open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Benjamin Margate

**Benjamin Margate** (alizaliwa London, Uingereza, 19 Machi 1989) ni mwandishi wa biolojia wa Uingereza, mkufunzi na mshauri wa elimu, na mwanzilishi wa Wakufunzi wa Baiolojia ya Mtandaoni mwenye Shahada ya Kwanza ya Sayansi ya Biolojia kutoka Chuo Kikuu cha Birmingham.

## Utangulizi 
Benjamin Margate ni mwandishi wa biolojia wa Uingereza, mwalimu, na mshauri wa elimu, akitumia BSc katika Sayansi za Kibiolojia kutoka Chuo Kikuu cha Birmingham na zaidi ya miaka 10 ya utaalamu katika kuunda na kuratibu maudhui ya kina ya biolojia. Kazi yake inalenga kutoa blogu za elimu na rasilimali kwa wanafunzi wa biolojia na kuwezesha uunganisho na walimu wa kitaaluma. Akitambuliwa kwa maarifa yake ya kina na kujitolea kwa elimu ya biolojia, mchango wa Benjamin umekuwa jiwe la msingi kwa wanafunzi wanaotafuta kuimarisha uelewa wao wa somo.

## Maisha ya Awali na Elimu 
Shauku ya Benjamin kwa biolojia iliwashwa katika Shule ya Oratory ya London, London. Hamasa yake kwa sayansi ya maisha ilistawi katika mazingira yaliyolea udadisi na ubora wa kitaaluma. Benjamin aliendelea na safari yake ya kielimu katika shule ya sita ya Westminster City School, akifanya vizuri katika Biolojia, Kemia, na Hisabati. Tamaa yake ya uelewa wa kina ilimpeleka katika Chuo Kikuu cha Birmingham, ambapo alipata shahada ya kwanza ya heshima katika Sayansi za Kibiolojia, ikiweka jukwaa kwa mchango wake wa baadaye katika uwanja wa biolojia.

## Kazi 
Kwa msingi uliojikita kwa kina katika ubora wa kielimu na shauku kwa elimu, Benjamin alianzisha Online Biology Tutors UK. Ameandika mamia ya makala katika vyanzo mbalimbali na yuko katika mchakato wa kuandika kitabu 'GCSE Biology Student Revision Guide for Exams in AQA, CCEA, OCR and Edexcel. Juhudi zake zinapanuka hadi podcast yenye mada ya biolojia, ikitajirisha mazingira ya elimu na maudhui yanayoziba pengo la uelewa na kukuza thamani kubwa kwa biolojia.

## Maisha Binafsi 
Nje ya majukumu yake ya kitaaluma, Benjamin anafurahia kuchunguza asili kupitia upigaji picha, akikamata ugumu na uzuri wa dunia ya asili. Ni mchangiaji hai katika Jumba la Makumbusho la Historia Asilia, akichangia muda wake na utaalamu kusonga mbele elimu ya umma na thamani ya biolojia. Benjamin ni msomaji mkubwa wa sayansi ya kubuni, akipata mifano na msukumo kwa kazi yake katika uchunguzi wa kispekulativi wa sayansi na teknolojia. Zaidi ya hayo, anajihusisha na ufugaji nyuki mijini, mwendelezo wa kujitolea kwake kwa biolojia na juhudi za uhifadhi, zikisisitiza umuhimu wa bioanuai na ulezi wa mazingira.

## Michango na Mafanikio 
Mtazamo wa Benjamin kwa kufundisha ni binafsi na maalum, ukijidhihirisha katika mafanikio ya zaidi ya wanafunzi 5,000 chini ya mwongozo wake. Kazi yake ya kina, mtandaoni na nje ya mtandao, katika uwanja wa elimu ya biolojia, inamweka kama mtu muhimu katika uwanja, akisonga mbele uelewa na thamani ya biolojia miongoni mwa wanafunzi na wapenzi sawa.

## Marejeo
Jamii:wanabiolojia wa Uingereza
Steph Catley

[thumb|337x337px|Catley akichezea Melbourne City mnamo [2015]]

**Stephanie-Elise Catley** (alizaliwa 26 Januari 1994) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Australia ambaye anacheza kama mlinzi wa Arsenal na timu ya taifa ya Australia. Anaweza kucheza nafasi nyingi za ulinzi, kama vile beki wa kushoto, beki wa kati au beki wa mwisho (mwondoshaji mpira).

Hapo awali alichezea Reign FC, Orlando Pride na Portland Thorns FC kwenye Ligi ya Soka ya Kitaifa ya Wanawake ya Marekani (NWSL) na vile vile Melbourne Victory na Melbourne City kwenye W-League ya Australia.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Australia
Jamii:Wachezaji mpira wa Australia
Jamii:Waliozaliwa 1994
Laura Wienroither

[thumb|337x337px|Laura Wienroither mnamo [Oktoba mwaka 2017.]]

**Laura Wienrouther** (alizaliwa 13 Januari 1999) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Austria ambaye anacheza kama mlinzi katika klabu ya Arsenal iliyopo Ligi Kuu ya Wanawake ya FA(WSL)  na timu ya taifa ya wanawake ya Austria.

Mnamo tarehe 15 Januari 2022, Wienroither alijiunga na Arsenal ya FA WSL akitokea klabu ya Ujerumani 1899 Hoffenheim kwa ada ambayo haijatajwa.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Austria
Jamii:Wachezaji mpira wa Austria
Jamii:Waliozaliwa 1999
Laia Codina

[thumb|337x337px|Codina akiwa na Barcelona B mnamo [2019]]
**Laia Codina Panedas** (alizaliwa 22 Januari 2000) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Uhispania ambaye anacheza kama beki wa kati wa klabu ya Arsenal ya Ligi Kuu ya Wanawake(WSL) na timu ya taifa ya wanawake ya Uhispania. Ameiwakilisha Uhispania akichezea timu tofauti za kitaifa za vijana.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Hispania
Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania
Jamii:Waliozaliwa 2000
Teyah Goldie

**Teyah Doreen Bliss Goldie** (alizaliwa 27 Juni 2004)  ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Uingereza ambaye kwa sasa anachezea Arsenal ya FA(WSL) na timu ya taifa ya Uingereza ya walio na umri chini ya miaka kumi na tisa.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Uingereza
Jamii:Wachezaji mpira wa Uingereza
Jamii:Waliozaliwa 2004
Lia Walti

[thumb|337x337px|Wälti wakati wa mkutano na waandishi wa habari mnamo [2017]]

**Lia Joëlle Wälti** (alizaliwa 19 Aprili 1993) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Uswisi ambaye anacheza kama kiungo wa katika klabu ya Arsenal ya Ligi Kuu ya Wanawake(WSL) na timu ya taifa ya Uswisi. Ni nahodha wa timu ya taifa ya Uswisi na nahodha wa nne wa Arsenal. Pia alikuwa nahodha wa klabu yake ya awali ya Turbine Potsdam. Kabla ya kusajiliwa na Arsenal mnamo Julai 2018, alichezea klabu ya Nationalliga A YB Frauen kuanzia 2009 hadi 2013 na kwa klabu ya Bundesliga Turbine Potsdam kuanzia 2013 hadi 2018.

Amekuwa akiichezea timu ya taifa ya Uswizi tangu Agosti 2011. Akiwa mchezaji wa kimataifa kwa walio na umri chini ya miaka kumi na tisa, alicheza Mashindano ya Uropa ya 2009 na Kombe la Dunia la 2010 kwa walio na umri chini ya miaka ishirini.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1993
Jamii:Wachezaji mpira wa Uswisi
Jamii:Wanawake wa Uswisi
Victoria Pelova

[thumb|337x337px|Pelova akiwa na Ajax mnamo [2021]]
**Victoria Pelova** (alizaliwa 3 Juni 1999) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Uholanzi ambaye anacheza kama kiungo wa klabu ya Arsenal ya Ligi Kuu ya Wanawake(WSL) na timu ya taifa ya Uholanzi.
## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Uholanzi
Jamii:Wachezaji mpira wa Uholanzi
Jamii:Waliozaliwa 1999
Kaylan Marckese

**Kaylan Jenna Marckese** (alizaliwa Aprili 22, 1998)  ni mchezaji wa soka wa Kimarekani ambaye anacheza kama kipa wa Arsenal ya Ligi ya Wanawake(WSL).
## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Jamii:Waliozaliwa 1998
Emily Fox

[thumb|337x337px|Fox akiwa na North Carolina Courage mnamo [2023]]

**Emily Ann Fox** (alizaliwa Julai 5, 1998) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Marekani ambaye anacheza kama beki wa kulia wa klabu ya Arsenal ya Ligi Kuu ya Wanawake(WSL) na timu ya taifa ya Marekani. Alicheza soka chuo kikuu cha North Carolina Tar Heels. 
## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Jamii:Waliozaliwa 1998
O Falcão Negro

***O Falcão Negro*** ni safu ya televisheni ya Brazil iliyoundwa na Péricles Leal. Mfululizo ulionyeshwa kwa Rede Tupi huko Brazil mnamo 1954.

## Washiriki 
* José Parisi kama Falcão Negro
* Delly Azevedo kama Lady Bela
* Oliveira Sobrinho kama Pé-de-Coelho

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* 

Jamii:Filamu za Brazil
Jamii:Vipindi vya televisheni
Kyra Cooney-Cross

[thumb|337x337px|Cooney-Cross mnamo [2023]]
**Kyra Lillee Cooney-Cross** (alizaliwa 15 Februari 2002) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Australia ambaye anacheza kama kiungo wa klabu ya Arsenal, iliyopo Ligi Kuu ya Wanawake(WSL) na timu ya taifa ya wanawake ya Australia. Hapo awali ameichezea Hammarby IF huko Damallsvenskan, na vile vile Western Sydney Wanderers na Melbourne Victory kwenye W-League.
## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Australia
Jamii:Wachezaji mpira wa Australia
Jamii:Waliozaliwa 2002
Caitlin Foord

[thumb|337x337px|Caitlin Foord akiichezea Arsenal mwaka [2023]]
**Caitlin Jade Foord** (alizaliwa 11 Novemba 1994) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Australia ambaye anacheza kama mshambuliaji wa klabu ya Arsenal ya Ligi ya Wanawake ya FA(WSL) na timu ya taifa ya Australia. Alikua Mwaustralia mwenye umri mdogo zaidi kucheza Kombe la Dunia mwaka 2011 akiwa na umri wa miaka kumi na sita.

Mnamo 2011, Foord alitajwa kuwa Mchezaji Bora Chipukizi wa Wanawake wa Kombe la Dunia, Mwanasoka Bora wa Kike wa Mwaka wa Wanawake wa Asia, na Mwanasoka Bora wa Mwaka wa Shirikisho la Soka la Australia la wenye umri chini ya miaka ishirini. Mnamo 2016, alipewa tuzo ya Mwanasoka Bora wa Mwaka wa Wanawake wa Asia na Shirikisho la Soka la Asia.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Australia
Jamii:Wachezaji mpira wa Australia
Jamii:Waliozaliwa 1994
Tunduma (kata)

**Tunduma** ni kata mojawapo ya Wilaya ya Tunduma katika Mkoa wa Songwe, Tanzania. 

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi wa kata walihesabiwa kuwa 3,351 . 

## Marejeo
Jamii:Wilaya ya Tunduma 
Jamii:Kata za Mkoa wa Songwe
Aitana Bonmatí

[thumb|337x337px|Bonmatí akiwa na Barcelona mnamo [2024]]

**Aitana Bonmatí Conca** (alizaliwa 18 Januari 1998) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Catalonia,Hispania  ambaye anacheza kama kiungo wa klabu ya FC Barcelona ligi kuu nchini Hispania na timu ya taifa ya Hispania. Anachukuliwa kuwa mmoja wa wachezaji bora katika soka ya wanawake, na alishinda tuzo ya Ballon d'Or na tuzo ya mchezaji bora wa Wanawake wa FIFA kwa msimu wa 2022-23.
## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Hispania
Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania
Jamii:Waliozaliwa 1998
Atasamale

thumb|Atasamale kwenye stela ya mfalme Harsiotef. Anaonekana upande wa kulia kabisa.
**Atasamale** (pia **Tesmalo**) alikuwa mama wa mfalme wa Nubia *Harsiotef* (aliyeongoza karibu mwaka 400 KK). Anajulikana kutokana na stela ya mwanae na mazishi yake huko Nuri. Sifa yake ni *mama wa wafalme*, *dada wa mfalme* na *Bibi wa Kush*. Huenda alikuwa mke wa *Amanineteyerike*, ingawa hii ni kuhisi tu.

Mazishi yake huko Nuri yalikuwa ya piramidi na kanisa dogo na vyumba viwili vya mazishi chini ya ardhi. Kulikuwa na ngazi zilizokuwa zikiingia ardhini na kuelekea kwenye vyumba viwili. Piramidi ilipatikana ikiwa imevunjwa, lakini vipande vya shabti ambavyo havikuwa na maandishi vilipatikana. Kulikuwa na vyombo kadhaa na kete iliyotengenezwa kwa fayansi au pasta nyeupe. Jina lake lilihifadhiwa kwenye meza ya kutoa dhabihu iliyopatikana hapo. 

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Sudan
Jamii:Wanasiasa wa Sudan
FBI

thumbnail|right|200pax|Maafisa wa FBI wakiwa katika mazoezi ya ulengaji shabaha.
**FBI** ni kifupisho cha **Federal Bureau of Investigation** yaani Kitengo cha Uchunguzi cha Polisi.

## Viungo vya nje
* Official FBI website
* Church Committee Report, Vol. 6, "Federal Bureau of Investigation." 1975 congressional inquiry into American intelligence operations.
* FBI Disclosures under Freedom of Information Act
* Official FBI Recruiting
* Federal Bureau of Investigation at FAS.org 
* The FBI ...Past, Present & Future 
* The Vault, FBI electronic reading room (launched Aprili 2011), contains over 3000 documents

Jamii:Marekani
Jamii:Ujasusi
Sekhmakh

**Sekhmakh** alikuwa mke wa mfalme wa Nubia *Nastasen*, ambaye alitawala katika karne ya nne KK.

Sekhmakh anajulikana kutoka kwa stela kubwa ya mfalme, ambapo ameonyeshwa katika pande la mviringo. Pia kuna stela yake ya mazishi, ilipatikana katika hekalu huko *Jebel Barkal* na kwa dhahiri ilitumika tena. Mazishi ambayo stela ilikuwa imewekwa hapo awali hayajulikani. Sekhmakh anabeba majina *binti wa mfalme, mke wa mfalme* na *malkia wa Misri*. Wazazi wake wa kifalme hawajulikani.

Sekhmakh alikuwa na jina la Horus na anaitwa *mfalme* kwenye stela kutoka *Jebel Barkal*, labda ikionyesha kuwa alikuwa malkia halisi au alikuwa na aina fulani ya jukumu lililokuwa kielelezo kwa malkia wa kutawala wa Meroe.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Misri
Jamii:Wanasiasa wa Misri
Shanakdakhete

**Shanakdakhete** (pia hufupishwa kama **Shanakdakheto** au **Sanakadakhete**, Shanakdakhete habari zake ni chache, ingawa inajulikana kuwa alijenga hekalu huko Naqa.

Shanakdakhete awali iliaminika kuwa malkia wa kwanza wa kutawala wa Kush kutokana na tarehe isiyo sahihi ya maandishi yake.

## Vyanzo 
Shanakdakhete anajulikana kutokana na maandishi ya hieroglifi katika Hekalu F huko Naqa. Maandishi haya yanakuja na sanamu zinazoonyesha malkia, ingawa zimeharibika vibaya. Shanakdakhete alikuwa na jukumu la kujenga Hekalu F, akichukua mahali pa miundo ya awali katika eneo hilo hilo.

## Mfululizo wa matukio 
Katika utafiti wa zamani, maandishi ya Shanakdakhete yaliona kuwa mifano ya awali kabisa ya herufi za Meroitic na kwa hivyo kwa utamaduni huu ulioenea iliaminika kuwa yalitoka katika karne ya pili kabla ya Kristo. na Francis Breyer (2022).

