi wa Papa kuanzia 1959 hadi kifo chake.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1912
Jamii:Waliofariki 1982
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Alfio Rapisarda

**Alfio Rapisarda** (alizaliwa 3 Septemba 1933) ni askofu wa Italia katika Kanisa Katoliki ambaye alihudumu katika utumishi wa kidiplomasia wa Vatikani kutoka 1962 hadi 2008, akiwa na cheo cha Balozi wa Papa tangu 1979.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1933
Jamii:Watu walio hai
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Sergio Pignedoli

**Sergio Pignedoli** (4 Juni 1910 – 15 Juni 1980) alikuwa Kardinali mashuhuri wa Italia katika Kanisa Katoliki na mmoja wa wagombea wakuu wa Upapa. Alihudumu kama askofu msaidizi wa Papa Paulo VI alipokuwa askofu mkuu wa Milano, na kama Rais wa Sekretarieti ya Watu Wasio Wakristo kutoka 1973 hadi 1980. Aliteuliwa kuwa kardinali mwaka 1973.

Kama kardinali, Pignedoli alikuwa miongoni mwa wateule wa makardinali katika mabaraza ya kuchagua Papa ya Agosti na Oktoba 1978, ambayo yaliwachagua Papa Yohane Paulo I, halafu Papa Yohane Paulo II. Alizingatiwa na wengi kuwa papabile (mgombea mwenye nafasi ya kuwa Papa) katika mabaraza hayo mawili.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1910
Jamii:Waliofariki 1980
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Makardinali
Egidio Lari

**Egidio Lari** (8 Machi 1882 – 17 Novemba 1965) alikuwa prelati wa Italia katika Kanisa Katoliki aliyefanya kazi katika huduma ya kidiplomasia ya Vatikani. Egidio Lari alizaliwa huko Buggiano, katika Jimbo la Pistoia, Italia, tarehe 8 Machi 1882. Alipadrishwa tarehe 18 Septemba 1909.

Tarehe 29 Juni 1931, Papa Pius XI alimteua kuwa askofu mkuu wa heshima (titular archbishop) na Mjumbe wa Kitume kwenda Iran. Alipokea daraja ya uaskofu tarehe 15 Agosti kutoka kwa Kardinali Luigi Sincero. Alirudi Roma mnamo Machi 1936.

Tarehe 11 Mei 1939, Papa Pius XII alimteua kuwa Balozi wa Papa (Apostolic Nuncio) nchini Bolivia. Alistaafu kutoka wadhifa huo tarehe 3 Januari 1945. Alifariki dunia akiwa na umri wa miaka 86.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1882
Jamii:Waliofariki 1965
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Giovanni De Andrea

**Giovanni De Andrea** (22 Aprili 1928 – 19 Januari 2012) alikuwa askofu mkuu wa heshima na mwanadiplomasia wa Kanisa Katoliki kutoka Italia.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1928
Jamii:Waliofariki 2012
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Rino Passigato

**Rino Passigato**, GCC, GCSE (alizaliwa 29 Machi 1944) ni askofu mkuu wa Italia katika Kanisa Katoliki, ambaye alihudumu kama Balozi wa Papa kwa Ureno kuanzia 2008 hadi 2019 na sasa ni Balozi wa Kitume Mstaafu.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1944
Jamii:Watu walio hai
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Andrzej Józwowicz

thumb|Andrzej Józwowicz
**Andrzej Józwowicz** (alizaliwa 14 Januari 1965) ni prelati wa Polandi wa Kanisa Katoliki ambaye alijiunga na huduma ya kidiplomasia ya Vatikani mwaka 1997 na kwa sasa ni Balozi wa Kitume (Apostolic Nuncio) nchini Iran. 

Akiwa askofu mkuu tangu 2017, aliwahi kuwa Balozi wa Kitume nchini Rwanda kuanzia 2017 hadi 2021.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1965
Jamii:Watu wa Polandi
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jean-Paul Gobel

**Jean-Paul Aimé Gobel** (alizaliwa 14 Mei 1943) ni askofu mkuu wa Ufaransa wa Kanisa Katoliki ambaye amefanya kazi katika huduma ya kidiplomasia ya Vatikani.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1943
Jamii:Watu wa Ufaransa
Jamii:maaskofu Wakatoliki
Ernesto Gallina

