open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Julie Dachez

**Julie Dachez** (alizaliwa 5 Februari 1985) ni mwanasaikolojia wa kijamii, mhadhiri, na mtetezi wa haki za watu wenye usonji kutoka Ufaransa. Yeye ni mwandishi wa vitabu *Invisible Differences* na *Dans ta bulle!* (‘Ndani ya Ndoto Zako!’). Mnamo 2016, alikua mtu wa kwanza mwenye usonji kujitokeza hadharani na kutetea tasnifu juu ya mada hiyo nchini Ufaransa.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1985
Jamii:Wanawake wa Ufaransa
Jamii:Wanaharakati wa Ufaransa
Timothy Kitum

**Timothy Kitum** (alizaliwa 20 Novemba 1994) ni mkimbiaji wa mbio za kati kutoka Kenya. Pia alishinda Michezo ya Vijana ya Jumuiya ya Madola mita 800 na Rekodi ya Michezo 1.49.32

Alishinda medali ya fedha katika mbio za mita 800 katika Mashindano ya Dunia ya Wanariadha wa 2012 huko Barcelona, ​​akimaliza wa pili kwa Nijel Amos, kabla ya kushinda medali ya shaba katika mbio za mita 800 za wanaume katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 2012. 
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Kenya
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1994
Jennifer Elder

**Jennifer Elder** (alizaliwa San Francisco, 1968) ni mwandishi wa Marekani na mhariri msaidizi wa Collins Library katika nyumba ya uchapishaji ya McSweeney's.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1968
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Watu walio hai
Jamii:waandishi wa Afrika Kusini
Billy Eli

thumb|Eli akiigiza mnamo 2012
**Billy Eli** (alizaliwa  1962) ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo wa aina ya Americana kutoka Livingston, Texas, anayeishi Austin, Texas. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1962
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamuziki wa Marekani
Nickson Kibabage

**Nickson Clement Kibabage** (alizaliwa 12 Oktoba 2000) ni mchezaji wa kimataifa wa mpira wa miguu anayecheza nafasi ya mlinzi wa kushoto kwenye klabu ya Young Africans S.C na Timu ya Taifa ya Tanzania.

## Tanbihi
Jamii: Wachezaji mpira wa Tanzania
Jamii: Waliozaliwa 2000
Cyprian Kachwele

**Cyprian Thobias Kachwele** (amezaliwa 15 Februari 2005) ni mchezaji wa kimataifa kutoka nchini Tanzania anayezichezea klabu ya Whitecaps FC 2 inayoshiriki ligi ya MLS Next Pro na Timu ya Taifa ya Tanzania.

## Maisha ya Awali
Kachwele alichezea klabu ya Azam F.C.. mwaka 2022, alisaidia timu ya Azam ya chini ya miaka 17 kushinda taji la ligi, na alifanikiwa kumaliza ligi akiwa mfungaji bora wa msimu, alishinda pia Kiatu cha dhahabu akiwa mfungaji bora kwenye katika mashindano ya Cambiaso Rainnbow cup kwa wachezaji wa umri chini ya miaka 20, Azam walimaliza nafasi ya pili nyuma ya KCCA FC ya nchini Uganda.

## Tanbihi
Jamii: Wachezaji mpira wa Tanzania
Jamii: Waliozaliwa 2005
Anthony Chemut

**Anthony Chemut** (alizaliwa 17 Desemba 1992) ni mwanariadha kutoka nchini Kenya wa mbio za kati ambaye ni mtaalamu wa mbio za mita 800. Alikuwa sehemu ya timu ya Kenya kwa ajili ya Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 2012. 
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Kenya
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1992
Joy Nakhumicha Sakari

**Joy Nakhumicha Sakari** (alizaliwa Chepkoya, Kenya, 6 Juni 1986) ni mwanariadha wa Kenya ambaye ni mtaalamu wa mbio za mita 400. Aliwakilisha Kenya katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 2012.

Siku moja baada ya kuboresha rekodi ya Kenya katika Mashindano ya Dunia mwaka 2015, alifeli majaribio ya dawa za kusisimua misuli.
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Kenya
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1986
Cherono Koech

**Cherono Koech** (alizaliwa Kericho, 8 Desemba 1992) ni mwanariadha wa Kenya wa mbio za kati. Katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 2012, alishiriki katika mbio za mita 800 za Wanawake.
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Kenya
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1992
Jacob Katonon

**Jacob Katonon** (alizaliwa 5 Oktoba 1969) ni mrukaji mara tatu wa zamani wa Kenya mara tatu ambaye alishiriki katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto mwaka 1996.
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Kenya
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1969
Ernie Els

**Theodore Ernest Els** (alizaliwa 17 Oktoba 1969) ni mchezaji gofu wa kitaalamu kutoka Afrika Kusini. Akiwa mchezaji wa zamani namba moja duniani, anajulikana kwa jina la utani "The Big Easy" kutokana na umbo lake kubwa pamoja na miondoko yake laini anapocheza gofu. Miongoni mwa ushindi wake zaidi ya 70 katika taaluma yake ni michuano mikuu minne: U.S. Open mwaka 1994 huko Oakmont na mwaka 1997 huko Congressional, na The Open Championship mwaka 2002 huko Muirfield na mwaka 2012 huko Royal Lytham & St Annes. Yeye ni mmoja wa wachezaji sita wa gofu ambao wameshinda mara mbili michuano ya U.S. Open na The Open Championship.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1969
Jamii:Wanaume wa Afrika Kusini
Jamii:wachezaji wa Afrika Kusini
Maurini wa Augen

'*** (pia: **Maurin, Maurinus*'; alifariki karibu na Agen, Ufaransa, karne ya 6) alikuwa Mkristo anayesemekana aliuawa na Wapagani wakati wa kuinjilisha wakazi wa mashambani .

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 25 Novemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Abbé Barrière, Histoire religieuse et monumentale du diocèse d’Agen, Les Petits Bollandistes ; Vies des Saints, tome XIII.

Jamii:Waliofariki karne ya 6
Jamii:wamisionari
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Mwanaanthropolojia

**Mwanaanthropolojia** ni mtu anayejihusisha na taaluma ya anthropolojia, yaani uchunguzi wa mambo yanayohusiana na binadamu katika jamii za zamani na za sasa. 

Kuna aina mbalimbali za anthropolojia, kama vile anthropolojia ya kijamii, anthropolojia ya kitamaduni na anthropolojia ya kifalsafa ambazo huchunguza kanuni, maadili, na tabia za jumla za jamii. 

Anthropolojia ya lugha huchunguza jinsi lugha inavyoathiri maisha ya kijamii, wakati anthropolojia ya kiuchumi inachunguza tabia za kiuchumi za binadamu. Anthropolojia ya kibiolojia, anthropolojia ya kimahakama na anthropolojia ya kitabibu huchunguza maendeleo ya kibiolojia ya binadamu, matumizi ya anthropolojia ya kibiolojia katika mazingira ya kisheria, na uchunguzi wa magonjwa na athari zake kwa binadamu kwa kipindi kirefu, mtawalia.

## Marejeo 
Jamii:kazi
Mel Baggs

**Mel Baggs** (alizaliwa **Amanda Melissa Baggs**; 15 Agosti 1980 – 11 Aprili 2020) alikuwa mwanablogu wa Marekani asiyetambua jinsia yake ambaye aliandika sana kuhusu masuala ya usonji na ulemavu. Wakati mwingine, Baggs alitumia kifaa cha mawasiliano kuzungumza na alijitambulisha kama mtu mwenye usonji wa kiwango cha chini. Ufunuo kuhusu maisha ya zamani ya Baggs uliibua mashaka kuhusu utambuzi wao wa usonji.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1980
Jamii:Waliofariki 2020
Jamii:Watu wa Marekani
Feda Almaliti

**Feda Almaliti** (21 Septemba 1977 – 26 Septemba 2020) alikuwa mtetezi wa haki za watu wenye usonji nchini Marekani, mtangazaji wa podikasti, na mwanzilishi mwenza wa Baraza la Kitaifa la Usonji Mkubwa.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1977
Jamii:Waliofariki 2000
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Alice Mamaga Akosua Amoako

**Alice Mamaga Akosua Amoako** ni mjasiriamali wa kijamii kutoka nchini Ghana na mwanzilishi wa taasisi ya *Autism Ambassadors of Ghana*. 

Pia yeye ni mmoja wa watengenezaji wa programu ya Autism Aid.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Ghana
Jamii:Wanaharakati wa Ghana
Alexander Arnold (mwigizaji)

**Alexander Arnold** (alizaliwa tarehe 21 Desemba 1992) ni muigizaji, mwimbaji, na mwanamuziki kutoka Uingereza, anayejulikana zaidi kwa jukumu lake kama Rich Hardbeck katika tamthilia ya vijana ya E4 iitwayo Skins.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1992
Jamii:Wanamuziki wa Uingereza
Jamii:Waigizaji filamu wa Uingereza
Jamii:Watu walio hai
Simon Baron-Cohen

**Sir Simon Philip Baron-Cohen** (alizaliwa 15 Agosti 1958) ni mtaalamu wa saikolojia wa kliniki kutoka Uingereza na profesa wa matatizo ya akili yanayoendelea katika Chuo Kikuu cha Cambridge. Yeye ni mkurugenzi wa Kituo cha Utafiti wa Autism cha chuo hicho na pia ni Mwanafalsafa wa Chuo cha Trinity. Baron-Cohen anajulikana kwa mchango wake katika utafiti wa autism, ambapo amefanya kazi nyingi zinazohusiana na kuelewa sifa za watu wenye autism na jinsi ya kuwasaidia katika jamii.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1958
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanasaikolojia wa Uingereza
Julia Bascom

thumb|Kutoka kushoto kwenda kulia: Teresa Blankmeyer Burke, Lawrence Carter-Long, na Julia Bascom katika 2015
**Julia Bascom** ni mhamasishaji wa haki za watu wenye autism kutoka Marekani. Yeye ni mkurugenzi mtendaji wa zamani wa Mtandao wa Kujitetea wa Wenye Autism (ASAN) na alichukua nafasi ya Ari Ne'eman kama rais wa ASAN mapema mwaka 2017 kabla ya kujiuzulu mwishoni mwa mwaka 2023. Bascom amejulikana kwa juhudi zake za kuboresha hali ya maisha ya watu wenye autism na kuimarisha sauti zao katika masuala yanayowahusu.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Michael Bell (msanii)

**Michael Bell** ni mpiga picha, mchoraji wa picha kubwa, mwandishi wa scripts, na mwandishi wa Marekani. Amechora picha za watu mashuhuri kama John Gotti na wahusika wa tamthilia za Mafia kama vile *The Sopranos*, *Goodfellas*, na *A Bronx Tale*. Bell pia ni mhamasishaji katika vita dhidi ya unyanyasaji na katika masuala yanayohusiana na autism. 

Mnamo Juni 2017, alichapisha kumbukumbu yake iitwayo "Dual Lives: from the Streets to the Studio," ambayo inaeleza safari yake ya maisha na uzoefu wake.

## Marekani 
Jamii:Waliozaliwa 1971
Jamii:Watu walio hai
Jamii:waandishi wa Marekani
Ed Asner

**Eddie Asner** (15 Novemba 1929 – 29 Agosti 2021) alikuwa muigizaji maarufu wa Marekani. 

Anafahamika zaidi kwa kucheza jukumu la Lou Grant katika kipindi cha vichekesho *The Mary Tyler Moore Show* na katika tamthilia *Lou Grant*, hali ambayo inamfanya kuwa miongoni mwa waigizaji wachache wa televisheni walioigiza tabia hiyo hiyo katika aina mbili tofauti za kipindi, vichekesho na drama.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1929
Jamii:Waliofariki 2021
Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Harvey Kurtzman

alt=Circular logo with "EC" in the center, surround by the words "An Entertaining Comic"|thumb|Kurtzman alifanya kazi kwa EC Comics kutoka 1950 hadi 1956..
**Harvey Kurtzman** (3 Oktoba 1924 – 21 Februari 1993) alikuwa mchora katuni na mhariri kutoka Marekani. Kazi zake maarufu ni pamoja na kuandika na kuhariri kitabu cha katuni cha Mad kuanzia mwaka 1952 hadi 1956, na kuandika michoro ya Little Annie Fanny katika jarida la Playboy kuanzia mwaka 1962 hadi 1988. Kazi ya Kurtzman inajulikana kwa ucheshi wa kisasa na dhihaka ya tamaduni maarufu, pamoja na kukosoa kijamii na umakini katika maelezo. Mbinu yake ya kazi imefananishwa na ile ya mtengenezaji wa filamu wa aina ya auteur, na alitarajia wale waliokuwa wakichora hadithi zake kufuata michoro yake kwa makini.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1924
Jamii:Waliofariki 1993
Jamii:wasanii wa Marekani
Brian Nelson Calley

**Brian Nelson Calley** (alizaliwa 25 Machi 1977) ni mwanasiasa kutoka Marekani ambaye alihudumu kama naibu gavana wa 63 wa Jimbo la Michigan kuanzia mwaka 2011 hadi 2019. Akiwa mwanachama wa Chama cha Republican, aliwahi kuchaguliwa kuwa mwanachama wa Bunge la Jimbo la Michigan kuanzia mwaka 2007 hadi 2011.

Calley anajulikana kwa kutetea haki za watu wenye usonji na familia zao; binti yake ni miongoni mwa wenye usonji. Alifanya kampeni ili kuhakikisha kwamba mipango ya bima ya afya ya Michigan inajumuisha huduma za matibabu za usonji, na alisaini sheria iliyoweka misingi ya mabadiliko hayo kama gavana wa muda.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1977
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanasiasa wa Marekani
Liz Astor, Baroness Astor of Hever

**Elizabeth Constance Mackintosh, Baroness Astor of Hever** (alizaliwa 4 Mei 1950) ni mwandishi na mtetezi wa haki za watu wenye autism kutoka Uingereza. Yeye ni mke wa pili wa John Astor, Baron Astor wa tatu wa Hever.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1950
Jamii:Watu walio hai
Jamii:waandishi wa Uingereza
Bob Wright

**Robert Charles Wright** (alizaliwa Aprili 23, 1943) ni mwanasheria, mfanyabiashara, mshawishi, na mwandishi kutoka Marekani. Aliwahi kuwa mtendaji mkuu wa NBC, ambapo alihudumu kama rais na Mkurugenzi Mtendaji kuanzia 1986 hadi 2001, na kama mwenyekiti na Mkurugenzi Mtendaji kutoka 2001 hadi alipostaafu mwaka 2007. Anasifiwa kwa kusimamia upanuzi wa mtandao wa matangazo wa NBC hadi kuwa konglomerati ya vyombo vya habari na kuiongoza kampuni hiyo kufikia mapato ya rekodi katika miaka ya 1990. Kabla ya kujiunga na NBC, alikuwa na nyadhifa kadhaa katika kampuni ya General Electric katika miaka ya 1960, 70 na 80. Alikuwa Rais na Mkurugenzi Mtendaji wa GE Capital na GE Financial Services kuanzia 1983 hadi 1986 na aliendelea kuwa makamu mwenyekiti wa GE hadi alipostaafu kutoka nafasi hiyo mwaka 2008.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1943
Jamii:Wanasheria wa Marekani
Jamii:Watu walio hai
Kiʻilani Arruda

**Kiʻilani Arruda** (alizaliwa tarehe 13 Aprili 2002) ni mshindi wa shindano la urembo kutoka Marekani, ambaye alishinda taji la Miss Hawaii Teen USA mwaka 2020. Kabla ya hapo, Arruda pia alishinda Miss Teen USA mwaka 2020; hivyo anakuwa mshindani wa pili kutoka Hawaii kushinda taji la Miss Teen USA.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 2002
Jamii:Wanawake wa Marekani
Kassiane Asasumasu

**Kassiane A. Asasumasu** (alizaliwa mwaka 1982) ni mtetezi wa haki za watu wenye autism kutoka Marekani, ambaye anajulikana kwa kuunda maneno kadhaa yanayohusiana na Harakati za Neurodiversity, ikiwa ni pamoja na caregiver benevolence. Kulingana na maandiko ya Neurodiversity for Dummies, "kazi ya Asasumasu imeweka msingi wa kueleweka na kukubalika kwa tofauti za neurology", ambayo "inaendelea kushirikiwa, kuumbwa na kubadilishwa na aina mbalimbali za watu wanaotambua kwamba dunia yetu inapaswa kuwa ya kukubali, yenye ushirikiano, na inayoweza kubeba watu bila kujali aina zao za seli.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1982
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Jamii:Watu walio hai
Kate Winslet

**Kate Elizabeth Winslet** CBE (alizaliwa 5 Oktoba 1975) ni mwigizaji kutoka Uingereza. Anajulikana kwa uhusika wake kama mwanamke jasiri na mwenye tabia tata katika filamu huru, hasa zile za enzi za zamani, na amepokea tuzo nyingi, ikiwemo Tuzo ya Academy, Tuzo ya Grammy, Tuzo mbili za Emmy, Tuzo tano za BAFTA na Tuzo tano za Golden Globe. Jarida la *Time* lilimtaja Winslet kuwa miongoni mwa watu 100 wenye ushawishi mkubwa duniani mwaka 2009 na 2021. Alipewa cheo cha Commander of the Order of the British Empire (CBE) mwaka 2012.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1975
Jamii:Wanawake wa Uingereza
Jamii:Watu walio hai
Jamii:waigizaji filamu wa Uingereza
Donna Williams

**Donna Leanne Williams** (12 Oktoba 1963 – 22 Aprili 2017) alikuwa mwandishi, msanii, mwimbaji-mtunzi, mwandishi wa filamu, na mchongaji kutoka Australia.

Mwaka 1965, akiwa na umri wa miaka miwili, Williams aligunduliwa kuwa na hali ya "kisaikolojia". Wakati wa utoto wake, alifanyiwa vipimo mara kadhaa kwa shaka ya kuwa na matatizo ya kusikia na kupewa lebo ya kuwa na hali ya "kushindwa kueleweka".

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1963
Jamii:Waliofariki 2017
Jamii:Wanamuziki wa Australia
Shain Neumeier

**Shain A. Mahaffey Neumeier** (alizaliwa 1987) ni wakili Mmarekani mwenye tawahudi na asiyetambua jinsia yake. Neumeier ni mtetezi dhidi ya matibabu ya kulazimishwa, ikiwemo kampeni ya kufunga Kituo cha Judge Rotenberg, taasisi kwa ajili ya watu wenye ulemavu wa ukuaji. Pia ni mwanaharakati wa haki za wenye tawahudi, haki za wenye ulemavu, na sababu nyingine zinazohusiana.

## Maisha binafsi 
Neumeier ana ulemavu kadhaa ikiwa ni pamoja na ugonjwa wa msongo wa mawazo baada ya ajali (post-traumatic stress disorder), mdomo na kinywa chenye mapungufu (cleft lip and palate), na ugonjwa wa ectodermal dysplasia.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1987
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wanaharakati wa Marekani
Doug Flutie

**Douglas Richard Flutie** (alizaliwa Oktoba 23, 1962) ni mchezaji wa zamani wa futiboli ya Marekani aliyekuwa quarterback wa kulipwa kwa misimu 21. Aliichezea Ligi ya Soka ya Taifa (NFL) kwa misimu 12, Ligi ya Soka ya Kanada (CFL) kwa misimu minane, na msimu mmoja katika Ligi ya Soka ya Marekani (USFL). Flutie alichezea timu ya mpira wa chuo ya Boston College Eagles, na alishinda Tuzo ya Heisman mwaka 1984, katika msimu ambao alipiga pasi ya ushindi ya kugusa lango katika sekunde za mwisho dhidi ya Miami Hurricanes.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1962
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji wa Marekani
Toumani Diabaté

thumb|Diabate akiwa jijini Toronto, Canada, 2007.
**Toumani Diabaté** (10 Agosti 1965 - 19 Julai 2024) alikuwa mpiga kora maarufu kutoka nchini Mali. Alijulikana sana kwa mchango wake katika muziki wa jadi wa Afrika Magharibi. Aliendelea kuutambulisha kimataifa kupitia ushirikiano na wasanii mbalimbali maarufu. Wasanii hao ni pamoja na  Taj Mahal (Marekani), Damon Albarn (Uingereza), Björk (Iceland), Roswell Rudd (Marekani), Ketama (Hispania), Buena Vista Social Club (Cuba), na Arve Henriksen (Norway).

Mbali na kutumbuiza muziki wa jadi wa Mali, alihusika katika ushirikiano wa kitamaduni katika mitindo ya flamenco, blues, jazz na mitindo mingine ya kimataifa katika tasnia ya muziki. Katika tanzia  yake, *The Times* ilimuelezea kama "mtunzi wa muziki mwenye ujasiri na mbunifu."
## Diskografia
**Kaira* (1988)
**Songhai* (pamoja na Ketama na Danny Thompson) (1988)
**Shake the Whole World* (pamoja na Symmetric Orchestra) (1992)
**Songhai 2* (pamoja na Ketama, Danny Thompson, na José Soto) (1994)
**Djelika* (1995)
**New Ancient Strings* (pamoja na Ballaké Sissoko) (1999)
**Kulanjan* (pamoja na Taj Mahal) (1999)
**Malicool* (pamoja na Roswell Rudd) (2002)
**In the Heart of the Moon* (pamoja na Ali Farka Touré) (2005)
**The Mandé Variations* (2008)
**Ali and Toumani* (pamoja na Ali Farka Touré) (2010)
**Symphonie Mandingue – Live* (2011)
**A Curva da Cintura* (pamoja na Arnaldo Antunes na Edgard Scandurra) (2011)
**Toumani & Sidiki* (pamoja na Sidiki Diabaté Jr.) (2014)
**Lamomali* (pamoja na -M- na Sidiki Diabaté) (2017)
**The Ripple Effect* (pamoja na Béla Fleck) (2020)
**Kôrôlén* (pamoja na London Symphony Orchestra) (2021)
**Toumani, Family & Friends* (2022)
**The Sky Is the Same Colour Everywhere* (pamoja na Kayhan Kalhor) (2023)
## Filmografia
* *Bamako Is a Miracle* by Maurice Engler, Arnaud Robert, and Samuel Chalard (Afro Blue, Geneva, 2003).
* *Toumani Diabaté – Koraklänge aus dem Land der Flusspferde* by Martina Pfaff (WDR, Cologne, 2007).
## Marejeo
## Viungo vya nje
* Toumani Diabaté at Odaras Productions
* Official Toumani Diabaté biography 
* Afropop Worldwide Slideshow of Toumani Diabate Performing Live in Brooklyn (July 2007)
* The Kora Star (August 2007)
* 'Our music is older than Bach' – Interview in *The Guardian* (October 2008)
* Information on the kora & Toumani Diabaté
* Ali and Toumani Review and interview with Tounami Diabaté|, Folk Radio UK
* One on One – Toumani Diabate. Al Jazeera
* 
* 

Jamii:Wanamuziki wa Mali
Willem van Genk

**Willem van Genk** (2 Aprili 1927 – 12 Mei 2005) alikuwa mchoraji na msanii wa picha kutoka Uholanzi, anayesifika kama mmoja wa wasanii maarufu katika Sanaa ya "Outsider". Maisha yake yote aliishi na changamoto kubwa za afya ya akili, akipitia dalili zinazohusishwa na tawahudi na skizofrenia. Kwa sababu ya mapenzi yake kwa treni, mabasi, na vituo vya treni, alijiita "Mfalme wa Vituo."

Mandhari ya miji na michoro zake zilizokatika-katika zinaonesha hisia zake kuhusu mamlaka za kisasa, hisia ambazo ziliathiriwa na baba mwenye tabia za unyanyasaji ambaye, kando na kumpiga, alimwachia kumbukumbu ya tukio la kusikitisha alilokumbana nalo kutoka kwa Gestapo wakati wa uvamizi wa Ujerumani nchini Uholanzi katika Vita vya Pili vya Dunia..

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1927
Jamii:Waliofariki 2005
Jamii:wachoraji wa Uholanzi
Jorge R. Gutierrez

**Jorge R. Gutierrez** (alizaliwa Januari 25, 1975) ni mchoraji wa vibonzo, mwandishi, mtayarishaji, mkurugenzi, mchoraji, na mwigizaji wa sauti mwenye asili ya Meksiko na Marekani. Akiwa pamoja na Sandra Equihua, aliunda mfululizo wa vibonzo wa Nickelodeon, *El Tigre: The Adventures of Manny Rivera*. Pia aliandika kwa ushirikiano na kuongoza *The Book of Life*, *Son of Jaguar* kwa Google, na *Maya and the Three* kwa Netflix Animation.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1975
Jamii:Wachoraji wa Marekani
Jamii:Watu walio hai
Peter Howson

**Peter Howson OBE** (alizaliwa London, 27 Machi 1958) ni mchoraji wa Uskoti. Alikuwa msanii rasmi wa vita wa Uingereza mwaka 1993 wakati wa Vita vya Bosnia na Herzegovina.

## Maisha ya awali 
Peter Howson alizaliwa na Waskoti na alihamia na familia yake huko Prestwick, Ayrshire, alipokuwa na miaka minne.  Bibi yake alimpa seti ndogo ya rangi za mafuta alipokuwa na umri wa miaka sita. Alilelewa katika familia ya kidini na mchoro wake wa kwanza alioufanya ulikuwa wa *Kusulubiwa*, alipokuwa na umri wa miaka sita.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1958
Jamii:Wachoraji wa Uskoti
Jamii:Watu walio hai
Marcos Mion

).]]
**Marcos Chaib Mion** (alizaliwa São Paulo, 20 Juni 1979) ni mtamgazaji wa runinga, mwigizaji, mwigizaji wa sauti, mwandishi, na mfanyabiashara (mshirika wa V.Rom) kutoka Brazil. 

Mion alisoma Falsafa katika Chuo Kikuu cha São Paulo, na baadaye akahitimu katika Mawasiliano na Sanaa za Mwili katika Chuo Kikuu cha Kikatoliki cha São Paulo. 

Hivi sasa, Mion anawasilisha kipindi cha "Caldeirão com Mion," ambacho kinapatikana Jumamosi alasiri kwenye TV Globo.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1979
Jamii:Waigizaji filamu wa Brazil
Jamii:Watu walio hai
Jaiden Animations

**Iden Dittfach** (maarufu mtandaoni kama **Jaiden Animations**; alizaliwa 27 Septemba 1997) ni YouTuber na mchoraji wa vibonzo wa Marekani anayejulikana kwa vibonzo vyake vya kusimulia hadithi. 

Video zake zinachunguza mada mbalimbali, kutoka kwa uzoefu wake binafsi hadi hadithi za maisha yake. Hivi sasa, anajikita zaidi katika kuunda video zinazohusiana na hadithi za michezo ya video.

Kufikia Oktoba 2024, kituo chake kikuu cha YouTube, Jaiden Animations, kina zaidi ya wanachama milioni 13.8 na jumla ya mitazamo bilioni 2.6. Amekuwa akiwania Tuzo za Streamy mara sita na alishinda katika kipengele cha Uhuishaji kwenye Tuzo za 10 za Streamy mwaka 2020.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1997
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachoraji wa Marekani
Deborah Brownson

**Deborah Louise Brownson** MBE (alizaliwa Oktoba 1974) ni wakili na mtetezi wa haki za watu wenye usonji kutoka Uingereza. Alifanikiwa katika kampeni yake ya kuhakikisha kwamba usonji inajumuishwa katika mafunzo ya walimu na aliandika mwongozo maarufu kuhusu hali hiyo, ''"He's Not Naughty!"'', ukiwa na mtazamo wa mtoto. Alitunukiwa MBE mnamo Machi 2018 na Prince William, Duke wa Cornwall na Cambridge, kwa mchango wake mkubwa katika kuhamasisha ufahamu wa usonji duniani.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1974
Jamii:Wanaharakati wa Uingereza
Jamii:Watu walio hai
Rosemary Crossley

**Rosemary Crossley** AM (6 Mei 1945 – 10 Mei 2023) alikuwa mwandishi na mtetezi wa haki za watu wenye ulemavu kutoka Australia. Alikuwa miongoni mwa watetezi wa kwanza wa mbinu ya mawasiliano ya kusaidiwa (facilitated communication - FC), mbinu ambayo inadaiwa kusaidia watu wasioweza kuzungumza kujieleza, ingawa kisayansi imepingwa na kuthibitishwa kutokuwa na ufanisi.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1945
Jamii:Waliofariki 2023
Jamii:Wanaharakati wa Australia
Jamii:Wanawake wa Australia
Myron Cope

**Myron Sidney Kopelman** (maarufu kitaaluma kama **Myron Cope**, 23 Januari 1929 – 27 Februari 2008) alikuwa mwandishi wa habari za michezo, mtangazaji wa redio, na mtangazaji wa michezo wa Marekani. 

Anajulikana zaidi kama "sauti ya Pittsburgh Steelers".

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1929
Jamii:Waliofariki 2008
Jamii:watu wa Marekani
Adam Zuberi

**Adam Zuberi** ni mtangazaji na mzalisha vipindi vya redio nchini Tanzania mwenye mapenzi na tasnia za michezo na muziki hususan wa dansi. Kwa sasa Adam ni miongoni mwa watangazaji wa redio inayomilikiwa na kampuni ya Azam, inayorusha matangazo yake kutokea Tabata, Dar Es Salaam.

Kipindi chake maarufu zaidi akiwa na Ufm ni *Saturday Rumba* kinachorushwa kila siku ya Jumamosi usiku, kuanzia Septemba 2020. Kadhalika Adam ni mtangazaji wa vipindi vya *Rumba Tosha* na *Sunday Rumba* na ni mchangiaji kwenye vipindi vya michezo. 

Adam amefanya kazi ya kupigiwa mfano na waandishi ambayo ni ya uhifadhi wa taarifa mbali mbali kuhusu muziki wa dansi pamoja na wanamuziki wa dansi. Anayafanya hayo kupitia mahojiano yake na wanamuziki na wadau wengine wa muziki na kuzihifadhi vema taarifa hizo. Yeye ni miongoni mwa Watanzania wachache waliohifadhi vema taarifa za aina hiyo pengine kuliko zilivyohifadhi taasisi ambazo zina wajibu wa kufanya hivyo.

Mifano ya wanamuziki aliofanya nao mahojiano ni pamoja na Hassan Rehani Bitchuka, Boniface Kikumbi Mwanza M'pango Mwema (King Kikii), Abdallah Gama, na wengineo. 

## Tanbihi
Jamii:waandishi wa habari
Jamii:watangazaji wa Tanzania
Jamii:watu walio hai
Jessica Benham

**Jessica L. Benham** (alizaliwa 13 Desemba 1990) ni mwanasiasa na mtetezi wa haki za watu wenye ulemavu kutoka Marekani, anayehudumu kama mbunge wa Baraza la Wawakilishi la Pennsylvania katika Jimbo la 36. Yeye ni mwanamke wa kwanza waziwazi wa LGBTQ+ na mtu wa kwanza waziwazi mwenye ulemavu wa akili aliyekuliwa katika Mkutano wa Jenerali wa Pennsylvania. Pia, aliunda Kituo cha Pittsburgh cha Ulinzi wa Wenye Ulemavu wa Akili mwaka 2014.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1990
Jamii:Wanasiasa wa Marekani
Jamii:Watu walio hai
New Jack Swing

thumb|Teddy Riley katika Ziara ya 90's Block Party.
**New Jack Swing** ni mtindo wa muziki uliounganisha vipengele vya R&B, hip hop, na pop ambao ulianza kupata umaarufu mwishoni mwa miaka ya 1980 hadi katikati ya miaka ya 1990. Mtindo huu ulitambulika kirahisi kwa midundo mizito, ala za elektroniki, na mapigo ya faafu yaliyochanganywa ala za hip hop na funk ndani ya mseto laini wa sauti za R&B. Mtindo huu wa muziki ulisaidia kuleta mabadiliko makubwa katika muziki wa R&B na pia kuwaweka wasanii Wamarekeni Weusi kuvuka ng'ambo ya kimataifa.

New Jack Swing ulibuniwa na Teddy Riley, mwanamuziki, mtayarishaji na mpiga ala anuwai kutoka Marekani. Riley hakuwa peke yake katika kuunda mkong'o sio wa muziki huu bali pamoja na mchango wa mtayarishaji maarufu Bernard Belle, Jimmy Jam and Terry Lewis. 

Riley ndiye aliyefanya mtindo huu kuwa maarufu na mwenyewe alitengeneza nyimbo nyingi za New Jack Swing ambazo zilitamba sana. Hasa kuanzia miaka ya 1987 akiwa na kundi lake la Guy. Hawa walizalisha mtindo huu maarufu.
## Baadhi ya nyimbo na wasanii maarufu
## Marejeo
Jamii:Muziki wa Marekani
Nick Walker (mtaalamu)

**Nick Walker** ni mchambuzi, mwandishi, muundaji wa komiki za mtandaoni, na mwalimu wa aikido kutoka Marekani.

Anajulikana kwa kuanzisha neno "neuroqueer," kuweka misingi ya nadharia ya neuroqueer, na kuchangia katika maendeleo ya muundo wa neurodiversity. Kwa sasa, ni profesa katika Taasisi ya Utafiti wa Kiintelektuali ya California (CIIS).

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:waandishi wa Marekani
JaLynn Prince

thumb|Prince mnamo 2023.
**JaLynn Rasmussen Prince** ni mfadhili, mpiga picha, na mwanamke wa biashara kutoka Marekani. Yeye ni rais na mwanzilishi wa Taasisi ya Madison House Autism Foundation.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Watu walio hai
David Nelson (mwanaharakati wa Utah)

**David Keith Nelson** (7 Aprili 1962 – 11 Juni 2024) alikuwa mhamasishaji wa haki za LGBT na haki za silaha kutoka Marekani. 

Alianzisha au kusaidia kuanzisha mashirika kadhaa yasiyo ya faida yanayohusiana na LGBT katika Utah na kusaidia kuelekeza mengine. Kazi yake na Chama cha Kidemokrasia ilihamasisha wengi wa LGBT kuwa viongozi wa chama. Kazi yake kama lobi wa kisheria na mtendaji ilifanikiwa katika kupitisha sheria, kanuni, na sera kadhaa zinazofaa kwa LGBT na silaha katika ngazi ya serikali na mitaa, na pia katika kukataliwa kwa sheria nyingine.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1962
Jamii:Waliofariki 2024
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Eusizi

**Eusizi** (kwa Kifaransa: **Eusice**; Jumilhac, 465 - Selles-sur-Cher, 542 hivi) alikuwa mkaapweke katika chumba kidogo kwenye mto Cher, leo nchini Ufaransa.

Gregori wa Tours aliandika habari zake.

Tangu zamani anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 27 Novemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:waliozaliwa 465

Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Sifredi wa Carpentras

[thumb|[Sanamu yake.]]
'*** (pia: **Sifredus, Siffredus, Siffrein*'; alifariki nchini Ufaransa, karne ya 7) alikuwa askofu wa mji huo, anayesemekana aliwahi kuwa mmonaki katika kisiwa cha Lérins.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Kanisa la Kiorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake ni tarehe 27 Novemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Reyne, André, 1983: *Saint Siffrein: évêque et patron de Carpentras*. Avignon: Aubanel

## Viungo vya nje
* Marie-Odile Garrigues, v. *Siffredo, vescovo di Carpentras*, Bibliotheca Sanctorum, vol. 11, coll. 1033-1034
* Louis Duchesne, ''Fastes épiscopaux de l'ancienne Gaule*, vol. I, Paris, 1907, p.&nbsp;272
* Jules de Terris, *Les Evêques de Carpentras. Etude historique'', Avignon, 1886, pp. 58-73

Jamii:Waliofariki karne ya 7
Jamii:Wamonaki

Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Bililde

**Bililde** (pia: **Bilhild, Bilihilt, Bilihildis, Bilehild**; karne ya 7 - 734 hivi) alikuwa bikira anayekumbukwa kama abesi wa monasteri aliyoianzisha karibu na Mainz, leo nchini Ujerumani, ambapo alifariki dunia Kikristo kweli .

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake ni tarehe 27 Novemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Marejeo mengine
* Cfr. 

Jamii:waliozaliwa karne ya 7
Jamii:Waliofariki 734
Jamii:Mabikira
Jamii:Wamonaki
Jamii:watawa waanzilishi
Jamii:Watakatifu wa Ujerumani
Fergusi

[thumb|[Sanamu yake.]]
**Fergusi** (pia: **Fergus, Fergustus, Fergustian**; karne ya 7 - 730 hivi) alikuwa askofu mmisionari kati ya Wapikti wa Uskoti hadi kifo chake. Labda alitokea Ireland.

Tangu kale anaadhimishwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 27 Novemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Watakatifu wa Ireland
Jamii:watakatifu wa Uskoti
Aidan Quinn

right|thumb|182x182px|Elizabeth Bracco na Quinn, 2009
**Aidan Quinn** (alizaliwa 8 Machi,1959) ni muigizaji kutoka Marekani. 

Aliingia kwenye filamu kwa mara ya kwanza katika filamu ya Reckless (1984), na ameigiza katika filamu zaidi ya 80, ikiwa ni pamoja na Desperately Seeking Susan (1985), The Mission (1986), Stakeout (1987), All My Sons (1987), Avalon (1990), Benny & Joon (1993), Legends of the Fall (1994), Mary Shelley's Frankenstein (1994), Michael Collins (1996), Practical Magic (1998), Song for a Raggy Boy (2003), Wild Child (2008), na Unknown (2011). Pia aliigiza kama Kapteni Thomas "Tommy" Gregson katika mfululizo wa televisheni wa CBS, Elementary (2012–19)..

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1959
Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Harold Reitman

**Harold "Hackie" Stuart Reitman** (alizaliwa Jersey City, New Jersey, 29 Machi 1950) ni daktari wa upasuaji wa mifupa, bondia wa zamani, mjasiriamali, mwandishi, na mfadhili wa Marekani. Ndiye mwanzilishi na Mkurugenzi Mtendaji wa *Different Brains*. Reitman alipigana kama bondia wa uzito wa juu wakati akifanya kazi muda wote kama daktari wa upasuaji wa mifupa, na alijulikana kwa ajili hiyo.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1950
Jamii:Watu walio hai
Jamii:mabondia wa Marekani
Maureen Jelagat Maiyo

**Maureen Jelagat Maiyo** (alizaliwa Kapsowar, 28 Mei 1985) ni mwanariadha wa Kenya ambaye alibobea katika mbio za mita 400 na mita 400 kuruka viunzi.Aliwakilisha nchi yake katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 2012 na vile vile Mashindano ya Dunia mwaka 2013 na 2015.
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Kenya
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1985
Boniface Tumuti

thumbnail|right|200px|Boniface Tumuti
**Boniface Mucheru Tumuti** (alizaliwa 2 Mei 1992 ) ni mwanariadha wa Kenya ambaye alikimbia mbio na kuruka viunzi. Alishiriki katika mbio za mita 400 kuruka viunzi katika Michezo ya Olimpiki mwaka 2012 na 2016 na akashinda medali ya fedha mwaka 2016.
## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Kenya
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1992
Vincent Kiplangat Kosgei

**Vincent Kiplangat Kosgei** ni mwanariadha wa Kenya.  Katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 2012, alishindana katika mbio za mita 400 za kuruka viunzi za wanaume.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Kenya
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1985
Betsy Saina

thumbnail|right|200px|Betsy Saina
**Betsy Saina** (alizaliwa Kenya, 30 Juni 1988) ni mwanariadha wa mbio za masafa marefu mwenye asili ya Kenya anayeishi Marekani na sasa anashindana kwenye mchezo wa riadha kwa ajili ya Marekani.

## Tazama pia
* Wakenya-Wamarekani

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Marekani
Jamii:Wanariadha wa Kenya
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1988
Abednego Matilu

**Abednego Matilu** (alizaliwa 21 Novemba 1968) ni mwanariadha mstaafu wa Kenya ambaye alibobea katika mbio za mita 400. Aliwakilisha nchi yake katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 1992, na pia Mashindano matatu ya Dunia. Alikuwa sehemu ya timu ya relay ya mita 4 × 400 ambayo ilishinda fedha kwenye Mashindano ya Dunia ya 1993 huko Stuttgart.

Ubora wake wa kibinafsi katika hafla hiyo ni sekunde 44.97 iliyowekwa kwenye Mashindano ya Dunia mwaka 1995 huko Gothenburg.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Kenya
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1968
Carvin Nkanata

thumbnail|right|200px|Carvin Nkanata
**Carvin Nkanata** (alizaliwa Marekani, 6 Mei 1991) ni mwanariadha wa Kenya ambaye alibobea katika mashindano ya mbio ndefu. Alishinda medali ya shaba katika mbio za mita 200 kwenye Mashindano ya Afrika ya 2014. Ubora wake wa kibinafsi katika mita 200 (20.14, iliyowekwa mnamo 2015) ndio rekodi ya sasa ya Kenya.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Kenya
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1991
Hyvin Jepkemoi

thumbnail|right|200px|Hyvin Jepkemoi
**Hyvin Kiyeng Jepkemoi** (alizaliwa 13 Januari 1992) ni mkimbiaji kutoka Kenya wa mbio za kuruka viunzi. Alishinda dhahabu katika Mashindano ya Dunia mwaka  2015 katika Riadha na Michezo ya Afrika Nzima ya 2011, na shaba katika Mashindano ya Dunia ya 2017 na Mashindano ya Afrika ya 2012 katika Riadha. Katika Michezo ya Olimpiki, alishinda fedha huko Rio de Janeiro na shaba huko Tokyo. Kufikia Agosti 2021, muda wake bora zaidi wa 9:00.01 unamweka katika nafasi ya 6 kwenye orodha ya muda wote ya ulimwengu.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Kenya
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1992
Nancy Chepkwemoi

**Nancy Chepkwemoi** (alizaliwa 8 Oktoba 1993) ni mwanariadha wa Kenya wa mbio za masafa ya kati ambaye hushiriki hasa katika mbio za mita 1500. Ana dakika 4:03.09 bora zaidi kwa umbali huo. Alishinda medali za vijana katika mbio za mita 1500 na krosi katika ngazi ya Afrika na dunia.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Kenya
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1993
Wakenya-Wamarekani

**Wakenya-Wamarekani** ni kundi la Wamarekani wenye asili ya Kenya. Kufikia sensa ya 2021, kulikuwa na takriban watu 94,623 waliozaliwa nchini Kenya wanaoishi Marekani . 

Wakenya-Wamarekani wengi wanaishi katika majimbo kama Minneapolis-St. Paul, Seattle, Texas, Maryland, Georgia, New York, North Carolina, na eneo kubwa la Washington, D.C.

## Marejeo
Jamii:Wakenya Waishio Marekani
Jamii:Waafrika Waishio Marekani
Ally Kamwe

**Ally Shaban Kamwe** ni afisa habari wa klabu ya mpira wa miguu Young Africans Sports Club (Yanga) iliyoko Tanzania. Katika nafasi yake, Ally anajihusisha na kuendeleza mawasiliano na kutangaza habari muhimu zinazohusu klabu hiyo, moja ya klabu maarufu na kongwe nchini. *Yanga*, iliyoanzishwa mwaka 1935, ina mafanikio mengi katika ligi za ndani na kimataifa, ikiwa na mashabiki wengi wanaounga mkono klabu hiyo kwa shauku kubwa. Mbali na ushindi wa vikombe kadhaa vya ligi, Yanga pia ni klabu yenye historia ndefu ya kuwa sehemu ya harakati za kupinga ukoloni.

Kamwe ana jukumu la kuhakikisha mashabiki na wanachama wa Yanga wanapata taarifa zote muhimu za klabu kwa wakati, pamoja na kutangaza shughuli za klabu kama vile matukio, ratiba za mechi, na mambo yanayohusiana na maendeleo ya klabu kupitia mifumo rasmi kama tovuti ya klabu na programu ya Yanga.Ali Kamwe amekuwa na ushawishi mkubwa katika tasnia ya michezo na pia ni maarufu kwa mchango wake katika ushirikiano na vyombo vya habari, kama Azam TV, ambako anasimulia safari yake ya kushauriwa na mtaalamu Manara kujiunga na shirika hilo.

Mbali na nafasi yake ya sasa, Kamwe amepata umaarufu kutokana na hisia kali anazokuwa nazo kwa timu yake, kama ilivyodhihirika wakati aliwahi kuzirai baada ya Yanga kushinda mchezo dhidi ya CR Belouizdad, jambo lililowafanya mashabiki wengi kumtaja kama shabiki wa kweli wa timu hiyo . Hivi sasa, Kamwe anatoa taarifa kwa viongozi wa timu na mashabiki kupitia majukwaa mbalimbali ili kuhakikisha wanaunganishwa na klabu yao kwa ufanisi zaidi. Kabla ya kujiunga na Yanga, Kamwe alikuwa na mawasiliano mazuri na watu muhimu kwenye tasnia ya michezo, akiwemo Haji Manara, aliyemshauri kujiingiza kwenye tasnia ya uandishi wa habari za michezo na usimamizi wa mawasiliano ya klabu. Ushauri huo ulimsaidia Kamwe kufikia nafasi yake ya sasa, ambapo anafanya kazi kubwa katika kujenga picha ya klabu ya Yanga ndani na nje ya nchi, ikiwemo kushirikiana na vyombo vya habari kama Azam TV.

## Ushirikiano wa Yanga na SportPesa 
Katika mwaka wa 2025, Ally Kamwe alihusiana moja kwa moja na mawasiliano ya makubaliano ya udhamini mkubwa kati ya Young Africans SC (Yanga) na kampuni ya michezo ya kubashiri SportPesa. Udhamini huo ulitangazwa Agosti 2025, ukiwa na thamani ya takribani bilioni 21.7 za Kitanzania, na ulipewa sifa kama miongoni mwa mikataba mikubwa ya udhamini katika historia ya soka la Tanzania. Katika kutangaza dili hilo, Kamwe alieleza jinsi Yanga ilivyoweza kuvutia vichwa vya habari kitaifa kwa mikakati yake ya mawasiliano, akibainisha kuwa klabu ilitangaza awali kupokea ofa na kuikataa, kabla ya kuja na taarifa mpya ya kupokea ofa kubwa zaidi kutoka SportPesa. Aliongeza kuwa SportPesa Tanzania ilichaguliwa miongoni mwa makampuni mengi yaliyowasilisha maombi kwa sababu ya uwazi, taaluma, na uhusiano wa muda mrefu uliowekwa na klabu hiyo. Kulingana na Kamwe, ushirikiano huo unachukuliwa kuwa wa “kihistoria” kwa Yanga na unaashiria hatua kubwa ya kibiashara na kimkakati kwa klabu hiyo.

## Marejeo
Jamii:Wanamichezo wa Tanzania
David Kiptoo

**David Singeoi Kiptoo** (alizaliwa Kapsabet , 25 Juni 1967) ni mwanariadha wa Kenya ambaye alistaafu ambaye alishindana zaidi katika mbio za mita 800.  Aliiwakilisha nchi yake katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 1996 na kumaliza katika nafasi ya sita katika fainali.

Rekodi zake bora binafsi katika mbio izo ni 1:43.00 mashindano ya nje (1996) na 1:46.05 mashindano ya ndani (1999).

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Kenya
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1967
Liri Berisha

**Liri Berisha** (alizaliwa 5 Julai 1949) ni daktari wa watoto kutoka Albania na rais wa Taasisi ya Watoto ya Albania. Pia ni balozi wa UNICEF nchini Albania.

Yeye ni mke wa Sali Berisha, Rais na Waziri Mkuu wa zamani wa Albania. Wana watoto wawili, binti aitwaye Argita na mwana aitwaye Shkëlzen.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1949
Jamii:Wanawake wa Albania
Hugo Borst

**Hugo Borst** (alizaliwa Rotterdam, 15 Juni 1962) ni mwandishi, mhariri, mtangazaji wa televisheni, na mkosoaji kutoka Uholanzi anayejulikana sana kwa uchambuzi wake wa soka.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1962
Jamii:Watu walio hai
Jamii:waandishi wa Uholanzi
Maia Sandu

thumb|Maia Sandu
**Maia Sandu** (alizaliwa 24 Mei 1972) ni mwanasiasa wa Moldova ambaye amekuwa Rais wa Moldova tangu tarehe 24 Desemba 2020. Ndiye mwanzilishi na kiongozi wa zamani wa Chama cha Kitendo na Mshikamano (PAS). Awali, alihudumu kama Waziri Mkuu wa Moldova kuanzia tarehe 8 Juni 2019 hadi 14 Novemba 2019, wakati serikali yake ilipoanguka baada ya kupigiwa kura ya kutokuwa na imani.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1972
Jamii:Watu walio hai
Jamii:marais wa Moldova
Akari wa Noyon

la kioo cha rangi huko Haspres.]]
**Akari wa Noyon** (pia: **Achaire, Anschaire, Acharius, Acaire**; Ufaransa, 569 - 639 hivi) alikuwa askofu wa Noyon na Tournai, aliyewahi kuwa mmonaki katika kisiwa cha Lérins chini ya Eustasi akajitosa kuinjilisha maeneo hayo ya Ufaransa na Ubelgiji wa leo .

Baada yake jimbo liliongozwa na Eliji. 

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Kanisa la Kiorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 27 Novemba 

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:waliozaliwa 569
Jamii:Waliofariki 639
Jamii:Wamonaki
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Jamii:Watakatifu wa Ubelgiji
David Gallagher

**David Lee Gallagher** (alizaliwa Februari 9, 1985) ni mwigizaji na mwanamitindo wa zamani kutoka Marekani. Alianza kazi yake akiwa mtoto mdogo katika uigizaji na mitindo akiwa na umri wa miaka miwili. Gallagher ameteuliwa mara tano kwa Tuzo za Msanii Chipukizi (Young Artist Award) na pia ameshinda Tuzo ya Teen Choice. Anajulikana zaidi kwa kuigiza kama Mikey Ubriacco katika ''Look Who's Talking Now* na Simon Camden kwenye *7th Heaven*. Pia aliigiza kama Kevin Harper katika *Angels in the Endzone* na Richie Rich katika *Richie Rich's Christmas Wish*. Gallagher pia anajulikana sana kwa kutoa sauti ya mhusika Riku katika mfululizo wa michezo ya video ya *Kingdom Hearts''.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1985
Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Jamii:Watu walio hai
Gulnaz Zhuzbaeva

**Gulnaz Zhuzbaev**a ni mtetezi wa haki za watu wenye ulemavu kutoka Kyrgyzstan. 

Alitunukiwa moja ya tuzo za Wanawake 100 wa BBC mwaka 2020.

## Marejeo 
Jamii:Wanaharakati wa Kirgizia
Jamii:Watu walio hai
Day Al-Mohamed

**Day Al-Mohamed** (alizaliwa Bahrain, 1974/1975) ni mbunge, mwandishi, na mtengenezaji filamu anayeishi Marekani. 

Yeye ni kipofu na hutumia mbwa wa mwongozo katika kusafiri. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1974
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Bahrain
Chitrasen Sahu

**Chitrasen Sahu** (anajulikana pia kama "Half Human Robo"; alizaliwa 12 Oktoba 1992) ni mpanda milima kutoka India.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1992
Jamii:Watu walio hai
Jamii:watu wa Uhindi
Safiya al Bahlani

**Safiya al Bahlani** (alizaliwa 1986) ni msanii, mbunifu wa picha, mtetezi wa haki za watu wenye ulemavu, na mzungumzaji wa kuhamasisha kutoka Oman.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1986
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wanaharakati wa Oman
Gustani

[thumb|[Sanamu yake.]]
**Gustani, O.S.B.** (pia: **Gulstan, Goustan**; Britania, karne ya 10 - Beauvoir-sur-Mer, Bretagne, leo Ufaransa, 27 Novemba 1040) alikuwa mtumwa, halafu mmonaki mfuasi wa mkaapweke Felisi wa Rhuys.

Monasterini alikuwa akisali kwa moyo Zaburi, alizozikariri zote ingawa hakujua kusoma na kuandika. Pia alihudumia mabaharia.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 27 Novemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa karne ya 10
Jamii:Waliofariki 1040
Jamii:Wakaapweke
Jamii:Wamonaki
Jamii:Wabenedikto
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Andrea Pochak

**Andrea Pochak** ni mwanasheria kutoka Argentina. Amekuwa akihudumu katika Tume ya Haki za Kibinadamu ya Inter-Amerika (IAHCR) kuanzia Januari 2024 hadi mwisho wa mwaka 2027 na pia ameteuliwa kuwa Mwandishi Maalum wa OAS kuhusu Uhamaji wa Watu.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanaharakati wa Argentina
Amália Barros

**Amália Scudeler de Barros Santos** (22 Machi 1985 – 12 Mei 2024) alikuwa mwandishi wa habari na mwanasiasa wa Brazil, aliyejiunga na Chama cha Liberal (PL). Alihudumu kama naibu wa shirikisho kwa jimbo la Mato Grosso kuanzia 2023 hadi 2024. Pia alikuwa mhitimu wa uanahabari na aliwahi kufanya kazi kama mtangazaji wa maonesho ya mashindano ya rodeo.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1985
Jamii:Waliofariki 2024
Jamii:Wanasiasa wa Brazil
Sheletta Brundidge

**Sheletta Brundidge** ni mwandishi wa vitabu vya watoto, mchekeshaji aliyeshinda Tuzo ya Emmy, na mwanaharakati wa jamii kutoka Marekani. Brundidge amejikita katika kuandika kuhusu usonji (autism) kwenye vitabu vyake na ni mtetezi wa haki za watu na watoto wenye usonji. Yeye ni mwandishi wa kitabu *Brandon Spots His Sign*, ambacho kiliongozwa na mwanawe Brandon, ambaye ana usonji, akivutiwa na mabango ya ''Let's Go Brandon'' yaliyokuwa katika jirani yao.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1972
Jamii:Wanaharakati wa Marekani
Jamii:Wanawake wa Marekani
Matthew Buckley

**Matthew Buckley** ni mwigizaji kutoka Uingereza, anayejulikana zaidi kwa kuigiza kama Martin Miller katika tamthilia ya shule ya BBC *Grange Hill* kuanzia mwaka 2001 hadi 2007.

Mhusika Martin ana Aspaja (Asperger syndrome), aina ya usonji. Buckley amefanya kazi na Jumuiya ya Kitaifa ya Usonji (National Autistic Society) ili kuhamasisha uelewa kuhusu ugonjwa huo.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:waigizaji filamu wa Uingereza
Ayorkor Korsah

**G. Ayorkor Korsah** ni Mhadhiri Mwandamizi wa Sayansi ya Kompyuta na Roboti katika Chuo Kikuu cha Ashesi nchini Ghana.

## Maisha binafsi na elimu 
Korsah alikulia nchini Ghana na Nigeria, na akiwa mtoto, alitamani kuwa mwanaanga na mhandisi.

Korsah alisomea uhandisi katika Chuo cha Dartmouth, ambako alihitimu kwa heshima ya juu kabisa, *summa cum laude*, mnamo Juni 2003. Baadaye alijiunga na Chuo Kikuu cha Carnegie Mellon kwa masomo yake ya uzamivu katika sayansi ya kompyuta, na alipata Shahada ya Uzamivu (PhD) mwaka 2011 kwa tasnifu yake, "Exploring Bounded Optimal Coordination for Heterogeneous Teams with Cross-Schedule Dependencies."

## Marejeo 
Jamii:Wahandisi wa Ghana
Jamii:Watu walio hai
Sandra Webster

**Sandra Amelia Webster** ni msemaji wa zamani wa kitaifa wa Chama cha Kisoshalisti cha Uskoti (SSP). Akiweka wazi kuwa yeye ni msoshalisti, mwanaharakati wa haki za wanawake (feministi), na mfuasi wa itikadi ya , Webster ni mpiganiaji hodari wa uhuru wa Uskoti, upokonyaji wa silaha za nyuklia, haki za walezi, pamoja na huduma na msaada kwa watu wenye usonji.

## Maisha binafsi 
Sandra Webster alikulia katika eneo la makazi la Dryburgh huko Dundee, ambako aliishi jirani na Ernie Ross, kabla ya kuhamia Paisley akiwa na umri wa miaka 20. Ana wana wawili wenye usonji. Mnamo mwaka 2011, alishiriki katika mradi wa *Five Minute Theatre* wa National Theatre of Scotland, akiandika tamthilia iliyoongozwa na uzoefu wake wa kuwalea wanawe wawili wenye usonji. Rosie Kane, aliyekuwa MSP wa SSP, alicheza nafasi ya mmoja wa mama katika onyesho hilo.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wanasiasa wa Uskoti
Leyla Yunus

**Leyla Islam qizi Yunusova** (anajulikana zaidi kama **Leyla Yunus**, alizaliwa 21 Desemba 1955), ni mwanaharakati wa haki za binadamu kutoka Azerbaijan ambaye anahudumu kama mkurugenzi wa Taasisi ya Amani na Demokrasia, shirika la haki za binadamu. Anajulikana sana kwa kazi yake ya kusaidia wananchi walioathiriwa na kufurushwa kwa nguvu huko Baku, kwa niaba yao aliratibu maandamano kadhaa madogo. 

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1955
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wanaharakati wa Azerbaijan
Piara Khabra

**Piara Singh Khabra** JP (kwa Kipunjabi: ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਖਾਬੜਾ; 20 Novemba 1921 – 19 Juni 2007) alikuwa mwanasiasa wa Kazi wa Uingereza mwenye asili ya Kipunjabi ambaye aliwahi kuwa Mbunge wa Ealing Southall kuanzia mwaka 1992 hadi alipofariki. Alikuwa Mwazia wa tano wa Kiasia wa Uingereza, na Sikh wa kwanza, kuwa Mbunge wa Uingereza.

Kuanzia kustaafu kwa Sir Edward Heath mwaka 2001 hadi alipofariki, Khabra alikuwa Mbunge mwenye umri mkubwa zaidi aliyekuwa akihudumu katika Baraza la Commons, na alikuwa Mbunge wa mwisho aliyekuwa amehudumu katika majeshi ya Jumuiya ya Madola wakati wa .

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Uingereza