Ubaguzi wa kijinsia katika taaluma za matibabu

**Ubaguzi wa kijinsia katika taaluma za matibabu** unahusu utamaduni mzima wa ubaguzi dhidi ya wahudumu wanawake, unaoonyeshwa kwa maneno ya kudhalilisha na ya kihasama, mshahara mdogo, na aina nyingine za vitendo vya ubaguzi vinavyofanywa na wenzake wanaume. Wanawake hawa wanakutana na changamoto katika mazingira yao ya kazi kutokana na kutawaliwa na wanaume katika nafasi za mamlaka katika uwanja wa afya, pamoja na upendeleo wa kijinsia unaoonyeshwa wakati wa mchakato wa kuajiri, na pia katika kupandishwa vyeo.

Wanaume wanaofanya kazi kama wauguzi mara nyingi hukutana na matibabu ya kimatendo kulingana na mtindo wa kijinsia kwa sababu wako katika taaluma inayotawaliwa na wanawake. Hizi ni pamoja na dhana potofu kutoka kwa wagonjwa kuhusu mwelekeo wao wa kijinsia, majukumu yao kazini, au kutokuwa na faraja na wazo la kupewa huduma na muuguzi mwanaume.
thumb|Phoebe Chapple, daktari wa kwanza wa kike kushinda Medali ya Kijeshi

## Elimu ya matibabu 
Wanawake wanakosa uwakilishi wa kutosha katika nafasi za uongozi katika tiba ya kimasomo. Wanawake na wanaume huanza kazi zao za matibabu kwa kiwango cha karibu lakini hawafanikiwi kwa kiwango kimoja. Tafiti zinaonyesha kuwa kuna ubaguzi wa kimfumo ambao umesababisha uteuzi mdogo wa wanawake kwenye vyeo vya kitaaluma. 32% ya maprofesa wa juu katika shule za matibabu ni wanawake, 20% ya maprofesa kamili ni wanawake, 14% ya vichwa vya idara ni wanawake, na 11% ya wakuu wa shule za matibabu ni wanawake.

Sababu moja inayozuia fursa za wanawake katika kujiendeleza katika tiba ya kimasomo ni "ubaguzi wa kimbinu unaotokana na mawazo ya kijinsia." Kuna aina mbili za ubaguzi huu. Aina ya kwanza inahusiana na imani wazi kuhusu wanawake, kama vile kuamini kuwa wanawake hawana kujitolea kwa kazi zao kama wanaume na kuamini kwamba wanawake ni viongozi wa kibaya kuliko wanaume. Aina ya pili ni ubaguzi wa kimahaba, ambao ni vigumu kuonekana kwa sababu ubaguzi huo ni mgumu kuona, lakini bado unavyoathiri maamuzi na vitendo vya mtu kwa wanawake. Ingawa ubaguzi wa kijinsia wa kimahaba bado unaendelea, ubaguzi wazi katika tiba ya kimasomo umepungua sana katika kipindi cha nusu karne iliyopita nchini Marekani kutokana na kupitishwa kwa Title IX. Bado, ubaguzi wa kimahaba haujapata maboresho yoyote makubwa. Vilevile, mitindo ya kijinsia inaonyesha wanawake kuwa "wajibu," kama vile kuwa na huruma, tegemezi, na kulea, lakini inaonyesha wanawake kutokuwa na sifa za "kiutawala," kama vile kuwa na mantiki, kujitegemea, na kuwa na nguvu, ambazo mara nyingi hutumika kama mitindo ya kijinsia ya wanaume. Mitindo hii inafanya iwe vigumu kwa wanawake kufanikiwa kazini, hasa katika matibabu, sayansi, na katika uongozi. Wakati wanaume wanahusishwa na sifa za "kiutawala" na wanawake hawahusishwi nazo, hii inaweza kusababisha wanawake kuhisi kwamba kazi zao hazithaminiwi na mara nyingi hupokea uteuzi mdogo kwa fursa ambazo zinaweza kukuza kazi zao. Pia imegundulika kuwa mitindo ya kijinsia ina nafasi katika kuhamasisha wanafunzi katika mwelekeo wao wa taaluma. Kwa mfano, wanawake wanapendelea kwenda katika taaluma zinazohusisha utunzaji kama vile tiba ya familia, magonjwa ya watoto, na tiba ya ndani, wakati wanaume wanapenda kufanya upasuaji, utafiti, na kuwa vichwa vya idara. Ikiwa wanawake wataenda katika taaluma zinazotawaliwa na wanaume, mara nyingi wataonekana kuwa na hadhi ya chini. Usomi wa matibabu ni wakati wa kwanza ambapo wanafunzi wa matibabu, au madaktari wapya, wanapata nafasi ya kuwa viongozi. Wanaume wanaoonekana kuwa "wajibu" wanaweza kudhulumiwa kwa kuwa "wabegii" au "wadhaifu," wakati wanawake wanaoonekana kuwa "kiutawala" wanaweza kudhulumiwa kwa kuwa "wajivuni" au "watawala."

Mitindo hii inatokana na ukosefu wa uelewa wa kijinsia na mifano ya uongozi. Wanafunzi wa kike wa matibabu wameripoti kuwa walikumbwa na unyanyasaji wa kingono na ubaguzi. Hii ni wasiwasi kwa sababu vikwazo hivi vinaathiri "uundaji wa utambulisho wa kitaaluma na uchaguzi wa taaluma." Tofauti za utu zipo kati ya wanafunzi wa upasuaji wa kiume na wa kike. Wanawake wachache wanachagua kupecialize katika upasuaji. Ukosefu wa mifano ya wanawake wa uongozi unaweza kuzuia wengine kuchagua taaluma ya upasuaji.

Utafiti wa Taasisi ya Kitaifa ya Matibabu ulionyesha kuwa 60% ya wanawake wameripoti kuwa jinsia imekuwa na athari kwa uzoefu wao wa kielimu, wakati 25% tu ya wanaume wameripoti kuwa jinsia imekuwa na athari kwa uzoefu wao wa kielimu. Wanawake walisema walijisikia kama walivyohitaji kuwa bora mara mbili ili kut treated sawa na wanaume. Zaidi ya hayo, 30.7% ya wanawake walisema walishinda hofu na kushindwa, wakati 19.4% tu ya wanaume walisema walishinda hofu na kushindwa katika elimu.

Jibu moja kwa ubaguzi dhidi ya wanawake katika elimu ya matibabu limekuwa ni kufanya mafunzo kwa wahadhiri na wanafunzi kutambua ubaguzi na kubadilisha tabia zao. Utafiti huo ulitumia maendeleo ya kitaalamu, saikolojia ya ushauri, ujifunzaji wa watu wazima, na mabadiliko ya tabia za afya ili kukuza mafunzo ya kujifunza kuhusu ubaguzi ambapo data ilionyesha kuwa ubaguzi wa kijinsia na tabia hazikuwa za kudumu na zilikuwa zinaweza kubadilika.

Pia kuna pengo la daraja na rangi linalozidi kudumu ambalo linapuuziliwa mbali na mjadala wa kisasa wa ujinsia, kwani mjadala kuhusu ujinsia katika taaluma ya matibabu mara nyingi hupuuza "madhumuni mengi ya fursa zinazotolewa kwa wanawake wa tabaka la kati walioelimika," wengi wao wakiwa weupe.

Nyingine ni picha ya uwakilishi inayojitokeza katika mfumo wa elimu ya matibabu. Mfumo wa elimu ya matibabu unafundisha kwa mtindo kwamba kila mgonjwa ni mwanaume mweupe wa kilo 75. Katika vitabu vya maandishi, utafiti, n.k. nafasi ya mgonjwa kuwa mwanamke, hasa mwenye rangi, ni ndogo. David C. Page, MD, mkurugenzi wa shirika la utafiti wa biomedikali, alisema katika mahojiano kuwa maeneo mengi ya utafiti wa biomedikali bado hutumia mtindo wa wanaume pekee kama kawaida.

## Marejeo 
Jamii:Feminism and Folklore 2025 in Tanzania
Jamii:Jinsia