**Ernesto Gallina** (15 Mei 1924 – 16 Mei 2002) alikuwa askofu wa Italia wa Kanisa Katoliki ambaye alifanya kazi katika huduma ya kidiplomasia ya Vatikani.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1924
Jamii:Waliofariki 2002
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
John Bulaitis

thumb|John Bulaitis (katikati) huko Albania wakati wa ziara huko Delvina (2005)
**John Bulaitis** (26 Juni 1933 – 25 Desemba 2010) alikuwa askofu wa Lithuania wa Kanisa Katoliki ambaye alihudumu katika huduma ya kidiplomasia ya Vatikani. Aliteuliwa kuwa Balozi wa Kitume (Apostolic Nuncio) katika nchi mbalimbali kati ya mwaka 1981 na 2008.

Bulaitis alizaliwa mjini London, Uingereza, na alipewa upadri kwa ajili ya Jimbo Katoliki la Kaišiadorys, Lithuania, mwaka 1958. Ili kujiandaa kwa kazi katika huduma ya kidiplomasia, aliingia katika programu ya masomo katika *Pontifical Ecclesiastical Academy* mwaka 1961.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1933
Jamii:Waliofariki 2010
Jamii:Watu wa Lituanya
Jamii:maaskofu Wakatoliki
Alcide Marina

**Alcide Giuseppe Marina, C.M.** (24 Machi 1887 – 17 Septemba 1950) alikuwa askofu wa Italia wa Kanisa Katoliki ambaye alifanya kazi kama mwalimu na mkuu wa Shirika la Wavinsenti hadi mwaka 1936 na baadaye katika huduma ya kidiplomasia ya Vatikani.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1887
Jamii:Waliofariki 1950
Jamii:Wavinsenti
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Adriaan Smets

thumb|Mgr. Adrianus Smets
**Adriaan Smets** (27 Agosti 1867 – 31 Julai 1947) alikuwa askofu wa Uholanzi wa Kanisa Katoliki ambaye alihudumu katika huduma ya kidiplomasia ya Vatikani.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1867
Jamii:Waliofariki 1947
Jamii:Watu wa Uholanzi
Jamii:maaskofu Wakatoliki
Paolino Limongi

**Paolino Limongi** (2 Desemba 1914 – 25 Mei 1967) alikuwa askofu wa Italia wa Kanisa Katoliki ambaye alihudumu katika huduma ya kidiplomasia ya Vatikani. Aliteuliwa kuwa askofu mkuu mwaka 1963 na aliongoza ofisi za uwakilishi wa Vatikani nchini Kosta Rika na Iran.

## Marejeo 
Jamii:Waliofariki 1914
Jamii:Waliofariki 1967
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Leo Boccardi

**Leo Boccardi** (alizaliwa 15 Aprili 1953) ni askofu wa Kanisa Katoliki ambaye alihudumu katika huduma ya kidiplomasia ya Vatikani kuanzia mwaka 1987 hadi alipostaafu mwaka 2021. Alikuwa na hadhi ya askofu mkuu na alishikilia wadhifa wa balozi wa Papa (apostolic nuncio) tangu mwaka 2007.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1953
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Vittore Ugo Righi

**Vittore Ugo Righi** (23 Machi 1910 – 28 Aprili 1980) alikuwa askofu wa Italia wa Kanisa Katoliki aliyehudumu katika huduma ya kidiplomasia ya Vatikani. Aliteuliwa kuwa askofu mkuu mwaka 1963 na aliongoza ofisi za uwakilishi wa Vatikani nchini Paraguay na Iran.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1910
Jamii:Waliofariki 1980
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Salvatore Asta

**Salvatore Asta** (17 Januari 1915 – 30 Desemba 2004) alikuwa askofu wa Italia wa Kanisa Katoliki aliyehudumu katika huduma ya kidiplomasia ya Vatikani.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1915
Jamii:Waliofariki 2004
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamshid bin Abdullah

thumb|Sultan Jamshid mwaka 1963
**Jamshid bin Abdullah Al Busaidi**, GCMG (16 Septemba 1929 – 30 Desemba 2024) alikuwa Sultani wa mwisho kutawala Zanzibar. Aliondolewa madarakani katika Mapinduzi ya Zanzibar, miezi michache baada ya utawala wa Uingereza kuisha.

## Wasifu 
Sultani Jamshid alizaliwa Mjini Zanzibar tarehe 16 Septemba 1929. Alitawala Zanzibar kwanzia tarehe 1 Julai 1963 hadi 12 Januari 1964. Mnamo tarehe 10 Disemba 1963, Ufalme wa Muungano ulitoa ulinzi wake juu ya Zanzibar ambayo tayari inajitawala kama ufalme wa kikatiba ndani ya Jumuiya ya Madola chini ya Jamshid , inayowajibika kwa ulinzi wake na mambo ya nje. Lakini hali hiyo ilikuwa kwa muda mfupi. Bila ulinzi wa Waingereza, Sultani alipinduliwa na Waafrika ambao ndio waliokuwa wengi nchini.

Alikimbilia uhamishoni Oman, lakini hakuruhusiwa kuishi huko kabisa.  Baadaye alihamia Uingereza, akaishi Portsmouth  pamoja na mke na watoto wake. 

Wakati watoto wake na ndugu zake waliporuhusiwa kuishi Oman mwaka 1980, serikali ya Omani iliendelea kukataa maombi ya Jamshid kujiunga nao, ikitoa sababu za kiusalama. Msimamo wao ulibadilika mnamo Septemba 2020 baada ya Jamshid kuishi zaidi ya miaka 50 nchini Uingereza, serikali ya Sultani mpya wa Oman, Haitham bin Tariq, ilikubali ombi lake la kurejea katika ardhi ya babu zake kama mwanachama wa Al Busaid, familia ya kifalme, lakini sio kama Sultani mwenye cheo. 

## Kifo 
Jamshid alifariki mjini Muskat, Oman tarehe 30 Desemba 2024, akiwa na umri wa miaka 95. Alizikwa kwenye Makaburi ya Kifalme huko Muskat. 

## Heshima 
### Za kitaifa 
* Mfalme wa Agizo la Nyota Angavu ya Zanzibar (Wisam al-Kawkab al-Durri al-Zanzibari) tangu tarehe 1 Julai 1963 (darasa la 1 tarehe 30 Machi 1960). &#x5B; '** &#x5D;
* Alikuwa mwanzilishi na Mfalme wa Daraja tukufu zaidi la Uhuru wa Zanzibar (Wissam al-Istiqlal) katika madaraja matano tarehe 9 Novemba 1963. &#x5B; **' &#x5D;

### Za kigeni 
* Heshima ya Knight Grand Cross ya Agizo la St Michael na St George (GCMG) mnamo 29 Desemba 1963. 
* Knight Grand Collar of the Royal Order of the Drum ( Rwanda ). 

## Marejeo 
Jamii:Sultani wa Zanzibar
Jamii:Waliofariki 2024
Jamii:Waliozaliwa 1929
Filippo Cortesi

thumb|Filippo Cortesi
**Filippo Cortesi** (8 Oktoba 1876 – 1 Februari 1947) alikuwa Balozi wa Kitume nchini Polandi kuanzia tarehe 24 Desemba 1936 hadi 1 Februari 1947. 

Awali, Cortesi alihudumu kama balozi wa kitume nchini Paraguay kwa muda. Cortesi alikuwa balozi wa kitume pekee nchini Poland ambaye hakuwahi kuwa kardinali.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1876
Jamii:Waliofariki 1947
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watu wa Polandi
CMC P350 Hybrid

**CMC P350 Hybrid** ni gari kutoka Taiwan.  Ina mota ya stima, inaweza kuendeshwa na betri au injini ya petroli.

## Viungo vya nje
Jamii:magari
Paolo Pappalardo

**Paolo Pappalardo** (18 Februari 1903 – 6 Agosti 1966) alikuwa askofu wa Italia wa Kanisa Katoliki ambaye alifanya kazi katika huduma ya kidiplomasia ya Vatikani.

Paolo Pappalardo alizaliwa huko Buccheri, Sicily, Italia, tarehe 18 Februari 1903. Alipadrishwa tarehe 15 Agosti 1925 na kisha kufundisha katika seminari ya eneo hilo. Mnamo 1933, alichukua nafasi katika kitengo cha liturujia cha Baraza la Makanisa ya Mashariki.

Alijiunga na huduma ya kidiplomasia ya Vatikani. Kati ya majukumu yake, alihudumu kama chargé d'affaires katika ujumbe wa kidiplomasia mjini Istanbul chini ya Mwakilishi wa Kitume Angelo Roncalli (baadaye Papa Yohane XXIII).

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1903
Jamii:Waliofariki 1966
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia