Usufii

[thumbnail|Sufi (dervish) jinsi anavyocheza mbele ya [msikiti huko Omdurman, Sudan.]]
**Usufii** (kar. صوفی *sufi*; pia **tasawuf**, kar. تصوف; au **Uislamu wa Kisufii**) ni tawi la Uislamu linalotafuta maarifa ya moyoni kuhusu Mungu na imani. Wafuasi wa mwelekeo huu wanaweza kuitwa Sufii, Dervish au Fakir. 

## Imani
Wasufii wanaamini ya kwamba inawezekana kumkaribia Mungu katika maisha ya sasa kabla ya kifo wakielekea kuungana na nuru au roho ya Allah iwezekanavyo.

Wanakazia kutawala fikra na tamaa za mwili na kuondoa kila kitu ndani ya nafsi kisicholingana na Mungu. Kwa njia hiyo walimu wao wanafundisha kuna uwezekano kuachana na nafsi kabisa na kusikia umoja na Mungu.

Wasufii wengi hukazia upendo wa Mungu na upendo kwa Mungu.

Kwa kukaribia shabaha hiyo Wasufii wengine wanafundisha maisha ya kuachana na dunia na tamaa na mambo yake yote. Hapo wanaweza kufanana na watawa katika dini nyingine kama vile Wakristo au Wahindu ingawa hawajui amri ya useja au kutooa.

## Tarika
Wasufii wengi wameungana katika jumuiya mbalimbali zinazoitwa "tarika" (kar. طريقة - "njia") na jumuiya hizo hufuata maagizo wa kiongozi (mara nyingi mwenye cheo cha sheikh) aliyeiunda.

Wanakutana kwa mazoezi ya kiroho na hayo ni pamoja na dhikr (kumbukumbu kwa Mungu kwa njia ya kurudiarudia jina Allah au majina yake mengine), uimbaji na kucheza. Sehemu ya Wasufii wanatumia aina ya kucheza ambako kila mshiriki anazunguka kiduara.

Kati ya jumuiya kubwa za Wasufi ni
* Qadiri au *Qadiriyya*;
* Chishti au *Chishtiyya*;
* Suhrawardi au *Suhrawardiyya*; 
* Naqshbandi au *Naqshbandiyya*;
* Mevlevi au *Mevleviyya*;

## Wasufi mashuhuri
Kati ya Wasufii waliokuwa mashuhuri ni wafuatao:

* Uwais al-Qarni
* Dhul Nun Misri
* Junaid of Baghdad
* Rabia Basri
* Hasan Basri
* Bayazid Bastami
* Ibn ul-Arabi
* Al-Ghazali
* Abd al-Qadir al-Gillani
* Shahab-ud-din Suhrawardi
* Farid-ud-din Attar
* Baha-ud-din Naqshband
* Ali al-Hajvery
* Jalal-ud-din Rumi
* Moin-ud-din Chishti
* Farid-ud-din Ganj Shakar
* Nizam-ud-din Auliya
* Lal Shahbaz Qalandar
* Hakim Omar Khayyam

## Usufi na Uislamu rasmi
Mazoezi ya Wasufi hazikubaliki na sehemu za Waislamu wengine. Wasufi wameshtakiwa kwenda nje ya Uislamu. 

Hasa mielekeo mikali kama Wahabiya au Salafiya imepinga Wasufii na kuwashambulia pale walipo na nguvu au mamlaka. Siku hizi nyumba na mikutano ya Wasufi zimeshambuliwa hasa nchini Pakistan.. Kiongozi wao Riaz Ahmed Gohar Shahi na vitabu vyake vimepigwa marufuku na wafuasi wanaojulikana wanakamatwa. .

Nchini Saudia wataalamu wa kidini wa serikali walitangaza Usufii kuwa shirk lakini miaka ya nyuma kuna taarifa ya nafasi kubwa zaidi kwa wafuasi wa Usufii kuwa na mikutano.

Nchini Irani serikali inajaribu pia kuwafuatilia Wasufii kwa kufunga nyumba zao. . 

Kinyume chake mkutano wa kimataifa wa wataalamu Waislamu nchini Yordani ilitangaza mwaka 2005 kuwa Usufi ni tawi halali la Uislamu. .

## Kujisomea
* Abu-Nasr, J (2007) *Muslim Communities of Grace:Sufi Brotherhoods in Islam* London;
* Burckhardt, T (1963) *An Introduction to Sufi Doctrine* Lahore;
* Godlas, A (2000) ''Sufism's Many Paths* U of Georgia Press;
* Shah, Idries (1971) *The Sufis* New York;
* Schimmel, A (1983) *Mystical Dimensions of Islam* Chapel Hill: U of North Carolina Press;
* Smoley, Richard & Kinney, Jay. 2006. *Hidden wisdom: a guide to the western inner traditions''. 2nd ed; Wheaton, Illinois: Quest Books. ISBN 978-0-8356-0844-2 (Chapter 10 deals with Sufism in the West)

## Marejeo