open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
MTV

thumb|Hii ni lebo ya MTV
**MTV** ni chaneli ya muziki iliyopo jijini New York, Marekani. Ilizinduliwa mnamo Agosti 1, 1981) na hutumika kama mali kuu ya MTV Entertainment Group, sehemu ya Paramount Media Networks ikiwa ni mgawanyiko wa Paramount Global.

## Historia
Mawazo ya televisheni ya muziki yalianza katika miaka ya 1960. Bendi ya muziki ya The Beatles walitumia video za muziki kutangaza rekodi zao kuanzia katikati ya miaka ya 1960. Filamu yao iliyotoka mwaka 1964 ya ''A Hard Day's Night'', na uimbaji wa wimbo "Can't Buy Me Love", zilifanya MTV kumtunukia tuzo ya (kuvumbua video ya muziki) mkurugenzi wa filamu hiyo Richard Lester.

Mnamo 1967, kampuni iliyopo Los Angeles iitwayo *Charlatan Productions* ilianza kutoa filamu za matangazo kwa vikundi vya rock kwa mbinu ya kipekee, iliyohusisha kutafsiri nyimbo binafsi kwa kutengeneza maandishi asilia na matukio ya kisanii ili kuendana. Charlatan ilianzishwa na watengenezaji filamu Peter Gardiner na Allen Daviau; wote wawili walikuwa watayarishaji wa matukio maalamu kwenye filamu miaka hiyo.

## Marejeo 
Jamii:Televisheni
Jamii:New York
Karim

**Karim** (kwa namna nyingine imeandikwa **Kareem**, **Kahreem** au **Kerim**; kwa Kiarabu: کریم) ni jina la kawaida linalojulikana kuwa na asili ya Kiarabu ambalo linamaanisha kuwa "mwenye ukarimu" au mzuri. 

Halipaswi kuchanganywa na Al-Karim (kwa Kiarabu: الکریم), ambayo ni moja ya majina 99 ya Mwenyezi Mungu, maana ya mara kwa mara Mwokozi.

Karim pia ni tahajia ya sawa, ingawa si ndogo sana, jina (Kiarabu: كرم), ambalo linajulikana kama Karam, Karem au Kerem. 

Jina lingine linalojitokeza katika Kiarabu ni: أکرم, Akram, linamaanisha zaidi ya ukarimu.

Jamii:Majina
Ross Barkley

link=Picha:Ross%20Barkley%202013%20%28cropped%29.jpg|thumb|Ross Barkley
**Ross Barkley** (amezaliwa 5 Desemba 1993) ni mchezaji wa mpira wa miguu anayechezea klabu ya Chelsea F.C. iliyopo nchini Uingereza, naye ni mzawa wa nchi hiyo.

Jamii:Waliozaliwa 1993
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Uingereza
Gustav Adolf

thumb|Huyu ndiye Gustav Adolf Lewenhaupt
**Gustav Adolf** alikuwa  askari wa Swideni na mjumbe wa serikali. Alichaguliwa mjumbe Mkuu mwaka wa 1645, Mshauri Mkuu katika 1650, Mkuu mwaka 1651, Field Marshal mwaka wa 1655 na Gavana Mkuu wa Riga mwaka wa 1656. 

Katika vita vya miaka thelathini (1618-1648) aliwaagiza askari kwenye vita vya Breitenfeld (vita vya kwanza vya Leipzig), mwaka wa 1642.

Jamii:Watu wa Uswidi
Jordi Alba

thumb|Jordi Alba (2012)
**Jordi Alba Ramos** (alizaliwa 21 Machi 1989) ni mchezaji wa soka wa Hispania. Anachezea timu ya Barcelona F.C. na timu ya taifa ya Hispania. 

Alba hucheza upande wa kushoto na ni mchezaji mwenye kasi kubwa, pia anaweza kucheza kama winga wa kushoto.

Alianza kucheza mpira Barcelona, lakini alitolewa kwa kuwa alikuwa mdogo mno. Baada ya kutolewa na Barcelona alijiunga na Cornellà na alimaliza maendeleo yake katika timu ya  Valencia, aliibuka na kucheza La Liga na klabu hiyo, mwaka 2012 alirudi Barcelona.

## Valencia 
Baada ya kurudi Los Che, Alba alianza kucheza La Liga tarehe 13 Septemba 2009 na kushinda 4-2  dhidi ya Real Valladolid. Kisha alicheza mechi mbili za UEFA (Europa League) mfululizo dhidi ya Lille na Slavia Prague.

Kutokana na majeraha , alicheza 2009 hadi 2010 kama beki wa kushoto akiwa na maonyesho mazuri ya jumla katika nafasi hiyo ya ubeki, tarehe 11 Aprili 2010 alifunga bao lake la kwanza kwa klabu hiyo kwa kushinda 3-2 dhidi ya Mallorca.

## Barcelona 
Tarehe 28 Juni 2012, Alba alisaini mkataba wa miaka mitano na Barcelona kwa mshahara wa   € 14,000,000. Alianza kucheza rasmi Agosti 19 2012, alicheza dakika 90 dhidi ya Real Sociedad na kuibuka na ushindi wa magoli 5-1.

Alba alifunga bao lake la kwanza dhidi ya Blaugrana mnamo Oktoba 20, 2012 walishinda 5-4 dhidi ya  Deportivo na alifunga bao la mwisho kupitia lengo lake mwenyewe.

Jamii:Waliozaliwa 1989
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania
Mlima Kennedy

thumbnail|right|200px| Mlima Kennedy 
'''''' ni mlima wa Kanada wenye urefu wa mita 4,250-4,300. Uko katika safu ya Milima Saint Elias.

Jamii:Milima ya Kanada
Mlima Bona

thumbnail|right|200px| Mlima Bona 
'''''' ni mlima wa Marekani wenye urefu wa mita 5,005. Uko katika safu ya Milima Saint Elias.

## Tazama pia
* Orodha ya milima

Jamii:Milima ya Marekani
Volcán de Fuego de Colima

thumbnail|right|200px|Volcán de Fuego de Colima 
'''''' ni mlima na volkeno hai nchini Meksiko katika Amerika ya Kaskazini. 

Una kimo cha mita 3,820 juu ya UB.

## Tazama pia
* Orodha ya milima

Jamii:Volkeno
Jamii:Milima ya Mexiko
Roberto Di Matteo

[alt=Di matteo|thumb|Di Matteo [mwaka 2015.]]
**Roberto Di Matteo** (alizaliwa 29 Mei 1970) ni mchezaji wa zamani wa soka wa Italia. Aliwahi kucheza timu ya taifa  ya Italia. Ni kocha mzuri.

Tangu katikati ya mwaka 2008, ndiye meneja wa timu ya soka ya Uingereza, Milton Keynes Dons F.C. (pia inajulikana kama *MK Dons*)

Jamii:Waliozaliwa 1970
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Italia
Jiwe la nyoka

**Jiwe la nyoka** ni jiwe linalotumika katika kutoa huduma ya kwanza  kwa mgonjwa aliyeng'atwa na nyoka. Jiwe hilo lina asili ya kuwa na elementi za Kaboni [C].

Jiwe la nyoka lina uwezo wa kunyonya sumu ya nyoka na kumuacha mjeruhiwa salama bila ya sumu katika mwili.

Jiwe la nyoka hupatikana baada ya kuchoma mfupa wa mnyama mwenye umbo kubwa; kwa mfano nyati, mbawa na hata mfupa wa binadamu ambayo matokeo yake ni kipande cha mfupa kilichoungua ambacho huitwa jiwe la nyoka.

Jamii:Tiba
Sierra Negra

[right|thumb|Mlima Sierra Negra (kushoto) pamoja na [Pico de Orizaba]]
'''''' ni mlima wa Meksiko katika Amerika ya Kaskazini. 

Una kimo cha mita 4,640 juu ya UB.

## Tazama pia
* Orodha ya milima

Jamii:Milima ya Mexiko
Naupa-Tecutépetl

right|thumb|kilele cha Cofre de Perote
'*** (au **Cofre de Perote*') ni mlima wa Meksiko katika Amerika ya Kaskazini. Ni volikano zimwe.

Una kimo cha mita 4,282 juu ya UB.

## Tazama pia
* Orodha ya milima

Jamii:Milima ya Mexiko
Mlima Tajumulco

right|thumb|Mlima Tajumulco, upande wa Kusini
'''''' ni mlima wa volikano nchini Gwatemala; ndio mrefu zaidi kati ya milima ya Amerika ya Kati. 

Una kimo cha mita 4,211 juu ya UB.

## Tazama pia
* Orodha ya milima

Jamii:Volkeno
Jamii:Milima ya Guatemala
Volcán Irazú

thumbnail|right|200px|Mlima Volcán Irazú 

'''''' ni mlima wa volkeno nchini Kosta Rika katika Amerika ya Kati. 

Una kimo cha mita 3,432 juu ya UB.

## Tazama pia
* Orodha ya milima

Jamii:Volkeno
Jamii:Milima ya Kosta Rika
Mogotón

'''''' ni mlima wa Nikaragua na Honduras katika Amerika ya Kati. 

Una kimo cha mita 2,438 juu ya UB.

## Tazama pia
* Orodha ya milima

Jamii:Milima ya Nikaragua
Jamii:Milima ya Honduras
Kevin-Prince Boateng

thumb|Kevin-Prince Boateng.
[thumb|Boateng akiichezea Ghana katika [kombe la dunia 2010.]]
**Kevin-Prince Boateng** (hutamkwa [ˈkɛvɪn pʁɪns bo.aˈtɛŋ]; amezaliwa 6 Machi 1987) ni bingwa wa mpira wa miguu ambaye kwa sasa anachezea timu ya Eintracht Frankfurt. Ni kiungo ambaye anaweza kucheza kama mshambuliaji. Boateng inajulikana kwa nguvu zake, kasi anapokuwa na mpira, vyenga vya kushangaza. Tovuti rasmi ya FIFA alieleza Boateng kama "mchezaji aliyebarikiwa kuwa na nguvu, kasi hatari katika kufunga mabao.

## Maisha
Ana wazazi wa mataifa tofauti: baba Mghana mama Mjerumani. . 
                                                                          
Boateng alianza kazi yake katika klabu ya Reinickendorfer Füchse mwanzoni mwa mwaka 1994 akiwa na miaka sita kabla ya kujiunga na Hertha BSC 1 Julai 1994 akiwa na umri wa miaka saba.

Baada ya kujitokeza kutoka timu ya Hertha, Boateng alicheza Hertha BSC II kwa misimu miwili akapandishwa kikosi cha timu ya kwanza ya Hertha katika msimu wa 2005-06.

Boateng alicheza Portsmouth katika kombe la FA mwishoni mwa mwaka 2010 katika ligi kuu ya Uingereza, klabu ya Portsmouth ilimsainisha Boateng kwa mkataba wa miaka mitatu mwaka 2009 kwa ada ya kuripotiwa ya £ milioni 4. Tarehe 12 Septemba 2009, alifunga bao lake la kwanza dhidi ya Chelsea F.C., na alikuwa mchezaji bora wa mwezi Agosti katika mwaka huo. Alimaliza msimu akiwa na mabao matatu katika michezo 22.

Mwezi Mei mwaka 2010, Portsmouth alicheza na Chelsea katika kombe la FA, ambapo Chelsea ilishinda 1-0. Wakati wa mechi, Boateng alimchezea rafu kiungo wa Chelsea Michael Ballack, na kumjeruhi kiwiko. Boateng alidai kwamba Ballack alimpiga katika uso kabla ya yeye kumchezea rafu, na alimuomba msamaaha Ballack kwa rafu aliyomchezea.

Jamii:Waliozaliwa 1987
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Ghana
Jamii:Wachezaji mpira wa Ujerumani
Zhongtong

thumb|Basi la Zhongtong
thumb|Nembo ya Zhongtong
**Zhongtong** ni kampuni inayotengeneza mabasi nchini China. Kiwanda kipo katika mji wa Liaocheng katika Jimbo la Shangdong. 

Kampuni imeorodheshwa katika soko la hisa la Shenzhen, na ni mmoja wa watengenezaji mabasi wakubwa wa China.

## Historia 
Kampuni hii ilianzishwa mwaka 1958. Liaocheng kama viwanda vya kutengeneza mabasi, walianza kutengeneza mabasi mwaka 1971. Baada ya mfululizo wa mabadiliko ya jina sasa ni mabasi ya Zhongtong, mwaka 1998.

Mwaka 2017 walikuwa na wafanyakazi 4,000 waliotengeneza kwenye eneo la m² 934,000. 

## Marejeo
Marc Andre ter Stegen

[thumb|237x237px|
Golikipa wa timu ya klabu ya [Barcelona F.C.|FC Barcelona na timu ya taifa ya Ujerumani (2014).
]]
**Marc André ter Stegen** (alizaliwa 30 Aprili 1992) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa Ujerumani. Anacheza kama golikipa wa klabu ya Barcelona FC na timu ya taifa ya Ujerumani.

Baada ya majira manne katika Bundesliga na Borussia Dortmund, alijiunga na Barcelona kwa € milioni 12 mwaka 2014. Alipata vikombe vinne katika msimu wake wa kwanza nchini Hispania. Kucheza kwa Barcelona ligi ya mabingwa Ulaya (UEFA) kumempelekea Ter Stegen kupata umaarufu na kuwa golikipa bora wa msimu wa kwanza.

## Barcelona FC 
Tarehe 19 Mei 2014, Ter Stegen ulitangazwa kuwa golikipa mpya wa klabu ya  Barcelona FC, baada ya uondokaji wa Victor Hipolito Valdés na José Manuel Pinto. Ter Stegen alisaini mkataba wa miaka mitano ambayo inamzuia kuhama hadi Juni 2019.

Jamii:Waliozaliwa 1992
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Ujerumani
Neodimi

**Neodimi** (**Neodymium**) ni elementi na metali ya udongo adimu yenye namba atomia 60 kwenye jedwali la elementi maana yake kuna protoni 60 katika kiini cha atomu yake. Ina uzani atomia 144.242. Alama yake ni **Nd**. 

## Tabia 
Neodimi inaitwa "metali ya udongo adimu", hata hivyo si elementi haba Duniani. Kama metali zote inang'aa lakini hewani inaoksidishwa haraka na kupata ganda la oksidi. Kutokana na kuoksidisha haraka inaanza kuwaka ikifikia sentigredi 150 na kuwa oksidi ya Nd2O3.

Aloi ya Nd2Fe14B) ni sumaku yenye nguvu sana: inashinda sumaku nyingine zote. Sumaku ya neodimi inaweza kushika masi yake mara elfu.

## Matumizi 
Kwa hiyo matumizi yake ni hasa pale ambako sumaku nyepesi lakini yenye uwezo inahitajika. Kwa hiyo zinatafutwa kwa ajili ya kompyuta, vinasasauti au vipazasauti.
 
Katika karne ya 21 uhandisi wa injini mpya za umeme kwa ajili ya magari na eropleni ulipanua matumizi ya neodimi. Kwa mfano injini za umeme za gari la Toyota Prius zinahitaji kilogramu moja ya neodimi kwa kila gari.  Mwaka 2018 kampuni ya Tesla ilihamia pia matumizi ya neodimi .

## Marejeo
Jamii:Elementi
Jamii:Metali
Comme Un...

**"Comme Un..."** ni jina la albamu ya kwanza iliyotoka mwaka 1991 kutoka kwa msanii wa muziki wa soukous kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Jean Baron. Albamu hii ni moja kati ya albamu bora kabisa za Baron na albamu pekee kutoka kwa msanii huyu hadi umauti ulipomkuta. Nyimbo kali kutoka katika albamu hii ni pamoja na Mami Lolo, Koudia Ndambou, Comme Un ... na Pantalon Moriba. Huu ulikuwa utaratibu wa kawaida kwa kundi la Loketo kila msanii wake kurekodi albamu ya kujitegemea na kuungwa mkono kamilifu kutoka kwa wanachama wenzake. Alianza Aurlus Mabelle kisha Diblo Dibala, Baron halafu wengineo. 
## Orodha ya nyimbo
Zifuatazo ni orodha kamili ya nyimbo zinapatikana katika albamu hii.

*1- Mami Lolo 	
*2 - Nabeleli 	
*3 - Koudia Ndambou 	
*4 - Pantalon Moriba 	
*5 - Comme Un ... 	
*6 - Lutter Lutter 	

## Viungo vya Nje
*[https://www.discogs.com/Jean-Baron-3-Loketo-Comme-Un/master/839848 ] katika wavuti ya Discogs.

Jamii:Albamu za 1991
Jamii:Albamu za Jean Baron
Blue Mountain Peak

thumbnail|right|200px|Mlima Blue Mountain Peak 

'''''' ni mlima mrefu zaidi nchini Jamaika. 

Una kimo cha mita 2,256 juu ya UB.

## Tazama pia
* Orodha ya milima

Jamii:Milima ya Jamaika
Loma Rucilla

'''''' ni mlima mrefu wa pili nchini Jamhuri ya Dominika na katika Karibi kwa jumla. 

Una kimo cha mita 3,039 juu ya UB.

## Tazama pia
* Orodha ya milima

Jamii:Milima ya Jamhuri ya Dominika
Chumba cha mazoezi

thumb|Watu wakifanya mazoezi katika Chumba cha mazoezi
**Chumba cha mazoezi** (kwa lugha ya Kiingereza: gym, kifupisho cha neno "gymnasium" ) ni mahala palipotengwa kwa kufanyia mazoezi ya kimwili. Chumba hiki huwa na karakana za kuongeza misuli kama vile vyuma vizito, tredimili na kamba za kurukia.

Vyumba vya namna hiyo hupatikana haswa kwa wanaspoti wa mchezo wa kushindana nguvu na watimua misuli. 

Vyumba hivyo hulipiwa ambapo mtu anayetaka kushiriki katika mazoezi kwa chumba fulani hulipa ada. Hata hivyo, huenda ukaanza gym nyumbani kwako kwa kununua vifaa vya mazoezi na kutenga chumba au mahala fulani kwa kufanyia mazoezi.

## Historia ya chumba cha mazoezi 
Vyumba vya kwanza vya mazoezi vilipatikana nchini Persia miaka 3000 iliyopita. 

Bafu za Waroma wa Kale pia zilikuwa na vyombo vya mazoezi na kwa kuta mlikuwa na michoro ya mabingwa wa spoti.

## Vyumba vya mazoezi vya kisasa 
Hivi leo, vyumba vya mazoezi vipo kwa wingi na wateja wake huwa watu wanaotaka kupunguza uzani au kupata umbo fulani wakipoteza ufuta wa mwili. Huwa na mwalimu wa kuwahudumia ambaye huwa amesomea masomo ya mazoezi ili wajue mazoezi yanayomfaa mtu fulani mwenye uzani fulani na anayetaka kupunguza ufuta kwa muda fulani. Wateja hulipa kwa mwezi au kila siku.

Huwa kuna karakana za kufanya mazoezi ingawa mazoezi mengine si lazima yafanywe kwa karakana zile.

Jamii:Michezo
Jamii:Afya
Explosion

**"Explosion"** ni jina la albamu ya tatu iliyotoka mwaka 1989 kutoka kwa kundi la muziki wa soukous kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Loketo. Albamu hii ni moja kati ya albamu bora kabisa za Loketo kama kundi.  Nyimbo kali kutoka katika albamu hii ni pamoja na Extra-Ball, Douce Isabelle, Malou na Pardon. 
## Orodha ya nyimbo
Zifuatazo ni orodha kamili ya nyimbo zinapatikana katika albamu hii.

*1- Extra-Ball 	
*2 - Cyndi 	
*3 - Pardon 	
*4 - Douce Isabelle 	
*5 - Malou 	
*6 - Tcheke Linha 	

## Viungo vya Nje
*[https://www.discogs.com/Loketo-Explosion/master/1112539 ] katika wavuti ya Discogs.

Jamii:Albamu za 1989
Jamii:Albamu za Loketo
Mlima Jackson

thumbnail|right|280px|Mlima Jackson

'''''' ni mlima wa Antaktiki. 

Una kimo cha mita 3,184 juu ya UB.

## Tazama pia
* Orodha ya milima

Jamii:Milima ya Antaktiki
Annapurna II

right|thumb|Mlima Annapurna II, upande wa Kaskazini

'''''' ni mlima mrefu, wenye kimo cha m 7,937 juu ya usawa wa bahari. Ni sehemu ya safu ya milima ya Himalaya.

Kilele chake kipo katika nchi ya Nepal.

## Tazama pia
* Orodha ya milima

Jamii:Milima
Jamii:Milima ya Asia
Jamii:Himalaya
Jamii:Milima ya Nepal
Chomo Lhari

thumb|right|Mlima Jomolhari, upande wa Kusini-Magharibi, mwaka wa 1938

'*** (au **Jomolhari*') ni mlima mrefu, wenye kimo cha m 7,314 juu ya usawa wa bahari. Ni sehemu ya safu ya milima ya Himalaya.

Uko kati ya Bhutan na China (Tibet).

## Tazama pia
* Orodha ya milima

Jamii:Milima
Jamii:Milima ya Asia
Jamii:Himalaya
Jamii:Milima ya Bhutan
Jamii:Milima ya Uchina
Jamii:Milima ya Tibet
Tirich Mir

thumbnail|right|200px|Mout Noshaq
'''''' ni mlima mrefu, wenye kimo cha m 7,690 juu ya usawa wa bahari. Ni mrefu kuliko milima yote ya Hindu Kush.

Uko nchini Pakistan.

## Tazama pia
* Orodha ya milima

Jamii:Milima
Jamii:Milima ya Asia
Jamii:Hindu Kush
Jamii:Milima ya Pakistan
Kuh-e Bandaka

thumbnail|right|200px|Milima ya Afghanistan.
'''''' ni mlima mrefu, wenye kimo cha m 6,843 juu ya usawa wa bahari. Ni sehemu ya safu ya milima ya Hindu Kush.

Uko nchini Afghanistan.

## Tazama pia
* Orodha ya milima

Jamii:Milima ya Asia
Jamii:Hindu Kush
Jamii:Milima ya Afghanistan
Diran

thumb|Mlima Diran
'''''' ni mlima wenye kimo cha m 7,257 juu ya usawa wa bahari. 

Ni sehemu ya safu ya milima ya Karakoram. Uko nchini Pakistan.

Jamii:Milima
Jamii:Milima ya Asia
Jamii:Karakoram
Jamii:Milima ya Pakistan
Menofisi

**Menofisi** ni spishi za nyoka za jenasi *Lycophidion* katika familia Lamprophiidae. Jina lao linatoka kwa nususi kwamba meno yao ni marefu na yamepindika nyuma.

Nyoka hawa ni wafupi. Majike ya spishi kadhaa yanaweza kufika sm 60 lakini madume ni wafupi zaidi na menofisi wengi ni kati ya sm 20 na 45. Kichwa chao ni bapa. Kwa kawaida rangi yao ni kijivu au kahawia na mara nyingi wana madoa.

Menofisi hupumzika mchana katika vishimo. Huwinda usiku na kukamata mijusi kwa meno yao yaliyopindika.

Nyoka hawa hawana sumu na hawaihitaji kwa sababu wanakula mijusi tu. Wakishikwa na watu hawang'ati kwa kawaida, lakini tahadhari kwa sababu nyoka wachimbaji fulani wanafanana na menofisi na hawa hung'ata na huwa na sumu, ingawa hawawezi kuua mtu mzima.

## Spishi
* *Lycophidion acutirostre*, Menofisi wa Msumbiji (Mozambique worlf snake)
* *Lycophidion albomaculatum*, Menofisi Mabaka-meupe (White-spotted wolf snake)
* *Lycophidion capense*, Menofisi wa Rasi (Cape wolf snake)
* *Lycophidion depressirostre*, Menosfisi Pua-bapa (Flat-snouted wolf snake)
* *Lycophidion hellmichi*, Menofisi wa Hellmich (Hellmich's wolf snake)
* *Lycophidion irroratum*, Menofisi wa Leach (Leach's wolf snake)
* *Lycophidion laterale*, Menofisi-misitu Magharibi (Western forest wolf snake)
* *Lycophidion meleagre*, Menofisi Vidoadoa (Speckled wolf snake)
* *Lycophidion multimaculatum*, Menofisi Madoadoa (Spotted wolf snake)
* *Lycophidion namibianum*, Menofisi wa Namibia (Namibia wolf snake)
* *Lycophidion nanum*, Menofisi Mchimbaji (Burrowing wolf snake)
* *Lycophidion nigromaculatum*, Menofisi Mabaka-meusi (Black-spotted wolf snake)
* *Lycophidion ornatum*, Menofisi Maridadi (Forest wolf snake)
* *Lycophidion pembanum*, Menofisi wa Pemba (Pemba wolf snake)
* *Lycophidion pygmaeum*, Menofisi Kibete (Pygmy wolf snake)
* *Lycophidion semiannule*, Menofisi Mashariki (Eastern wolf snake)
* *Lycophidion semicinctum*, Menofisi Magharibi (Western wolf snake)
* *Lycophidion taylori*, Menofisi wa Taylor (Taylor's wolf snake)
* *Lycophidion uzungwense*, Menofisi Pua-nyekundu (Red-snouted wolf snake)
* *Lycophidion variegatum*, Menofisi Tilatila (Variegated wolf snake)

## Picha

Lycophidion variegatum2.jpg|Menofisi tilatila

## Marejeo
* Spawls, S., Howell, K., Drewes, R. & Ashe, J. (2002) *A field guide to the Reptiles of East Africa.* Academic Press, San Diego, CA, USA.

## Viungo vya nje
* Hazinadata ya watambaachi

Jamii:Nyoka
Karakoram

upande wa kushoto.]]
**Karakoram** (pia **Karakorum**) ni eneo la milima mirefu inayopakana na Himalaya upande wa mashariki na Hindu Kush upande wa kusini; eneo hili lipo mpakani mwa Pakistan, Uhindi na China likienea hadi Afghanistan na Tajikistan.

Safu za Karakoram zinaenea kwa kilomita 482. Kuna milima mirefu minne yenye kimo juu ya mita 8,000 ambayo ni K2 (m 8.611), Gasherbrum I (m 8.080), Broad Peak (m 8.051) na Gasherbrum II (m 8.035).

Pia kuna barafuto mashuhuri kama vile Siachen na Biafo zinazoenea kwa kilomita 76 na 63.

Sehemu kubwa ya maji kutoka Karakoram huishia katika beseni la mto Indus na kuelekea nao kwenye Bahari Hindi.

## Milima mirefu zaidi ya Karakoram 
.]]
(kimo kwa mita juu ya usawa wa bahari)

* K2:  mita 8.611
* Gasherbrum I:  mita 8.080
* Broad Peak:  mita 8.051
* Gasherbrum II:  mita 8.035
* Gasherbrum III:  mita 7.952
* Gasherbrum IV:  mita 7.925
* Distaghil Sar:  mita 7.885
* Kunyang Chhish:  mita 7.852
* Masherbrum:  mita 7.821
* Batura I:  mita 7.795
* Rakaposhi:  mita 7.788
* Batura II:  mita 7.762
* Kanjut Sar:  mita 7.760
* Saltoro Kangri:  mita 7.742
* Batura III:  mita 7.729
* Saser Kangri:  mita 7.672
* Chogolisa:  mita 7.665
* Passu Sar:  mita 7.478
* Malubiting:  mita 7.458
* Sia Kangri:  mita 7.442
* K12:  mita 7.428
* Skil Brum:  mita 7.410
* Haramosh:  mita 7.397
* Ultar Peak:  mita 7.388
* Momhil Sar:  mita 7.343
* Baintha Brakk:  mita 7.285
* Baltistan Peak:  mita 7.282
* Muztagh Tower:  mita 7273
* Diran:  mita 7266
* Gasherbrum V:  mita 7147

## Viungo vya nje 
* Blankonthemap The Northern Kashmir Website
* Pakistan's Northern Areas dilemma
* Great Karakorams
* Karakorams.com : Travel and Trekking in the Karakorams 

Jamii:Milima ya Asia
Jamii:Karakoram
Jamii:Himalaya
Jamii:Milima ya Pakistan
Jamii:Milima ya Uhindi
Jamii:Milima ya Uchina
Jamii:Milima ya Afghanistan
Jamii:Milima ya Tajikistan
Shikamo Seye

"**Shikamo Seye**" (vilevile "**Hidaya"**) ni jina la wimbo wa tatu kutoka katika tepu na CD baadhi ya albamu  ya *Gerant* ya msanii wa muziki wa soukous kutoka nchi ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Pepe Kalle. Wimbo unazungumzia msichana aliyeitwa Hidaya kupotea nchii Tanzania wakati alivyokuja kwa ajili ya kutumbuiza miaka ya 1990 mwanzoni. Kinanda kazi ya Manu-Lima wakati gitaa limepigwa na Dally Kimoko. 
Baadhi ya maneno anasema;
"Nimepoteza kipenzi changu nchini Tanzania,
Nimepoteza mkanda wa kiuno, nitarudi".
## Viungo vya Nje
*

Jamii:Nyimbo za 1991
Jamii:Nyimbo za Pepe Kalle
Gerant

**"Gerant"** ni jina la albamu iliyotoka mwaka 1991 kutoka kwa msanii wa muziki wa soukous kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Pepe Kalle. Albamu hii umaarufu wake unatokana na wimbo ulioimbwa Kiswahili "Shikamo Seye". Nyimbo nyengine kali kutoka katika albamu ni pamoja na Milla, Gerant,  Bitota na Zonga Aime.  
## Orodha ya nyimbo
Zifuatazo ni orodha kamili ya nyimbo zinapatikana katika albamu hii.

#1 - Gerant
#2 - Milla
#3 - Shikamo Seye
#4 - Pedro
#5 - Milla (Version Stade)
#6 - Zonga Aime
#7 - Beli Seyo
#8 - Muyonga
#9 - Bitota
#10 - Gerant (Instrumental)
#11 - Shikhamo (Instrumental)
#12 - Zonga Aime (Instrumental)     
## Viungo vya Nje
*[https://www.discogs.com/P%C3%A9p%C3%A9-Kall%C3%A9-Gerant/release/3628291 ] katika wavuti ya Discogs.

Jamii:Albamu za 1991
Jamii:Albamu za Pepe Kalle
Anamudi

thumb|Mlima Anamudi.
'''''' ni mlima wenye kimo cha m 2,675 juu ya usawa wa bahari. 

Uko katika jimbo la Kerala, nchini India na ndio mrefu kuliko yote ya rasi ya India.

## Tazama pia
* Orodha ya milima

Jamii:Milima
Jamii:Milima ya Asia
Jamii:Milima ya Uhindi
Paektu

thumb|Mlima Paektu
'''''' ni mlima wa volikano wenye kimo cha m 2,744juu ya usawa wa bahari. 

Uko kati ya China na Korea Kaskazini; ndio mrefu kuliko yote ya rasi ya Korea.

## Tazama pia
* Orodha ya milima

Jamii:Milima
Jamii:Milima ya Asia
Jamii:Milima ya Uchina
Jamii:Milima ya Korea Kaskazini
Jade

thumb|Mlima Jade
'*** (**Yu Shan*') ni mlima wenye kimo cha m 3,952 juu ya usawa wa bahari. 

Uko Taiwan na ndio mrefu kuliko milima yote ya kisiwa hicho na cha Asia Mashariki kwa jumla.

## Tazama pia
* Orodha ya milima

Jamii:Milima
Jamii:Milima ya Asia
Jamii:Milima ya Taiwan
Mlima Fuji

thumb|Mlima Fuji, Japan, unaonekana kutoka Oshino Hakkai
'''''' ni mlima wa volikano wenye kimo cha m 3,776 juu ya usawa wa bahari. 

Uko kwenye kisiwa kikuu cha Honshu nchini Japani na unavuta watalii wengi. Ndio mrefu kuliko yote ya nchi hiyo.

## Tazama pia
* Orodha ya milima

Jamii:Milima
Jamii:Milima ya Asia
Jamii:Milima ya Japani
Mlima Kinabalu

thumbnail|right|200px|Mlima Kinabalu
'''''' ni mlima wenye kimo cha m 4,093 juu ya usawa wa bahari. 

Uko Sabah, Malaysia upande wa kisiwa cha Borneo. Ndio mrefu kuliko yote ya kisiwa hicho na cha Malaysia nzima.

## Tazama pia
* Orodha ya milima

Jamii:Milima
Jamii:Milima ya Asia
Jamii:Milima ya Malaysia
Et L'Empire Bakuba – Untitled

'''Et l'Empire Bakuba''' (albamu hii haina jina) ni albamu iliyotoka mwaka 1982 kutoka kwa msanii wa muziki wa soukous kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Pepe Kalle.  Albamu ina nyimbo nne tu, upande A 2 na upande B 2. 

## Orodha ya nyimbo
Zifuatazo ni orodha kamili ya nyimbo zinapatikana katika albamu hii.

*A1 - Kunda Ebembe 	
*A2 - Tabu 	
*B1 -	Bimansha 	
*B2 - Kiwaka

## Viungo vya Nje
*[https://www.discogs.com/P%C3%A9p%C3%A9-Kall%C3%A9-Et-LEmpire-Bakuba-Untitled/release/8819341 ] katika wavuti ya Discogs.

Jamii:Albamu za 1982
Jamii:Albamu za Pepe Kalle
Ngga Pulu

thumb|Mlima wa Ngga Pulu
'''''' ni mlima wenye kimo cha m 4,862 juu ya usawa wa bahari. 

Uko Indonesia katika kisiwa cha New Guinea. 

## Tazama pia
* Orodha ya milima

Jamii:Milima
Jamii:Milima ya Asia
Jamii:Milima ya Indonesia
Sam Mangwana

**Sam Mangwana** (amezaliwa 21 Februari 1945) ni mwanamuziki kutoka nchi ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. 

Sam Mangwana alizaliwa na wahamiaji nchini humo, huku baba akiwa mtu wa Zimbabwe na mama akiwa mtu wa Angola. Sam ni kiongozi wa bendi za *Festival des Maquisards* na *African All Stars*. 

Awali alikuwa mwanachama wa bendi ya marehemu François Luambo Makiadi TPOK Jazz, na bendi za Tabu Ley Rochereau - African Fiesta, African Fiesta National na Afrisa International.

## Uanachama katika bendi
* African Fiesta, 1962
* Festival des Maquisards, 1968
* TPOK Jazz, 1972
* African Fiesta National
* Afrisa International
* African All Stars, 1978

## Diskografia 
; Akiwa na Festival des Maquisards

; Akiwa na TPOK Jazz

* *Lufua Lua Nkadi* - Sung imeimbwa na Sam Mangwana, Michel Boyibanda, Josky Kiambukuta na Lola Checain mnamo 1972.

* *Luka Mobali Moko* -meimbwa na Sam Mangwana, Josky Kiambukuta, Michèl Boyibanda na Lola Chécain, mnamo 1974.

;Wasanii aliowasaidia

* *The Rough Guide to Congo Gold* (2008, World Music Network)

## Marejeo
## Viungo vya Nje
*Unofficial Biographical Site 

Jamii:Wanamuziki wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Mlima Pulag

'''''' ni mlima wenye kimo cha m 2,922 juu ya usawa wa bahari. 

Ndio wa tatu kwa urefu katika Ufilipino. 

## Tazama pia
* Orodha ya milima

Jamii:Milima
Jamii:Milima ya Asia
Jamii:Milima ya Ufilipino
Maria Tebbo

**"Maria Tebbo "** ni jina la albamu iliyotoka mwaka 1979 kutoka kwa msanii wa muziki wa soukous kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Sam Mangwana.  Albamu ina nyimbo nne tu, upande A 2 na upande B 2. Albamu ilitolewa katika muundo wa Vinyl (LP). Kazi ya utayarishwaji ilifanywa huko mjini Abidjan, Cote d'Ivoire, chini ya Internation Sam Production. Mtindo uliotumiwa humu kwa nyakati hizo uliitwa "highlife". Wimbo maarufu ni huohuo Maria Tebbo. 
## Orodha ya nyimbo
Zifuatazo ni orodha kamili ya nyimbo zinapatikana katika albamu hii.

*A1 - Maria Tebbo 	
*A2 - Lingala 	
*B1 - Zimbabwe 	
*B2 - Bana Ba Cameroun
## Viungo vya Nje
*[https://www.discogs.com/Sam-Mangwana-Maria-Tebbo/release/4171664 ] katika wavuti ya Discogs.

Jamii:Albamu za 1979
Jamii:Albamu za Sam Mangwana
Mlima Popa

thumb|Upande Mmoja wa Mlima Popa
'''''' ni mlima wa volikano wenye kimo cha m 1,518 juu ya usawa wa bahari. 

Uko Myanmar na ni mrefu kuliko yote ya Asia Kusini-Mashariki.

## Tazama pia
* Orodha ya milima

Jamii:Volkeno
Jamii:Milima
Jamii:Milima ya Asia
Jamii:Milima ya Myanmar
Belukha

thumbnail|right|200px|Mlima Belukha
'''''' ni mlima wenye kimo cha m 4,506 juu ya usawa wa bahari. 

Uko Urusi katika Milima ya Altai; ndio mrefu kuliko hiyo yote.

## Tazama pia
* Orodha ya milima

Jamii:Milima
Jamii:Milima ya Asia
Jamii:Milima ya Urusi
Milima Huangshan

thumb|Mlima Huangshan
'''''' ni milima yenye kimo cha m 1,864 juu ya usawa wa bahari. 

Iko China katika Anhui.

## Tazama pia
* Orodha ya milima

Jamii:Milima
Jamii:Milima ya Asia
Jamii:Milima ya Uchina
Kawagarbo

thumb|Mlima Kawagarbo
'''''' ni mlima wenye kimo cha m 6,740 juu ya usawa wa bahari. 

Uko China na haujapandwa kwa sababu ni mtakatifu kwa Wabuddha wa Tibeti.

## Tazama pia
* Orodha ya milima

Jamii:Milima
Jamii:Milima ya Asia
Jamii:Milima ya Uchina
Uhuru Peak (Pamir)

thumb|Muonekano wa Milima ya Pamir.
'''''' ni mlima wenye kimo cha m 7,134 juu ya usawa wa bahari. 

Uko kati ya Tajikistan na Kirgizia kwenye milima ya Pamir.

## Tazama pia
* Orodha ya milima

Jamii:Milima
Jamii:Milima ya Asia
Jamii:Milima ya Tajikistan
Jamii:Milima ya Kirgizia
Gunung Arjuna

thumb|Arjuno-Welirang, ukionekana kutokea mlima, urefu 3339m.
'''''' ni mlima wenye kimo cha m 3,339 juu ya usawa wa bahari. 

Uko Indonesia katika kisiwa cha Java. 

## Tazama pia
* Orodha ya milima

Jamii:Milima
Jamii:Milima ya Asia
Jamii:Milima ya Indonesia
Orodha ya milima ya Australia

Hii ni orodha ya milima ya Australia, ingawa si yote.

* Mawson Peak (m 2,745) - kilele cha juu Australia, kusini mwa Bahari ya Hindi
* Mlima Kosciuszko (m 2,228) - New South Wales - mlima mrefu zaidi katika bara la Australia 
* Mlima Bogong (m 1,986) katika Alpi za Viktoria - mlima wa juu katika Viktoria
* Mlima Feathertop (m 1,922) - Viktoria
* Mlima Hotham (m 1,861) - Viktoria
* Falls Creek (m 1,842) - Viktoria
* Mlima Buller (m 1,804) - Viktoria
* Mount Buffalo (m 1,695) - Viktoria
* Mlima Ossa (m 1,614) - mlima wa juu katika Tasmania
* Mlima Wellington (m 1,271) - Tasmania
* Milima ya Buluu (m 1,189) - New South Wales
* Bluff Knoll (m 1,095) - Western Australia
* Ayers Rock (m 863) - Northern Territory
* Mlima Dandenong (m 633) - karibu Melbourne - Viktoria
* Mlima Kembla (m 534) - katika Illawarra Escarpment karibu Unanderra, Wollongong, New South Wales
* Mlima Keira (m 464) - katika Illawarra Escarpment karibu Keiraville, Wollongong, New South Wales

## Tazama pia
* Orodha ya milima

Jamii:Milima nchi kwa nchi
Jamii:Jiografia ya Australia
Milima ya Buluu

thumb|Vilima vitatu vya miamba huvutia watalii katika ukanda wa milima ya bluu

'''''' ni milima ya Australia yenye kimo cha mita 1,189 juu ya usawa wa bahari. 

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Australia

Jamii:Milima ya Australia
Jamii:Milima
Mlima Bogong

thumb|Flank ya magharibi ya mlima Bogong
'''''' ni mlima wa Australia wenye kimo cha mita 1,986 juu ya usawa wa bahari. 

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Australia

Jamii:Milima ya Australia
Jamii:Milima
Mlima Giluwe

right|thumb|Mlima Giluwe
''''* (kwa Kiing. *Mount Giluwe'') ni mlima wa volikano wenye kimo cha m 4,368 juu ya usawa wa bahari. 

Uko Papua Guinea Mpya ambako ni mlima mrefu wa pili baada ya Mlima Wilhelm. 

## Tazama pia
* Orodha ya milima

Jamii:Milima ya Asia
Jamii:Milima ya Papua Guinea Mpya
Falls Creek

thumb|ramani ya Falls Creek
	thumb|Falls Creek
'''''' ni eneo la burudani kwenye milima ya Australia wenye kimo cha mita 1,842 juu ya usawa wa bahari.  Katika majira ya baridi watu wanakuja hapa kwa michezo ya skii.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Australia

Jamii:Milima ya Australia
Jamii:Milima
Mlima Baba

right|thumb|Mlima wa Baba
'*** (pia: **Pelister*') ni mlima wa Balkani katika nchi ya Jamhuri ya Masedonia Kaskazini (Ulaya kusini mashariki).

Urefu wake ni mita 2,601 juu ya usawa wa bahari.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Ulaya

Jamii:Milima ya Masedonia Kaskazini
Jamii:Milima ya Ulaya
Jamii:Balkani
Mlima Kembla

280px|thumb|Kitongoji cha Mlima Kembla kilitazamwa kutoka Mlima Keira

'''''' ni kilima cha Australia chenye kimo cha mita 534 juu ya usawa wa bahari. Uko New South Wales.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Australia

Jamii:Milima ya Australia
Jamii:Milima
Belasica

right|thumb|Mlima Belasica
'''''' ni mlima wa Balkani (Ulaya), kati ya nchi za Jamhuri ya Masedonia Kaskazini, Ugiriki na Bulgaria.

Urefu wake ni mita 2,029 juu ya usawa wa bahari.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Ulaya

Jamii:Milima ya Ugiriki
Jamii:Milima ya Bulgaria
Jamii:Milima ya Masedonia Kaskazini
Jamii:Milima ya Ulaya
Jamii:Balkani
Huduma ya Vijana kwa Taifa

**Huduma ya Vijana kwa Taifa** (kwa Kiingereza: *National Youth Service*; kifupi: NYS) ni shirika chini ya Serikali ya Kenya katika Wizara ya Huduma ya Umma, Vijana na Jinsia. Lilianzishwa mwaka 1964 ili kuwafunza vijana mambo muhimu ya kitaifa. 

Kabla ya mwisho wa miaka ya 1980, ilikuwa lazima kushiriki katika huduma hiyo kabla ya kujiunga na vyuo vikuu. Leo, makurutu huandikishwa kwa kujitolea. Makurutu hupewa mafunzo msingi ya kijeshi na kuwa na fursa ya kuendelea zaidi mafunzo ya ufundi au kujiunga na Majeshi ya Ulinzi ya Kenya. 

Mwaka 2013, serikali ya Rais Uhuru Kenyatta ilianza mageuzi ya huduma ili kutatua ukosefu wa hali ya juu wa ajira kwa vijana nchini Kenya. Huduma iliyorekebishwa ilizinduliwa mwezi Septemba 2014. Iliruhusu makurutu kutoka vikundi vya jamii ambao waliruhusiwa kuajiriwa na shirika hili bila kupata mafunzo ya kijeshi.

Mwaka 2015 huduma ilihusika katika kashfa iliyokuwa katika Wizara ya Ugatuzi na Mipango. Kashfa hii ilimfanya Katibu wa Wizara, Anne Waiguru, na mkurugenzi mkuu wa NYS, Nelson Githinji kujiuzulu. Richard Ethan Ndubai aliapishwa kama mkurugenzi mkuu mpya mnamo Januari 2016.

## Shughuli 
NYS hushiriki katika
* Ujenzi
* Udhibiti wa wadudu hatari
* Mpango wa uboreshaji wa vitongoji duni jijini
* Udhibiti wa trafiki
* Usalama wa umma
* Kilimo

Waliomaliza mafunzo ya kijeshi huwa na fursa ya kupata mafunzo ya ufundi katika kilimo na uhandisi.

## Marejeo 
Jamii:Mashirika ya serikali ya Kenya
Thaura

**Thaura** (kutoka neno la Kiarabu) ni aina ya mapinduzi ambapo serikali hugeuzwa na jeshi au watu wanaohusiana na serikali bila wananchi kwa jumla kushiriki. 

## Aina 
* Thaura iliyoshindikana au jaribio la mapinduzi.
* Thaura isiyo na mabadiliko ya utawala. Kwa mfano kiongozi akitolewa madarakani bila kubadilisha kikundi cha watawala.
* Ubadilishaji wa dikteta aliyeko kwa mwingine.
* Kupindua udikteta na kufuatilia na demokrasia

## Majibu ya kimataifa 
Mashirika kama vile Umoja wa Afrika na Ushirika wa Nchi za Amerika yamepitisha mifumo ya kupambana na mapinduzi ya kijeshi. Kupitia tishio la vikwazo, mashirika hayo hujaribu kukabiliana na mapinduzi ya kijeshi. Utafiti wa mwaka 2016 umegundua kuwa Umoja wa Afrika unachukua hatua za maana katika kupunguza thaura katika bara la Afrika.

## Marejeo 
Jamii:Mapinduzi
Jamii:Elimu jamii
Jeshi la Anga la Kenya

**Jeshi la Anga la Kenya** ni tawi la Majeshi ya Ulinzi ya Kenya kwa ajili ya vita vya hewani.

Moi Air Base, Eastleigh ndiyo makao makuu.

## Historia 
Jeshi la Anga la Kenya liliundwa tarehe 1 Juni 1964, baada ya uhuru, kwa msaada wa Uingereza.

Lilivunjwa baada ya mapinduzi yaliyoshindikana kufanywa na maafisa wa jeshi hilo tarehe 1 Agosti 1982. Shughuli zake zilianzishwa tena na kudhibitiwa vikali chini ya jeshi lililojulikana kama 82 Air Force. Jeshi la Anga lilipata uhuru wake tena mwaka 1994. 

Tarehe 10 Aprili 2006 ndege KAF Harbin Y-12 ilianguka karibu na Marsabit ikiwa na abiria 17, na kati yao 14 walifariki. Ndani, mlikuwemo wanasiasa; Bonaya Godana, waziri wa zamani, alikuwa miongoni mwa majeruhi. Nahodha alikuwa Meja David Njoroge.

## Marejeo 
Jamii:Jeshi la Kenya
Idara ya Uchunguzi wa Jinai, Kenya

**Idara ya Uchunguzi wa Jinai** (kwa Kiingereza: ***Directorate of Criminal Investigations***, kifupi: DCI au CID) ni kitengo cha Huduma ya Polisi ya Kenya ambacho jukumu lake kuu ni uchunguzi wa jinai. Inaongozwa na Mkurugenzi ambaye huteuliwa na Rais na kuripoti kwa Mkaguzi Mkuu wa Polisi. Makao makuu yako katika Barabara ya Kiambu, Nairobi.

## Vitengo 
DCI ina vitengo vifuatavyo:
* Kitengo cha Uchunguzi
* Kitengo cha Utendakazi
* Kitengo cha Sheria na Masuala ya Jinai
* Chuo cha DCI
* Vitengo vyenye kazi maalum
* Kitengo cha Utawala

## Angalia pia 
* Huduma ya Ujasusi ya Kitaifa, Kenya

## Tanbihi 
Jamii:Mashirika ya serikali ya Kenya
Huduma ya Ujasusi ya Kitaifa, Kenya

**Huduma ya Ujasusi ya Kitaifa** (kwa Kiingereza: ***National Intelligence Service***, kifupi: NIS) ni shirika la upelelezi ndani na nje mwa Kenya ili kuhakikisha usalama wa nchi. Asili yake ilikuwa Tawi Maalum (kwa Kiingereza: Special Branch, kifupi: SB) iliyokuwa idara ya polisi kutoka mwaka 1952 hadi mwaka 1999 kama Idara ya Ujasusi. 

## Historia 
### Tawi Maalum (SB) 
Mwaka 1926, Idara ya Uchunguzi wa Jinai iliundwa na wakoloni na kuwa na tawi lenye jukumu la upelelezi. Kati ya Vita vikuu vya pili vya dunia hadi mwaka 1963, shughuli za SB zilijumuisha upelelezi wa wananchi waliokuwa wakidai uhuru, vuguvugu la vyama vya wafanyakazi na Mau Mau. 

Serikali za nyakati za baada ya uhuru zilitumia SB kukandamiza wapinzani. Mwaka 1998, Huduma ya Ujasusi wa Usalama wa Kitaifa (kwa Kiingereza: National Security Intelligence Service, kifupi: NSIS) ilibuniwa na zaidi ya maafisa 170 kupigwa kalamu. Katika mwaka 1999, NSIS na Huduma ya Polisi zilitenganishwa, mamlaka ya NSIS ya kukamata washukiwa kuondolewa, na mahakama kuanzishwa ili isikize malalamiko dhidi ya SB.

### Huduma ya Ujasusi ya Kitaifa 
NIS iliundwa upya na Katiba ya Kenya ya Mwaka 2010. Inaongozwa na Sheria ya Huduma ya Ujasusi ya Kitaifa ya mwaka 2012.

## Majukumu 
* Kuchunguza na kutambua tishio lolote kwa Kenya
* Kutoa ushauri kwa Rais na Serikali kuhusu tishio lolote kwa usalama wa Kenya
* Kuchukua hatua za kulinda maslahi ya kiusalama ya Kenya yawe upande wa siasa, jeshi au uchumi
* Kuchuja watu watakaoshikilia nafasi inayohitaji kibali cha usalama.

## Angalia pia 
* Idara ya Uchunguzi wa Jinai, Kenya

## Marejeo 
Jamii:Mashirika ya serikali ya Kenya
Jeshi la Ardhi la Kenya

**Jeshi la Ardhi la Kenya** ni tawi la wanajeshi wa ardhini la Majeshi ya Ulinzi ya Kenya. 

## Historia 
Jeshi la leo lilitokana na King's African Rifles. 

Mwezi Agosti 1895, serikali ya Uingereza ilikubali kuanzishwa kwa kikosi kilichojumuisha Wapunjabi 300, Waswahili 300, Wasudani 100 na wanajeshi 200 kutoka makabila mbalimbali katika kanda. Kikosi hicho kiliitwa East African Rifles na kilikuwa kimetengenezwa kutoka kikosi cha awali, IBEA katika Mombasa (Fort Jesus).

King's African Rifles walipigana dhidi ya Mau Mau chini ya amri ya maafisa wa Uingereza na upande Wakenya waaminifu kwa wakoloni na wale ambao walitetea amani ili kupata uhuru, kama vile Jomo Kenyatta.

## Misheni za ulinzi amani na migogoro mingineyo 
Mbali na jukumu la msingi la ulinzi wa Jamhuri ya Kenya na jukumu la misaada kwa mashirika ya mamlaka, Jeshi la Kenya hushiriki katika shughuli za kudumisha amani ya kimataifa. Jeshi la Kenya lilijihusisha na shughuli za misaada ya amani mwaka 1973 lilipokubali ombi la Umoja wa Mataifa kwa Jamuhuri ya Kenya kutoa vikosi baada ya vita vya Waarabu na Waisraeli. Hata hivyo, jeshi halikuweza kujifikisha kwa sababu ya matatizo katika uhamishaji.

Mara ya kwanza ya Jeshi la Kenya kushiriki kikamilifu katika kudumisha amani ilikuwa mwaka 1979, wakati Jumuiya ya Madola iliomba Jamhuri ya Kenya kuchangia wanajeshi ili kudumisha amani katika Rhodesia ya Kusini (sasa Zimbabwe). Nchi ilikuwa inakabiliwa na vita vya ukombozi.

Tangu mwaka 1989, Kenya imechangia waangalizi wa kijeshi, wafanyakazi, polisi wasimamizi wa raia na wanajeshi wa miguu. Kiwango cha ushiriki huo umejumuisha makamanda wa vikosi, mwangalizi mkuu wa jeshi, Majenerali wakuu katika misheni zifuatazo za UM na UA:
* UNOMIL (Liberia) – Kamanda wa Kikosi na Mwangalizi Mkuu wa Jeshi
* UNUMOZ (Msumbiji) – Mwangalizi Mkuu wa Jeshi
* UNTAG (Namibia) – Naibu Kamanda wa Kikosi
* UNPROFOR (Shirikisho la Jamhuri ya Yoguslavia) – Mwangalizi Mkuu wa Jeshi
* UNMOP (Kroasia) – Mwangalizi Mkuu wa Jeshi
* AMISOM (Somalia)
Kwa sasa, walinzi amani wa Umoja wa Mataifa kutoka Kenya wametumika katika nchi 16 tofauti katika Afrika, Mashariki ya Kati, Balkani na Asia. 

## Miundo na huduma 
### Miundo ya Jeshi la Kenya 
* Wanajeshi wa Miguu wa Jeshi la Kenya
* Wanajeshi wa Kuruka wa Jeshi la Kenya
* Hifadhi ya Ala za Jeshi la Kenya (hujumuisha Batalioni 78 ya Vifaru, Isiolo)
* Vifyatuzi vya Jeshi la Kenya (hujumuisha Batalioni 78 ya Vifyatuzi)
* Wahandisi wa Jeshi la Kenya
* Batalioni ya Farasi na Hewani ya 50

### Huduma za Jeshi la Kenya 
* Wanajeshi Wahamishaji vifaa wa Jeshi la Kenya
* Wanajeshi Wasafirishaji wa Jeshi la Kenya
* Uhandisi Mitambo na Umeme
* Kenya Corps Jeshi ya Ishara
* Jeshi La Polisi 
* Jeshi la Elimu
* Batalioni ya Matibaby
* Makonstebo wa Jeshi

## Marejeo 
Jamii:Mashirika ya serikali ya Kenya
Kitongoji duni

**Kitongoji duni** (pia: **mtaa wa vibanda**; kwa Kiingereza *slum*) ni mtaa jijini ambao mara nyingi huwa na nyumba duni zilizosimikwa karibu, miundomsingi duni na wakazi maskini. 

Huduma za usambazaji wa maji safi, umeme na usalama huwa adimu. Vitongoji duni mara nyingi hupatikana mijini katika nchi zinazokua kimaendeleo kwa sababu ya kiwango kikuu cha ukuaji na uhamiaji.

## Sifa za vitongoji duni 
### Mahali na Ukuaji 
[thumb|[Vyoo vya kulipia katika vitongoji duni vya Mukuru, Nairobi.]]
Vitongoji duni huanzia pambizoni mwa miji karibu au katika ardhi ambazo hazina thamani kubwa, ni za serikali au milki ya ufadhili au taasisi ya dini au hazina hatimiliki hakika. Baadhi ya vitongoji duni hujipa majina ya vyama vya kisiasa, watu tajika kihistoria, wanasiasa ama watu waliokuwa wamiliki wa ardhi hiyo. Kwa mfano, vitongoji duni Mukuru kwa Njenga na Mukuru kwa Ruben.

### Kutokuwa na uhakika wa umiliki wa ardhi 
Baadhi ya wahamiaji huchukulia ardhi ambayo haina wakazi kuwa haina wamiliki na hivyo basi wakapakaa.Serikali pia inaweza kugawia watu ploti na baadaye ardhi hiyo ikabadilika kuwa kitongoji duni na watu kupoteza haki ya kudai ploti. Kwa mfano, Kibera.

### Makazi duni 
Vitongoji duni huwa na vyumba duni. Mara nyingi, ubora wa vyumba hauwezi kustahimili mvua nyingi au upepo mkali. Vifaa vya ujenzi huwa karatasi, plastiki n.k. Sakafu za mchanga, kuta za matope, mbao zilizoshikiliwa kwa kamba, au mabati. Hata wakati nyumba zimejengwa kwa mawe na simiti, hakuna umakinifu katika muundo na uhandisi wa jengo na hivyo basi, majengo hayo hayazingatii kanuni za serikali za ujenzi. Nyumba hizo pia huwa zimejengwa karibu sana.

### Miundomsingi isiyotosha 
Vitongoji duni huwa havina miundomsingi ya kutosha. Kama vile, maji safi, umeme, huduma za afya, usalama na polisi, usafiri wa umma, huduma za zimamoto, ambulensi, mfumo wa majitaka na barabara sakifu.

## Uenezi 
[thumb|[Asilimia ya wakazi wa vitongoji duni katika miji ya kila nchi.
(Asili: UM HABITAT 2005).]]
Vitongoji duni ni tatizo la dunia nzima. 

## Picha

Picha:Kibera Kenya.jpg|Kibera, Nairobi, Kenya
Picha:Favelas en Río de Janeiro.JPG|Rio de Janeiro, Brazili
Picha:Soweto Housing, Johannesburg.jpg|Soweto, Afrika Kusini

## Tanbihi 
Jamii:Miji
Trafiki

thumb|Trafiki Gwalior, India
**Trafiki** ni jumla ya watumiaji wa njia za usafiri, hasa barabara, kama vile magari, mabasi, malori, waenda kwa miguu na mikokoteni. Ni pia jina la askari maalumu anayesimamia usalama barabarani. Mtandaoni, neno trafiki lina maana ya idadi ya watumiaji wanaotembelea tovuti.

## Matumizi 
Nchini Kenya neno "trafiki" hutumika kumaanisha jumla ya watumiaji wa njia ya usafiri. Kwa mfano, Idara ya Trafiki ya polisi, sheria za trafiki na maafisa au polisi wa trafiki. 

Nchini Tanzania, neno "trafiki" hutumika kama kuwa rejelea askari wa usalama barabarani.

## Sheria za trafiki 
Sheria za trafiki au pia sheria za barabarani ni sheria na taratibu zinazofuatwa ili kudumisha usalama kwa manufaa ya watumiaji wote wa barabara. Sheria msingi za barabarani zimeelezwa katika mkataba wa kimataifa, Mkataba wa Vienna wa Trafiki Barabarani wa mwaka 1968 ulio chini ya mamlaka ya Umoja wa Mataifa. Kimsingi, mataa ya trafiki yanafaa kuzingatiwa, waenda kwa mguu wanafaa kupatia magari njia isipokuwa katika kivuko cha milia, waenda kwa mguu wanafaa kuwa makini wanapovuka barabara na magari yanafaa kutumia upande wa kuendeshea kulingana na sheria za nchi.

Kila nchi ina sheria msingi za barabarani. Serikali za mashinani kama zile za miji na kaunti zinaweza kuongezea kulingana na mahitaji yake. Sheria ya trafiki ya Kenya (kwa Kiingereza: Traffic Act ) ndiyo sheria kuu ya barabarani.

## Msongamano wa magari 
thumb|Basi la Mwendokasi (BRT) jijini Dar es Salaam.
Msongamano wa magari ni hali inayotokea wakati kuna magari mengi barabarani na kufanya mwendo wa magari kuwa wa polepole au kukoma. Majiji makubwa kama vile Nairobi na Dar es Salaam huathirika na hali hiyo hasa nyakati za asubuhi na jioni. Hali hii huathiri sana uchumi. Jiji la Dar es Salaam limejaribu kusuluhisha tatizo hili kwa kujenga mfumo wa mabasi ya mwendokasi.

## Tanbihi 
Jamii:Usafiri
Jamii:Sheria
Umma

[thumb|right|[Watu jamii ya Kihindi wakikusanyika kwa ajili ya Ibada]]
**Umma** ni jumla ya watu wote katika kikundi, jamii au nchi. 

Kisosholojia, umma ni watu walio na nia sawa katika jambo fulani kama vile, wasomaji wa gazeti, watazamaji wa televisheni au kandanda ama watumiaji wa mtandao. 

Katika sayansi ya siasa, umma ni wananchi wakilinganishwa na serikali ambayo hudhaniwa kuwa mtu. Serikali humiliki mali (mali ya umma) kwa niaba ya wananchi wake. Vilevile, huduma zozote zinazotolewa na serikali husemekana kuwa za umma kwa sababu umma (wananchi) ndio huigharamia serikali kwa wafanyakazi, kodi, ushuru, n.k. Kwa mfano, shule za umma.

## Tanbihi 
Jamii:Elimu jamii
Jamii:Siasa
Jamii:Sheria
Jeshi la Wanamaji la Kenya

**Jeshi la Wanamaji la Kenya** ni tawi la Majeshi ya Ulinzi ya Kenya upande wa baharini. Makao makuu yako katika mji wa Mombasa.

## Historia 
Jeshi la Wanamaji la Kenya lilianzishwa tarehe 12 Disemba 1964, mwaka mmoja baada ya Kenya kupata uhuru. 

Lilitanguliwa na Nevi ya Kifalme ya Afrika ya Mashariki (*REAN*). 

Baada ya REAN kuvunjwa mwaka 1962, Shirika la Reli na Bandari la Afrika ya Mashariki lilichukua mamlaka ya udhibiti wa shughuli za majini katika maeneo yaliyokuwa makoloni ya Afrika Mashariki hadi nchi huru zikaunda nevi zao.

Meja JCJ Kimaro alikuwa Kamanda wa kwanza wa Jeshi la Wanamaji la Kenya. Aliteuliwa na Jomo Kenyatta.

Tarehe 4 Septemba 2012 Nevi ya Kenya ilishiriki kuvamia jiji la Kismayo katika juhudi za pamoja za Umoja wa Afrika kulikomboa kutoka wanamgambo wa Al-Shabaab katika Vita vya Somalia.

## Vyeo 
Majina ya vyeo katika Nevi ya Kenya ni kama ya vikosi vya ardhi:

**Vyeo vya maafisa kuanzia chini**
* Luteni wa Pili
* Luteni
* Nahodha
* Meja
* Luteni Kanali
* Kanali
* Brigedia
* Meja Jenerali
* Luteni Jenerali
* Jenerali

## Marejeo 
Jamii:Jeshi la Kenya
Sepp Blatter

thumb|279x279px|Raisi wa FIFA Sepp Blatter
**Sepp Blatter** ni msimamizi wa soka wa Uswisi ambaye alikuwa rais wa nane wa Chama cha FIFA mwaka 1998 hadi mwaka 2015. Blatter akawa katibu mkuu wa FIFA mwaka wa 1981 na kisha alichaguliwa rais katika Shirikisho la 51 la FIFA mnamo 8 Juni 1998, akiwa na João Havelange, ambaye alikuwa amesimama shirikani tangu 1974.
left|thumb|259x259px|Hawa ni Sepp Blatter & João Havelange
Blatter alichaguliwa tena mwaka 2002,2007,2011,na 2015 Kama vile mtangulizi wa Havelange, Blatter alijaribu kuongeza ushawishi wa nchi za Kiafrika na Asia katika soka la dunia kupitia upanuzi wa timu zilizoshiriki katika mashindano mbalimbali ya FIFA.

Ameendelea kusisitiza na madai ya rushwa na matumizi mabaya ya fedha. Utawala wa Blatter ulikuwa ukiondokana na upanuzi mkubwa wa mapato yaliyotokana na Kombe la Dunia la FIFA iliongozana na kuanguka kwa kampuni ya uuzaji wa Kimataifa ya michezo na burudani na madai mengi ya rushwa.

Jamii:Watu walio hai
Jamii:Watu wa Uswisi
Manuel Neuer

**Manuel Peter Neuer,** amezaliwa tarehe 27 Machi 1986 ni mchezaji wa mpira wa miguu wa Ujerumani, ambaye anacheza kama golikipa katika timu ya Bayern Munich na timu ya Taifa ya Ujerumani.

Neuer alikuwa golikipa bora wa Ujerumani, naye ameelezewa kama "sweeper-mlinzi" kwa sababu ya kipekee ya kucheza mtindo wake wa kasi, wakati wa kukimbilia mbali akifuata mpira kwenye mstari wake kutarajia wapinzani. Pia anajulikana kwa ajili ya kuruka kwa haraka sana.

Neuer ameanzia timu ya Ujerumani iitwayo schakle04. 

Mnamo 2014, Neuer alimaliza wa tatu katika upigaji kura, nyuma ya Lionel Messi na Cristiano Ronaldo, kwa tuzo ya FIFA Ballon d'Or. Alipewa Kipa wa UEFA wa Mwaka na Kipa Bora wa Dunia. Kwa sasa bado ni kipa pekee aliyewahi kushinda Ballon d'Or.

Jamii:Waliozaliwa 1986
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Ujerumani