open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Werner Herzog

thumb|Werner Herzog (2007)
**Werner Herzog** (Septemba 5, 1942) aliyezaliwa huko Munich, Ujerumani, ni mmoja wa watayarishaji filamu mashuhuri zaidi wa karne ya 20 na 21. Herzog alikulia katika kijiji kidogo cha Bavarian baada ya familia yake kuhamia huko wakati wa Vita vya Pili vya Dunia. Hawakuwa na uwezo wa kupata televisheni wala sinema alipokuwa mdogo, hivyo alianza kuandika na kuhadithia hadithi. Aliandika filamu yake ya kwanza akiwa na umri wa miaka 14, na baada ya kupata kamera ya 35mm, alianza kutengeneza filamu fupi.

Herzog alisoma Historia na Falsafa katika chuo kikuu cha Munich na chuo kikuu cha Pittsburgh. Kipindi anasoma, alifanya kazi mbalimbali za vibarua ili kujisomesha na kugharamia miradi yake ya filamu. Mnamo mwaka 1961, alianzisha kampuni yake ya utayarishaji wa filamu, Werner Herzog Filmproduktion, ambayo ilimsaidia kutengeneza filamu zake mwenyewe.

Filamu yake ya kwanza ya mafanikio makubwa ilikuwa "Signs of Life" (1968), ambayo ilimpatia tuzo ya Hati ya Fedha katika Tamasha la Filamu la Berlin. Herzog anajulikana kwa mbinu zake za kipekee za utayarishaji filamu, mara nyingi amekuwa akitumia wahusika wa kawaida na wachanga badala ya waigizaji wabobezi, na akizingatia mandhari na mazingira ya kipekee.

Katika miaka ya 1970, Herzog alishirikiana mara nyingi na mwigizaji Klaus Kinski, wakitengeneza filamu za kukumbukwa kama "Aguirre, the Wrath of God" (1972), "Nosferatu the Vampyre" (1979), na "Fitzcarraldo" (1982). Mahusiano yao yalikuwa na changamoto nyingi lakini yalizaa matunda makubwa ya kisanii.

Herzog pia amekuwa maarufu kwa filamu zake za hali halisi kama "Grizzly Man" (2005) ambayo ni  mfano mzuri wa filamu zake za hali halisi zinazochunguza maisha na tabia za kibinadamu kwa undani. Filamu hii ilihusu maisha ya Timothy Treadwell, mpenda dubu aliyeuawa na dubu huko Alaska.

## Maisha binafsi ya Herzog
Herzog ni mtu wa familia, akiwa ameoa na watoto. Pia amejitolea kwenye elimu, akifundisha utengenezaji wa filamu katika shule mbalimbali na kuanzisha Werner Herzog Rogue Film School. Herzog ameendelea kuwa na ushawishi mkubwa katika tasnia ya filamu duniani kote, akijulikana kwa ujasiri wake wa kuchukua hatari za kisanii na udadisi.

## Baadhi ya filamu bora za Herzog
## Marejeo
* Cronin, P. (2014). "Werner Herzog: A Guide for the Perplexed."
* Herzog, W. (2019). "Of Walking in Ice."
* Prager, B. (2007). "Aesthetic Vision and German Romanticism: Writing Images."
* MacGillivray, D. (1991). "The Films of Werner Herzog." Cronin, P. (2002). "Herzog on Herzog."
* Elsässer, T. (2009). "Werner Herzog – Interviews."
* McQueen, A. (2011). "Werner Herzog."
* Atkinson, M. (1997). "Werner Herzog: Interviews."
* Wheatley, C. (2013). "The Cinema of Werner Herzog: Aesthetic Ecstasy and Truth."
* Corrigan, T. (1986). "New German Cinema: The Displaced Image."
* Kaes, A. (1989). "From Hitler to Heimat: The Return of History as Film."
* Phillips, R. (2010). "New German Cinema: A History."
Jale Birsel

**Jale Birsel** (1927 - 17 Novemba 2019) alikuwa mwigizaji wa Kituruki. Birsel alihitimu kutoka chuo kikuu cha sanaa za maonyesho cha Ankara mwaka 1949.

## Marejeo
Jamii:watu wa Uturuki
Jamii:Wiki4Inclusion Campaign in Tanzania
Khomeini Abubakar

**Khomeini Abubakar** ni mlinda mlango chipukizi kutoka Tanzania ambaye alianza kucheza soka kwenye akademi za vijana za mitaa kabla ya kujiunga na timu ya vijana ya Singida Black Stars. 

Uchezaji wake mzuri ulifanya atambulike na kusajiliwa na Yanga S.C. mwaka 2024. Kwa sasa, anatarajiwa kusaidia Yanga kufikia mafanikio zaidi kwa uwezo wake mkubwa golini.

## Tanbihi
Jamii:wachezaji mpira wa Tanzania
Jamii:watu walio hai
Boka Chadrak

**Boka Chadrak** (alizaliwa Kinshasa, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, 20 Novemba 1999) ni mchezaji wa soka anayecheza nafasi ya beki wa kushoto. Alianza kucheza soka akiwa na umri mdogo na kujijengea jina kutokana na uwezo wake uwanjani. 

Chadrak alianza kucheza soka kwenye klabu za nyumbani kabla ya kujiunga na FC Saint Eloi Lupopo, klabu ya DR Congo, ambako aliweza kuonesha uwezo wake wa hali ya juu. Katika msimu wa 2024/2025, alijiunga na Yanga S.C. ya Tanzania, akitazamiwa kuimarisha safu ya ulinzi ya klabu hiyo.

Kwa upande wa timu ya taifa, Chadrak Boka aliitwa mara ya kwanza kuchezea timu ya taifa ya DR Congo mnamo tarehe 28 Agosti mwaka 2022. Hadi sasa, amecheza mechi sita za kimataifa.

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1999
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wachezaji mpira wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Prince Dube Mpumelelo

**Prince Dube Mpumelelo** (alizaliwa Bulawayo, Zimbabwe, 18 Februari 1997) .ni mchezaji wa soka kutoka Zimbabwe anayejulikana kwa uwezo wake wa kucheza nafasi ya ushambuliaji.  

Dube alianza safari yake ya soka katika klabu ya Highlanders FC nchini Zimbabwe, ambapo aliwavutia wengi kutokana na kasi yake, uwezo wa kufunga mabao, na ustadi wake wa kiufundi.

Baada ya kuonyesha uwezo mkubwa, alihamia klabu ya SuperSport United nchini Afrika Kusini mwaka 2017. Hata hivyo, muda wake huko haukuwa wa mafanikio makubwa, na alirejea Highlanders kwa muda mfupi kabla ya kujiunga na Azam F.C. ya Tanzania mwaka 2020.

Kuwa Azam FC, Dube ameonyesha uwezo mkubwa na kuisaidia timu hiyo kupata matokeo mazuri kwenye ligi na mashindano mengine. Ufanisi wake umemfanya ajulikane kama mmoja wa washambuliaji bora katika ligi ya Tanzania.

Mwaka 2024, Dube alijiunga na klabu ya Yanga S.C., moja ya klabu kubwa zaidi nchini Tanzania, kwa ajili ya msimu wa 2024/2025.

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1997
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wachezaji mpira wa Zimbabwe
The Pointer Sisters

thumb|The Pointers Sisters mnamo 1974.
thumb|The Pointers Sisters mnamo 1979.
thumb|Ruth Pointer mnamo 2006.
**"The Pointer Sisters"** ni kundi la muziki lililoundwa na dada watatu: June Pointer, Bonnie Pointer, na Anita Pointer, kisha Ruth Pointer alikuja kujiunga nao baadaye. June Antoinette Pointer alizaliwa Juni 30, 1953, na kufariki Aprili 11, 2006. Bonnie Pointer, ambaye jina lake kamili ni Patricia Eva Pointer, alizaliwa Julai 11, 1950, na kufariki Juni 8, 2020. Anita Marie Pointer alizaliwa Januari 23, 1948, na kufariki Desemba 31, 2022. Ruth Esther Pointer alizaliwa Machi 19, 1946.

Walianza kujulikana kwa mtindo wao kuchanganya aina mbalimbali za muziki kama vile R&B, pop, disco, na jazz. Wimbo wao wa kwanza kufanikiwa ulikuwa "Yes We Can Can" (1973), uliotoka kwenye albamu yao ya kwanza yenye jina lao. Walipata mafanikio makubwa zaidi na wimbo "Fairytale" (1974), ambao uliwapa tuzo ya Grammy.

Katika kipindi cha miaka ya 80 kiliwaletea umaarufu mkubwa na nyimbo zao kama "He's So Shy" (1980), "Slow Hand" (1981), na "I'm So Excited" (1982). Hata hivyo, wimbo wao wa "Jump (For My Love)" (1984) ndio uliokuwa maarufu zaidi, ukishinda tuzo na kufikia nafasi za juu kwenye chati za muziki duniani. Nyimbo zingine maarufu ni "Automatic" (1983) na "Neutron Dance" (1985).

Albamu zao maarufu ni pamoja na "Break Out" (1983), ambayo iliwapa umaarufu mkubwa zaidi na kuzalisha nyimbo kadhaa zilizovuma. Albamu zingine ni "Energy" (1978), "Priority" (1979), na "Black & White" (1981). "Contact" (1985) na "Serious Slammin'" (1988) pia zilifanya vizuri katika soko la muziki.
## Diskografia
## Marejeo
## Viungo vya nje
* Official website www.ThePointerSisters.com
* 
* 
* 

Jamii:Makundi ya muziki ya Marekani
Jamii:Wanamuziki wa Marekani
Rademacher

**Rademacher** ni bendi huru ya muziki wa rock kutoka Fresno, California.

Walifanya ziara pwani ya magharibi pamoja na bendi kama vile Silversun Pickups, Joggers, Earlimart, na Man man.

## Diskografia 
* *Rademacher EP* - 2004 - Ilichapishwa Kwa Huru
* *Ice Age EP* - 2005 - Ilichapishwa Kwa Huru
* *Heart Machine EP* - 2006 - Ilichapishwa Kwa Huru
* *Stunts* - 2007 - Ilichapishwa Kwa Huru
* *ERA EP* - 2008 - Ilichapishwa Kwa Huru
* *Bellyflop EP* - 2009 - Ilichapishwa Kwa Huru
* *Baby Hawk (Sehemu I ya III)* - 2011 - Ilichapishwa Kwa Huru
* *Baby Hawk (Sehemu II ya III)* - 2011 - Ilichapishwa Kwa Huru
* *Baby Hawk (Sehemu III ya III)* - 2012 - Ilichapishwa Kwa Huru

## Marejeo
Jamii:wanamuziki wa Marekani
Alexandria, Alabama

ya Alexandria mnamo 2016.]]
**Alexandria** ni mji wa kaunti ya Calhoun, Alabama, Marekani. 

Katika sensa ya mwaka 2020, idadi ya watu ilikuwa 4,032. 

## Eneo la Alexandria 
**Eneo la Alexandria** (1870–1950); **Websters Chapel/Alexandria Valley** (1960–2000); **Alexandria-Websters Chapel** (2010–)

Eneo (precinct) lililojumuisha Alexandria lilitokea kwa mara ya kwanza katika 1870 U.S. Census kama **Alexandria-2nd Beat** ya Wilaya ya Calhoun. Liliripotiwa kama precinct ya pili hadi 1950. Mwaka 1960, precincts hizo ziliunganishwa au kuundwa upya katika mgawanyiko wa sensa (sehemu ya mpangilio mkubwa wa mabadiliko ya wilaya) na jina lilibadilishwa kuwa **Websters Chapel/Alexandria Valley Census Division**. Mwaka 2010, jina lilibadilishwa kuwa **Alexandria-Websters Chapel**.

## Picha

Faili:FRONT AND SIDE VIEW, S.E. - Green-Woodruff House, Alexandria-Jacksonville Road, Alexandria, Calhoun County, AL HABS ALA,8-ALEX,1-3.tif|Nyumba ya mbao ya Kijani, Alexandria
Faili:FRONT VIEW, FACING SOUTH - Green-Woodruff House, Alexandria-Jacksonville Road, Alexandria, Calhoun County, AL HABS ALA,8-ALEX,1-1.tif|Nyumba ya mbao ya Kijani, Alexandria
Faili:REAR AND SIDE VIEW, N.E. - Green-Woodruff House, Alexandria-Jacksonville Road, Alexandria, Calhoun County, AL HABS ALA,8-ALEX,1-5.tif|Nyumba ya mbao ya Kijani, Alexandria

## Marejeo
Jamii:miji ya Marekani
Jamii:Alabama
Gumari

akikutana na Mt. Gumari; dirisha la kioo cha rangi la kanisa kuu la Mechelen.]]
**Gumari** (pia: **Gummarus, Gommaire, Gommer au Gummery**; Lier , leo nchini Ubelgiji, 717 &ndash; Lierre, 11 Oktoba 774 hivi) alikuwa askari mcha Mungu aliyejenga kikanisa karibu na msitu alipokwenda kuishi hadi kifo chake baada ya kuachana na mke wake . 

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 11 Oktoba .

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
*Catholic-Forum Saints Calendar
*Catholic-Online Calendar of Saints
*Latin Saints of the Orthodox Patriarchate of Rome

## Viungo vya nje
Jamii:wakaapweke
Jamii:Watakatifu wa Ubelgiji
Bruno wa Koln

ukimuonyesha Mt. Bruno.]]
**Bruno wa Koln** (pia: **Bruno Mkuu**; Mei 925 - Reims, leo nchini Ufaransa, 11 Oktoba 965) alikuwa askofu mkuu wa Koln kuanzia mwaka 953  na mtawala wa Lotharingia kuanzia mwaka 954) hadi kifo chake. 

Mdogo wa mwisho wa Otto I.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu, ingawa alitangazwa rasmi na Papa Pius IX mwaka 1870.

Sikukuu yake inaadhimishwa kwenye 11 Oktoba. 

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Marejeo 
## Vyanzo
* Timothy Reuter, *Germany in the early Middle Ages* (1991, Longman.  )
* Pierre Riché, *The Carolingians: a family who forged Europe* (translator Michael Idomir Allen, 1993, University of Pennsylvania Press. )
* Carl Dietmar and Werner Jung, *Kleine illustrierte Geschichte der Stadt Köln* (9th edition, 2002, J. P. Bachem Verlag, Köln. )
* Cora E. Lutz, *Schoolmasters of the Tenth Century*. Archon Books 1977.

Jamii:Waliozaliwa 925
Jamii:Waliofariki 965
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:wanasiasa wa Ujerumani
Jamii:Watakatifu wa Ujerumani
Uziwi nchini Uzbekistan

.]]
**Uziwi nchini Uzbekistan** una athari za kitamaduni na matibabu. Mnamo mwaka 2019, jumuiya ya viziwi ya Uzbekistan ilirekodi kuwa na takriban watu 21,212, watu wazima na watoto, ni viziwi au wenye ugumu wa kusikia. 

