open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tudwali

ya Mt. Tudwali.]]
**Tudwali** (pia: **Tudwal, Tual, Tudgual, Tugdual, Tugual, Tugdualus, Pabu, Papu**; Wales, mwisho wa karne ya 5 - Bretagne, leo nchini Ufaransa, 564) alikuwa mkaapweke katika kisiwa cha nchi yake asili, halafu askofu wa Tréguier na abati huko Bretagne alipoeneza Injili pamoja na nidhamu ya kitawa katika monasteri mbalimbali alizozianzisha .

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 30 Novemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
*  Peter Bartrum, A Welsh Classical Dictionary : People in History and Legend Up to about A.D. 1000, Aberystwyth, National Library of Wales, 1993, 649 p. (ISBN 978-0-907158-73-8), p. 713 Tudual. Breton Saint. (480)

Jamii:waliozaliwa karne ya 5
Jamii:Waliofariki 564
Jamii:wakaapweke

Jamii:Wamisionari
Jamii:watawa waanzilishi

Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Said Ali

**Said Ali** (alizaliwa Oktoba 26, 1980) ni mchezaji wa zamani wa soka kutoka Yordani ambaye alianza kazi yake mwaka 2004 na timu ya Pittsburgh Riverhounds katika ligi ya  USL Pro Select. 

## Marejeo
Jamii:wachezaji mpira wa Yordani
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Leaford Allen

**Leaford Allen** (alizaliwa Mei 9, 1995) ni mchezaji wa soka wa kulipwa kutoka Kanada ambaye kwa sasa anacheza kama mshambuliaji katika klabu ya Burlington SC katika League1 Ontario.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Giuseppe Rivella

**Giuseppe Rivella** (alizaliwa 16 Novemba 1901, tarehe ya kifo haijulikani) alikuwa mpanda baiskeli kutoka Italia.  Aliendesha katika Tour de France ya mwaka 1927. 

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1901
Jamii:Waendeshabaiskeli wa Italia
Umberto Ripamonti

**Umberto Ripamonti** (alizaliwa 22 Aprili 1895, tarehe ya kifo haijulikani) alikuwa mpanda baiskeli wa Italia.  Aliendesha katika Tour de France ya mwaka 1924. 

## Marejeo
Jamii:Waendeshabaiskeli wa Italia
Jamii: Waliozaliwa 1895
Alessandro Rimessi

**Alessandro Rimessi** (alizaliwa 4 Agosti 1937) ni mpanda baiskeli wa mbio kutoka Italia.  Aliendesha katika Tour de France ya mwaka 1962. 

## Marejeo
Jamii:Waendeshabaiskeli wa Italia
Jamii: Waliozaliwa 1937
Francis Rigon

**Francis Rigon** (alizaliwa 3 Januari 1944) ni mpanda baiskeli wa mbio kutoka Ufaransa.  Aliendesha katika Tour de France ya mwaka 1969. 

## Marejeo
Jamii: Waliozaliwa 1944
Jamii: Wanamichezo wa Ufaransa
Pietro Righetti

**Pietro Righetti** (4 Januari 1899 – 9 Oktoba 2001) alikuwa mpanda baiskeli kutoka Italia.  Alishiriki katika Tour de France ya mwaka 1928 

## Marejeo
Jamii:Waendeshabaiskeli wa Italia
Jamii: Waliozaliwa 1899
Jamii: Waliofariki 2001
Diskografia ya Chris Brown

Mwimbaji na mtunzi wa nyimbo wa R&B kutoka Marekani Chris Brown ametoa albamu 11 za studio, albamu 1 ya ushirikiano, EP 1, kandamseto 9, singles 63 (ikiwa ni pamoja na 373 kama msanii aliyeangaziwa na maonyesho ya wageni) na singles za utangazaji 29.

## Albumu zake
### Studio albumu
### Albamu ya ushirikiano
## Kandamseto
### Kandamseto za kibiashara
## Kanda ndefu
## Singo
### Kama mwimbaji mkuu
### Kama msanii aliyeshirikishwa
### Singo za matangazo
## Nyimbo zake nyingine
## Alipotokea kama mgeni
## Diskografia ya utayarishaji
## Marejeo
## Viungo vya nje
* Discography of Chris Brown at Allmusic
Romain Riccardi

**Romain Riccardi** (alizaliwa 26 Julai 1988) ni mpanda baiskeli wa BMX kutoka Italia, akiwakilisha nchi yake katika mashindano ya kimataifa. Alishiriki katika tukio la jaribio la muda katika Mashindano ya Ulimwengu ya BMX ya UCI mwaka 2015. 

## Marejeo
Jamii:Waendeshabaiskeli wa Italia
Jamii: Waliozaliwa 1988
Antonio Restelli

**Antonio Restelli** (6 Januari 1877 – 11 Machi 1945) alikuwa mpanda baiskeli kutoka Italia. Alishiriki katika tukio la sprint ya wanaume kwenye Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Joto ya mwaka 1900. 

## Marejeo
Jamii:Waendeshabaiskeli wa Italia
Jamii: Waliozaliwa 1877
Jamii: Waliofariki 1945
Attilio Redolfi

**Attilio Redolfi** (8 Septemba 1923 – 15 Juni 1997) alikuwa mpanda baiskeli kutoka Italia na Ufaransa. 

Alishiriki katika Tour de France ya mwaka 1949.  Japokuwa alizaliwa Italia, alikubali uraia wa Ufaransa tarehe 14 Januari 1949. 

## Marejeo
Jamii:Waendeshabaiskeli wa Italia
Jamii: Waliozaliwa 1923
Jamii: Wanamichezo wa Ufaransa
Jamii: Waliofariki 1997
Battista Recrosio

**Battista Recrosio** (2 Machi 1901 – 30 Aprili 1945) alikuwa mpanda baiskeli kutoka Italia. 

Alishiriki katika Tour de France ya mwaka 1926. 

## Marejeo
Jamii:Waendeshabaiskeli wa Italia
Jamii:Waliozaliwa 1901
Jamii:Waliofariki 1945
Jefferson Alphonse

**Jefferson Andrew Alphonse** (alizaliwa Juni 12, 2003) ni mchezaji wa soka kutoka Kanada anayechezea timu ya HFX Wanderers FC katika Ligi Kuu ya Kanada.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Julian Altobelli

thumb|Altobelli akichezea Toronto FC II mwaka 2023.
**Julian Anthony Altobelli** (alizaliwa Novemba 4, 2002) ni mchezaji wa soka wa kulipwa kutoka Kanada ambaye anacheza kama kiungo katika timu ya Toronto FC II katika MLS Next Pro.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Ivano Bucci

**Ivano Bucci** (alizaliwa 1 Desemba 1986) ni mwanariadha wa San Marino ambaye alibobea katika mbio za mita 400. Bucci alifuzu katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 2008 huko Beijing, kwa kuvunja rekodi yake ya binafsi na ya kitaifa ya sekunde 48.07 katika Mashindano ya Dunia ya IAAF ya mwaka 2007 huko Osaka, Japani.

Katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 2008, Bucci alikimbia mbio za pili za mbio za mita 400 za wanaume, dhidi ya wanariadha wengine saba, akiwemo Chris Brown wa Bahamas anayependwa zaidi, na Johan Wissman wa Uswidi. Alimaliza mbio hizo katika nafasi ya saba kwa sekunde mbili nyuma ya Arismendy Peguero wa Jamhuri ya Dominika, akiwa na msimu bora wa sekunde 48.57. Bucci, hata hivyo, alishindwa kutinga nusu-fainali, kwani aliweka jumla ya hamsini na tatu, na aliorodheshwa chini ya nafasi tatu za lazima kwa raundi iliyofuata.

Bucci ni mhitimu wa uhandisi wa umeme katika Chuo Kikuu cha Modena, na pia, mwanachama wa kudumu wa La Fratellanza 1874 Track Club katika makazi yake ya sasa ya Modena, Italia. 

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa San Marino
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1986
Valerio Alesi

**Valerio Alesi** (alizaliwa Septemba 5, 1966) ni mchezaji wa zamani wa soka wa kulipwa kutoka Kanada.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Mario Ricci

**Mario Ricci** (13 Agosti 1914 – 22 Februari 2005) alikuwa mpanda baiskeli kutoka Italia. Alishiriki katika toleo saba la Giro d’Italia, na Tour de France ya mwaka 1949. Ricci pia alishinda Giro di Lombardia mwaka 1941 na 1945.  
## Marejeo
Jamii:Waendeshabaiskeli wa Italia
Jamii: Waliozaliwa 1914
Jamii: Waliofariki 2005
Cathy Rattray-Williams

**Cathy Ann Rattray-Williams** (alizaliwa 19 Agosti 1963) ni mwanariadha mstaafu wa kike kutoka Jamaika, ambaye alishindana zaidi katika mbio za mita 400 za wanawake wakati wa taaluma yake. Yeye ni Olimpiki mara nne, akifanya kwanza mnamo 1980 (Moscow, Soviet Union). Alishinda tuzo 17 za Amerika Nzima alipokuwa akishindania chuo kikuu cha Tennessee.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Jamaika
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1963
Sarah Chelangat

thumbnail|right|200px|Sarah Chelangat
**Sarah Chelangat** (alizaliwa 5 Juni 2001) ni mwanariadha kutoka Uganda ambaye alibobea katika  mbio za masafa marefu. Aliwakilisha Uganda katika Mashindano ya Riadha ya Dunia ya mwaka 2019, akishiriki katika mbio za mita 5000 za wanawake.

Alishiriki katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 2020. Alikuwa na majeraha ya shin na goti ambayo yalimfanya akose mkondo kwa muda mwingi wa mwaka 2021, na hakufanya mengi katika Olimpiki ya Tokyo 2020.

Uchezaji wake katika mbio za mita 5000 mjini Nijmegen
mnamo Juni 2019, 15:00.61, ni rekodi ya kitaifa ya Uganda..

Mwaka 2024, aliweka rekodi ya kitaifa ya Uganda kwa mbio za 10,000m kwenye Prefontaine Classic huko Eugene kwa muda wa 30:24.04.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Uganda
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 2001
Michael Campbell (mwanariadha)

**Michael Campbell** (alizaliwa 11 Septemba 1978 huko Kingston) ni mwanariadha mstaafu wa kiume kutoka Jamaika.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Jamaika
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1978
Andrea Thomas (mwanariadha wa Jamaika)

**Andrea Thomas** (alizaliwa Clarendon Park, Clarendon, Jamaika, 3 Agosti 1968) ni mwanariadha mstaafu wa Jamaika ambaye alishiriki katika Michezo ya Olimpiki ya mwaka 1984 na 1988.

Mwaka 1985, alitunukiwa tuzo ya Austin Sealy Trophy kwa mwanariadha bora zaidi wa Michezo ya CARIFTA mwaka 1985.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Jamaika
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1968
Kaliese Spencer

thumbnail|right|200px|Kaliese Spencer
**Kaliese Spencer Carter** (alizaliwa 6 Mei 1987) ni mwanariadha kutoka Jamaika ambaye ni mtaalamu wa mbio za mita 400 kuruka viunzi. Alishinda medali ya shaba katika hafla ya Olimpiki ya London mwaka 2012. Spencer alikuwa bingwa wa Michezo ya Jumuiya ya Madola mwaka 2014 na medali ya fedha mara mbili kwenye Mashindano ya Ndani ya Dunia mwaka 2014. Alimaliza wa nne katika Mashindano ya Dunia mwaka 2009 na 2011 katika Riadha.

Spencer alikuwa bingwa wa Dunia mwaka 2006. Yeye ni mshindi mara nne wa Ligi ya Diamondi mbio za mita 400 kuruka viunzi.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Jamaika
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1987
Clifton Forbes

**Clifton L. Forbes** (18 Februari 1946 – 1 Machi 2010) alikuwa mwanariadha wa Olimpiki, ambaye aliwakilisha Jamaika kwenye Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto mwaka 1968 huko Mexico City. Alishinda medali ya shaba katika mbio za kupokezana za mita 4×400 kwenye Michezo ya Pan Amerika mwaka 1967.

Baadaye aliwahi kuwa meneja wa timu za Michezo ya Olimpiki, Jumuiya ya Madola, Pan Amerika, Amerika ya Kati na Michezo ya Karibea, na mkufunzi wa timu ya taifa ya netiboli.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Jamaika
Garth Robinson

**Garth B. Robinson** (alizaliwa London, 11 Oktoba 1970) ni mwanariadha mstaafu wa kiume kutoka Jamaika. Robinson alishinda medali ya shaba katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 1996 huko Atlanta.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Jamaika
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1970
Felix Chemonges

**Felix Chemonges** (alizaliwa 10 Oktoba 1995) ni mwanariadha wa mbio ndefu kutoka Uganda.

Mwaka 2018, alishiriki katika mbio za nusu marathoni za wanaume katika Mashindano ya Dunia ya Nusu ya Marathon ya IAAF ya mwaka 2018 yaliyofanyika Valencia, Uhispania. Alimaliza katika nafasi ya 26.  Mbio hizo zilishindwa na Mkenya Eliud Kipchoge. Chemonges alichaguliwa kujiunga na wenzake Stephen Kiprotich na Fred Musobo kwenye timu ya Uganda ya marathon ya wanaume katika Michezo ya Olimpiki ya Tokyo mwaka 2020. 

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Uganda
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1995
Dean Griffiths

**Dean Horace Griffiths** (alizaliwa Parokia ya Saint Andrew, Jamaika, 27 Januari 1980) ni mwanariadha mruka viunzi wa kiume kutoka Jamaika, ambaye aliwakilisha nchi yake ya asili katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 2004 huko Athens, Ugiriki. 

Alijiweka bora zaidi (48.55) huku akishinda viunzi vya wanaume vya mita 400 kwenye Mashindano ya NCAA mnamo 13 Juni 2003 huko Sacramento, California na kusaidia Chuo Kikuu cha Auburn kumaliza timu ya nafasi ya 2. Pia, mwaka 2003 Griffiths alishika nafasi ya saba bora duniani kwa kuruka viunzi zaidi ya 400m na ​​kushika nafasi ya 5 kwenye Fainali za Riadha za Dunia huko Monaco.

Griffiths alifundishwa na Henry Rolle

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Jamaika
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1980
Lindel Frater

**Lindel Frater** (alizaliwa Trelawny, Jamaika, 13 Novemba 1977) ni mwanariadha wa zamani ambaye alibobea katika mbio za mita 60 na mita 100.

Alishiriki katika Michezo ya Olimpiki mwaka 2000, na kufika nusu fainali katika mbio za mita 100 na kumaliza wa nne katika mbio za kupokezana za mita 4 × 100 kama sehemu ya timu ya Jamaika ambayo ilivunja rekodi ya kitaifa. Pia alishindana katika mbio za mita 100 katika Mashindano ya Dunia mwaka 2001, akiacha nje katika hatua ya joto, na katika mita 60 katika Mashindano ya Ndani ya Dunia mwaka 2003, ambapo alifika nusu fainali.

Yeye ni kaka wa Michael Frater ambaye anashikilia rekodi ya ulimwengu katika tukio la relay ya 4 × 100 m. Alisema kwamba Lindel ni kama ushawishi mkubwa zaidi maishani mwangu katika masuala ya riadha na nyanjani. Alikuwapo kabla ya mtu mwingine yeyote na nilimtegemea.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Jamaika
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1977
Herbert McGregor

**Herbert McGregor** (alizaliwa 13 Septemba 1981) ni mrukaji kwa muda mrefu wa Jamaika. Kuruka kwake bora zaidi ni mita 8.08, iliyofikiwa Mei 2008 huko Fort-de-France.

Katika Michezo ya Amerika ya Kati na Karibea mwaka 2006 alimaliza wa nne katika mbio ndefu  na akashinda medali ya shaba katika mbio za kupokezana vijiti 4 x 100. Pia alishiriki katika Michezo ya Olimpiki ya 2008 bila kufika fainali.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Jamaika
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1981
Melaine Walker

thumbnail|right|200px|Melaine Walker
**Melaine Walker** O.D (alizaliwa Kingston, 1 Machi 1983) ni mwanariadha wa mbio za mita 400 kutoka Jamaika. Walker ndiye bingwa wa zamani wa Olimpiki wa mbio za mita 400 kuruka viunzi.  Alishikilia rekodi ya Olimpiki ya 52.64, iliyowekwa kwenye Michezo ya Olimpiki ya Beijing mwaka 2008, na muda wake wa sekunde 52.42 kwenye Mashindano ya Dunia mwaka 2009 huko Berlin ulikuwa wakati wa pili kwa kasi zaidi katika historia wakati huo.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Jamaika
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1983
Nickel Ashmeade

thumbnail|right|200px|Nickel Ashmeade
**Nickel Ashmeade** (alizaliwa 7 Aprili 1990) ni mwanariadha wa Jamaika ambaye ni mtaalamu wa mbio za mita 100 na 200.
Nickel Ashmeade alikimbia mkondo wa tatu kwa timu ya Jamaika ya mita 4 × 100 katika Mashindano ya Dunia mwaka 2013 huko Moscow ambayo ilishinda medali ya dhahabu. Nickel Ashmeade alimaliza wa 5 kwenye Mashindano ya Dunia ya Riadha ya 2013 katika mbio za mita 100 huko Moscow na 4 katika mbio za 200.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Jamaika
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1990
Rosemarie Whyte

**Rosemarie Whyte** (alizaliwa 8 Septemba 1986) ni bingwa wa mwaka 2008 raia wa Jamaika wa mbio za mita  400. Aliwakilisha Jamaika kwenye Michezo ya Olimpiki mwaka 2008 huko Beijing, Uchina, na katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 2012 huko London, Uingereza. Katika Olimpiki zote mbili alikuwa sehemu ya timu za Jamaika zilizoshinda medali ya shaba za 4 × 400 m.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Jamaika
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1986
Bobby-Gaye Wilkins

**Bobby-Gaye Wilkins** (alizaliwa 10 Septemba 1988) ni mwanariadha wa Jamaika ambaye aliwakilisha Jamaika kwenye Michezo ya Olimpiki mwaka 2008 huko Beijing, Uchina, akishinda medali ya shaba katika mbio za kupokezana za mita 4×400.

Muonekano wake mkuu wa kwanza wa kimataifa ulikuja katika Mashindano ya Dunia ya Vijana mwaka 2005 katika Riadha, ambapo alifika fainali ya mita 400.

Alichaguliwa kama akiba ya mbio za kupokezana vijiti katika Mashindano ya Dunia ya Riadha mwaka 2009, lakini hakushiriki. Alifika nusu fainali ya mbio za mita 400 kwenye Mashindano ya Ndani ya Dunia ya IAAF mwaka 2010, lakini alifurahia mafanikio makubwa zaidi katika mbio za kupokezana vijiti kwa wanawake: pamoja na Clora Williams, Davita Prendergast na Novlene Williams-Mills, alishinda medali ya shaba katika rekodi ya ndani ya Jamaika. ya 3:28.49 (pia rekodi ya Amerika ya Kati na Karibea).

Hata hivyo, alifeli mtihani wake wa madawa ya kulevya kwenye shindano hilo, na timu ya Jamaika ikaondolewa. Sampuli yake ilikuwa na andarine (kibadilishaji teule cha kipokezi cha androjeni), na kumfanya kuwa mkimbiaji wa pili wa kimataifa kuthibitishwa kuwa na virusi vya kundi la dawa za anabolic, baada ya Thomas Goller. Alipokea marufuku ya miaka miwili kutoka kwa riadha ya ushindani kwa ukiukaji huo.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Jamaika
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1988
Benjamin Kigen

thumbnail|right|200px|Benjamin Kigen
**Benjamin Kigen** (alizaliwa Kaunti ya Baringo, Julai 5, 1993) ni mwanariadha wa Kenya ambaye alishiriki haswa katika mbio za mita 3000 kuruka viunzi. Alishinda medali ya shaba kwenye Olimpiki ya Tokyo 2020. Kigen alitwaa dhahabu katika Michezo ya Afrika Nzima ya mwaka 2019.

Kenya na anafanya mazoezi na Amos Kirui chini ya kocha Isaac Rono.

Kigen alishinda mbio za mita 3000 kuruka viunzi katika Prefontaine Classic mwaka 2018, akiwashinda bingwa wa dunia wa mwaka 2017 Conseslus Kipruto na mshindi wa medali ya fedha ya Michezo ya Olimpiki ya mwaka 2016 Evan Jager na mshindi wa sekunde 57.89 wa mzunguko wa mwisho.

Alifuzu kuwakilisha Kenya katika Michezo ya Olimpiki ya Tokyo mwaka 2020,  ambapo alishinda medali ya shaba katika mashindano yake ya kitaalamu kwa muda wa 8:11.45, nyuma ya Soufiane El Bakkali (8:08.90) na Lamecha Girma (8:10.38).

Ubora wake wa binafsi ni 8:05.12 (Monaco 2019).

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Kenya
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1993
Emmanuel Korir

**Emmanuel Kipkurui Korir** (alizaliwa 15 Juni 1995)  ni mwanariadha wa Kenya wa mbio za kati. Yeye ndiye bingwa wa Michezo ya Olimpiki  wa Tokyo mwaka 2020 na bingwa wa Dunia mwaka 2022 katika mita 800. Korir alishinda medali ya fedha katika  Mashindano ya riadha ya Afrika mwaka 2018.

Kufikia Novemba 2022 aliorodheshwa kama mwanariadha wa sita mwenye kasi zaidi wakati wote katika mbio za mita 800, akiwa na mwanariadha bora wa 1:42.05. Korir ni bingwa mara tatu wa Diamondi ligi kwenye hafla hiyo.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Kenya
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1995
Gloire Amanda

**Gloire Amanda** (alizaliwa Novemba 11, 1998) ni mchezaji wa soka wa kulipwa. Alizaliwa Tanzania, lakini aliwakilisha Kanada katika ngazi ya vijana kimataifa.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Jamii:wachezaji mpira wa Tanzania
Prince Amanda

**Prince David Amanda** (alizaliwa Machi 23, 2001) ni mchezaji wa soka wa kulipwa anayechezea St. Albert Impact katika League1 Alberta. Ameitwa kushiriki kambi za mazoezi za timu za vijana za taifa za Kanada.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Danny Amaral

thumb|Amaral mwaka 2008
**Daniel Araujo Amaral** (alizaliwa Januari 4, 1973) ni mchezaji wa zamani wa soka kutoka Kanada na kwa sasa ni kocha mkuu wa Portugal AC katika ligi ya Arena Premier. 

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Ondina Valla

**Trebisonda "Ondina" Valla** (20 Mei 1916 - 16 Oktoba 2006) alikuwa mwanariadha wa kike wa Italia  na mwanamke wa kwanza wa Italia kuwahi kushinda medali ya dhahabu ya Olimpiki. Alishinda katika hafla ya kuruka viunzi ya mita 80 katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 1936 huko Berlin, baada ya kuanzisha rekodi mpya ya ulimwengu wakati wa nusu fainali.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Italia
Paul Amedume

**Paul Bello Amedume** (alizaliwa Februari 28, 2003) ni mchezaji wa soka kutoka Canada ambaye anacheza kama mlinzi katika klabu ya Pacific FC katika Ligi Kuu ya Kanada.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Monika Niederstätter

**Monika Niederstätter** (alizaliwa Merano, Italia,  2 Machi 1974) ni mwanariadha wa zamani wa mbio za mita 400 (karibu na mwisho wa taaluma yake alibadilisha hadi mita 400), ambaye alishinda medali nne katika mashindano ya Kimataifa ya riadha.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Italia
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1973
Ludwig Kodjo Amla

thumb|Amla akiwa na HFX Wanderers FC.
**Kodjo Mavunio Ludwig Amla** (alizaliwa Novemba 13, 2000) ni mchezaji wa soka wa kulipwa kutoka Denmark.

## Marejeo
Jamii:wachezaji mpira wa Denmark
Justin Ammar

**Justin Ammar** (alizaliwa Machi 25, 1988, huko St. Albert, Alberta) ni mchezaji wa soka wa kulipwa kutoka Kanada.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Max Anchor

**Max Anchor** (alizaliwa Julai 21, 2004) ni mchezaji wa soka wa kulipwa kutoka Kanada ambaye anacheza kama kipa katika klabu ya Vancouver Whitecaps FC katika ligi ya Major Soccer.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Danny Anderson

**Daniel Anderson** (alizaliwa Mei 16, 1979) ni mchezaji wa zamani wa soka kutoka Kanada ambaye kwa sasa anafanya kazi kama kocha katika Shule ya Soka ya West Island.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
George Anderson

**George Anderson** alikuwa mshiriki wa mwanzo maarufu wa timu ya taifa ya soka ya wanaume ya Kanada.

Alizaliwa huko Bathgate, Scotland mnamo mwaka 1901, Anderson alicheza kama beki kamili katika michezo yote sita ya kimataifa ya Kanada katika ziara yao ya mwaka 1924 ya Australia ambapo Kanada ilimaliza ikiwa na rekodi ya ushindi-kupoteza-sare ya 2-3-1. Ziara hiyo ilianza huko Sydney tarehe 10 Mei na kumalizika huko Newcastle tarehe 27 Julai na Kanada ikiwa imecheza michezo 26. Mchezo mmoja ulichezwa huko New Zealand njiani kurejea nyumbani dhidi ya Auckland. Klabu yake wakati huu ilikuwa *Ladysmith, British Columbia*.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Jocko Anderson

thumb|Anderson mwaka 1916 akiwa na Winnipeg 61st Battalion.
**John Wilberforce "Jocko" Anderson** (ALizaliwa Oktoba 4, 1893 – Alifariki Julai 22, 1960) alikuwa mchezaji wa michezo miwili kutoka Kanada. Huko Winnipeg, alishinda Kombe la Connaught la mwaka 1915 na timu ya Winnipeg Scottish FC katika soka na Kombe la Allan la mwaka 1916 na Winnipeg 61st Battalion katika hokey ya barafu. Kama mchezaji wa kitaalamu wa hokey, alishinda Stanley Cup ya mwaka 1925 na timu ya Victoria Cougars.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1893
Jamii:Waliofariki 1960
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Nikola Andrijevic

**Nikola Andrijevic** ni mchezaji wa zamani wa soka kutoka Kanada ambaye aliwahi kucheza katika ligi ya USL A na Ligi ya Soka ya Kitaalamu ya Kanada (1998-2005). 

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Mario Rojzman

**Rabbi Mario Rojzman** (alizaliwa Buenos Aires, 1962) ni msomi wa Torah na mzungumzaji wa lugha nyingi.  

Alisoma katika Chuo Kikuu cha Kiebrania cha Yerusalemu, na alipata kupara rabi kutoka Seminari ya Kirabi ya Amerika ya Kusini mwaka wa 1987. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1962
Jamii:wayahudi
Jamii:watu wa Argentina
Ryan Anstey

**Ryan Anstey** (alizaliwa 13 Mei 1983) ni mchezaji wa zamani wa soka wa kulipwa kutoka Kanada. Aliichezea timu ya Toronto Lynx mwaka 2006, ambapo Lynx ilimaliza raundi ya pili katika Kombe la Open Kanada. Anstey pia alishinda ubingwa wa kitaifa na timu ya nyumbani ya Churchill Arms FC mwaka 2010. Mwaka 2005, alitajwa kama mchezaji bora wa mwaka wa vyuo vikuu kutoka Kanada.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Owen Antoniuk

thumb|Antoniuk akiwa na Atlético Ottawa mwaka 2022.
**Robert Owen Antoniuk** (alizaliwa Agosti 26, 2002) ni mchezaji wa soka kutoka Kanada anayechezea timu ya Calgary Foothills FC katika ligi ya League1 Alberta.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Manuel Alberti

**Manuel Maximiliano Alberti** (28 Mei 1763 – 31 Januari 1811) alikuwa kasisi wa Argentina kutoka Buenos Aires wakati jiji hilo lilikuwa sehemu ya Ufalme Mdogo wa Río de la Plata. Alifanya kazi ya uchungaji huko Maldonado, Uruguay, wakati wa uvamizi wa Waingereza katika Mto Plata, na alirejea Buenos Aires kwa wakati ili kushiriki katika Mapinduzi ya Mei ya mwaka 1810.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1763
Jamii:Waliofariki 1811
Jamii:mapadri
Jamii:Watu wa Argentina
Themi Antonoglou

thumb|Themi Antonoglou

**Themi Antonoglou** (alizaliwa Juni 2, 2001) ni mchezaji wa soka kutoka Kanada anayechezea timu ya Valour FC katika Ligi Kuu ya Kanada.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Manny Aparicio

thumb|Aparicio mwaka 2023
**Manuel "Manny" Aparicio** (alizaliwa Septemba 17, 1995) ni mchezaji wa soka wa kulipwa kutoka Kanada ambaye anacheza kama kiungo katika klabu ya Atlético Ottawa katika Ligi Kuu ya Kanada.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Nicolas Apostol

**Nicolas Gabriel Apostol** (alizaliwa Januari 1, 1999) ni mchezaji wa soka kutoka Kanada anayechezea timu ya Burnaby FC katika ligi ya League1 British Columbia.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Swala Mrukaji

**Swala Mrukaji** (Antidorcas marsupialis) ni swala anayepatikana hasa kusini na kusini magharibi mwa Afrika.

Jamii:Swala
Eric D'Arcy

'''Joseph Eric D'Arcy''' (25 Aprili 1924 – 12 Desemba 2005) alikuwa Askofu Mkuu wa tisa wa Jimbo Kuu Katoliki la Hobart, Tasmania, Australia kuanzia mwaka 1988 hadi 1999. Kabla ya uteuzi wake katika Jimbo Kuu la Hobart, D'Arcy aliwahi kuwa Askofu wa sita wa Jimbo la Sale kuanzia mwaka 1981 hadi 1988.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1924
Jamii:Waliofariki 2005
Andres Arango

thumb|Arango mwaka 2009
**Andres Arango** (alizaliwa Aprili 23, 1983) ni mchezaji wa zamani wa soka aliyecheza katika Ligi ya Soka ya Kitaalamu ya Kanada (1998-2005), Ligi ya USL A na Ligi ya Soka ya Kaskazini ya Amerika (2011–2017). Arango kwa sasa ni kocha wa Florida Premier FC katika ligi ya United Premier Soccer. Alizaliwa Kolombia na aliwakilisha Kanada katika ngazi ya vijana kama mchezaji.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Jamii:Wachezaji mpira wa Kolombia
Ignatius D'Souza

'''Ignatius D'Souza''' (alizaliwa 4 Agosti 1964) ni askofu wa sasa anayeongoza Jimbo Katoliki la Bareilly, India.

## Maisha ya awali 
Fasaa D'Souza alizaliwa huko Basrikatte, Karnataka, India kwa CL D'Souza na Lucy D'Souza.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1964
Jamii:Watu walio hai
Jamii:maaskofu Wakatoliki
Jamii:watu wa Uhindi
Scott Arfield

thumb|Arfield akiwa na Rangers F.C. mwaka 2018.
**Scott Harry Nathaniel Arfield** (alizaliwa Novemba 1, 1988) ni mchezaji wa soka wa kulipwa ambaye anacheza kama kiungo katika klabu ya Bolton Wanderers F.C. inayoshiriki katika Ligi ya Uingereza. Alizaliwa na kulelewa huko Uskoti, Arfield aliiwakilisha nchi yake ya kuzaliwa katika ngazi za vijana za kimataifa kabla ya kuhamia timu ya taifa ya Kanada mwaka 2016.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Jamii:Wachezaji mpira wa Uskoti
Carlo Arghittu

thumb|Arghittu mwaka 2007
**Carlo Arghittu** (alizaliwa Mei 27, 1974) ni mchezaji wa zamani wa soka kutoka Kanada na kocha aliyecheza katika Ligi ya Soka ya Kitaifa ya Kanada, Ligi ya Kitaifa ya Soka ya Kitaalamu (1984–2001), Ligi ya USL A na Ligi ya Soka ya Kitaalamu ya Kanada (1998-2005).

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Emmanuel Dabbaghian

**Emmanuel Dabbaghian**, I.C.P.B. (6 Desemba 1933 – 13 Septemba 2018) alikuwa kiongozi wa Kanisa Katoliki la Kiarmenia aliyezaliwa Syria. Alihudumu kama Askofu Mkuu wa Jimbo Kuu la Kanisa Katoliki la Kiarmenia la Baghdad kuanzia tarehe 26 Januari 2007 hadi alipostaafu tarehe 9 Oktoba 2017.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1933
Jamii:Waliofariki 2018
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:watu wa Syria
Robbie Aristodemo

**Robert David Aristodemo** (alizaliwa Mei 20, 1977) ni mchezaji wa zamani wa soka kutoka Kanada ambaye alicheza kama kiungo. Yeye ni kocha mkuu wa timu ya wasichana ya Montverde Academy, Orlando Kicks FC ya United Women's Soccer na kocha msaidizi wa Florida Tropics SC katika ligi ya Major Arena Soccer . Aristodemo alicheza soka la ndani kwa Baltimore Blast kutoka mwaka 2006 hadi mwaka 2011, kabla ya kutangaza kustaafu kwake kabla ya msimu wa 2011–2012.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Pablo Dabezies

**Pablo Bernardo Dabezies Antía** (6 Julai 1940 – 28 Agosti 2021) alikuwa mwanafalsafa wa dini na padri wa Kanisa Katoliki kutoka Uruguay.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1940
Jamii:Waliofariki 2021
Jamii:Mapadri
Jamii:watu wa Uruguay
Edmund Dalbor

**Edmund Dalbor** (30 Oktoba 1869 – 13 Februari 1926) alikuwa Kardinali wa Polandi katika Kanisa Katoliki. Alihudumu kama Askofu Mkuu wa Gniezno na Poznań, hivyo kuwa Kiongozi Mkuu wa Kanisa Katoliki nchini Poland, kuanzia mwaka 1915 hadi kifo chake. Dalbor aliteuliwa kuwa kardinali mwaka 1919.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1969
Jamii:Waliofariki 1926
Jamii:Makardinali
Jamii:maaskofu Wakatoliki
Jamii:watu wa Polandi
Raymundo Damasceno Assis

**Raymundo Damasceno Assis** (alizaliwa 15 Februari 1937) ni Kardinali wa Brazili katika Kanisa Katoliki. Alikuwa Askofu Msaidizi wa Brasília kuanzia mwaka 1986 hadi 2004 na Askofu Mkuu wa Aparecida kuanzia 2004 hadi 2016.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1937
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Makardinali
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:watu wa Brazil
Pomboo Muuaji

**Pomboo Muuaji** (Orcinus orca), au nyangumi muuaji, ni nyangumi mwenye meno na mshiriki mkubwa zaidi wa familia ya pomboo wa baharini. Ni spishi pekee iliyopo katika jenasi Orcinus na inatambulika kwa mwili wake wenye muundo mweusi-na-nyeupe. Spishi za ulimwengu wote, zinapatikana katika mazingira tofauti ya baharini, kutoka kwa Aktiki hadi Mikoa ya Antarctic hadi bahari ya kitropiki.

Jamii:Nyangumi na jamaa
Svyatik Artemenko

thumb|Svyatik Artemenko
**Svyatik Artemenko** (alizaliwa Februari 11, 2000) ni mchezaji wa soka kutoka Kanada ambaye anachezea timu ya Valour FC katika Ligi Kuu ya Kanada kwa mkopo kutoka timu ya Rivers FC katika ligi ya British Columbia. 

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Justinus Darmojuwono

**Justinus Kardinali Darmojuwono** (2 Novemba 1914 – 3 Februari 1994) alikuwa kardinali wa Indonesia katika Kanisa Katoliki. Alihudumu kama Askofu Mkuu wa Jimbo Kuu la Semarang kuanzia mwaka 1963 hadi 1981 na aliteuliwa kuwa kardinali mwaka 1967, akawa Mindonesia wa kwanza kushika cheo cha kardinali.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1914
Jamii:Waliofariki 1994
Jamii:maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:Watu wa Indonesia
Brian Ashton

**Brian Ashton** (alizaliwa Septemba 5, 1974) ni mchezaji wa zamani wa soka kutoka Kanada ambaye alicheza hasa na Toronto Lynx na kwa sasa ni Kocha Mkuu wa Kanda ya 6 ya Chama cha Soka cha Ontario.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Wiesław Dawidowski

**Wiesław Dawidowski**, O.S.A. (alizaliwa 14 Machi 1964) ni padri wa Kanisa Katoliki kutoka Polandi. 

Ni wa shirika la Waaugustino na amejiusisha na uandishi wa habari na uchambuzi wa masuala mbalimbali. Kuanzia mwaka 2007 hadi 2012 alikuwa mtangazaji mkuu wa televisheni ya Religia.tv. Alikuwa mwenyekiti Mkrikisto wa Baraza la Wakatoliki na Wayahudi la Poland kuanzia mwaka 2009 hadi 2013. Tangu mwaka 2012, amekuwa Mkuu wa Nchi wa Shirika la Agustino nchini Poland.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1964
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Mapadri
Jamii:waaugustino
Jamii:watu wa Polandi
Jean-Aniel Assi

**Jean-Aniel Eclesiaste Assi** (alizaliwa Kodivaa, Agosti 12, 2004) ni mchezaji wa soka wa kulipwa ambaye anacheza kama winga katika timu ya Crown Legacy FC katika MLS Next Pro. Assi anaiwakilisha Kanada katika ngazi ya kimataifa.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Jamii:Wachezaji mpira wa Cote d'Ivoire
Nana Attakora

thumb|Nana Attakora.
**Clement "Nana" Attakora-Gyan** (anajulikana kama **Nana Attakora** na baadaye **Clement Attakora**, alizaliwa Machi 27, 1989) ni mchezaji wa zamani wa soka kutoka Kanada na kocha ambaye hapo awali alikuwa kocha msaidizi na mkurugenzi wa masuala ya wachezaji wa Oakland Roots.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Jamii:makocha
Tyler Attardo

thumb|Attardo mwaka 2019
**Tyler Shaun Massimo Attardo** (alizaliwa Septemba 10, 2001) ni mchezaji wa soka wa kulipwa kutoka Kanada ambaye anacheza kama Mshambuliaji  kwa Thunder Bay Chill katika ligi ya USL.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Gary Aubert

**Gary Aubert** (alizaliwa Agosti 13, 1952) ni mchezaji wa zamani wa soka kutoka Kanada ambaye alichezea Timu ya Taifa ya Soka ya Wanaume ya Kanada mara moja mwaka 1973, akifunga bao moja katika mchezo huo.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Matthew Arnone

thumb|Arnone mwaka 2021
**Matthew Arnone** (alizaliwa Februari 28, 1994) ni mchezaji wa zamani wa soka kutoka Kanada ambaye alicheza kama mlinzi wa kati.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Enrico Dante

**Enrico Dante** (5 Julai 1884 – 24 Aprili 1967) alikuwa kardinali wa Italia wa Kanisa Katoliki. Alihudumu kama Msimamizi Mkuu wa Sherehe za Kipapa kuanzia mwaka 1947 hadi kifo chake, na aliteuliwa kuwa kardinali mwaka 1965.

Uso wake ulijulikana sana kwa kuwa alihudumu kwa karibu miongo miwili, akiwasaidia mapapa katika Misa zao na sherehe nyinginezo.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1884
Jamii:Waliofariki 1967
Jamii:makardinali
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Fludroxycortide

**Fludroxycortide**, pia inajulikana kama **flurandrenolide** na **flurandrenolone**, ni dawa ya steroidi ya kupaka kwenye ngozi inayotumika kutibu magonjwa ya ngozi kama vile eczema na psoriasis.  Dawa hii inatumika kwa ngozi mara moja hadi mbili kwa siku. Dawa hii ni ya nguvu ya kati hadi ya juu.

## Marejeleo
Guselkumab

{{Drugbox
|image            =
|alt              =
|type             =mab
|mab_type         =mab
|source           =u
|target           =IL23

|pronounce        =
|tradename        =Tremfya
|synonyms         =
|IUPAC_name       =
|class            =
|pregnancy_AU     =B1
|pregnancy_AU_comment=
|pregnancy_category=
|routes_of_administration=Chini ya ngozi
|onset            =
|duration_of_action=
|Drugs.com        =
|MedlinePlus      =a617036

|legal_AU         =S4
|legal_AU_comment =
|legal_BR         =
|legal_BR_comment =
|legal_CA         =
|legal_CA_comment =
|legal_DE         =
|legal_DE_comment =
|legal_EU         =Rx-only
|legal_EU_comment =
|legal_NZ         =
|legal_NZ_comment =
|legal_UN         =
|legal_UN_comment =
|legal_UK         =POM
|legal_UK_comment =
|legal_US         =Rx-only
|legal_US_comment =
|legal_status     =
|DailyMedID       =Guselkumab
|licence_EU       =

|bioavailability  =
|protein_bound    =
|metabolism       =
|metabolites      =
|elimination_half-life=
|excretion        =
|C=6402|H=9864|N=1676|O=1994|S=42|SMILES           =
|StdInChI         =
|StdInChI_comment =
|StdInChIKey      =
|density          =
|density_notes    =
|melting_point    =
|melting_high     =
|melting_notes    =
|boiling_point    =
|boiling_notes    =
|solubility       =
|sol_units        =
|specific_rotation=
}}

**Guselkumab**, inayouzwa kwa jina la chapa **Tremfya**, ni dawa inayotumika kutibu ugonjwa wa ngozi kavu iliyoinuka yenye kuwasha na iliyo na mabaka (plaque psoriasis). Dawa hii inatumika kwa ugonjwa wa wastani hadi mkali. Usalama wa matumizi yake katika ujauzito hauko wazi. Kiasi hiki nchini Marekani ni takriban dola 11,600 za Marekani.

## Marejeo
Atogepant

**Atogepant**, inayouzwa kwa jina la chapa **Qulipta**, ni dawa inayotumika kuzuia kipandauso. Inachukuliwa kwa mdomo mara moja kwa siku.

Madhara yake ya kawaida ni pamoja na kichefuchefu, kuvimbiwa choo na uchovu.

Atogepant iliidhinishwa kwa ajili ya matumizi ya kimatibabu nchini Marekani mwaka wa 2021. Nchini Marekani, inagharimu takriban dola 1,000 za Marekani kwa mwezi.

## Marejeo
Fomepizole

**Fomepizole**, pia inajulikana kama **4-methylpyrazole**, ni dawa inayotumiwa kutibu sumu ya methanoli na ethilini ya glikoli. Inaweza kutumika peke yake au pamoja na hemodialysis. Nchini Marekani, kila chupa ya gramu 1.5 iligharimu takriban $1100 kufikia mwaka wa 2021.

## Marejeo
Florensa

thumb|Mt. Florensa alivyochorwa (1856).
**Florensa** (Frigia, 337; Comblé, leo nchini Ufaransa, 366 hivi) alikuwa bikira ambaye alibatizwa na askofu Hilari wa Poitiers, aliyekuwa uhamishoni katika eneo la Uturuki wa leo, akamfuata aliporudi Ulaya akaishi kama mkaapweke hadi alipofariki dunia ..  

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 1 Desemba..

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Mabikira
Jamii:Wakaapweke
Jamii:Watakatifu wa Uturuki
Leonsi wa Frejus

la Fréjus limetolewa kwa Mt. Leonsi.]]
**Leonsi wa Frejus** (pia: **Leontius, Léonce**; labda Nimes, mwishoni mwa karne ya 4 - alifariki 488 hivi) anakumbukwa kama askofu wa kwanza wa Frejus (leo kusini mwa Ufaransa).

Aliunga mkono juhudi za Honorati wa Arles za kuanzisha monasteri katika kisiwa cha Lerins akampa upadirisho .

Yohane Kasiano, rafiki yake, alimtolea sehemu kubwa ya maandishi yake kuhusu umonaki.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 1 Desemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi 
Jamii:waliozaliwa karne ya 4
Benjamin Woodward

thumb|Makumbusho ya Chuo Kikuu cha Oxford cha Historia ya Asili, iliyojengwa 1854-1860
**Benjamin Woodward** (16 Novemba 1816 – 15 Mei 1861) alikuwa msanifu majengo wa Ireland ambaye, kwa kushirikiana na Sir Thomas Newenham Deane, alibuni majengo kadhaa katika miji ya Dublin, Cork, na Oxford.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1816
Jamii:Waliofariki 1861
Jamii:wasanifu majengo wa Ireland
Robert Woods (daktari wa upasuaji)

thumb|Robert Woods in 1921
**Sir Robert Henry Woods** (27 Aprili 1865 – 8 Septemba 1938) alikuwa daktari wa upasuaji na mtaalamu wa magonjwa ya masikio, pua, na koo kutoka Ireland. 

Pia alikuwa Mbunge wa kujitegemea wa Muungano (Independent Unionist) katika Bunge la Uingereza.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1865
Jamii:Waliofariki 1938
Jamii:Wanasiasa wa Ireland
Elliot Warburton

thumb|Bamba kutoka kwa crescent na msalaba ulioitwa "kambi huko Baalbec, Lady na Dragoman mbele."
**Bartholomew Eliot George Warburton** (anajulikana zaidi kama Eliot Warburton, 1810–1852) alikuwa msafiri na mwandishi wa riwaya kutoka Ireland, aliyezaliwa karibu na Tullamore, Ireland.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1810
Jamii:Waliofariki 1852
Jamii:Waandishi wa Ireland
William Walsh (mwanasiasa wa Maryland)

**William Walsh** (11 Mei 1828 – 17 Mei 1892) alikuwa Mbunge wa Marekani kutoka jimbo la sita la Maryland, akihudumu kwa vipindi viwili kuanzia 1875 hadi 1879.

Alizaliwa Killeenmore, County Offaly, Walsh alihamia Marekani mwaka 1842 na akaishi Virginia. Alihitimu kutoka Chuo cha Mount St. Mary's kilichopo Emmitsburg, Maryland, na kuanza kusomea sheria. Alipata kibali cha uwakili huko Virginia mwaka 1850 na kuanza kufanya mazoezi ya sheria huko Cumberland, Maryland, mwaka 1852.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1828
Jamii:Waliofariki 1892
Jamii:Wanasiasa wa Marekani
Beatrice Tomasson

**Beatrice Tomasson** (25 Aprili 1859 – 13 Februari 1947) alikuwa mpandaji milima kutoka Uingereza. 

Alifanya safari nyingi za kupanda milima ya Dolomiti na alifanikiwa kuwa mtu wa kwanza kupanda upande wa kusini wa Marmolada mwaka 1901.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1859
Jamii:Waliofariki 1947
Jamii:Wanawake wa Uingereza
Pat O'Brien (mwanasiasa wa Ireland)

right|thumb|Pat O'Brien mnamo 1895
'''Patrick O'Brien''' (1847 – 12 Julai 1917) alikuwa Mbunge wa Kitaifa wa Ireland katika Bunge la Uingereza na Ireland. 

Akiwa mwanachama wa Chama cha Bunge la Ireland, aliwakilisha jimbo la North Monaghan (1886–1892) na Kilkenny City (1895–1917). Alikuwa Mkuu wa Nidhamu (Chief Whip) wa Chama cha Ireland kuanzia mwaka 1907 hadi kifo chake mwaka 1917.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1847
Jamii:Waliofariki 1917
Jamii:Wanasiasa wa Ireland
Ashling Murphy

**Ashling Murphy** (6 Julai 1998 – 12 Januari 2022) alikuwa mwalimu wa shule ya msingi, mwanamuziki wa kitamaduni wa Kiayalandi, na mchezaji wa camogie kutoka Ireland. 

Alifariki dunia kwa kuuawa alipokuwa akitembea kwenye barabara ya mfereji wa Grand Canal huko Cappincur, nje ya Tullamore, County Offaly.

Kifo chake kilisababisha huzuni kubwa kwa umma na hasira kuhusu ukatili dhidi ya wanawake, huku makumi ya maelfu ya watu wakihudhuria dua na kumbukumbu zake. 

Rais wa Ireland, Michael D. Higgins, Taoiseach Micheál Martin, na mawaziri wengine wa serikali ya Ireland walihudhuria mazishi yake yaliyofanyika Mountbolus, County Offaly, mnamo 18 Januari.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1998
Jamii:Waliofariki 2022
Jamii:Wanawake wa Ireland
Temple Moore

thumb|333x333px|Kaburi la Moore na mwanae Richard, aliyefariki mwaka 1918.
**Temple Lushington Moore** (7 Juni 1856 – 30 Juni 1920) alikuwa msanifu majengo wa Uingereza ambaye alifanya kazi mjini London, lakini kazi zake zinaweza kuonekana kote Uingereza, hasa Kaskazini. 

Anajulikana sana kwa mfululizo wa makanisa mazuri ya mtindo wa Gothic Revival aliyojenga kati ya takriban 1890 na 1917. Pia alihusika na ukarabati wa makanisa mengi, kubuni samani za makanisa, na kufanya kazi kadhaa kwenye majengo ya makazi. Aidha, alibuni misalaba ya kumbukumbu.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1856
Jamii:Waliofariki 1920
Jamii:Wasanifu majengo wa Uingereza
Fintan Monahan

**Fintan Monahan** KC*HS (alizaliwa 23 Januari 1967) ni kiongozi wa Kanisa Katoliki kutoka Ireland ambaye amehudumu kama Askofu wa Killaloe tangu mwaka 2016.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1967
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watu wa Ireland
Fiona Mitchell

**Fiona Mitchell** (alizaliwa 1972) ni mwandishi wa habari wa RTÉ, kituo cha redio na televisheni cha kitaifa cha Ireland. 

Awali, alikuwa mwandishi wa habari wa RTÉ News mjini London kutoka Januari 2015 hadi Juni 2019.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1972
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Watu wa Ireland
Jamii:waandishi wa habari
Manus McGuire

**Manus McGuire** ni mchezaji wa kinanda cha fidla kutoka Ireland.

## Maisha ya mapema 
Manus McGuire alizaliwa Tullamore na alikulia katika County Sligo. Hivi sasa anaishi Dungarvan, Waterford. 

## Kazi 
Manus McGuire ni mmoja wa waanzilishi wa makundi ya Buttons & Bows, Moving Cloud, Brock McGuire Band, Full Tilt, na East West Fiddles. Kwa sasa anafanya maonyesho hasa kama msanii mmoja.

## Marejeo 
Jamii:Wanamuziki wa Ireland
Hugh Mahon

**Hugh Mahon** (6 Januari 1857 – 28 Agosti 1931) alikuwa mwanasiasa wa Australia. Alikuwa mwanachama wa Chama cha Wafanyakazi cha Australia (ALP) na alishikilia ofisi ya uwaziri katika serikali za mapema za chama hicho. Alihudumu kama Postmaster-General (1904), Waziri wa Masuala ya Ndani (1908–1909), na Waziri wa Masuala ya Nje (1914–1916). 

Hata hivyo, Mahon anajulikana hasa kama mtu pekee aliyefukuzwa kutoka Bunge la Australia kwa kusema "maneno ya uchochezi na yasiyotiwa moyo" kuhusu Dola la Uingereza. Alishindwa kurejea kwenye kiti chake katika uchaguzi mdogo uliofuata.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1857
Jamii:Waliofariki 1931
Jamii:Wanasiasa wa Australia
Alan Mahon (jaji)

**Alan Mahon** (alizaliwa 3 Machi 1951) ni jaji mstaafu kutoka Ireland ambaye alihudumu kama Jaji wa Mahakama ya Rufaa kuanzia 2014 hadi 2018 na kama Jaji wa Mahakama ya Wilaya kutoka 2002 hadi 2014.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1951
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanasheria wa Ireland
Dónal Lunny

**Dónal Lunny** (alizaliwa 10 Machi 1947) ni mwanamuziki na mtayarishaji wa muziki kutoka Ireland. 

Anacheza gitaa, bouzouki, kinanda, na bodhrán. Kama mmoja wa waanzilishi wa makundi maarufu kama Planxty, The Bothy Band, Moving Hearts, Coolfin, Mozaik, LAPD, na Usher's Island, amekuwa kiongozi katika uamsho wa muziki wa kitamaduni wa Ireland kwa zaidi ya miongo mitano.

Lunny ni kaka wa mwanamuziki na mtayarishaji Manus Lunny. Alikuwa na mwana, Shane, kutoka kwa mwimbaji na mtunzi Sinéad O'Connor. Shane alikutwa akiwa ameaga dunia tarehe 7 Januari 2022, akiwa na umri wa miaka 17.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1947
Jamii:Wanamuziki wa Ireland
Michael Kelly (Mjesuiti)

**Michael J. Kelly** (19 Mei 1929 – 15 Januari 2021) alikuwa padre wa Shirika la Yesu kutoka Ireland na mhubiri nchini Zambia. 

Anajulikana kwa kazi yake ya kielimu kuhusiana na janga la HIV-UKIMWI.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1929
Jamii:Waliofariki 2021
Jamii:Watu wa Ireland
Jamii:Mapadri
Jamii:Wajesuiti
Jamii:Wamisionari
Sam Keeley

**Samuel Keeley** ni muigizaji kutoka Ireland ambaye anatokea County Offaly. Mapumziko yake makubwa ya kwanza ya uigizaji yalikuwa katika nafasi ya Philip katika mfululizo maarufu wa televisheni wa RTÉ, *Raw*.  Baadaye alionekana katika filamu kama *Burnt*, *Monsters: Dark Continent*, *The Siege of Jadotville*, *In the Heart of the Sea*, na *The Cured*. Alikuwa pia sehemu ya wahusika wakuu wa *68 Whiskey*.

## Marejeo 
Jamii:Waigizaji filamu wa Ireland
Charles Jasper Joly

**Charles Jasper Joly** (27 Juni 1864 – 4 Januari 1906) alikuwa mtaalamu wa hisabati na mtaalamu wa angavu kutoka Ireland ambaye alikuwa Andrews Professor wa Astronomia kuanzia 1897 hadi kifo chake mwaka 1906. Alikuwa mtu muhimu katika utafiti wa quaternions.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1864
Jamii:Waliofariki 1906
Jamii:Wanahisabati wa Ireland
Hovenden Hely

**Hovenden Hely** (1823 – 8 Oktoba 1872) alikuwa mpelelezi na mwanasiasa kutoka Australia. Alikuwa mwanachama wa Bunge la Sheria la New South Wales kwa kipindi kimoja kati ya miaka 1856 na 1857.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1823
Jamii:Wanasiasa wa Australia
Jamii:Waliofariki 1872
Barry Cowen

**Barry Cowen** (alizaliwa 28 Agosti 1967) ni mwanasiasa kutoka Ireland na mwanachama wa Fianna Fáil ambaye amekuwa Mbunge wa Bunge la Ulaya (MEP) kutoka Ireland kwa jimbo la Midlands–North-West tangu Julai 2024. Awali alihudumu kama Teachta Dála (TD) akiwakilisha Laois–Offaly kutoka 2011 hadi 2016, Offaly kutoka 2016 hadi 2020, na Laois–Offaly tena kutoka 2020 hadi 2024. Alikuwa Waziri wa Kilimo, Chakula, na Bahari kutoka Juni hadi Julai 2020.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1967
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanasiasa wa Ireland
Bernard Cowen

**Bernard Francis Cowen** (29 Januari 1932 – 24 Januari 1984) alikuwa mwanasiasa kutoka Ireland na mwanachama wa Fianna Fáil ambaye alihudumu kama Waziri wa Nchi kutoka Machi 1982 hadi Desemba 1982. 

Alikuwa Teachta Dála (TD) kwa jimbo la Laois–Offaly kuanzia 1969 hadi 1973 na kutoka 1977 hadi 1984. Alikuwa Seneta kwa Paneli ya Kilimo kuanzia 1973 hadi 1977.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1932
Jamii:Waliofariki 1984
Jamii:Wanasiasa wa Ireland
Brian Cowen

**Brian Bernard Cowen** (alizaliwa 10 Januari 1960) ni mwanasiasa mstaafu kutoka Ireland ambaye alihudumu kama Taoiseach (Waziri mkuu) na Kiongozi wa Fianna Fáil kuanzia 2008 hadi 2011. 

Cowen alihudumu kama Teachta Dála (TD) kwa jimbo la Laois–Offaly kutoka 1984 hadi 2011 na alishikilia nafasi mbalimbali za uwaziri kati ya 1992 na 2011, ikiwa ni pamoja na Waziri wa Fedha kutoka 2004 hadi 2008 na Tánaiste (Naibu Waziri Mkuu) kutoka 2007 hadi 2008.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1960
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanasiasa wa Ireland
Nigel Barber

**Nigel William Thomas Barber** (alizaliwa Ireland, 7 Novemba 1955) ni mtaalamu wa biosaikolojia na mwandishi ambaye sasa anaishi Marekani.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1995
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waandishi wa Ireland
Conor Brady

**Conor Brady** ni mwandishi wa habari, mwandishi wa riwaya, na mwanaisimu kutoka Ireland. 

Alikuwa mhariri wa gazeti la *The Irish Times* kuanzia 1986 hadi 2002.

## Marejeo 
Jamii:Waandishi wa Ireland
Ugonjwa unaoshambulia kingamwili

**Ugonjwa unaoshambulia kingamwili** (kwa Kiingereza: *autoimmune disease*) ni hali inayotokana na mwitikio usio wa kawaida wa kinga kwa sehemu ya mwili inayofanya kazi. Kuna angalau aina 80 za magonjwa yanayoshambulia kingamwili. Dalili za kawaida ni pamoja na homa ya kiwango cha chini na kuhisi uchovu. Utambuzi wake unaweza kuwa mgumu kubaini. Ingawa matibabu kwa kawaida huboresha dalili, hazitibu ugonjwa huo kwa kawaida.

## Marejeo
Vasektomia

**Vasektomia** (kutoka Kiingereza: *vasectomy*) ni utaratibu wa upasuaji wa kufunga kizazi kwa wanaume. Angalau miezi 3 na kumwaga manii mara 20 kwa ujumla inahitajika ili kufanikisha, jambo ambalo linapaswa kuthibitishwa kwa uchunguzi wa manii. Utaratibu huu kwa ujumla unahusisha kutoa kipande cha kila Vas deferens na kuziba ncha zao, jambo ambalo huzuia manii kuingia kwenye uume na hivyo basi kuzuia utungisho. Kufikia mwaka wa 2020, unatumiwa na wanawake milioni 17 (1.8) wenye umri wa kuzaa kama njia ya kupanga uzazi. Hili ni punguzo kutoka asilimia 6 mwaka wa 1995.

## Marejeo 
Jamii:uzazi wa mpango