Madalyn Murray O'Hair

'''Madalyn Murray O'Hair''' (née Mays; 13 Aprili 1919 – 29 Septemba 1995) alikuwa mwanaharakati wa Marekani anayeunga mkono ukosefu wa Mungu na utengano wa kanisa na serikali. Mnamo 1963, alianzisha American Atheists na alihudumu kama rais wake hadi 1986, baada ya hapo mwanawe Jon Garth Murray alimudu rithi. Aliunda toleo za kwanza za Jarida la American Atheist na alijulikana kama mfeministi wa kijeshi.

O'Hair anajulikana zaidi kwa kesi ya Murray v. Curlett, ambayo ilipinga sera ya sala za lazima na usomaji wa Biblia katika shule za umma za Baltimore, ambapo alimtaja mwanawe wa kwanza William J. Murray kama mlalamishi. Ikiunganishwa na Abington School District v. Schempp (1963), ilisikilizwa na Mahakama ya Juu ya Marekani, ambayo iliamua kuwa usomaji wa Biblia wa lazima ulioruhusiwa rasmi katika shule za umma za Marekani ulikuwa kinyume na katiba. Mahakama ya Juu ilikuwa imepiga marufuku sala zilizoruhusiwa rasmi katika shule katika Engel v. Vitale (1962) kwa misingi sawa. Baada ya kuanzisha American Atheists na kushinda Murray v. Curlett, alipata umakini hadi kwamba mnamo 1964, jarida la Life lilimtaja kama "mwanamke aliyechukiwa zaidi Amerika". Kupitia American Atheists, O'Hair aliwasilisha kesi nyingine nyingi juu ya masuala ya utengano wa kanisa na serikali.

Mnamo 1995, O'Hair, mwanawe Garth, na mjukuu wake Robin walitoweka kutoka Austin, Texas. Mawazo ya awali yalionyesha kwamba watatu hao walikuwa wametoroka na mamia ya maelfu ya dola kutoka kwa hazina za American Atheists; kwa kweli, watatu hao walikuwa wameuawa na washirika wao wa zamani, na miili haikupatikana hadi 2001.

## Maisha 
Madalyn Mays alizaliwa katika kitongoji cha Beechview cha Pittsburgh, Pennsylvania, tarehe 13 Aprili 1919, binti ya Lena Christina (née Scholle) na John Irwin Mays. Alikuwa na kaka mkubwa, John Irwin Jr. (anayejulikana kama "Irv"). Baba yao alikuwa wa kabila la Scots-Irish na mama yao alikuwa wa asili ya Kijerumani. Akiwa na umri wa miaka minne, Madalyn alibatizwa katika kanisa la Presbyterian la baba yake; mama yake alikuwa Mluteri. Familia ilihamia Ohio, na mnamo 1936, Mays alihitimu kutoka Shule ya Upili ya Rossford huko Rossford.

Mnamo 1941, Mays alimuoa John Henry Roths, mfanyakazi wa chuma. Walitengana walipojiandikisha kwa huduma ya Vita vya Pili vya Dunia, yeye katika Jeshi la Wanamaji la Marekani, na yeye katika Jeshi la Wanawake la Marekani. Mnamo Aprili 1945, akiwa amewekwa katika nafasi ya cryptography huko Italia, alianza uhusiano na afisa William J. Murray Jr., Mkatoliki wa Roma aliyeoa. Alikataa kumudu talikiana na mke wake. Mays alimudu talikiana Roths na akachukua jina Madalyn Murray. Alizaa mwanawe na afisa Murray baada ya kurudi Ohio, na akamwita mvulana William J. Murray III (aliyeitwa "Bill").

Mnamo 1949, Murray alimaliza shahada ya kwanza kutoka Chuo Kikuu cha Ashland. Alipata digrii ya sheria kutoka Chuo cha Sheria cha South Texas, lakini hakufaulu mtihani wa bar. Alihamia na mwanawe William hadi Baltimore, Maryland. Tarehe 16 Novemba 1954, alizaa mwanawe wa pili, Jon Garth Murray, aliyezaliwa na mpenzi wake Michael Fiorillo.

## Uanaharakati na siasa 
Mnamo mwaka 1960, Murray alifungua kesi dhidi ya Mfumo wa Shule za Umma za Jiji la Baltimore (Murray v. Curlett), akimtaja mwanawe William kama mlalamikaji. Aliihoji sera ya shule ya jiji hiyo inayowataka wanafunzi kushiriki katika kusoma Biblia kwenye shule za umma za jiji. Alisema kuwa kukataa kwa mwanawe kushiriki kulisababisha kutukanwa na wenzake shuleni na kwamba wasimamizi walikubaliana na tabia hiyo. Baada ya kuunganishwa na kesi ya *Abington School District v. Schempp*, kesi hiyo ilisikilizwa na Mahakama Kuu ya Marekani mwaka 1963. Mahakama ilipiga kura 8-1 kwa faida ya Schempp, ikisema kwamba kusoma Biblia kwa lazima katika shule za umma ni kinyume cha katiba. Sala shuleni zaidi ya kusoma Biblia ilikatazwa na Mahakama mwaka kabla ya kesi hiyo, katika kesi ya *Engel v. Vitale* (1962).