Lugha ya ishara kuu ya Uzbekistan ni lugha ya ishara ya Urusi (RSL).

## Marejeo
Jamii:Uzbekistan
Jamii:Wiki4Inclusion Campaign in Tanzania
Uziwi nchini Polandi

thumb|Ramani ya Polandi ikiwa na rangi ya bendera yake.
**Uziwi nchini Polandi** unarejelea jamii za watu wenye ulemavu wa kusikia nchini Polandi na elimu inayohusu tamaduni na lugha yao. Polandi ina historia ya watu wenye matatizo ya kusikia tangu mwaka 1817.

Takriban asilimia 15.1 ya Wapolandi wana upotevu wa kusikia. Lugha ya ishara ya Kipolandi (PJM) ndiyo lugha kuu ya ishara nchini Polandi.

## Marejeo
Jamii:Polandi
Jamii:Wiki4Inclusion Campaign in Tanzania
Montanaro

wa kengele wa Montanaro]]
**Montanaro** ni *comune* (halmashauri ya manispaa) katika jiji la Torino lililopo katika mkoa wa Piemonte, Italia, takribani kilomita 20 kaskazini mashariki mwa Torino.

Montanaro inapakana na manispaa zifuatazo: Caluso, Foglizzo, San Benigno Canavese, na Chivasso. Wakazi ni 4,951 (2025).

Vivutio vikuu ni pamoja na Kasri la Montanaro.

## Miji pacha 
Montanaro imeunganishwa kama mji pacha na:
*  Chiusa Sclafani, Sicilia

## Marejeo
Jamii:miji ya Italia
Jamii:Piemonte
Albert Berg

**Albert Berg** (Aprili 16, 1864 – 5 Machi 1945) alikuwa mchezaji wa mpira wa miguu, kocha, mwalimu, wakili, mwandishi na mhariri kuhusu masuala yanayowahusu viziwi nchini Marekani.

## Maisha ya awali
Berg alizaliwa Lafayette, Indiana mwaka 1864. Mama yake alikufa alipokuwa mtoto mchanga, na alipata ugonjwa wa uti wa mgongo akiwa mvulana.

## Familia na miaka ya baadaye 
Mnamo mwaka1890, Berg alifunga ndoa na mke wake, Maude, aliyekuwa na umri wa miaka 21 na alikuwa mwanafunzi katika Shule ya Viziwi ya Indiana. Walibahatika kupata watoto wawili, Myrtle aliyezaliwa Mei 1891, na Lloyd aliyezaliwa Septemba 1898.

Baada ya kustaafu mnamo 1933, Berg na mke wake walihamia katika kitongoji cha Mlima Airy mjini Philadelphia, ambako aliajiriwa na Kampuni ya Bima ya Maisha ya New England.

Mnamo Oktoba 1939, Berg alianguka na kuvunjika nyonga.Berg hakuwahi kupona kutokana na kuvunjika kwa nyonga na alilazimika kubaki chumbani kwake kwa miaka sita ya mwisho wa maisha yake.

Mke wake alifariki mnamo 1942, na Berg alifariki miaka mitatu baadaye baada ya kupata kiharusi akiwa na umri wa miaka 80.

## Marejeo
Jamii:wachezaji mpira wa Marekani	

Jamii:Wiki4Inclusion Campaign in Tanzania
Boeing 737

thumb|Boeing 737-200 mnamo 2009
**Boeing 737** ni ndege ya kampuni ya Marekani iitwayo Boeing. Ndege hii ni moja ya ndege ambazo inajulikana sana Duniani.

Jamii:eropleni
Jack Abbott (mwanakandanda)

**Jack Abbott** (25 Mei 1943 - Desemba 2002) alikuwa mwanakandanda wa kulipwa raia wa Uingereza akicheza nafasi ya beki wa kati katika klabu ya Crewe Alexandra iliyokuwa ligi kuu Uingereza.

## Marejeo 
Jamii:Wachezaji mpira wa Uingereza
Jamii:waliozaliwa 1943
Jamii:Waliofariki 2002
James Abbott (mwanakandanda)

**James Abbott** (alizaliwa Patricroft, Uingereza, 1892; tarehe ya kufariki haijulikani) alikuwa mwanakandanda wa Manchester City iliyokuwa ikishiriki ligi kuu Uingereza. 

Kabla ya vita ya kwanza ya Dunia, alicheza michezo mitatu akiwa na Manchester City akifunga magoli mawili kwenye michezo mitatu, likiwemo goli la mchezo dhidi ya Sheffield United mnamo mwezi wa 9 mwaka 1913. Alihamia klabu ya Hyde Road baada ya kutopata nafasi ya kucheza kwenye vilabu vya Barton Albion na Eccles Borough.

## Marejeo 
Jamii:Wachezaji mpira wa Uingereza
Jamii:waliozaliwa 1892
Jamii:wachezaji wa Manchester City FC
Radim

ya Mt. Radim Gaudentius akimfuata Mt. Adalbert, Libice nad Cidlinou, Ucheki.]]
**Radim** (kutoka Kicheki; kwa Kipolandi **Radzim**; jina la kitawa: **Gaudencius, Gaudentius**; Libice, leo nchini Ucheki 970 hivi – Gniezno, leo nchini Polandi, 14 Oktoba 1020 hivi) alikuwa askofu mkuu wa kwanza wa Polandi, akiwa na makao makuu huko Gniezno tangu mwaka 1000. 

Kabla ya hapo alikuwa amemfuata kaka yake, Adalberto wa Praha, katika monasteri na katika umisionari kwa Waprusia, akashuhudia alivyochomwa kwa mikuki na Wapagani kadhaa, naye mwenyewe alifungwa gerezani .

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu. 

Sikukuu yake ni tarehe 11 Oktoba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo 
* Attwater, D.: Slovník svatých, Vimperk 1993
* Attwater, Donald and Catherine Rachel John. *The Penguin Dictionary of Saints*. 3rd edition. New York: Penguin Books, 1993. .
* Bruno z Querfurtu: Život svatého Vojtěcha, Praha 1996
* Kolektiv: Bohemia Sancta: životopisy českých světců a přátel Božích, Praha 1990
* Kolektiv: Svatý Vojtěch, sborník k mileniu, Praha 1997
* Michal Lutovský, Zdeněk Petráň: Slavníkovci 

## Viungo vya nje 
*
Virtual tour Gniezno Cathedral  

Jamii:Waliozaliwa 970
Jamii:Waliofariki 1020
Jamii:wamonaki
Jamii:Wabenedikto
Jamii:Wamisionari
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Ucheki
Jamii:Watakatifu wa Polandi
Harry Abbott (mwanakandanda, mzaliwa wa 1895)

**Harry Abbott** (15 Machi 1895 - 1968) alikuwa mwanakandanda wa kulipwa raia wa Uingereza ambaye alikuwa akicheza nafasi ya mlinda lango ligi kuu Uingereza kwenye klabu za Nelson, Luton Town  na Rochdale.

Pia alicheza katika klabu ya Wigan Althletic msimu wao wa kwanza kwenye ligi.

## Marejeo 
Jamii:wachezaji mpira wa Uingereza
Jamii:waliozaliwa 1895
Jamii:waliofariki 1968
Opili

'*** (pia: **Opilius, Opillus, Opilio, Opilione*'; aliishi karne ya 5) alikuwa shemasi huko Piacenza, Italia Kaskazini .

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 12 Oktoba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Fabio Galgani, Onomastica Maremmana, Centro Studi Storici "A. Gabrielli", 2005.
* Enzo La Stella T., Santi e fanti - Dizionario dei nomi di persona, Roma, Zanichelli, 2009, ISBN 978-88-08-06345-8.

Jamii:Mashemasi
Jamii:watakatifu wa Italia
Shule ya Ida Rieu

**Shule ya Ida Rieu** ni shule ya vipofu na viziwi iliyoanzishwa mwaka 1922 huko Karachi, Pakistani.  

Jina la shule limetokana na Ida Augusta Rieu, mke wa kamishna wa Sindh, J. L. Rieu. 

## Marejeo
Jamii:shule za Pakistan
Jamii:Wiki4Inclusion Campaign in Tanzania
Rodobaldo

**Rodobaldo II wa Pavia** (alifariki Pavia, 12 Oktoba 1254) anakumbukwa kama askofu wa 53 wa mji huo (Italia Kaskazini) kuanzia mwaka 1230 hadi kifo chake .

Mtu wa toba halisi, aliwajibika sana kwa ajili ya ibada kwa Mungu na kutafuta masalia ya watakatifu .

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu. Heshima hiyo ilithibitishwa na Papa Leo XIII tarehe 20 Desemba 1888..

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi 
## Marejeo 
* Congregatio de Causis Sanctorum, Index ac status causarum, Città del Vaticano 1999.
* Filippo Caraffa e Giuseppe Morelli (curr.), Bibliotheca Sanctorum (BSS), 12 voll., Istituto Giovanni XXIII nella Pontificia Università Lateranense, Roma 1961-1969.
Family Educational Services Foundation

**Family Educational Services Foundation** (yaani: Mfuko wa Huduma za Elimu za Familia; kifupi: FESF) ni shirika lisilo la faida la elimu lenye makao yake Karachi, Sindh, Pakistan likifanya kazi nchini tangu 1984. 

FESF inatoa huduma za elimu, kwa kuzingatia hasa watoto na vijana viziwi. FESF imesajiliwa kama shirika lisilo la faida na SECP na halina kodi.

## Marejeo
Jamii:elimu ya Pakistan
Jamii:Wiki4Inclusion Campaign in Tanzania
Lubensi

yanamotunzwa masalia yake huko Dietkirchen.]]
**Lubensi** (kwa Kilatini na Kijerumani: **Lubentius**; 300 hivi - Kobern, karibu na Koblenz, katika Ujerumani wa leo, 370 hivi) alikuwa padri mfuasi wa Martino wa Tours aliyetumwa na askofu Masimino wa Trier kama mmisionari kwenye bonde la mto Lahn.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 13 Oktoba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo 
* Lorenz Müller: *St. Lubentius und Dietkirchen an der Lahn. Eine Untersuchung*. 1969
* Martin Persch (1993). "Lubentius". In Bautz, Traugott (ed.). Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL) (in German). Vol. 5. Herzberg: Bautz. cols. 290–292. ISBN 3-88309-043-3. (including bibliography)
* Franz Staab: Lubentius. In: Walter Kasper (Hrsg.): Lexikon für Theologie und Kirche. 3. Auflage. Band 6. Herder, Freiburg im Breisgau 1997, Sp. 1076.

## Viungo vya nje
Jamii:waliozaliwa 300
Jamii:Waliofariki 370
Jamii:Mapadri
Jamii:Wamisionari
Jamii:Watakatifu wa Ujerumani
Romulo wa Genova

250px|thumb|Mt. Romulo.
**Romulo wa Genova** (pia: **Romolo, Roeummo, Reumo, Remo**; alifariki Sanremo, karne ya 5 ) anakumbukwa kama askofu wa mji huo (Italia Kaskazini), mwenye ari ya kitume, aliyefariki wakati wa kutembelea watu wa vijijini .

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 13 Oktoba 

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi 
## Viungo vya nje
* Saint of the Day, October 13: *Romulus of Genoa* at *SaintPatrickDC.org*
Leoboni

ya Mt. Leoboni.]]
**Leoboni** (kwa Kifaransa: **Léobon**; Saint-Étienne-de-Fursac, karne ya 5 - 530) alikuwa mkaapweke huko Salagnac, karibu na Limoges, leo nchini Ufaransa.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake ni tarehe 13 Oktoba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* L'abbé Louis Dubreuil, ''Sainte Rufine et saint Léobon patrons de Fursac, l'église de Saint-Pierre-de-Fursac, les prieurs-curés de Chambon-Sainte-Croix avec poésies et légendes par François Mettoux, instituteur retraité'', Guéret imprimerie-papeterie P. Amiault, place d'armes, 1900.

## Viungo vya nje
* Le souffle de saint Léobon sur la Gartempe entre Le Grand-Bourg et Fursac, *La Montagne* (2020)  

Jamii:Waliozaliwa karne ya 5
Jamii:Waliofariki 530
Jamii:wakaapweke
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Komgani

**Komgani** (pia: **Comgán,  Cowan, Coan, Congan**; karne ya 7 - 734 hivi) alikuwa abati mwanzilishi wa Lochalsh, nchini Uskoti, alipokimbilia kutoka Ireland pamoja na dada yake Kentigerna, wapwa wake na wamisionari kadhaa baada ya kushindwa na kujeruhiwa vitani .

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. Heshima hiyo ilithibitishwa na Papa Leo XIII tarehe 11 Julai 1898 

Sikukuu yake huadhimishwa  tarehe 13 Oktoba. 

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Filippo Caraffa e Giuseppe Morelli (curr.), *Bibliotheca Sanctorum* (BSS), 12 voll., Istituto Giovanni XXIII nella Pontificia Università Lateranense, Roma 1961-1969. 

Jamii:wanasiasa wa Ireland

Jamii:watawa waanzilishi
Jamii:Watakatifu wa Ireland
Jamii:watakatifu wa Uskoti
Simbati

**Simbati, O.S.B.** (pia: **Simpert, Sintpert, Sintbert, Simbert**; karne ya 8 – 13 Oktoba 807) alikuwa abati wa monasteri ya Kibenedikto ya Murbach, halafu askofu wa Augsburg, Ujerumani, tangu mwaka 778 hadi alipofariki miaka 29 baadaye .

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Vyanzo
* Holweck, F. G., *A Biographical Dictionary of the Saints*. 1924.

## Viungo vya nje
Jamii:wamonaki
Jamii:Wabenedikto

Jamii:Watakatifu wa Ujerumani
Jeradi wa Aurillac

**Jeradi wa Aurillac** (Aurillac, Ufaransa, 855 hivi - Cenezac, 13 Oktoba 909) alikuwa mtemi wa Aurillac ambaye, kwa faida kubwa ya wananchi wake, aliishi kwa siri kama mmonaki, akawa kielelezo kwa watawala wengine.

Habari zake ziliandikwa na Odo wa Cluny. 

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yao ya pamoja inaadhimishwa tarehe 13 Oktoba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
*  Odo wa Cluny (930), *Vita de sancto Geraldo comite Auriliacensis*, Biblioteca nazionale di Francia, manoscritto latino 5301.
*  Odo wa Cluny ''Vie de Géraud d'Aurillac*, traduzione francese di Père G. de Venzac, in *Revue de la Haute-Auvergne*,&nbsp;t. 43, anno 74, luglio-dicembre 1972, p.&nbsp;220-322
* *Vies de saints (Martial, Gall, Martin, Sidoine, Ursin, Benoît, Turian, Germain d'Auxerre, Taurin, Avit, Gilles, Loup, Augustin, Nicolas, Nectaire, Silvestre, Géraud, Mayeul)*, manoscritto latino, Bibliothèque de Clermont-Ferrand, ms. 149, f. 48-162, XIIe ou XIIIe s.
* Anne-Marie Bultot-Verleysen, *Odon de Cluny - Vita sancti Geraldi Auriliacensis*, edizione critica, traduzione francese, introduzione e commentari, Bollandisti, Bruxelles, 2009 ISBN 978-2-87365-023-0
* Géraud Vigier (Père Dominique de Jésus, supérieur des Carmes de Clermont), *Histoire parénétique de trois Saints protecteurs de la Haute-Auvergne : saint Flour, saint Marius (saint Mary), saint Géraud*, 1635.
* Dom Branche (prieur de Pébrac), *Vie des Saints et Saintes d'Auvergne*, 1652.
* Pierre Moulier, Nicole Charbonnel, Mathew Kuefler, Pascale Moulier, *Sur les pas de Géraud d'Aurillac. En France et en Espagne'', Saint-Flour, Cantal Patrimoine, 2010, 208 p.

## Viungo vya nje
*University of Kansas Lecture on Gerald of Aurillac 
*The Life of Saint Gerald of Aurillac by Odo of Cluny, trans. Gerald Sitwell, O.S.B. (Google Books)
Aziz Andabwile

**Aziz Andabwile Mwambalaswa** (alizaliwa Mbeya, Tanzania, 12 Mei 2000) ni mchezaji wa mpira wa miguu anayejulikana kwa nafasi yake ya kiungo mkabaji. 

Aziz alianza kucheza soka la kulipwa akiwa na umri mdogo na alikua katika timu ya Mbeya City FC, kabla ya kuhamia Big Bullets FC ya Malawi mnamo mwaka 2018. Alikaa katika klabu hiyo hadi mwaka 2021, ambapo alicheza kama kiungo mkabaji.

Baada ya muda wake na Big Bullets FC, Aziz alijiunga na Fountain Gate FC kabla ya kusajiliwa na Singida Big Stars. Uchezaji wake mzuri na nidhamu ndani ya uwanja ulimletea sifa na nafasi ya kujiunga na klabu ya Young Africans SC (Yanga SC) mnamo Julai 2024. Katika Yanga, anatarajiwa kuongeza nguvu kwenye safu ya kiungo ya timu hiyo inayoshiriki Ligi Kuu Tanzania Bara.

Aziz pia amewakilisha timu ya taifa ya Tanzania (Taifa Stars), akicheza mechi kadhaa za kimataifa tangu mwaka 2022.

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 2000
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wachezaji mpira wa Tanzania
Venansi wa Luni

**Venansi wa Luni** (karne ya 6 - Fabriano, 603 hivi) alikuwa askofu wa kwanza wa mji huo, leo nchini Italia, kuanzia mwaka 594 hadi kifo chake.

Rafiki yake aliyemheshimu, Papa Gregori I, alimtuma tena kwao ambapo alishughulikia hasa wakleri na wamonaki .

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 14 Oktoba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo 
* Eliana M. Vecchi, San Venanzio vescovo di Luni : la vita, la legenda, la memoria - atti della giornata di studi, Ceparana, Palazzo Giustiniani, 15 ottobre 2005, La Spezia, Istituto internazionale di studi liguri, Fondazione della Cassa di Risparmio della Spezia, Provincia della Spezia, Comune di Bolano. ISBN 8886999887 archive.is
* Raffaele Ambrosini, Istoria di san Venanzio vescovo di Luni, titolare della chiesa parrocchiale e patrono di Albacina ove si venera il suo sacro corpo, Jesi, Tip. Fratelli Ruzzini, 1873.

Jamii:waliozaliwa karne ya 6
Jamii:Waliofariki 603
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Italia
Angadrisma

[thumb|[Sanamu ya Mt. Angadrisma.]]
**Angadrisma** (pia: **Angadrême, Angadresima, Angadreme, Angradesma, Andragasyna**; Thérouanne, Ufaransa karne ya 7 - Beauvais, Ufaransa, 695 hivi), alikuwa mwanamke aliyeongoza kama abesi monasteri ya Kibenedikto iliyoanzishwa na Ebrolfi na iliyoitwa mahali pa sala, kwa sababu ilikuwa na sehemu mbalimbali alipomtumikia Bwana mfululizo. 

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 14 Oktoba. 
 
## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*Saint Angadrisma of Beauvais *Saints.SQPN.com*

Jamii:Wabenedikto
Lugha ya alama ya Tanzania

**Lugha ya alama ya Tanzania (TSL au LAT)** ni lugha ya ishara iliyosanifiwa ambayo mnamo mwaka 1984,ilipendekezwa na Chama cha Viziwi, kwa kutumia ishara za kawaida au zinazofanana ambapo zipo katika shule zinazofanya utafiti.

Takriban lugha saba za alama za Kitanzania ziliendelezwa kwa kujitegemea miongoni mwa wanafunzi viziwi katika shule tofauti za Kitanzania za viziwi, kuanzia mwaka 1963. Hata hivyo matumizi ya lugha kadhaa yamekatazwa katika shule hizo. 

## Marejeo
Jamii:lugha za Tanzania
Jamii:Wiki4Inclusion Campaign in Tanzania
Tembo chumbani

[thumb| Uhalisia wa msemo wa Tembo chumbani akihudhuria karamu ya chai huko [Sydney mnamo mwaka 1939. Kifumbo, msemo wa Tembo chumbani unamaanisha uwepo wa tatizo dhahiri au hali ngumu ambayo watu hawataki kuizungumzia. ]]
**Tembo chumbani** (au **tembo sebuleni**)   ni msemo au nahau ya kisitiari katika lugha ya Kiingereza kwa mada muhimu au kubwa, swali, au suala lenye utata ambalo liko wazi au ambalo kila mtu analijua lakini hakuna anayelitaja au anayetaka kulijadili kwa sababu linaweza kusababisha baadhi yao kukosa raha na linatia aibu kibinafsi, kijamii, au kisiasa, lenye utata, uchochezi, au hatari. Tembo wa sitiari anawakilisha tatizo dhahiri au hali ngumu ambayo watu hawataki kuizungumzia.  

## Marejeo
Jamii:Kiingereza
Katowice

**Katowice** ni mji mkuu wa Voivodeship ya Silesia, kusini mwa Poland na mji wa kati wa eneo la miji la Katowice. 

Kufikia mwaka 2021, mji wa Katowice ulikuwa na idadi rasmi ya watu wapatao 286,960, na makadirio ya wakazi wa karibu 315,000.  

Katowice ni sehemu ya kati ya jiji GZM, yenye idadi ya watu milioni 2.3, na ni sehemu ya eneo kubwa la jiji la Katowice-Ostrava linaloenea hadi Jamhuri ya Ucheki na lina idadi ya watu karibu milioni 5, na kuifanya kuwa moja ya miji mikubwa zaidi kwa maeneo ya miji mikuu yenye watu wengi katika Umoja wa Ulaya.  

## Marejeo
Jamii:miji ya Polandi
John Neihardt

**John Gneisenau Neihardt** (Sharpsburg, Illinois, 8 Januari 1881 – 3 Novemba 1973) alikuwa mwandishi na mshairi, mtaalamu wa historia wa kujitolea na mwanaethnografia wa Marekani.

Neihardt alizaliwa mwishoni mwa makazi tambarare ya Marekani pia alijishughulisha na maisha ya wale waliokuwa sehemu ya uhamiaji wa Ulaya-Marekani, pamoja na watu wa asili ambao walikuwa wamehamishwa. Kazi yake inayojulikana zaidi ni *Black Elk Speaks* (1932), ambayo Neihardt anaionyesha kama simulizi ndefu ya maono ya mganga wa Lakota, Black Elk. Imetafsiriwa kwa Kijerumani kama *Ich rufe mein Volk* (Nawaita Watu Wangu) (1953). Katika Marekani, kitabu hiki kiliwekwa upya mwaka 1961, mwanzoni mwa ongezeko la shauku ya watu wasio-Wamarekani kuhusu tamaduni za Wamarekani Asili. Umaarufu wake mkubwa umeunga mkono matoleo mengine manne. Mnamo mwaka 2008, Chuo Kikuu cha Jimbo la New York kilichapisha kitabu hiki katika toleo la kwanza lenye maelezo ya ziada. Hata hivyo, usahihi wa kitabu hiki umeibua mabishano.

## Wasifu
]]
Neihardt alichapisha kitabu chake cha kwanza, Uchawi wa Kimungu, akiwa na umri wa miaka 19; kitabu hicho kikitegemea mafundisho ya Kihindi.

## Urithi na heshima
]]
* Mnamo 1974, Neihardt aliingizwa kwenye ukumbi maarufu wa Nebraska.
* Jumba la makazi katika chuo cha jimbo la Wayne huko Wayne, NE limepewa jina la Neihardt.

## Bibliografia
 na Mona Neihardt kwa ajili ya ukumbi maarufu Nebraska.]]
* Uchawi wa Kimungu, 1900. ISBN 0-87968-168-3 toleo la 2008, SUNY Press. ISBN 978-1-4384-2548-1

## Marejeo
Jamii:waandishi wa Marekani

Jamii:wanahistoria wa Marekani
Waturoni

ya Turones, karne ya 5-1 KK]]
**Turoni** lilikuwa kabila la Wagallia waliokaa katika eneo la Touraine wakati wa enzi ya shaba na kipindi cha Dola la Roma. 

## Jina
Wanatajwa na Julius Caesar kama Turonos na Turonis (katikati ya karne ya 1 KK), Turones na Pliny (karne ya 1 BK), Turoni na Tacitus (mapema karne ya 2 BK), na Touroúpioi (Τουρούπιοι, toleo la τουρογιεῖς) na Ptolemy (karne ya 2 BK).

## Jiografia 
 (kijani).]]

Watu wa Turoni waliishi katika sehemu ya kati ya mto Loire. Ardhi yao ilihusisha idara ya kisasa ya Indre-et-Loire, pamoja na sehemu za Indre na Vienne. Eneo lao lilikuwa kusini mwa Cenomani, mashariki mwa Andecavi na Pictones.

Kabla ya ukoloni wa Kirumi, mji mkuu wa asili wa kabila hili ulikuwa oppidum ya Fondettes,au ile iliyopatikana karibu na Kasteli ya Amboise, inayoitwa *Oppidum des Châtelliers*.

Wakati wa enzi ya Kirumi, mji mkuu wa eneo la Turoni ulikuwa Caesarodunum, ambao unalingana na jiji la kisasa la Tours.

## Marejeo
Jamii:Historia ya Ufaransa
Manekilde

[thumb|[Chapeli|Kikanisa na sanamu yake.]]
**Manekilde** (pia: **Manechildis, Manehould, Ménehould**; Perthes, Ufaransa, karne ya 5 - Bienville, Ufaransa, 490/500) alikuwa bikira Mkristo aliyejitoa kwa Mungu pamoja na dada zake wote 6 kumpitia askofu Alpino wa Chalons.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 14 Oktoba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa karne ya 5
Jamii:waliofariki 499
Jamii:Mabikira
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Ron Abbott

**Ronald Frederick Abbott** (alizaliwa 2 Agosti 1953) ni mwanakandanda wa kulipwa zamani na raia wa Uingereza akicheza kama beki ligi kuu Uingereza katika klabu ya Queens Park Rangers. Pia alicheza katika klabu ya Drogheda United huko Eire na aliwahi kucheza katika ligi za chini katika klabu ya Fisher Athletic.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1953
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Uingereza
Shirley Abbott (mwanakandanda)

**Shirley Wray Abbott** (10 Februari 1889 - 26 Septemba 1947) alikuwa mwanakandanda wa kulipwa raia wa Uingereza na nahodha wa klabu kama Chesterfield pia Portsmouth katika ligi kuu Uingereza. 

Akiwa kiungo mkabaji alicheza katika klabu mbili tofauti zilizokuwa ligi kuu ikiwemo Queens Park Rangers na Derby County; baada ya kustaafu kucheza kandanda aligeukia kwenye ukufunzi wa kandanda katika klabu ya Chesterfield F.C. mwaka 1928 hadi mwaka 1939.

## Maisha binafsi 
Kipindi cha Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia alihudumu kwenye kikosi cha jeshi London na baada ya vita kuisha alimaliza na cheo cha sajenti. Vita ya pili ya dunia alihudumu kama mpakia na mpakua mizigo katika mji Portsmouth, mwaka 1947 alifariki kwa saratani.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1889
Jamii:Waliofariki 1947
Jamii:Wachezaji mpira wa Uingereza
Lugha za Kikhoe-Kwadi

la awali la Kikhoisan.]]
**Lugha za Kikhoe-Kwadi** ni kundi la lugha kadhaa zinazotumika au zilizowahi kutumika Kusini mwa Afrika na ambazo zamani zilizojumlishwa pamoja na nyingine kama lugha za Khoisan.

Lugha hizo zinaweza kuhusiana na Kisandawe cha Tanzania ya Kati.

## Marejeo
* 
*
*

## Marejeo mengine
*
Sher Singh Attariwalla

]]
**Raja Sher Singh Attariwala** alikuwa kamanda wa kijeshi na mmoja kati ya wakuu wa Wasingasinga wakati wa dola la Sikh katikati mwa karne ya 19 huko Punjab, na baadaye alihudumu chini ya Waingereza wakati wa uasi wa 1857.

## Maisha 
thumb|Sher Singh Attariwala
Alikuwa kamanda wa Jeshi la Sikh Khalsa katika Vita vya Pili vya Waingereza na Sikh dhidi ya *Kampuni ya British East India*. Baba yake alikuwa Chattar Singh Attariwalla. Jenerali Sher Singh na jeshi lililokuwa chini ya uongozi wake walipigana dhidi ya Waingereza katika Mapigano ya Chillianwala. Chini ya uongozi wake, Jeshi la Sikh Khalsa liliweza kutetea nafasi yake kwa mafanikio dhidi ya mashambulizi kadhaa ya Waingereza. Majeshi yote mawili yalikata tamaa na kurudi nyuma baada ya vita hivyo, kila upande ukidai ushindi. Waisikh walipoteza wanajeshi wapatao 4,000 katika mapigano hayo, na ilikuwa mojawapo ya vita vigumu zaidi vilivyopiganwa na Waingereza nchini India. Kuporomoka kwa hadhi ya Waingereza katika mapigano ya Chillianwala kulichangia katika kuzuka kwa Mapinduzi ya India ya 1857 takribani miaka tisa baadaye.

Kwa ushindi wa Waingereza dhidi ya Waisikh wakati wa vita hivyo, Sher Singh Attariwalla alilazimishwa kuingia uhamishoni kutoka Punjab. Waingereza waliogopa kuwa kiongozi mwenye nguvu kama huyo angeweza kuchochea tena vita vya wazi dhidi yao. Sher Singh aliishi uhamishoni huko Benares, mbali na ardhi yake ya nyumbani Punjab. Baadaye aliitwa na Waingereza kusaidia kukandamiza Mapinduzi ya India ya 1857 huko Delhi dhidi ya Wamongol. Alifanikiwa katika jukumu hilo na akapewa cheo cha Sardar Bahadur, pamoja na zawadi ya kitambaa kilichopambwa kwa almasi kutoka hazina ya Bahadur Shah Zafar na Agizo la India ya Kiengereza. Pia alitembelea Uingereza na akapokea barua kutoka kwa Malkia Victoria I ikisema kuwa vizazi vyake vingepata upendeleo maalumu kutoka kwa mamlaka za Kiengereza.

## Marejeo
Jamii:watu wa Uhindi
Makongamano ya Umoja wa Mataifa kuhusu Mabadiliko ya Tabianchi

**Makongamano ya Umoja wa Mataifa kuhusu Mabadiliko ya Tabianchi** ni mikutano ya kila mwaka inayofanyika kulingana na Mapatano ya msingi ya UM kuhusu Mabadiliko ya Tabianchi (UNFCCC). Inatambulika kama mikutano rasmi ya wanachama wa UNFCCC - Mkutano wa Wanachama (COP). 

Mkutano huwa na lengo la kutathmini maendeleo katika kukabiliana na mabadiliko ya hali ya hewa, na kwa mara ya kwanza Ulianza kufanyi miaka ya 1990, kujadili Itifaki ya Kyoto(Mkataba wa Kimataifa) ili kuweka majukumu ya kisheria kwa nchi zilizoendelea. kupunguza uzalishaji wao wa Hewa Ukaa au gesi chafuzi .  Kuanzia mwaka wa 2005 Mkutano huu umekua ukitumika kama "Mkutano wa Vyama vinavyohudumu na Wanachama wa makataba ya Kyoto" (CMP); pia wahusika katika mkataba ambao si washiriki wa Kyoto wanaweza kushiriki katika mikutano inayohusiana na itifaki kama washiriki. Kuanzia 2011 hadi 2015 mikutano ilitumiwa kujadili Mkataba wa Paris kama sehemu ya jukwaa la Durban, ambalo liliunda njia ya jumla kutokana na mabadiliko ya hali ya hewa.  Machapisho yoyote ya mwisho ya COP lazima yakubaliwe kwa makubaliano. 

Mkutano wa kwanza wa Umoja wa Mataifa wa Mabadiliko ya Tabianchi ulifanyika mwaka 1995 huko Berlin.  

## Orodha ya mikutano na maeneo 
## 1995: COP 1, Berlin, Ujerumani 
Mkutano wa kwanza wa UNFCCC wa Wanachama ulifanyika 28 Machi hadi 7 Aprili 1995 huko Berlin, Ujerumani.  Wajumbe kutoka Nchi 117 na Nchi 53 za Waangalizi walihudhuria mkutano huo. Moja ya masuala ya msingi ya COP 1 ilikuwa usawa wa ahadi za nchi binafsi, Kuidhinisha mamlaka ya kuanza mchakato wa kuchukua hatua kwa nchi binafsi kwa kipindi baada ya 2000. Hii ilijumuisha kuimarisha ahadi za Wanachama kutoka kwenye Kiambatisho cha I katika Kifungu cha 4.2(a) na (b). 

Wajumbe pia walianzisha: awamu ya majaribio ya miradi ya Utekelezaji wa Pamoja; makubaliano kwamba Sekretarieti ya Kudumu iwe katika mji wa Bonn, Ujerumani; na Mashirika Tanzu . Wajumbe wa mkutano hawakuafikiana kuhusu Kanuni na Taratibu, na uamuzi kuhusu sheria za upigaji kura uliahirishwa hadi COP 2. 

## Tanbihi
Jamii:Ekolojia
Jamii:Umoja wa Mataifa
Ruth Pointer

thumb|Ruth Pointer Komen Pink Tie Ball 2006.
**Ruth Pointer** (alizaliwa 19 Machi 1946 huko Oakland, California) ni mwanamuziki kutoka nchini Marekani. Anajulikana sana kwa kuwa mmoja wa kundi la The Pointer Sisters. Kundi maarufu la muziki wa pop, R&B na soul. 

Alianza safari ya muziki akiwa na dada zake akina Pointer Sisters. Ambao ni June na Bonnie Pointer, kabla ya Ruth kujiunga nao mwaka 1972. Ruth alikuwa na sauti nzito na yenye nguvu, ambayo iliongeza ladha katika muziki wa kundi hilo.

Pointer Sisters walipata umaarufu mkubwa katika miaka ya 1970 na 1980. Walitoa albamu nyingi zilizofanikiwa kibiashara. Baadhi ya albamu zao maarufu ni pamoja na "Energy" (1978), "Break Out" (1983), na "Contact" (1985). 

Albamu hizi zilitoa nyimbo nyingi zilizopendwa na mashabiki, zikiwemo "Jump (For My Love)", "I'm So Excited", "Neutron Dance", na "Automatic". Nyimbo hizi zimekuwa sehemu ya utamaduni wa pop, na zinaendelea kupendwa hadi leo.

Kama mwanachama wa Pointer Sisters, Ruth Pointer amepata tuzo nyingi, ikiwa ni pamoja na tuzo za Grammy kwa nyimbo na albamu zao maarufu. Pointer Sisters walijulikana kwa mtindo wao wa ulioujumuisha aina anuwai za muziki kama vile rock, jazz, na disco. Licha ya mabadiliko ya mara kwa mara katika muziki na wanachama wa kundi hilo, Ruth Pointer amebaki kuwa kiungo muhimu na sauti inayoendelea kuvuma katika historia ya muziki wa kundi na Marekani kwa ujumla. 
## Marejeo
## Viungo vya nje 
*
*

Jamii:Wanamuziki wa Marekani
Susan Wojcicki

**Susan Diane Wojcicki** ( / wʊˈtʃɪtsk i / wuutch- ITS -kee ; [ wuutch-  Julai 5, 1968 - 9 Agosti 2024) alikuwa mtendaji mkuu wa biashara  Marekani na afisa mkuu mtendaji wa YouTube kutoka 2014 hadi 2023. Thamani yake ilikadiriwa kuwa $765&nbsp;milioni mwaka wa 2022. 

Wojcicki alifanya kazi katika tasnia ya teknolojia kwa zaidi ya miaka ishirini.   Alihusika katika uundaji wa Google mnamo 1998 wakati alipokodisha karakana yake kama ofisi kwa waanzilishi wa kampuni hiyo. Alifanya kazi kama meneja wa kwanza wa masoko wa Google mnamo 1999, na baadaye aliongoza biashara ya matangazo ya mtandaoni ya kampuni na huduma ya video. Baada ya kuona mafanikio ya YouTube, alipendekeza kuwa Google inapaswa kuinunua; mpango huo uliidhinishwa kwa $1.65&nbsp;bilioni mwaka 2006. Aliteuliwa kuwa Mkurugenzi Mtendaji wa YouTube mnamo 2014, akihudumu hadi kujiuzulu mnamo Februari 2023. 

## Marejeo
Jamii:Waliofariki 2024
Jamii:Waliozaliwa 1968
Adjudin

**Adjudin** (**AF-2364**) ni dawa ambayo inatengenezwa kwa ajili ya kuzuia uzalishaji wa manii kwenye korodani kwa mwanaume bila kuathiri uzalishaji wa homoni ya tesistosteroni. Ni dawa yenye asidi ambayo tafiti zake zinaendelea kufanyiwa kama inaweza kuwa njia ya uzazi wa mpango.

Adjudin ilikuwa katika hatua ya pili ya majaribio kwa binadamu mnamo 1 Mei 2007. Katika panya wa kiume inaonesha kupotea kwa seli za uzazi kutokana na kuvurugika kwa kazi ya kuunganisha seli za seritoli na seli za uzazi. Hudhoofisha muunganiko wa seli za seritoli na mbegu zinazokomaa ambayo inapelekea kupotea kwa mbegu.

## Marejeo 
Jamii:Uzazi wa mpango
Jamii:Madawa
Ramin Djawadi

thumb|Ramin Djawadi (2008)
**Ramin Djawadi** (alizaliwa Duisburg, Ujerumani, Julai 19, 1974) ni mtunzi maarufu wa muziki wa filamu na televisheni, anayejulikana sana kwa kazi yake katika vipindi kama "Game of Thrones" na "Westworld." 

Ana asili ya Irani na Ujerumani, na alionesha kipaji cha muziki tangu utotoni. Alisoma katika shule ya muziki ya Berklee College of Music huko Boston, ambapo alihitimu mwaka 1998 na shahada ya utunzi na uandaaji wa muziki.

Baada ya kuhitimu, Djawadi alipata nafasi ya kufanya kazi na Hans Zimmer katika kampuni ya Remote Control Productions. Hii ilimpatia uzoefu na fursa ya kushiriki katika miradi mikubwa ya muziki wa filamu. Alianza kupata umaarufu kwa kazi yake katika filamu kama "Blade: Trinity" na "Iron Man," ambayo ilimletea sifa nyingi na kuongeza hadhi yake kwenye utunzi wa muziki wa filamu.

Mafanikio makubwa ya Djawadi yalikuja aliposhiriki katika utunzi wa muziki wa kipindi maarufu cha "Game of Thrones." Muziki wake kwa ajili ya kipindi hiki ulimletea tuzo nyingi na kumsababisha kuwa mmoja wa watunzi maarufu zaidi wa muziki wa televisheni. Muziki wake wa "Game of Thrones" ulipendwa sana na mashabiki, hasa wimbo wa ufunguzi ambao umekuwa nembo ya utamaduni wa pop.

Mbali na "Game of Thrones," Djawadi amefanya kazi katika vipindi vingine maarufu kama "Westworld," "Person of Interest," na "Prison Break." Kazi zake katika filamu ni pamoja na "Pacific Rim," "Clash of the Titans," na "The Great Wall." Kazi zake zimejulikana kwa kutumia ala za kisasa na za kitamaduni, na kwa uwezo wake wa kuunganisha muziki na hisia za hadithi zinazowasilishwa.

## Maisha binafsi
Katika maisha yake binafsi, Ramin Djawadi ni mtu mwenye faragha na haelezi sana kuhusu familia yake hadharani. Hata hivyo, inajulikana kuwa ameoa na ana watoto wawili. Anapenda kutumia muda wake wa ziada kufanya mazoezi na kushiriki katika michezo, na pia ana mapenzi makubwa kwa teknolojia mpya na ala za muziki za kisasa.

Djawadi ameendelea kuwa na ushawishi mkubwa katika tasnia ya muziki wa filamu na televisheni, na kazi zake zinaendelea kupendwa na kuthaminiwa na watu wengi ulimwenguni kote. Uwezo wake wa kuunda muziki unaovutia na unaogusa hisia umefanya jina lake kuwa maarufu katika ulimwengu wa burudani.

## Baadhi ya kazi maarufu za Djawadi
## Marejeo
* IMDb** - Wasifu wa Ramin Djawadi: [imdb.com] https://www.imdb.com/name/nm1014697/).
* Berklee College of Music** - Wasifu wa Ramin Djawadi kama mhitimu: berklee.edu.
* Remote Control Productions** - Maelezo kuhusu kazi za Ramin Djawadi: remotecontrolproductions.com.
* Variety** - Mahojiano na Ramin Djawadi: variety.com.
* The Guardian** - Makala kuhusu Ramin Djawadi na kazi zake: theguardian.com.
* Rolling Stone** - Mahojiano na Ramin Djawadi: rollingstone.com.
* NPR** - Mahojiano kuhusu muziki wa "Game of Thrones": npr.org.
* Billboard** - Maelezo kuhusu mafanikio ya Ramin Djawadi: billboard.com.
* Hollywood Reporter** - Makala na mahojiano kuhusu kazi za Ramin Djawadi: hollywoodreporter.com.

Jamii:wanamuziki wa Ujerumani
Meinardi

thumb|Mt. Meinardi.
**Meinardi** (kwa Kijerumani: **Meinhard**; 1134/1136 - 1196) alikuwa padri kanoni wa Ujerumani ambaye alipokaribia uzee alikwenda kufanya umisionari huko Livonia, leo Latvia, akawa askofu wa kwanza wa nchi hiyo na kuiwekea msingi imara ya imani ya Kikristo.

Tangu kale anaheshimiwa na madhehebu mbalimbali kama mtakatifu. Heshima hiyo ilithibitishwa na Papa Yohane Paulo II tarehe 8 Septemba 1993.

Sikukuu yake ni tarehe 11 Oktoba. 

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* *Henrici Chronicon Livoniae*, ed. L. Arbusow- A. Bauer, Darmstadt 1959, pp.&nbsp;3–11, 348
* Piero Bugiani (a cura di), *Chronicon Livoniae*, Books & Company, Livorno, 2005, pp.&nbsp;448
* MGH, Script., XXIII, pp.&nbsp;241 sg.
* *Arnoldi Chronica Slavorum*, ibid., XXI, p.&nbsp;2119
*  Eric Christiansen, *The Northern Crusades*, Penguin Books, New York, 1997

Jamii:waliofariki 1196
Jamii:Waaugustino
Jamii:wamisionari

Jamii:Watakatifu wa Latvia
Gary Cooper

thumb|Gary Cooper 1926.
**Frank James "Gary" Cooper** (7 Mei 1901 - 13 Mei 1961) alikuwa mwigizaji wa filamu kutoka nchini Marekani. Gary Cooper alizaliwa huko mjini Helena, Montana.  Akulia katika familia ya wakulima. Alianza kazi yake ya uigizaji mwanzoni mwa miaka ya 1920, akipata umaarufu kwa uigizaji wake wa kiasili na tabia ya utulivu.

Cooper alijulikana sana kwa kuigiza katika filamu za Magharibi na zile za ujasiri. Alishinda Tuzo mbili za Academy kama Mwigizaji Bora kwa kazi zake katika filamu za "Sergeant York" (1941) na "High Noon" (1952). Filamu nyingine maarufu alizoshiriki ni pamoja na Mr. Deeds Goes to Town (1936), The Pride of the Yankees (1942), na For Whom the Bell Tolls (1943).

## Bibliografia
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*Adrien Le Bihan, *Gary Cooper, le prince des acteurs*, LettMotif, 2021, 358p.()
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Viungo vya nje
*
*
*
*

Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani