Jerry Falwell

**Jerry Laymon Falwell Sr.** (11 Agosti 1933 – 15 Mei 2007) alikuwa mchungaji wa Kibaptisti wa Marekani, mhubiri wa televisheni, na mwanaharakati wa kihafidhina. Alikuwa mchungaji mwanzilishi wa Kanisa la Kibaptisti la Thomas Road, kanisa kubwa huko Lynchburg, Virginia. Alianzisha Chuo cha Kikristo cha Lynchburg (Chuo cha Kikristo cha Liberty) mwaka 1967, alianzisha Chuo Kikuu cha Liberty mwaka 1971, na alishiriki kuanzisha Moral Majority mwaka 1979.

## Maisha ya Awali na Elimu 
Falwell na pacha wake Gene walizaliwa katika eneo la Fairview Heights huko Lynchburg, Virginia, tarehe 11 Agosti 1933, wakiwa wana wa Helen Virginia (née Beasley) na Carey Hezekiah Falwell. Baba yake alikuwa mjasiriamali na mtu wa kuuza pombe haramu wakati mmoja ambaye hakuamini Mungu. Baba yake alimpiga risasi na kumuua nduguye Garland na akafa kwa ugonjwa wa cirrhosis ya ini mwaka 1948 akiwa na umri wa miaka 55. Babu yake wa upande wa baba alikuwa mpinga Mungu mkubwa. Jerry Falwell alikuwa mwanachama wa kikundi huko Fairview Heights kilichojulikana kwa polisi kama "Genge la Ukuta" kwa sababu walikaa kwenye ukuta wa saruji wa chini kwenye Pickeral Café. Falwell alikutana na Macel Pate katika ziara yake ya kwanza katika Kanisa la Kibaptisti la Park Avenue mwaka 1949; Macel alikuwa mpiga piano huko. Walioana tarehe 12 Aprili 1958. Wanandoa hao walikuwa na wana wawili, Jerry Jr. (mwanasheria ambaye alimudu Jerry Sr. kama rais wa Chuo Kikuu cha Liberty hadi 2020) na Jonathan (ambaye alimudu Jerry Sr. kama mchungaji mkuu katika Kanisa la Kibaptisti la Thomas Road, na akawa chansela wa Chuo Kikuu cha Liberty mwaka 2023), na binti mmoja, Jeannie (daktari wa upasuaji).

Falwell na mke wake walikuwa na uhusiano wa karibu, na yeye alimudu katika kazi yake yote. Wafalwell mara nyingi walionekana pamoja hadharani, na hawakuogopa kuonyesha mapenzi ya kimwili. Kuhusu ndoa yake, Falwell alisema kwa utani: "Mimi na Macel hatujawahi kufikiria talaka. Mauaji labda, lakini talaka kamwe." Macel alithamini tabia ya mume wake isiyokuwa ya kupigana, ya kirafiki, akiandika katika kitabu chake kwamba yeye "alichukia migogoro na hakutaka ugomvi nyumbani kwetu ... alifanya kila alichoweza kunifurahisha." Wafalwell walikuwa wameoana kwa karibu miaka 50 wakati Jerry alipokufa.

Falwell alihitimu kutoka Shule ya Upili ya Brookville huko Lynchburg, na kutoka Chuo cha Biblia cha Kibaptisti huko Springfield, Missouri, ambacho wakati huo hakikuwa na kibali, mwaka 1956. Alijiandikisha huko ili kuvuruga uhusiano wa Pate na mchumba wake, ambaye alikuwa mwanafunzi huko. Falwell baadaye alipewa digrii tatu za heshima: Daktari wa Uungu kutoka Seminari ya Kitheolojia ya Tennessee Temple, Daktari wa Barua kutoka Shule ya Uzamili ya Kitheolojia ya California, na Daktari wa Sheria kutoka Chuo Kikuu cha Kati huko Seoul, Korea Kusini.

Mnamo 1956, akiwa na umri wa miaka 22, Falwell alianzisha Kanisa la Kibaptisti la Thomas Road. Awali likiwa katika 701 Thomas Road huko Lynchburg, na wanakikundi 35, likawa kanisa kubwa. Pia mwaka 1956, Falwell alianza The Old-Time Gospel Hour, huduma ya redio na televisheni iliyosambazwa kitaifa. Wakati Falwell alipokufa, mwanawe Jonathan alirithi huduma ya baba yake, na akachukua nafasi ya mchungaji mkuu wa kanisa hilo. Jina la kipindi cha kila wiki kisha likabadilishwa kuwa Thomas Road Live.

Katika miaka ya 1950 na 1960, Falwell alizungumza na kufanya kampeni dhidi ya mwanaharakati wa haki za kiraia Martin Luther King Jr. na uondoaji wa ubaguzi wa rangi katika mifumo ya shule za umma na serikali ya shirikisho. Chuo cha Kikristo cha Liberty (LCA, kilichoanzishwa kama Chuo cha Kikristo cha Lynchburg) ni shule ya Kikristo huko Lynchburg ambayo gazeti la Lynchburg News mwaka 1966 liliita "shule ya kibinafsi kwa wanafunzi weupe".

Falwell alifungua Chuo cha Kikristo cha Lynchburg mwaka 1967 kama chuo cha ubaguzi na huduma ya Kanisa la Kibaptisti la Thomas Road.

Chuo cha Kikristo cha Liberty kinatambuliwa kama kituo cha elimu na Jumuiya ya Virginia kupitia Bodi ya Elimu ya Jimbo la Virginia, Jumuiya ya Kusini ya Vyuo na Shule, na Jumuiya ya Shule za Kikristo za Kimataifa.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1933
Jamii:Waliofariki 2007
Jamii:wanaharakati wa Marekani
Jamii:Feminism and Folklore 2025 in Tanzania