open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Chawki Mejri

**Chawki Mejri** (Kiarabu: شوقي الماجري; 11 Novemba 1961 - 10 Oktoba 2019)  alikuwa muongozaji wa filamu wa Tunisia,  alijulikana kwa utambuzi wa filamu zake nchini Syria na Misri, alijulikana zaidi kama muongozaji wa filamu ya Kingdom of Ants.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1961
Jamii:Waliofariki 2019
Jamii:waongozaji filamu
Jamii:watu wa Tunisia
Mounira Bhar

**Mounira Bhar** ni mtengenezaji wa filamu wa Tunisia. Ana Shahada ya Uzamili ya Masomo ya Juu katika falsafa ya urembo iliyopatikana katika Sorbonne.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa mwaka usiojulikana
Jamii:Watu walio hai
Jamii:watu wa Tunisia
Lina Lazaar

thumb|Lazaar in 2015.
**Lina Lazaar** (alizaliwa mwaka 1983) ni mkosoaji wa sanaa na msimamizi wa maonesho ya sanaa (curator) kutoka Tunisia

## Maisha ya awali na elimu 
Ingawa ni Mtunisia, Lazaar alizaliwa mjini Riyadh, Saudi Arabia, na alikulia Geneva, Uswisi.

Alisoma katika Chuo cha London School of Economics (LSE).

## Kazi 
Lazaar ni mkosoaji wa sanaa, msimamizi wa maonesho ya sanaa (curator), na mtaalamu wa kimataifa wa sanaa ya kisasa katika Sotheby’s.

Akiwa mwanaharakati na mtetezi wa kukuza sanaa ya Mashariki ya Kati, alianzisha Jeddah Art Week na pia alishiriki kuanzisha jukwaa la Ibraaz.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1983
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Watu wa Tunisia
Willis Austin Chimano

**Willis Austin Chimano** (anajulikana kitaalamu kama **Chimano**) ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka Kenya ambaye alipata kutambuliwa kama mwanachama wa Sauti Sol. EP yake ya kwanza *Heavy is the Crown*, ilitolewa mwaka wa 2022.

## Kazi 
EP yake ya kwanza ya Chimano, *Heavy is the Crown*, ilitolewa mwaka wa 2022. Mradi huo wa nyimbo saba inaangazia mada za kujitambua, kujipenda na kujikubali. Mwaka huo huo, Chimano alitangaza mipango ya kuandaa tamasha lake la kwanza la peke yake, Tamasha la "Love and Festival". Hafla hiyo ilipangwa kufanyika katika Junction Mall, na ilijitolea "kusherehekea upendo, maelewano, ujumuishaji na utofauti". Hata hivyo, polisi walighairi tukio hilo kwa sababu za kiusalama, na kusababisha ghasia kwenye mitandao ya kijamii. 

## Marejeo 
Jamii:Waimbaji wa Kenya
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Meherzia Labidi Maïza

**Meherzia Labidi Maïza** (17 Desemba 1963 – 22 Januari 2021) alikuwa mwanasiasa pamoja na mtaalamu wa tafsiri na ukalimani kutoka Tunisia. Alikuwa mwanamke wa kwanza kuchaguliwa kuwa Naibu Spika wa Bunge Maalum la Katiba la Tunisia.

Maïza alikuwa mwanamke aliyeshika wadhifa wa juu zaidi kwa kuchaguliwa katika eneo la Mashariki ya Kati.Alijivunia kushiriki katika kuingiza kifungu cha kulinda haki za wanawake katika katiba ya Tunisia baada ya Mapinduzi ya Kiarabu (Arab Spring).

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1963
Jamii:Waliofariki 2021
Jamii:Wanasiasa wa Tunisia
Umar Bin Hassan

**Umar Bin Hassan** (alizaliwa **Gilbert Jerome Huling** huko Akron, Ohio, 1948) ni mshairi na msanii wa kurekodi kutoka Marekani, anayehusishwa na The Last Poets. Aliuza kicheza rekodi cha dada yake mdogo ili kununua tiketi ya basi kwenda Jiji la New York, ambapo alijiunga na Last Poets. 

Bin Hassan alionekana kwenye albamu ya Dead Prez ya 2013, *Information Age* (Toleo la Deluxe). Mnamo 2018, Bin Hassan alikuwa mada ya filamu ya maandishi iliyopewa jina *Scared of Revolution*, ambayo iliandikwa na kuongozwa na mtengenezaji wa filamu wa Uholanzi Daniel Krikke.  Mnamo 2023, Bin Hassan aliandika kitabu cha kumbukumbu katika mfumo wa kitabu cha katuni kilichoitwa *Up South in Akron*, ambacho kilichapishwa na Music Arkives. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1948
Jamii:Washairi wa Marekani
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Sabiha Al Khemir

**Sabiha Al Khemir**, au Sabiha Khemir (Kiarabu: صبيحة الخمير; alizaliwa Korba, Tunisia, 1959) ni mwandishi, mchoraji wa vitabu (illustrator), na mtaalamu wa sanaa ya Kiislamu kutoka Tunisia. Kazi zake zinajikita katika kujenga madaraja ya kitamaduni na kuendeleza mazungumzo kati ya tamaduni mbalimbali. Alikuwa mkurugenzi mwanzilishi wa Makumbusho ya Sanaa ya Kiislamu huko Doha, Qatar.

Alizaliwa na kukulia Korba, ambako alisoma katika shule ya Qurani alipokuwa mtoto. Ana ufasaha wa lugha za Kiingereza, Kiarabu na Kifaransa, na hutoa mihadhara kimataifa kwa lugha hizo, pamoja na kuzungumza pia Kiitaliano na Kihispania. Mtazamo wake wa kazi zenye nyanja nyingi umetambuliwa kwa kiwango kikubwa. Anajulikana kwa kutumia mada zinazohusiana na mazingira ya mijini na utambulisho katika fasihi na sanaa yake.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1959
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waandishi wa Tunisia
Simon Levy (mwanaharakati)

**Simon Levy** (pia inaandikwa **Simon Lévy**; 1934 - 2 Desemba 2011) alikuwa mwanaharakati, mtaalamu wa lugha, na mwananthropolojia wa Moroko.

Levy alikuwa mwanzilishi na katibu mkuu wa msingi wa foundation of Jewish-Moroccan cultural heritage, na mkurugenzi wa Jumba la Makumbusho la Kiyahudi la Casablanca.  Pia alikuwa mtu mashuhuri katika Chama cha Kikomunisti cha Moroko, na mkosoaji wa Israeli. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1934
Jamii:Waliofariki 2011
Jamii:Wanaharakati wa Moroko
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Toby Samuel Scheckter

**Toby Samuel Scheckter** (alizaliwa Agosti 25, 1978) ni dereva wa mbio za magari wa Afrika Kusini. Yeye ni mtoto wa Bingwa wa Dunia wa Formula One wa 1979 , Jody Scheckter, na kaka wa dereva wa IndyCar Series, Tomas Scheckter. 

Alishinda fainali za kart za SKUSA SuperNationals huko Las Vegas mnamo 2004. Hivi majuzi Scheckter alizindua Scheckter's Organic Beverages Ltd na bidhaa yao ya kwanza, kinywaji cha Scheckter's OrganicEnergy. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1978
Jamii:Wanamichezo wa Afrika Kusini
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Chadron Moore

**Chadron Moore** (anajulikana zaidi kwa jina lake la kisanii **Nitti Beatz**) ni mtayarishaji wa rekodi wa Marekani ambaye amekuwa akifanya kazi tangu 2000 na kusaini mkataba na So So Def Recordings kuanzia 2005 hadi 2008.

Alisifiwa kama mtayarishaji katika albamu ya pili ya 8Ball & MJG *Almost Famous*.  Alifanya kazi ya utayarishaji katika miradi mingi iliyotolewa kupitia lebo ya So So Def ya Jermaine Dupri. Alianzisha kampuni ya utayarishaji ya Playmaker Music mnamo 2002, ambapo wanasaini wasanii, watayarishaji, na waandishi wa nyimbo kwa mikataba chini ya chapa hii.

## Marejeo 
Jamii:Wanamuziki wa Marekani
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Merve Çağıran

**Merve Çağıran** (alizaliwa 13 Julai 1992)  ni mwigizaji wa Uturuki.

Çağıran alimaliza shule ya upili huko İzmir.  Kisha alisomea katika Kituo cha Sanaa cha 35,5.  Mnamo 2010, alianza kuigiza katika televisheni akiwa na jukumu katika *Tek Türkiye*. Baada ya kuonekana katika vipindi mbalimbali vya televisheni, mafanikio yake makubwa yalitokea mnamo 2016 akiwa na *Aşk Laftan Anlamaz*  Mnamo 2018, alipata heshima katika Tuzo za Golden Butterfly kwa tuzo ya Shining Star. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1992
Jamii:Waigizaji filamu wa Uturuki
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Cezmi Baskın

**Cezmi Baskın** (alizaliwa 11 Machi 1949) ni mwigizaji wa Uturuki.  Ameonekana katika filamu zaidi ya sitini tangu miaka ya 1970.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1949
Jamii:Waigizaji filamu wa Uturuki
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Jimmy Douglass

**Jimmy Douglass** (anajulikana pia kama **Seneta**) ni mhandisi wa kurekodi na mtayarishaji wa rekodi wa Marekani. Alikuwa akifanya kazi tangu 1970, amepewa sifa katika single na albamu kwa waigizaji wenzake wa Virginia wakiwemo Missy Elliott na Timbaland.

## Kazi 
Mwanzoni mwa miaka ya 1970 katika studio za Atlantic Records jijini New York, alianza kazi yake ya studio kama kinasa sauti cha muda huku akiwa bado anasoma shule ya upili.. Kwa mara yake ya kwanza nyuma ya waigizaji maarufu, alitiwa moyo na Wexler kuhariri kipindi cha kurekodi kwa ajili ya onyesho la bendi mpya.  Aliendelea kufanya kazi na wasanii wa Atlantic Recording kama vile Aretha Franklin, Hall & Oates, Roberta Flack, Donny Hathaway, Foreigner, Led Zeppelin na AC/DC.

## Marejeo 
Jamii:Wanamuziki wa Marekani
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Kyla-Rose Smith

**Kyla-Rose Smith** (alizaliwa 10 Septemba 1982) ni mpiga fidla, mwimbaji, na dansi wa Afrika Kusini, 

Yeye ni mwanachama wa zamani wa kundi la muziki wa hip hop Tumi and the Volume, na wa kundi la densi la Vuyani Dance Theatre. Aliondoka Vuyani Dance Theatre mwaka wa 2003 alipoamua kujiunga na Freshlyground. 

Smith alikulia katika kitongoji cha Johannesburg pamoja na kaka yake (Tymon) na dada yake (Sydelle). Baadaye alipata mafunzo ya uigizaji wa muziki katika Chuo Kikuu cha Cape Town.  

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1982
Jamii:Wanamuziki wa Afrika Kusini
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Mehmet Emin Toprak

**Mehmet Emin Toprak** (11 Septemba 1974 – 2 Desemba 2002) alikuwa mwigizaji wa filamu wa Uturuki.

Toprak aliigiza katika filamu maarufu *ya Uzak* ya mwaka wa 2002.  Alifariki katika ajali ya gari alipokuwa akirudi kutoka Tamasha la Filamu la Ankara karibu na mji wa Çan, akiwa na umri wa miaka 28. 

Wiki chache baada ya ajali hiyo, filamu ya *Uzak* ilionyeshwa katika Tamasha la Filamu la Cannes la 2003, ambapo Toprak alitunukiwa  tuzo ya Muigizaji Bora baada ya kifo chake. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1974
Jamii:Waliofariki 2002
Jamii:Waigizaji filamu wa Uturuki
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Amy Kleinhans-Curd

**Amy Kleinhans-Curd** (alizaliwa 1968) ni mwanamitindo na mshindi wa taji la urembo kutoka nchini Afrika Kusini ambaye alitawazwa kuwa Miss South Africa 1992,  mtu wa kwanza mweusi kushinda katika historia ya Afrika Kusini. 

Alishika nafasi ya 5 bora katika mashindano ya  Miss World kama Miss World Africa mnamo 12 Desemba 1992.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1998
Jamii:Wanamitindo wa Afrika Kusini
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Şerif Erol

**Şerif Erol** (alizaliwa 8 Oktoba 1963) ni mwigizaji na mwandishi wa filamu wa Uturuki.

Erol aliamua kuwa mwanafizikia na akajiunga na Idara ya Fizikia ya Chuo Kikuu cha Boğaziçi baada ya mwalimu wake wa fizikia wa shule ya upili kutangaza kwa darasa lake kwamba hawakuwa wanafaa kuwa wanafizikia. Baadaye, alihamia Shule ya Uchumi.

Baadaye alijiunga na Klabu ya Waigizaji ya Chuo Kikuu cha Boğaziçi na akaonekana katika tamthilia kwa muda mrefu kabla ya kujiunga na Redio ya Açık mnamo 1997.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1963
Jamii:Waigizaji filamu wa Uturuki
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Charles Lee Herron

**Charles Lee Herron** (Aprili 21, 1937 - Januari 6, 2014)  alikuwa mhalifu wa Marekani ambaye alijumuishwa kwenye orodha ya FBI "Top Ten Wanted".  Alikamatwa mwaka wa 1986 kwa kuhusishwa na kupigwa risasi kwa maafisa wawili wa polisi mwaka wa 1968. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1937
Jamii:Waliofariki 2014
Jamii:Wahalifu
Jamii:Watu wa Marekani
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Sylvan Richardson

**Sylvan Richardson** ni mpiga gitaa na mtunzi kutoka Uingereza. 

## Muziki 
Anayejulikana zaidi kwa kuwa mpiga gitaa wa Simply Red wa mara moja, baada ya albamu ya pili ya *Men and Women* na ziara ya dunia iliyofanikiwa, Richardson aliondoka kwenye bendi hiyo baada ya kukata tamaa na tasnia hiyo. Kisha akasomea utunzi katika Jiji la New York.  

Richardson aliendelea kufanya kazi na waigizaji kama vile Andy Sheppard na kikundi cha wasichana cha Cleopatra na wengine wengi, kama mpiga besi wa kipindi na mkurugenzi wa bendi.

## Marejeo
Jamii:Wanamuziki wa Uingereza
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Penny Young Nance

**Penny Young Nance** (alizaliwa Penny Leah Young)  ni mwandishi, mzungumzaji wa umma na rais na Mkurugenzi Mtendaji wa *Concerned Women for America*, shirika la Kikristo la kihafidhina.  

## Elimu 
Nance alikuwa mwanafunzi wa mwaka wa kwanza wa Chuo Kikuu cha Liberty, darasa la 1988. Ana Shahada ya Sayansi katika mawasiliano huku msisitizo wake ukizingatia uandishi wa habari/mahusiano ya umma. 

## Marejeo 
Jamii:Waandishi wa Marekani
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
DJ Stingray

**DJ Stingray,** au **Sherard Ingram**,DJ Stingray, au Sherard Ingram, ni mwanzilishi wa **Urban Tribe** na mshirika wa jozi maarufu ya muziki wa electro kutoka Detroit, **Drexciya**. Akiwa DJ na pia mtayarishaji, Ingram ana utaalamu wa electro ya kifikra na ya baadaye, akipendelea midundo ya kasi na mipangilio bunifu ya mapigo kuliko midundo iliyo rahisi zaidi na inayofaa vilabu.. Alipoulizwa kuelezea mtindo wake wa muziki wa elektroniki, anapendelea kuuainisha kama Techno. 

## Marejeo 
Jamii:Wanamuziki wa Marekani
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Sherrie Silver

**Sherrie Silver** ni mpiga chapa kutoka Uingereza aliyezaliwa Rwanda ambaye alirekodi video ya wimbo wa Childish Gambino wa mwaka wa 2018 *This Is America.* Upigaji chapa wake ulishinda Tuzo ya Muziki wa Video ya MTV kwa Upigaji Chapa Bora mwaka huo huo.

## Maisha ya awali na eimu 
Silver alizaliwa mwaka wa 1994 kwa mama yake Florence Silver, mwezi mmoja baada ya baba yake kuuawa katika Mauaji ya Kimbari dhidi ya Watutsi. Silver na mama yake walihamia London, Uingereza alipokuwa na umri wa miaka mitano.  Alihudhuria shule ya Stagecoach Theatre Arts na kuanzisha kikundi cha densi cha *Children of Destiny* alipokuwa na umri wa miaka 11, kabla ya kumtumbuiza Rais wa Rwanda Paul Kagame. 

Silver alisomea biashara na uuzaji katika chuo kikuu. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1994
Jamii:Watu wa Rwanda
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Tolga Sala

**Tolga Sala** (alizaliwa 18 Julai 1989) ni mwigizaji wa Uturuki anayejulikana kwa kuigiza kama "Hamza Alp" katika kipindi cha televisheni *Diriliş Ertuğrul*.

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1989
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waigizaji filamu wa Uturuki
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Boncuk Yılmaz

**Boncuk Makbule Yılmaz** (alizaliwa 13 Mei 1981) ni mwigizaji wa Uturuki.

## Filamu 
### Filamu 
* *Kutengeneza Meli Kutoka kwa Maganda ya Tikitimaji* (Nihal) 2004
* *Usiku Kimya* 2005

* *Mabweni ya Wasichana* 2006

* *Chapisho la Hatima* 2019

### Televisheni 
* *Sıla* (Narin) 2006

* *Kaya* 2009

* *Yaliyopita ni Jeraha Moyoni Mwangu* 2011

* *Kwenye Mto Mmoja* 2013

* *Naomba Isiishe Hivi* 2013

* *Shimo* (Saadet) 2017–2021
* *Nafsi Mwingine* (Sevgi) 2022
* *Ndege wa Moto* (Nazmiye) 2023–

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1981
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waigizaji filamu wa Uturuki
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Grace Ofure Ibhakhomu

**Grace Ofure Ibhakhomu**, anayejulikana pia kama Grace Ofure, ni mchumi wa Nigeria, mfanyabiashara, mtaalamu wa mali isiyohamishika, na mfadhili. Yeye ni Mkurugenzi Mtendaji wa Lifecard International Investment Limited, mmiliki na mwanzilishi wa Chuo Kikuu cha Lifecard, shule ya mtandaoni, na Grace Ofure Foundation, shirika la hisani.  

## Marejeo 
Jamii:Wanauchumi wa Nigeria
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Ali Yusuf Kenadid

**Ali Yusuf Kenadid** (alifariki 1927) alikuwa Sultani wa Somalia na mtawala wa pili wa Usultani wa Hobyo.

## Historia 
Ali Yusuf alizaliwa katika familia ya Majeerteen Darod. Baba yake, Sultan Yusuf Ali Kenadid, alikuwa mwanzilishi wa Usultani wa Hobyo uliokuwa na makao yake makuu kaskazini-mashariki na katikati mwa Somalia ya leo. Utawala huo ulianzishwa miaka ya 1870 kwenye eneo lililochongwa kutoka kwa Usultani wa Majeerteen (Migiurtinia) uliokuwa unatawala.  

Ndugu yake Ali Yusuf, Osman Yusuf Kenadid, aliendelea kubuni hati ya uandishi ya Osmanya kwa lugha ya Kisomali. 

## Marejeo 
Jamii:Waliofariki 1927
Jamii:Wanasiasa wa Somalia
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Yiğit Kirazcı

**Yiğit Kirazcı** (amezaliwa 17 Agosti 1983) ni mwigizaji wa Uturuki.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1983
Jamii:Waigizaji filamu wa Uturuki
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Mehmet Emin Karamehmet

**Mehmet Emin Karamehmet** (alizaliwa 1 Aprili 1944) ndiye mwenyekiti wa kampuni ya Uturuki ya *Çukurova Holding*. Aliorodheshwa kama mtu wa pili kwa utajiri nchini Uturuki na wa 401 duniani kote katika orodha ya Forbes ya Mabilionea ya 2012.  Yeye ni mmoja wa wafanyabiashara wenye ushawishi mkubwa na mafanikio nchini Uturuki akiwa na rekodi ya kupata faida kadhaa baada ya kushindwa.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1944
Jamii:Watu wa Uturuki
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Hassouna Mosbahi

**Hassouna Mosbahi** (1950 - 4 Juni 2025) alikuwa mwandishi, mkosoaji wa fasihi, na mwandishi wa habari huru kutoka Tunisia.

## Maisha na kazi 
Hassouna Mosbahi alizaliwa katika kijiji cha Dhehibat, mkoani Kairouan, Tunisia, na alisomea lugha ya Kifaransa katika Chuo Kikuu cha Tunis.

Alikumbana na mateso kutoka kwa serikali ya Habib Bourguiba, hali iliyomlazimu kukimbilia barani Ulaya, ambapo alihamia Munich, Ujerumani mwaka 1985. Alirejea Tunisia mwaka 2004.

Alichapisha makusanyo manne ya hadithi fupi na riwaya sita, na kazi zake zimetafsiriwa katika lugha ya Kijerumani na Kiingereza. Pia alichapisha tafsiri nyingi za kazi za fasihi za Kifaransa kwenda Kiarabu.

Kazi zake zilishinda tuzo kadhaa za fasihi, zikiwemo Tuzo ya Riwaya ya Munich (kwa tafsiri ya Kijerumani ya riwaya yake Tarshish Hallucination), na Tuzo ya Mohamed Zefzef ya Riwaya mwaka 2016 (kwa riwaya yake A Tunisian Tale). Mwaka 2010, alikataa kupokea tuzo ya “Chaguo la Majaji” kutoka Prix Littéraires COMAR D’OR kwa riwaya yake Ramād al-ḥayāh (Majivu ya Maisha), akieleza kuwa ni kwa “sababu atakazobaki nazo yeye mwenyewe”.

Mosbahi aliishi Hammamat, Tunisia, hadi alipofariki dunia tarehe 4 Juni 2025, akiwa na umri wa miaka 75.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1950
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Waandishi wa Tunisia
Amel Mokhtar

**Amel Mokhtar** (Kiarabu: آمال مختار; alizaliwa Maktar, wilaya ya Siliana, Tunisia, 4 Februari 1964) ni mwandishi wa habari na mwandishi wa riwaya kutoka Tunisia. Ameshinda tuzo kadhaa za fasihi, zikiwemo Tuzo Maalum ya COMAR mwaka 2006 kwa riwaya yake Māystrū (Maestro).   

## Wasifu 
Mokhtar alimaliza shahada ya kwanza ya Sayansi ya Asili katika Chuo Kikuu cha Tunis, na alianza kazi ya uandishi wa habari mwaka 1985.

Mokhtar amechapisha hadithi fupi nyingi katika magazeti ya Tunisia na majarida ya fasihi ya Kiarabu. Riwaya yake ya kwanza, Nakhab al-ḥayāt, ilichapishwa mwaka 1993 na Dar al-Adab mjini Beirut; alikuwa mwanamke wa kwanza kutoka Tunisia kuchapisha kazi yake kupitia chapisho hili mashuhuri.

Baadaye alichapisha mkusanyo wa hadithi fupi uliopewa jina La taʿshiqī hādha al-rajul, pamoja na riwaya yake al-Kursī al-hazzāz mwaka 2003.

Ameshinda tuzo kadhaa, ikiwemo Tuzo ya Ubunifu wa Fasihi ya Wizara ya Utamaduni ya Tunisia mwaka 1994, na Tuzo Maalum ya COMAR mwaka 2006 kwa riwaya yake Māystrū, kwa kile kilichoelezwa kama “ubunifu wa kipekee na wa kipekee katika riwaya”. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1964
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waandishi wa Tunisia
Mansour Moalla

**Mansour Moalla** (Kiarabu: منصور معلى; alizaliwa Sfax, 1 Machi 1930) ni mwanauchumi, mfanyabiashara na mwanasiasa kutoka Tunisia ambaye alishika nyadhifa mbalimbali za uwaziri katika serikali ya nchi hiyo kuanzia miaka ya 1960 hadi mwanzoni mwa miaka ya 1980.

## Maisha ya awali na elimu 
Mansour Moalla alizaliwa katika familia ya wakulima.

Baada ya kukamilisha elimu ya msingi na sekondari katika mji alikozaliwa, Moalla alisomea sheria nchini Ufaransa na kuhitimu mwaka 1953. Mwaka huohuo, alipata pia shahada ya fasihi. Baadaye alipata shahada ya uzamivu (PhD) katika sayansi ya siasa kutoka Chuo Kikuu cha Paris. Kati ya mwaka 1954 hadi 1956, alisoma katika Shule ya Taifa ya Utawala (École Nationale d’Administration) nchini Ufaransa.

Moalla alikuwa miongoni mwa waasisi wa Umoja wa Wanafunzi wa Tunisia (General Union of Tunisian Students) uliokuwa na makao yake nchini Ufaransa, na alichaguliwa kuwa rais wake katika mkutano wa pili uliofanyika mwaka 1954. Katika kipindi hicho, alikuwa sehemu ya timu iliyoshiriki mazungumzo ya kudai uhuru wa ndani, yaliyoongozwa na Tahar Ben Ammar, mmoja wa wamiliki wakubwa wa ardhi nchini Tunisia. Hata hivyo, alijiondoa katika timu hiyo baada ya maombi yake ya kujiunga na Shule ya Taifa ya Utawala ya Ufaransa kukubaliwa.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1930
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanasiasa wa Tunisia
DV (gazeti)

**DV (Dagblaðið Vísir)** ni gazeti la mtandaoni nchini Aislandi linalochapishwa na Torg ehf. Gazeti hilo lilianzishwa mwaka 1981 kama gazeti la kila siku baada ya kuunganishwa kwa magazeti mawili yaliyokuwa huru hapo awali, Vísir na Dagblaðið.

thumb

Mwanzoni, lilikuwa miongoni mwa magazeti makubwa zaidi nchini Iceland na wakati fulani lilifikia usomaji wa asilimia 64% nchini humo. Katika miaka ya 1990, wasomaji wake walianza kupungua na mwaka 2003 mchapishaji wake alitangazwa kufilisika. Hata hivyo, gazeti hilo lilifufuliwa wiki moja baadaye na mchapishaji wa Fréttablaðið. Mwaka 2006, lilibadilishwa kutoka gazeti la kila siku na kuwa gazeti la kila wiki. Tangu wakati huo limebadilisha wachapishaji mara kadhaa, na mwaka 2018 mchapishaji wake, DV ehf., ulifilisika. Mali zake ziliuzwa kwa mchapishaji mpya, Frjáls fjölmiðlun ehf.

Mnamo Desemba 2019, kampuni ya Torg ehf., mmiliki wa Fréttablaðið, ilikubali kununua Dagblaðið Vísir kutoka kwa Frjáls Fjölmiðlun ehf.

Vyombo vya habari hivyo vimebadilika sana tangu kuanzishwa kwake. Kwa sasa linapatikana mtandaoni pekee na huzingatia zaidi habari za uhalifu za kusisimua, unajimu, pamoja na habari za watu maarufu wa ndani na nje ya nchi. Sera yake ya uhariri imezua mijadala na utata wa umma nchini Iceland.

## Historia 
DV lilianzishwa mwaka 1981 kufuatia muunganisho wa magazeti mawili yaliyotangulia, Dagblaðið na Vísir, ambayo yalipewa msingi mwaka 1975 na 1910 mtawalia.

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
* http://www.dv.is/ Tovuti rasmi
Jamii:magazeti
Aaron Bridgers

**Aaron Bridgers** (10 Januari 1918 - 3 Novemba 2003) alikuwa mpiga piano na mtunzi wa muziki wa jazz kutoka Marekani.

Bridgers alikulia Winston-Salem, North Carolina ambapo alijifunza kucheza piano na ambapo pia alikutana na Duke Ellington. Bridgers alikuwa amehamia Jiji la New York, akifanya kazi za kando na kuendelea kusoma piano wakati Ellington alipomtambulisha kwa Billy Strayhorn. Muda mfupi baada ya hapo Bridgers na Strayhorn walihamia pamoja na kuwa wapenzi kuanzia 1939 hadi Bridgers alipohamia Ufaransa mwaka wa 1947. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1918
Jamii:Waliofariki 2003
Jamii:Wanamuziki wa Marekani
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Izu Ojukwu

**Izu Ojukwu**  (alizaliwa miaka ya 1970) ni mkurugenzi wa filamu kutoka Nigeria. Mnamo mwaka 2007, alishinda tuzo ya Mkurugenzi Bora kwa filamu Sitanda katika Tuzo za 3 za Africa Movie Academy. Filamu hiyo ilipata uteuzi tisa na kushinda tuzo tano katika hafla hiyo, zikiwemo tuzo ya Filamu Bora na Filamu Bora ya Nigeria.

## Kazi 
Anajulikana sana kwa kuongoza filamu zinazosimulia na kuakisi historia ya Nigeria. Filamu yake ya hivi karibuni, Festac ’77, ilionyeshwa kwa mara ya kwanza katika Tamasha la Filamu la Cannes la mwaka 2025, jambo lililochukuliwa kuwa hatua muhimu na ya kihistoria kwa tasnia ya filamu ya Nigeria. Aidha, filamu ya waraka iliyotengenezwa na watafiti na wasomi kutoka Marekani iliangazia ubunifu na umahiri unaojitokeza katika kazi zake. Ojukwu alizaliwa mjini Jos, ambako alianza safari yake ya utengenezaji wa filamu kwa kujenga sinema ya muda katika kiwanja cha nyumba ya baba yake.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1970
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Watu wa Nigeria
Fethia Hechmi

**Fethia Hechmi** (Kiarabu: فتحية الهاشمي; amezaliwa 1955) ni mwandishi wa riwaya kutoka Tunisia. Alichapisha mkusanyiko wake wa kwanza wa mashairi uitwao al-Uqḥuwān al-maṣlūb ʿalā al-shifah mwaka 2002, na riwaya yake ya kwanza, Ḥāfiyat al-rūḥ, pia mwaka 2002.

Riwaya yake ya mwaka 2009, Maryam tasquṭ min yad Allāh, ilitambuliwa kwa mtindo wake wa majaribio na ubunifu wa kipekee. Hechmi alishiriki kikamilifu katika Mapinduzi ya Tunisia ya mwaka 2011, na tangu wakati huo amekuwa sauti muhimu na yenye ushawishi katika siasa za Tunisia.''''

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1955
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waandishi wa Tunisia
Asma Mhalla

**Asma Mhalla** ni mwanasayansi wa siasa mwenye uraia wa Ufaransa na Tunisia. Ni mtafiti mshiriki katika Maabara ya Anthropolojia ya Kisiasa, mradi wa pamoja kati ya CNRS na EHESS. Pia ni mhadhiri katika Sciences Po na École Polytechnique. 

## Maisha ya awali 
Mhalla alizaliwa nchini Tunisia, akiwa ni mzaliwa wa kwanza kati ya watoto watatu. Mama yake alitoka katika mazingira ya umasikini mkubwa, huku baba yake akiwa afisa mwandamizi wa umma ambaye baadaye alijikita katika uajasiriamali, ingawa mafanikio yake yalikuwa ya mchanganyiko. Babu yake wa upande wa baba, Mohamed Mhalla (1904–1951), aliwahi kuwa Qadi Mkuu (Waziri wa Haki) katika kipindi cha Ulinzi wa Kifaransa nchini Tunisia.

Mhalla alipokuwa na umri wa miaka 12, wazazi wake walitalikiana baada ya mama yake kuondoka ghafla nyumbani. Kuanzia hapo, Mhalla alilelewa na baba yake katika hali ya kujitenga kwa kiasi fulani na jamii ya Kitunisia, bila upatikanaji wa skrini za kidijitali. Baba yake alimhimiza sana kujituma katika masomo.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanasayansi wa Tunisia
Jamii:Wanasayansi wa Ufaransa
Faraj Hawwar

**Faraj Hawwar** (Kiarabu: فرج الحوار; alizaliwa Hammam Sousse, 12 Februari 1954) ni mwandishi, mwandishi wa riwaya na mtafiti kutoka Tunisia. 

## Elimu
Alikamilisha elimu yake ya msingi na sekondari katika Sousse, na mwaka 1978 alihitimu kutoka École Normale Supérieure, Tunisia, akisomea Lugha na Fasihi ya Kifaransa. Anaandika kwa Kiarabu na Kifaransa.

## Kazi 
Hawwar ni mwandishi wa riwaya wa Tunisia na mwanachama wa Umoja wa Waandishi wa Tunisia tangu mwaka 1993. Anaandika riwaya kwa Kiarabu na Kifaransa, na pia hadithi na mashairi kwa Kifaransa. Mwaka 1985, alichapisha riwaya yake ya kwanza Death, the Sea and the Rat (Kiarabu: Al-mawt wa-al-baḥr wa-al-ǧurad̲), na hadi sasa ameandika zaidi ya riwaya 16.

Hawwar pia amechapisha vitabu kadhaa vya monografia, vikiwa ni pamoja na:
* Writers’ Metaphors and Rhetoricians' References (Kiarabu: Kināyāt al-udabāʼ wa-ishārāt al-bulaghāʼ),
* The Fragrant Meadows in Al Khatir’s Picnic (Kiarabu: al-Rawḍ al-ʻāṭir fī nuzʹhat al-khāṭir),
* Writing Desire (Kiarabu: kitābat al-raghbah) – utafiti juu ya kazi za Georges Bataille, kwa Kifaransa, 2013, na
* Dictionary of Tunisian Revolution (kwa Kifaransa, 2018).

Aidha, alitafsiri The Anthology of Tunisian Short Stories (2008) na Anthology of Tunisian Novels (2009) kutoka Kiarabu hadi Kifaransa, kwa kushirikiana na Hafez al-Hadidi.

Teses yake ya uzamivu (PhD) ilihusu swala la tamaa katika maandiko ya Georges Bataille, na pia amefanya tafiti kubwa juu ya masuala ya kijinsia katika urithi wa Kifaransa na Kiislamu cha Kiarabu. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1954
Jamii:Watu walio hai
Jamii:waandishi wa Tunisia
Taptuk Emre

**Taptuk Emre** (alizaliwa takribani 1210–1215) alikuwa mwanafumbo wa kiroho wa Kiturkmeni na sheikh wa Kisufi miongoni mwa watakatifu wa Khorasani, na pia mlezi/murshid wa Yunus Emre. Alitoka Khorasan na alikuja Anatolia wakati wa utawala wa Genghis Khan ili kueneza mtazamo wa Kibektashi wa Kurani na itikadi ya Ahl al-Bayt, yaani imani kwa Muhammad na Maimamu Kumi na Wawili. Inaaminika kuwa alizaliwa kati ya mwaka 1210 na 1215. Vyanzo vingi vinasema kwamba alikuwa dervish wa Babai-Haydari. 

## Marejeo 
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Cassia Sharpley

**Cassia Sharpley** ni mshindi wa taji la urembo la Namibia, ambaye alishinda Miss Namibia 2022. Aliiwakilisha Namibia katika Miss Universe 2022 na hakufanikiwa. Ataiwakilisha Namibia katika Miss Cosmo 2025 nchini Vietnam.

## Miss Namibia 2022 
Mnamo tarehe 12 Agosti 2022, Sharpley alishinda Miss Namibia 2022, katika Windhoek Country Club Resort and Casino huko Windhoek, akishindana pamoja na washindani wengine 12.

## Miss Universe 2022 
Sharpley aliiwakilisha Namibia katika Miss Universe 2022 na hakuweza kushinda. 

## Marejeo 
Jamii:Wanamitindo wa Namibia
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Mükerrem Selen Soyder

**Mükerrem Selen Soyder** (alizaliwa 26 Desemba 1986) ni mwigizaji, mwanaharakati, mwanamitindo na mshindi wa taji la urembo wa Uturuki ambaye alitawazwa Miss World Uturuki 2007 na kuiwakilisha nchi yake katika Miss World 2007 huko Sanya, China. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1986
Jamii:Wanamitindo wa Uturuki
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Kaliniki wa Heliopoli

**Kalliniki wa Heliopoli** (alistawi 620 BK) alikuwa mbunifu wa Bizantini na mtaalamu wa alkemia wa Kiyahudi au asili ya Misri. Anasifiwa kwa uvumbuzi wa moto wa Kigiriki, mfano wa kisasa wa mpiga moto.

Kulingana na Konstantini Porfirogenito, alifika Bizanti wakati wa Konstantini IV na kushiriki ujuzi wake kuhusu moto wa kimiminika na Wabizantini.

## Marejeo 
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Michael John McLaren

**Michael John McLaren** CLM (18 Novemba 1930 - 29 Julai 2016) alikuwa kamanda mkuu wa Rhodesia katika Jeshi la Anga la Rhodesia kuanzia 1973 hadi 1977.  

Baada ya hapo alikuwa Naibu Kamanda wa Operesheni za Pamoja hadi 1980 alipostaafu kutoka kwa huduma ya kijeshi na kufanya kazi katika tasnia ya mafuta. Alifariki kutokana na saratani huko Cape Town, Afrika Kusini, mnamo Julai 29, 2016.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1930
Jamii:Waliofariki 2016
Jamii:Watu wa Zimbabwe
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Samar Samir Mezghanni

**Samar Samir Mezghanni** (Kiarabu: سمر سمير المزغني; alizaliwa 27 Agosti 1988) ni mwandishi wa vitabu vya watoto kutoka Tunisia.

## Maisha ya awali 
Mezghanni alizaliwa na mwanasheria wa Tunisia, Samir Mezghanni, na mama yake Muiraki aitwaye Sahar. Ana ndugu wawili wa kiume, Samer na Sirar, na dada mmoja, Siwar.

## Elimu 
Mezghanni alipata shahada ya kwanza (BA) ya Saikolojia kutoka Chuo Kikuu cha Tunis El Manar, na shahada ya uzamili (Master’s) kutoka Chuo Kikuu cha Birmingham, na kwa sasa anaendelea na masomo ya uzamivu (PhD) katika Masomo ya Mashariki ya Kati katika Chuo Kikuu cha Cambridge.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1988
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waandishi wa Tunisia
Jessie Chisi

**Jessie Chisi** ni mwongozaji wa filamu na mwandishi wa skrini kutoka Zambia.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa mwaka usiojulikana
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Watu wa Zambia
Jamii:waongozaji filamu
Abdel Halim Messaoudi

**Abdel Halim Al Masoudi**, anayejulikana pia kama Al Zoghlami, ni mwandishi, mkosoaji wa tamthilia, mhadhiri wa chuo kikuu, na mtayarishaji wa vipindi vya kitamaduni vya televisheni kutoka Tunisia. Alizaliwa tarehe 1 Julai 1965 mjini Jérissa, mkoa wa El Kef.

## Maisha Yake 
Abdel Halim Al-Masoudi, mwenye shahada ya kwanza ya Lugha ya Kiarabu na Sanaa kutoka Chuo cha Sanaa na Sayansi za Kibinadamu cha Aprili 9, hapo awali alifanya kazi tangu miaka ya 1990 katika vyombo vya habari vya maandishi kama mhariri wa masuala ya utamaduni na mhariri mkuu katika gazeti la serikali Al-Sahafa linalohusishwa na Dar Lapras. Baadaye aliingia katika ufundishaji wa vyuo vikuu baada ya kupata shahada ya masomo ya kina katika estetiki, kupitia utafiti wake kuhusu “Estetiki ya nafasi ya tamthilia”.

Alipata shahada ya uzamivu (PhD) katika nadharia na mbinu za sanaa kwa tasnifu yake kuhusu tamthilia ya Tunisia iliyopewa jina “Tamthilia ya Tunisia: Mvutano wa Kiestetiki na Kisiasa. 

Amefundisha estetiki katika Taasisi ya Juu ya Sanaa Nzuri, Chuo Kikuu cha Sousse, na fasihi ya tamthilia katika Chuo cha Sanaa cha Chuo Kikuu cha Manouba. Kwa sasa anafundisha nadharia na uhakiki wa tamthilia katika Taasisi ya Juu ya Sanaa ya Maigizo mjini Tunis. Pia aliteuliwa kuwa mshauri katika Wizara ya Utamaduni ya Tunisia kati ya 2018–2020.

Amesh参与iki katika kamati nyingi za majaji za tamasha za tamthilia katika ulimwengu wa Kiarabu, akaongoza semina za kielimu katika Tamasha la Siku za Tamthilia za Carthage, na kuchangia katika semina nyingi za tamthilia katika nchi za Kiarabu (Damasko, Amman, Fujairah, Alexandria, Manama) na Ulaya (Strasbourg, Edinburgh, Roma, Milan).

Aidha, ametayarisha vipindi vya televisheni vya kitamaduni vyenye mwelekeo wa kielimu, kama vile kipindi “Maghreb Yetu katika Ukombozi na Mwangaza” kilichorushwa na kituo cha satelaiti cha Nessma (2011–2016), na kipindi “Jamhuri ya Utamaduni” (2017–) kinachorushwa na kituo cha kwanza cha taifa cha Tunisia.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waandishi wa Tunisia
Owas Ray Mwape

**Owas Ray Mwape**, ni mtayarishaji filamu, mwigizaji na mwandishi kutoka Zambia. Mtengenezaji filamu mwenye kipawa cha hali ya juu, Mwape alianza kazi yake kama mwigizaji na alijulikana zaidi kwa uigizaji wa Mwansa the Great, Suwi na Fever. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa mwaka usiojulikana
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waongozaji filamu
Armas Shivute

**Armas Shivute Armas** (alizaliwa 1974) ni mwigizaji, mwongozaji na mwandishi wa Namibia.  Alijulikana zaidi kwa uigizaji katika filamu kama vile Katutura, #LANDoftheBRAVEfilm na Everything Happens for a reason .

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1974
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waongozaji filamu
Jamii:watu wa Namibia
Becky Ngoma

**Becky Ngoma**, ni mwigizaji na mwandishi kutoka Zambia. Mwape ambaye ni mwigizaji wa filamu alianza kazi yake ya uigizaji na alijulikana sana kwa uigizaji wa Mwansa the Great, I Am Not a Witch na Temzu Town.  Mbali na uigizaji, pia ni mkurugenzi na mtayarishaji

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa mwaka usiojulikana
Jamii:Waigizaji filamu wa Zambia
Jamii:Waandishi wa Zambia
Dennis Bots

**Dennis Bots** (alizaliwa 11 Juni 1974) ni mwongozaji wa filamu kutoka Zambia-Uholanzi.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1974
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Watu wa Zambia
Jamii:watu wa Uholanzi
Jamii:Waongozaji filamu
Milumbe Haimbe

**Milumbe Haimbe** (alizaliwa 1974) ni mchoraji na mchoraji wa digitali kutoka Zambia.  Kazi yake inaonyesha wanawake weusi kama mashujaa. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1974
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Watu kutoka Lusaka
Jamii:Wachoraji wa Zambia
Hannah Uzor

**Hannah Uzor** (alizaliwa 1982) ni mchoraji Mwingereza-Zambia.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1982
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Watu kutoka Lusaka
Jamii:wachoraji wa Zambia
Cynthia Zukas

**Cynthia Zukas** (19 Februari 1931 - 23 Novemba 2024) alikuwa mchoraji kutoka Zambia mzaliwa wa Afrika Kusini. Alipokea Tuzo la Dola ya Uingereza mnamo 2012. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1931
Jamii:Waliofariki 2024
Jamii:Wachoraji wa Zambia
N'gandwe Mwaba

'''N'gandwe Mwaba''' (alizaliwa 1982) ni msanii wa Zambia, mshindi wa Tuzo ya Ngoma ya 2019 ya Msanii Bora wa Kiume wa Kutazama. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1982
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Zambia
Ferahşad Hatun

**Ferahşad Hatun** (pia inajulikana kama **Muhtereme Hatun**, **Muhterem Hatun**, *Mheshimiwa*, anaye*heshimika*), alikuwa suria wa Sultani Bayezid II wa Milki ya Osmani.

## Maisha 
Ferahşad aliingia katika nyumba ya wanawake ya Bayezid mnamo 1484, akamzaa Şehzade Mehmed, mwana wa mwisho wa Bayezid, mnamo 1486. Mwanahistoria wa kisasa Kemalpaşazade alitoa maoni kuhusu kuzaliwa kwake, kwa kusema kwamba alikuwa "mbadala" (*bedel*) kwa kaka yake wa kambo aliyefariki hivi karibuni, Şehzade Abdüllah (aliyekufa mnamo 1483, mwana wa Şirin Hatun).

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa karne ya 15
Jamii:Wanawake wa Uturuki
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Aref Qazvini

**Abolqassem Aref Qazvini** au **Aref Qazvini** (1882 - 21 Januari 1934), anayejulikana pia kama Mshairi wa Kitaifa (Kiajemi : شاعر ملی) alikuwa mshairi, mtunzi wa nyimbo, na mwanamuziki mashuhuri wa Irani. Anajulikana kwa michango yake muhimu katika fasihi na muziki wa Kiajemi, kazi ya Aref Qazvini inaendelea kushawishi na kuhamasisha. Urithi wake wa kisanii unajumuisha ushairi wake wenye kugusa moyo na utunzi wake wa nyimbo, ukionyesha mambo ya kitamaduni na kijamii ya wakati wake.

## Viungo vya nje 
* J. Matīnī, M. Caton, ʿĀref Qazvīnī / Encyclopedia Iranica (1986-2011).
* Abolqassem Aref Ghazvini , Rouhollah Khaleghi Artistic Center / Kanun-e Honari-e Rouhollah Khaleghi

Jamii:Washairi wa Irani
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Patrick Flanagan

**Patrick Flanagan** (11 Oktoba 1944 - 19 Desemba 2019) alikuwa mwandishi na mvumbuzi wa Enzi Mpya ya Marekani.

## Nguvu ya piramidi 
Wakati wa miaka ya 1970, Flanagan alikuwa mtetezi wa nguvu ya piramidi. Aliandika vitabu kadhaa na kuitangaza kwa mihadhara na semina. Kulingana na Flanagan, piramidi zenye vipimo halisi vya piramidi za Misri hufanya kazi kama "kichocheo bora cha ishara za microwave zilizogawanywa bila mpangilio ambazo zinaweza kubadilishwa kuwa nishati ya umeme." Mojawapo ya vitabu vyake vya kwanza, *Pyramid Power*, iliangaziwa katika mashairi ya albamu ya The Alan Parsons Project, *Pyramid*.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1944
Jamii:Waliofariki 2019
Jamii:Waandishi wa Marekani
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Abiodun Oyewole

**Abiodun Oyewole** (alizaliwa **Charles Davis**, Februari 1948), ni mshairi, mwalimu na mwanachama wa kikundi cha muziki cha African-American music The Last Poets, ambacho kilikua na kuwa kile kinachochukuliwa kuwa kikundi cha kwanza cha hip hop.  

Mkosoaji Jason Ankeny aliandika, "Kwa rap zao zenye nguvu za kisiasa, midundo imara, na kujitolea kwao kuinua ufahamu wa Waamerika Weusi, The Last Poets karibu peke yao waliweka msingi wa kuibuka kwa hip-hop." 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1948
Jamii:Wanamuziki wa Marekani
Jamii:Wamarekani Weusi
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Taka hatarishi huko Kisangani

, Desemba 2025)]]
**Taka hatarishi** katika mkoa wa Tshopo huleta tatizo kubwa la kudumisha mazingira yenye afya na kuhifadhiwa. Inaainishwa kama aina ya taka inayodhuru afya ya umma na ina athari za haraka kwa mazingira..

## Hatari ya Mazingira 
Katika mkoa wa Tshopo, kampuni ya BRALIMA inatuhumiwa kuwa mchafuzi mkubwa wa taka zenye sumu., 
Kando na shutuma hizo, kuna kuwepo kwa vipande vya chupa vilivyo karibu na kingo za Mto Tshopo, na hivyo kuwa hatari ya kudumu kwa wakazi wa Kisangani.

## Aina za Taka hatarishi 
Miongoni mwa taka hatarishi, kuna makundi mawili makuu ambayo yanahatarisha maendeleo yenye usawa:
* Bidhaa fulani za taka kutoka nanoteknolojia
* Bidhaa fulani taka kutoka tasnia ya teknolojia ya kibioteknolojia (au utafiti katika uwanja huu)

## Tanbihi
Jamii:Kisangani
Jamii:mazingira katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Agnes Buya Yombwe

**Agnes Buya Yombwe** (alizaliwa 18 Februari 1966) ni msanii wa vyombo vya habari mchanganyiko, mwalimu wa sanaa, mwandishi na mshauri wa Zambia. Utendaji wake wa kisanii huchunguza mifumo ya maarifa asilia na hasa Mbusa wa Wabemba wa Zambia.  Pia huchunguza jamii nyingine na mwitikio wao kwa masuala ya mazingira na kijamii na kisiasa yanayoikabili jamii ya kisasa. Kupitia sanaa, ishara na maandishi, yeye huchunguza na kutoa changamoto kwa majibu kwa kanuni za kitamaduni na zinazobadilika. Nia yake ni kuibua maswali, na kuhimiza watu kujihusisha na mila potofu na kanuni.

Kazi yake iliangazia  maswala ya miiko kama vile unyanyasaji wa kijinsia na hekaya kuhusu hedhi katika muktadha wa Kiafrika.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1966
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Zambia
Henry Tayali

**Henry Nkole Tayali** (22 Novemba 1943 - 22 Julai 1987) alikuwa mchoraji wa lugha nyingi, mchongaji sanamu, mchapaji, mchoraji na mhadhiri kutoka Zambia.  Alielezewa kuwa mchoraji maarufu zaidi wa Zambia. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1943
Jamii:Waliofariki 1987
Jamii:Wasanii wa Zambia
John Latham

**John Aubrey Clarendon Latham** (23 Februari 1921 - 1 Januari 2006) alikuwa msanii wa dhana wa Kiingereza aliyezaliwa Rhodesia ya Kaskazini.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1921
Jamii:Waliofariki 2006
Jamii:Wasanii wa Zambia
Matty Rich

**Matty Rich** (alizaliwa **Matthew Statisfield Richardson**, 26 Novemba 1971), ni mkurugenzi wa filamu wa Marekani, mwandishi wa filamu, na mtendaji wa michezo ya video.

## Kazi 
Rich aliingia katika ulimwengu wa filamu na filamu ya 1991 *Straight Out of Brooklyn*, ambayo ilifadhiliwa na kadi za mkopo na michango. Rich pia anacheza kama Larry Love, mhusika mkuu katika filamu hiyo. Filamu hiyo isiyo na bajeti kubwa ilipata dola milioni 2.7 katika ofisi ya sanduku na iligharimu $450,000 pekee kutengenezwa.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1971
Jamii:Watu wa Marekani
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
J. M. Gerald Gordon

**Joseph Moses Gerald Gordon** (14 Desemba 1933 – 11 Septemba 2016) alikuwa msanifu majengo kutoka Afrika Kusini. Alikuwa Profesa katika Shule ya Usanifu majengo ya Chuo Kikuu cha Witwatersrand kuanzia mwaka 1976 hadi 1994, na baadaye akawa Mtafiti Mshiriki wa Heshima wa chuo hicho kuanzia 1994 hadi 2016. Anajulikana zaidi kwa kubuni mbinu ya ujenzi iitwayo “Thin-Skin”. Nyaraka zake pamoja na michoro yake ya usanifu zimehifadhiwa katika Shule ya Usanifu Majengo na Mipango ya Chuo Kikuu cha Witwatersrand. Aidha, aliwahi kuwa rais wa Taasisi ya Wasanifu Majengo ya Transvaal (sasa Gauteng) katika miaka ya 1978 na 1979. Makazi yake ya kuishi yalitambuliwa rasmi kwa kuwekwa “Blue Plaque” na Taasisi ya Urithi ya Johannesburg mwaka 2021.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1933
Jamii:Waliofariki 2016
Jamii:Wasanifu majengo wa Afrika Kusini
Uzia

mwaka 1553.]]
**Uzia** (kwa Kiebrania: **עֻזִּיָּהוּ**, *‘Uzzīyyāhū*, "Nguvu yangu ni YHWH"; kwa Kigiriki: Ὀζίας, kwa Kilatini: Ozias; anajulikana pia kama **Azaria**, **עֲזַרְיָה**, *‘Azaryā*; Αζαρίας; Azarias; alifariki 742 KK hivi) alitawala ufalme wa Yuda kwa miaka 52, kwanza pamoja na baba yake, Amazia, halafu peke yake, hatimaye pamoja na mwanae Yothamu.

Chini yake ufalme ulistawi sana.

Habari zake zinapatikana hasa katika Kitabu cha Pili cha Wafalme 15 na Kitabu cha Pili cha Mambo ya Nyakati 26, lakini anatajwa pia katika kitabu cha nabii Isaya na kile cha nabii Amosi.

Pia anatajwa na Injili ya Mathayo kati ya mababu wa Yesu Kristo.

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa karne ya 8 KK

U
Yehoahazi wa Yuda

thumb|Mfalme Yehoahazi alivyochorwa mwaka 1751.
**Yehoahazi wa Yuda** (kwa Kiebrania **יְהוֹאָחָז**, *Yəhō’aḥaz*; kwa Kigiriki: Ιωαχαζ, *Iōakhaz*; kwa Kilatini: Joachaz; jina la awali: **Shallum**; alizaliwa 633 KK hivi) alikuwa mfalme wa 17 wa Yuda kwa miezi mitatu tu (mwaka 609 KK) baada ya baba yake, Yosia.

Aliondolewa madarakani na Farao wa Misri Neko II na kupelekwa uhamishoni huko (2Fal 23:31,34) hadi kifo chake, kama alivyotabiri nabii Yeremia (Yer 22:10).

## Tanbihi
Bwanga Tshimen

**Raymond Bwanga Tshimenu** (aliyezaliwa Januari 4, 1949 huko Élisabethville, Kongo ya Ubelgiji ) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo . Bwanga alishinda Mwanasoka Bora wa Mwaka wa Afrika wa 1973 alipokuwa na TP Mazembe huko Lubumbashi . Wakati wa siku zake za kucheza mwanzoni na katikati ya miaka ya 1970 alipewa jina la utani "Black Beckenbauer" na vyombo vya habari vya Afrika na Ufaransa kutokana na mtindo wake wa kucheza. Bwanga alichaguliwa kuwa Mchezaji wa Karne wa IFFHS kwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo mnamo 2000.  Mnamo 2006, alichaguliwa na CAF kama mmoja wa wachezaji 200 bora wa mpira wa miguu barani Afrika wa miaka 50 iliyopita. 

## Marejeo
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
James L. Farmer Sr.

**James Leonard Farmer Mkubwa** (Juni 12, 1886 - Mei 14, 1961), anayejulikana kama **J. Leonard Farmer,** alikuwa mwandishi, mwanatheolojia, na mwalimu kutoka Marekani. Alikuwa mchungaji katika Kanisa la Methodist Episcopal, Kusini na msomi katika historia ya kidini ya awali pamoja na theolojia.

## Maisha ya awali na Elimu 
James Leonard Farmer alikuwa mwana wa wafanyakazi wa shambani na watumwa wa zamani kutoka Kingstree, South Carolina . Baba yake alikuwa Carolina na mama yake Lorena (Wilson) Farmer. Baada ya masomo machache huko Georgia na Florida, Farmer alipata udhamini wa masomo katika Chuo Kikuu cha Boston . Alipata shahada yake ya kwanza, shahada ya uzamili ya theolojia, na shahada ya uzamili ya udaktari katika taasisi hii. 

## Marejeo
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Bogomil (kuhani)

**Bogomil**  alikuwa kasisi wa Kibulgaria wa karne ya 10 ambaye alihusishwa na asili ya Bogomilism .  *Bogomil* ni jina la Theophoric linalojumuisha *Bog* (Mungu) na *mil* (mpendwa) na linamaanisha "[mtu] mpendwa kwa mungu". Alitangazwa kuwa mzushi na makanisa ya Katoliki na Orthodox .

Kulingana na Cosmas the Priest, Bogomil alianza kuhubiri imani zake huko Bulgaria wakati wa utawala wa Peter I wa Bulgaria (927 hadi 969), ambayo inaonyesha kwamba Cosmas lazima alikuwa akiandika baadaye kuliko 969.  Kama ilivyo kwa Cosmas, maisha ya Bogomil yamefunikwa na fumbo na kile kidogo kinachojulikana kumhusu kinatokana na mahubiri yaliyoandikwa dhidi yake.  Kuna uhakika fulani kuhusu uhusiano wake na Yeremia au kama wao ni mtu yule yule.  Taarifa kwamba Yeremia alikuwa "mwana (mwanafunzi) wa Bogomil" inaweza kuwa ni nyongeza.  Jina lake limetajwa katika Kitabu cha Bori

## Marejeo
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Omar Berdouni

**Omar Berdouni** (alizaliwa 20 Julai 1979) ni mwigizaji wa Moroko.

## Kazi 
Ameigiza katika filamu kadhaa ikiwa ni pamoja na *The Hamburg Cell*, *United 93*, "The Situation", *The Kingdom* na *Extraordinary Rendition*, iliyoongozwa na Jim Threapleton.  Pia alionekana katika *Body of Lies*, akiwa na Leonardo DiCaprio. Mnamo mwaka 2009, alicheza Ahmed katika kipindi cha BBC *Occupation*, (Msimu wa 1, Kipindi cha 3). Pia alicheza katika filamu ya Kifaransa ya 2005 *Les Chevaliers du Ciel* na filamu ya 2010 *Green Zone*.

## Marejeo
Jamii:waigizaji filamu wa Moroko
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Gözde Kansu

**Gözde Kansu** (amezaliwa 23 Agosti 1980) ni mwigizaji kutoka Uturuki

Kansu alisoma katika Shule ya Upili ya İzmir Tevfik Fikret. Amehitimu katika Shule ya Sanaa Nzuri ya Chuo Kikuu cha Dokuz Eylül akiwa na shahada katika masomo ya ukumbi wa michezo

Alianza kujifunza ballet na baadaye akajihusisha na miradi ya maigizo na muziki shuleni kwake. Kisha alifanya kazi katika Ukumbi wa Maigizo wa Jiji la Istanbul na alialikwa kujiunga nao jukwaani wakati wa ziara ya Antalya.  

Aliigizwa katika urekebishaji wa riwaya za kitamaduni za Kituruki Dudaktan Kalbe, Hanımın Çiftliği, Al Yazmalım . Mwanzoni mwa kazi yake, alikuwa na majukumu ya wageni katika safu nyingi za "Ayrılsak da Beraberiz", "En Son Babalar Duyar", "Kurşun Yarası, "Çiçek Taksi". Aliigizwa katika filamu maarufu "Issız Adam", "Abuzer Kadayıf". 

## Marejeo
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Jacque Reid

**Jacqueline Elaine "Jacque" Reid** ni mtangazaji maarufu wa televisheni na redio wa Marekani na mwandishi wa habari. Alikuwa mtangazaji mkuu wa habari wa *The BET Nightly News* kuanzia  mwaka 2001 hadi 2005. Kwa sasa Reid ni mmoja wa watangazaji wenza wa kipindi cha ushirika cha NBC New York kinachoitwa "New York Live." Pia amewahi kuwa mwenyeji wa *The View* mara kadhaa, kabla ya kujiunga na NBC 4 New York . 

## Marejeo
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Ibn Sayyar al-Warraq

**Abū Muḥammad al-Muẓaffar ibn Naṣr ibn Sayyār al-Warrāq**  Alikuwa mwandishi wa Iraqi kutoka Baghdad . Alikuwa mkusanyaji wa kitabu cha mapishi karne ya kumi, Kitāb al-Ṭabīkh .Hiki ndicho kitabu cha kupikia cha Kiarabu cha mapema zaidi kinachojulikana. Kina mapishi zaidi ya 600,  yaliyogawanywa katika sura 132. 

## Kitāb al-Ṭabīkh 
Kitāb al-Ṭabīkh ndicho kitabu cha kupikia cha Kiarabu cha zamani zaidi kilichosalia, kilichoandikwa na al-Warraq katika karne ya 10. Kimekusanywa kutoka kwa mapishi ya mahakama za karne ya 8 na 9 za Ukhalifa wa Abbasid huko Baghdad. Baadhi ya wasomi wanadhania kwamba al-Warraq huenda aliandaa hati hiyo kwa niaba ya mlinzi, mkuu wa Hamdanid Sayf al-Dawla, ambaye alitaka kuboresha heshima ya kitamaduni ya mahakama yake huko Aleppo kwani mahakama huko Baghdad ilikuwa imeanza kupungua. 

## Marejeo
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Kıvanç Kasabalı

**Kıvanç Kasabalı** (alizaliwa 24 Februari 1975) ni mwigizaji kutoka Uturuki mwenye asili ya Circassian na mwanamitindo.

Kasabalı ni mhitimu wa Chuo Kikuu cha Uludağ na shahada ya masomo ya mawasiliano. Baada ya kuonekana katika majukumu madogo, mafanikio yake yalikuja na mfululizo wa Kanal D *Yaprak Dökümü*, ambao ulipokelewa vyema na mashabiki na wakosoaji.  Mnamo mwaka 2013, alionyesha tabia ya Sinan katika mfululizo wa TV *Merhamet*, akiigiza pamoja na Özgü Namal, İbrahim Çelikkol, Burçin Terzioğlu, Mustafa Üstündağ na Yasemin Allen . Mnamo mwaka 2014, aliigizwa katika safu ya *Ağlatan Dans*, na alishiriki jukumu kuu na Öykü Çelik na Arsen Gürzap. 

## Marejeo
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro
Clinton Derricks-Carroll

**Clinton Derricks-Carroll** (aliyezaliwa Mei 15, 1953 huko Knoxville, Tennessee ) ni mwigizaji na mwanamuziki wa Marekani anayejulikana zaidi kwa *Introducing Dorothy Dandridge* (1999), *Wally Brown* (1979) na *Sanford* (1980-1981).

## Maisha ya Awali 
Derricks alizaliwa Knoxville, Tennessee kwa mama mpiga piano na mhubiri/mtunzi wa Kibaptisti Cleavant Derricks, Sr, maarufu kwa wimbo wake maarufu wa muziki wa injili wa Just a Little Talk with Jesus . Ndugu yake pacha ni Cleavant Derricks, ambaye pia ni mwigizaji.

## Marejeo
Jamii:WikiMonthly Edit-a-thon Kilimanjaro