Mamadou Ndala

**Mamadou Mustafa Ndala** (Desemba 8, 1978 huko Ibambi, Wamba Mkoa wa Mashariki - Januari 2, 2014) alikuwa kanali wa jeshi kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (FARDC).

Alipata mafunzo ya kijeshi huko nchini Ubelgiji, Angola, Marekani na China, alikuwa kamanda wa kikosi cha 42 cha makomando wa FARDC Rapid Reaction Units. Alipata umaarufu kwa kushinda ushindi mkubwa dhidi ya wapiganaji wa Vuguvugu la Machi 23 (M23), wakati wa uasi wa kwanza wa M23, mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

Alichomwa  moto hadi kufa kwenye jeep yake pamoja na walinzi wake wawili Januari 2, 2014, kufuatia shambulio la kuvizia lililowekwa, kulingana na serikali ya Kongo, na waasi wa Uganda kutoka ADF-Nalu kilomita 10 kutoka Beni, Kivu Kaskazini. Alioa na ameacha watoto watatu. Alizikwa katika kambi ya Kokolo huko Kinshasa na kuteuliwa kuwa brigedia jenerali baada ya kifo chake.

## Wasifu 
### Utoto 
Kijana Mamadou Ndala alizaliwa katika jimbo la zamani la Haut-Zaire na alikulia katika familia ya Kiislamu, dini ambayo aliifuata hadi kifo chake. Il fait ses études primaires à Ibambi et poursuit les études secondaires à l'institut les Aiglons d'Isiro, la capitale de la Province du [Haut-Uélé]]. Kisha akajiandikisha katika shule ya "Petits Anges". Marafiki zake wa utotoni wanamuelezea kama mchezaji bora wa mpira wa miguu. Alicheza sana ndani ya Africa Sport, timu ya ndani ya Isiro, ambayo ilifutwa miaka michache iliyopita na Agosti 2013, na kuongoza mashambulizi ya ushindi dhidi ya wapiganaji wa M23 waliokuwa wakiuzingira mji huo. Hali ya walinda amani iliishia kuwachosha watu. Hapo awali, ushindi wa wana Ndala uliwaacha watu wakiwa na shaka. Jeshi la Kongo lilikuwa limezoea idadi ya watu kukanyagana, kama vile mnamo Novemba 2012 wakati M23 walipoteka mji wa Goma kuachwa na jeshi la taifa. Miezi mitatu kabla, katika mahojiano na mwandishi wa habari wa Ubelgiji Colette Braeckman, jenerali wa Rwanda James Kabarebe alithibitisha kwamba jeshi la Kongo halina uwezo hata wa kuua panya.

Wakongo walikuwa wamesujudu katika mchanganyiko wa chuki na unyonge. Hawakuamini walipoona askari wao wakijiweka kwenye uwanja wa vita na kuonyesha miili maadui hapo awali walionyeshwa kuwa hawawezi kushindwa. Vita ni ngumu na M23 inakabiliwa na hasara kubwa. Kanali Mamadou Ndala lazima wakati huohuo aingilie kati idadi ya watu waliokasirishwa na MONUSCO ambao tabia yao isiyoeleweka inaleta hofu ya kubadilika kwa hali hiyo. Hasa baada ya kauli ya mwisho aliyoitoa dhidi ya M23, ikifuatiwa na kukanyagwa. Ni uingiliaji kati wa Kanali Ndala na idadi ya watu ndio ulifanya iwezekane kutuliza hali hiyo.

### Uvumi 
Katikati ya Julai, uvumi kutangaza kurudishwa kwa Kanali Mamadou Ndala Kinshasa kunazua maandamano ya ghasia huko Goma dhidi ya Misheni ya Umoja wa Mataifa ya Kuimarisha Udhibiti wa Umoja wa Mataifa katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (MONUSCO) na Rais Joseph Kabila, kutuhumiwa kutaka kulemaza hatua ya jeshi na kanali. Ni tabia iliyochukiwa kwa muda mrefu nchini Kongo: maafisa wanaojitofautisha katika mapigano wanarejeshwa Kinshasa na kutengwa, kana kwamba kulikuwa na dhamira ya kisiasa inayolenga kurefusha mzozo katikati la Kongo na Rwanda. Jina la Jenerali Mbuza Mabe, jina halisi Nkoy Nkumu Mbanze, alimpa jina la utani mtu kutoka Bukavu, Afisa huyu wa zamani wa FAZ, wakati huo FARDC, anajulikana kwa kuokoa jiji la Bukavu mnamo 2004. Mji huo ulikuwa umevamiwa na askari walioamriwa na Jenerali Laurent Nkunda na Kanali Jules Mutebutsi. Baada ya ushujaa wake huko Bukavu, Félix Mbuza Mabe aliitwa tena Kinshasa na kupelekwa katika kituo cha Kitona. Mwaka wa 2009 alifariki Johannesburg 
kufuatia ugonjwa wa muda mrefu, labda kutokana na Kwa hiyo wakazi wa Goma waliingiwa na hofu kwa wazo la kwamba kanali huyo mashuhuri alikuwa karibu kupatwa na hatima hiyo hiyo.

### Le tournant 
Vita hivyo vitafikia hatua ya mwisho mwishoni mwa Agosti 2013 wakati M23 itakaporusha makombora kwenye jiji la Goma. Mashambulizi ya misuli ya FARDC yanayoungwa mkono na kikosi cha kuingilia kati cha MONUSCO itawaongoza askari wa Mamadou Ndala kwa kazi yao kubwa ya silaha, ushindi wa "Antena Tatu" katika sekta ya Kibati. Vita vya Kibati vinasababisha hasara kubwa kwa M23 ambayo inaacha kiasi kikubwa cha risasi et sombre dans le doute.

Baada ya Kibumba, Kiwanja na Rutshuru-centre, jeshi la Kongo liliteka kambi ya Rumangabo tarehe 28 Oktoba 2013.

Ushindi wa FARDC uliendelea hadi iliporejeshwa Bunagana, Oktoba 30, 2013. Kanali Mamadou Ndala alirejea mjini kwa ushindi. Katika mchakato huo, Martin Kobler, mkuu wa MONUSCO anatangaza mwisho wa Harakati ya Machi 23 (M23) kama jeshi la kijeshi.

### Mizania 
Kufikia Novemba 25, 2013, mapigano kati ya FARDC na M23 yatakuwa yamegharimu maisha ya zaidi ya wapiganaji 900 kulingana na mamlaka ya Kongo. nukuu; "Tangu Mei 20 na hadi Novemba 5, FARDC (jeshi la serikali) lilikuwa na watu 201 waliouawa na 680 waliojeruhiwa Kwa upande wa M23, kulikuwa na waliokufa 721 na 543 walikamatwa, ikiwa ni pamoja na Wanyarwanda 72 na Waganda 28," alisema Jenerali Jean-Lucien Bahuma, kamanda wa mkoa wa 8 wa kijeshi wa Kivu Kaskazini. Walinda amani watatu kutoka ujumbe wa Umoja wa Mataifa pia waliuawa.

### Misheni ya mwisho 
Kwa mujibu wa azimio la 2098 (2013) wa Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa, operesheni ya kuangamiza makundi yote yenye silaha lazima iendelee. Kwa hivyo, Kanali Mamadou Ndala anatumwa kaskazini mwa Mkoa wa Kivu Kaskazini, katika eneo la Beni ambako kundi lenye vurugu la ADF-Nalu, linajulikana kwa dhuluma nyingi ikiwa ni pamoja na utekaji nyara wa raia (zaidi ya watu 600 kwa miaka mitatu) na mauaji. Kanali Ndala atoa ahadi kwa wananchi kuwasaka wapiganaji hao wa upinzani hata chini ya maji.

Jeshi la Kongo, chini ya uongozi wake, lilikuwa limeilinda sekta hiyo na kuurejesha mji wa Kamango ambao ulikuwa umeangukia Desemba 25, 2013, mikononi mwa wapiganaji kutoka Uganda. Alikuwa akijiandaa kuzindua mashambulizi ya jumla ya kufilisi ADF-Nalu. Vikosi vya jeshi viliwekwa.

Mnamo Januari 2, 2014, majira ya asubuhi, Kanali Mamadou Ndala na msindikizaji wake waliondoka katika hoteli ya Albertine iliyopo Beni-Boikene kuelekea kitengo cha Eringeti kilomita 54 kutoka Beni wakiwa kwenye gari aina ya jeep iliyokuwa imepachikwa bunduki nzito. Karibu na mji wa Ngadi (takriban kilomita 10 kutoka Beni), sehemu hiyo inaangukia katika shambulio la kuvizia. Roketi RPG-7 inapiga mbele ya 4x4 yake. Kanali Mamadou Ndala na walinzi wake watatu akiwemo askari wa kike (jina la Edith) waliuawa papo hapo.

### Uaminifu wa utafiti 
Uwezekano wa kuvizia kwa waasi wa Uganda ulitiliwa shaka haraka. Mmoja wa walinzi wa kanali, Paul Safari, aliyenusurika katika shambulizi hilo, aliwaeleza washambuliaji hao kuwa walikuwa wamevalia sare za jeshi la Kongo na kuzungumza Kinyarwanda na Lingala. Wachambuzi wa kwanza wa kijeshi kuongea pia walitia shaka juu ya toleo rasmi. 
Kanali maarufu sana hatimaye alikuwa mwathirika wa mauaji. Wachunguzi hao walipendelea msururu wa wanajeshi kutoka kwa waasi wa Kitutsi karibu na Kigali na Kampala na ambao walikuwa wamejumuishwa katika safu ya jeshi la kitaifa. Uongozi huu unatiwa nguvu na furaha inayoweza kusomwa katika ujumbe uliotumwa kutoka Kampala na aliyekuwa kiongozi wa kijeshi wa M23 Sultani Makenga kwa mwandishi wa habari kutoka Beni: "Haya, ni sawa kijana, Kanali wako aliyenifukuza, alijiona ana nguvu kuliko sisi. Yuko wapi leo? Rafiki, lazima ujue kwamba tuna mitandao kila mahali". Luteni Kanali Tito Bizuru, mtendaji wa zamani wa CNDP wa Laurent Nkunda, babu wa M23, pamoja na mlinzi wake, walikamatwa. Mshukiwa mwingine, Jenerali Moundos, aliye karibu na Joseph Kabila, alikamatwa, kisha akaachwa huru na kuteuliwa wa pili katika Operesheni Sokola dhidi ya ADF-Nalu.

Ujumbe wa Umoja wa Mataifa nchini Kongo (MONUSCO) umedokeza kuwa uko tayari kushiriki katika uchunguzi iwapo utaombwa na mamlaka ya Kongo.

## Alama 
Kanali Mamadou Ndala anaonyeshwa kama kuzaliwa upya kwa uzalendo wa Kongo, uliopotea tangu kuuawa kwa Patrice Lumumba. 
Anawasilishwa kama Lumumba mpya, haswa katika harakati za diaspora za Kongo..

## Marejeo 
Jamii:majenerali wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:Wanasiasa wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo