open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Door of Hope Tanzania

**Door of Hope to Women and Youth Tanzania** (kwa Kiswahili *Milango ya matumaini kwa wanawake na vijana Tanzania*) ni asasi isiyokuwa ya kiserikali iliyopo katika kata ya Shangani, manispaa ya Mtwara, Tanzania. Ni shirika linaloshugulika kuwainua kina mama na vijana kiakili, kisaikolojia na kimwili ili waweze kufanikiwa na kuwa na maendeleo endelevu.

## Malengo
Malengo ya asasi hiyo ni kusaidia na kuwawezesha wanawake na vijana katika maendeleo ya kiuchumi na kukuza ushiriki wa vijana na kina mama katika maendeleo ya umma.

Hapo mwanzo, asasi hiyo ilikuwa ikijulikana kama *Tanzania Youth and Women Foundation*.

Asasi hiyo ilianzishwa rasmi mwaka 2016.

## Tanbihi
Jamii:Mashirika
Jamii:Malezi
Jamii:Mtwara
Kwirino wa Roma (25 Machi)

, 1782.]]
**Kwirino wa Roma** (alifariki Roma, 270 hivi) ni askari Mkristo wa Roma ya Kale aliyefia dini yake.

Tangu kale anaheshimiwa na madhehebu mbalimbali ya Ukristo kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu ya Kwirino huadhimishwa tarehe 25 Machi.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* San Quirino
*Catholic Encyclopedia 

Jamii:Waliofariki 270
Shemasi mdogo

anasoma Injili katika Liturujia ya Kimungu.]]
**Shemasi mdogo** ni Mkristo anayetoa huduma fulani katika madhehebu mbalimbali, hasa wakati wa liturujia. 

Cheo chake kinafuata kile cha shemasi. Pengine kinalinganishwa kabisa na kile cha akoliti.

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*The Byzantine rite of Ordination of a Subdeacon
*Institute of Christ the King Sovereign Priest
*Priestly Fraternity of Saint Peter
*History of Subdeacons
**Ministeria quaedam*, Apostolic Letter on First Tonsure, Minor Orders, and the Subdiaconate 

Jamii:Liturujia
Jamii:Kanisa
Mto Mashuro

'''''' ni mto wa Burundi mashariki (mkoa wa Rutana) ambao unatiririka hadi ziwa Tanganyika. Baadaye, maji mengine yanachangia mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.

## Tazama pia
* Orodha ya mito ya mkoa wa Rutana
* Orodha ya mito ya Burundi
* Mito mirefu ya Afrika

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* Geonames.org

Jamii:Mkoa wa Rutana
M
Jamii:Ziwa Tanganyika
Jamii:Mto Kongo
Jamii:Atlantiki
Visiwa vya Kamanda

250px|thumb|Ramani ya Kirusi ya Visiwa vya Kamanda
250px|thumb|Kijiji cha Nikolskoye kwenye Kisiwa cha Bering ni makao makuu ya wilaya ya Komadorski
**Visiwa vya Kamanda** (pia "**Komandorski**", Kirusi: Командорские острова *komandorskiye ostrova*) ni kundi la visiwa katika Bahari ya Bering, takriban kilomita 200 - 300 upande wa mashariki wa Rasi ya Kamchatka katika Siberia, upande wa mashariki mwa Urusi.

Zinahesabiwa kuwa sehemu ya magharibi kabisa ya pinde la Visiwa vya Aleuti. Umbali hadi kisiwa cha karibu cha Aleuti ni mnamo kilomita 333. 

Kuna visiwa viwili vikubwa zaidi ambavyo ni Kisiwa cha Bering na Kisiwa cha Medny pamoja takriban visiwa 14 vidogo zaidi. Jumla ya eneo la nchi kavu ni mnamo km2 1660.

Visiwa hivyo havina miti kutokana na hali ya hewa ambayo ni baridi mno pamoja na kuwa na upepo mkali, ukungu mzito na mitetemeko ya ardhi. 

Wakazi wote waliopo hukaa kwenye Kisiwa cha Bering penye kijiji kimoja cha wavuvi, ambao idadi yao haizidi watu 800 hivi.

Visiwa hivi viligunduliwa na kamanda Vitus Bering kwenye mwaka 1741 aliporudi kutoka safari yake ya kufika Alaska. Bering alifariki dunia kwenye kisiwa kilichopokea baadaye jina lake.

Visiwa hivyo kwa jumla vimeteuliwa kama hifadhi ya bioanwai kutokana na wingi wa viumbehai vya baharini na ndege.

Wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia kulitokea mapigano ya manowari za Marekani na Japani takriban kilomita 100 upande wa kusini wa visiwa hivyo.

## Picha
Picha zote ni za Kisiwa cha Bering

File:Bering island-1.jpg
File:Bering island-2.jpg
File:Bering island-3.jpg
File:Bering island-4.jpg
File:Арка Стеллера.JPG

## Viungo vya Nje
* Tovuti kuhusu visiwa hivyo  (Kirusi)
* Picha za Visiwa (Kirusi)
* Komandor Islands, makala katika kamusi elezo ya www.oceandots.com (Kiingereza) - iliangaliwa Januari 2021 kupitia archive.org

Jamii:Visiwa vya Urusi
Jamii:Kamchatka Krai
Mkunapaa

**Mkunapaa** (*Croton pseudopulchellus*) ni kichaka au mti mdogo wa nusufamilia Crotonoideae katika familia Euphorbiaceae. Unatokea misitu mikavu na savana kavu katika Afrika ya Magharibi, ya Kati, ya Mashariki na ya Kusini.

## Maelezo
Spishi hii ni kichaka au mti mdogo wa m 1-6. Gome lake ni la kukwaruza lenye rangi ya kahawia au kijivu iliyofifia. Majani ni kama duaradufu, msingi kama kabari au labda kama mviringo, ncha butu au kali, upande wa chini wenye rangi ya fedha, mm 2.5-8.5 x 1-3.3. Maua ni meupe yenye urefu wa mm 3 na jinsia moja katika vishada vya mviringo. Matunda ni kijani-fedha yenye mabaka hudhurungi, umbo la ndewe tatu na kipenyo cha mm 6.

## Matumizi
Mti huu ni muhimu kama malisho ya mifugo katika nchi nyingi.

## Marejeo
Jamii:Mwenda-usiku na jamaa
Cloudy with a Chance of Meatballs

thumb|picha
**"Cloudy with a Chance of Meatballs"** ni filamu ya Marekani ya mwaka 2009 ya uhaishaji na vichekesho vya hadithi za kisayansi iliyotengenezwa na Picha za Sony kwenye 1978 kitabu cha watoto wa Judi na Ron Barrett. Iliandikwa na kuelekezwa na Phil Lord na Christopher Miller katika mazungumzo yao ya mwongozo. Imejikita karibu na mvumbuzi anayetaka anayeitwa Flint Lockwood ambaye hutengeneza mashine inayoweza kubadilisha maji kuwa chakula kufuatia majaribio kadhaa yaliyoshindwa. Baada ya mashine kupata hisia na kuanza kukuza dhoruba za chakula, Flint lazima iharibu mashine ili kuokoa ulimwengu.

Filamu hiyo ilionyeshwa kwanza Los Angeles mnamo Septemba 12, 2009, na ilitolewa nchini Merika siku sita baadaye mnamo Septemba 18 na Picha za Sony Inazindua chini yake Picha za Columbia lebo. Ilipata zaidi ya dola milioni 243 ulimwenguni kwa bajeti ya $ 100 milioni katika ofisi ya sanduku. Filamu hiyo ilipokea hakiki nzuri kutoka kwa wakosoaji, ambao walisifu picha zake za kupendeza, ucheshi, tabia, na uigizaji wa sauti, wakati muundo rahisi wa tabia na njama zilisemwa kuwa hazifai. Filamu hiyo imepanuliwa kuwa mfululizo, na mwema, *Cloudy with a Chance of Meatballs 2*, iliyotolewa tarehe 27 Septemba, 2013, na vilevile ambayo ilionyeshwa kwenye Cartoon Network mnamo Februari 20, 2017, bila wahusika wa asili kurudi.


