open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Paolo Maldini

thumbnail|right|200px|Paolo Maldini (2008)
**Paolo Maldini,** (alizaliwa tarehe 26 Juni 1968) alikuwa mchezaji gwiji wa AC Milan na timu ya taifa ya Italia akicheza kama beki wa kushoto na pia beki wa kati alicheza misimu 25 akiwa na AC Milan kabla ya kustaafu akiwa na umri wa miaka 41 mwaka 2009.

Alishinda mataji 23 akiwa na Milan: UEFA Champions League mara tano, mataji ya Serie A mara saba, Coppa Italia mara moja, Supercoppa Italiana mara tatu, European Super Cups mara nne, Intercontinental Cups mara mbili na FIFA Club World Cup mara moja.

Maldini alianza kuichezea Italia mwaka 1988 akiichezea kwa miaka 14 ambayo ni rekodi iliyovunjwa na Fabio Cannavaro mwaka 2009 na Gianluigi Buffon mwaka 2013. Maldini alikuwa nahodha wa Italia kwa miaka 8 na kuvaa kitambaa cha unahodha mara 74 mpaka alipomuachia Cannavaro 2010. Akiwa na Italia, Maldini alishiriki kwenye michuano ya UEFA European Championship mara tatu na FIFA World Cups mara nne.Ingawa hakushinda taji lolote akiwa na Italia, alifikisha Italia kwenye fainali za 1994 Kombe la dunia na Euro mwaka 2000,na nusu fainali za Kombe la dunia mwaka 1990 na Euro 1998. Alichaguliwa pamoja na timu yao iliyong'ara kwenye michuano ile pamoja na Euro 1996.

Jamii:Waliozaliwa 1968
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Italia
Kylian Mbappé

link=Picha:Kylian%20Mbappe%202017.jpg|thumb|Kylian Mbappé
**Kylian Sanmi Mbappé Lottin** (alizaliwa 20 Desemba 1998 ) ni mchezaji wa soka wa Kifaransa ambaye anacheza kama mshambuliaji katika kilabu cha La Liga, Real Madrid alipohamia kwa pauni 245 kutoka Paris Saint Germaine, na katika timu ya taifa ya Ufaransa. Anajulikana kwa kupiga chenga, nguvu, na kasi ya kulipuka.

Mbappé alijitokeza wakati wa umri mdogo, akiwa na nyota za vijana wa AS Bondy, INF Clairefontaine, na Monaco, akifanya kwanza kuwa mtaalamu wa timu ya hifadhi ya mwisho. 

**Mbappé** hivi karibuni akawa mwanzilishi wa kawaida na mchezaji wa timu ya kwanza katika kampeni ya 2016-2017, na kusaidia klabu kupata cheo cha kwanza cha Ligue 1 katika miaka kumi na saba. Baadaye alihamishia Paris Saint-Germain  msimu uliofuata juu ya mkataba wa awali wa mkopo, na chaguo la ununuzi kwa euro milioni 180, na kisha kuunda  mashambulizi na Neymar na Edinson Cavani.

Mbappé alifanya mechi yake ya kwanza ya kimataifa kwa Ufaransa mwezi Machi 2017, baada ya hapo awali kuiwakilisha chini ya ngazi ya chini ya 17 na chini ya 19.

Kwenye Kombe la Dunia la FIFA la 2018 Mbappé alikua mchezaji mchanga zaidi wa Ufaransa kufunga kwenye Kombe la Dunia, na kuwa kijana wa pili baada ya Pele kufunga kwenye fainali ya kombe la dunia.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1998
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Ufaransa
Lamborghini Gallardo

link=Picha:Lamborghini%20jaune%20Gallardo%20spyder.jpg|thumb|Lamborghini Gallardo
**Lamborghini Gallardo** (/ ɡaɪjɑːrdoʊ /; Jina hilo lilitokana na uzao maarufu wa ng'ombe wa mapigano, kwa Kihispania: [ɡaʎaɾðo]) ni gari la michezo iliyojengwa na mtengenezaji wa Italia Lamborghini kutoka mwaka wa 2003 hadi 2013. 

Ni mfano bora wa kuuza Lamborghini yenye idadi ya 14,022 kujengwa katika maisha yake yote. 

V-10 Gallardo imekuwa kiongozi wa mauzo ya Lamborghini na mshikamano mzuri kwa mfululizo wa mifano ya V-12 ya Lamborghini Murciélago (4,099 ilitengenezwa kati ya 2001 na 2011) kisha kwa Lamborghini Aventador ya sasa. Mnamo tarehe 25 Novemba 2013, Gallardo ya mwisho ilikuwa imefungwa kwenye uzalishaji.

Jamii:Magari
Uwanja wa Wembley

link=Picha:Wembley%20Stadium%20-%20Panorama-England%20Vs%20Italy%20U21s.jpg|thumb|Uwanja wa Wembley
**Uwanja wa Wembley** ni uwanja wa taifa wa mpira wa miguu huko Wembley, London, Uingereza.

Uwanja mpya ulifunguliwa mwaka 2007 mahali pa uwanja wa awali uliobomolewa mwaka 2002-2003. 

Humo zinafanyika mechi kubwa za mpira wa miguu zikiwa ni pamoja na mechi za nyumbani za timu ya taifa ya Uingereza na fainali ya Kombe la FA. 

Pia ni uwanja wa muda wa klabu ya soka ya Ligi Kuu ya Tottenham Hotspur huku uwanja wake White Hart Lane ukijengwa upya.

Jamii:Majengo
Jamii:London
Johan Cruyff

thumbnail|right|200px|Johan Cruyff (25 Aprili 1974 - 24Machi 2016)
**Hendrik Johannes "Johan" Cruijff** (lilibadilishwa kuwa **Cruyff**; 25 Aprili 1947 – 24 Machi 2016) alikuwa gwiji mchezaji na kocha wa mpira wa miguu. Alipokuwa mchezaji alishinda Ballon d'Or mara tatu mwaka 1971, 1973, 1974. 

Cruyff alikuwa wa kwanza kuweza kutumia falsafa ya Total Football iliyoundwa na Rinus Michels, na anajulikana kama mchezaji bora wa soka kuwahi kutokea katika historia ya soka.Katika miaka ya 1970 mpira wa Uholanzi uliibuka na kuwa na ushindani kwenye michuano.

Cruyff aliisaidia Uholanzi kufika kwenye fainali za kombe la dunia mwaka 1974 na kupewa mpra wa dhahabu kama zawadi kwa mchezaji bora kwenye mashindano.Kwenye fainali ya 1974 alifanya mashambulizi yaliyoitwa "Cruyff Turn" ambao ni mfumo unaotumika kwa sasa.Katika ngazi ya klabu alianza kucheza na Ajax, na alishinda Eredivisie mara nane, Kombe za ulaya mara tatu na Kombe la mabara mara moja.

Mwaka 1973 alihamia Barcelona kwa kuvunja rekodi ya usajili, msimu wake wa kwanza alishinda taji la La Liga na kuitwa mchezaji bora wa Ulaya wa mwaka. Baada ya kustaafu mwaka 1984, Cruyff alikuwa kocha mwenye mafanikio makubwa wa Ajax na baadaye Barcelona baadaye alikuwa mshauri wa klabu zote mbili. 

Johan Cruyff]alistaafu soka mwaka 1984 akiwa mchezaji wa Feyenoord nchini Uholanzi. Na pia amekuwa mtu aliyekumbukwa sana kwenye tasnia ya soka na ya klabu ya Barcelona F.C. pamoja na kutungiwa jina 'godfather" na kuwa mwanzilishi wa mfumo wa Tiktaka yaan total football akiwa kocha wa Barcelona F.C. 1988. 

Cruyff alikuwa na mke mmoja Danny Coster na watoto watatu wa kiume mmoja aitwae Jordi na wa kike wawili ambao ni Chantal naSusila. Mwanaye Jordi pia alicheza soka akiitumikia Barcelona , Manchester United na Uholanzi.

Cruyff alifariki dunia 24 Machi 2016 kwa matatizo ya saratani ya mapafu jijini Barcelona, Hispania.

Jamii:Waliozaliwa 1947
Jamii:Waliofariki 2016
Jamii:Wachezaji mpira wa Uholanzi
Jamii:Wachezaji wa AFC Ajax
César Azpilicueta

link=Picha:C%C3%A9sar%20Azpilicueta%20-%20%D0%A1%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%20%D0%90%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D1%83%D1%8D%D1%82%D0%B0%20%2822362918831%29.jpg|thumb|César Azpilicueta
**César Azpilicueta Tanco** (matamshi ya Kihispania: [θesaɾ aθpilikweta taŋko]; alizaliwa tarehe 28 Agosti 1989) ni mchezaji wa soka wa Hispania ambaye anacheza klabu ya Chelsea na timu ya taifa ya Hispania.

## Maisha
Azpilicueta alitokea Osasuna, alitumia msimu wa tatu huko La Liga kabla ya kwenda Marseille, kushinda heshima kubwa na klabu za Kifaransa. Katika majira ya joto ya 2012 alihamia Chelsea, kushinda Europa League msimu wake wa kwanza na miaka miwili baadaye.

Azpilicueta alipata magoli 55 za Hispania, na waliwakilisha chini ya miaka 21 katika michuano miwili ya Ulaya, kushinda kombe la 2011. Alifanya kuonekana kwake kwa kwanza kwa upande kamili mwaka 2013, na alichaguliwa kwa Kombe la Dunia ya 2014 na Euro 2016.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1989
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania
Kirikou na Mchawi

link=Picha:Kirikou_et_la_Sorci%C3%A8re_logo.jpg|thumb|Kirikou na Mchawi kwa kifaransa
link=Picha:Michel%20Ocelot%202013.jpg|thumb|Michel Ocelot

**Kirikou na Mchawi** (kwa Kifaransa: Kirikou et la Sorcière) ni filamu ya mwaka wa 1998 kuhusu jadi iliyoandikwa na iliyoongozwa na Michel Ocelot. 

Ilitokana na mambo ya hadithi za Afrika Magharibi, inaonyesha jinsi mtoto mchanga, Kirikou, anaokoa kijiji chake kutoka kwa mchawi mwovu Karaba. 

Filamu hiyo ilitolewa awali 9 Desemba 1998. Ni uzalishaji wa ushirikiano kati ya makampuni nchini Ufaransa (Mfiduo, France 3 Cinema, Les Armateurs, Monipoly, Odec Kid Cartoon), Ubelgiji (Belgian Radio-Television) na Luxemburg (Studio O, Trans Europe Film) na animated katika Rija Films ' studio katika Latvia na studio zilizopo nchini Hungary. 

Ilikuwa na mafanikio sana kwamba lilifuatiwa na Kirikou et les bêtes sauvages, iliyotolewa mwaka 2005, na kubadilishwa katika muziki wa hatua, Kirikou na Karaba, uliofanywa kwanza mwaka 2007. Ufuatiliaji mwingine, Kirikou et les hommes et les femmes, ilitolewa mwishoni mwa mwaka wa 2012.

## Kusambazwa
Filamu hii imetolewa katika nchi mbalimbali na wasambazaji wenye leseni kama vileː
*Argentina – Prodifilms
*Brazil – Cult Filmes (VHS), Paulinas Multimídia (DVD)
*Canada – Remstar Distribution
*Denmark – Angel Films A/S
*France – Gébéka Films
*Germany – MFA Filmdistribution 
*Italy – Mikado Film
*Japan – Albatros Film (2003, theatrical), Ghibli Museum Library (DVD)
*Russia – RUSCICO (2004, video)
*Spain – Alta Classics S.L. Unipersonal
*United Kingdom – British Film Institute
*United States – ArtMattan Productions (2000, dubbed)

## Tuzo
## Marejeo 
## Viungo vya Njə
* Tovuti rasmi ya mwongozaji wa filamu hii Michel Ocelot
* Tovuti rasmi ya Marekani ya Kirikou na Mchawi  
* Tovuti inayouza DVD za Kirikou na Mchawi  
* 
* 
* 
* 
* Tathmini ya BBCi
* Tathmini ya gazeti la The Guardian

Jamii:Filamu za 1998
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu

Hii ni **orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu** kwa kila km² (takwimu za mwaka 2015). 

Misri yote imejumuishwa, ingawa sehemu ya eneo la Misri inapatikana Asia. 

Saint Helena, ikiwa imekaribiana sana na Afrika, imejumuishwa pia.

## Orodha 
## Angalia pia
* Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu
* Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa
* Demografia ya Afrika

## Tanbihi
Jamii:Orodha za kijiografia
Jamii:Demografia
Dhibu (kundinyota)

400px|thumb|Ramani ya  Dhibu - Lupus jinsi inavyoonekana kwa mtazamaji kwenye nusutufe ya kusini
**Dhibu** (kwa Kilatini na Kiingereza *Lupus*)  ni jina la kundinyota linaloonekana kwenye angakusi ya Dunia.
 
## Mahali pake
Dhibu (Lupus) linapatikana angani kati ya nyota angavu za  Antara (Antares) na Rijili Kantori (Rigil Kentaurus). Linapakana na makundinyota jirani ya Akarabu (Nge) *(Scorpius)*, Pembemraba *(Norma)*, Bikari *(Circinus)*, Mizani *(Libra)* na Kantarusi *(Centaurus)*.

## Jina
Dhibu (Lupus) lilijulikana kwa mabaharia Waswahili tangu miaka mingi wakifuata njia yao baharini wakati wa usiku kwa msaada wa nyota. Walipokea jina hili kutoka kwa Waarabu waliosema  ذئب  *dhiʾb* kwa maana ya mbwa  mwitu wa Ulaya na Asia. . Jina la kawaida kati ya Waarabu ni السبع *as-sabuʿ* kwa maana ya “mnyama mwitu wa pori” na hii ni namna jinsi gani walivyotafsiri Kigiriki Θηρίον *therion* cha Ptolemaio aliyetaja nyota hizi vile katika orodha yake ya Almagesti .  Ni wafasiri wa baadaye waliotafsiri mnyama huyu kama “mbwa mwitu”  yaani Lupus kwa lugha ya Kilatini.

Lupus - Dhibu ni kati ya makundinyota 48 yaliyotajwa tayari na Klaudio Ptolemaio katika kitabu cha Almagesti wakati wa karne ya 2 BK. Ipo pia katika orodha ya makundinyota 88 ya Umoja wa Kimataifa wa Astronomia  kwa jina la Lupus. Kifupi chake rasmi kufuatana na UKIA ni 'Lup'.

## Nyota
Nyota angavu zaidi ni Alfa Lupi au Kakkab . Ina mwangaza unaoonekana wa mag 2.3  ikiwa na umbali unaokadiriwa kuwa na miaka nuru 460 kutoka Dunia.
 

## Tanbihi
## Marejeo
* Richard Hinckley Allen: Star-Names and their Meanings; kwa G. E. Stechert New York, Leipzig, London, Paris 1899, “Argo Navis” ukurasa 278 ff (online hapa kwenye archive.org)
* Jan Knappert, 1993: The Swahili Names of Stars, Planets and Constellations; The Indian Ocean Review September 1993 Volume 6 No. 3 September 1993, kurasa 6-7, ISSN 1031-2331

## Viungo vya Nje
* Constellation Guide: Lupus constellation
*Lupus, "Stars", kwenye tovuti ya Prof Jim Kaler, University of Illinois, iliangaliwa Oktoba 2017
* Star Tales – Lupus, tovuti ya Ian Ridpath, iliangaliwa Oktoba 2017
* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Lupus
Nywele za Berenike

400px|thumb|Ramani ya  Nywele za Berenike - Coma Berenices jinsi inavyoonekana kwa mtazamaji kwenye nusutufe ya kaskazini
**Nywele za Berenike** (kwa Kilatini na Kiingereza *Coma Berenices*)  ni jina la kundinyota dogo lililopo kwenye nusutufe ya kaskazini ya Dunia.
 
## Mahali pake
Nywele za Berenike (Coma Berenices) inapatikana angani karibu na nyota angavu za  Simaki (Arcturus) na Sumbula (Spica). Inapakana na kundinyota jirani za Nadhifa  (Mashuke) *(Virgo)*, Bakari *(Bootes)*, Mbwa wawindaji *(Canes Venatici)*, Dubu Mkubwa *(Ursus Major)* na Asadi (Simba) *(Leo)*.

## Jina
Nywele za Berenike (Coma Berenices) haikujulikana kama kundinyota ya pekee kwa mabaharia Waswahili. Ni dhaifu na ndogo sana hivyo haikuwa sehemu ya kundinyota zilizoorodheshwa na Ptolemaio  katika Almagesti . Wagiriki wa Kale waliona nyota zake kuwa sehemu ya Asadi (Leo).

Hata hivyo kundinyota hili lilianzishwa nyakati za kale huko Misri. Mnamo mwaka 246 KK mfalme Ptolemaio II aliondoka Misri akavamia Syria. Mke wake malkia Berenike alikata nywele zake kama sadaka kwa miungu ili aweze kurudi salama akaacha nywele katika hekalu. Baadaye ilionekana ya kwamba nywele hazikupatikana tena hekaluni. Hapo Konon mwanaastronomia  wa mfalme alitoa maelezo kuwa miungu walihamisha nywele za malkia angani kama kundinyota akabuni kundinyota “Nywele za Berenike”. Kwa hiyo Nywele za Berenike ilijulikana ingawa  haikuwa kawaida. Wakati wa kutambuliwa upya kwa elimu ya kale katika Ulaya ya karne ya 16 Tycho Brahe aliingiza “Nywele za Berenike” katika ramani yake ya nyota.

Iko pia katika orodha ya kundinyota 88 zinazoorodheshwa na Umoja wa Kimataifa wa Astronomia  kwa jina la Coma Berenices. Kifupi chake rasmi kufuatana na Ukia ni 'Com'.

## Nyota
Nyota angavu zaidi ni Beta Comae Berenices au Diadem. Ina mwangaza unaoonekana wa mag 4.25  ikiwa na umbali wake unakadiriwa 29.8 kutoka Duniani.
 

## Tanbihi
## Marejeo
* Richard Hinckley Allen: Star-Names and their Meanings; kwa G. E. Stechert New York, Leipzig, London, Paris 1899, “Argo Navis” ukurasa 168 ff (online hapa kwenye archive.org)

## Viungo vya nje
* Coma Berenices, "Stars", kwenye tovuti ya Prof Jim Kaler, University of Illinois, iliangaliwa Oktoba 2017
* Star Tales – Coma Berenices, tovuti ya Ian Ridpath, iliangaliwa Oktoba 2017
* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Coma Berenices
Dini barani Afrika

kwa wakazi wa nchi za dunia (2006–2008).]]
**Dini barani Afrika** inaheshimika sana na imeathiri sana utamaduni, falsafa na sanaa zake. 

Kwa sasa wakazi wengi ni wafuasi wa Ukristo na Uislamu, lakini bado wapo wanaoendelea kufuata dini asilia za Kiafrika. Pamoja na hayo hizo dini za jadi zinaathiri imani na maisha ya Wakristo na Waislamu wengi vilevile.

## Dini kuu nchi kwa nchi
Takwimu kuhusu idadi ya wanaofuata dini zinatofautiana pengine sana.
Hii inayozingatia sensa za mwisho imechukuliwa katika Wikipedia ya Kiingereza. 

## Tazama pia
*Dini
*Dini barani Asia
*Dini barani Ulaya
*Dini barani Oceania
*Dini barani Amerika

## Tanbihi
## Marejeo
* Bongmba, Elias Kifon, ed. *The Wiley-Blackwell Companion to African Religions* (2012) excerpt
* Engel, Elisabeth. *Encountering Empire: African American Missionaries in Colonial Africa, 1900–1939* (Stuttgart: Franz Steiner, 2015). 303 pp. 
* Mbiti, John S. *Introduction to African religion* (2nd ed. 1991) excerpt
* Olupona, Jacob K. *African Religions: A Very Short Introduction* (2014) excerpt
* Parrinder, Geoffrey. *African Traditional Religion*. (3rd ed. London: Sheldon Press, 1974) ISBN|0-85969-014-8 
* Parinder, E. Geoffrey. ''Africa's Three Religions*. (2nd ed. London: Sheldon Press, 1976). The three religions are traditional religions (grouped), Christianity, and Islam. ISBN|0-85969-096-2
* Ray, Benjamin C. *African Religions: Symbol, Ritual, and Community* (2nd ed. 1999)

## Viungo vya nje
*African Beliefs 
*"African Traditional Religion" in "The Story of Africa" from the BBC World Service
*Text of *Atoms and Ancestors'', considered a classic study
*Stanford Page
*African Religions at Africa Missions Resource Center
*Tutelary deities of the Akan people of West Africa 

Jamii:Dini
Andrea Sylvester Masiye

**Andrea Sylvester Masiye** alikuwa mwandishi wa riwaya kutoka Zambia. 

Riwaya zake kadhaa ziliandikwa kwa Kiingereza na baadhi katika lugha ya Chichewa. Miongoni mwa riwaya mashuhuri za Kiingereza ni: *Before dawn,* *Singing for freedom,* *Lonely village,* na mchezo *Lands of Kazembe.*

Jamii:Waliozaliwa 1924
Jamii:Waandishi wa Zambia
Michel Ocelot

link=Picha:Michel%20Ocelot%202013.jpg|thumb|Michel Ocelot

**Michel Ocelot** ni mwandishi wa Ufaransa na mwongozaji wa filamu za uhuishaji na vipindi vya televisheni na rais wa zamani wa Chama cha Kimataifa cha Filamu za Uhuishaji. Ingawa inajulikana zaidi kwa ajili ya filamu yake ya mwaka 1998 Kirikou na Mchawi, filamu zake za awali na kazi zake za televisheni tayari zilikuwa zimeshinda tuzo za Césars na British Academy Film Awards. Mwaka 2015 alipata tuzo ya Mafanikio ya Maisha kwenye Tamasha la Filamu za Uhuishaji - Animafest Zagreb.

## Viungo vya Nje 
* Tovuti rasmi ya Michel Ocelot
* Michel Ocelot kwenye Internet Movies Database 
* Kuhusu filamu fupi za Michel Ocelot
* Mahojiano na Björk and mkanda kutoka video ya "Earth Intruders"

 

Jamii:filamu
“Sir”

**Sir** ni cheo cha heshima kinachotumika zaidi huko Uingereza na kwa raia wa nchi nyingine.

Jamii:cheo
Demografia ya Afrika

**Idadi ya wakazi wa Afrika** imeongezeka sana katika karne ya mwisho, na kwa sababu hiyo wengi wao ni watoto na vijana, pia kwa sababu matarajio ya kuishi si ya miaka mingi (katika nchi nne ni chini ya miaka 50). 

Katika miaka 1982–2009 idadi ya watu imekuwa maradufu tena ukihesabu miaka 1955–2009 imekuwa mara nne zaidi. 

Kwa sasa ongezeko ni la asilimia 2.6 kwa mwaka na wakazi wa Afrika wamekuwa 1,225,080,510 (2016), sawa na 15% za watu wote duniani. Umoja wa Mataifa unatabiri kwamba wanaweza kufikia 26% mwaka 2050 (2,500,000,000) na 39% mwaka 2100 (4,400,000,000).

## Tazama pia
* Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu
* Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
* Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu
* Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa
* Demografia ya Afrika

## Viungo vya nje
## Tanbihi
Mto Komoé

**Mto Komoé** ni mto wa Afrika Magharibi ambao unaanzia Burkina Faso, unaingia katika Ivory Coast na kuishia katika Bahari ya Atlantiki. 

Urefu wake ni km. 759 hivi.

## Tazama pia
* Mito mirefu ya Afrika

Jamii:Mito ya Burkina Faso
Jamii:Mito ya Cote d'Ivoire
Mto Sankuru

**Mto Sankuru** ni tawimto la mto Kasai katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. 

Urefu wake ni km 1,200 hivi, hivyo ni mrefu kuliko mito mingine inayochangia mto Kasai (karibu na Bena-Bendi, kwenye ).

## Tazama pia
* Mito mirefu ya Afrika

## Tanbihi
Jamii:Atlantiki
Sangha (mto)

2010.]]
**Mto Sangha** ni tawimto la mto Kongo katika Jamhuri ya Afrika ya Kati, Kamerun na Jamhuri ya Kongo. 

Urefu wake ni km 1100 hivi.

## Tazama pia
* Mito mirefu ya Afrika

## Tanbihi
Jamii:Mto Kongo
Jamii:Atlantiki
Insha zisizo za kisanaa

**Insha zisizo za kisanaa** ni aina ya insha ambayo haitumii lugha za kifasihi isipokuwa hutumia lugha ya kawaida tu. 

Katika insha hizo hakuna matumizi ya methali, nahau, vitendawili, misemo, tamathali za semi na kadhalika. Insha hizi kwa kawaida huwa na mada fulani anayoilenga mwandishi. Kwa mfano mwandishi anaweza kuwa ameambiwa aandike insha yenye mada 'umuhimu wa maji'

## Muundo wa insha zisizo za kisanaa 
* Madhumuni ya mwandishi
* Utafiti
* Kuongeza viungo vya nje

### Madhumuni ya mwandishi 
Muundo wa insha zizizo za kisanaa huanza kwa madhumuni ya uandishi ule. Mwandishi anafaa aeleze hadhira yake kwa nini ameamua kuuandika mtungo ule, pia awaeleze ni mambo gani atakayoyaangazia katika mtungo wake ule.

### Utafiti 
Mwandishi atafuatiliza madhumuni yake na utafiti alioufanya. Atawaeleza wasomaji ni yapi aliyokumbana nayo ili apate tamaa ya kuandika mtungo ule. Utafiti wake ndio utakaowafanya wasomaji waelewe ni kwa nini akaamua kuandika jinsi alivyoandika.

### Kuongeza viungo vya nje 
Katika insha za vyuo vikuu, wanafunzi yafaa waongeze viungo vya nje ambako walifanya utafiti wao. Kwa mfano, kama umepata takwimu kuhusu watu wasio na maji ulimwenguni kutoka kitabu fulani, yafaa unukuu hicho kitabu kama kiungo chako cha nje. Kwa kufanya hivi, msomaji ataweza kukibukua kitabu hicho ahakiki kama uliyosema yana ukweli. 

Usiponukuu kule ulikofanya utafiti wako, basi itaonekana kuwa wewe ni mwizi uliyeiba kazi ya wengine. Wizi huo kwa Kiingereza huitwa "Plagiarism".

Katika kunukuu kazi, huenda ukatumia mfumo wa APA, Turabian au MLA kulingana na maagizo uliyopewa na mwalimu wako. Pia kozi unayofanya itakusaidia katika maamuzi hayo. Kwa mfano wanafunzi wanaofanya kozi za saikolojia au sosholojia hutumia APA, ilhali wanaofanya kozi za udaktari na uuguzi hutumia MLA.

Jamii:Isimu
Orodha ya nchi za Afrika kwa Pato la Taifa

thumb|Nchi za Afrika kulingana na Pato la Taifa 2024
**Pato la Taifa** (kwa Kiingereza: *Gross domestic product*, GDP) ni thamani ya sokoni ya bidhaa na huduma zote za nchi fulani katika mwaka. Hii ni Orodha ya nchi za Afrika kwa pato la taifa la kawaida kadirio la 2025, chapisho la IMF. 

## Orodha 
## Tazama pia
* Orodha ya nchi kwa Pato la Taifa
*Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu
*Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu
*Orodha ya nchi za Afrika kwa Kiashiria cha Maendeleo ya Binadamu
*Pato la Taifa Halisi
*Uchumi wa Afrika

## Tanbihi
GDP
Afrika

Jamii:Orodha ya maeneo kwa Pato la Taifa
Mto Ogowe

la mto Ogowe.]]

 na watoto mtoni (1890-1893).]]
**Mto Ogowe** (au **Ogooué**) ndio mto muhimu zaidi wa Gabon, na ni wa nne kwa wingi wa maji barani Afrika (baada ya mto Kongo, mto Niger na mto Zambezi).

Chanzo chake ni katika Jamhuri ya Kongo na delta yake kubwa ni kwenye ghuba ya Guinea (bahari ya Atlantiki).

## Tazama pia
* Mito mirefu ya Afrika

## Tanbihi 
* Perusset André. 1983. Oro-Hydrographie (Le Relief) in *Geographie et Cartographie du Gabon, Atlas Illustré* led by The Ministère de l'Education Nationale de la Republique Gabonaise. Pg 10-13. Paris, France: Edicef.
* Petringa, Maria. *Brazza, A Life for Africa*. Bloomington, IN: AuthorHouse, 2006. .  Describes Pierre Savorgnan de Brazza's extensive explorations of the Ogoué River basin.
* National Geographic. 2003. *African Adventure Atlas* Pg 24,72. led by Sean Fraser.
* Gardinier David. 1994. *Historical Dictionary of Gabon 2nd Edition*. USA: The Scarercrow Press, Inc.
* Direction General de L'Environnement.1999. ''Stratégie nationale et Plan D'action sur la biodiversité biologique du Gabon*.
* *The Atlas of Africa*. Pg 201. by Regine Van Chi-Bonnardel. Jeune Afrique Editions.
* Lerique Jacques. 1983. Hydrographie-Hydrologie. in *Geographie et Cartographie du Gabon, Atlas Illustré'' led by The Ministère de l'Education Nationale de la Republique Gabonaise. Pg 14-15. Paris, France: Edicef.

## Viungo vya nje 
* World Resources Institute map of Ogooué watershed 
* Map of the Ogoué River basin at Water Resources eAtlas
* Maria Petringa's 1997 "Pierre Savorgnan de Brazza: Brief Life of a Lover of Africa" about Brazza's extensive explorations of the Ogoué River basin
* Website about the dinosaur hunt
Mto Baoulé

**Mto Baoulé** ni tawimto la mto Bani ambao tena unaingia katika mto Niger ukiwa tawimto kubwa zaidi nchini Mali.

Chanzo chake kiko nchini Cote d'Ivoire. 

## Tanbihi
Jamii:Mito ya Cote d'Ivoire

Jamii:Atlantiki
Jamii:Mto Niger
Mto Kwilu

thumb|Wananchi wakivuka mto Kwilu.
**Mto Kwilu** ni tawimto la mto Kwango, ambao tena ni tawimto la mto Kasai katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. 

Chanzo chake ni nchini Angola.

Urefu wake ni km 975 hivi.

## Tazama pia
* Mito mirefu ya Afrika

## Tanbihi
K
K

Jamii:Atlantiki
Mto Molopo

thumb|mto molopo
**Mto Molopo** ni tawimto la mto Orange kati ya Afrika Kusini na Botswana.

Urefu wake ni km. 960 hivi.

## Tazama pia
* Mito mirefu ya Afrika
* Orodha ya mito ya Afrika Kusini

## Viungo vya nje
*'Where is the life in farming': Agricultural livelihoods in Molopo and Barolongs compared 

Jamii:Mito ya Botswana
Jamii:Mito ya Afrika
Jamii:Mito ya Afrika Kusini
Jamii:Atlantiki
Karpati

**Karpati** au **Milima ya Karpati** ni safu ya milima yenye urefu wa km 1,000 katika Ulaya ya Kati na ya Mashariki, ya pili barani baada ya Milima ya Skandinavia, (km 1,700).

Safu hiyo ina umbo la upinde unaoanzia Ucheki (3%) kupita Slovakia (17%), Polandi (10%), Hungaria (4%) na Ukraine (11%), hadi Romania (51%).  
Milima mirefu zaidi inaitwa Tatra, mpakani kwa Slovakia na Polandi, ambapo vilele vinazidi mita 2,600 juu ya usawa wa bahari. 

, Polandi]]
, Slovakia]]
 huko Zakopane, Polandi]]
, walioishi kwenye Karpati, 1872 hivi.]]

## Tanbihi
## Marejeo
* 
* 
* 

## Viungo vya nje
* Encyclopedia of Ukraine, vol. 1 — Carpathian Mountains, by  Volodymyr Kubijovyč (1984).
* Carpathianconvention.org: The Framework Convention for the Protection and Sustainable Development of the Carpathians
* Orographic map highlighting Carpathian mountains
* Alpinet.org:  Romanian mountain guide
* Carpati.org: Romanian mountain guide
* Pgi.gov.pl: Oil and Gas Fields in the Carpathians
* Video: Beautiful mountains Carpathians, Ukraine
Orodha ya milima ya Andes

**Orodha ya milima ya Andes** inataja baadhi ya milima mirefu zaidi katika safu ya milima ya Andes. Orodha inakwenda toka kaskazini hasi kusini mwa bara la Amerika Kusini.

## Cordillera de la Costa, Venezuela
* Pico Bolívar (m 4,981), Venezuela
* Pico Pan de Azucar (m 4680), Venezuela

## Andes ya Kolombia
* Pico Cristóbal Colón (m 5,775), Kolombia
* Pico Simon Bolivar (m 5,775), Kolombia
* Ritacuba Blanco (m 5,410), Kolombia
* Nevado del Huila (m 5,365), Kolombia
* Nevado del Ruiz (m 5,321), Kolombia
* Nevado del Tolima (m 5,215), Kolombia
* Pico Pan de Azucar (El Cocuy) (m 5,120), Kolombia
* Santa Isabel (m 4,950), Kolombia
* Nevado Cumbal (m 4,764), Kolombia
* Purace (m 4,650), Kolombia
* Cerro Negro de Mayasquer (m 4,445), Kolombia
* Galeras (m 4,276), Kolombia
* Azufral (m 4,070), Kolombia

## Cordillera Occidental, Ecuador
* Chimborazo (m 6,267), Ecuador
* Iliniza Sur (m 5,263), Ecuador
* Iliniza Norte (m 5,116), Ecuador
* Carihuairazo (m 5,018), Ecuador
* Cotacachi (m 4,944), Ecuador
* Corazón (m 4,782), Ecuador
* Pichincha (m 4,776), Ecuador
* Chiles (m 4,723), Ecuador
* Atacazo (m 4,455), Ecuador

## Cordillera Real, Ecuador
* Cotopaxi (m 5,897), Ecuador
* Cayambe (m 5,790), Ecuador
* Antisana (m 5,758), Ecuador
* El Altar (m 5,319), Ecuador
* Sangay (m 5,230), Ecuador
* Tungurahua (m 5,023), Ecuador
* Sincholagua (m 4,873), Ecuador
* Cerro Hermoso (m 4,571), Ecuador
* Sumaco (m 3,780), Ecuador
* Reventador (m 3,562), Ecuador

## Milima ya Interandino, Ecuador
* Rumiñahui (m 4,722), Ecuador
* Imbabura (m 4,621), Ecuador
* Pasochoa (m 4,199), Ecuador

## Andes ya Peru
* Huascaran (m 6,768), mlima wa juu katika Peru
* Nevado Mismi (m 5,597), Peru
* Cerro Bravo (m 3,923), Peru

## Cordillera Real, Bolivia
* Nevado Sajama (m 6,542), mlima wa juu wa Bolivia
* Illimani (m 6,438), Bolivia
* Ancohuma (m 6,427), Bolivia
* Illampú (m 6,368), Bolivia
* Huayna Potosi (m 6,088), Bolivia
* Chachacomani (m 6,074), Bolivia
* Pico del Norte (m 6,070) Bolivia

## Andes ya Kusini
* Llullaillaco (m 6,738), Ajentina / Chile
* Ojos del Salado (m 6,891), mlima wa juu nchini Chile, wa pili kati ya vilele vya Andes
* Monte Pissis (m 6,774), Ajentina
* Cerro Mercedario (m 6,720), Ajentina
* Aconcagua (m 6,962), Ajentina, mlima wa juu nje ya Asia
* Volcán Antuco (m 3,585), Chile
* Villarrica (m 2,847), Chile
* Lanin Volcano (m 3,776), Ajentina / Chile
* Tronador (m 3,491), Ajentina / Chile
* Cerro San Valentin (m 4,058), Chile
* Cerro Torre (m 3,133), Patagonia, Ajentina / Chile. Ni  miongoni mwa milima migumu kupandwa katika dunia nzima
* Fitz Roy (m 3,375), Ajentina / Chile
* Monte Sarmiento (m 2,300), Chile

## Tazama pia
* Orodha ya milima

Jamii:Orodha za kijiografia
Jamii:Milima
Jamii:Amerika Kusini
Pico Bolívar

thumbnail|right|200px|Mlima Pico Bolívar 
'''''' ni mlima wa Andes katika nchi ya Venezuela (Amerika Kusini).

Urefu wake ni mita 4,981 juu ya usawa wa bahari.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Andes

Jamii:Milima ya Venezuela
Jamii:Milima ya Amerika Kusini
Zulia

]]

**Zulia** ni aina ya kitambaa kinene ambacho mara nyingi hutumiwa kufunika sakafu. 

Mazulia hutumiwa kwa madhumuni mbalimbali, ikiwa ni pamoja na kuhami miguu ya mtu kutoka kwenye ubaridi wa sakafu ya saruji, kufanya chumba kuwa kizuri zaidi kama mahali pa kukaa sakafu (kwa mfano, wakati wa kucheza na watoto au kama mahali pa sala), kupunguza sauti ya kutembea (hasa katika majengo ya ghorofa) na kuongeza mapambo au rangi kwenye chumba. Mazulia hutengenezwa kwa rangi yoyote kwa kutumia nyuzi tofauti za rangi.  Kuanzia miaka ya 2000, mazulia yanatumiwa pia katika viwanda, maduka ya rejareja na hoteli.

Inaaminiwa kuwa mazulia yalianza kutumika karne ya 3 au 2 KK huko Asia ya Magharibi, labda eneo la Bahari ya Kaspi (Irani ya kaskazini) au Miinuko ya Armenia. Zulia zee kabisa duniani ni zulia la Pazyryk ambalo ni la karne ya 5 KK. Zulia hili lilifukuliwa na Sergei Ivanovich Rudenko mwaka wa 1949 kutoka kwenye milima Altai huko Siberia. 

 ndio zulia zee kuliko yote duniani. Linatoka (Armenia karne ya 5 KK.)]]

## Marejeo 
## Tazama pia 
* Flowers underfoot : Indian carpets of the Mughal era

## Viungo vya Nje 
* Je ni nani aliyegundua mazulia? 
* Historia ya mazulia
* Kuhusu zulia na sala
* Jinsi Waislamu wanavyotumia mazulia kwenye sala 
* Kuhusu zulia na sala
* Ushauri wa jinsi ya kutunza mazulia

Jamii:Utamaduni
Sergei Ivanovich Rudenko

**Sergei Ivanovich Rudenko** (Kwa Kirusi: Сергей Иванович Руденко; Januari 16, 1885, Kharkov - Julai 16, 1969, Leningrad) alikuwa Mrusi mwanaanthropolojia na mwanaakiolojia maarufu ( ambaye aligundua na kuchimba makaburi ya Scythian, Pazyryk huko Siberia.

Rudenko alikuwa mfuasi wa "Shule ya Ufaransa ya Anthropolojia" ya Paulo Broca. Alishiriki katika Tume ya Ramani ya Kijiografia ya Kirusi (IRGO) iliyoanzishwa mwaka wa 1910.

Jamii:Historia
Europa (mitholojia)

300px|thumb|Europa na fahali, picha ya ukutani katika nyumba ya Kiroma huko Pompeii, Italia (karne ya 1 BK)
**Europa** ni jina la mwanamke katika mitholojia ya Ugiriki. Alikumbukwa kama binti wa mfalme wa Finisia katika Asia ya Magharibi aliyetongozwa na mungu mkuu Zeus na kupelekwa naye hadi kisiwa cha Krete. Jina lake lilikuwa hivyo jina la bara la Europa yaani Ulaya.

Katika masimulizi ya Europa Zeus ni mungu mkuu anayezunguka muda wote duniani akitafuta mapenzi na mabinti mazuri wa kibinadamu lakini anahitaji kujificha kwa sababu Hera, mke wake na mungu mkuu wa kike wa Wagiriki alichukia tabia hii. Kwa hiyo Zeus alibadilisha umbo lake mara kwa mara.

Alipotaka kumkaribia Europa mzuri aliingia katika umbo la fahali mweupe. Alimwamuru mungu wa biashara na wezi Herme kupeleka kundi la ng'ombe kwenye ufuko ambako Eruopa alicheza na mabinti wenzake. Mabinti walianza kucheza na ng'ombe waliokuwa watulivu na Europa alimpanda fahali mweupe. Hapo fahali Zeus alikimbia naye akaingia baharini na kuvuka bahari yote hadi kisiwa cha Krete. Hapa alichukua tena umbo lake la kawaida na kuzaa naye wana watatu. Europa aliolewa baadaye na Asterios mfalme wa Krete na kuwa malkia yake. Huyu hakuzaa mweyewe bali alikubali wataoto wake.

Mwana mmoja wa Zeus na Europa alikuwa Monos na huyu aliendelea kuwa mfalme wa Krete baada ya Asterios.

Hadithi hii ilihifadhiwa mara ya kwanza katika Illiadi ya Homer. Hapo babake aliitwa Phoinix.. Kwa kipana ilishikwa katika mkusanyiko ulioitwa "Bibliotheke ya Apollodorus" 

## Marejeo
Ahaggar

right|thumb|400px|Mlima Tahat, kilele kirefu kabisa katika safu ya Ahaggar
**Ahaggar** (pia **Uhaggar**, **Hoggar**) ni safu ya milima ya Aljeria (Afrika).

Urefu wake unafikia hadi mita 2,908 juu ya usawa wa bahari.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Afrika

Jamii:Milima ya Algeria
Jamii:Milima ya Afrika
Auasberge

right|thumb|400px|Milima Auas
**Milima Auas** (kwa Kijerumani *Auasberge*) ni safu ya milima katika nchi ya Namibia (Afrika).

Urefu wake unafikia hadi mita 2,484 juu ya usawa wa bahari.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Afrika

Jamii:Milima ya Namibia
Jamii:Milima ya Afrika
Chappal Waddi

thumbnail|right|200px|Mlima Chappal Waddi 
thumb|Mlima Chappal Waddi
'*** (au **Gangirwal*') ni mlima mrefu kuliko yote ya Nigeria (Afrika).

Urefu wake unafikia hadi mita 2,419 juu ya usawa wa bahari.

Mlima unapatikana kwenye katika Jimbo la Taraba, karibu na mpaka na Kamerun, katika Hifadhi ya Msitu ya Gashaka Gumti na Hifadhi ya Kitaifa ya Gashaka-Gumti kwenye Bonde la Mambilla.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Afrika

Jamii:Milima ya Nigeria
Jamii:Milima ya Afrika
Jamii:Jimbo la Taraba
Drakensberg

thumb|safu za milima ya drakensberg

**Drakensberg** (kwa Kizulu *uKhahlamba*, kwa Kisotho *Maluti*) ni safu ya milima kunjamano huko Afrika Kusini na Lesotho (Afrika).

Urefu wake unafikia hadi mita 3,482 juu ya usawa wa bahari.

Safu hili ni sehemu ya ukanda wa kunjamano wa rasi katika Afrika Kusini.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Afrika

Jamii:Milima ya Afrika Kusini
Jamii:Milima ya Lesotho
Jamii:Milima ya Afrika
Emi Koussi

[thumb|300px|Volkeno ya Emi Koussi katika safu ya [Tibesti.]]
'''''' ni mlima mrefu zaidi wa Chad (Afrika).

Urefu wa volkeno hiyo unafikia hadi mita 3,445 juu ya usawa wa bahari.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Afrika

Jamii:Milima ya Chad
Jamii:Milima ya Afrika
Jamii:Volkeno za Afrika
Mlima Moco

''''* ni mlima mrefu zaidi wa Angola (Afrika).

Urefu wake unafikia mita 2,620 juu ya usawa wa bahari.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Afrika

## Marejeo
* *Merriam-Webster's Geographical Dictionary, Third Edition''. Springfield, Massachusetts: Merriam-Webster, Incorporat]]ed, 1997. .

Jamii:Milima ya Angola
Jamii:Milima ya Afrika
Milima Air

right|thumb|Bonde la Timia katika safu ya Aïr
**Aïr** *(tamka: a-ir)* ni safu ya milima katika nchi ya Niger (Afrika).

Urefu wake unafikia hadi mita 2,022 juu ya usawa wa bahari. Eneo la Air ni kilomita za mraba 84,000. Milima hii iko katikati ya jangwa la Sahara na kutokana na kuinuliwa juu ya mazingira ya jangwa ina tabia kama kisiwa chenye tabianchi tofauti. Hata kama usimbishaji ni mdogo, kimo chake hupunguza joto na kinatunza kiwango cha unyevu kilichopo juu ya jangwa na hivyo kuruhusu kuwepo kwa uoto tofauti na jangwa. 

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Afrika

Jamii:Milima ya Niger
Jamii:Milima ya Afrika
Mlima Baker

right|thumb|Mlima Baker
''''* (kwa Kiing.: *Mount Baker*) ni mlima wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo na Uganda (Afrika).

Urefu wake unafikia mita 4,844 juu ya usawa wa bahari.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Afrika
* Orodha ya milima ya Uganda

## Marejeo
* *Merriam-Webster's Geographical Dictionary, Third Edition''. Springfield, Massachusetts: Merriam-Webster, Incorporated, 1997. ISBN 0-87779-546-0

Jamii:milima ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:Milima ya Uganda
Jamii:Milima ya Afrika
Ras Dejen

400px|thumb|right|Kilele kinavyoonekana kutoka magharibi.
'*** (pia: **Ras Dashen*', huandikwa ራስ ደጀን katika lugha ya Kiamhara ikimaanisha mlinzi mkuu) ni mlima mrefu katika nchi ya Ethiopia na mlima wa kumi kwa urefu barani Afrika ukiwa na urefu wa mita 4,533 (futi 14,930) juu ya usawa wa bahari.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Afrika

## Tanbihi
## Marejeo
* ''Merriam-Webster's Geographical Dictionary, Third Edition''. Springfield, Massachusetts: Merriam-Webster, Incorporat]]ed, 1997. .

Jamii:Milima ya Ethiopia
Jamii:Milima ya Afrika
Mlima Serbal

**Serbal** ni mlima kwenye rasi ya Sinai ambayo iko upande wa Asia, lakini ni ya Misri (nchi ya Afrika). 

Urefu wake unafikia mita 2,070 juu ya usawa wa bahari.

Kuna watu wanaodai ndio mlima ambako Musa alipopokea Amri Kumi.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Afrika

## Marejeo
* ''Merriam-Webster's Geographical Dictionary, Third Edition''. Springfield, Massachusetts: Merriam-Webster, Incorporat]]ed, 1997. .

Jamii:Milima ya Misri
Jamii:Milima ya Afrika
Jamii:Milima ya Asia
Kipi Sijasikia

[thumb|Kiwambo cha Kipi Sijasikia ikimuonesha [Diamond Platnumz|Diamond Platnum aliyecheza kama wakili wa Jay katika video hii. Seti hii ilikuwa ya mahakamani.|left]]
**"Kipi Sijasikia"** ni wimbo uliotoka tarehe 15 Septemba, 2014 kutungwa na kuimbwa na msanii wa muziki wa hip hop kutoka nchini Tanzania, Professor Jay. Katika wimbo, ameshirikishwa mwimbaji wa Bongo Flava - afisa mtendaji mkuu wa WCB, Diamond Platnumz. Wimbo umetayarishwa na P. Funk wa Bongo Records. Wiki ambayo wimbo huu umetoka, Jay alitoka nyimbo tatu kwa siku tatu mfululizo. Ya kwanza "Chafu Tatu", ya pili "Kipi Sijasikia" na ya tatu "Sauti ya Ghetto". Wimbo una madongo kibao dhidi ya wale wanaomsema vibaya maisha ya Jay. 
Video ya muziki huu imeongozwa na Adam Juma wa Next Level Production. Walionekana katika video ni pamoja na Rommy Jones, DJ Choka, P. Funk, Kulwa Kikumba (Dude) na wengine wengi. Jay anaimba kwa uchungu mno dhidi ya wenye visonoko na ngebe juu yake.

Ubunifu pekee katika wimbo huu ni kwenye video. Inaanza anakamatwa, anapelekwa mahakani, anashinda na mwishoni anaonekana akiwa na marafiki zake wanakula raha za dunia kwa raha mustarehe kabisa licha ya magumu aliyopitia hapo awali.

## Marejeo
## Viungo vya Nje
Jamii:Nyimbo za 2014
Jamii:Nyimbo zilizotayarishwa na P. Funk
Jamii:Nyimbo za Professor Jay
Dolomiti

kutoka Pordoi.]]
]]
**Dolomiti** ni safu ya milima iliyo sehemu ya Alpi.

Milima hiyo inapatikana Italia Kaskazini katika wilaya za Belluno, Trento na Bolzano/Bozen.

Ni maarufu kwa madini yake lakini hasa kwa uzuri wake unaovutia watalii wengi.

Mnamo Agosti 2009, UNESCO iliitangaza kuwa urithi wa dunia.

## Vilele virefu zaidi 
## Tanbihi
## Marejeo
* Provincia di Belluno, Provincia Autonoma di Bolzano-Alto Adige Autonome Provinz Bozen-Südtirol, Provincia di Pordenone, Provincia Autonoma di Trento, Provincia di Udine, Regione Autonoma Friuli Venezia Giulia, 2008. *Nomination of the Dolomites for inscription on the World Natural Heritage List UNESCO. Nomination Document.* 363 pp. https://web.archive.org/web/20131225070444/http://fondazionedolomitiunesco.org/documentazione-2/01_DOLOMITES_nomination_document_jan2008_1236608233_1294933181.pdf
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Viungo vya nje 
* Franco Grisa Timelapse
* Italian official cartography (*Istituto Geografico Militare* - IGM); on-line version: www.pcn.minambiente.it
Elimu ya kujitegemea

**Elimu ya kujitegemea** ni elimu inayolenga si nadharia au ujuzi tu, bali namna ya kufaidika nayo hata upande wa uchumi kwa kufanya nchi isihitaji kutegemea misaada kutoka nje.

## Malengo ya elimu ya kujitegemea
*Kufanya vijana kuwa na uzalendo kwa taifa lao
*Vijana kujitambua na kuwa majasiri
*Vijana kuwa na bidii katika kazi n.k.

## Baada ya Tanzania kupata uhuru
Tanzania mara ilipopata uhuru mwaka 1961 serikali, chini ya uongozi wa waziri mkuu wa kwanza wa Tanganyika, Julius Nyerere, ilifanya jitihada mbalimbali za kuiokomboa nchi, hususan katika suala la elimu. Mipango mbalimbali iliwekwa, na kilele cha mipango hiyo ilikuwa mwaka 1967 wakati wa Azimio la Arusha.

Jamii:Elimu
Jamii:Historia ya Tanzania
Bahari za China

**Bahari za China** ni mfululizo wa bahari za pembeni katika Pasifiki ya magharibi, karibu na China. 

Bahari hizo ni: 

* Bahari ya Njano (ikiwa na Bahari ya Bohai na Hori ya Korea)
* Bahari ya Mashariki ya China
* Bahari ya Kusini ya China

## Tanbihi
Jamii:Pasifiki
Bahari ya Njano

**Bahari ya Njano** ni bahari ya pembeni katika Pasifiki ya magharibi, karibu na China, pamoja na Bahari ya China Mashariki
na Bahari ya China Kusini. 

## Tanbihi
Jamii:Pasifiki
Jamii:Jiografia ya China
Marmolada

right|thumb|Mlima wa Marmolada
'''''' ni mlima wa Alpi katika nchi ya Italia (Ulaya Kusini).

Urefu wake ni mita 3,343 juu ya usawa wa bahari, hivyo unazidi milima yote ya Dolomiti.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Alpi

Jamii:Milima ya Italia
Jamii:Milima ya Ulaya
Jamii:Alpi
Monte Rosa

right|thumb|Mlima wa Monte Rosa, upande wa Mashariki
**Monte Rosa** ni safu ya milima ya Alpi kati ya nchi za Italia na Uswisi (Ulaya).

Urefu wa kilele chake kirefu kabisa huitwa Dufourspitze na ni mita 4,634 juu ya usawa wa bahari, hivyo ni wa pili kati ya milima yote ya Ulaya Magharibi. Vilele vingine ni Dunantspitze (mita 4,632), Grenzgipfel (mita 4,618) na Nordend (mita 4,609).

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Alpi

Jamii:Milima ya Italia
Jamii:Milima ya Uswisi
Jamii:Milima ya Ulaya
Jamii:Alpi
Signalkuppe

thumb|Kilele cha mlima.
'''''' (kwa Kiitalia: "Punta Gnifetti") ni mlima wa Alpi kati ya nchi za Italia na Uswisi (Ulaya).

Urefu wake ni mita 4,554 juu ya usawa wa bahari.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Alpi

Jamii:Milima ya Italia
Jamii:Milima ya Uswisi
Jamii:Milima ya Ulaya
Jamii:Alpi
Mlima Gessi

thumbnail|right|280px|Mlima Gessi katika Safu ya Milima ya Ruwenzori
''''* uko katika safu ya milima ya Ruwenzori, kwenye mpaka wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Uganda (Afrika). 

Mlima huo ulipata jina lake kutoka kwa Mwitalia Romolo Gessi (1831 - 1881) aliyekuwa mtafiti wa chanzo cha mto Nile.

Kilele cha juu cha Mlima Gessi ni Lolanda (mita 4,715 juu ya usawa wa bahari), halafu Bottego (mita 4699).

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Afrika
* Orodha ya milima ya Uganda
* Orodha ya milima ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo

## Tanbihi
## Marejeo
* *Merriam-Webster's Geographical Dictionary, Third Edition''. Springfield, Massachusetts: Merriam-Webster, Incorporat]]ed, 1997. .

Jamii:Milima ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:Milima ya Uganda
Jamii:Milima ya Afrika
Dom

right|thumb|Mlima Dom, upande wa Magharibi
'''''' ni mlima wa Alpi katika nchi ya Uswisi (Ulaya).

Urefu wake ni mita 4,545 juu ya usawa wa bahari, hivyo ni wa tatu kati ya milima yote ya Alpi.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Alpi

Jamii:Milima ya Uswisi
Jamii:Milima ya Ulaya
Jamii:Alpi
Ostspitze

[right|thumb|Kilele cha Ostspitze kati ya [Grenzgipfel na Dufourspitze]]
**Ostspitze** (tangu 2014 huitwa **Dunantspitze**) ni mlima wa Alpi katika nchi ya Uswisi (Ulaya).

Urefu wake ni mita 4,632 juu ya usawa wa bahari.

Mwaka wa 2014, wakati wa sherehe ya miaka 150 ya Msalaba Mwekundu, mlima wa Ostspitze ulipata jina jipya ili kumheshimu mwanzilishaji wa shirika hilo Henri Dunant, yaani jina la Dunantspitze.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Alpi

Jamii:Milima ya Uswisi
Jamii:Milima ya Ulaya
Jamii:Alpi
Neymar Jr

**Neymar da Silva Santos Júnior** (matamshi ya Kireno: [nejˈmaʁ dɐ ˈsiwvɐ ˈsɐ̃tus ˈʒũɲoʁ], kwa kawaida anajulikana kama Neymar au Neymar Jr; alizaliwa 5 Februari 1992) ni mchezaji wa mpira wa miguu mzawa wa Brazil. 

Anacheza kama mshambuliaji katika klabu ya Al-Hilal nchini Saudia na katika timu ya taifa ya Brazil.
 
Neymar alijitokeza katika umri mdogo huko Santos, ambako alifanya mwanzo wake wa kitaaluma mwenye umri wa miaka 17. Neymar alikuwa mara mbili mchezaji bora wa Brazil mwaka 2011 na 2012, kabla ya kuhamia Ulaya kwenda kujiunga na timu ya Barcelona. Akiwa kama mshambuliaji akisaidiana na Lionel Messi na Luis Suárez, alishinda kombe la La Liga, Copa del Rey, na Ligi ya Mabingwa ya UEFA msimu wa 2014-15. Alishika nafasi ya tatu katika tuzo ya Ballon d'Or mwaka 2015. Mnamo Agosti 2017, Neymar alihamia kutoka Barcelona kwenda Paris Saint-Germain kwa mkataba wa thamani ya milioni 222 milioni, na kumfanya awe mchezaji wmenye gharama kubwa duniani.

Pamoja na mabao 55 katika mechi 85 kwa Brazil tangu kuanzia umri wa miaka 18, Neymar ni mchezaji wa tatu wa juu zaidi kwenye timu yake ya Taifa. Ushiriki wake katika Kombe la Dunia ya FIFA ya 2014 na 2015 Copa América ilipunguzwa kwa kuumia na kusimamishwa kwa mtiririko huo, lakini mwaka ujao aliipatia Brazil medali ya kwanza ya dhahabu ya Olimpiki katika soka la wanaume katika michezo ya Olimpiki ya majira ya joto ya 2016.

Anajulikana kwa njia yake ya uwezo wa kutumia miguu miwili. Pamoja na mwenye uwezo wa kuchezea mpira. Yeye huwa miongoni mwa watu wa michezo maarufu duniani; kampuni ya SportsPro ilimtaja Neymar kama mwanamichezo maarufu zaidi duniani mwaka 2012 na 2013, na ESPN imemtaja kuwa mwanariadha maarufu zaidi wa nne mwaka 2016.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1992
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Brazil
Mark Dacascos

link=Picha:Mark%20Dacascos%20cropped.jpg|thumb|Mark Dacascos
**Mark Alan Dacascos** (alizaliwa 26 Februari 1964) ni mwigizaji wa Marekani na msanii wa maonyesho ya Kung Fu na Karate. 

Mark alishinda mitindo mbalimbali ya mashindano ya Kung Fu kati ya umri wa miaka 7 na 18.

Jamii:Waliozaliwa 1964
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Antonio Conte

**Antonio Conte** (matamshi ya Kiitalia: [anˈtɔːnjo ˈkonte]; amezaliwa 31 Julai 1969) ni meneja wa mpira wa miguu wa Italia na mchezaji wa zamani. 

Kwa sasa ni kocha mkuu wa klabu ya Internazionale Milano. Alichukua nafasi hiyo akitokea Chelsea ya Uingereza. 

Conte anazungumza lugha ya Kiitalia na Kiingereza. Ni Mkristo muumini wa Kanisa Katoliki. Conte na mkewe Elisabetta wana mtoto mmoja wa kike anayefahamika kwa jina la Vittoria. Wawili hao walikuwa katika mahusiano ya miaka 15 kabla ya kuoana mnamo Juni 2013. 

Mwaka 2012 Conte alikutwa na kashfa ya kupanga matokeo wakati huo akiwa kocha wa klabu ya Siena ya Italia akiwa na mchezaji mwenzake Filippo Carobbio walihusishwa katika kupanga matokeo kwa kucheza kamari msimu huo wa 2011-12. 

Katika kashfa hiyo ilielezwa kuwa mmiliki wa Siena Massimo Mezzaroma alipeleka ujumbe kwa wachezaji akiwataka wahakikishe mchezo wao dhidi ya Novara umalizike kwa sare. Kwa kufanya hivyo Mezzaroma alipata faida kubwa. Conte aliweka bayana namna familia yake ilivyomsaidia hususani mkewe ambaye alitoa msaada mkubwa kwake. 

Akiwa mchezaji alikuwa akicheza nafasi ya kiungo. Alianza soka lake katika klabu ya Lecce na baadaye kuwa mchezaji mwenye mvuto na mwenye ushawishi katika klabu ya Juventus. Aliwahi kuwa nahodha wa Juventus katika Ligi ya Mabingwa barani ulaya pia serie A na michuano mingine. Pia alicheza timu ya taifa ya Italia ‘Azzuri’ na kushiriki Kombe la Dunia  mwaka 1994 na Mataifa ya Ulaya Euro 2000. Na katika mara zote hizo Italia ilishika nafasi ya pili. 

Kazi ya ukocha alianza mwaka 2006 na baadaye kuiongoza klabu ya Bari kutwaa taji la Serie B msimu wa 2008-09. Miaka miwili baadaye aliipandisha Siena katika Serie B. Alikwenda kuinoa Juventus mwaka 2011 alikoweka mfumo 3-5-2 na kufanikiwa kutwaa mataji matatu ya Serie A. Mwaka 2014 aliiongoza timu ya taifa hadi kampeni za Mataifa ya Ulaya mwaka 2016. Alitua katika klabu ya Chelsea Aprili 2016 na katika msimu wa kwanza alitwaa taji la Ligi Kuu ya England (EPL). Baada ya hapo alitwaa taji la FA katika msimu wake wa pili. 

Alitimuliwa Julai 2018 kuinoa klabu ya Chelsea na Mei 31, 2019 alitangazwa kocha mpya wa klabu ya Inter Milan.

Jamii:Waliozaliwa 1969
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Italia
Dents du Midi

right|thumb|Milima Dents du Midi, upande wa Kusini
'''''' ni mlima wa Alpi katika nchi ya Uswisi (Ulaya). Mlima huo una vilele saba.

Urefu wa kilele chake kirefu kabisa ni mita 3,257 juu ya usawa wa bahari.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Alpi

Jamii:Milima ya Uswisi
Jamii:Milima ya Ulaya
Jamii:Alpi
Danny Drinkwater

link=Picha:Danny%20Drinkwater%2020170114.jpg|thumb|Danny Drinkwater.
**Daniel Noel Drinkwater** (amezaliwa 5 Machi 1990) ni Mwingereza ambaye ni mchezaji wa mpira wa miguu na ambaye anacheza kama kiungo kwenye klabu ya Chelsea na timu ya taifa ya Uingereza. 

Yeye awali alicheza kwa mkopo  katika timu za Huddersfield Town, Cardiff City, Watford na Barnsley, na pia aliitumikia Manchester United na Leicester City. 

Drinkwater alicheza kimataifa kwenye timu ya taifa ya Uingereza ngazi ya chini ya miaka 18 na chini ya miaka 19. Akiwa Leicester City walishinda kombe la Ligi Kuu ya Uingereza msimu wa 2015 – 16.

Jamii:Waliozaliwa 1990
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji mpira wa Uingereza
Piz Palu

thumbnail|right|200px|Mlima Piz Palu 

'''''' ni mlima wa Alpi kati ya nchi za Italia na Uswisi (Ulaya).

Urefu wake ni mita 3,905 juu ya usawa wa bahari.

## Panorama 
## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Alpi

Jamii:Milima ya Italia
Jamii:Milima ya Uswisi
Jamii:Milima ya Ulaya
Jamii:Alpi
Schlern

thumbnail|right|200px|Mlima Schlern 

'''''' ni mlima wa Dolomiti, sehemu ya safu ya milima ya Alpi katika nchi ya Italia (Ulaya Kusini).

Urefu wake ni mita 2,563 juu ya usawa wa bahari.

## Tazama pia
* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Alpi

Jamii:Milima ya Italia
Jamii:Milima ya Ulaya
Jamii:Alpi
Kirikou na wanaume na wanawake

link=Picha:Michel%20Ocelot%202013.jpg|thumb|Michel Ocelot

**Kirikou na wanaume na wanawake** (kwa Kifaransa: **Kirikou et les Hommes et les Femmes**) ni uhuishaji wa CGI wa kipengele cha filamu kuandikwa na kuongozwa na Michel Ocelot. 

Filamu ya awali ilitolewa tarehe 3 Oktoba 2012. 

Jamii:Filamu za 2012