open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fatma Zohra Ksentini

**Fatma Zohra Ksentini** ni mwanamke wa Algeria ambaye alikuwa mwandishi wa habari wa kwanza wa Umoja wa Mataifa kuhusu taka zenye sumu kutoka 1995 hadi 2004. Kabla ya wadhifa wake, alikuwa Ripota Maalum katika Tume Ndogo ya Kuzuia Ubaguzi na Ulinzi wa Walio Wachache kuanzia 1989 hadi 1994 

## Kazi 
Ksentini alikuwa sehemu ya Tume Ndogo ya Kuzuia Ubaguzi na Ulinzi wa Wachache alipotajwa kuwa mwandishi maalum wa Haki za Kibinadamu na Mazingira mnamo 1989. Kwa Tume ya Umoja wa Mataifa ya Haki za Kibinadamu, alianza uchunguzi wa miaka minne kuhusu haki za binadamu za mazingira mwaka 1990.

Baada ya kukamilisha utafiti wake mwaka 1994, aliwasilisha matokeo yake na kusaini Rasimu ya Azimio la Kanuni za Haki za Binadamu na Mazingira.

## Marejeo
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:wanawake wa Algeria
Jamii:waandishi wa habari
Jamii:1lib1ref 2023
Victoria Tauli-Corpuz

thumb|227x227px
**Victoria Tauli-Corpuz** ni mshauri wa maendeleo na mwanaharakati wa kiasili wa kabila la Kankana-ey Igorot nchini Ufilipino.

Tarehe 2 Juni 2014, alichukua majukumu kama Ripota Maalum wa tatu wa Umoja wa Mataifa kuhusu Haki za Watu wa Asili. Kama ripota maalumu wa Umoja wa Mataifa, alipewa jukumu la kuchunguza madai ya ukiukwaji wa haki za watu wa kiasili na kukuza utekelezaji wa viwango vya kimataifa kuhusu haki za watu wa kiasili.

Aliendelea kushikilia wadhifa wake maalumu wa ukahaba hadi Machi 2020.

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:wanaharakati wa Ufilipino
James Anaya

thumb|S. James Anaya
**Stephen James Anaya** ni wakili wa Marekani na Dean wa 16 wa Chuo Kikuu cha Colorado Boulder Law School. Hapo awali alikuwa James J. Lenoir Profesa wa Sheria na Sera ya Haki za binadamu katika Chuo Kikuu cha Arizona cha James E. Rogers College na hapo awali alihudumu kwa zaidi ya miaka kumi katika kitivo katika Chuo Kikuu cha Sheria cha Iowa. Mnamo Machi 2008, aliteuliwa na Umoja wa Mataifa kama Ripota Maalum kuhusu hali ya haki za binadamu na uhuru wa kimsingi wa watu wa kiasili, akichukua nafasi ya Rodolfo Stavenhagen. Alichaguliwa kuwa Mwanachama wa Jumuiya ya Falsafa ya Amerika mnamo 2019.

## Marejeo
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Via Campesina

**La Vía Campesina** ni shirika la kimataifa la wakulima lililoanzishwa mwaka wa 1993 huko Mons, Ubelgiji, lililoundwa na mashirika 182 katika nchi 81,  na kujieleza kama "vuguvugu la kimataifa ambalo linaratibu mashirika ya wakulima ya wazalishaji wadogo na wa kati, wafanyakazi wa kilimo, wanawake wa vijijini; na jamii asilia kutoka Asia, Afrika, Amerika na Ulaya".

[thumb|439x439px|Ramani inayoonyesha nchi zilizo na wanachama wa shirika la kimataifa la wakulima, Via Campesina, kulingana na Mataifa Yanayoshiriki kama ilivyoorodheshwa orodha ya wanachama wa shirika la Via Campesina kufikia mikutano yake ya [Julai 2017.]]
Via Campesina inatetea kilimo endelevu cha kifamilia, na ndilo kundi lililoanzisha neno "uhuru wa chakula". La Vía Campesina inafanya kampeni za kutetea haki ya mkulima ya mbegu, kukomesha unyanyasaji dhidi ya wanawake, kwa mageuzi ya kilimo, na kwa ujumla kutambua haki za wakulima.
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Ekolojia
José Francisco Calí Tzay

**José Francisco Calí Tzay** (amezaliwa 27 Septemba 1961) ni wakili na mwanadiplomasia wa Guatemala.

Amechukua wadhifa wa Ripota Maalum wa Baraza la Haki za Kibinadamu la Umoja wa Mataifa kuhusu Haki za Watu wa Kiasili kuanzia 2021, baada ya kuhudumu kwa Ripota Maalum kuhusu Haki za Watu wa Asili, Victoria Tauli-Corpuz kumalizika mwaka wa 2020. Kama ripota maalum wa Umoja wa Mataifa, ana jukumu la kuchunguza madai ya ukiukaji wa haki za watu wa kiasili na kukuza utekelezaji wa viwango vya kimataifa kuhusu haki za watu wa kiasili. Katika nafasi hii, yeye na David R. Boyd walihimiza Swedeni mapema 2022 kutotoa leseni kwa kampuni ya Uingereza ya Beowulf Mining kwa mgodi wa madini ya chuma wa Kallak katika mkoa wa Galok, makazi ya watu asilia wa Sámi, wakisema mgodi huo wa wazi. ingehatarisha mfumo ikolojia unaolindwa na uhamaji wa paa.

## Marejeo
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Watu wa Guatemala
Jamii:Waliozaliwa 1961
Vusi Ximba

**Vusi Ximba** (19392011) alikuwa mwanamuziki wa nchini Afrika Kusini, mtunzi wa nyimbo na mchekeshaji aliyejulikana zaidi kwa mtindo wake wa vichekesho vya muziki na maonyesho.

Alizaliwa na kukulia Mandini, kaskazini mwa KwaZulu-Natal . Baadae alihamia KwaSwayimane huko Pietermaritzburg ambako aliishi hadi kifo chake mnamo 2 Februari 2011.  

## Kazi za muziki 
* *Therelina* (1997)
* *Umthandazi Ejoyintini* (1998)
* *Govozile* EP (2020, ilitolewa baada ya kifo)

## Marejeo 
Jamii:Arusha Editathon Muziki
Jamii:Mbegu za muziki wa Afrika
Jamii:Waliofariki 2011
Jamii:Waliozaliwa 1939
Jamii:1lib1ref 2023
Sizwe Zakho

**Sizwe Zakho** ni mtayarishaji wa muziki aliyezaliwa nchini Afrika Kusini, anajulikana kwa kuandaa kazi za wasanii kama vile Rebecca Malope, Israel Mosehla na pia hufanya kazi na waimbaji wengine wa nyimbo za injili. Pia alizunguka bara la Afrika huku akiendesha warsha kuhusu muziki wa injili . Mtindo mahususi wa utayarishaji wa Zakho umeleta mabadiliko makubwa katika tasnia ya muziki wa injili nchini Afrika Kusini kwa njia ambayo wanamuziki wengi wanaoanza hutamani kufanya kazi naye. 

## Marejeo 
Jamii:Arusha Editathon Muziki
Jamii:Mbegu za muziki wa Afrika
Jamii:Watu walio hai
Jamii:1lib1ref 2023
Moses Khumalo

**Moses Khumalo** (30 Januari, 1979, Soweto &#x2013; 4 Septemba 2006) alikuwa mpiga saksafoni wa nchini Afrika Kusini. Alisoma katika chuo cha ufundi cha Manu mwaka 1994 &#x2013; 1998 baada ya kuhitimu kutoka chuo cha jamii. Alianza na upigaji wa piano lakini akabadilisha na kuanza kupiga saksafoni mnamo Februari, 1995.https://mg.co.za/article/2006-09-05-jazz-star-moses-khumalo-had-energy-and-drive/

Alitumbuiza hadharani kwa mara ya kwanza katika tamasha la sanaa la kitaifa la Grahamstown mnamo 1995, na akapata umaarufu katika ulimwengu wa muziki wa jazz kama mwanachama wa bendi ya *Moses Taiwa Molelekwa .* Katika miaka iliyofuata alifanya kazi na Hugh Masekela, Sibongile Khumalo, na Paul Hanmer . Khumalo alijulikana sana kama  "mmoja wa wapiga saksafoni vijana wa Afrika Kusini". 

Moses Khumalo alifariki kwa kujinyonga  akiwa na umri wa miaka 27 mnamo 4 Septemba 2006.https://africanmusiclibrary.org/artist/Moses%20Khumalo 

## Kazi za muziki 
* *Ibuyile*
* *Mntungwa*

## Marejeo 
Jamii:Arusha Editathon Muziki
Jamii:Mbegu za muziki wa Afrika
Jamii:Wanamuziki wa Afrika Kusini
Jamii:Waliozaliwa 1979
Killer Kau

**Sakhile Hlatshwayo** (5 Julai, 1998 - 9 Agosti, 2021), alijulikana kama **Killer Kau**, alikuwa rapa wa  nchini Afrika Kusini, mcheza dansi na mtayarishaji wa rekodi aliyejulikana zaidi kwa wimbo wake wa "Tholukuthi Hey".

## Maisha ya awali na kazi 
Killer Kau alizaliwa  5 Julai, 1998 huko Soweto, Afrika Kusini . Alikua akiimba kanisani kabla ya kujiunga na kwaya ya kanisa la Stay PC. Pia alijiunga na kwaya ya  African Heavenly Soul Singers. 

Kazi yake ya muziki ilianza tangu alipokuwa anasoma shule. Alipata umaarufu alipochapisha video huku akiimba wimbo wake wa "Tholukuthi Hey", ambayo ilisambaa kwa kasi na kuvutia hisia za DJ Ephonik . 

## Marejeo 
Jamii:Arusha Editathon Muziki
Jamii:Mbegu za muziki wa Afrika
Jamii:Wanamuziki wa Afrika Kusini
Jamii:Waliofariki 2021
John Ireland (mwimbaji wa Afrika Kusini)

**John Ireland** (alizaliwa 23 Agosti, 1954) ni msanii wa muziki wa  pop wa nchini Afrika Kusini ambaye alianza kutumbuiza mwishoni mwa miaka ya 1970. 

Wimbo wake wa "I Like" ulishika nafasi ya 20 bora nchini Afrika Kusini kwa wiki 15 mnamo 1982. Wimbo wake mwingine uliopokelewa vyema  na mashabiki ni "You're Living Inside My Head".  John Ireland ni jina lake la sanaa anajulikana kama  "Dk John Griffith", mara huwa amejitenga na huwa hafanyi mahojiano.  

## Marejeo 
Jamii:Arusha Editathon Muziki
Jamii:Mbegu za muziki wa Afrika
Jamii:Wanamuziki wa Afrika Kusini
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1954
Zuluboy

**Mxolisi Mgingqeni Majozi**  (anajulikana kama "Zuluboy"; alizaliwa 19 Mei 1976) mwigizaji na mwanamuziki wa KwaZulu-Natal, nchini Afrika Kusini. Amefanya kazi na wasanii maarufu wa hip hop wa Afrika Kusini kama vile PRO . 

## Kazi 
Wimbo wake uliompa mafanikio ulikuwa ni "Nomalanga" kutoka kwenye albamu ya *Inqolobane*, ilitolewa mwaka 2008.  Alishinda tuzo ya rapa bora katika tuzo za Metro FM mwaka 2008. 

Katika Tuzo za Muziki za MTV Afrika mwaka 2009 aliteuliwa kama mwanamuziki bora wa Hip Hop. 

## Marejeo 
Jamii:Arusha Editathon Muziki
Jamii:Wanamuziki wa Afrika Kusini
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1976
Jamii:1lib1ref 2023
Gerlako

thumb|Mt. Gerlako akisali.
**Gerlako** (pia: *Gerlach, Gerlache, Gerlac, Gerlachus*; Houtem, leo nchini Uholanzi, 1100 hivi - Houtem, 1170 hivi) alikuwa mkaapweke karibu na Valkenburg, mkoa wa Limburg, aliyejulikana kwa jinsi alivyohudumia watu fukara.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 5 Januari. 

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
*Saints of January 5: Gerlac 
*Houthem-St. Gerlach (L): St. Gerlachus
*Bosworth-Toller Anglo-Saxon Dictionary: lác

## Viungo vya nje
* Sanctuary of St. Gerlach

Jamii:Waliozaliwa 1100

Jamii:Wakaapweke
Konvoyone

ya watakatifu wa Bretagne.]]
**Konvoyone** (pia: *Conwoion, Conwoyon, Konvoion*; Comblessac, 788 hivi - Saint-Maixent de Plélan, leo nchini Ufaransa, 5 Januari 868) alikuwa mmonaki aliyeanzisha monasteri ya Redon huko Bretagne, ambamo, chini ya uongozi wake na kanuni ya Mt. Benedikto, wamonaki walistawi kiroho. Baada ya hiyo kuteketezwa na Wanormani, alianzisha nyingine, alimofariki akiwa mzee sana.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. Heshima hiyo ilithibitishwa na Papa Pius IX tarehe 3 Mei 1866.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 5 Januari. 

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Congregatio de Causis Sanctorum, *Index ac status causarum*, Città del Vaticano 1999.
* Filippo Caraffa e Giuseppe Morelli (curr.), *Bibliotheca Sanctorum* (BSS), 12 voll., Istituto Giovanni XXIII nella Pontificia Università Lateranense, Roma 1961-1969.

Jamii:Waliozaliwa 788

Jamii:Wamonaki
Jamii:Watawa waanzilishi
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Felisi wa Nantes

la kioo cha rangi.]]
**Felisi wa Nantes** (514 - 584) alikuwa askofu wa mji huo huko Bretagne, leo nchini Ufaransa, ambaye katika kuhudumia watu alidhihirisha ari yake kubwa, akijenga kanisa kuu na kuinjilisha mfululizo walioishi mashambani.

Alipochaguliwa kuwa askofu alikuwa na ndoa (551), lakini mke wake alikubali kujiunga na monasteri, naye akawagawia maskini mali zake.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu. 

Sikukuu yake ni tarehe 6 Januari.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 514
Jamii:Waliofariki 584
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Petro Tomaso

**Petro Tomaso, O.Carm.** (Perigord, 1305 – Famagusta, Kupro, 1366) alikuwa Mkarmeli wa Ufaransa, maarufu kwa mahubiri yake, aliyehudumia kama askofu na balozi wa Papa huko Mashariki hadi kifo chake.

Papa Paulo V alimtangaza mwenye heri mwaka 1609 na Papa Urban VIII alimtangaza mtakatifu mwaka 1628.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 6 Januari.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Wakarmeli
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Aewon Wolf

**Arnold Phillips** (alizaliwa 24 Machi, 1988) anajulikana zaidi kwa jina lake la sanaa kama **Aewon Wolf**, ni msanii wa nchini Afrika Kusini, mwimbaji, Mkurugenzi na mtunzi wa nyimbo aliyezaliwa Durban, KwaZulu-Natal. Pia ni mwanzilishi mwenza wa kikundi cha ubunifu cha Durban kiitwacho *The Wolfpack*.  Pia ndiye mwanzilishi wa *The Werehouse* kituo cha mtindo wa maisha na ukumbi wa hafla katika jiji la Durban ambao umechangia sana ukuzaji wa eneo la ubunifu la Durban. 

## Marejeo 
Jamii:Arusha Editathon Muziki
Jamii:Waliozaliwa 1988
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamuziki wa Afrika Kusini
Jamii:1lib1ref 2023
Ripoti ya Tathmini ya Sita ya IPCC

**Ripoti ya Sita ya Tathmini ya Jopo la Serikali za Umoja wa Mataifa** (UN) kuhusu Mabadiliko ya tabianchi (IPCC) ni ya sita katika mfululizo wa ripoti zinazotathmini taarifa za kisayansi, kiufundi na kijamii na kiuchumi kuhusu mabadiliko ya tabianchi. Utafiti wa kwanza ulichapishwa mwaka wa 2021 , ripoti ya pili Februari 2022, na wa tatu Aprili 2022. Ripoti ya mwisho ya usanisi inastahili kukamilishwa kufikia mwishoni mwa 2022.

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Ekolojia
Jamii:1lib1ref 2023
Kituo cha Sheria ya Kimataifa ya Mazingira

**Center for International Environmental Law** (**CIEL**) ni kampuni ya sheria ya mazingira yenye maslahi ya umma, isiyo ya faida iliyoanzishwa mwaka wa 1989 nchini Marekani ili kuimarisha sheria na sera linganishi za mazingira duniani kote.Wakiwa na ofisi mjini Washington, DC na Geneva, Uswisi, wafanyakazi wa mawakili wa kimataifa wa CIEL wanatoa ushauri wa kisheria na utetezi, utafiti wa sera na kujenga uwezo katika maeneo ya bioanuwai, kemikali, mabadiliko ya hali ya hewa, haki za binadamu na mazingira, taasisi za fedha za kimataifa, sheria na jamii, plastiki, na biashara na maendeleo endelevu.Carroll Muffett ndiye rais wa sasa
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Ekolojia
Jamii:Mashirika
Greenpeace

thumb|237x237px
**Greenpeace** ni mtandao huru wa kampeni za kimataifa. Mtandao huu unajumuisha mashirika 26 huru ya kitaifa/kikanda katika zaidi ya nchi 55 barani Ulaya, Amerika, Afrika, Asia na Pasifiki, pamoja na shirika la kuratibu, Greenpeace kimataifa, lililoko Amsterdam, Uholanzi. Greenpeace ilianzishwa nchini Kanada mwaka wa 1971 na Irving na Dorothy Stowe, wanaharakati wa mazingira wahamiaji kutoka Marekani.

Greenpeace inasema lengo lake ni "kuhakikisha uwezo wa Dunia kukuza maisha katika anuwai zake zote" na inalenga kampeni yake juu ya maswala ya kimataifa kama vile mabadiliko ya hali ya hewa, ukataji miti, uvuvi wa kupita kiasi, nyangumi wa kibiashara, uhandisi wa jeni, na kupambana na nyuklia. mambo. Inatumia hatua za moja kwa moja, ushawishi, utafiti, na ecotage kufikia malengo yake.Mtandao wa kimataifa haukubali ufadhili kutoka kwa serikali, mashirika, au vyama vya kisiasa, ukitegemea wafuasi milioni tatu na ruzuku za msingi. Greenpeace ina hadhi ya jumla ya mashauriano na Baraza la Umoja wa Mataifa la Kiuchumi na Kijamii na ni mwanachama mwanzilishi wa Mkataba wa Uwajibikaji wa INGO, shirika lisilo la kiserikali la kimataifa ambalo linanuia kuhimiza uwajibikaji na uwazi wa mashirika yasiyo ya kiserikali.

## Marejeo
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Mashirika
Jamii:Ekolojia
Azimio la Umoja wa Mataifa juu ya Haki za Wakulima

**Azimio la Umoja wa Mataifa juu ya Haki za Wakulima** ni azimio la Mkutano Mkuu wa Umoja wa Mataifa (*United Nations General Assembly*) juu ya haki za binadamu wanaofanya kazi ya kulima, iliyopitishwa na Umoja wa Mataifa mwaka 2018.  

Azimio hilo lilipitishwa kwa kura 121 huku wanachama 8 kupinga na wanachama 54 kukataa kupiga kura.

## Marejeo
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Umoja wa Mataifa
Jamii:haki za binadamu
Jamii:kilimo
Interamerican Association for Environmental Defense

Chama cha Interamerican cha Ulinzi wa Mazingira (Kihispania: Asociacion Interamericana para la Defensa del Ambiente) (AIDA) ni shirika lisilo la faida la sheria ya mazingira ya kimataifa iliyoanzishwa mwaka wa 1996 kwa ushirikiano wa mashirika matano ya mazingira katika Amerika ikiwa ni pamoja na Haki ya ardhi.Makao makuu ya AIDA yako San Francisco, California. Shirika hili linafanya kazi kimataifa na washirika katika nchi nyingi tofauti zikiwemo Argentina, Kanada, Chile, Kolombia, Kosta Rika, Ekuado, Meksiko na Peru. 

AIDA inafanya kazi kimsingi kuboresha na kulinda afya ya binadamu na mazingira. Kazi mashuhuri zaidi ya AIDA imekuwa huko La Oroya, Peru, ambapo wamepigana na sumu ya watu wa eneo hilo na metali nzito na uchafu mwingine unaotolewa na mtambo wa kuyeyusha wa ndani. AIDA pia imefanya athari kubwa kumlinda kasa wa ngozi huko Kosta Rika kupitia ushirikiano na Cedarena.
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Mashirika
Jamii:Ekolojia
Jamii:Mazingira
Mabingwa wa Dunia wa Kulinda Mazingira

**United Nations Environment Programme** (UN Environment) ilianzisha Mabingwa wa Dunia mwaka wa 2005 kama programu ya kila mwaka ya tuzo za kutambua viongozi bora wa mazingira kutoka sekta ya umma na binafsi, na kutoka kwa mashirika ya kiraia.
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Umoja wa Mataifa
Jamii:Ekolojia
Valentiniano wa Koira

**Valentiniano wa Koira** (480 hivi - Chur, Uswisi, 548) alikuwa askofu wa mji huo, katika Uswisi wa leo, aliyejitosa kusaidia fukara, kukomboa waliotekwa na kuvika wasiokuwa na nguo katika kipindi kigumu cha historia.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu .

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 7 Januari.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:waliozaliwa 480
Valentino wa Passau

**Valentino wa Passau** (alifariki Merano, leo nchini Italia Kaskazini, 7 Januari, 475) alikuwa mmonaki, tena abati kutoka Uholanzi wa leo. Papa Leo I alimfanya askofu mmisionari wa Retia (kati ya Uswisi, Ujerumani, Austria na Italia) huko Passau ya Noriko, katika Bavaria ya leo, na hatimaye mkaapweke huko Merano,.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 7 Januari.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa karne ya 5

Jamii:Wamonaki

Jamii:wamisionari
Jamii:wakaapweke
Jamii:Watakatifu wa Uholanzi
Jamii:Watakatifu wa Ujerumani
Jamii:Watakatifu wa Italia
Tilone

[thumb|[Sanamu mnamotunzwa masalia yake.]]**Tilone** (pia: **Thillon, Tillon, Til, Theau, Théau, Tillo, Tilman, Tillmann, Thielmann**; Westfalen, leo nchini Ujerumani, 608 - Solignac, leo nchini Ufaransa, 702) alikuwa mtumwa halafu mwanafunzi wa Eligius wa Noyon . 