Jamii:Filamu za Marekani
Jamii:Filamu za Sony Pictures Animation
Jamii:Filamu za Columbia Pictures
Jamii:filamu za 2009
Utamaduni wa Nok

thumb|Eneo ambalo mabaki ya utamaduni wa Nok yamepatikana katika Nigeria.
[right|thumb|Sanamu ya Nok, [terakota, Louvre, Ufaransa.]]
**Utamaduni wa Nok** ulikuwa ustaarabu wa kale katika maeneo ya Nigeria ya sasa. Ulitokea mnamo mwaka 1000 KK na kutoweka mnamo 300 BK. 

Ustaarabu huo ulitambuliwa kutokana na mabaki yake ya kiakiolojia kaskazini na katikati mwa Nigeria. 

Jina linatokana na kijiji cha Nok katika Jimbo la Kaduna ambako sanamu zilitambuliwa mnamo 1968 wakati wa uchimbaji katika migodi. Ufundi na ubora wa sanaa ulionyesha hali ya utamaduni wa juu, utafiti wa ardhi ambako sanamu zilikutwa ulithibitisha ni mabaki ya siku kabla ya kuzaliwa kwa Kristo. Utafiti wa udongo ulionyesha pia sanamu zote zilizopatikana katika eneo kubwa zilifinyangwa kwa udongo wa eneo moja dogo; hivyo wachunguzi walihisi eneo hilo lilikuwa na namna ya utawala au serikali ya pamoja.

Mfumo wake wa kijamii unadhaniwa kuwa uliendelea sana kwa wakati wake. Wasanii wa Nok wanaaminiwa kuwa wazalishaji wa kwanza wa sanamu ukubwa wa maisha za terakota (udongo uliochomwa) katika Afrika Kusini mwa Jangwa la Sahara. Wataalamu wamependekeza kuwa watu wa Nok walikuwa watangulizi wa Wayoruba wa leo.   Walitumia chuma katika zana za kuyeyusha na kughushi kuanzia angalau mwaka 550 KK, na labda mapema zaidi.   

## Marejeo 
Jamii:Historia ya Afrika
Jamii:Zama za Kale
Jamii:Historia ya Nigeria
Meroë

[right|thumb|300x300px|Meroe ni kivutio cha [Utamaduni|kiutamaduni nchini Sudan. Kati ya piramidi zilizopo, nyingi ni maghofu.]]
**Meroë** (kwa Kimeroe: *Medewi* au *Bedewi*) ni jina la mji wa kale. Mabaki ya majengo yake yanapatikana kwenye ukingo wa mashariki wa mto Nile karibu kilomita 6 kaskazini mashariki mwa Kabushiya karibu na Shendi, nchini Sudan. Meroe iko mnamo kilomita 200 kaskazini mashariki mwa Khartoum kando ya barabara kuu kutoka Khartoum kuelekea Atbara. Karibu kuna vijiji vichache ambavyo vinaitwa **Bagrawiyah**.

Meroë ilikuwa mji mkuu wa Ufalme wa Kushi kwa karne kadhaa. 

## Urithi wa Dunia 
Tangu Juni 2011 eneo la Meroe limeandikishwa katika orodha ya UNESCO inayotaja "Urithi wa Dunia.

Meroe inajulikana kwa piramidi zake nyingi. Piramidi hizo si kubwa kama zile za Gizah katika Misri lakini idadi ni kubwa, kwa jumla zilikuwa zaidi ya 200.

## Marejeo
## Viungo vya nje 
* LearningSites.com – Gebel Barkal
* UNESCO World Heritage – Gebel Barkal and the Sites of the Napatan Region
* Nubia Museum – Merotic Empire
* Voyage au pays des pharaons noirs Travel in Sudan and notes on Nubian history 
* Labelled map of the pyramids at Meroe
* Sudan's forgotten pyramids – BBC News
* Pictures of Meroë – An online slide show as part of a detailed travelogue 

Jamii:Historia ya Sudan
Jamii:Historia ya Afrika
Jamii:Miji ya Sudan
Jamii:Urithi wa Dunia
Lakabu

[thumb|right|180px|[Kijana George Sand (jina halisi: "Amantine Lucile Dupin").]]
**Lakabu** ni jina la kupanga analojipa au analopewa mtu kutokana na sifa fulani alizonazo kimaumbile ama kiutendaji. 

Kwa mfano baadhi ya waandishi hujipa majina kurejelea uwezo walionao katika utunzi wa kazi fulani za kifasihi, ama watu wakamsifia mhusika fulani kwa kumpa jina kando na lile lake asilia.

## Historia ya Lakabu 
Lakabu ni kipengele cha zamani kinachotokana na mawasiliano ya mdomo miongoni mwa jamii za Kiswahili. Katika jamii za awali, majina ya utani yalikuwa yakitolewa kulingana na matendo, tabia, au mwonekano wa mtu. Kwa mfano, mtu aliyekuwa hodari katika uvuvi angepewa Lakabu kama "Papa wa Bahari", ikimaanisha mtaalamu wa shughuli za baharini.

Asili ya Lakabu pia inahusiana na sanaa za kijadi kama ngoma, hadithi, na mashairi, ambako maneno yenye maana fiche yalitumiwa kuburudisha, kuonya, au kutoa heshima. Kadri jamii za Kiswahili zilivyoendelea, matumizi ya Lakabu yaliimarika na kuingizwa hata katika mawasiliano rasmi, kama vile siasa na dini.

Jamii:Lugha
Terakota

200px|thumb|Askari mmoja wa Jeshi la Terakota, China
200px|thumb|Jiko la Terakota kutoka Romania; sehemu zote zilipewa rangi usoni na kuchomwa tena ili kupata tabalka ya kioo.
**Terakota** ni sanaa na vifaa vya ufinyanzi vinavyotengenezwa kwa kutumia udongo mwekundu unaochomwa, mara nyingi bila ganda la kioo usoni mwake.     

Jina limetokana na neno la Kiitalia *terracotta* ("udongo uliochomwa"). Kimsingi hakuna tofauti kubwa kati ya matofali ya kuchomwa na terakota, ila kazi za terakota ni lazima kutekelezwa kwa umakini zaidi na kuchagua vema udongo unaofaa.

Mifano ya kazi za terakota ni pamoja na sanamu, vyombo vya mapambo, picha kwenye uso wa vyombo, pia sura ya mapambo ya nyumba, lakini pia vifaa sahili kama mabomba ya ufinyanzi kwa ajili ya maji. 

Mifano mashuhuri sana ni sanamu za tamaduni za kale zilizodumu miaka elfu kadhaa kwa sababu udongo wa ufinyanzi, kama uliteuliwa vema na kuchomwa vema, utadumu karne nyingi. Kati ya mifano mashuhuri ni sanamu za "Jeshi la Terakota" pale China, sanamu za Nok na terakota za Ugiriki ya kale.

Rangi ya vifaa visivyotiwa ganda la kioo mara nyingi ni nyekundu-kahawia; kuna pia mifano ya njano inayotumia udongo tofauti.

Terakota inapokea rangi lakini haiwezi kung'aa hadi kuchomwa mara ya pili ambako uso wa nje hufunikwa na tabaka la kioo.

## Picha za kazi za terakota

GD-FR-LouvreEG126.JPG | Sehemu ya sanamu kutoka Misri ya Kale, inayoonyesha huzuni ya mungu Isis akiomboleza kumpoteza Osiris (Nasaba ya Kumi na Nane, Misri ya Kale ) Musée du Louvre, Paris
Villa Giulia - Sarcofago degli sposi.jpg | Jeneza la Kietruski kwenye makumbusho, ya Waetruski, mjini Roma, Italia
Altes Museum - Tanagra Figurine3.jpg | Sanamu ya mwanamkwe, kutoka Ugiriki ya Kale, mnamo 325–150 KK 
Terracotta sculpt 2 NMND-6.jpg | Indian terracotta figures, Gupta dynasty
Tomb brick k.JPG | Kaburi la kifalme, Nasaba ya Han, China 
Luóhàn at British Museum.jpg | British Museum, Seated Luohan from Yixian, from the Yixian glazed pottery luohans, probably of 1150–1250
Robespierre IMG 2302.jpg | Maximilien Robespierre, unglazed bust by Claude-André Deseine, 1791
FCCeramBldgDeco.jpg | Mapambo ya terakota iliyotiwa rangi na tabaka la kioo, katika nyumba ya Mji Haramu, Beijing.
Terracotta temple 01.jpg | Hekalu ya terakota Bishnupur, Uhindi 
Kalna Lalji Temple by Piyal Kundu 4.jpg | Hekalu ya Kihindu, 1739, Kalna, India
Bell Edison Telephone Building.jpg | Sura ya Jengo la Simu la Bell Edison, Birmingham, England linaonyesha uzuri wa terakota.
Natural History Museum London Jan 2006.jpg | Natural History Museum inaonyesha uso wake wa terakota unaopendeza 
Terracotta of Chiththannavasal.jpg|Modern painted horses beside a sacred tree, Tamil Nadu, India
Bankura Terracotta Horses.jpg|Sanaa ya terakota ya kisasa, Bankura, West Bengal, India

## Marejeo 
Jamii:Sanaa
Krioli ya Guyana

**Krioli ya Guyana** ni lugha ya Krioli inayotumiwa hasa katika nchi ya Guyana (650,000) na katika nchi jirani ya Surinam (50,000). Wenyewe wanaiita *Creolese* au *Guyanese*.

Ni lugha ya Krioli yenye asili ya Kiingereza, pamoja na athira za lugha za Kiafrika, Kihindi, Kiindio na Kiholanzi. Inafanana na Krioli ya Kiingereza ya Visiwa vya Karibi: kuna tofauti za msamiati na sarufi lakini kwa jumla wasemaji huelewana. 

Lugha hiyo ni tofauti na Krioli ya Guyana ya Kifaransa ambayo ni lugha yenye asili ya Kifaransa.

## Marejeo
*
*
*
*
*

## Viungo vya nje
* Phonology and speech examples 

Jamii:Krioli
Jamii:Lugha za Guyana
Jamii:Lugha za Kijerumaniki
Kinyama-bapa

**Vinyama-bapa**  ni aina za msingi za viumbehai vya bahari (visivyo vimelea) vyenye seli nyingi. Wana muundo sahili sana wa wanyama wote. Kufikia sasa, jenasi tatu, kila moja na spishi moja, zimepatikana: *Trichoplax adhaerens*, *Hoilungia hongkongensis* na *Polyplacotoma mediterranea*, ambapo ile ya mwisho huonekana msingi zaidi. Mbili za mwisho zimepatikana tu tangu 2017. Ingawa spishi ya kwanza iligunduliwa mnamo 1883 na mwanazoolojia wa Ujerumani Franz Eilhard Schulze (1840-1921) na tangu miaka ya 1970 ilichambuliwa zaidi na mtaalamu wa protozoolojia wa Ujerumani Karl Gottlieb Grell (1912-1994), jina la kawaida bado halipo kwa faila hii katika takriban lugha zote.

## Maelezo
Vinyama-bapa ni wanyama wadogo waliokuwa bapa wenye kipenyo cha hadi mm 1. Kama amiba hawana kivimbe laini, ingawa uso wa chini umebonyea kidogo na uso wa juu huwa bapa. Mwili una tabaka la nje la epiteli sahili lililozunguka karatasi ya seli za nyota zinazofanana na mesenkimi ya wanyama wengine tata zaidi. Seli za epiteli hubeba silio (nywele ndogo sana) ambazo wanyama hao hutumia kuwasaidia kutambaa kwenye sakafu ya bahari.

Uso wa chini humeza chembe ndogo za takataka ogania, ambayo wanyama hula. Huzalisha kinafsia wakichipua violezo vidogo na uso wa chini pia unaweza kuchipua mayai katika mesenkimi.

Uzazi wa kijinsia umeripotiwa kutokea katika spishi moja. Uunganishaji baini ya jeni ulionekana na vile vile sifa nyingine za uzazi wa kijinsia.

Spishi kadhaa zina vijidudu vya Rickettsiales vinavyoishi ndani ya mwili wao. Angalau spishi moja iliibuka kuwa na spishi mbili za bakteria ndani yake. *Grellia*, anayeishi katika retikulamu ya endoplasma ya mnyama huyu, anachukuliwa kuwa na jukumu katika uzalishaji wa protini na utando wa seli. Kijidudu kingine ni *Margulisbacteria* ilivyoelezwa kama spishi ya kwanza ambayo huishi ndani ya seli na hutumiwa kwa mmeng'enyo wa miani. Inaonekana kula mafuta na lipidi nyingine za miani na kumpa mwenyeji wake vitamini na asidi amino kwa kurudi.

Jamii:Trichoplacidae
Mto Ruhana (Burundi)

'''''' ni mto wa mkoa wa Rutana (Burundi mashariki) ambao unatiririka hadi ziwa Tanganyika. Baadaye, maji mengine yanachangia mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.

## Tazama pia
* Orodha ya mito ya mkoa wa Rutana
* Orodha ya mito ya Burundi
* Mito mirefu ya Afrika

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* Geonames.org

Jamii:Mkoa wa Rutana
R
Jamii:Ziwa Tanganyika
Jamii:Mto Kongo
Jamii:Atlantiki
Fiston Abdul Razak

**Fiston Abdul Razak** (amezaliwa 5 Septemba 1993) ni mchezaji wa kandanda au mpira wa miguu akiichezea klabu ya Yanga Sc ya Tanzania na timu ya Taifa ya Burundi.

## Viungo vya nje
*https://salehjembe.blogspot.com/2021/01/breakingyanga-yamalizana-na-mtambo-wa.html?m=1  Katika tovuti ya Saleh Jembe
*https://www.skysports.com/football/player/168726/fiston-abdul-razak Katika tovuti ya Sky Sports

Jamii:wachezaji mpira wa Burundi
Charlotte Hill O'Neal

'''Charlotte Hill O'Neal''' (alizaliwa 9 Machi 1951) ni mmoja wa wakurugenzi wa kituo cha United African Alliance Community Center (UAACC). UAACC, ni asasi isiyolenga faida iliyoanzishwa mwaka 1991 na Charlotte pamoja na mume wake Pete O'Neal kwa malengo ya kuwawezesha Waafrika hasa wanaoishi katika maeneo ya vijijini nchini Tanzania. Charlotte ana watoto wawili ambao ni Malcom na AnnWood.

O'Neal ni mmoja wa waasisi wa kundi la washairi la mkoani Arusha lijulikanalo kama Arusha Poetry Club.

## Maisha ya awali na elimu 
O'Neal anatokea katika jiji la Kansas nchini Marekani, ambako alianzia kuwa mwanachama wa harakati za chama cha *Black Panther Party* mnamo mwaka 1969. na kuolewa na kiongozi wa chama hicho  Pete O'Neal.