Vidokezo vya maandishi ya herufi za hieroglyphic vinaashiria kuwa Shanakdakhete alitawala karibu na wakati wa malkia mwingine wa kutawala, Amanishakheto. Kuckertz (2021) alimtambulisha Shanakdakhete kama mrithi wa Amanishakheto, akiongoza katika nusu ya kwanza ya karne ya kwanza BK. Janice Yellin (2014) na Kuckertz pia kwa dhana wametambulisha piramidi kubwa Beg. N 21 kwa Shanakdakhete.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Sudan
Jamii:Wanasiasa wa Sudan
George W. Munroe

alt= |thumb|George W. Munroe (1911)
**George W. Munroe** (1857 - Januari 29, 1932) Alikua muigizaji na mchekeshaji wa Marekani  aliyebobea katika uigaji kama wanawake. Aliigiza katika kumbi za sinema za Marekani kuanzia miaka ya 1880 hadi mwanzoni mwa miaka ya 1920. Alifanya maonyesho ya Broadway na Vaudeville. 

## Maisha ya Zamani na Kazi 
George W. Munroe alizaliwa huko Philadelphia na kuanza kazi yake katika mji huo akiwa mwanachama wa Wheatley Dramatic Association. Alijiunga na kampuni ya mwigizaji George S. Knight (1850–1892),  akifanya maonyesho yake ya kwanza kama Bridget, mwanamke wa Kiayalandi, ambapo maonyesho hayo yalifanyika katika *Over the Garden Wall*  kwenye Chestnut Street Opera House (iliyojengwa 1870 kama ukumbi wa michezo wa Fox ya Marekani) mnamo Septemba 1, 1884.

## Marejeo 
Jamii:Waigizaji Filamu
Jamii:Waliozaliwa 1857
Jamii:Waliofariki 1920
Jamii:CWW24
Baada ya Jumamosi yaja Jumapili

**Baada ya Jumamosi yaja Jumapili** (kwa Kiarabu: min sallaf es-sabt lāqā el-hadd qiddāmūh, kwa tafsiri ya neno kwa neno, 'Ikimpita Jumamosi, ataipata Jumapili') ni methali ya Mashariki ya Kati. Imewekwa kwenye kumbukumbu nchini Misri, Shamu na Lebanoni, ingawa katika utofauti: 'Mkope Jumamosi, ukabiliwe na Jumapili'. 

Kwa mujibu wa maelezo ya baadhi ya waandishi, methali hiyo ni maarufu miongoni mwa Wamaroni ambapo maana yake ni Waislamu watawafukuza Wakristo baada ya kuwashughulikia Wayahudi, ikimaanisha kuna lengo la baadaye la kuzifuta au kuzifukuza jamii za wachache kutoka kwenye ulimwengu wa Waislamu. 

Mwanahekaya wa Kiizraili, Shimon Khayyat ameitafsiri kama ujumbe wenye tishio, akidai: "Kwa kuwa sasa Wayahudi wanateswa, ujio wa zamu ya Wakristo si jambo la kuepukika kwani ni Jumapili inayoifuatia Jumamosi. Matumizi ya hivi karibuni ya methali hiyo yamehusishwa na  Waarabu wa Kikristo na kuleta hisia za kuogofya kuwa muda si mrefu watafukuzwa katika kiwango kitakocholingana na kuondoka kwa Wayahudi kutoka mataifa ambamo Waislamu ndio wengi. Mara kwa mara hukaririwa kwamba methali hiyo hutumiwa na Waislamu wenye misimamo mikali kama kauli mbiu ya kuzitisha jamii enyeji za Kikristo.
Jamii:Dhuluma za dini
Kassi (wife of Suleyman of Mali)

**Kassi** (pia aitwaye *Qasa*) alikuwa Malkia Mkuu wa Ufalme wa Mali

Kama mke mkuu na binamu wa baba wa Suleyman, Kassi alitawala pamoja na mumewe, kama ilivyokuwa desturi. Ibn Battuta aliandika, "malkia ni mshirika wake katika ufalme, kufuatana na desturi za Waafrika. Jina lake linatajwa kwenye minbar". Kuwa na jina lako kusomwa kwenye minbar wakati wa ibada za Kiislamu katika msikiti ni heshima inayostahikiwa tu kwa mtawala halisi, si mke tu. Qasa alikuwa mmoja kati ya wanawake ishirini watawala wa Kiislamu ambao walikutana na vigezo vya Kiislamu vya utawala.

Alikuwa maarufu sana na jumba la kifalme, ambalo lilikuwa na jamaa wengi wake miongoni mwa wanachama wake. Lakini hivi karibuni alipoteza upendeleo wa mumewe, ambaye alipendelea mwanamke wa kawaida anayeitwa Bendjou. Hatimaye, alimtaliki ili kuoa huyo wa mwisho. Wanawake wa kiheshima wa jumba la kifalme walichukua upande wa Kassi, wakiendelea kutambua uhalali wake na kukataa kuheshimu mke mpya wa kifalme. Upinzani kama huo - walitupa udongo kichwani mwao kuheshimu Kassi wakati walipotupa udongo katika mikono yao kumdhihaki Bendjou - hivi karibuni ulimkasirisha Suleyman na mke wake mpya, hadi Kassi alilazimika kutafuta hifadhi katika msikiti.

Mapinduzi ya Serikali yalitokea mwaka wa 1352 au 1353.
Kassi alikuwa mama wa Kassa, ambaye alimrithi Suleyman kwa muda mfupi kabla ya kubadilishwa na binamu yake Mari Diata II.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Mali
Atmataka

**Atmataka** alikuwa malkia wa Nubia, anayejulikana hadi sasa kutokana na mazishi yake katika makaburi ya kifalme ya Nuri. Labda alikuwa mke wa mfalme *Aramatle-qo*. Cheo pekee anachojulikana nacho ni *mke wa mfalme*. 

Mazishi yake yalikuwa ya piramidi na vyumba vya mazishi ya chini ya ardhi. Kulikuwa na ngazi iliyoelekea chini ya ardhi na kuelekea vyumba viwili vya mazishi. Piramidi ilikutwa imeibiwa, lakini vipande vya angalau shabti 158 vilipatikana. Vinabeba jina na cheo cha malkia. Kifafa cha moyo chake kilipatikana katika mazishi ya Nuri Nu. 47. Mmiliki wa mazishi haya hajulikani. 

## Marejeo 
Jamii:wanawake wa Sudan
Jamii:wanasiasa wa Sudan
Nasaba ya Walashma

**Nasaba ya Walashma** ulikuwa ukoo wa kifalme wa Kiislamu katika Pembe ya Afrika ulioanzishwa katika eneo la Ifat (ambalo leo hii linapatikana mashariki mwa Shewa). Ulianzishwa katika karne ya 13, ulitawala fa na Adal katika yale ambayo sasa ni maeneo ya Somalia, Jibuti, Eritrea na mashariki mwa Ethiopia.

## Tanbihi
Jamii:Historia ya Somalia
Jamii:Historia ya Jibuti
Jamii:Historia ya Eritrea
Jamii:Historia ya Ethiopia
Marie-Thérèse Assiga Ahanda

**Marie-Thérèse Assiga Ahanda** (1941 – 1 Februari 2014) alikuwa mwandishi wa riwaya, mwanakemia, na mkuu mkuu wa watu wa Ewondo na Bene kutoka Kamerun. 

Mapema maishani, Ahanda alifanya kazi katika Idara ya Kemia ya Chuo Kikuu cha University of Yaoundé. Baadaye alihamia Jamhuri ya Kongo na mumewe, Jean Baptiste Assiga Ahanda, akaanza kuandika. Waliporudi Kamerun, Ahanda alikuwa mjumbe aliyechaguliwa katika Bunge la Kitaifa la Kamerun, nafasi aliyoishikilia kuanzia mwaka 1983 hadi 1988. Ahanda alikuwa mkuu wa Ewondo mwaka 1999. Mwezi wa Desemba 2000, alianza ukarabati wa jumba la baba yake huko Efoulan, Yaoundé, mradi ambao uligharimu takribani 150,000,000 francs&nbsp;CFA. Ahanda ni binti wa Charles Atangana mkuu wa watu wa Ewondo na Bene chini ya Dola la Kijeruman na amhuri ya Tatu ya Kifaransana mke wake wa pili, Julienne Ngonoa.