O'Hair alifungua kesi nyingine kadhaa: moja ilikuwa dhidi ya Shirika la Kitaifa la Anga na Anga la Marekani (NASA) kuhusu usomaji wa Kitabu cha Mwanzo cha Apollo 8. Kesi hiyo ilikataliwa na Mahakama Kuu ya Marekani kwa kukosa mamlaka ya kusikiliza. Changamoto hiyo haikuwa na athari kubwa.

O'Hair alimuunga mkono Jimmy Carter katika uchaguzi wa rais wa 1976 kwa sababu ya upinzani wake dhidi ya sala za shule za lazima, msaada wake kwa elimu ya kingono katika shule za umma, na msimamo wake kuhusu masuala ya mazingira.

Katika mahojiano ya mwaka 1989, O'Hair alisema "Niliwaambia watoto wangu nataka maneno matatu tu kwenye kaburi langu, kama nitakuwa na moja. Labda nitachomwa moto. Moja ni 'mwanamke.' Niko vizuri na nafasi hiyo. Nimefurahi kuwa mwanamke, nimefurahi kuwa mama, nimefurahi kuwa bibi. Nataka maneno matatu: Mwanamke, Atheisti, Anarkisti. Hicho ndicho mimi."

**Ufanisi wa Wanawake (Feminism)**

Katika mahojiano na *Playboy* mwaka 1965, O'Hair alijielezea kama "feministi mwenye msimamo mkali" na alionyesha kutoridhishwa kwake na ukosefu wa usawa wa kijinsia nchini Marekani, akisema katika mahojiano hayo:

"Mwanaume wa Marekani anaendelea kumtumia mwanamke kimapenzi kwa jambo moja: kama njia ya kufikia kumaliza kwa kumaliza kwake. Haionekani kwake kwamba mwanamke anaweza kuwa na umuhimu kama lengo lenyewe, au kuhakikisha kuwa anapata kuridhika kwa kimapenzi. Na kwake, mvuto wa kijinsia ni sawa na ukubwa wa matiti ya mwanamke. Sisema kwamba wanaume wote wa Marekani wako hivi, lakini tisa kati ya kumi wanashikilia matiti na ni viumbe wa 'wham-bam-thank-you-ma'am' ambao hawajali kuridhika kwa mtu mwingine isipokuwa wao wenyewe. Ikiwa unazungumzia usawa wa kiakili na kijamii kwa wanawake, hatupo mbali sana. Tunaanza tu kuvunja barafu. Marekani bado ni jamii inayotawaliwa na wanaume. Wanaume wengi wa Marekani wanahisi tishio kimapenzi isipokuwa ikiwa ni mrefu kuliko mwanamke, wenye akili zaidi, wamesoma zaidi, wanalipwa vizuri na wana hadhi bora katika ulimwengu wa biashara. Lazima wawe mamlaka, neno la mwisho. Wanasema wanatafuta msichana kama msichana aliyemuoa baba mpendwa, lakini kile wanachotafuta, na kwa kawaida hupata, ni msichana mwepesi kichwa ambaye ni mchanga sana na kimwili — na mtiifu sana. Sawa, siwezi kuona mwanaume wala mwanamke katika hali ya utegemezi, kwa sababu kutoka kwa aina hii ya uhusiano hutokana na hisia ya ubora upande mmoja na udhaifu upande mwingine, na hiyo ni aina ya sumu polepole. Kwa vile naona, wanaume hawataki mtu aliye chini yao isipokuwa wanahisi hawajitoshelezi wenyewe. Wanahofia mwanamke mzima."

O'Hair pia alionyesha kutoridhishwa kwake na harakati za ukombozi wa wanawake.

**Kukataa Holocaust**

Katika makala "The Shoah: hope springs eternal" katika toleo la Agosti 1989 la jarida la *American Atheist*, O'Hair alipuuzilia mbali Holocaust:

"Ingawa si jambo linaloripotiwa kwa kawaida, Auschwitz ilikuwa kwanza kabisa, na kimsingi, kambi ya kulazimishwa kufanya kazi — na kazi iliyopewa ilikuwa inahitajika sana na Farben, Krupp, n.k. kwa juhudi za vita."

Katika makala hiyo hiyo, alidai kwamba "tafiti za uchunguzi na za kielimu zilizofanywa katika miaka hamsini iliyopita," kama vile kitabu cha Paul Rassinier, zilithibitisha kwamba idadi jumla ya waathirika wa Kiyahudi ilikuwa kati ya milioni 1 na milioni 1.5, akiongeza kusema, "[h]ii ni mbali sana na kudaiwa 6,000,000," kisha akaendelea kuelezea jambo hili:

"Mararara nyingi katika uchambuzi wa hali hii, ukweli mmoja unaoshawishi unakuwa wazi. Wajerumani hawakuwa na uwezo wa treni wa kubeba watu 6,000,000 hadi maeneo ya kambi za mateso. Kama Wajerumani wangejaribu kuwahifadhi, kuwavaa, na kuwaandalia chakula Wayahudi 6,000,000 pamoja na mamilioni ya wengine, shughuli hiyo ingesababisha kuzuia shughuli zao za kijeshi."

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1919
Jamii:Waliofariki 1995
Jamii:Feminism and Folklore 2025 in Tanzania
Jamii:Wanaharakati wa Marekani