open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kandiah Balendra

**Deshamanya Kandiah "Ken" Balendra** (3 Februari 1940 – 3 Februari 2025) alikuwa kiongozi wa sekta ya biashara na mtendaji kutoka Sri Lanka.

Alishikilia nyadhifa nyingi za uongozi katika kampuni ndani ya Sri Lanka na kanda nzima.

Balendra alikuwa mwenyekiti wa kwanza wa Sri Lanka katika John Keells Holdings Ltd., konglomerati kubwa zaidi nchini humo.

Pia alihudumu kama mwenyekiti wa Brandix Lanka Ltd. na South Asia Regional Fund ya Commonwealth Development Corporation.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1940
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Watu wa Sri Lanka
Eurides Brito da Silva

**Eurides Brito da Silva** (28 Februari 1937 – 3 Februari 2025) alikuwa mwanasiasa wa Brazil.

Alikuwa mwanachama wa vyama mbalimbali vya siasa na alihudumu katika Baraza la Manaibu kutoka 1991 hadi 1993 na katika Baraza la Kutunga Sheria la Wilaya ya Shirikisho kutoka 1999 hadi 2007.

Brito alifariki dunia huko Brasília mnamo 3 Februari 2025, akiwa na umri wa miaka 87. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1937
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wanasiasa wa Brazil
David Edward Byrd

**David Edward Byrd** (4 Aprili 1941 – 3 Februari 2025) alikuwa msanii wa michoro, mbunifu, na mchora picha kutoka Marekani.

wingi wa miundo yake inachukuliwa kama iliyoisaidia kufafanua sura ya muziki wa rock na roll kuanzia miaka ya 1960.

Alijulikana zaidi kwa miundo ya mabango yake, ikiwemo mabango yake ya rock kwa *Fillmore East* pamoja na mabango yake ya teatri ya Broadway. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1941
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wachoraji wa Marekani
Mark Dyczkowski

**Mark S. G. Dyczkowski** (29 Agosti 1951 – 2 Februari 2025) alikuwa mtaalamu wa Indolojia kutoka Uingereza, mwanamuziki, na msomi wa Tantra na Kashmir Shaivism.

Alikuwa ameandika tafsiri na maelezo mengi, maarufu zaidi ni Manthanabhairava Tantra yenye vitabu 12 na Tantrāloka yenye vitabu 11 pamoja na maelezo ya Jayaratha. Dyczkowski pia alicheza sitar na alikusanya zaidi ya nyimbo 1,500 za sitar.  

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1951
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wanamuziki wa Uingereza
Jamii:Wasomi
Jamii:Waandishi wa Uingereza
Michael Burawoy

**Michael Burawoy** (15 Juni 1947 – 3 Februari 2025) alikuwa mtaalamu wa jamii kutoka Uingereza ambaye alifanya kazi ndani ya nadharia ya kijamii ya Marxist, na anajulikana kama mtetezi mkuu wa *sociology* ya umma. Alikuwa pia mwandishi wa kitabu cha *Manufacturing Consent: Changes in the Labor Process Under Monopoly Capitalism*, utafiti kuhusu sociology ya viwanda, ambao umejumuishwa katika lugha nyingi.  

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1947
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Waandishi wa Uingereza
Peju Alatise

**Peju Alatise** (alizaliwa 1975) ni msanii wa Nigeria, mshairi, mwandishi katika Makumbusho ya Kitaifa ya Sanaa ya Kiafrika, akiwa sehemu ya Taasisi ya Smithsonian. Alatise alipata mafunzo rasmi kama mbunifu katika Chuo Kikuu cha Ladoke Akintola katika Jimbo la Oyo, Nigeria. Kisha akaendelea kufanya kazi kwa miaka 20 kama msanii wa studio.

Kazi yake ilionyeshwa katika toleo la 57 la Venice Biennale, lenye mada *Viva Arte Viva* (Sanaa ya Muda Mrefu). Alatise, pamoja na wasanii wengine wawili wa Nigeria, Victor Ehikhamenor na Qudus Onikeku, walikuwa Wanigeria wa kwanza kuonekana kwenye maonyesho ya sanaa. Kazi yake ilitokana na kukusanywa takwimu za ukubwa wa maisha ya msichana wa kijakazi.

Alatise anamtaja msanii David Dale, Bruce Onabrakpeya, Nike Monica Davies, Susanna Wenger na utamaduni wa Nigeria na Yoruba kama ushawishi wa kazi yake ya sanaa.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake Katika Sanaa
Jamii:Wanawake wa Nigeria
Haneefah Adam

**Haneefah Adam** ni msanii wa taswira wa nchini Nigeria,ambaye anafahamika kwa kutengeneza sanaa na usanifu kwa kutumia vyakula kama chombo vyake.

Adam alipata umaarufu mwaka 2015, alipobadilisha Barbie kuwa "Hijarbie", mdoli wa Barbie aliyevalia hijabu.Mnamo 2016, alishinda maonyesho ya #TechMeetArtNG,Ujuzi wa Adamu ni kushona, uchoraji na sanaa ya chakula.

Adam alizaliwa na mzazi wa Nigeria, ambaye anaishi katika Jimbo la Kwara, Nigeria. Ana shahada ya uzamili katika famasia na ugunduzi wa dawa kutoka Chuo Kikuu cha Coventry.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake Katika Sanaa
Jamii:Wanawake wa Nigeria
Jag de Bellouet

**Jag de Bellouet** (17 Mei 1997 – 3 Februari 2025) alikuwa mfungaji wa farasi wa mbio kutoka Ufaransa, aliyezaliwa na ''Viking's Way* kutoka kwa Vaunoise ambaye ni mtoto wa *Nicos du Vivier''. Aliishi Argentan, Ufaransa, ambapo alizaliwa tarehe 17 Mei 1997. Ushindi wake maarufu ni pamoja na Prix d'Amérique, Prix de Cornulier, Prix de France, na Prix de Paris. Mwishowe wa kazi yake, alikusanya kiasi cha US$5,457,779 (€4,223,699). Jag de Bellouet alifariki tarehe 3 Februari 2025, akiwa na umri wa miaka 27.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1997
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wanamichezo wa Ufaransa
Ndidi dike

**Ndidi Dike** (alizaliwa 1960, London), ni msanii kutoka nchini Nigeria anayefanya kazi ya sanaa ya uchongaji na uchoraji. Ni mmoja wa wasanii wa kike mashuhuri nchini Nigeria, anayefanya kazi katika ulimwengu wa sanaa ambao kwa kawaida imezoeleka ni kwa ajili ya wanaume. Anatoka katika mtaa wa Bende katika Jimbo la Abia. Ana dada watatu walio hai katika familia yao 

## Wasifu 
Ndidi Dike alianza kupendezwa na sanaa akiwa mtoto mdogo sana akichukua masomo ya sanaa katika shule ya msingi. Alimaliza elimu yake ya sekondari nchini Uingereza, na akachunguza zaidi ubunifu wake katika madarasa ya sanaa ya taaluma mbalimbali. "Nilipenda hali ya uhuru wa kutafsiri, ya kuchunguza vyombo vya habari tofauti na siku zote nilihisi hali ya amani wakati wa michakato ya ubunifu na iliyonifanya kuhisi nipo katika ulimwengu wangu mwenyewe."

Alihitimu kutoka Chuo Kikuu cha Nigeria, Nsukka (UNN), kilicho katika Jimbo la Enugu, mkoa wa kusini-mashariki mwa Nigeria akiwa na stashahada ya Elimu ya Muziki (sauti), na kufuatiwa naB.A katika Sanaa Nzuri na Inayotumika mwaka wa 1984 ambako alijiendeleza katika uchoraji wa vyombo vya habari mchanganyiko. Alisoma chini ya wasanii wengine maarufu, kama Uche Okeke na Obiora Udechukwu. 

## Marejeo 
Jamii:Wanawake Katika Sanaa
Jamii:Wanawake wa Nigeria
Jamii:Waliozaliwa 1960
Jamii:Watu walio hai
Mercedes-Benz A-Class

**Mercedes-Benz A-Class** ni gari dogo linalotengenezwa na Mercedes-Benz, likiwa na vizazi vinne. Lina injini mbele, mfumo wa magurudumu ya mbele (FWD), na lina nafasi ya abiria watano. Linapatikana kama hatchback ya milango mitano, huku kizazi cha pili pia kikiwa na toleo la milango mitatu.

## Tanbihi
Jamii:Magari
Mercedes-Benz C-Class

**Mercedes-Benz C-Class** ni mfululizo wa magari ya kifahari madogo yanayotengenezwa na Mercedes-Benz Group AG. Ilianzishwa mwaka 1993 kuchukua nafasi ya modeli ya 190 (W201) na ilikuwa gari dogo zaidi kwenye orodha ya kampuni hadi ujio wa A-Class mwaka 1997. Kuanzia 2002, C-Class imekuwa ikipatikana na chaguo la mfumo wa magurudumu yote ("4MATIC"). Kizazi cha tatu (W204) kilizinduliwa mwaka 2007, huku kizazi cha sasa (W206) kikianza mwaka 2021.

## Tanbihi
Jamii:Magari
Rich Dauer

**Richard Fremont Dauer** (27 Julai 1952 – 3 Februari 2025) alikuwa mchezaji wa baseball wa kitaalamu na kocha katika Major League Baseball (MLB) kutoka Marekani.

Alitumia miaka 10 ya kazi yake ya kucheza MLB akiwa na timu ya Baltimore Orioles, akishinda World Series ya 1983. Alikuwa hasa mchezaji wa second baseman na pia alicheza third base.

Baada ya kumaliza kazi yake ya uchezaji, alifanya kazi kama kocha wa MLB kwa misimu 19 kwa timu mbalimbali, akishinda World Series ya 2017 kama kocha wa first base kwa Houston Astros.

Alijiunga na Baltimore Orioles Hall of Fame mwaka 2012.  

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1952
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wachezaji wa Marekani
Jamii:Makocha
John Buchanan

**John M. Buchanan** (30 Januari 1938 – 3 Februari 2025) alikuwa mchungaji wa Kanisa la Nne la Presbyterian huko Chicago, Illinois, Marekani, ambalo ni kundi la pili kwa ukubwa katika Kanisa la Wapresbiteri (USA).

Alikuwa pia mhariri na mchapishaji wa The Christian Century. Alikuwa pia mwanachama wa General Assembly Council kuanzia 1996 hadi 1999, na alihudumu kama moderator wa General Assembly ya 208 (1996). Alikuwa mmoja wa waanzilishi wa The Covenant Network of Presbyterians mwaka 1997. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1938
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wachungaji
Jamii:Watu wa Marekani
Mercedes-Benz B-Class

**Mercedes-Benz B-Class** ni gari dogo la kifahari linalotengenezwa na Mercedes-Benz tangu 2005. Linatokana na A-Class lakini lina vipimo vikubwa zaidi. Kwa mujibu wa tathmini ya Euro NCAP, gari hili linahesabiwa kama MPV ndogo.

## Tanbihi
Jamii:Teknolojia
Mercedes-Benz CLA

**Mercedes-Benz CLA** ni msururu wa magari madogo ya kifahari yanayotengenezwa na Mercedes-Benz tangu 2013. Kizazi cha kwanza kilikuwa sedan ya milango minne inayotumia jukwaa la A-Class (W176) na B-Class (W246), ikijulikana kama "four-door coupé." Mnamo 2015, kampuni iliongeza toleo la station wagon, linaloitwa Shooting Brake. Kizazi cha pili cha CLA kiliongezwa urefu na upana, kuzidi hata C-Class (W205).

## Tanbihi
Jamii:Teknolojia
Mercedes-Benz E-Class

**Mercedes-Benz E-Class** ni gari la daraja la kifahari lililotengenezwa na Mercedes-Benz tangu Septemba 1953. Likijumuisha aina mbalimbali za injini na miundo ya mwili, E-Class linachukua nafasi ya kati katika safu ya magari ya Mercedes na limeuzwa kimataifa kwa vizazi vitano.

## Tanbihi
Jamii:Teknolojia
Joe Turpin

**Joseph Turpin** ni mchezaji wa zamani wa soka wa kimataifa wa Kanada.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa Kanada
Mercedes-Benz G-Class

**Mercedes-Benz G-Class**, inayojulikana kama G-Wagon au G-Wagen, ni SUV ya kifahari yenye magurudumu manne inayotengenezwa na Magna Steyr nchini Austria na kuuzwa na Mercedes-Benz. Ilianza kama gari la kijeshi la safari ngumu, lakini baadaye ikaboreshwa kwa anasa zaidi. Hadi mwaka 2000, katika masoko fulani iliuzwa kwa jina la Puch G.

## Tanbihi
Jamii:Magari
Alberto wa Sarteano

**Alberto wa Sarteano** (Sarteano, 1385 - Milano, 15 Agosti 1450) alikuwa mtawa wa shirika la Ndugu Wadogo na kasisi wa Kanisa Katoliki.

Alijiunga na urekebisho wa Waoservanti mwaka 1415 akashirikiana hasa na Bernardino wa Siena akawa makamu wa mkuu wa shirika lote . Pamoja na Yohane wa Kapestrano na Yakobo wa Marka, hao wawili ndio wanaohesabiwa nguzo ya tawi hilo.

Kutokana na sifa yake kubwa, anaheshimiwa kama mwenye heri. 

Sikukuu yake inaadhimishwa kila tarehe 15 Agosti.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1385
Jamii:Waliofariki 1450
Jamii:Wafransisko
Jamii:Mapadri
Jamii:Wenye heri wa Italia
Paolucho Trinci

ya Brogliano, alipoanzisha Observansya mwaka 1368.]]
**Paolucho Trinci** (Foligno, 1309 - Foligno, 17 Septemba 1391) alikuwa mtawa wa shirika la Ndugu Wadogo katika Kanisa Katoliki.

Alianzisha urekebisho wa Waoservanti wa shirika hilo . 

## Tanbihi
## Marejeo 
* Lodovico Jacobilli, ''Vita del beato Paolo, detto Paoluccio de' Trinci da Fuligno'', Foligno, 1627.

Jamii:Waliozaliwa 1309
Jamii:Waliofariki 1381
Jamii:Wafransisko
Jamii:Wanaume wa Italia
Odo wa Châteauroux

thumb|Odo wa Châteauroux
**Odo wa Châteauroux** (pia anajulikana kama **Odo wa Tusculum**, 1190 hivi – 25 Januari 1273) alikuwa mwanateolojia na mwanafalsafa wa scholastiki kutoka Ufaransa, pamoja na kuwa askofu, Balozi wa Papa na kardinali.

Alijulikana kama mhubiri mahiri na mhamasishaji wa vita vya msalaba. Zaidi ya mahubiri 1000 aliyotoa bado yamehifadhiwa hadi leo.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1190
Jamii:Waliofariki 1273
Jamii:Watu wa Ufaransa
Jamii:Makardinali
Jamii:maaskofu Wakatoliki
Giulio Maria della Somaglia

**Giulio Maria della Somaglia** (29 Julai 1744 – 2 Aprili 1830) alikuwa kardinali wa Italia na Katibu wa Jimbo chini ya Papa Leo XII. Alijulikana kama kardinali mkali, aliyesaidia kutekeleza utawala wa kiimla katika Dola la Papa zilizokuwa zinaporomoka.

Della Somaglia alizaliwa Piacenza mwaka 1744, kwa Count Carlo Maria Cavazzia na Countess Marianna Fenaroli. Alikuwa mmoja wa watoto watano. Alitumwa Roma akiwa na umri wa miaka kumi na mbili na kusoma katika Collegio Nazzareno na Chuo Kikuu cha La Sapienza, ambako alipata shahada katika sheria za Kanisa na sheria za kiraia.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1744
Jamii:Waliofariki 1830
Jamii:Makardinali
Jamii:Wanasheria wa Italia
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Emmanuele de Gregorio

**Emmanuele de Gregorio** (18 Desemba 1758 – 7 Novemba 1839) alikuwa askofu na kardinali wa Italia katika Kanisa Katoliki. 

Alikuwa mtoto wa Leopoldo de Gregorio, mtemi wa Squillace.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1758
Jamii:Waliofariki 1839
Jamii:Makardinali
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Diezani Alison-Madueke

**Diezani K. Agama** (alizaliwa 6 Desemba 1960) ni mwanasiasa wa nchini Nigeria ambaye alikuwa rais wa kwanza mwanamke wa kampuni ya OPEC.

Aliteuliwa kuwa waziri wa uchukuzi wa Nigeria mnamo 26 Julai 2007. Alihamishwa kwenda sekta ya Migodi na Maendeleo mnamo 2008, na Aprili 2010 aliteuliwa kuwa Waziri wa kwanza mwanamke wa rasilimali za petroli nchini Nigeria.

Pia alichaguliwa kuwa rais wa kwanza mwanamke wa OPEC katika mkutano wa 166 huko Vienna mnamo 27 Novemba 2014.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1960
Jamii:Wanawake wa Nigeria
Jamii:Wanasiasa wa Nigeria
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake Katika Sanaa
Alderano Cybo

right|thumb|268x268px|Mchoro wa Alderano Cybo katika Santa Maria del Popolo.
**Alderano Cybo** (16 Julai 1613 – 22 Julai 1700) alikuwa askofu na Kardinali wa Kanisa Katoliki wa Italia. 

Alifanya kazi kama Katibu wa Serikali wa Papa Innocent XI.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1613
Jamii:Waliofariki 1700
Jamii:Makardinali
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Guillaume Court

right|thumb|Guillaume Court
**Guillaume Court** (alifariki mwaka 1361) alikuwa mwanafalsafa na mwanateolojia wa Wasitoo na Kardinali wa Ufaransa.

Alikuwa kwa muda mfupi askofu wa Nîmes, kisha askofu wa Albi mnamo mwaka 1337, lakini alihudumu kwa mwaka mmoja tu, kwani Papa Benedict XII alimwinua haraka kuwa kardinali. Court alikuwa mpwa wa Benedict, ambaye, kama Jacques Fournier, alikuwa askofu wa Mirepoix aliyejulikana kwa juhudi zake za kuwinda wazushi huko kusini-magharibi mwa Ufaransa. Mbali na uhusiano wa kifamilia, Court pia alimuunga mkono katika shughuli hizo.

## Marejeo 
Jamii:Waliofariki 1361
Jamii:Wasitoo
Jamii:Makardinali
Jamii:Wanafalsafa wa Ufaransa
Jamii:maaskofu Wakatoliki
Bernardo wa Besse

**Bernardo wa Besse** (alifariki 1300 hivi) alikuwa mtawa Mfransisko na karani wa Bonaventura wa Bagnoregio 

Aliandika vitabu mbalimbali, hasa *Liber de Laudibus Beati Francisci* (1280 hivi) , orodha ya wakuu wa shirika la Ndugu Wadogo toka mwanzo hadi karibu na mwisho wa karne ya 13 , na maisha ya Kristofa wa Romagna . 

Ndiye anayefikiriwa  kuwa mwandishi halisi wa kitabu “Kielelezo cha Nidhamu” (*Speculum Disciplinae*) ambacho kililenga kusaidia walezi wa shirika la Ndugu Wadogo kustawisha maadili, nidhamu, adabu njema, usafi na taratibu za kimonaki kuliko mitindo asili ya Kifransisko. Kwa kudhaniwa kazi ya Bonaventura, kiliongoza karne kadhaa malezi ya wanovisi . Ni vilevile kuhusu *Epistola ad Quendam Novitium*. 

## Tanbihi
## Vyanzo
* Luke Wadding, Scriptores Ord. Minorum (1650), 59, and Sbaralea, Supplementum (1806), 135
* Fabricius, Johann Albert, Bib. Med. Aev. (1734), 218
* Daunou, Histoire littéraire de la France (1838), XIX, 437
* Denifle, Archiv. f. litt. und Kirchengesch. des M. A. (1885), I, 145 sqq. and 630 sqq., also Misc. Francescana (1886), I, L sqq.
* Othon de Pavie, L'Aquitaine Seraphique (1900), I, passim.
* Thomas Ferencik, O.F.M., "Das Buch über die drei Orden des hl. Franziskus" des Bernhard von Besse, Wissenschaft und Weisheit (1995), Bd. 58/2
Jamii:waliozaliwa karne ya 13
Jamii:waliofariki 1300
Jamii:waandishi wa Kilatini
Jamii:mapadri
Jamii:Wafransisko
Jamii:waandishi wa Ufaransa
Jürgen Schmude

**Jürgen Dieter Paul Schmude** (9 Juni 1936 – 3 Februari 2025) alikuwa mwanasiasa wa Ujerumani kutoka chama cha Social Democratic Party of Germany (SPD).

Alizaliwa *Insterburg, Gau East Prussia, Ujerumani* (sasa Chernyakhovsk, Urusi). Alikuwa mbunge wa Bunge la Ujerumani, Bundestag, kutoka 1969 hadi 1994. Kuanzia 1978 hadi 1981, alihudumu kama Waziri wa Elimu na Sayansi wa Shirikisho la Ujerumani, kisha Waziri wa Sheria kutoka 1981 hadi 1982, na baadaye kwa muda mfupi Waziri wa Mambo ya Ndani mwaka 1982. Alikuwa ameoa na alikuwa na watoto wawili. Schmude alifariki tarehe 3 Februari 2025 akiwa na umri wa miaka 88.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1936
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wanasiasa
Jamii:Watu wa Ujerumani
Halima Tayo Alao

**Halima Tayo Alao** (alizaliwa 6 Desemba 1956) ni mbunifu kutoka nchini Nigeria na Waziri wa zamani wa mazingira na makazi wakati wa utawala wa Rais Umaru Yar'Adua.

## Maisha ya awali na elimu 
Halima Tayo Alao alizaliwa 6 Desemba 1956. Alipata elimu ya msingi  katika jimbo la Kano, pia alitunukiwa shahada ya awali na shahada ya uzamili ya (Usanifu) kutoka Chuo Kikuu cha Ahmadu Bello mnamo 1981. 

Baadae alipata shahada ya uzamili katika utawala wa umma mwaka 2003 kutoka Chuo Kikuu cha Ilorin. Alihudhuria Shule ya Biashara ya Chuo Kikuu cha Oxford na ni mwanachama wa taasisi ya wasanifu wa Nigeria.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1956
Jamii:Wanawake Katika Sanaa
Jamii:Wanawake wa Nigeria
John Shumate

**John Henry Shumate** (6 Aprili 1952 – 3 Februari 2025) alikuwa mchezaji wa mpira wa kikapu wa kulipwa na kocha kutoka Marekani. Alicheza katika Ligi ya Mpira wa Kikapu ya Kitaifa (NBA) kwa timu za Phoenix Suns, Buffalo Braves, Detroit Pistons, Houston Rockets, San Antonio Spurs, na Seattle SuperSonics kati ya 1975 na 1981. Uchezaji wake ulisitishwa mapema kutokana na matatizo ya mara kwa mara ya damu kuganda.

Shumate alikuwa kocha mkuu wa Grand Canyon Antelopes na SMU Mustangs, pia alihudumu kama kocha msaidizi wa Toronto Raptors katika NBA na Phoenix Mercury katika WNBA. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1952
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wachezaji wa Marekani
Jamii:Mpira wa kikapu
Antonio Maria Ciocchi del Monte

right|thumb|278x278px|An older Cardinal Ciocchi del Monte
**Antonio Maria Ciocchi del Monte San Savino** (Septemba 1461 – 20 Septemba 1533) alikuwa askofu na kardinali wa Kanisa Katoliki kutoka Italia.

Alikuwa na mchango mkubwa katika Kanisa wakati wa karne ya 16, akihudumu katika nafasi mbalimbali za uongozi wa kidini. Alijulikana kwa juhudi zake katika masuala ya kiroho na utawala wa Kanisa, pamoja na kuwa sehemu ya mabadiliko yaliyolenga kuimarisha nidhamu ya kiroho ndani ya Kanisa Katoliki.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1461
Jamii:Waliofariki 1533
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Makardinali
Guillaume de Chanac

**Guillaume de Chanac** (alifariki 30 Desemba 1383) alikuwa mmonaki wa Ufaransa kutoka shirika la Wabenedikto ambaye baadaye aliteuliwa kuwa Kardinali.

Alianza utumishi wake kama abati wa Abasia ya Bèze, kisha akawa abati wa Saint-Florent kuanzia mwaka 1354 hadi 1368. Aidha, alihudumu kama Askofu wa Chartres na baadaye Askofu wa Mende kwa muda mfupi hadi mwaka 1371.

Guillaume de Chanac pia alijulikana kwa kuunga mkono Collège de Chanac Pompadour huko Paris, taasisi iliyopewa jina la baba yake mkubwa aliyeitwa jina hilohilo.

## Marejeo 
Jamii:Waliofariki 1383
Jamii:Watu wa Ufaransa
Jamii:wamonaki
Jamii:Wabenedikto
Jamii:maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Amos Smith

**Amos Brittain Smith III** (26 Agosti 1944 – 3 Februari 2025) alikuwa mwanakemia na msomi kutoka Marekani ambaye alikuwa profesa katika Chuo Kikuu cha Pennsylvania. 

## **Maisha na Kazi** 
Smith anajulikana zaidi kwa utafiti wake katika usanisi kamili wa misombo changamano ya asili, pamoja na kemia ya feromoni za mamalia na mawasiliano ya kemikali.

Alikuwa na nafasi ya pamoja katika Kituo cha Monell Chemical Senses na alishikilia Rhodes-Thompson Professorship of Chemistry katika idara ya kemia ya Chuo Kikuu cha Pennsylvania.

Smith pia alikuwa mshiriki wa American Academy of Arts and Sciences na mwanachama wa Baraza la Kisayansi la ESPCI ParisTech.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1944
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wanakemia wa Marekani
Annibaldo Caetani

**Annibaldo Caetani di Ceccano** (takriban 1282 – 1350) alikuwa Kardinali wa Italia ambaye alitekeleza majukumu mbalimbali ya kidiplomasia, yakiwa ni pamoja na kusaidia kuanzisha makubaliano ya kusitisha mapigano kati ya Uingereza na Ufaransa mwaka 1343.

Alihudumu kama Askofu Mkuu wa Napoli kuanzia 1326 hadi 1328; pia alihudumu kama Askofu wa Frascati kuanzia 1332 hadi 1350, Padri mkuu wa Basilika la Mtakatifu Petro kuanzia 1342 hadi 1350, Shemasi mkuu wa Cornwall kati ya 1342 na 1344, na shemasi mkuu wa Nottingham kati ya 1331 na 1348.

Anajulikana kwa anasa ya karamu aliyoiandaa mwaka 1343 kwa Papa Klementi VI, tukio ambalo linaelezwa kwa undani katika kumbukumbu za wakati huo. Jumba lake, Livrée Ceccano huko Avignon, lililoanza kujengwa takriban mwaka 1335/1340, lipo hadi leo na kwa sasa linatumika kama maktaba ya umma.
 
## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1282
Jamii:Waliofariki 1350
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Makardinali
Olajumoke Adenowo

**Olajumoke Olufunmilola Adenowo** (alizaliwa Ibadan, Jimbo la Oyo, 16 Oktoba 1968) ni mbunifu wa Nigeria. Ni mwanzilishi wa kampuni ya usanifu na kubuni mambo ya ndani, AD Consulting, mnamo 1994.

## Maisha ya awali na elimu 
Wazazi wake wote walikuwa maprofesa: mmoja alifundisha historia na mwingine elimu ya usanifu. Aliishi katika Chuo kikuu cha Obafemi Awolowo, miaka ya 1962 na 1972.

Kuishi kwenye chuo kikuu na safari za Paris na Palais de Versailles kama mtoto mdogo kulimvutia Adenowo, na kuchochea uamuzi wake wa kusoma usanifu. Akiwa na umri wa miaka 14, alijiunga na Chuo Kikuu cha Obafemi Awolowo. Alihitimu akiwa na miaka 19, akipokea Shahada ya Sayansi katika Usanifu. Alishinda tuzo ya Ubunifu Bora wa Wanafunzi kama mwanafunzi wa shahada ya kwanza. Aliendelea na masomo na kupata Shahada ya Uzamili katika Usanifu mnamo1991..

Adenowo alisoma katika Programu ya Mtendaji Mkuu wa Shule ya Biashara ya Lagos (2002), Shule ya Biashara ya IESE katika Chuo Kikuu cha Navarra huko Barcelona, ​​Uhispania (2005). Pia alihitimu kutoka Shule ya Usimamizi ya Yale (2016) na Shule ya Harvard Kennedy (2019).

## Marejeo 
Jamii:Wanawake Katika Sanaa
Jamii:Wanawake wa Nigeria
Giovanni Cagliero

**Giovanni Cagliero**, S.D.B. (11 Januari 1838 – 28 Februari 1926) alikuwa kiongozi wa Kanisa Katoliki kutoka Italia aliyefanya kazi kama mmisionari barani Amerika Kusini.

Kuanzia mwaka 1908 hadi 1915, alihudumu kama Mjumbe wa Papa (Apostolic Delegate) katika nchi za Kosta Rika, Honduras, na Nikaragua, kabla ya kupandishwa cheo kuwa kardinali.

Cagliero alikuwa mwanachama wa Wasalesiani wa Don Bosco - SDB) na ndiye alikuwa wa kwanza kutoka shirika hilo kuwa askofu na baadaye kardinali.

## Marejeo 
Jamii:Wasalesiani
Jamii:wamisionari
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Makardinali
Jamii:Waliozaliwa 1838
Jamii:Waliofariki 1926
Tahir Shah

**Tahir Shah** (27 Januari 1959 – 3 Februari 2025) alikuwa mchezaji wa kriketi wa daraja la kwanza kutoka Pakistan. Pia alikuwa mwamuzi na alisimamia mechi katika mashindano ya Quaid-e-Azam Trophy msimu wa 2015–16.

## **Maisha ya Awali na Elimu** 
Tahir Shah alizaliwa tarehe 27 Januari 1959 huko Lahore. Alipata shahada ya kwanza (B.A.) kutoka Islamia College, Lahore.

Mnamo mwaka 1976, alihitimu shahada ya uzamili katika Uchumi kutoka Islamia College (Civil Lines) huku akikuza ujuzi wake kama mpigaji wa mpira na mlinzi wa lango (wicket-keeper batsman).

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1959
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wachezaji wa Pakistan
Oshoke Abalu

**Oshoke Abalu**, (alizaliwa 19 Machi 1978) pia anajulikana kama *Pamela Abalu*, na mbunifu wa Nigeria na Marekani Ni mwanzilishi wa kampuni ya love and Magic.

## Maisha ya awali na elimu 
Abalu alizaliwa Lagos, Nigeria na kuishi katika mji wa Kano, Kaskazini mwa Nigeria kabla ya kujiunga na shule ya bweni ya wasichana akiwa na umri wa miaka 10. Baba yake alifanya kazi katika Umoja wa Mataifa kitengo  cha uchumi wa kilimo kilichomtambulisha katika maeneo mbalimbali duniani. Alihitimu shahada ya Usanifu kutoka Chuo kikuu cha Jimbo la Iowa, kilichopo Ames, Iowa.

Mnamo 2005, Abalu alipata leseni yake ya usanifu.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake Katika Sanaa
Jamii:Wanawake wa Nigeria
Jamii:Waliozaliwa 1978
Uchaguzi wa Umoja wa Afrika wa 2025

**Uchaguzi wa Tume ya Umoja wa Afrika** (UA) ulifanyika tena tarehe 15 Februari 2025 wakati wa Mkutano wa 38 wa Umoja wa Afrika huko Addis Ababa, Ethiopia. 

Uchaguzi huu umeteua Mwenyekiti, Naibu Mwenyekiti, na Makamishna sita ambao wataongoza Tume kwa muhula wa miaka minne. 

## Mfumo wa Uchaguzi
Mnamo 2018, Mkutano wa Wakuu wa Nchi na Serikali wa UA ulifanya mabadiliko katika muundo wa Tume ili kuboresha uwazi na meritokrasia. Tangu 2021, Tume inajumuisha wanachama wanane: Mwenyekiti, Naibu Mwenyekiti, na Makamishna sita, kila mmoja akiwa na jukumu maalum. Uchaguzi wa 2025 umefanyika kwa kuzingatia kanuni ya mzunguko wa kikanda, ambapo:

Eneo la Mashariki litapendekeza mgombea wa nafasi ya Mwenyekiti

Eneo la Kaskazini litapendekeza mgombea wa nafasi ya Naibu Mwenyekiti

Maeneo ya Kati, Kusini, na Magharibi yatawasilisha wagombea wa nafasi sita za Ukamishna.

## Mijadala Muhimu ya Uchaguzi 
Wakati wa mdahalo wa hivi karibuni huko Addis Ababa, wagombea wa nafasi ya Mwenyekiti walisisitiza masuala yafuatayo:

*Uwakilishi katika Baraza la Usalama la UN: Kupigania viti viwili vya kudumu kwa Afrika vilivyo na mamlaka ya turufu (veto).

* Usalama wa Kikanda: Kutoa rasilimali zaidi kwa vikosi vya dharura vya kikanda na kupinga uwepo wa kambi za kijeshi za mataifa ya kigeni.

* Muunganiko wa Kiuchumi: Kuweka mkazo katika kuimarisha biashara kati ya nchi za Afrika kupitia mifumo ya malipo na ushirikiano wa mikoa mbalimbali.

## Marejeo 
Jamii:chaguzi Afrika
Jamii:Umoja wa Afrika
Jamii:2025
Jean-Loup Philippe

**Jean-Loup Philippe** (24 Machi 1934 – 3 Februari 2025) alikuwa muigizaji, mwandishi, na mwelekezi wa filamu na tamthilia kutoka Ufaransa.

Anajulikana zaidi kwa uhusika wake katika filamu ya kutisha ya mwaka 1975 *Lèvres de sang* iliyoongozwa na Jean Rollin. Alishirikiana na Rollin mara kadhaa, akifanya kazi katika filamu kama *Les paumées du petit matin* (1981), *Killing Car* (1993), na *La nuit des horloges* (2007).  

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1934
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Waigizaji filamu wa Ufaransa
Jamii:Waandishi wa Ufaransa
Jack Penrod

**Jack Penrod** (25 Juni 1939 – 3 Februari 2025) alikuwa mfanyabiashara wa Marekani.

Alianzisha na kumiliki *Nikki Beach Worldwide*, chapa ya kimataifa ya maisha ya kifahari na ukarimu. Kabla ya kuanzisha *Nikki Beach*, Penrod alikuwa mwanzilishi na mmiliki wa ''Penrod's Beach Club* katika Daytona Beach, Fort Lauderdale, na Miami. Kabla ya kuingia kwenye biashara ya vilabu, alikuwa mmiliki mkubwa wa leseni za *McDonald's'' huko Florida katika miaka ya 1980

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1939
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani
Renabelle Kayala Ninga

thumb|300px|Seneta Renabelle Kayala Ninga (2025)
**Renabelle Kayala Ninga** (alizaliwa Kinshasa, 24 Aprili 1987) ni mwanasiasa wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Seneta wa sasa wa Kisangani tangu Aprili 2024.

## Mgogoro wa uteuzi 
Alhamisi, Mei 16, 2024 mjini Kinshasa Mahakama ya Kikatiba iliyohusika katika mizozo ya matokeo ya uchaguzi wa useneta ilitoa maamuzi yake kutokana na ombi la Muungano wa kisiasa wa Muungano wa Kidemokrasia na Chama cha Kidemokrasia cha Congo. MAFDC, B, Mahakama ya Kikatiba ilitangaza kuwa haikubaliki na Bi. Kayala NingavTokole Renabelle aliyethibitishwa hivi majuzi kuwa Seneta wa Marekebisho ya Tatu ya Jamhuri ya Tatu. 

Kwa njia hii atawakilisha eneo bunge la Tshopo katika baraza la juu la bunge la Kongo. Baada ya kujitangaza katika uchaguzi wa useneta wa Aprili 29, 2024 kwenye orodha ya Action of Acquired Allies to Democracy, kwa kifupi AAAD, chama cha siasa kinachoongozwa na Mheshimiwa Angela TabuMakusi, Mheshimiwa Kayala Ninga Tokole amechaguliwa kuwa Rena kwa kura hii.

## Tazama pia 
* Anne Mbunguje Marembo
* Noëlla Bachebandey Manzolo
* Cathy Botema Mboyo
* Nadine Boboy Mwanela
* Arlette Bahati Tito

## Marejeo 
Jamii:wanasiasa wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Harry Jayawardena

**Deshamanya Don Harold Stassen Jayawardena** (17 Agosti 1942 – 3 Februari 2025), anayejulikana kama Harry Jayawardena, alikuwa *mwekezaji* wa viwanda wa Sri Lanka.

Alikuwa mwenyekiti wa *Melstacorp PLC* na Konsuli Mkuu wa Heshima wa Denmark nchini Sri Lanka. *Forbes* ilimtaja kama mmoja wa watu matajiri zaidi nchini Sri Lanka. Baada ya kifo chake, binti yake, Stasshani Jayawardena, aliteuliwa kuwa mwenyekiti wa *Aitken Spence*. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1942
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wawekezaji wa Sri Lanka
Gunilla Knutsson

**Gunilla Knutsson** (pia anajulikana kama Gunilla Knutson, Gunilla Knudson, au Gunilla Knudsen) (14 Novemba 1940 – 3 Februari 2025) alikuwa mwigizaji, mwanamitindo, mwandishi, na mshindi wa shindano la urembo kutoka Uswidi.

Alipewa taji la *Miss Sweden* mwaka 1961 na aliingia nusu fainali katika shindano la *Miss Universe 1961*.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1940
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Waigizaji filamu wa Uswidi
Jamii:Wanamitindo
Jamii:Waandishi wa Uswidi
Jorge da Costa

right|thumb|266x266px|Jorge da Costa
right|thumb|Kaburi la Kadinali Jorge da Costa, Santa Maria del Popolo, Roma.
**Jorge da Costa** (1406 – 18 Septemba 1508) alikuwa askofu na kardinali wa Ureno.

Alijulikana kwa maisha marefu na ushawishi wake mkubwa ndani ya Kanisa Katoliki. Da Costa alihudumu chini ya mapapa kadhaa na alikuwa mshauri wa masuala ya kidini na kisiasa, akihusika sana katika uongozi wa Kanisa wakati wa karne ya 15. Alikuwa mmoja wa makardinali wa muda mrefu zaidi katika historia ya Kanisa Katoliki.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1406
Jamii:Waliofariki 1508
Jamii:maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:Watu wa Ureno
Lim Tze Peng

**Lim Tze Peng** (28 Septemba 1921 – 3 Februari 2025) alikuwa msanii kutoka Singapore.

Alitunukiwa *Cultural Medallion* mnamo 2003 kama kutambua mchango wake katika sanaa na utamaduni wa nchi hiyo. Mnamo Juni 2021, iliripotiwa kuwa bado alikuwa akiendelea kutengeneza sanaa akiwa na umri wa miaka 99.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1921
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wasanii
Jamii:Watu wa Singapuri
Victor Menezes

**Victor Joseph Menezes** (14 Mei 1947 – 3 Februari 2025) alikuwa benker wa Kihindi-Mmarekani.

Alianza kazi yake mwaka 1972 kwa kujiunga na kampuni ya huduma za kifedha ya Marekani, Citicorp (sasa Citigroup), katika sekta ya benki za makampuni. Aliendelea kuhudumu kama Makamu Mwenyekiti Mwandamizi wa Citigroup, akifanya kazi katika kampuni hiyo kwa miaka 32 hadi alipostaafu. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1947
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wanauchumi wa Marekani
Jamii:Wanauchumi wa Uhindi
Josh Mail

**Joshua Michael Mail** (18 Desemba 1974 – 3 Februari 2025) alikuwa mchezaji wa mpira wa miguu wa Australia aliyewahi kuchezea Adelaide Crows katika Ligi ya Soka ya Australia (AFL). 

## Wasifu 
Mail alizaliwa huko Adelaide, Australia Kusini, na alisoma katika shule za msingi na sekondari za *Northfield*. Alianza kucheza mpira wa miguu akiwa kijana katika klabu yake ya mtaa, Gepps Cross, ambayo ni sehemu ya Ligi ya Soka ya Wanafunzi wa Australia Kusini (SAAFL), kabla ya kusajiliwa na klabu ya North Adelaide inayoshiriki katika Ligi ya Kitaifa ya Soka ya Australia Kusini (SANFL).

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1974
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wachezaji mpira wa Australia
Salih Saeed Ba-Amer

**Salih Saeed Ba-Amer** (22 Juni 1946 – 14 Februari 2025) alikuwa mwandishi wa hadithi fupi kutoka Yemen. Alizaliwa katika mkoa wa *Hadhramaut*. Hadithi yake *Dancing by the Light of the Moon* imetafsiriwa kwa Kiingereza na ilijumuishwa katika mkusanyiko wa fasihi ya Kiarabu ya kisasa mwaka 1988, uliohaririwa na Salma Khadra Jayyusi. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1946
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Waandishi wa Yemen
Msimbo wa simu

thumb|500px|Misimbo ya simu ya nchi
**Msimbo wa simu**, unaojulikana pia kama **msimbo wa kupiga simu wa nchi**, ni namba ya kipekee inayotumiwa kupiga simu za kimataifa kwa nchi au eneo tofauti. Misimbo hii inasimamiwa na Umoja wa kimataifa wa mawasiliano(ITU) chini ya mpango wa E.164 wa upangaji wa namba za simu.

## Muundo na matumizi 
Wakati wa kupiga simu ya kimataifa, mpigaji hufuata mpangilio huu:
*1. Msimbo wa Kutoka (International Prefix): Huu ni msimbo unaotumiwa kuanza simu ya kimataifa kutoka nchi fulani (mfano, 011 nchini Marekani, 00 katika mataifa mengi ya Ulaya).
*2. Msimbo wa Simu wa Nchi: Huu ni msimbo wa kipekee unaotambulisha nchi lengwa (mfano, +1 kwa Marekani, +44 kwa Uingereza, +81 kwa Japani).
*3. Namba ya Simu ya Ndani: Hii inajumuisha msimbo wa eneo (kama unahitajika) na namba ya mpokeaji ndani ya nchi husika.

Kwa mfano, kupiga simu London, Uingereza, kutoka Marekani: 011 + 44 + Namba ya Simu ya Ndani

## Historia na maendeleo
ITU ilianzisha misimbo ya simu ya kimataifa katika karne ya 20 ili kurahisisha mawasiliano ya kimataifa. Kabla ya mfumo huu, waendeshaji wa simu walihitaji kuunganisha simu moja kwa moja kati ya nchi tofauti. Baadaye, kiwango cha E.164 kilianzishwa ili kuhakikisha upangaji wa namba za simu unakuwa wa kimataifa na wa kawaida.

## Misimbo ya simu ya bara 
ITU imegawa misimbo ya simu kulingana na kanda za kijiografia:
*Amerika Kaskazini (NANP): +1 (Marekani, Kanada, Karibi)
*Ulaya: +3 (Ufaransa , Uhispania, Ureno), +4 : (Uingereza, Ufini, Ujerumani)
*Asia Mashariki: +8 
*Asia(Uarabu, India,n.k) : +9 
*Afrika: +2 (Kenya, Nigeria, Afrika Kusini, n.k.)
*Amerika Kusini: +5 (Brazil, Argentina, Kolombia, n.k.)
*Oceania: +6 (Australia, New Zealand, visiwa vya Pasifiki)

## Misimbo maalum ya simu
Hapa kuna baadhi ya misimbo ya simu inayotumiwa mara kwa mara:
*+1 – Marekani, Kanada, na baadhi ya mataifa ya Karibiani
*+44 – Uingereza
*+33 – Ufaransa
*+49 – Ujerumani
*+27 – Afrika kusini
*+86 – China
*+91 – India
*+61 – Australia
*+7 – Urusi na Kazakhstan
*+254 – Kenya

## Misimbo maalum 
Baadhi ya misimbo ya simu haitumiki kwa nchi moja pekee bali kwa huduma maalum:
* +800 – Simu za Kimataifa zisizolipishwa (Toll-free)
* +808 – Huduma za Gharama Inayoshirikiwa Kimataifa
* +882 / +883 – Mitandao ya Kimataifa na Huduma za Satelaiti
* +870 – Inmarsat (Huduma za simu za satelaiti)

## Mabadiliko 
Msimbo wa simu wa nchi unaweza kubadilishwa au kugawanywa kutokana na mabadiliko ya kisiasa, kiuchumi, au maendeleo ya teknolojia. Kwa mfano:
*Ujerumani Mashariki na Magharibi (kabla ya 1990): Ujerumani Mashariki ilitumia +37 kabla ya kuungana na Ujerumani Magharibi chini ya +49.
*Yugoslavia (iliyovunjika): Ilitumia +38 kabla ya kugawanyika na mataifa yaliyotokana nayo kupata misimbo tofauti.
*Eritrea (1993): Ilibadilika kutoka +251 (iliokuwa ya Ethiopia) hadi +291 baada ya kupata uhuru.

## Marejeo
Jamii:Dunia
Jamii:Teknolojia
Niccolò Capocci

thumb|Niccolò Capocci
**Niccolò Capocci** (alifariki 1368) alikuwa askofu na Kardinali wa Italia.

Alisomea sheria katika Chuo Kikuu cha Perugia; baadaye, mwaka 1362, alianzisha huko taasisi ya Collegium Gregorianum (iliyokuja kujulikana kama *Sapienza vecchia*).

Alipendekezwa kuwa Askofu wa Utrecht mnamo 1341, lakini uteuzi wake haukudumu zaidi ya mwaka mmoja kutokana na hali ya migogoro. Alikuwa nchini Uhispania kama Askofu wa Urgel kati ya 1348 na 1351.

Capocci alihudumu kama balozi wa Papa nchini Ufaransa, akijaribu kupatanisha Waingereza na Wafaransa. Mnamo 1356, alikuwepo Ufaransa pamoja na Hélie de Talleyrand-Périgord, kabla ya vita vya Poitiers. Hata hivyo, baadaye mwaka huo, walizozana na kuanza kufanya kazi kivyao kutoka Paris.

Mnamo Juni 1357, Capocci alisafiri kwenda Uingereza, lakini akarudi tena Ufaransa na kuungana na Talleyrand. Kufikia katikati ya mwaka 1358, juhudi za wapatanishi pamoja na Papa Innocent VI zilishindikana kabisa, na hivyo kuhitimisha moja ya juhudi ndefu zaidi za upatanishi wa amani katika karne ya 14.

## Marejeo 
Jamii:Waliofariki 1368
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Makardinali
Herbert Madejski

**Herbert Madejski** (7 Oktoba 1945 – 3 Februari 2025) alikuwa mwanasiasa wa Austria.

Akiwa mwanachama wa Chama cha Uhuru (*Freedom Party*), alihudumu katika Baraza la Kitaifa kutoka Julai hadi Oktoba 2013.

Madejski alifariki tarehe 3 Februari 2025, akiwa na umri wa miaka 79.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1945
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wanasiasa wa Austria
Carlos Diegues

**Carlos Diegues** (pia alijulikana kama Cacá Diegues; 19 Mei 1940 – 14 Februari 2025) alikuwa mwongozaji wa filamu kutoka Brazil, anayejulikana zaidi kama mmoja wa wanachama wa harakati za *Cinema Novo*. Alifahamika kwa mbinu zake zisizo za kawaida lakini zenye mvuto katika utengenezaji wa filamu kati ya watayarishaji wengine wa *Cinema Novo*.

Diegues alikuwa mashuhuri kwa matumizi yake ya nguvu ya picha, mawazo, njama, mandhari, na mbinu nyingine za kisinematografia. Alijumuisha sana muziki katika filamu zake, akiamini kwamba vipande vya muziki vilisaidia kufanikisha maudhui na mawazo yake. Alibaki kuwa maarufu na anahesabiwa kuwa mmoja wa watayarishaji wakubwa wa filamu wa kizazi chake. Kati ya waongozaji wa *Cinema Novo*, aliendelea kuzalisha filamu, michezo ya kuigiza, musicals, na aina nyingine za burudani nchini Brazil. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1940
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Waongozaji filamu
Jamii:Watu wa Brazil
The Star-Spangled Banner

**"The Star-Spangled Banner"** ni wimbo wa taifa wa Marekani. Maneno yake yaliandikwa mnamo 1814 na Francis Scott Key, aliyepata msukumo kutoka kwa ulinzi wa Fort McHenry wakati wa Vita vya 1812. Muziki wa wimbo huu unatokana na wimbo wa Uingereza wa karne ya 18 uitwao "To Anacreon in Heaven." Wimbo huu ulipitishwa rasmi kama wimbo wa taifa la Marekani mnamo Machi 3, 1931. 

## Historia 
Mnamo Septemba 13-14, 1814, majeshi ya Uingereza yalishambulia Fort McHenry huko Baltimore, Maryland. Francis Scott Key, aliyekuwa kwenye meli ya Waingereza baada ya kushuhudia shambulio hilo, aliona bendera ya Marekani bado ikipepea alfajiri, ikionyesha kuwa jeshi la Marekani lilikuwa limestahimili shambulio hilo.

Akiwa na msukumo kutoka kwa tukio hilo, aliandika shairi "Defence of Fort M'Henry," ambalo baadaye liliwekwa kwenye melodi ya "To Anacreon in Heaven." Wimbo huu ulipata umaarufu haraka na hatimaye ukapitishwa rasmi kama wimbo wa taifa la Marekani mnamo 1931.

## Matumizi 
Wimbo huu ulianza kutumiwa na jeshi la Marekani mwishoni mwa karne ya 19 kwa hafla za kijeshi na kitaifa. Baada ya kuidhinishwa rasmi kama wimbo wa taifa, "The Star-Spangled Banner" umekuwa sehemu muhimu ya hafla za kitaifa, ikiwa ni pamoja na matukio ya michezo, sherehe za serikali, na kumbukumbu za kihistoria.

## Maneno ya Wimbo 
### Kiingereza
Aya 1

### Kiswahili 
(Tafsiri Isiyo Rasmi )

Ubeti wa 1:

## Marejeo
Ulderico Carpegna

**Ulderico Carpegna** (24 Juni 1595 – 24 Januari 1679) alikuwa mwanasheria na Kardinali kutoka Italia.

## Wasifu 
Ulderico Carpegna alizaliwa Scavolino katika familia ya wasomi wa Roma waliokuwa na uhusiano na familia ya Montefeltro.

Aliteuliwa kuwa Askofu wa Gubbio mnamo 1630 na kuwa Kardinali mwaka 1633. Mnamo 1638, alihamia Jimbo la Todi lakini aliachia wadhifa huo mwaka 1643. Alikuwa Camerlengo kwa mwaka mmoja kuanzia 1648. Alipata daraja ya uaskofu kutoka kwa Luigi Caetani na baadaye alihudumu kama Askofu wa Albano (1666), Askofu wa Frascati (1671), na Askofu wa Porto na Santa-Rufina (1675). Alifariki dunia mjini Roma. 

Kwa kumwekea mikono Paluzzo Paluzzi Altieri degli Albertoni, ana uhusiano wa moja kwa moja na mlolongo wa uaskofu wa Papa Fransisko na Papa Benedikto XVI.

Carpegna alikuwa mfadhili wa mbunifu maarufu wa Baroko, Francesco Borromini, na alimpa kazi ya kupanua na kuboresha kasri lake karibu na Fontana di Trevi. Kwa shukrani, Borromini alimfanya kuwa msimamizi wa wasia wake na kumwachia pesa pamoja na vitu vya thamani kubwa.

Nyaraka zake, pamoja na za Gaspare Carpegna, zinahifadhiwa katika Fondo Carpegna ya Hifadhi ya Siri ya Vatikani.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1595
Jamii:Waliofariki 1679
Jamii:maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:Wanasheria wa Italia
Juliano Cesarini

**Juliano Cesarini**  (Roma, 1398 – Varna, Milki ya Osmani, 10 Novemba 1444) alikuwa askofu wa Frascati na mmoja wa makardinali mahiri walioteuliwa na Papa Martin V baada ya kumalizika kwa Farakano la Kanisa la Magharibi katika Kanisa Katoliki. 

Uwezo wake kiakili na kidiplomasia ulimfanya kuwa mtetezi hodari wa mamlaka ya Papa dhidi ya harakati za Mtaguso wa Basel.

Alianza kama mshiriki wa Mtaguso wa Basel, lakini baadaye alijitenga na harakati hiyo na kuunga mkono mamlaka kuu ya Papa. Mwandishi na askofu wa Ufaransa, Yakobo Bossuet, alimwelezea Cesarini kama ngome imara zaidi ambayo Wakatoliki waliweza kuitumia dhidi ya Wagiriki katika Mtaguso wa Firenze.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1398
Jamii:Waliofariki 1444
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Makardinali
Federico Cesi (kardinali)

thumb|Federico Cesi
**Federico Cesi** (2 Julai 1500 – 28 Januari 1565) alikuwa askofu na kardinali wa Kanisa Katoliki kutoka Italia.

## Wasifu 
Federico Cesi alizaliwa mjini Roma tarehe 2 Julai 1500, akiwa mwana wa mtawala wa kifalme, Angelo wa ukoo wa Cesi, na mke wake Francesca Cardoli. Alikuwa mdogo wa Kardinali Paolo Emilio Cesi.

Alisomea sheria katika Chuo Kikuu cha Roma na baadaye akafanya kazi ya uwakili mjini humo. Hata hivyo, aliacha taaluma ya sheria ili kuwa kasisi.

Tarehe 12 Juni 1523, alichaguliwa kuwa Askofu wa Todi, akipata ruhusa maalum kwa sababu hakuwa amefikia umri wa kikanisa. Alipokea daraja ya uaskofu tarehe 25 Julai 1524 huko Roma kutoka kwa Paris de Grassis, Askofu wa Pesaro. Baadaye, alijiunga na Baraza la Kitume la Fedha (Apostolic Camera).

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1500
Jamii:Waliofariki 1565
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Makardinali
Antonio Barberini

right|thumb|202x202px|Antonio Barberini mnamo 1625
right|thumb|224x224px|Picha ya kadinali Antonio Barberini na Carlo Maratta.
left|thumb|254x254px|Uchongaji wa Kardinali Barberini, c. 1645.
**Antonio Barberini** (5 Agosti 1607 – 3 Agosti 1671) alikuwa kardinali, Askofu Mkatoliki wa Reims, kiongozi wa kijeshi, mhamasishaji wa sanaa na mshiriki maarufu wa familia ya Barberini kutoka Italia. 

Kama mmoja wa makardinali-ndugu wa Papa Urban VIII na mtetezi wa Ufaransa, alichukua nafasi muhimu katika mabaraza kadhaa ya uchaguzi wa Papa katika karne ya 17. Pamoja na ndugu zake Kardinali Francesco Barberini na Taddeo Barberini, alichangia katika kuunda siasa, dini, sanaa na muziki wa Italia ya karne ya 17. Wakati mwingine anajulikana kama Antonio Mdogo au Antonio Barberini iuniore ili kumtofautisha na ndugu wa baba yake Antonio Marcello Barberini.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1607
Jamii:Waliofariki 1671
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Makardinali
François Guillaume de Castelnau-Clermont-Ludève

**François Guillaume de Castelnau de Clermont-Lodève** (1480 – 1541) alikuwa mwanadiplomasia wa Ufaransa na Kardinali. 

Alikuwa mtoto wa Pierre-Tristan, Seigneur de Clermont et de Clermont-Lodève na Vicomte de Nébouzan, pamoja na Catherine d'Amboise. Baba yake alikuwa mshiriki wa Chama cha Mtakatifu Michael. Bibi yake alikuwa mrithi wa Dieudonné Guillaume de Clermont.

Alikuwa na kaka, Pierre de Castelnau, ambaye alirithi mali za familia. François pia alikuwa mpwa wa Kardinali Georges d'Amboise (1498-1510), ambaye alichangia sana kupanda cheo kwake haraka katika Kanisa. Kardinali d'Amboise aliwahi kuwa Askofu Mkuu wa Narbonne kutoka 1491 hadi 1494.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1480
Jamii:Waliofariki 1541
Jamii:maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:Watu wa Ufaransa
Paolo Bertoli

**Paolo Bertoli** (1 Februari 1908 – 8 Novemba 2001) alikuwa Kardinali wa Kanisa Katoliki kutoka Italia na Mkuu wa Idara ya Kesi za Watakatifu.

## Maisha ya awali 
Paolo Bertoli alikubaliwa kuwa mchungaji mnamo 15 Agosti 1930 huko Lucca. Kutoka 1930 hadi 1933 alisoma zaidi. Kuanzia 1933 hadi 1938 alifanya kazi kama msaidizi wa balozi wa Papa huko Yugoslavia. 

Alipea cheo cha Privy Chamberlain wa Mtakatifu Papa mwaka 1934. Alihudumu kama msomi wa nunciature katika Ufaransa kati ya 1938 na 1942. Aliteuliwa kuwa Domestic Prelate wa Mtakatifu Papa mwaka 1946. Alikuwa mwakilishi wa Papa katika Mkutano wa Kimataifa wa kutatua matatizo yaliyosababishwa na Vita vya Pili vya Dunia huko Bern, Uswisi, mwaka 1946. Alikuwa Chargé d'affaires katika nunciature ya Czechoslovakia mwaka 1949, lakini hakuweza kushika wadhifa huo kwa sababu za kisiasa.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1908
Jamii:Waliofariki 2001
Jamii:maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Makardinali
Bonifazio Bevilacqua Aldobrandini

thumb|Nembo ya familia ya Bevilacqua
**Bonifazio Bevilacqua Aldobrandini** (1571 – 7 Aprili 1627) alikuwa Kardinali wa Italia. Alikuwa mjomba wa Papa Gregori XIV.

## Wasifu 
Katika mwaka wa 1601, Papa Klementi VIII alihusisha mtemi Luigi Bevilacqua na ndugu zake wawili, Bonifazio IV (1571–1627) na Alfonso II (1565–1610), na familia yake, akiwapa haki ya kutumia nembo ya familia yake ya Aldobrandini na haki ya kuteua mahakama na majaji katika maeneo yao. Walifanywa pia kuwa watemi wa Palace na Knights wa Laterano na Golden Spur. Luigi pia alikubalika kama raia wa Roma, Bologna, Mantova, na Monferrato, akiwa na K Castle ya Fontanile, Perugia, na Assisi. 

Katika mwaka wa 1607, Papa Paulo V alimteua kuwa Kapteni wa Curiasses, na Mtemi mkuu wa Toscana Ferdinando I alimteua kuwa Kiongozi wa Helmets. Kwa kuongeza, Clemente alimteua Bonifazio kuwa kardinali mwaka wa 1599. Bonifazio alikuwa "mchungaji wa siri" wa Papa Gregori XIII akiwa kijana, na alipata shahada ya sheria kutoka Chuo Kikuu cha Padova. Baadaye, Bonifazio alikuwa Askofu Mkuu wa Ferrara na Patriarki wa Kilatini wa Konstantinopoli.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1571
Jamii:Waliofariki 1627
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Makardinali
Fulke Johnson Houghton

**Richard Fulke Johnson Houghton** (9 Mei 1940 – Februari 2025) alikuwa mkufunzi maarufu wa farasi wa mbio za *Thoroughbred* kutoka Uingereza. Alifundisha zaidi ya washindi 1,200 katika kazi yake ambayo ilidumu kuanzia 1961 hadi 2006. Baadhi ya farasi bora aliowafundisha ni *Ribocco*, *Ribero, Habitat, Rose Bowl, Ile de Bourbon,* na *Double Form.*

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1940
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Watu wa Uingereza
Frank S. Turner

**Frank Seaton Turner** (6 Julai 1947 – 14 Februari 2025) alikuwa mwanasiasa kutoka Marekani ambaye aliiwakilisha Wilaya ya 13 katika Bunge la Wawakilishi la Maryland na alikuwa mwenyekiti wa zamani wa Kikundi cha Wawakilishi cha *Howard County.*  

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1947
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wanasiasa wa Marekani
Patrick Barclay

**Patrick Barclay** (15 Agosti 1947 – Februari 2025) alikuwa mwandishi wa habari na mtaalamu wa michezo kutoka Uingereza.  

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1947
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wataalamu
Jamii:Michezo
Jamii:Waandishi wa Uingereza
Gilles Aycelin de Montaigu

right|thumb|233x233px|Gilles II Aycelin de Montaigu
**Gilles II Aycelin de Montaigu** (pia anajulikana kama Montaigut au Montagu) alikuwa mtaalamu wa kidini na mshawishi wa Ufaransa ambaye alikuwa Lord Chancellor wa Ufaransa, Kardinali kuanzia mwaka 1361 na Askofu wa Frascati kuanzia mwaka 1368. 

Alikuwa miongoni mwa wasuluhishi wakuu kwa mfalme Jean II wa Ufaransa katika mazungumzo na Waingereza baada ya vita vya Poitiers. 

Mwishoni mwa maisha yake alikaa Avignon akipokea msaada kutoka Cambrai. Alifariki huko Avignon tarehe 5 Desemba 1378.

## Marejeo 
Jamii:waliofariki 1378
Jamii:maaskofu Wakatoliki
Jamii:Makardinali
Jamii:Watu wa Ufaransa
Volponi

**Volponi** (alizaliwa 1998 Kentucky; alikufa 14 Februari 2025) alikuwa farasi wa mbio za Thoroughbred kutoka Marekani. 

Alizalishwa na familia ya mfundishaji *Philip G. Johnson, Amherst Stable,* na baba yake alikuwa *Cryptoclearance*, mshindi wa Florida Derby. Mama yake, *Prom Knight*, alikuwa binti wa mshindi wa *Irish Derby* wa 1987, *Sir Harry Lewis*, ambaye alikuwa mtoto wa mbio maarufu za Kifaransa, Alleged, ambaye alishinda Prix de l'Arc de Triomphe mara mbili mfululizo  

## Marejeo 
Jamii:Farasi na jamaa
Jamii:Wanyama wa kufugwa
Geneviève Page

**Geneviève Page** (alizaliwa  13 Desemba 1927 – 14 Februari 2025) alikuwa mwigizaji wa Kifaransa mwenye taaluma ya filamu inayojumuisha miaka hamsini na pia alijihusisha na uzalishaji wa filamu zinazozungumza Kiingereza. Alikuwa binti wa mkusanyaji wa sanaa wa Kifaransa, *Jacques Paul Bonjean* (1899–1990). 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1927
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Waigizaji filamu wa Ufaransa