Kisha kuongokea Ukristo, alipata kuwa mmonaki huko Solignac karibu na Limoges katika mkoa wa Akwitania, padri, mmisionari  na hatimaye askofu wa Tournai, halafu akaenda kuishi pangoni kama mkaapweke. 

Baada ya kuanzisha huko monasteri kwa wafuasi wake 30, alirudi Solignac.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu . 

Sikukuu yake ni tarehe 7 Januari.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo 
*  
*  
* 
* 
*  
* Vies des Saints du diocèse de Limoges, t. 1, p. 74-83
* Supplément aux vies des Pères, etc., pour les Saints du diocèse de Limoges, p. 36-40
* Abbé Chabau, « Til : Abbé de Solignac », dans Bulletin de la Société scientifique historique et archéologique de la Corrèze, t. ix, Société scientifique, historique et archéologique de la Corrèze, 1887, p. 577-617
* « Stadlers Heiligen-Lexikon: Tillo (Tillmann) von Solignac - Ökumenisches Heiligenlexikon », katika www.heiligenlexikon.de

Jamii:waliozaliwa 608

Jamii:Wamonaki
Jamii:wamisionari
Jamii:maaskofu Wakatoliki
Jamii:wakaapweke
Jamii:watawa waanzilishi
Jamii:watakatifu wa Ujerumani
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Kuro wa Konstantinopoli

thumb|Mt. Kuro anaonekana juu kabisa upande wa kushoto.
**Kuro wa Konstantinopoli** (alifariki 7 Januari 712) alikuwa mmonaki huko Paflagonia, akawa Patriarki wa Konstantinopoli miaka 705-712, lakini baadaye akafukuzwa akafa ugenini  kwa sababu ya kutetea imani sahihi.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa katika tarehe ya kifo chake au kesho yake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Vyanzo
**The Oxford Dictionary of Byzantium*, Oxford University Press, 1991.

Jamii:Wamonaki
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Joji wa Koziba

thumb|Mt. Joji na wengineo.
**Joji wa Koziba** (alifariki 625 hivi) alikuwa mmonaki kutoka kisiwa cha Kupro, mkaapweke huko Koziba nchini Palestina, aliyekuwa anaishi siku sita kwa wiki amejifungia ndani, ila Dominika alikuwa akisali na wanajumuia wenzake, pamoja na kusikiliza shida zao za kiroho na kuwapa mashauri.
 
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake ni tarehe 8 Januari.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Vyanzo
*C. House, ed. "Vita Sancti Georgii Chozebitae Confessoris et Monachii". *Analecta Bollandiana* **7** (1888): 95–144, 336–359.
*T. Vivian and A. N. Athanassakis, trans. *The Life of Saint George of Choziba and the Miracles of the Most Holy Mother of God at Choziba*. San Francisco: International Scholars Publications, 1994.
*T. Vivian, trans. *Journeying Into God. Seven Early Monastic Lives*. Minneapolis: Fortress Press, 1996. pp.&nbsp;71–105.

## Marejeo mengine
*Olster, David. "The Construction of a Byzantine Saint: George of Choziba, Holiness, and the Pilgrimage Trade in Seventh-Century Palestine." *Greek Orthodox Theological Review* **38**.1–4 (1993): 309–322.

Jamii:Waliozaliwa karne ya 6
Jamii:Waliofariki 625
Jamii:Wamonaki
Jamii:Wakaapweke
Jamii:Watakatifu wa Kupro
Jamii:Watakatifu wa Palestina
Nathalan

**Nathalan** (pia: **Nachlan** au **Nauchlan**; alifariki 678) alikuwa askofu katika eneo la Aberdeen nchini Uskoti, maarufu kwa upendo aliokuwanao kwa fukara.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu. Heshima hiyo ilithibitishwa na Papa Leo XIII tarehe 11 Julai 1898.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 8 Januari.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Watt, Archibald, *Highways and Byways around Kincardineshire*, Stonehaven Heritage Society (1985)
* Congregatio de Causis Sanctorum, *Index ac status causarum*, Città del Vaticano 1999.
* Filippo Caraffa e Giuseppe Morelli (curr.), *Bibliotheca Sanctorum* (BSS), 12 voll., Istituto Giovanni XXIII nella Pontificia Università Lateranense, Roma 1961-1969.

Jamii:Waliofariki 678
Gudula

[thumb|Mt. Gudula katika [mchoro mdogo wa Graduale ya Haarlem ya mwaka 1494 (New York Public Library, MA 092, fol. 251).]] 
**Gudula** (kijiji kimojawapo cha Brabant, leo nchini Ubelgiji, 646 hivi - Hamme, leo nchini Ubelgiji, 680/714) alikuwa mwanamke Mkristo wa karne ya 7 aliyejitosa katika maisha ya sala na matendo ya huruma nyumbani mwake huko Moorsel.

Alikuwa mtoto wa Amalberga wa Maubeuge na dada wa Farailde, Reinilde na Emebati, wote watakatifu.  

Tangu kale amepewa heshima ya mtakatifu bikira. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 8 Januari.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi 
## Marejeo
### Vyanzo vikuu
* Vita prima sanctae Gudilae auctore anonymo on the Latin Wikisource
* Vita ampliata sanctae Gudilae auctore Huberto on the Latin Wikisource
* Bollandus J., Henschenius G., *De S. Gudila Virgine Bruxellis in Belgio*, Acta Sanctorum Januarii I (1643) 524–530.

### Vyanzo vingine
* Bonenfant, P., 'La charte de foundation du chapitre de Sainte-Gudule à Bruxelles', ''Bulletin de la Commission Royale d'Histoire'' 115 (1950) 17–58.
* Podevijn, R., 'Hubert, l'auteur de la vita Gudulae', ''Revue Belge de Philologie et d'Histoire'' 15 (1936) 489–496.
* Podevijn, 'Etude critique sur la Vita Gudulae', ''Revue Belge de Philologie et d'Histoire'' 2 (1923) 619–641.
* Lefèvre, P., 'Une conjecture à propos de la date et de l'auteur du "Vita Gudile"', *Belgisch Tijdschrift voor Filologie en Geschiedenis* 14/1 (Brussel 1935) 98–101.
* van der Essen, L., 'Etude critique et littéraire sur les vitae des saints Mérovingiens', ''Recueil de travaux publiées par les membres des conférences d'histoire et de philologie'' 17 (Leuven 1907) 296–311.
* Riethe, P., 'Der Schädel der heiligen Gudula aus der Pfarrkirche von Eibingen. Eine historisch-anthropologische Studie', *Nassauische Annalen Jahrbuch des Vereins für nassauische Altertumskunde und Geschichtsforschung* Band 67 (1956) 233.
* Van Droogenbroeck, F. J., 'Paltsgraaf Wigerik van Lotharingen, inspiratiebron voor de legendarische graaf Witger in de Vita Gudilae', *Eigen Schoon en De Brabander* 93 (2010) 113–136.
* Van Droogenbroeck, F. J., 'Kritisch onderzoek naar de interacties tussen de Vita S. Gudilae en de Gesta Episcoporum Cameracensium.', *Eigen Schoon en De Brabander* 95 (2012) 311–346.
* Van Droogenbroeck, F. J., 'Onulfus van Hautmont (ca. 1048), auteur van de Vita S. Gudilae anonymo', *Eigen Schoon en De Brabander* 95 (2012) 595–643.
* Van Droogenbroeck, F. J., Nova miracula de exemplis veteribus (2016)

Jamii:Watakatifu wa Ubelgiji
Alderiko wa Le Mans

**Alderiko wa Le Mans** (kwa Kifaransa: **Aldric**; 800 hivi - 7 Januari 856) alikuwa askofu wa mji huo, leo nchini Ufaransa, ambaye kwa ari ya ajabu alistawisha ibada kwa Mungu na heshima kwa watakatifu.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu. 

Sikukuu yake ni tarehe ya kifo chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi 
## Vyanzo
**Actus Pontificum Cenomannis (in urbe degentium)*, compiled during Aldric's episcopate.
**ed. Margarete Weidemann, *Geschichte des Bistums Le Mans von der Spätantike bis zur Karolingerzeit: Actus Pontificum Cenomannis in urbe degentium und Gesta Aldrici*. 3 vols. Mainz, 2000.
**Gesta (Domni) Aldrici*, which relates how Aldric translated the bodies of the saints and former bishops of Le Mans: Julianus, Turibius, Pavatius, Romanus, Liborius and Hadoindus to his cathedral.
**ed. Margarete Weidemann, *Geschichte des Bistums Le Mans von der Spätantike bis zur Karolingerzeit: Actus Pontificum Cenomannis in urbe degentium und Gesta Aldrici*. 3 vols. Mainz, 2000.

## Marejeo mengine
* Goffart, Walter A. *The Le Mans forgeries: a chapter from the history of church property in the ninth century*. Cambridge, Mass.: Harvard UP, 1966. Contents .
* *Saint-Aldric*  in *Dictionnaire topographique, historique, généalogique et bibliographique de la province du diocèse du Maine*, 1777
* ''L'œuvre d'Aldric du Mans et sa signification (832-857)*  in *Francia* vol. 8, pp. 43-64, Philippe Le Maître, 1980.
* *Nominis : Saint Aldric du Mans*
**Parole et Prière'' numéro 67 de Janvier 2016, page 86

Jamii:Waliozaliwa 800

Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Dewald Louw

**Dewald Louw** (alizaliwa Bloemfontein, 18 Juni 1986) ni mshindi wa msimu wa kwanza wa mashindano ya*The Afrikaans KykNET* *Idols* nchini Afrika Kusini. 

Mnamo 2007 na 2008, Dewald alipata ofa ya kuchezwa kwa nyimbo zake mara nyingi kwenye redio bila malipo yoyote.

## Kazi za muziki 
***Albamu***

# *In Jou Oë* (4 December 2006)
# *Ek en Jy* (February 2009)

**Wimbo mmoja mmoja**

# *Idol*
# *In Jou Oë*
# *Free to Fly*
# ''Nog 'n Hart*
# *Lekker Kry*
# *Liefkry*
# *How does it feel*
# *Valentyn''

## Marejeo 
Jamii:Arusha Editathon Muziki
Jamii:Wanamuziki wa Afrika Kusini
Jamii:Makaburu
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1986
Femi Jacobs

**Femi Jacobs**  (alizaliwa **Oluwafemisola Jacobs** ; 8 Mei)  ni mwigizaji wa Nigeria, mzungumzaji na mwimbaji. Alikuja kujulikana kwa kuigiza kama Makinde Esho katika filamu ya *The Meeting*, ambayo pia ni pamoja na Rita Dominic na Jide Kosoko .  Kwa nafasi yake  alipokea uteuzi wa Mwigizaji Bora katika Jukumu la Kuongoza kwenye *Tuzo za 9 za Africa Movie Academy* .  Pia alishinda tuzo ya Muigizaji Bora katika uchekeshaji kwenye Tuzo za *2015 Africa Magic Viewers Choice Awards (AMVCA)*.  

## wasifu 
**Femi** alisoma shule ya sekondari ya juu ya Fakunle Comprehensive, Osogbo katika Jimbo la Osun la Nigeria. Jacobs alisoma mass communication huko lagos State University . 

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamuziki wa Nigeria
Jamii:Mbegu za muziki wa Afrika
Jamii:Arusha Editathon Muziki
Jamii:Waigizaji filamu nchi kwa nchi
Jamii:Muziki nchi kwa nchi
Alberto wa Cashel

**Alberto wa Cashel** (alifariki Regensburg, Ujerumani, 800) alikuwa askofu mwenye asili ya Uingereza, ambaye kwa muda mrefu alikuwa anahiji huko na huko kwa ajili ya Kristo.

Tangu kale anaadhimishwa na Wakatoliki kama mtakatifu. Papa Leo XIII alithibitisha heshima hiyo tarehe 19 Juni 1902.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 8 Januari.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Stefan Weber: *Die Konstruktion eines fabulösen »irischen« Heiligenlebens? Der heilige Albert, Regensburg und die Iren*, in: *Irische Mönche in Süddeutschland. Literarisches und kulturelles Wirken der Iren im Mittelalter*, ed. D. Walz/J. Kaffanke (Lateinische Literatur im deutschen Südwesten 2), Heidelberg 2009, p.&nbsp;229-304.
* Congregatio de Causis Sanctorum, *Index ac status causarum*, Città del Vaticano 1999.
* Filippo Caraffa e Giuseppe Morelli (curr.), *Bibliotheca Sanctorum* (BSS), 12 voll., Istituto Giovanni XXIII nella Pontificia Università Lateranense, Roma 1961-1969.
Oritse Femi

alt=Oritse Femi|thumb|Oritse Femi
**Oritsefemi Majemite Ekele** (alizaliwa 5 Januari 1985)  maarufu kwa jina lake la kwanza **Oritse Femi**, ni mwimbaji-mtunzi wa nyimbo kutoka Nigeria.   Anafahamika zaidi kwa kurudia upya wimbo wa Fela Kuti "Double Wahala". Wimbo huo ulimletea uteuzi mara mbili katika Tuzo za 2014 za Burudani ya Watu wa Jiji, na kushinda tuzo ya Wimbo Maarufu Zaidi wa Mwaka. Pia alishinda tuzo ya msanii wa asili wa mwaka katika tuzo za Burudani za Nigeria za 2014 . Mnamo 2014, alitoa remix ya toleo lake la wimbo akimshirikisha D'banj .

Tovuti rasmi ya Oritse **Femi** - Oritse Femi - Tovuti Rasmi 

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1985
Jamii:Arusha Editathon Muziki
Jamii:Wanamuziki wa Nigeria
Dizzy K Falola

**Dizzy K Falola** (mzaliwa wa **Kunle Falola** ) ni mwimbaji wa Naijeria mwenye makazi yake London, ambaye ni msanii wa nyimbo za injili, lakini pengine anajulikana zaidi kama mwimbaji nyota wa zamani wa miaka ya 1980, maarufu kwa kibao cha "Baby Kilode". 

**Falola**, ambaye wazazi wake walifariki alipokuwa mdogo, alilelewa nchini Nigeria, ambako alionyesha kipawa cha awali cha muziki,  na alisoma katika Chuo Kikuu cha Ife . 

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamuziki wa Nigeria
Jamii:Mbegu za muziki wa Afrika
Jamii:Arusha Editathon Muziki
Jamii:Muziki nchi kwa nchi
Albert Nabonibo

**Albert Nabonibo** (alizaliwa mnamo 1984 katika Wilaya ya Gicumbi) ni mwimbaji wa nyimbo za injili na mhasibu kutoka Kacyiru katika vitongoji vya Kigali, Rwanda.      *Habari za Wakfu wa Thomson Reuters* inaeleza Nabonibo kama mwimbaji mashuhuri na maarufu, na inaripoti kuwa ametoa nyimbo nane za injili tangu 2012. 

 Mnamo Agosti 2019, alikuja kujulikana kimataifa alipojitokeza kama shoga, swala ambalo lilileta mvutano kutokana na "maoni ya kihafidhina ya Afrika, ya kupinga kuhusu ushoga ."  Zaidi ya hayo, makanisa katika nchi yenye Wakristo wengi yanadai kuwa LGBTQ ni dhambi .  Alipotoka, akawa mwimbaji wa kwanza wa nyimbo za Injili wa jinsia moja nchini Rwanda. 

## Marejeo
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Arusha Editathon Muziki
Jamii:Wanamuziki wa Rwanda
Front Line Defenders

**Watetezi wa Mstari wa mbele**, au **The International Foundation for the Protection of Human Rights Defenders**, ni shirika la haki za binadamu lenye makao yake nchini Ireland lililoanzishwa Dublin, Ireland mwaka wa 2001 ili kuwalinda wale wanaofanya kazi bila vurugu kutetea haki za binadamu kama ilivyoainishwa katika Azimio la Kimataifa juu ya Haki za Binadamu.

## Marejeo 
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Mashirika
Jamii:Haki za binadamu
Obaapa Christy

**Obaapa Christy** (née *Christiana Twene* ) ambaye zamani alikuwa **Christiana Love** ni mwanamuziki wa Injili wa Ghana . Mwimbaji huyo maarufu wa nyimbo za *Meti Ase* alipokea Tuzo za *Msanii Bora wa Injili wa Mwaka* na *Wimbo Bora wa Mwaka* katika toleo la 2007 la Tuzo za Muziki za Ghana .  Mnamo 2008, alitunukiwa tuzo ya heshima ya Kitaifa na John Kufuor . 

## Maisha 
Alizaliwa Kumasi katika Mkoa wa Ashanti nchini Ghana, katika familia ya ndugu 9. 

## Kazi 
Alitoa wimbo mpya unaoitwa, *The Glory* in 2021. 

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamuziki wa Ghana
Jamii:Arusha Editathon Muziki
Diana Hopeson

alt=Diana Hopeson|thumb|Diana Hopeson (2016)
**Diana Hopeson** (pia anajulikana kama Diana Botchway) ni mwimbaji wa nyimbo za Injili wa Ghana  na raisi wa zamani wa Muungano wa Wanamuziki wa Ghana .   Mnamo mwaka wa 2021 alichaguliwa na BJ Sam kuiwakilisha Ghana kwenye mradi wa kwanza wa muziki wa Krismasi pamoja na wasanii wengine wa muziki wa kimataifa akiwemo Mwigizaji wa Hollywood Paul Raci, mwimbaji wa malipo ya Bollywood Jaspinder Narula, mwigizaji wa Uswizi Christina Zurbrügg.    Mnamo Machi 2021, alikuwa miongoni mwa Wanawake 30 wa juu wenye ushawishi zaidi katika Muziki na Brunch ya Wanawake ya 3Music Awards . Pia alikuwa mjumbe wa bodi ya GHAMRO na pia Mwenyekiti wa Bodi ya Usimamizi ya Muda ya Jumuiya ya Hakimiliki ya Ghana. 

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1970
Jamii:Wanamuziki wa Ghana
Jamii:Arusha Editathon Muziki
Mary Ghansah

**Mary Ghansah** (amezaliwa 13 Mei 1959) ni mwanamuziki mkongwe wa nyimbo za Injili wa Ghana na mchungaji. Anajulikana sana kwa kazi yake ya kuabudu ambayo ilidumu zaidi ya miaka 40.  

## Maisha binafsi 
**Mary** alizaliwa na Bw *Joseph Ghansah* na *Madam Elizabeth Anderson* huko Tema. Yeye ndiye mkubwa kati ya watoto watano. 

Akiwa na umri mdogo wa miaka 15, Mary alianza kazi yake ya muziki kwa kujiunga na kikundi cha uimbaji cha Power House Evangelistic Ministry. 

Mary ameolewa na Carl Kwaku Wiafe. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1959
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamuziki wa Ghana
Jamii:Arusha Editathon Muziki
Jamii:Muziki nchi kwa nchi
Celestine Donkor

**Celestine Donkor** ni mwanamuziki na mtunzi wa nyimbo za Injili kutoka nchini Ghana.  Mnamo mwezi Machi 2021, alikuwa miongoni mwa wanawake 30 waliotajwa kuwa na ushawishi zaidi katika muziki na Brunch ya Wanawake ya 3Music Awards. Alianzisha Celestial Praiz, tamasha la kila mwaka la muziki wa Injili. 

## Kazi ya muziki 
Donkor alishirikiana na wanamuziki wengi wa injili,  wakiwemo Joe Mettle, Joyce Blessing, Ceccy Twum, Mkhululi Bhebhe, Edem, Philipa Baafi, Funny Face. Ana nyimbo maarufu,  zikiwemo "***Turning Around", "Bigger", "Okronkronhene", "Manim Nguase", "Boobobo"***. Albamu yake ya hivi karibuni zaidi ya *Agbebolo ilimletea* tuzo ya Msanii bora wa mwaka katika *Tuzo za Kitaifa za Muziki wa Injili*.  

## Maisha binafsi 
Ameolewa na Bwana Donkor, walifanikiwa kuwa na mabinti watatu. 

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamuziki wa Ghana
Jamii:Arusha Editathon Muziki
Jamii:Wanamuziki wa Injili
Ceccy Twum

thumb|Ceccy Twum Mwanamuziki wa Injili wa Ghana
**Ceccy Abena Ampratwum** (anajulikana zaidi kwa jina lake la kisanii **Ceccy Twum**; alizaliwa 13 Novemba) ni mwimbaji wa kisasa wa Ghana wa nyimbo za Injili na mtunzi wa nyimbo. 

Ceccy alizaliwa katika familia ya Bwana na Bibi Andoh huko Accra, Ghana . Ameolewa na Nabii Alex Twum na wana watoto watatu.   Ceccy Twum alianza elimu yake ya shule ya msingi katika Don Bosco Catholic na Junior high huko Winneba na kuendelea hadi Chuo cha Snapps huko Accra. 

## Kazi ya muziki 
Ceccy Twum alitoa albamu yake ya kwanza *Me Gyefo ne Yesu* mwaka wa 2005, ambayo ilimletea umaarufu. Ameshirikiana na wanamuziki kadhaa wa injili, wakiwemo Mercy Chinwo, Joe Mettle, Ohemaa Mercy, MOG Music, Joyce Blessing, Nathaniel Bassey, Sinach, Frank Edwards, Empress Gifty .    Ceccy ana nyimbo nyingi zilizohit zikiwemo *Victory, Di Wo Hene, Your Grace, Amen.* Mnamo 2018 wimbo wake mkuu Jehovah ulimteua katika Tuzo za Muziki za Vodafone za Ghana kama wimbo wa Injili wa mwaka.   Pia aliteuliwa kuwa Msanii Bora wa Afrika Magharibi katika Tuzo za Muziki na vyombo vya habari za Kiafrika. 

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waimbaji wa Ghana
Jamii:Arusha Editathon Muziki
Selina Boateng

**Selina Boateng** ni mwanamuziki wa Injili wa Ghana .

## Kazi 
**Selina** alitembelea baadhi ya magereza pamoja na Nabii Albert Asihene-Arjarquah mwaka wa 2014. 

Uwezo wake wa kuimba kwa lugha za Kifaransa na Kiingereza umempatia fursa ya kuhudumu katika nchi kama vile Ufaransa, Ubelgiji, Norwei na Ujerumani.  Ndani ya nchi, Selina amekuwa kwenye programu na wasanii kama DSP Kofi Sarpong, Nacee, Ceccy Twum, KODA, Joe Mettle, Eugene Zuta, Ohemaa Mercy na Rev Cynthia McCauley .

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamuziki wa Ghana
Jamii:Arusha Editathon Muziki
Ishmael Philemon Ackon

thumb| Ishmael Philemon Ackon
**Ishmael Philemon Ackon** ni mwimbaji wa nyimbo za Injili wa nchini Ghana, mtunzi wa nyimbo na mwandishi, anayejulikana kama **Bro.** **Filemoni** .

Ackon alizaliwa tarehe 15 Oktoba 1980 katika vitongoji vya Kumasi huko Manse, nchini Ghana. Alifurahia ushawishi wa muziki kupitia kanisa. Wazazi wake, Beatrice Ivy Ackon na marehemu Mchungaji Emmanuel Eddie E. Ackon,  walikuwa washiriki wa Kanisa la Methodist . 

## Marejeo 
Jamii:Wanamuziki wa Ghana
Jamii:Arusha Editathon Muziki
Angélico Vieira

**Angélico Vieira** (31 Desemba 1982 – 28 Juni 2011), ambaye jina lake kamili ni **Sandro Milton Vieira Angélico**, alikuwa mwigizaji na mwimbaji wa Ureno. Alikuwa mwanachama wa bendi ya wavulana ya Ureno, D'ZRT . 

## Marejeo 
Jamii:Waliofariki 2011
Jamii:Waliozaliwa 1982
Jamii:Wanamuziki wa Ureno
Jamii:Arusha Editathon Muziki
Daniela Varela

alt=Picha ya Daniela Varela|thumb|Picha ya Daniela Varela.
**Daniela Varela** ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka Ureno. Aliiwakilisha Ureno kwenye Shindano la Wimbo wa Eurovision 2009 huko Moscow, Urusi kama mwimbaji mkuu wa bendi ya Flor-de-Lis. Anaishi Lisbon na anagawa wakati wake wa kufanya kazi katika utalii na kama mwimbaji mkuu wa Flor-de-Lis. 

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Arusha Editathon Muziki
Jamii:Wanamuziki wa Ureno
Monica Sintra

**Mónica Sintra** (amezaliwa 10 Juni 1978) ni mwimbaji raia wa Ureno.

Katika umri wa miaka 11, alijiunga na "Jovens Cantores de Lisboa". Alipofikisha miaka 15, alirekodi albamu yake ya kwanza, *Tu És O Meu Herói*. Albamu yake iliyofuata, *Afinal Havia Outra* ilitolewa mwaka wa 1998.

Mnamo 2011, mwimbaji alitoa albamu *Um Grande Amor*.

Mnamo 2018 Sintra alifichua kwamba alikuwa akiumwa bulimia na anorexia. 

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1978
Jamii:Waimbaji wa Ureno
Jamii:Arusha Editathon Muziki
Nuno Roque

**Nuno Roque** ni msanii, mwigizaji, mwimbaji-mtunzi wa nyimbo na mkurugenzi raia wa Ureno.

Mama yake alikuwa mwigizaji wa revue .  Alianza kucheza kwa mara ya kwanza katika ukumbi wa Coliseu do Porto akiwa na umri wa miaka mitatu na akaanza kazi yenye mafanikio kama mwimbaji mtoto nchini Ureno . Katika miaka yake yote ya mapema, Roque alishinda mashindano kadhaa ya kuimba, akitoa albamu yake ya kwanza *Brincar a Brincar mwaka* 1995. Mshirika wake mkuu alikuwa mtayarishaji Tony Lemos, mwanachama mwanzilishi wa bendi ya Eurodance ya Kireno Santamaria . Repertoire ya Roque ilijulikana kwa kutumia aina mbalimbali za mitindo ya muziki, hasa pop. 

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamuziki wa Ureno
Jamii:Arusha Editathon Muziki
Jamii:1lib1ref 2023
Nuno Resende

alt=Nuno Resende mnamo 2013|thumb|Nuno Resende mnamo 2013
**Nuno Resende** (amezaliwa 25 Juni 1973) ni mwimbaji wa Ureno.

Aliunda bendi nyingi . Alishiriki kwenye *Pour la Gloire*, shindano la talanta  RTBF mnamo 1997. Mnamo 1998, Alec Mansion aliunda bendi, *La Teuf* . Mnamo 2000, bendi ilikuwa sehemu ya uteuzi wa Ubelgiji kwa Shindano la Wimbo wa Eurovision na wimbo ''Soldat de l'amour* . Walifika fainali, lakini waliondolewa na bendi ikagawanyika mwaka huo huo. 

Alec Mansion aliona uzuri wa sauti yake na akamwajiri katika miradi tofauti na upande wa uimbishaji nchini Ubelgiji.

Mnamo 1999, mwimbaji alicheza sehemu ya Gontrand katika muziki wa *La Belle et la Bête*, na Luc de Walter katika kipindi cha *The Voice* kwenye mfululizo wa televisheni, Ubelgiji. Mwaka huo huo, Nuno aliingia katika bendi ya *Apy* na kurekodi marudio ya *Le Banana Split'' ya Lio. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1973
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waimbaji wa Ureno
Jamii:Arusha Editathon Muziki
Jamii:1lib1ref 2023
Diogo Piçarra

alt=Diogo Piçarra mnamo 2018|thumb|Diogo Piçarra mnamo 2018
**Diogo Piçarra** (amezaliwa 19 Oktoba 1990) ni mwimbaji wa Ureno. Alishinda msimu wa tano wa toleo la Kireno la *Pop Idol* mnamo 2012.

Diogo Piçarra alizaliwa huko Faro . Akiwa na umri wa miaka 17, alianzisha bendi ya "Fora da Bóia". Alipokuwa akisoma katika Chuo Kikuu cha Algarve,  muhula uliofwata alienda nje ya nchi ili kuendelea na masomo yake katika Chuo Kikuu cha Palacký huko Jamhuri ya Cheki. 

Alitoa albamu yake ya kwanza, *Espelho*, mnamo Machi 2015,  akishirikiana na wasanii kama vile Valas kwenye "Ponto de Partida" na April Ivy kwenye "Não Sou Eu".

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1990
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waimbaji wa Ureno
Jamii:Arusha Editathon Muziki
Mimicat

**Marisa Isabel Lopes Mena** (amezaliwa 25 Oktoba 1984), anajulikana zaidi kwa jina la kisanii **Mimicat,** ni mwimbaji na mtunzi wa pop nchini Ureno.  

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1989
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamuziki wa Ureno
Jamii:Arusha Editathon Muziki
April Ivy

**Mariana Barreiros Dos Santos Gonçalves** (alizaliwa 10 Julai 1999), anayejulikana zaidi kwa jina lake la kisanii, **April Ivy**, ni mwimbaji-mtunzi wa nyimbo wa Ureno.