## Tanbihi
Jamii:waandishi wa Kamerun
Jamii:Wanawake wa Kamerun
Kipindi cha kujizungusha

Katika elimuanga, **kipindi cha kujizungusha** ni muda ambapo gimba linajizungusha mara moja kwenye mhimili wake. Kuna jinsi mbili za kupima kipindi cha kujizungusha. Jinsi moja ni sawa na siku ya jua, yaani siku kawaida (saa 24 duniani). Jinsi nyingine ni sawa na siku ya nyota, yaani muda ambapo nyota za mbali zinarudia mahali palepale angani (saa 23.9344696 duniani). Aina hizi mbili za siku zinatofautiana kwa kuwa mwendo wa Dunia kuzunguka Jua husababisha kwamba nyota za mbali zinaenda angani polepole kuliko Jua. 

Kwa kanuni, vitu vya mbali vinaenda polepole kuliko vitu vya karibu. Ukiendesha gari, milima ya mbali inaonekana kama kwamba inaenda polepole sana kuliko miti ya karibu. Kwa athari hiyohiyo, mahali pa nyota na mahali pa Jua hutofautiana kwa nyuzi 1 ya ziada kila siku. Hivyo siku ya jua na siku ya nyota hutofautiana kwa dakika 4. Siku ya jua ni ile iliyoonekana zaidi duniani; sote tunaona kwa muda gani kuna Jua, na kwa muda gani kuna giza la usiku. Lakini kuangalia siku ya nyota ni kugumu zaidi. Hivyo kwa watu wengi siku ya jua ni aina pekee ya siku wanayojua.

## Tazama pia 
* Kujizungusha
* Mzunguko
* Siku ya jua
* Siku ya nyota

## Marejeo 
Jamii:Kujizungusha
Edith Abbott

**Edith Abbott** ( 26 Septemba 1876 - 28 Julai 1957 ) alikuwa mwanauchumi wa Marekani, mwanatakwimu, mfanyakazi wa kijamii, mwalimu, na mwandishi. Abbott alizaliwa Grand Island, Nebraska. Abbott alikuwa mwanzilishi katika taaluma ya kazi ya kijamii na asili ya elimu katika uchumi. Alikuwa mwanaharakati mkuu katika mageuzi ya kijamii na maadili ambayo ubinadamu ulihitaji kuingizwa katika elimu. Abbott pia alikuwa anasimamia utekelezaji wa masomo ya kazi za kijamii hadi ngazi ya wahitimu. Ingawa alikabiliwa na upinzani juu ya kazi yake ya mageuzi ya kijamii katika Chuo Kikuu cha Chicago, hatimaye alifaulu na alichaguliwa kama mkuu wa shule mnamo 1924, na kumfanya kuwa mmoja wa wasimamizi wa kwanza wa kike nchini Marekani. Abbott alikuwa mwalimu bora na aliona kazi yake kama mchanganyiko wa masomo ya sheria na maswala ya kibinadamu ambayo inaonekana katika sheria yake ya usalama wa kijamii. Anajulikana kama mchumi ambaye alifuata kutekeleza kazi ya kijamii katika kiwango cha wahitimu. Dada yake mdogo alikuwa Grace Abbott.

## Maisha ya zamani 
Edith alizaliwa Septemba 26, 1876, katika Kisiwa cha Grand, Nebraska. Baba yake, Othman Ali Abbott, alikuwa wakili na Luteni Gavana wa kwanza wa Nebraska (1877–1879). Mama yake, Elizabeth Maletta Griffin, alikuwa mkomeshaji na kiongozi wa kupiga kura. Wazazi wote wawili walisisitiza maadili ya haki za wanawake, usawa, na mageuzi ya kijamii ndani ya Edith na dadake Grace, na kutia moyo kazi yao ya baadaye. Grace Abbott alikuwa na mafanikio mengi akifanya kazi kama mfanyakazi wa kijamii, mrekebishaji sheria za ajira ya watoto, na mkuu wa Ofisi ya Watoto ya Marekani (1921-1934), pia akifanya kazi na Edith katika miradi mingi tofauti ya kitaaluma wakati wa taaluma zao.

## Marejeo
Helen Abbey

**Helen Abbey** (Septemba 1, 1915 - Machi 4, 2001) alikuwa mwanatakwimu wa Kiamerika anayejulikana kwa utafiti wake juu ya athari za kiafya za mionzi na maambukizo kati ya Wenyeji wa Amerika, na kwa ushauri wake mzuri wa wanafunzi katika takwimu. Alishirikiana na Chuo Kikuu cha Johns Hopkins kwa zaidi ya miaka 50. [2]

## Elimu na taaluma 
Abbey alihitimu kutoka Chuo cha Battle Creek (sasa Chuo Kikuu cha Andrews) mnamo 1940, na kupata digrii ya uzamili katika hisabati mnamo 1942 katika Chuo Kikuu cha Michigan. Alipata kuwa mshiriki wa kitivo katika Shule ya Johns Hopkins ya Afya ya Umma mwaka wa 1946 na, akiwa huko, alikamilisha udaktari katika takwimu za kibayolojia mwaka wa 1951.

Akiwa Johns Hopkins, alishirikiana na idara za biostatistics, epidemiology, idadi ya watu na sayansi ya afya ya familia, dawa, na ophthalmology. Alistaafu mwaka wa 1999.

## Marejeo 
Jamii:wanasayansi wa Marekani
Dorothy Adkins

**Dorothy Christina Adkins** ( 6 Aprili 1912 – 19 Desemba 1975 ) alikuwa mwanasaikolojia wa Marekani . Adkins anajulikana zaidi kwa kazi yake katika uchunguzi wa saikolojia na elimu, haswa katika majaribio ya mafanikio. Alikuwa rais wa kwanza mwanamke wa Jumuiya ya Saikolojia na alihudumu katika majukumu kadhaa katika Jumuiya ya Kisaikolojia ya Marekani. 

## Marejeo
Sarah Abramowitz

**Sarah Knapp Abramowitz** (aliyezaliwa 1967) ni mchambuzi wa takwimu Mmarekani anayespecialize katika elimu ya takwimu na anayejulikana kwa vitabu vyake vya matumizi ya programu za takwimu. Yeye ni Profesa wa Hisabati na Sayansi ya Kompyuta katika Chuo Kikuu cha Drew, ambapo pia ni mwenyekiti wa Idara ya Hisabati na Sayansi ya Kompyuta.

## Elimu na kazi 
Abramowitz alisomea hisabati katika Chuo Kikuu cha Cornell, akimaliza masomo yake mwaka 1989, na akapata shahada ya uzamili katika hisabati mwaka 1992 kutoka Chuo Kikuu cha Stony Brook. Alihamia kusomea elimu ya hisabati kwa masomo yake ya uzamivu, akimaliza Shahada ya Uzamivu (Ph.D.) mwaka 1999 katika Chuo Kikuu cha New York. Tasnifu yake ilikuwa Mtaala ulioimarishwa kwa kutumia kompyuta katika takwimu za maelezo kwenye kiwango cha chuo kikuu: Uchambuzi wa mafanikio na mtazamo wa wanafunzi, na aliendelezwa na Sharon L. Weinberg.

Muda ambapo alikuwa bado ni mwanafunzi wa shahada ya uzamivu, alifanya kazi kama Profesa Msaidizi Msaidizi wa Hisabati katika Chuo cha St. Francis. Alijiunga na fukulteti ya Chuo Kikuu cha Drew kama Profesa Msaidizi mwaka 1998, alipewa uthibitisho wa kudumu kama Profesa Msaidizi Mshirika mwaka 2004, na akapandishwa cheo kuwa Profesa Kamili mwaka 2011. Drew, pia amehudumu kama mwakilishi wa fakulteti kwa NCAA kwa programu ya michezo ya Drew.

## Vitabu 
Akiwa na mshauri wake wa udaktari, Sharon L. Weinberg, Abramowitz ndiye mwandishi mwenza wa mfululizo wa vitabu vya kiada kuhusu vifurushi vya programu za takwimu:

Uchambuzi wa Data kwa Sayansi ya Tabia kwa Kutumia SPSS (2002)

Takwimu Zinazotumia SPSS: Mbinu Shirikishi ( toleo la 2, 2008)

Takwimu Zinazotumia R: Mbinu Shirikishi (pia na Daphna Harel, 2020)

## Marejeo
Sophie Achard

**Sophie Achard** (aliyezaliwa 1977) ni Mtafiti wa takwimu na mwananeurosayansi wa Kifaransa ambaye utafiti wake unahusu takwimu za mchoro wa uunganishwaji katika ubongo. Yeye ni mkurugenzi wa utafiti kwa Shirika la Kitaifa la Sayansi la Kifaransa (CNRS), amehusishwa na maabara ya Taasisi ya Kifaransa ya Utafiti wa Sayansi ya Kompyuta na Uendeshaji (Inria) katika Chuo Kikuu cha Grenoble Alpes.

## Elimu na kazi 
Achard alisomea hisabati, takwimu, na uchambuzi wa nambari katika Chuo Kikuu cha Jean Monnet, akapata shahada ya kwanza mwaka 1999. Alipata shahada ya uzamili kupitia utafiti kuhusu takwimu za mifano ya mchanganyiko katika Chuo Kikuu cha Joseph Fourier huko Grenoble mwaka 2000, na alimaliza Shahada ya Uzamivu hapo 2003. Tasnifu yake ya uzamili, "Mesures de dépendance pour la séparation aveugle de sources: application aux mélanges post non linéaires," iliongozwa na Dinh-Tuan Pham na Christian Jutten.

Baada ya utafiti wa baada ya uzamili katika Kitengo cha Ramani ya Ubongo katika Chuo Kikuu cha Cambridge pamoja na Edward Bullmore kutoka 2004 hadi 2007, alirudi Grenoble kama mtafiti wa CNRS mwaka 2008, na alipandishwa cheo kuwa mkurugenzi wa utafiti mwaka 2017.

## Utambuzi 
Achard alipokea Medali ya Fedha ya CNRS mnamo 2023.

## Marejeo
Ana María Aguilera

**Ana María Aguilera del Pino** ni mtafiti wa takwimu Mhispania ambaye utafiti wake unahusisha utafiti wa vipengele vikuu, uchambuzi wa data za kazi za utendaji, na aina za data. Yeye ni Profesa Chuo Kikuu katika Idara ya Takwimu na Utafiti wa Uendeshaji katika Chuo Kikuu cha Granada.

## Elimu na kazi 
Aguilera alipata Shahada ya Uzamivu katika Chuo Kikuu cha Granada mwaka 1993. Tasnifu yake ya uandishi wa uzamivu, "Métodos de aproximación de estimadores en el ACP de un proceso estocástico," iliongozwa na Mariano José Valderrama Bonnet.

Alichaguliwa kuwa Profesa Chuo Kikuu katika Chuo Kikuu cha Granada mwaka 2012. Alikuwa mhariri mkuu wa Gazeti la Takwimu na Utafiti wa Uendeshaji, jarida la kitaaluma la Jumuiya ya Takwimu na Utafiti wa Uendeshaji nchini Hispania, kuanzia mwaka 2013 hadi 2017.

## Utambuzi 
Aguilera ni mwanachama aliyechaguliwa wa Taasisi ya Kimataifa ya Takwimu.

## Marejeo 
Jamii:wanasayansi wa Hispania
Susan Ahmed

**Susan Mae Wolofski Ahmed** (amezaliwa 1946) ni mwanatakwimu wa Marekani. Baada ya kufanya kazi mapema katika takwimu za kibayolojia, alikua mwanatakwimu mkuu wa hesabu katika Kituo cha Kitaifa cha Takwimu za Elimu na rais wa Jumuiya ya Takwimu ya Washington.

## Elimu na taaluma 
Susan Wolofski alihitimu mwaka wa 1968 kutoka Chuo cha Kalamazoo, akibobea katika hisabati na nadharia ya heshima inayohusu nadharia ya mchezo. Alipata shahada ya uzamili katika afya ya umma mwaka wa 1970 kutoka Chuo Kikuu cha Michigan. Mnamo 1975, Susan Wolofski Ahmed, alimaliza Ph.D. katika Chuo Kikuu cha North Carolina huko Chapel Hill, pamoja na tasnifu ya Uchambuzi wa Kibaguzi Wakati Sampuli za Awali Zinapochafuliwa ikisimamiwa na Peter Lachenbruch.

Katika miaka ya 1980, Ahmed alifanya utafiti wa takwimu za kibayolojia, inayohusishwa na Idara ya Biostatistics na Epidemiology ya Shule ya Tiba ya Chuo Kikuu cha Georgetown, ikijumuisha kazi iliyotajwa sana kuhusu jinsi ugonjwa wa uvimbe wa matumbo na matibabu yake unavyoweza kuathiri matokeo ya ujauzito. Kufikia miaka ya 1990, alikuwa amehamia katika serikali na matumizi ya sera ya takwimu, kama mwanatakwimu mkuu wa hisabati katika Kundi la Viwango na Huduma za Kitakwimu la Kituo cha Kitaifa cha Takwimu za Elimu. Baada ya kustaafu kutoka serikalini, alitajwa kuwa mshirika mkuu wa huduma za takwimu katika Utafiti wa Sera ya Mathematica mwaka wa 2006.

## Huduma na kutambuliwa 
Ahmed alikuwa rais wa Washington Statistical Society kwa kipindi cha 1994-1995. Mnamo 1995, alichaguliwa kama Mwanachama wa Shirika la Takwimu la Marekani.

## Marejeo
Martha Aliaga

**Martha Beatriz Bilotti-Aliaga** (1937 - 15 Oktoba 2011) [1][2] alikuwa mwalimu wa takwimu wa Argentina, ambaye aliwahi kuwa rais wa Caucus for Women in Statistics.

## Maisha ya awali na elimu 
Martha Beatriz Bilotti alizaliwa huko Mendoza, Argentina, na alifanya masomo yake ya shahada ya kwanza katika Chuo Kikuu cha Buenos Aires. Alipata shahada ya uzamili huko Santiago, Chile, katika Kituo cha Mafundisho ya Takwimu kati ya Marekani.

## Marejeo
Uzi (maana)

**Uzi** ni jina la:
* uzi, ugwe mwembamba
* Uzi (Unguja Kati), kata ya Tanzania
* Uzi (Unguja Magharibi), kata ya Tanzania
Beatrice Aitchison

Beatrice Aitchison (Julai 18, 1908 - Septemba 22, 1997) alikuwa mwanahisabati, mwanatakwimu, na mwanauchumi wa Uchukuzi kutoka Marekani ambaye aliongoza Kitengo cha Uchumi wa Uchukuzi cha Idara ya Biashara ya Marekani, na baadaye akawa mwanamke wa juu zaidi nchini Marekani. Huduma ya Posta na mteuliwa wa kwanza wa ngazi ya sera.

## Tuzo na kutambuliwa 
Tume ya Utumishi wa Umma ya Marekani ilimpa Aitchison mojawapo ya Tuzo zake za kwanza za Shirikisho la Mwanamke mwaka wa 1961 zilizochaguliwa kutoka katika nyanja ya zaidi ya 25,000, kipande cha utambuzi ambacho kilimpa Aitchison ushawishi wa kumshinikiza Rais Lyndon Johnson kuandika amri ya utendaji inayopiga marufuku ubaguzi wa kijinsia. katika serikali ya U.S.

Mnamo 1965, alichaguliwa kama Mwanachama wa Shirika la Takwimu la Marekani "kwa kazi ya upainia katika ukuzaji na utumiaji wa mbinu za takwimu za utafiti na uchambuzi wa trafiki na usafirishaji." Alishinda Tuzo ya Huduma ya Kazi ya Huduma ya Kitaifa ya Umma. Ligi mwaka wa 1970. Mnamo 1997, Chama cha Wahitimu wa Johns Hopkins kilimpa tuzo yao ya Woodrow Wilson "kwa huduma bora ya serikali".

Aitchison amejumuishwa katika safu ya kadi za kucheza zinazojumuisha wanahisabati wanawake mashuhuri iliyochapishwa na Chama cha Wanawake katika Hisabati.

## Kifo 
Aitchison alikufa kwa kushindwa kwa moyo kutokana na msongamano wa moyo katika Hospitali ya Sibley Memorial huko Washington, D.C. mnamo Septemba 22, 1997.

## Marejeo
Genevera Allen

**Genevera Irene Allen** ni mwanatakwimu wa Marekani ambaye utafiti wake umehusisha ujifunzaji wa mashine unaoweza kufasiriwa, urudufu wa matokeo ya kujifunza kwa mashine, na sayansi ya neva ya sinesthesia. Yeye ni profesa mshiriki wa uhandisi wa umeme na kompyuta, takwimu, na sayansi ya kompyuta katika Chuo Kikuu cha Rice, na pia ana uhusiano na Hospitali ya Watoto ya Texas na Chuo cha Tiba cha Baylor.

## Utambuzi 
Allen alikua Mwanachama Aliyechaguliwa wa Taasisi ya Kimataifa ya Takwimu mnamo 2021. Alitajwa kama Mshirika wa Shirika la Takwimu la Marekani mwaka wa 2022.

## Marejeo
Tyla

**Tyla Laura Seethal** (alimaarufu kama **Tyla**, alizaliwa Johannesburg, 30 Januari 2002) ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka Afrika Kusini. 

Alizaliwa na kukulia Johannesburg, alisaini na Epic Records mnamo 2021 baada ya mafanikio yake ndani ya wimbo wake wa kwanza wa 2019, "Getting Late" akimshirikisha Kooldrink.

Tyla ndiye msanii mwenye umri mdogo zaidi barani Afrika kushinda Tuzo ya Grammy, na pia amepata uteuzi wa Tuzo za BRIT, Tuzo ya Soul Train Music, Tuzo ya MOBO, na Tuzo mbili za Muziki za Afrika Kusini. Amechukuliwa kuwa "malkia wa poppiano," mchanganyiko wa aina za pop na amapiano.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 2002
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamuziki wa Afrika Kusini
I. Elaine Allen

**Isabel Elaine Allen** ni mtaalamu wa takwimu wa Marekani na mtaalamu wa takwimu za viumbe ambaye anafanya kazi katika elimu ya masafa, nadharia ya mizani ya Likert, matibabu ya antibacterial, na uchanganuzi wa meta wa majaribio ya matibabu. Yeye ni profesa wa biostatistics na epidemiology katika Chuo Kikuu cha California, San Francisco, na profesa anayeibuka wa takwimu katika Chuo cha Babson.

## Utambuzi 
Allen aliitwa Mwanachama wa Shirika la Takwimu la Marekani mwaka wa 2004. Alikuwa mtaalamu mkuu wa takwimu wa mradi wa uandishi wa habari za uchunguzi kuhusu makazi ya haki, "Long Island Divided", ambao ulishinda Tuzo la Edward R. Murrow la 2020 la Chama cha Habari za Dijitali za Televisheni kwa taswira ya habari ya shirika kubwa la habari za kidijitali.

Chuo cha Skidmore kilimpa tuzo ya *Creative Thought Matters of Distinction* mwaka 2015.

## Marejeleo
Betty Allan

**Frances Elizabeth Allan** (July 11, 1905 – August 6, 1952) alikuwa mchambuzi wa takwimu Maustralia. Alikuwa anajulikana kama mchambuzi wa kwanza katika Shirika la Utafiti wa Kitaifa wa Kitaalamu na Viwanda (CSIRO), kama "mwanzilishi halisi wa Idara ya Hisabati na Takwimu ya CSIRO", na kwa kusaidia biometriki. Akiwa msichana shuleni, alihudhuria Shule ya Wasichana ya Melbourne ya Kanisa la Kiingereza.

Mwaka 1928, Allan alisafiri kwa ufadhili kwenda Chuo cha Newnham, Cambridge, Alipokuwa Rothamsted, alitoa makala matatu muhimu, akishirikiana na John Wishart katika mojawapo.

Kurudi Australia mwaka 1930, alikuwa biometriki wa kwanza katika CSIRO, akiteuliwa kwenye Idara ya Viwanda vya Mimea. Alipokuwa CSIRO, alitoa msaada wa takwimu kwa idara zote sita pamoja na mashirika ya nje.

Wakati wa kuwa CSIRO, Allan pia alifundisha katika Chuo Kikuu cha Canberra na Shule ya Misitu ya Australia. Mwaka 1935, alisaidia kuanzisha Taasisi ya Sayansi ya Kilimo ya Australia.

Mwaka 1940 alioa mtafiti wa mimea wa CSIRO, Patrick Joseph Calvert, na alilazimika kustaafu kutokana na sheria za wakati huo, ambazo ziliwazuia wanawake walioolewa kufanya kazi katika utumishi wa umma. Aliaga dunia Agosti 6, 1952 huko Canberra.

## Marejeo
Laura Ahtime

**Laura Marie-Thérèse Ahtime** ndiye mtendaji mkuu wa Ofisi ya Kitaifa ya Takwimu ya Seychelles.

Ahtime alijiunga na ofisi hiyo kabla ya kupata digrii yoyote ya kiwango cha chuo kikuu, na baada ya kufanya kazi huko kwa takriban miaka mitatu alienda Chuo Kikuu cha Botswana, ambapo alisoma takwimu kwa miaka minne. Baadaye, alipata shahada ya uzamili katika Uchumi wa Maendeleo ya Kiasi katika Chuo Kikuu cha Warwick, chini ya usaidizi wa Scholarship ya Chevening. Kurudi kwa Ofisi ya Kitaifa ya Takwimu ya Ushelisheli tena baada ya masomo yake, hatimaye alipandishwa cheo hadi mkurugenzi mkuu, na kisha kuwa mtendaji mkuu mwaka wa 2010. Akawa mtendaji mkuu wa kwanza mwanamke wa ofisi hiyo, hata hivyo kwa ujumla ofisi hiyo "inatawaliwa na wanawake zaidi". Pia alichapisha atlasi ya kwanza ya idadi ya watu na sensa ya Ushelisheli,

## Marejeleo
Alexia Putellas

[thumb|337x337px|Alexia Putellas akiwa na [Barcelona mnamo 2024]]
**Alexia Putellas Segura** (alizaliwa 4 Februari 1994), akijulikana zaidi kama Alexia, ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Catalonia,Hispania ambaye anacheza kama kiungo wa kati au mshambuliaji wa klabu ya Laliga, FC Barcelona na timu ya taifa ya wanawake ya hispania,

Anachukuliwa kuwa mmoja wa wanasoka bora wa kike wa kizazi chake, na mmoja wa wacheza kandanda bora zaidi wa wakati wote. Mnamo 2022, ripota wa kandanda ya wanawake Asif Burhan aliandika kwamba "kujitolea kwa Putellas kwa mchezo kumeleta mapinduzi makubwa katika mchezo wa wanawake.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Hispania
Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania
Jamii:Waliozaliwa 1994
Salma Paralluelo

[thumb|337x337px| Paraluelo akiwa na [Barcelona mnamo 2024]]
**Salma Celeste Paraluelo Ayingono** (alizaliwa 13 Novemba 2003) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Hispania na mwanariadha wa zamani ambaye anacheza kama winga wa kushoto wa klabu ya Liga F Barcelona na timu ya taifa ya wanawake ya Uhispania. Yeye ndiye mchezaji wa kwanza kuwahi kushinda Vikombe vyote vitatu vya Dunia vya jinsia moja, baada ya kushinda Kombe la Dunia la FIFA la Wanawake la 2023, Kombe la Dunia la FIFA la chini ya miaka 20 lililofanyika 2022, na Kombe la Dunia la FIFA la chini ya miaka 17 lililofanyika 2018.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Hispania
Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania
Jamii:Waliozaliwa 1994
Garnet Anderson

**Garnet Larae Anderson** ni mtaalamu wa takwimu wa Marekani, anayejulikana kwa utafiti wake kuhusu hatari za kiafya zinazosababishwa na tiba ya homoni baada ya kukoma hedhi, na kwa ujumla zaidi kama mmoja wa watafiti wakuu katika Initiative ya Afya ya Wanawake. Yeye ni makamu wa rais mkuu katika Kituo cha Utafiti wa Saratani cha Fred Hutchinson, ambapo anaongoza Idara ya Sayansi ya Afya ya Umma na anashikilia Mwenyekiti Aliyejaliwa wa Maadhimisho ya Miaka 40 ya Fred Hutch; yeye pia ni profesa mshiriki wa takwimu za viumbe katika Chuo Kikuu cha Washington.

## Elimu na taaluma 
Anderson alikulia Colorado; mama yake alikuwa mwalimu katika shule ya chumba kimoja kabla ya kumlea. Alihitimu katika hisabati katika Chuo cha Northwest Nazarene huko Idaho, na kuhitimu mwaka wa 1981, na kupata shahada ya uzamili katika hisabati kutoka Chuo Kikuu cha Binghamton huko New York mnamo 1983. Alimaliza Ph.D. mwaka wa 1989, katika Chuo Kikuu cha Washington. Tasnifu yake, Mismodelling Covariates in Cox Regression, ilisimamiwa na Thomas R. Fleming.

Alijiunga na Kituo cha Utafiti wa Saratani cha Fred Hutchinson mwaka wa 1989, baada ya kumaliza shahada yake ya udaktari, na mwaka wa 1992 akawa mpelelezi mkuu wa Kituo cha Uratibu wa Kliniki cha Afya ya Wanawake cha kituo hicho. Alichukua nafasi yake ya sasa katika kituo hicho, kama makamu mkuu wa rais na mkurugenzi wa Idara ya Sayansi ya Afya ya Umma, mwaka wa 2013.

## Utambuzi
Anderson alichaguliwa kama Mwanachama wa Chama cha Takwimu cha Marekani mwaka wa 2020.

## Marejeo 
Jamii:Wanasayansi wa Marekani
Linda Caicedo

[thumb|337x337px|Caicedo akiwa na Real Madrid mnamo [2024]]
**Linda Lizeth Caicedo Alegría** (alizaliwa 25 Februari 2005) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Colombia ambaye anacheza kama mshambuliaji wa klabu ya Liga F ya Real Madrid na timu ya taifa ya wanawake ya Colombia.

Caicedo amekuwa akicheza katika ngazi ya klabu kubwa tangu 2019, alipocheza kwa mara ya kwanza katika klabu ya América de Cali ya Colombia akiwa na umri wa miaka 14.
## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Kolombia
Jamii:Wachezaji mpira wa Kolombia
Jamii:Waliozaliwa 2005
Sakina Karchaoui

[thumb|337x337px|Karchaoui akiwa na [Ufaransa  mnamo 2024]]
**Sakina Karchaoui** (alizaliwa 26 Januari 1996)ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Ufaransa ambaye anacheza kama beki wa kushoto wa klabu ya Division 1 Féminine Paris Saint-Germain na timu ya taifa ya Ufaransa.

## Maisha ya awali 
Mzaliwa wa Salon-de-Provence, katika eneo la Provence nchini Ufaransa, Karchaoui alilelewa katika mji wa karibu wa Miramas na wazazi wake wa Morocco. Alianza kucheza mpira wa miguu katika mtaa wake na wavulana. Baada ya miaka miwili katika klabu ya huko, US Miramas, alijiunga na Montpellier. Katika msimu wa 2013-14 ,Karchaoui aliichezea klabu hiyo mechi sita, na kufikisha jumla ya dakika 475 uwanjani.

### Paris Saint-Germain 
Mnamo tarehe 10 Julai 2021, mabingwa watetezi wa ligi Paris Saint-Germain walitangaza kumtia saini Karchaoui kwa mkataba wa miaka mitatu.

## Kimataifa 
Karchaoui aliitwa kwenye timu ya taifa ya wanawake kwa mara ya kwanza Aprili 2016. 

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Ufaransa
Jamii:Wachezaji mpira wa Ufaransa
Jamii:Waliozaliwa 1996
Wendie Renard

[thumb|337x337px|Renard mnamo [2019]]
**Wendie Thérèse Renard** (alizaliwa 20 Julai 1990)ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Ufaransa ambaye anacheza kama beki wa kati na nahodha wa klabu ya Lyon ya Daraja la 1 na timu ya taifa ya Ufaransa.

Renard ni mmoja wa wachezaji waliopambwa zaidi katika kandanda ya kisasa ya vilabu vya wanawake. Ameshinda mataji 14 ya ligi ya Ufaransa na Vikombe nane vya Uropa. Mnamo 2019, gazeti la New York Times lilimtaja kama "taasisi" huko Lyon, klabu iliyofanikiwa zaidi katika kandanda ya Ulaya ya wanawake. 
## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Ufaransa
Jamii:Wachezaji mpira wa Ufaransa
Jamii:Waliozaliwa 1990
Ona Batlle

thumbnail|right|200px|Ona Batlle (2023)

**Ona Batlle Pascual** (alizaliwa 10 Juni 1999) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Hispania ambaye anacheza kama beki wa pembeni wa klabu ya Liga F Barcelona na timu ya taifa ya Uhispania.

Batlle alizaliwa na kukulia katika mji ndani ya jimbo la Barcelona,na kuanza kucheza mpira wa miguu na Vilassar de Mar. Alichezea vilabu vya Barcelona, Madrid CFF, Levante na Manchester United.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Hispania
Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania
Jamii:Waliozaliwa 1999
Naomi Altman

**Naomi Altman** ni mwanatakwimu anayejulikana kwa kazi yake ya kulainisha kernel na regression ya kernel, na anapenda matumizi ya takwimu kwa usemi wa jeni na genomics. Yeye ni profesa wa takwimu katika Chuo Kikuu cha Jimbo la Pennsylvania, na mwandishi wa mara kwa mara wa safu ya "Points of Umuhimu" katika Mbinu za Mazingira.

## Utambuzi 
Altman na mwandishi mwenza Julio C. Villarreal walishinda Tuzo ya Canadian Journal of Statistics Award ya 2005 kwa makala yao yao "Self-modeling regression for longitudinal data with time invariate covariates". Mnamo 2009, Altman alikua Mshirika wa Marekani. Chama cha Kitakwimu.

## Marejeo
Caroline Graham Hansen

[thumb|337x337px|Graham Hansen akiwa na Barcelona mnamo [2024]]
**Caroline Graham Hansen** ( alizaliwa 18 Februari 1995) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Norwei ambaye anacheza kama winga wa klabu ya Liga F ya Uhispania FC Barcelona na timu ya taifa ya wanawake ya Norwei.

Hansen alizaliwa na kukulia Oslo,Norwei, Yeye ndiye mtoto mkubwa wa Petter Norman Hansen na Bettina Graham Hansen, na kaka yake, Fredrik, pia anacheza mpira wa miguu katika Chuo Kikuu cha Amerika cha Division I cha St. Bonaventure. Hansen alianza kucheza mpira wa miguu katika Toppserien ya Norway akiwa na Stabæk. Kisha alitumia sehemu ya pili ya msimu wa akiwa Damallsvenskan mwaka 2013 nchini Uswidi, akiichezea Tyresö FF.

Mnamo mwaka 2014 Hansen alihamia Frauen Bundesliga  kuchezea VFL Wolfsburg, ambapo alipata majeraha makubwa ya muda mrefu kati ya mwaka wa 2015 na 2018. Licha ya hayo, alifika fainali mbili za UEFA Ligi ya Mabingwa ya Wanawake akiwa na klabu hiyo. mnamo 2016 na 2018, na kushinda mataji 8 kuu- mataji 3 ya ligi na mataji 5 ya DFB-Pokal. Katikati ya mafanikio ya klabu yake na Wolfsburg. Mwaka 2019 Hansen alisajiliwa kwa waliofika fainali ya Ligi ya Mabingwa ya Wanawake ya UEFA FC Barcelona 2019,

na alikuwa mmoja wa wachezaji mashuhuri zaidi wa Kombe la Dunia la FIFA la FIFA la 2019 akiwa na Norway.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1995

Jamii:Wachezaji mpira wa Norwei
Jamii:Wanawake wa Norwei
Marthe Solange Achy Brou

**Marthe Solange Achy Brou** ni mwanasiasa wa Ivory Coast. Alikuwa Waziri wa masuala ya kijamii na mshikamano mwaka wa 2000 katika serikali ya Seydou Diarra, makamu wa rais wa Bunge la Kitaifa la Ivory Coast. Alikuwa mjumbe wa Bunge kutokea mwaka 1976 hadi 1980 na kutokea 1986 hadi 1990, na pia meya wa jimbo la Grand-Bassam kutokea 1985 hadi 1990. 