## Harakati 
Akiwa na umri wa miaka 17 alianza harakati katika shule za msingi na shule za upili ambako alikuwa akizunguka kuzungumzia historia ya mtu mweusi.

## Kazi nginyine 
O'Neal amechapisha vitabu viwili vya mashairi,kitabu chake cha kwanza kilitoka mwaka 2008 na kilikuwa kinaitwa  *Warrior Woman of Peace*  na kitabu cha pili kinaitwa *Life Slice...a Taste of Magic*a kilichotoka mnamo mwaka 2016.
Charlotte anafahamika zaidi kwa jina la Mama C.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1951
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Hemikodata

**Hemikodata**  ni faila ya wanyama wa bahari katika faila ya juu Deuterostomia. Wanachukuliwa kama kikundi cha dada cha wanyama ngozi-miiba. Wanatokea kwa mara ya kwanza katika Cambrian ya Chini au ya Kati na wana ngeli kuu mbili: Enteropneusta (minyoo-mkonga) na Pterobranchia. Ngeli ya tatu, Planctosphaeroidea, inajulikana tu kutoka kwa lava wa spishi moja, *Planctosphaera pelagica*. Ngeli Graptolithina, iliyokwisha sasa, inahusiana sana na Pterobranchia.

Hemikodata ni kati ya jamaa wa karibu zaidi wa kijeni wa Kodata kati ya invertebrata. Kwa hivyo minyoo hao wa bahari ni ya kuvutia sana kwa utafiti wa asili ya maendeleo ya kodata.

Minyoo-mkonga huishi peke yao katika vishimo kwenye sakafu ya bahari (mirija ya kwanza ya kabla ya historia iliyotolewa) na hujilisha kwa mashapo. Lakini spishi kadhaa hutumia nyufa katika koromeo ili kuchuja chembe za chakula kutoka maji. Spishi za familia Torquaratoridae huishi huru na kujilisha kwa maada ogania kwenye sakafu. Pterobranchia huchuja chakula na minyiri yao. Huishi katika makoloni, muundo wa kolajeni kwa umbo la mrija unaoitwa coenecium.

## Maelezo
Mwili wa minyoo-mkonga umegawanyika katika mkonga wa mbele, ukosi wa kati na fumbatio ya nyuma. Mkonga ni ogani yenye misuli na silio (nywele ndogo sana) kwenye ngozi unaotumika kwa kuogelea na kukusanya na kupeleka chembe za chakula. Kinywa kipo kati ya mkonga na ukosi. Fumbatio ni sehemu ndefu zaidi ya mnyama. Ina koromeo iliyotobolewa na nyufa, umio, matumbo marefu na mkundu kwa nyuma kabisa. Gonadi (tezi za kijinsia) zimo ndani ya fumbatio pia.

Sehemu ya mbele ya mwili wa Pterobranchia imetoholewa katika ngao ya kichwa yenye misuli na silio. Hutumika kwa kuogelea na kutoa coenecium. Sehemu ya kati ina jozi moja au mbili za minyiri inayotumika kwa kuchuja chakula kutoka maji. Fumbatio ina matumbo kwa umbo la kitanzi na gonadi ndani yake na inaendelea katika kikonyo kinachoweza kufupishwa na kuunganisha wanakoloni ambao hujalishwa kwa kuchipua bila ngono.

## Picha

Saccoglossus.jpg|Enteropneusta (*Saccoglossus* sp.)
Cephalodiscus dodecalophus McIntosh.png|Pterobranchia (*Cephalodiscus dodecalophus*)

Jamii:Hemichordata
United African Alliance Community Center

**United African Alliance Community Center** (kwa kifupi UAACC) ni shirika lisilo la kiserikali lililopo mkoani Arusha . Shirika hilo lilianzishwa mwaka 1991  na Pete O'Neal pamoja na mke wake Charlotte Hill O'Neal kwa malengo ya kuwasaidia watoto pamoja kuendeleza utamaduni.

Shirika hilo linapatikana katika wilaya ya Arumeru, nje kidogo ya mji mdogo wa Usa River na wanafunzi ndani ya kituo hiki hujifunza sanaa, kompyuta, ufundi pamoja na lugha ya Kiingereza na elimu hizo hutolewa bila ya malipo 

## Tanbihi
Jamii:Mashirika
Jamii:Malezi
Jamii:Arusha
Jamii:Shirika lililoanzishwa 1991
Mnyoo

**Minyoo** ni wanyama wa aina za invertebrata zenye mwili laini,
mrefu na mwembamba bila miguu. Huainishwa katika faila mbalimbali kama vile Nematoda, Annelida, Hemichordata na Platyhelminthes.

Mifano ya minyoo ni kama ifuatayo:
* Minyoo-bapa
* Minyoo-kichocho
* Minyoo-kuru (kama mnyoo-matumbo mkubwa)
* Mnyoo-mjeledi
* Mnyoo wa Gini
* Daa au mwata
* Daa-mkonga
* Michango
* Nyungunyungu
* Ruba wa ini
* Rusu
* Safura
* Tegu

## Picha

Pseudoceros dimidiatus.jpg|Mnyoo-bapa (*Pseudoceros dimidiatus*)
20 Schistosoma mansoni.tif|Mnyoo-kichocho (*Schistosoma mansoni*)
Steinernema carpocapsae activation.tif|Mnyoo-kuru (*Steinernema carpocapsae*)
Trichuris trichiura, female.jpg|Mnyoo-mjeledi
Glossobalanus sp..jpg|Mnyoo-mkonga (*Glossobalanus* sp.)
Dracunculus medinensis.jpg|Mnyoo wa Gini akitolewa katika mguu (*Dracunculus medinensis*)
Arenicola marina.JPG|Daa (*Arenicola marina*)
Lagis koreni (with and without tube).jpg|Mwata (*Lagis koreni*)
Eisenia foetida R.H. (2).JPG|Nyungunyungu (*Eisenia fetidae*)
Fasciola hepatica2.jpg|Ruba wa ini (*Fasciola hepatica*)
Enterobius vermicularis (YPM IZ 093279).jpeg|Rusu (*Enterobius vermicularis*)
Hookworms.JPG|Safura (*Ancylostoma caninum*)
Taenia solium.jpg|Tegu (*Taenia solium*)

Jamii:Wanyama
Jamii:Magonjwa
Bobi Wine

thumbnail|right|200px|Bobi Wine mwaka 2019.
**Robert Kyagulanyi Ssentamu** (anajulikana kwa jina la kisanii kama **Bobi Wine**; alizaliwa 12 Februari 1982) ni mwanasiasa, mwimbaji, mwigizaji na mfanyabiashara wa Uganda. ni kiongozi katika harakati maarufu dhidi ya Rais Yoweri Museveni na harakati hizo hujulikana kama *People Power, Our Power*. mwaka 2019, alitangazwa kuwa mgombea wa kiti cha urais katika uchaguzi mkuu wa Uganda. 

Kyagulanyi alizaliwa katika hospitali ya Nkozi, ambapo mama yake aliwahi kufanya kazi. alikulia katika mji mkuu wa Uganda Kampala .

Kyagulanyi alisoma katika shule ya *Kitante Hill School*, ambapo alipata cheti cha elimu yake ya msingi mwaka 1996. Mwaka 1998 alihitimu elimu ya upili katika shule ya *Kololo Senior Secondary School* na kupata cheti, kisha alijiunga na Chuo Kikuu cha Makerere alikosomea muziki na sanaa ambapo alihitimu kwa ngazi ya diploma mwaka 2003, mnamo mwaka 2016 Kyagulanyi  alirudi tena chuo kikuu na kujifunza sheria katika *International University of East Africa* (IUEA).

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1982
Jamii:watu walio hai
Jamii:Waimbaji wa Uganda
Jamii:Waigizaji Filamu wa Uganda
Jamii:Wanasiasa wa Uganda
Antonio Nugaz

**Juma Khatib Nugaz** "Antonio Nugaz" (Amezaliwa Tarehe 10 Oktoba 1983, Tanga) Ni mtangazaji wa televisheni na radio, kwa sasa ni Afisa uhamasishaji na ushirikiano/uhusioano wa Mashabiki katika klabu ya mpira wa miguu kutoka Tanzania. 

Nugaz ni miongoni mwa watu walio mashuhuri na wenye ushawishi mkubwa kwa watangazaji wa Televisheni na Redio, Tanzania na Afrika-mashariki kwa ujumla. 

## Tanbihi
Usi (Biblia)

**Usi** (kwa Kiebrania ע֥וּץ *uts*, kwa Kigiriki Ως *os*, kwa Kiingereza *Uz*) ni jina la nchi linalotajwa katika Biblia ya Kiebrania na eneo alipoishi Ayubu. Pamoja na hayo kuna watu wanne wanaotajwa katika Biblia wenye jina la Usi.

## Nchi ya Usi 
Usi ni nchi alipoishi mhusika wa Biblia, Ayubu. Nje ya kitabu cha Ayubu, nchi ya Usi imetajwa pia katika Yeremia 25:20 na katika Maombolezo 4:21.

Mahali kamili pa Usi hapajulikani. Wataalamu wa Biblia hujadili hasa sehemu mbili:

 Edomu ambayo ni eneo upande wa mashariki mwa kusini mwa bonde la mto Yordani 

* Aramu iliyopo karibu na Mesopotamia 
* Kwa namna yoyote, ilikuwepo katika upeo wa maadui wa Ayubu, kwa mfano Wakaldayo.

Mahali pa Usi si muhimu sana kwa kuelewa ujumbe wa Kitabu cha Ayubu .

## Usi kama jina la binafsi 
### Usi mwana wa Aramu 
Kufuatana na kitabu cha Mwanzo, Usi ni jina la binafsi na jina la ukoo pia. Katika Mwanzo 10:23 Usi ni mtoto wa kwanza wa Aramu na mjukuu wa Shemu. Ndugu zake waliitwa Huli, Getheri na Mashi. Usi iliendelea kutumiwa kama jina la kabila la Waaramu.

Mtaalamu Mwislamu Ibn Kathīr alimtaja Usi kama baba wa ʿAd ambaye ni chanzo cha kabila la ʿĀd linalotajwa katika Korani.

### Usi mwana wa Nahori 
Usi pia ni jina la mtoto wa kwanza wa Nahori ambaye alikuwa ndugu wa Abrahamu (Mwanzo 22:21). Mama yake aliitwa Milka na kaka zake walikuwa Buzi, Kemueli (baba wa Aramu), Kesedi, Hazo, Pildashi, Yidlafu na Bethueli (baba wa Rebeka aliyekuwa mke wa Isaka).

### Usi mwana wa Dishan mki 
Usi ni pia jina la mtoto wa kwanza wa Dishani, kiongozi wa Wahori (Mwanzo 36.28). Ndugu yake aliitwa Arani.

### Usi baba wa Merari 
Kuna pia Usi mmoja katika Kitabu cha Yuditi ambaye ni baba wa Merari na babu wa Yuditi aliye mhusika mkuu wa kitabu hicho (Yuditi 8:1).

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* Markus Witte: *Uz* . Katika: Michaela Bauks, Klaus Koenen (eds. Kamusi ya kisayansi ya Biblia kwenye mtandao (WiBiLex), Stuttgart 2006 ff
Jamii:Mahali pa Biblia
Jamii:Watu wa Biblia
Pete O'Neal

**Felix Lindsey** "**Pete**" '''O'Neal, Jr.'* (alizaliwa 1940) alikuwa mwenyekiti wa chama cha *Black Panther Party'' cha mji wa Kansas nchini Marekani mwaka 1960 huku akifanya shughuli nyingi za kijamii kama kusaidia watoto wa mitaani katika mji huo. 

## Historia 
O'Neal aliingia katika mgogoro na walimu wake wakati akiwa elimu ya juu ya upili na kulazimika kuacha masomo yake na kujiunga na jeshi akifuata nyayo za baba yake. 

Baada ya kumaliza kuhudumu katika jeshi alihamia katika jiji la Calfonia na  mwaka 1959h alikamatwa kwa makosa ya wizi na kuhukumiwa jela miezi tisa lakini alitoroka baada ya kukaa humo kwa muda wa miezi mitatu na kukimbilia katika mji wa Kansas na mwaka 1961 alikamatwa tena na kurejeshwa katika jiji la Kalifonia kumalizia hukumu yake iliyobakia .  

Mnamo tarehe 30 Oktoba mwaka 1969 alikamatwa tena kwa makosa ya kusafirisha silaha na mwaka 1970 alihukumiwa jela miaka minne, lakini alitorokea nchini Aljeria na kisha kukimbilia nchi Tanzania baada ya mwalimu Julius Nyerere kuvutiwa na sera zake za uafrika na kumruhusu kuishi nchini humo ambako anaishi hadi sasa. 

Peter pamoja na mke wake Charlotte Hill O'Neal, ni waanzilishi wa asasi na kituo cha *United African Alliance Community Center* (UAACC) kilichopo eneo la Embasenyi wilaya ya Arumeru mkoani Arusha.

UAACC ni kituo kinachoshughulika kufunza watoto hasa katika masuala ya sanaa. filamu. muziki lugha ya Kiingereza, Kompyuta pamoja na mambo mengine.

Kituo hiki kimekuwa kikitembelewa na watu maarufu pamoja na wanasiasa mbalimbali na huduma za mabweni zinapatikana katika kituo hiko, huku vijana na watu mbalimbali hasa wanaozunguka kituo hicho wakipata fursa ya ajira.

Familia ya O'Neal's bado inaishi katika jiji la Kansas na Peter ni binamu wa mwakilishi wa Marekani Emmanuel Cleaver, na tangu mwaka 1991 Eammanuel amekuwa akimuombea Pater msamaha kwa maraisi tangu Bill Clinton na Barack Obama na wote walikataa kutoa msamaha kwa Peter .

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1940
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Melissa Panarello

** Melissa Panarello** (amezaliwa Catania, 3 Desemba 1985) ni mwandishi na mshairi kutoka nchi ya Italia.

## Vitabu 
* 2003: *100 colpi di spazzola prima di andare a dormire*
* 2005: ''L'odore del tuo respiro*
* 2010: *Tre*
* 2013: *La Bugiarda''

## Tanbihi 
Jamii:Waandishi wa Italia
Jamii:Waliozaliwa 1985
Jamii:Watu walio hai
Susanna Tamaro

**Susanna Tamaro** (amezaliwa Trieste, 12 Desemba 1957) ni mwandishi na mshairi kutoka nchi ya Italia.

## Tuzo
:1989: Premio Elsa Morante
:1991: Premio Rapallo-Carige
:2003: Ordine al merito della Repubblica italiana

## Vitabu 
* *La testa tra le nuvole* (1989)
* *Per voce sola* (1991)  
* *Cuore di ciccia* (1992)
* *Il cerchio magico* (1994)
* ''Va' dove ti porta il cuore*(1994)
* *Anima Mundi* (1997)
* *Cara Mathilda. Lettere a un'amica* (1997)
* *Tobia e l'angelo* (1998)
* *Verso casa* (1999)
* * Papirofobia* (2000)
* *Respondimi* (2001)
* *Più fuoco più vento* (2002)
* *Fuori* (2003)
* *Ogni parola é un seme* (2005)
* *Ascolta la mia voce* (2007)
* *Luisito. Una storia d'amore*, (2008)
* *Il grande albero* (2009)
* *Per sempre*, (2011)	
* *L' isola che c'è. Il nostro tempo, l'Italia, i nostri figli*(2011).
* *Ogni angelo è tremendo*, (2013)
* *Via Crucis. Meditazioni e preghiere*, (2013)(E-book)
* *Un'infanzia: adattamento teatrale di Adriano Evangelisti*, (2013)(E-book)
* *Sulle orme di San Francesco*, (2014)(E-book)
* *Illmitz*, (2014)	
* *Salta Bart!*, (2014)
* *Un cuore pensante'', (2015)

