Henri Lefebvre

**Henri Lefebvre** (/ləˈfɛvrə/ lə-FEV-rə; Kifaransa: [ɑ̃ʁi ləfɛvʁ]; 16 Juni 1901 – 29 Juni 1991) alikuwa mwanafalsafa na mwanasosholojia wa Kifaransa mwenye msimamo wa Kimaksi, anayejulikana zaidi kwa kukuza ukosoaji wa maisha ya kila siku, kuanzisha dhana za *haki ya jiji* na *uzalishaji wa anga ya kijamii*, pamoja na kazi zake juu ya *dijalejitia ya kimateryali*, *utengaji* (alienation), na ukosoaji wake wa *Ustalinisti*, *Uwepo* (existentialism), na *Ustrukturalisti*. Katika kazi yake yenye tija kubwa, Lefebvre aliandika zaidi ya vitabu sitini na makala mia tatu. Alianzisha au kushiriki katika kuanzisha majarida kadhaa ya kitaaluma kama vile *Philosophies, La Revue Marxiste, Arguments, Socialisme ou Barbarie*, na *Espaces et Sociétés*.

## Wasifu 
Lefebvre alizaliwa huko Hagetmau, Landes, Ufaransa. Alisoma falsafa katika Chuo Kikuu cha Paris (*Sorbonne*) na kuhitimu mwaka wa 1920. Kufikia mwaka 1924, alikuwa akifanya kazi na Paul Nizan, Norbert Guterman, Georges Friedmann, Georges Politzer, na Pierre Morhange katika kikundi cha *Philosophies*, ambacho kililenga *mapinduzi ya kifalsafa*. Harakati hii iliwakutanisha na makundi mengine kama *Wasurrealisti*, *Wadadaisti*, na mengineyo, kabla ya kuelekea kwenye Chama cha Kikomunisti cha Ufaransa (*PCF*).

Lefebvre alijiunga na PCF mwaka 1928 na akawa mmoja wa wanamawazo mashuhuri wa Kimaksi wa Kifaransa katika robo ya pili ya karne ya 20, kabla ya kujiunga na upinzani wa Kifaransa dhidi ya Wanazi. Kuanzia mwaka 1944 hadi 1949, alihudumu kama mkurugenzi wa *Radiodiffusion Française*, shirika la utangazaji la Kifaransa lililopo Toulouse. Miongoni mwa kazi zake mashuhuri ni maandiko yenye ushawishi mkubwa yanayopinga Ustalinisti, ikiwemo kitabu chake *Dialectical Materialism* (1940). Miaka saba baadaye, Lefebvre alichapisha juzuu lake la kwanza la *The Critique of Everyday Life*.

Kazi zake za awali juu ya mbinu zilipongezwa na hata kuazimwa na mwanafalsafa Jean-Paul Sartre katika *Critique of Dialectical Reason* (1960). Katika kipindi cha miaka thelathini akiwa ndani ya PCF, Lefebvre aliteuliwa kuchapisha makala kali dhidi ya wanafalsafa waliopinga itikadi za chama hicho, hasa *Wexistenshali* kama Sartre na mwenzake wa zamani Nizan. Hata hivyo, alijiondoa kwa makusudi kutoka kwenye chama hicho mwishoni mwa miaka ya 1950 kutokana na misimamo yake yenye mtazamo huru wa nadharia na siasa.

Baada ya kuondoka PCF, alibadilika kutoka kuwa mwanamawazo mkuu wa chama hicho hadi kuwa mmoja wa wakosoaji wake wakubwa, akipinga siasa zake (*mfano, kutotoa msimamo kuhusu Algeria*) na msimamo wake wa kiitikadi (*hasa msimamo wa kuendelea kutetea baadhi ya fikra za Ustalinisti*). Aidha, alikuwa mkosoaji mkubwa wa *Ustrukturalisti*, hasa kazi za mwanafalsafa Louis Althusser.

Mnamo 1961, Lefebvre alikua profesa wa sosholojia katika Chuo Kikuu cha Strasbourg, kabla ya kujiunga na kitivo cha chuo kipya huko Nanterre mnamo 1965. Alikuwa mmoja wa maprofesa walioheshimiwa sana, na alichangia kwa kiasi kikubwa uchambuzi wa mgomo wa wanafunzi wa Mei 1968.

Lefebvre alianzisha dhana ya *haki ya jiji* katika kitabu chake cha mwaka 1968 *Le Droit à la Ville* (kilichochapishwa kabla ya maandamano ya Mei 1968 ambayo yalifanyika katika miji mingi ya Ufaransa). Baada ya kuchapishwa kwa kitabu hiki, aliandika kazi kadhaa zenye ushawishi kuhusu miji, upangaji wa miji (*urbanism*), na anga ya kijamii, ikiwa ni pamoja na *The Production of Space* (1974), ambacho kimekuwa moja ya maandiko yenye ushawishi mkubwa katika nadharia za mijini.

Kufikia miaka ya 1970, Lefebvre pia alikuwa ameandika maandiko ya kwanza ya ukosoaji wa *Post-structuralism*, hasa akimkosoa Michel Foucault. Katika miaka iliyofuata, alihusika na kundi la wahariri wa *Arguments*, jarida la *New Left* ambalo lilichangia kuwawezesha wananchi wa Ufaransa kufahamu *urekebishaji wa kisiasa* (revisionism) wa Ulaya ya Kati.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1901
Jamii:Waliofariki 1991
Jamii:Feminism and Folklore 2025 in Tanzania