Baba

thumb|Baba akiwa amembeba mtoto.
**Baba** ni mwanamume aliyemzaa mtoto au anamlea. 

Katika uzazi, baba ndiye anayesababisha jinsia ya mtoto kwa kumrithisha chembeuzi Y (mtoto wa kiume) au chembeuzi X tu (mtoto wa kike).

Saikolojia inaonyesha pia umuhimu wa kuwepo kwa baba mwenye pendo, akishirikiana na mama, katika kukua kwa mtoto.

## Kujiandaa kuwa baba bora
Kugundua kuwa utakuwa baba hivi karibuni inafurahisha sana, haswa ikiwa ni mara yako ya kwanza kuwa baba. Kuwa baba ni jukumu la kipekee sana na muda mwingine unaweza kuhisi furaha na woga vyote kwa wakati mmoja.

Ingawa unaweza usijisikie kamwe uko “**tayari**” kabisa kuwa baba, kuna hatua unazoweza kuchukua ili kujitayarisha kiakili na kihisia kama vile:- Kufanya utafiti wako, kuhusika kikamilifu katika ujauzito, na kuamua kimakusudi ni aina gani ya baba unayetaka kuwa kunaweza kukusaidia kuwa tayari zaidi kwa ajili ya kuwa baba.

### Tafuta taarifa sahihi 
Akina baba wengi hawajui nini cha kufanya linapokuja suala la uzazi na mara nyingi huogopa mtoto akishazalia ni vitu gani vya msingi anatakiwa afanye kama baba.1 Ikiwa unahisi kupotea kidogo, inaweza kusaidia kufanya utafiti wako kuhusu ujauzito na uzazi. 

Iwe unapenda kusoma vitabu, kusikiliza podikasti, kutazama video, kuonana na wataalamu kwaajili ya ushauri au kuhudhuria mafunzo mbalimbali, yote hayo yana maelezo mengi na taarifa muhimu muhimu kuhusu wazazi wanaotarajia kupata mtoto hivi karibuni.

### Shiriki kikamilifu katika muda wote wa ujauzito 
Safari yako kama baba huanza mapema kabla mtoto wako hajazaliwa. vitu kama vile Kuthibitisha ujauzito na muda wake, kuona fetusi kwenye uchunguzi wa ultrasound, na kusikia mapigo ya moyo wake kwa mara ya kwanza ni baadhi ya hatua kuu za kushiriki kikamilifu kwa wakati huu. Kushiriki kikamilifu katika ujauzito kunaweza kukusaidia kufurahia vitu ambavyo hukufifahamu mwanzo, kuungana na mpenzi wako, na kumsaidia kupitia mchakato huo. 

Hizi ni baadhi ya njia unazoweza kushiriki kikamilifu kipindi cha ujauzito:

#Wape habari njema marafiki na familia pamoja.
#Hudhuria miadi yote ya matibabu na vikao vya ultrasound na mwenzi wako.
#Kuelewa hatua za ujauzito, ukuaji wa mtoto, na mabadiliko ambayo mwenzi wako atapata.
#Jadili mpango wa kuzaa na mwenzi wako na mfanye mipango pamoja.
#Muulize mtoa huduma wako wa afya maswali yoyote uliyo nayo kuhusu ukuaji wa mtoto au mchakato wa kujifungua.
#Sikiliza kwa makini hofu na wasiwasi wa mwenzi wako. Kuwa mwangalifu kwa mahitaji na hisia za mwenzi wako toa uhakikisho na kutia moyo.
#Saidia kazi za nyumbani na majukumu ili kupunguza mzigo wa kazi.
#Jadili na uamue juu ya jina la mtoto.
#Tengeneza mazingira rafiki ya nyumba kuwa rafiki kwa mtoto, weka kitalu, na ununue vitu utakavyohitaji mara tu mtoto atakapozaliwa.
#Shiriki katika shughuli zinazokuza uhusiano na mtoto, kama vile kuzungumza, kusoma, au kumwimbia mtoto.

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* Marcia C. Inhorn, Wendy Chavkin, and Jose-Alberto Navarro, eds. *Globalized Fatherhood* by(Berghahn Books; 2014) 419 pages; studies by anthropologists, sociologists, and cultural geographers - 
* Michael J. Diamond (2007) *My Father Before Me; How Fathers and Sons Influence Each Other Throughout Their Lives*. New York: WW Norton.