## Tanbihi 
Jamii:Waandishi wa Italia
Jamii:Waliozaliwa 1957
Jamii:Watu walio hai
Sion Segre Amar

**Sion Segre Amar** (Torino, 19 Mei 1910- Torino, 4 Septemba 2003) alikuwa mwandishi na mshairi kutoka nchi ya Italia.

## Vitabu
* *Amico mio e non della ventura*, 1990
* *Il logogrifo*,1990
* *Il mio ghetto*, 1996

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1910
Jamii:Waliofariki 2003
Jamii:Waandishi wa Italia
Władysław Szerner

**Władysław Szerner** (Warshawa, 3 Juni 1836 - Unterhaching, 4 Januari 1915) alikuwa mchoraji kutoka Polandi.

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1836
Jamii:Waliofariki 1915
Jamii:Wasanii wa Polandi
Wawakilishi wenye kura

**Mwakilishi mwenye kura** *(elector)* ni mtu anayeteuliwa kupiga kura kwa niaba ya wengine. Huchaguliwa katika mfumo wa kisiasa wa nchi mbalimbali kwa uchaguzi  usio wa moja kwa moja.

Mifano ni

*wawakilishi wenye kura wanaopiga kura katika baraza maalum *(electoral college)* inayomchagua raisi wa Marekani. Wanachaguliwa kijimbo na raia wote wenye haki ya kupiga kura. Wanakutana kijimbo kuwapigia kura wagombea wa uraisi; kura zao zinatumwa kwa senati ya Marekani ambako zinajumlishwa na mwenye kura nyingi anatangazwa kuwa rais mpya. Wawakilishi hugombea kwa ajili ya mgombea fulani wa uraisi na kufuatana nasheria za nchi hiyo wanatakiwa kumpa kura yao.

*Wawakilishi wenye kura wanaomchagua raisi wa Ujerumani; hao ni wabunge wote wa bunge la Ujerumani (Bundestag) pamoja na idadi sawa ya wawakilishi wanaoteuliwa na mabunge ya majimbo ya shirikisho wakikutana katika baraza la shirikisho *(federal convention, Bundesversammlung)*

* Nchini Ufaransa ndio wawakilishi wa mabunge ya wilaya *(département)*, mabunge ya mikoa *(région)* na mabunge ya miji na tarafa za Ufaransa, kwa jumla takriban wawakilishi 15,000, wanaokutana kiwilaya na kupigia kura wabunge wa senati ya Ufaransa ambayo ni  "chumba cha juu" cha bunge la nchi hiyo.

*Nchini Italia wabunge wa vitengo vyote viwili vya bunge, pamoja na idadi ya wawakilishi wa mikoa ya nchi humpigia kura rais wa Italia.

*Pale Burundi na Madagaska wabunge wa senati huchaguliwa na wawakilishi wa mabunge ya tarafa ya nchi

## Marejeo
## Viungo vya Nje
* "A Handbook of Electoral System Design " from International IDEA
* A New Nation Votes: American Election Returns 1787–1825
Ubuntu Hub

**Ubuntu Hub** ni asasi isiyo ya kiserikali iliyoanzishwa mkoani Arusha  kwa lengo la kuwasaidia wajasiriamali na wafanyabiashara wadogo wanaopatikana katika mkoa huo.

Asasi hiyo ilianzishwa na Collins Kimaro pamoja na wenzake wawili ambao ni Carolin Kandusi  na Jonathan Ruta.
 
Ubuntu wamekuwa wakiandaa mafunzo mbalimbali na elimu kwa ajili ya kuwaelimisha wafanyabiashara na wajasiriamali wanaochipukia katika mbinu bora za kukuza na kupata mawazo ya biashara pamoja na kuwaendeleza katika sekta ya ubunifu.

## Marejeo
Jamii:Mashirika
Jamii:Malezi
Jamii:Arusha
Jamii:Biashara
Vision For Youth

**Vision For Youth** (kwa kifupi *V4Y*) ni asasi isiyo ya kiserikali yenye makao yake mkoani Arusha,  asasi hii hufanya kazi katika maeneo matatu makuu ambayo ni afya,elimu ya uraia,pamoja na kuwainua vijana kiuchumi .
V4Y hufanya kazi kwa vijana wenye umri kuanzia miaka kumi na tano hadi thelethini na tano tu.

## Tanbihi
Jamii:Mashirika
Jamii:Malezi
Jamii:Arusha
Vicente Huidobro

**Vicente García-Huidobro Fernández** (Santiago de Chile, 10 Januari 1893 - Cartagena, 2 Januari1948) alikuwa mwandishi na mshairi kutoka nchi ya Chile, (Creacionismo).

## Vitabu
* *Ecos del alma*, 1911
* *La gruta del silencio*, 1913
* *Canciones en la noche*, 1913
* *Pasando y pasando*, 1914
* *Las pagodas ocultas*, 1914
* *Adán*, 1916
* *El espejo de agua*, 1916
* *Horizon carré*, 1917
* *Poemas árticos*, 1918
* *Ecuatorial*, 1918
* *Tour Eiffel*, 1918
* *Hallali*, 1918
* *Saisons choisies*, 1921
* *Finis Britannia*, 1923
* *Automne régulier*, 1925
* *Tout à coup*, 1925
* *Manifestes*, 1925
* *Vientos contrarios*, 1926
* *Mío Cid Campeador*, 1929
* *Temblor de cielo*, 1931
* *Altazor o el viaje en paracaídas*, 1931
* *Tremblement de ciel*, 1932
* *Gilles de Raíz*, 1932
* *La próxima*, 1934
* *Papá o el diario de Alicia Mir*, 1934
* *Cagliostro*, 1934
* *En la luna*, 1934
* *Tres inmensas novelas*, 1935
* *Sátiro o el poder de las palabras*, 1939
* *Ver y palpar*, 1941
* *El ciudadano del olvido*, 1941
* *Últimos poemas*, 1948

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1893
Jamii:Waliofariki 1948
Jamii:Waandishi wa Chile
Dominiko Nguyen

''''* (1802-1862) alikuwa tabibu ambaye alifungwa pamoja na wakulima Dominiko Nhi, Dominiko Mao, Vinsenti Tuong na Andrea Tuong kwa ajili ya imani ya Kikristo.

Baada ya kuteswa kwa muda mrefu gerezani, walikatwa kichwa chini ya kaisari Tu Duc.

Ni mmojawapo kati ya Wakristo wafiadini wa Vietnam waliouawa kwa ajili ya imani yao huko Vietnam katika karne ya 17, 18 na 19 (1625–1886).

Wanatajwa pia kama Watakatifu Andrea Dũng-Lạc na wenzake 116.

Kwa nyakati tofauti, Papa Leo XIII, Papa Pius X na Papa Pius XII waliwatangaza kuwa wenye heri, halafu Papa Yohane Paulo II aliwaunganisha katika kuwafanya watakatifu wafiadini tarehe 19 Juni 1988.

