open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jimbo Katoliki la Kapsabet

**Jimbo Katoliki la Kapsabet** ni mojawapo kati ya majimbo 28 ya Kanisa Katoliki nchini Kenya. Lipo chini ya jimbo kuu la Kisumu. Makao makuu yako Kapsabet.

Tarehe 10 Julai 2025 limeanzishwa kwa kumega Jimbo Katoliki la Eldoret upande wa kaunti ya Nandi. Kama Askofu wake wa kwanza ameteuliwa John Kiplimo Lelei.

Jimbo jipya lina Km2 2,888.4, wanapoishi watu 885,711, ambao kati yao Wakatoliki ni 313,655.

Parokia ni 36, mapadri ni 52, wakiwemo wanajimbo 44, watawa wa kike ni 44, waseminari ni 29 na makatekista 316.


Jamii:Kaunti ya Nandi
Utamaduni wa Jamhuri ya Afrika ya Kati

**Jamhuri ya Afrika ya Kati** ni nchi yenye utofauti mkubwa wa kikabila na kijamii. Ina zaidi ya makabila 80, kila moja likiwa na lugha, mila na desturi zake za aina yake. Makabila maarufu ni pamoja na Gbaya, Banda, Mandjia, Sara, Mboum, M’Baka na Yakoma. Lugha zinazotumika zaidi ni Kifaransa na Kisango. Kisango ni lugha ya taifa na hutumika kama daraja la mawasiliano baina ya jamii mbalimbali.

Muziki na ngoma ni sehemu muhimu ya maisha ya kila siku. Kuanzia vijijini hadi mijini, ngoma hutumiwa kusherehekea matukio kama harusi, kuzaliwa kwa mtoto, mavuno na hata mazishi. Vifaa vya muziki vya asili kama vile ngoma, zeze na filimbi hutumiwa mno. Muziki wa kisasa kama Afrobeat na ndombolo umeendelea kushika kasi mijini, hasa miongoni mwa vijana.

Sanaa ya mikono inayoonekana katika uchongaji wa miti, ufinyanzi na utengenezaji wa vikapu inaonyesha ustadi mkubwa wa jamii hizi. Vinyago vya miti, kwa mfano, vinabeba maana ya kiroho au kihistoria na hutumika kama alama za heshima na ulinzi wa kifamilia. Vitu hivi pia vina mchango mkubwa katika uchumi wa ndani kupitia utalii na biashara ya bidhaa za mikono.

Chakula cha eneo hilo hujumuisha vyakula vya kienyeji kama ugali wa muhogo au mahindi, mboga za majani kama sombe, na supu za karanga au samaki. Nyama ya pori pia hupendwa sana, pamoja na vinywaji vya kienyeji kama “karkanji” na pombe ya mtama maarufu kwa jina la “lotoko”.

Maisha ya kifamilia yanahusisha mshikamano na usaidizi wa pamoja. Familia pana ndiyo msingi wa jamii, ingawa mabadiliko ya maisha mijini yameanza kuathiri muundo huu. Heshima kwa wazee na maamuzi ya pamoja bado ni misingi inayoshikiliwa kwa nguvu katika maeneo mengi.

Dini ina nafasi kubwa katika maisha ya watu. Wakristo ni wengi, wakifuatiwa na Waislamu pamoja na wanaofuata imani za jadi. Ibada na matambiko huenda sambamba na maisha ya kila siku, na mara nyingi huunganishwa na shughuli za kijamii au kisanaa.

Licha ya changamoto nyingi za kisiasa na kiusalama, wananchi wameendelea kudumisha maisha yao ya kijadi kwa njia mbalimbali. Tamasha za sanaa na muziki, kama vile “Fête de la Musique,” huchangia katika kuimarisha mshikamano na kuleta watu pamoja kwa njia ya burudani na maonesho ya vipaji vya ndani.

