Jeraha la moto

**Jeraha la moto** ni aina ya jeraha katika nyama au ngozi linalosababishwa na moto, stima, kemikali, msuguano, au mnururisho.  Kufa ganzi au kuhisi mchonyoto unaweza kuendelea kwa muda baada ya kupata jeraha la umeme. Nchini Marekani, visababishi vya moto huwa: moto au miale (asilimia 44), jeraha la moto (asilimia 33), vyombo moto (asilimia 9), umeme (asilimia 4), na kemikali (asilimia 3). Mengi ya (asilimia 69) majeraha hutokea nyumbani au kazini, na mengi huwa ni ajali, na asilimia 2 ni kushambuliwa, na asilimia 1-2 hutokana na kujaribu kujiua. Majeraha ya kutoka kwa ngozi ni mengi kwa watoto chini ya miaka mitano Hii ni hatari kwa vijana ambao ni wanaume.

### Kemikali
Kemikali husababisha kutoka asilimia 2 hadi 11 ya marejeha na huchangia kwa wingi wa asilimia 30 ya vifo vilivyosababishwa na moto. Kuchomwa na kemikali kunaweza kusababishwa na zaidi ya vitu 25,000,Asidi fomi inaweza kuharibu idadi kubwa ya seli nyekundu za damu. Hatari za kupigwa radi ni pamoja na kujihusisha na shughuli za nje kama vile kupanda milima, kucheza gofu na michezo ya uwanjani, na kufanya kazi nje. Kukaa kwa jua ni sababu ya kawaida sana ya kuchomeka kwa mnururisho na pia ya jeraha ndogo ya kuchomeka kwa jumla. Kuna umuhimu wa kutofatisha jinsi watu wanavyochomwa na jua kwa urahisi kulingana na aina ya ngozi. Madhara ya ngozi hutokana na mnururisho wa ioni kulingana na kiasi cha eneo hilo wazi, na kupoteza nywele baada ya 3 Gy &nbsp;Gy, uwekundu kuonekana baada ya 10&nbsp; ngozi iliyo majimaji kutoka baada ya 20 Gy&nbsp; na nekrosisi baada ya 30 Gynbsp; Uwekundu, ikitokea, inaweza kukosa kutokea hadi saa zingine baada ya kuwa wazi.

### Lisilo la ajali
Kwa wale waliolazwa hospitalini kutokana na utokaji wa ngozi au jeraha la moto, asilimia 3 10 hutokana na mashambulizi. Hutokea wakati sehemu ya chini au mwisho wa mwili (makalio au msamba) hugusa sehemu ya chini ya maji moto. Nchini Pakistan, kurusha asidi ni asilimia 13 ya majeraha ya moto ya makusudi, na mara kwa mara inahusu vita vya kinyumbani. Kujiua (kujichoma moto kama njia ya kulalamika) ni kawaida pia kwa wanawake wa India. Hii husababisha uharibifu wa seli na tishu. Hii huzidisha utokaji wa viowevu kutoka kwa kapilari,

Kuongezeka kwa viwango vya katekolamini na haidrokotisoni inaweza kusababisha hali ya haipametaboli inayoweza kukaa kwa miaka.

### Ukubwa
Ukubwa wa jeraha hupimwa kama asilimia ya sehemu yote ya mwili iliyoathiriwa na jeraha kwa sehemu kiasi au kubwa.

## Uzuiaji
Kulingana na historia, karibu nusu ya majeraha yaliaminika kuwa yangezuiliwa. Utaratibu wa kuzuia majeraha ya moto yamepunguza viwango vya majeraha makubwa. Hatua zingine za kuzuia kutoka kwa ngozi ni pamoja na kupima maji ya kuoga kwa kutumia kipimajoto, na vizuizi vya kurushia maji vya stovu. na ushauri ikiwa ni pamoja na kuweka mipaka ya kuuzia fataki kwa watoto wadogo. Nchini Marekani, asilimia 95 ya majeraha yanayoripotiwa katika kitengo cha dharura hutibiwa na kuruhusiwa kwenda nyumbani; asilimia 5 huhitaji kulazwa.

### Viowevu kwa mshipa
Kwa walio na upitishaji duni kwa tishu, mchanganyiko wa myeyuso wa chembechembe inatolewa. Hii inapaswa kuanza kabla ya kwenda hospitalini ikiwa inawezekana kwa wale walio na majeraha zaidi ya asilimia 25&nbsp; ya mwili. Ingawa upungufu wa kiowevu unaweza kusababisha matatizo, kuhusu urejeshaji wa kiowevu inaweza pia kuleta madhara. Fomyula hizi ni miongozo tu, kiasi cha kiowevu hulingana na kiasi cha mkojo zaidi ya mililita 30&nbsp;kwa saa kwa watu wazima au mililita 1 kwa kilo kwa watoto na shinikizo la damu zaidi ya mmHg 60.&nbsp;. Uongezaji wa damu haihitajiki sana. Kutokana na hatari zinazohusishwa na matatizo. Ni muhimu kudhibiti jeraha la kwanza bila kulifunika. au negative-pressure wound therapy.

### Matibabu
Majeraha ya moto yanaweza kuwa chungu sana na baadhi ya uchaguzi mbalimbali unatumika kwa kudhibiti maumivu. Hizi ni pamoja na dawa za kupunguza maumivu(kama vileibuprofen na acetaminophen) na opioids kama vile morphine.Benzodiazepines zinaweza kutumika pamoja na analijesiki ili kuondoa wasiwasi. Kuna ushahidi unaodhibitisha matumizi ya gabapentini

Antibiotiki kwenye mshipa hupendekezwa kabla ya upasuaji kwa walio na majeraha makubwa (zaidi ya asilimia 60 ya mwili)., miongozo hazipendekezi matumizi yao kwa kawaida kutokana na wasiwasi kuhusu kutofanya kazi kwa antibiotiki na ongezeko la hatari ya maambukizi ya fungasi. Majeraha mengi ya kwa limbu au kifua yanaweza kuhitaji upasuaji wa haraka wa kuachanisha ngozi, inayojulikana kama, Upasuaji wa kigaga. Hakuna uhakika ikiwa ni muhimu kwa jeraha kwa shingo/vidole. Ushahidi wa Mshubiriunasifa duni. na ukaguzi wa 2007 ulionyesha ushahidi wa kuboreshwa muda wa uponajina ukaguzi wa baadaye wa 2012 haukuonyesha uboreshwaji zaidi wa uponaji kuliko silva salfadiazini.

Kuna ushahidi mdogo kuwa vitamini E husaidia kwa keloidi au kovu. ref name=Juck2009/> Siagi haipendekezwi. Katika nchi za mapato ya chini, majeraha ya moto hutibiwa hadi mara theluthi moja ya muda na dawa za kihazili, ambayo inaweza kuwa ni pamoja na kupaka mayai, matope, majani au kinyesi cha ng'ombe. Matibabu kwa njia ya upasuaji ni mdogo kwa baadhi ya hali kutokana na ukosefu wa rasilimali za kutosha za kifedha. Nimonia hutokea kwa wale wana majeraha kwa mfumo wa kupumua. Majeraha ya umeme yanaweza kusababisha compartment syndrome au rhabdomyolysis kutokana na kukatika kwa misuli  Kufuatia jeraha la moto, watoto wanaweza kuathirika kisaikolojia matatizo ya baadaye. Katika nchi zinazoendelea, majeraha makubwa yanaweza kufanya watu wajitenge na jamii, umaskini na watotokutelekezwa.<

]]

Katika mwaka wa 2004, milioni 11&nbsp; ya majeraha yalihitaji huduma ya kiafya kote duniani na yalisababisha vifo 300,000. Hii huifanya kisababishi kikuu cha 4 cha majeraha baada ya kugongana kwa magari, kuanguka, na vurugu. Radi husababisha vifo vya watu takriban 60 kila mwaka. Barani Ulaya, majeraha ya kujitakia hutokea sana kwa wanaume wa umri ya kati. Viwango vikubwa hutokea kwa wanawake wa miaka 16-35 &nbsp; Majeraha ya kujitakia pia ni kisababishi cha kawaida na hutokea kwa viwango vya juu kwa wanawake wa umri wa chini, kufuatia vurugu za kinyumbani na madhara ya hiari. Misri BCE wa 1500&nbsp; Smith papyrus inaeleza matibabu kwa kutumia asali na dawa ya resin. Guillaume Dupuytren aliongezea viwango hivi sita tofauti kuwa kali mwaka wa 1832. 
Hospitali ya kwanza ya majeraha ya moto ilifunguliwa mwaka wa 1843 nchini London, Uingereza na huduma za kisasa za majeraha yalianza mwisho wa miaka ya 1800 na mwanzo mwa miaka ya 1900. Wakati wa Vita ya Dunia vya 1, Henry D. Dakin na Alexis Carrel walianzia viwango vya kusafisha na uambukuaji wa majeraha kwa kutumia mchanganyiko wa sodium hypochlorite ambayo kwa kiasi kikubwa ilipunguza vifo.  Katika miaka ya 1940, umuhimu wa kukata mapema ngozi iliyokufa na kuweka kipandikizi cha ngozi ilikubalika, na wakati huo, maji ya kurejesha kiowevu mwilini na miongozo ya fomyula ziliwekwa.  Katika miaka ya 1970, watafiti walionyesha umuhimu wa hali za hypermetabolic zinazofuata majeraha makubwa.

## Marejeo
;Nakala
*

## Viungo vya nje
*
Jamii:Magonjwa