Sikukuu yao huadhimishwa kwa pamoja kila tarehe 24 Novemba, lakini ya kwake mwenyewe tarehe 16 Juni.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo ya Kiswahili
* Pd. Leandry Kimario, O.F.M.Cap. - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 364-365

## Marejeo ya lugha nyingine
**Les Missions Etrangères. Trois siecles et demi d'histoire et d'aventure en Asie* Editions Perrin, 2008, ISBN 978-2-262-02571-7
**"St. Andrew Dung-Lac & Martyrs"'', by Father Robert F. McNamara, Saints Alive and All God's Children Copyright 1980-2010 Rev. Robert F. McNamara and St. Thomas the Apostle Church.
* *"Vietnamese Martyr Teaches Quiet Lessons"*, By Judy Ball, An AmericanCatholic.org Web Site from the Franciscans and St. Anthony Messenger Press.

## Viungo vya nje
*St. Andrew Dung-Lac and his 116 companions, martyrs
*St. Andrew Dung-Lac An Tran
*https://sites.google.com/site/vietnamesemartyrs/VietnameseMartyrs
Armando Guebuza

**Armando Guebuza** (alizaliwa Murrupala katika jimbo la Nampula, Msumbiji, 20 Januari 1943) alikuwa rais wa Msumbiji katika miaka 2005-2015.

Katika vita vya uhuru dhidi ya Ureno alikuwa kiongozi na jenerali muhimu wa chama cha FRELIMO ambacho alijiunga nacho akiwa na umri wa miaka 20. 

Kwa ufupi baada ya uhuru akawa waziri katika serikali ya Samora Machel na hatimaye rais.

Mnamo Agosti 2021, mtoto wake Ndambi Guebuza alihukumiwa kwa ufisadi.

Jamii:Marais wa Msumbiji
Trifoni wa Campsada

ya Mt. Trifoni, Serbia.]]
**Trifoni wa Campsada** (Campsada, Frigia, leo nchini Uturuki, 232 - Nisea, 250) alikuwa mvulana Mkristo aliyeuawa kikatili kwa ajili ya imani yake wakati wa dhuluma ya kaisari Decius. 

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 1 Februari.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Severo wa Ravenna

[thumb|Mt. Severo katika [mozaiki huko Ravenna.]]
**Severo wa Ravenna** (Ravenna, Emilia-Romagna, Italia, karne ya 3 - Ravenna, 1 Februari 344) alikuwa askofu wa 12 wa mji huo wa Italia Kaskazini kuanzia mwaka 308 hadi kifo chake.

Alishiriki Mtaguso wa Sardica (343/344) .

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Kanisa la Kiorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 1 Februari.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Vyanzo
;vikuu
**Sermo de Sancto Severo auctore Petro Damiani*;
*Anonimo, *Vita sancti Severi episcopi Ravennatis* (Biblioteca Hagiographica Latina ms. 7680), (collocazione).
;vingine
*Fabri, *Le sacre memorie di Ravenna*, Venezia 1664.
*Francesco Lanzoni, *S. Severo vescovo di Ravenna (342-3) nella storia e nella leggenda*, in «Atti e memorie della R. Deputazione di storia patria per le province di Romagna», serie IV, vol. I., Bologna 1911, pp.&nbsp;325–396

## Viungo vya nje
*Giovanni Gardini, *San Severo, vescovo di Ravenna* 
*Canti per S. Apollinare e S. Severo nei frammenti e codici liturgico-musicali ravennati, http://patrimonioculturale.unibo.it/sge/?page_id=350 

Jamii:waliozaliwa karne ya 3
Jamii:Waliofariki 344
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Paulo wa Trois-Chateaux

**Paulo wa Trois-Chateaux** (alifariki 412 hivi) alikuwa askofu wa Trois-Chateaux (leo nchini Ufaransa) kuanzia mwaka 372.

Hadi leo kwa heshima yake mji huo mdogo unaitwa St. Paul Trois-Chateaux.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 1 Februari.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Gotthilf Fischer

thumb|Gotthilf Fischer
**Gotthilf Fischer** (11 Februari 1928 - 16 Desemba 2020) alikuwa kondakta wa kwaya wa Ujerumani. Alijulikana kwa kuanzisha *Fischer-Chöre*, kwaya nyingi za kufanya muziki wa *Volkslied* na muziki maarufu. Walionekana kimataifa, pamoja na marais wa serikali na mapapa, na kwa ukubwa katika ufunguzi wa Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 1972 huko Munich, na Kombe la Dunia la mwaka 1974. Waliuza zaidi ya rekodi milioni 16.

## Maisha 
Gerhard Albert Gotthilf Fischer alizaliwa *Plochingen, Swabia*. Alikuwa mtoto wa seremala ambaye alifanya muziki katika wakati wake wa bure. Alifundishwa kuwa mwalimu wa michezo huko *Lehrerbildungsanstalt,Esslingen* kutoka mwaka 1942 hadi mwaka 1945. Kama kondakta wa kwaya, alikuwa akifundishwa mwenyewe.Kuanzia mwaka 1946, aliendesha kwaya ya *Concordia Gesangverein* huko *Deizisau*, baadaye pia vikundi vingine katika wilaya ya *Esslingen*.Concordia alishinda tuzo ya kwanza katika *Schwäbischen Sängerfest* huko Göppingen ambapo kwaya 150 zilishindana katika kitengo cha "Volks- und Kunstgesang".Iliibua kuanzishwa kwa vikundi zaidi ambavyo vilionekana vikiwa pamoja na *Fischer-Chöre*, na mara kwa mara waimbaji karibu 1,500.

Fischer alicheza kwa mara ya kwanza kwenye televisheni mnamo mwaka 1962 katika safu ya *Horst Jankowski*. Fischer-Chöre alionekana kwenye Runinga mara ya kwanza mnamo mwaka 1969 katika safu ya *Wim Thoelke*, *Dreimal neun*, na kumfanya kuwa maarufu nchini Ujerumani. Fischer-Chöre aliimba kwa sehemu kubwa katika ufunguzi wa Michezo ya Olimpiki ya msimu wa joto wa mwaka 1972 huko Munich. Mwisho wa Kombe la Dunia la FIFA la mwaka 1974, Fischer-Chöre aliimba na waimbaji 1,500 wimbo "Das große Spiel" na *Freddy Quinn*, uwanjani na mamilioni wakitazama runinga kote ulimwenguni.
Fischer kisha akazunguka Ulaya na Amerika. Kuanzia mwaka 1995 hadi mwaka 2008, Fischer aliendesha kipindi cha televisheni kilichoitwa "Straße der Lieder" kwa mtangazaji SWR.Aliitwa "Karajan aus dem Remstal" na *Bwana wa majeshi ya kuimba*. 
 
Kwaya zake zilicheza kwa familia za kifalme, marais wa serikali na mapapa kadhaa. Wakati wa kutimiza miaka 75 kama kondakta wa kwaya, aliuza zaidi ya rekodi milioni 16, nyingi zenye jina la "Sing mit Fischer" (Imba na Fischer).

Fischer alifariki *Weinstadt* akiwa na umri wa miaka 92 mnamo tarehe 16 Desemba mwaka 2020.

## Marejeo 
Jamii:Wanamuziki wa Ujerumani
Orso wa Aosta

thumb|250px|Mt. Orso.
**Orso wa Aosta** (pia: **Ours**; karne ya 5 - 1 Februari 529) alikuwa mmonaki kutoka Ireland, padri mmisionari nchini Ufaransa, aliyeishia katika Valle d'Aosta, leo mkoa mdogo kuliko yote ya Italia.  

Alipinga Uario.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu, hasa siku ya kifo chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Anonimo, *Vita Beati Ursi* (fine VIII sec.), raccolto in un codice dell'Abbazia di Farfa del IX-X sec.
* Anonimo, *Vita Beati Ursi* (seconda metà XIII sec.)
* Jean-Ludovic Vaudan, *Saint Ours* in A.-P. Frutaz, *Le fonti per la storia della Valle d’Aosta*, Roma 1966
* Nicolas-Joconde Arnod, *Vie de Saint Ours*, Chambéry, 1668
* Elena Percivaldi, ''Sant'Orso, tesori e misteri'', in Rivista MEDIOEVO n. 240 (gennaio 2017), pp. 94-105.

## Viungo vya nje
*Saints of February 1: Ursus of Aosta
* Sant'Orso d'Aosta
* Foire de Saint-Ours 
* ''Sant'Orso di Aosta'', su Cathopedia, l'enciclopedia cattolica, cathopedia.org.
 

Jamii:Watakatifu wa Italia
Wang's Family

'''Wang's Family''' ni tamthilia ya Kikorea inayohusu familia yenye watoto watano: wanne wa kike na mmoja wa kiume. Katika tamthilia hii kuna mafunzo tofauti ya kifamilia yanayofanywa. Mafunzo haya hutolewa kupitia maisha ambayo watoto hawa watano hupitia. Familia hii ni familia ya Wang.

Mtoto wa kwanza wa familia hii anaitwa Subac. Binti huyu ni binti aliyependwa sana na mama yake kuliko wanae wote. Binti huyu aliweza kubahatika kuwa na elimu zaidi ya wadogo zake na hata akaolewa na mwanamume aitwae Ming Jung aliye na pesa na makampuni. Lakini siku siyo nyingi baada ya kupata watoto wawili makampuni ya kijana Ming Jung yanafilisika, kitu kilichosababisha upendo kati ya mama Subac kupungua na kuilazimu familia nzima ya Subac kuhamia katika nyumba ya mama Subac kwa kuuza nyumba pamoja na samani zao zote. Huu unakuwa muda mgumu sana kwa Ming Jung kwa ajili ya kukabiliana na umaskini na kazi yake mpya ya kutoa huduma ya vifurushi  nakurudi nyumbani amechelewa. lakini katika wakati huu Subac yuko akiangaika kununua vipodozi na kutumia vibaya pesa yao ya matumizi. 

Jamii:Filamu za Korea Kusini
Burkado wa Wurzburg

.]]
**Burkado wa Wurzburg** (alifariki Wurzburg, Ujerumani, 754 hivi) alikuwa Mkristo kutoka Uingereza aliyekwenda kama mmisionari huko Ujerumani, halafu akawekwa na Bonifasi wa Fulda kuwa askofu wa kwanza wa mji huo (741-751).

Mwisho aling'atuka akaenda kuishi upwekeni.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Wakristo wengineo kama mtakatifu.

Sikukuu yake ni tarehe 2 Februari ya kila mwaka.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo 
* Friedrich Wilhelm Bautz: Burchard. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). Band 1, Bautz, Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1, Sp. 816–817.
* Wilhelm Engel: Burchard. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 3, Duncker & Humblot, Berlin 1957, ISBN 3-428-00184-2, S. 29 (Digitalisat).
* Heinrich Hahn: Burghard. In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 3, Duncker & Humblot, Leipzig 1876, S. 564–566.
* Konrad Schäfer, Heinrich Schießer: Leben und Wirken des hl. Burkhard (= Bad Neustädter Beiträge zur Geschichte und Heimatkunde Frankens. Band 4). Bad Neustadt a. d. Saale 1986, ISBN 978-3-9800482-4-8.
*Heinrich Wagner: Würzburger Diözesan Geschichtsblätter (WDGB). Band 65, 2003 (Die Würzburger Bischöfe 741-842), S. 17–43.
* Alfred Wendehorst: Burchard (Nr. 14). In: Lexikon des Mittelalters (LexMA). Band 2, Artemis & Winkler, München/Zürich 1983, ISBN 3-7608-8902-6, Sp. 951.

## Viungo vya nje
* http://www.santiebeati.it/dettaglio/91258
* https://web.archive.org/web/20150110042227/http://www.weyer-neustadt.de/content/DesktopDefault.aspx?tabid=180
* https://web.archive.org/web/20150110042227/http://www.weyer-neustadt.de/content/DesktopDefault.aspx?tabid=180
* Burkard in the Frisian Chronicle
Katerina wa Ricci

250px|thumb|Mt. Katerina wa Ricci alivyochorwa.
**Katerina wa Ricci** (Firenze, Italia, 23 Aprili 1522 - Prato, Italia, 2 Februari 1590) alikuwa bikira mwenye vipaji na karama za pekee aliyemfuata tangu ujanani Yesu Kristo katika familia ya kiroho iliyoanzishwa na Dominiko Guzman (Utawa wa Tatu wa Mt. Dominiko). Alijitosa katika upyaisho wa kidini na katika kutafakari mafumbo ya mateso ya Yesu, akijaliwa kuyashiriki kwa karama za pekee .

Katerina alitangazwa na Papa Klementi XII kuwa mwenye heri tarehe 23 Novemba 1723, halafu akatangazwa na Papa Benedikto XIV kuwa mtakatifu tarehe 29 Juni 1746. 

Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe aliyoaga dunia.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo ya Kiswahili
* John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 54 
* Pd. Leandry Kimario, O.F.M.Cap. - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 46

## Viungo vya nje
*Catholic Encyclopedia: *St. Catherine de Ricci*

Jamii:Waliozaliwa 1522
Jamii:Waliofariki 1590
Jamii:Mabikira
Jamii:Wadominiko
Jamii:Watakatifu wa Italia
Yoana wa Lestonnac

thumb|Mt. Yoana wa Lestonnac
**Yoana wa Lestonnac, O.D.N.** (Bordeaux, 27 Desemba 1556 – 2 Februari 1640) alikuwa mtawa wa Ufaransa, wa kwanza kuanzisha shirika la masista walimu (1607). 

Utotoni alikataa mahimizo ya mama yake ya kuasi Kanisa Katoliki. Baadaye aliishi miaka 24 katika ndoa, ambamo alizaa watoto watano ambao aliwalea kwa hekima baada ya kufiwa mumewe.Hatimaye, kwa mfano wa shirika la Wajesuiti, alianzisha shirika la Mabinti wa Bibi Yetu ili kulea Kikristo wasichana wengi iwezekanavyo .

Papa Leo XIII alimtangaza mwenye heri tarehe 12 Mei 1900, halafu Papa  Pius XII alimtangaza mtakatifu tarehe 15 Mei 1949.

Sikukuu yake huadhimishwa kila mwaka kwenye tarehe ya kifo chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*The Company of Mary Our Lady Official site 
*

Jamii:Watawa waanzilishi
Fransisko Coll

thumb|right|Mt. Fransisko Coll.
**Fransisko Coll** (Gombren, 18 Mei 1812 – Vic, Barcelona, 2 Aprili 1875) alikuwa padri wa Kanisa Katoliki na mtawa wa Shirika la Wahubiri kutoka mkoa wa Catalonia, Hispania.

Baada ya kufukuzwa utawani kinyume cha haki, alidumisha imara wito wake akihubiri jina la Yesu katika mkoa huo wote .

Alianzisha shirika la Masista Wadominiko wa Kupashwa Habari Bikira Maria.

Tarehe 29 Aprili 1979 alitangazwa na Papa Yohane Paulo II kuwa mwenye heri, halafu Papa Benedikto XVI alimtangaza mtakatifu tarehe 11 Oktoba 2009. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 2 Februari.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* Holy See

Jamii:Waliozaliwa 1812
Jamii:Waliofariki 1875
Jamii:Mapadri
Jamii:Wadominiko
Jamii:Watakatifu wa Hispania