April aliteuliwa kwa kipengele cha mwigizaji Bora ya Ureno katika MTV EMA 2016, vilevile aliteuliwa kuwa Mwanamuziki Bora Chipukizi katika 2017 Golden Globes (Ureno) na kuishia kupoteza kwa mwigizaji Beatriz Frazão.  Aprili alishinda tuzo ya Chipukizi Bora katika tamasha la 2016 la "Melhores do Ano" na Radio Nova Era . 

Alikua na mahusiano na mchezaji wa Manchester City na mchezaji wa Kimataifa wa Ureno Ruben Dias kutoka 2018 hadi 2021.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1999
Jamii:Arusha Editathon Muziki
Jamii:Waimbaji wa Ureno
Henrique Feist

**Henrique Feist** ni mwimbaji wa Ureno, mwigizaji na mkurugenzi. Ameoana  na Ricardo Spinola.  

## Kazi ya mapema 
**Feist** alizaliwa Lisbon, Ureno na alianza kazi yake kama mwimbaji wa pop mnamo 1982 na kaka yake, akiigiza kwenye runinga na vipindi mbali mbali vya redio. Walirekodi rekodi tisa, ambazo zote ziligonga chati. Mnamo 1985 alitunukiwa Tuzo ya Mgeni Bora na Vyombo vya Habari vya Kitaifa vya Ureno. 

## Marejeleo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1972
Jamii:Arusha Editathon Muziki
Jamii:Muziki
Fernando Daniel

alt=Picha ya Fernando Daniel|thumb|Picha ya Fernando Daniel
**Fernando Daniel Rodrigues Almeida** (amezaliwa 11 Mei 1996), anajulikana kama **Fernando Daniel** ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka nchini Ureno.  Alishinda toleo la nne la *The Voice Portugal* mnamo 2016.

### 2019: Mshindi wa MTV EMA 
Mnamo mwaka 2019, Fernando alishinda tuzo ya Sheria Bora ya Ureno katika Tuzo za Muziki za MTV Europe za 2019 akipokea tuzo katika hafla ya moja kwa moja huko Seville. 

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1996
Jamii:Arusha Editathon Muziki
Jamii:Muziki
Mickael Carreira

thumbnail|right|200px|Mickael Carreira
**Mickael Carreira** (jina kamili: **Mickael Araújo Antunes**; amezaliwa 3 Aprili 1986) ni mwimbaji wa pop na mtunzi wa nyimbo wa Ureno. Anajulikana sana kwa nyimbo zake za mapenzi zilimfanya kuwa mmoja wa wasanii wanaouza sana nchini Ureno. 

Kwa jumla, Albamu zake ziliidhinishwa na platinamu mara tisa.  Katika kipindi cha kazi yake, Mickael ameshirikiana na wasanii wa kimataifa kama vile Anggun, Enrique Iglesias na Sebastián Yatra .

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1986
Jamii:Arusha Editathon Muziki
Jamii:wanamuziki wa Ureno
Padre José Luís Borga

**José Luis Borga** (alizaliwa Lapas, Torres Novas, 19 Novemba 1964) ni kasisi Mkatoliki na mwanamuziki wa kisasa wa Kikristo kutoka Ureno.  Katika miaka 10, ametoa CD sita, mbili kati yake zilifikia Platinum, moja ya Double Platinum na moja ya Dhahabu .  

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1964
Jamii:Watu walio hai
Jamii:mapadri
Jamii:Wanamuziki wa Ureno
Jamii:Arusha Editathon Muziki
Bárbara Bandeira

**Bárbara Sofia Holanda Bandeira** (amezaliwa 23 Juni 2001, huko Azeitão ) ni mwimbaji wa pop wa Ureno.  Yeye ni binti mdogo wa mwimbaji Rui Bandeira, ambaye aliwakilisha Ureno katika Shindano la Wimbo wa Eurovision

## Kazi 
Mnamo 2011, alishiriki kwenye msimu wa 4 wa Uma Canção para Ti, onyesho la talanta la watoto la Ureno, na kuishia nusu fainali.  Baadaye, mwaka wa 2014 na akiwa na umri wa miaka 13 pekee alishiriki kwenye The Voice Kids Portugal, hatimaye alimchagua Anselmo Ralph kama mshauri wake  na kuishia kuondolewa kwenye maonyesho ya moja kwa moja. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 2001
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Arusha Editathon Muziki
Jamii:waimbaji wa Ureno
Malibongwe Gcwabe

**Malibongwe Gcwabe** (1969 - 13 Mei 2020) alikuwa mwimbaji wa nyimbo za Kiinjili wa Afrika Kusini na mchungaji wa Remnant Ministries . 

## Kazi 
Mzaliwa Worcester, Western Cape, Afrika Kusini, Gcwabe alianzisha kikundi cha waimbaji kiitwacho "New Creation" akiwa na ndugu zake, kabla ya kuhamia East London, Eastern Cape, ambako alijiunga na Youth With Mission ya Mdantsane miaka ya 1990 na kutoa albamu sita.  Aliondoka katika kundi hilo mwaka wa 2004 na kujishughulisha na kazi ya peke yake akitoa albamu yake ya kwanza ya *Umlilo kaJesu* chini ya Amanxusa Big Fish Records.  Alitoa rekodi nne zaidi nao kabla ya kuanzisha studio yake ya Malibongwe Music Productions.

## Marejeo 
Jamii:Waliofariki 2020
Jamii:Waliozaliwa 1969
Jamii:Waimbaji wa Afrika Kusini
Jamii:Arusha Editathon Muziki
Lance James

**Lance James** (18 Julai 1938 - 2 Machi 2020)  mwimbaji maarufu wa nchi ya Afrika Kusini na mtangazaji wa redio ( Springbok Radio, 1954–1985). Baadhi ya nyimbo zake ni pamoja na Thank You, Vicki na Ahoy, Madagascar Ahoy ! .  Wakati wa Skouspel ya Huisgenoot ya 2009 yeye (pamoja na waimbaji wengine tisa) alitunukiwa kwa mchango wao wa maisha ya Kiafrikana na muziki wa Afrika Kusini . 

Lance James Liebenberg alizaliwa 1938 huko Germiston kwenye Rand ya Mashariki ya Johannesburg.  

## Marejeo 
Jamii:Waliofariki 2020
Jamii:Waliozaliwa 1938
Jamii:Wanamuziki wa Afrika Kusini
Jamii:Arusha Editathon Muziki
Jamii:Muziki
Lundi Tyamara

alt=Lundi Tyamara|thumb|Lundi Tyamara
**Lundi Tyamara** (16 Desemba 197827 Januari 2017) anajulikana pia kama **Lundi**, alikuwa mwimbaji wa nyimbo za Injili wa Afrika Kusini.  

## Kazi 
**Lundi** alianza kama mwimbaji msaidizi wa Rebecca Malope, kisha akapewa dili lake la kwanza la rekodi na Tshepo Nzimande. Mnamo 1998, Lundi Tyamara alitoa albamu yake ya kwanza iliyoitwa *Mphefumlo Wami*  ambayo iliuza takriban nakala 400,000, aliendelea kutoa zaidi ya albamu 20 katika taaluma yake akishinda tuzo kadhaa. Lundi alikuwa mmoja wa wasanii wa injili waliouza zaidi wakati wote nchini Afrika Kusini, akiuza zaidi ya nakala milioni 3 za albamu. 

## Kifo 
Alikufa kwa ugonjwa wa TB ya tumbo na ini akiwa hospitali ya Edenvale huko Johannesburg na akazikwa huko Worcester. 

## Marejeo 
Jamii:Waliofariki 2017
Jamii:Wanamuziki wa Afrika Kusini
Jamii:Arusha Editathon Muziki
Jamii:Muziki