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanasiasa wa Cote d'Ivoire
Jamii:Wanawake wa Ivory Coast
Tems

thumb|337x337px|Tems akiwa kwenye kipindi NdaniTV
**Temilade Openiyi** (alizaliwa 11 Juni 1995), anayejulikana zaidi kama **Tems**,  ni mwimbaji, mtunzi wa nyimbo na mtayarishaji wa rekodi  kutoka  Nigeria,. Alipata umaarufu baada ya kushirikishwa kwenye wimbo wa Wizkid wa 2020 "Essence", ambao ulishika nafasi ya 9 kwenye chati ya Billboard Hot 100 baada ya kutolewa kwa toleo la remix na Justin Bieber. Wimbo huu ulimletea uteuzi wa Tuzo ya Grammy.  Mwaka huohuo, alishirikishwa kwenye wimbo uitwao "Fountains" na rapper wa Kanada Drake.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1995
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamuziki wa Nigeria
Hortense Aka-Anghui

**Hortense Aka-Anghui** (18 Desemba 1933 – Septemba 30, 2017) alikuwa mwanasiasa wa Ivory Cost.Alizaliwa **Hortense Dadié** huko Agboville, Aka-Anghui alikuwa dada wa Bernard Dadié. Alichaguliwa kuwa katika Bunge la Kitaifa la Ivory Coast) kama mwanachama wa Chama cha Kidemokrasia cha Côte d'Ivoire - African Democratic Rally katika uchaguzi mkuu wa Ivory Coast wa 1965, baadaye alihudumu kama makamu wa rais wa Bunge na kubaki mjumbe hadi 1990. Akiwa na Gladys Anoma na Jeanne Gervais, alikuwa mmoja wa wanawake wa kwanza kuchaguliwa katika bunge hilo.

Kutokea 1980 hadi 2017, aliwahi kuwa meya wa Port-Bouët. Pia aliwahi kuwa Waziri wa Masuala ya Wanawake kuanzia 1986 hadi 1990, na kuanzia 1984 hadi 1991 kama rais wa *Association des Femmes Ivoiriennes*. Pia aliwahi kuwa mjumbe wa Kamati Kuu na Ofisi ya Kisiasa ya chama chake cha kisiasa. 

Aka-Anghui alifunzwa, kama mfamasia, akipata shahada ya udaktari kutoka Chuo Kikuu cha Paris mwaka wa 1961, na aliendesha duka la dawa na maabara ya matibabu huko Treichville, mji ambao alilelewa, kabla ya kuingia kwenye siasa. 

## Marejeo
Jamii:Wanawake wa Ivory Coast
Jamii:Wanasiasa wa Cote d'Ivoire
Jamii:waliozaliwa 1933
Jamii:Waliofariki 2017
Christine Anderson-Cook

**Christine Michaela Anderson-Cook** (aliyezaliwa 1966) ni mwanatakwimu wa Marekani na Kanada anayejulikana kwa kazi yake ya kubuni majaribio, mbinu ya majibu ya uso, uchambuzi wa kutegemewa katika uhandisi wa ubora, uboreshaji wa malengo mengi na kufanya maamuzi, na matumizi ya takwimu za uchunguzi wa nyuklia. Amechapisha zaidi ya nakala 200 za utafiti katika majarida ya takwimu, uhandisi na taaluma tofauti. Pia aliandika juu ya kutokuelewana kulikosababishwa na "jagoni iliyofichwa": maneno ya kiufundi katika takwimu ambayo ni vigumu kutofautisha kutoka kwa Kiingereza cha mazungumzo.

## Utambuzi 
Anderson-Cook alikua Mshirika wa Jumuiya ya Takwimu ya Amerika mnamo 2006, na Mshirika wa Jumuiya ya Ubora ya Amerika mnamo 2011 "kwa utafiti wa ubora katika maeneo ya muundo wa majaribio na kuegemea, kwa ushirikiano kati ya taaluma na mafunzo ya takwimu. mawazo na mawazo bora, na kwa ajili ya huduma ya kujitolea kwa ukuaji na utendaji wa taaluma ya ubora." Jumuiya ya Ubora ya Marekani ilimpa Anderson-Cook Tuzo lao ya William G. Hunter mwaka wa 2012, na Medali yao ya Shewhart "kwa uongozi bora, huduma, mafunzo, utafiti, na matumizi katika kutatua matatizo changamano kupitia fikra za takwimu na uhandisi wa takwimu" katika 2018. Alishinda tuzo ya Don Owen ya San Antonio Chapter ya Chama cha Takwimu cha Marekani mwaka wa 2019. Alikua mwanamke wa kwanza kupokea nishani ya George Box mwaka wa 2021. Pia alikuwa mshindi wa Tuzo ya Mafanikio ya Gerald J. Hahn Q&P mnamo 2021.

## Marejeo 
Jamii:Watu wa Marekani
Rebecca Andridge

**Rebecca Roberts Andridge** ni mwanatakwimu wa Marekani. Utafiti wake wa kitakwimu unahusu kuhusishwa kwa data iliyokosekana na takwimu za majaribio ya kikundi bila mpangilio; pia amefanya kazi ya takwimu iliyotajwa sana juu ya virutubisho vya lishe ya omega-3 na juu ya faida za kiafya za kutumia yoga kupunguza mkazo. Andridge ni profesa mshiriki wa biostatistics katika Chuo Kikuu cha Jimbo la Ohio.

## Marejeo 
Jamii:Watu wa Marekani
Svetlana Antonovska

**Svetlana Antonovska** (Светлана Антоновска, 6 Aprili 1952 - 7 Oktoba 2016) alikuwa mwanatakwimu wa Kimasedonia. 

Aliongoza Ofisi ya Takwimu ya Jimbo la Jamhuri ya Macedonia tangu kuanzishwa kwake mnamo 1991 hadi 2001, alileta ofisi hiyo katika mawasiliano na mashirika kadhaa makubwa ya takwimu ya kimataifa, akaanzisha sensa ya kwanza ya jamhuri.

## Marejeo 
Jamii:Wanasayansi wa Masedonia Kaskazini
Margaret Armstrong (geostatistician)

**Margaret Armstrong** ni mwanajiostatisti wa Australia, mwanasayansi wa jiografia na hisabati, na mwandishi wa vitabu vya kiada. Anafanya kazi kama profesa mshiriki katika Shule ya Hisabati Inayotumika katika Fundação Getúlio Vargas nchini Brazili, na kama mshirika wa utafiti katika Kituo cha Uchumi wa Viwanda cha Migodi ParisTech nchini Ufaransa. 

## Elimu 
Armstrong alihitimu kutoka Chuo Kikuu cha Queensland mnamo 1972, na digrii ya bachelor katika hisabati na diploma ya elimu. Baada ya kufanya kazi kama mwalimu wa hisabati alirudi kuhitimu masomo yake, kwanza na shahada ya uzamili katika hisabati kutoka Queensland mwaka wa 1977, na kisha na Georges Matheron katika École des Mines de Paris. Alimaliza udaktari wake huko mwaka wa 1980.

## Vitabu 
Armstrong ndiye mwandishi wa kiada Basic Linear Geostatistics (Springer, 1998), [5] na mwandishi mwenza wa kitabu Plurigaussian Simulations in Geosciences (Springer, 2003; 2nd ed., 2011).[6] Akiwa na Matheron, alihariri Geostatistical Case Studies (Springer, 1987).

## Marejeo