## Marejeo 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Jamii:Afrocrowd 2025

A
A
Cachupa

katika sahani.]]
Cachupa ni chakula maarufu na pishi la kitaifa la Cabo Verde, inayojulikana kwa ladha yake tajiri na maandalizi ya polepole. Ni kitoweo kinachotengenezwa kwa mchanganyiko wa mahindi yaliyochemshwa (hominy), maharagwe, mboga za mizizi, na nyama au samaki, kulingana na upatikanaji wa viungo na mapokeo ya kifamilia. Kila kisiwa katika visiwa vya Cabo Verde kina lahaja yake ya cachupa, na kila familia huandaa kwa mtindo wake wa kipekee.

Kuna aina mbili kuu za cachupa: *cachupa rica* na *cachupa pobre*. *Cachupa rica* huandaliwa kwa viungo vingi na vya gharama kama vile chorizo, nyama ya ng’ombe, nyama ya nguruwe, kuku, na wakati mwingine samaki kama tuna au mackerel. *Cachupa pobre* hutumia viungo rahisi zaidi kama mboga na maharagwe pekee, na mara nyingi huandaliwa na familia zenye kipato cha chini au kwa matumizi ya kila siku.

Viungo vya kawaida katika cachupa ni pamoja na mahindi yaliyolowekwa usiku kucha, maharagwe ya aina mbalimbali kama feijão pedra, maharagwe mekundu, lima beans, muhogo, viazi vitamu, kabichi, karoti, kitunguu, vitunguu saumu, na viungo kama majani ya pwani, paprika, chumvi, pilipili, na mafuta ya mzaituni.

Maandalizi ya cachupa ni ya muda mrefu, mara nyingi huchukua saa 3 hadi 5 kupika vizuri. Mahindi na maharagwe huchemshwa kwa muda mrefu hadi kuwa laini, kisha mboga na nyama huongezwa hatua kwa hatua. Sahani hii huandaliwa kwa wingi, mara nyingi kwa ajili ya familia nzima au sherehe maalum. Baada ya kupikwa, cachupa huachwa ipumzike ili ladha izidi kuingia vizuri.

Toleo maarufu la asubuhi ni *cachupa guisado* au *cachupa refogado*, ambapo mabaki ya cachupa ya siku iliyopita hupikwa tena kwenye kikaango na huweza kuambatana na mayai yaliyokaangwa juu yake. Sahani hii ya kifungua kinywa ni maarufu sana miongoni mwa Wacabo Verde, hasa kwa wale wanaofanya kazi za mikono au uvuvi.

Cachupa si tu chakula, bali ni ishara ya mshikamano wa kifamilia, urithi wa kitamaduni, na ukarimu wa watu wa Cabo Verde. Ni chakula kinachowakilisha historia ya ukoloni, mchanganyiko wa tamaduni, na hali ya maisha ya visiwani. Katika sherehe, harusi, au mikusanyiko ya kijamii, cachupa huandaliwa kwa heshima na mapenzi, ikiwakilisha moyo wa jamii ya Cabo Verde.
## Marejeo 
* Crumb-Snatched. *Cachupa: Traditional Dish of Cape Verde – Full Recipe*. https://www.crumbsnatched.com/cachupa-traditional-dish-of-cape-verde/
* Organic Facts. *Cachupa, A Hearty And Flavorful Stew*. https://www.organicfacts.net/cachupa.html
* Maio Cape Verde. *Cachupa, Famous Cape Verde Islands Recipe*. https://www.maiocapeverde.com/maio/cachupa-famous-cape-verde-islands-recipe.html
* Culinary Creationss. *Cape Verdean Cachupa Recipe: Ingredients & Nutrition*. https://www.culinarycreationss.com/posts/cape-verdean-cachupa-recipe-ingredients-nutrition
* Global Table Adventure. *Peasants Cachupa (Cachupa Pobre) Vegan*. http://globaltableadventure.com/recipe/peasants-cachupa-cachupa-pobre-vegan/
* Crumb-Snatched. *How to Make Cachupa Guisado*. https://www.crumbsnatched.com/cachupa-guisado-refogado-cape-verde/

Jamii:Afrocrowd 2025
Jamii:Utamaduni wa Cabo Verde
Jamii:chakula cha Kiafrika
Kiongeza cha kaboni

**Kiongeza cha kaboni** ni bidhaa inayoongezwa kwenye chuma kilichoyeyushwa. Aina za viongeza hivi ni pamoja na *petroli koki iliyochomwa (calcined petroleum coke)*, *grafiti ya petroli koki*, *makaa ya mawe ya anthracite yaliyopikwa (calcined anthracite coal)*, *anthracite ya umeme (electrical calcined anthracite)* na *grafiti asilia (natural graphite)*.

Kwa sekta ya utengenezaji wa chuma, aina bora kabisa ya kiongeza cha kaboni ni *petroli koki iliyochomwa* yenye kiwango cha kaboni kisichopungua asilimia 98.5. Kiwango cha *salfa (sulphur)* katika petroli koki iliyochomwa ni kipengele muhimu sana, kwani salfa huathiri moja kwa moja ubora wa chuma kinachozalishwa — kadri salfa inavyopungua, ndivyo ubora wa petroli koki unavyoongezeka.

Kiwango cha salfa katika petroli koki iliyochomwa kinategemea moja kwa moja salfa iliyopo kwenye malighafi ya petroli koki. Kaskazini Mashariki mwa China ndicho chanzo pekee duniani chenye petroli koki ya salfa ya chini (isiyozidi asilimia 0.5).

**G-High Carbon** imekuwa chanzo kikuu cha kuaminika kwa makampuni mengi ya biashara na viwanda vya metallurgi vinavyotafuta viongeza vya kaboni vyenye ubora wa hali ya juu.

Jamii:AWC Zanzibar
Jamii:kemia
Jamii:Makala yasiyo na viungo vya ndani
Utamaduni wa Tanzania

**Utamaduni wa Tanzania** umeundwa na mchanganyiko wa zaidi ya makabila 120 yenye mila, lugha na desturi tofauti. Pamoja na tofauti hizo, Watanzania wamekuwa na mshikamano wa kitaifa unaojengwa juu ya matumizi ya Kiswahili kama lugha ya taifa katika mawasiliano ya kila siku na maadhimisho ya sherehe za kijamii na kidini.

## Historia 
Historia ya utamaduni wa Tanzania umekuwa ukiathiriwa na mchanganyiko wa jamii zenye asili ya Kibantu, Waswahili wa pwani, na athari kutoka kwa Waarabu, Waajemi na Wazungu waliotawala sehemu ya Afrika Mashariki. Ukoloni wa Kijerumani na baadae wa Kiingereza ulichangia mabadiliko katika elimu, dini na lugha. 

Aidha, mabaki ya michoro katika miamba katika maeneo kama Tendaguru na hifadhi ya Swaga Swaga yanaonesha uwepo wa utamaduni tangu enzi za kale, huku baadhi ya michoro ikikadiriwa kuwa na zaidi ya miaka 500.

Baada ya uhuru mnamo 1961, Tanzania chini ya raisi Julius Nyerere iliendeleza sera za mshikamano wa kitaifa kupitia Azimio la Arusha na harakati za Ujamaa.

## Lugha 
Lugha rasmi ya taifa ni Kiswahili, ambayo hutumika katika shughuli za serikali, elimu, na mawasiliano ya kila siku. Kiingereza hutumika katika elimu ya juu, sheria, na biashara. Mbali na hizo, kuna zaidi ya lugha za asili 120, hasa zenye asili ya kibantu kama Kisukuma, Kinyamwezi, Kichaga, Kihaya, Kimakonde, Kinyakyusa, Kimasai, Kigogo na nyinginezo.

## Dini 
Dini kuu nchini Tanzania ni Ukristo na Uislamu, kila moja ikiwa na wafuasi takribani nusu ya idadi ya watu. Katika maeneo ya pwani, Uislamu umekuwa ukienea tangu karne ya 9 kupitia wafanyabiashara wa Kiarabu. Imani za jadi na kitamaduni bado zinafuatwa na baadhi ya makabila hasa vijijini.

## Michezo na Burudani 
Michezo na burudani vina nafasi kubwa katika maisha ya Watanzania. Mpira wa miguu ndiyo mchezo maarufu zaidi, huku timu ya taifa ya Taifa Stars ikiwakilisha nchi katika mashindano ya kimataifa. Michezo mingine inayopendwa ni pamoja na riadha, mpira wa pete, na mbio za baiskeli. Pia ina utajiri wa muziki wa kitamaduni kama ngoma za kizaramo, kigogo, kisambaa na zingine nyingi. 

Tangu miaka ya 1940, muziki wa dansi ulitawala, ukiongozwa na bendi maarufu kama Mlimani Park Orchestra na DDC Mlimani Park.

Kuanzia mwishoni mwa miaka ya 1980, muziki wa Bongo Flava uliibuka, ukiwa na mchanganyiko wa hip-hop, R&B, midundo ya kiafrika na lugha ya Kiswahili. Muziki huu umekuwa nembo ya vijana wa Tanzania na kusambaa hadi nchini zingine barani Afrika na Dunia kwa ujumla.

Kwa sasa, miondoko kama Singeli imepata umaarufu mkubwa jijini Dar es Salaam na nchi nzima kwa ujumla, ikisifika kwa kasi ya midundo na maudhui yanayoelezea maisha ya mtaani. Sanaa ya vinyago, hasa kwa Wamakonde, inaendelea kutambulika kimataifa kutokana na umahiri wa uchongaji wa sanamu za kiroho na simulizi za maisha.

## Marejeo
Jamii:Afrocrowd 2025
Jamii:Utamaduni wa Tanzania
T
Utamaduni wa Ethiopia

**Utamaduni wa Ethiopia** ni miongoni mwa tamaduni kongwe na tajiri zaidi barani Afrika, ukiwa na historia inayorudi maelfu ya miaka nyuma hadi enzi za Ufalme wa Aksum. Ethiopia ni moja ya nchi chache barani Afrika ambazo hazikuwahi kutawaliwa kikamilifu na wakoloni, jambo ambalo limechangia kwa kiasi kikubwa kuhifadhi utambulisho wake wa kiutamaduni. Nchi hii ni makazi ya zaidi ya makabila 80, kila moja likiwa na lugha, mila, na desturi zake, huku Kiamhari kikiwa lugha rasmi ya serikali ya shirikisho.

## Dini 
Dini ni nguzo kuu ya utamaduni wa Ethiopia. Ukristo wa Orthodox Tewahedo ulianza kuenea nchini humo tangu karne ya 4, na Kanisa la Orthodox limeendelea kuwa taasisi muhimu ya kijamii na kiutamaduni. Uislamu pia una historia ndefu nchini Ethiopia, hasa katika maeneo ya mashariki kama Harar, mojawapo ya miji mitakatifu ya Kiislamu. Dini za jadi bado zinafuatwa na baadhi ya jamii, hasa katika maeneo ya vijijini.

## Muziki 
Muziki wa Ethiopia ni wa kipekee na hutofautiana kulingana na kabila. Ala za jadi kama krar (zeze la nyuzi sita), masenqo (zeze la nyuzi moja), kebero (ngoma ya dini), na washint (filimbi ya mianzi) hutumika katika sherehe na ibada. Katika maeneo ya juu ya Ethiopia, wanamuziki wa jadi wanaojulikana kama azmari huimba mashairi ya kijamii na kisiasa kwa mdundo wa ala hizo. Muziki wa Kiislamu unaojulikana kama manzuma huimbwa kwa Kiamhari na Kioromo, hasa katika miji kama Dire Dawa, Jimma, na Harar.

## Sanaa 
Sanaa ya Ethiopia hujumuisha uchoraji wa kidini, usanifu wa makanisa ya mawe kama Lalibela, na maandiko ya kale ya Kige'ez. Uchoraji wa kidini una sifa ya rangi ang’avu na sura za watakatifu zilizo na macho makubwa, na huonekana sana katika makanisa ya Orthodox. Fasihi ya Ethiopia ina historia ndefu, hasa kupitia maandiko ya Kige'ez, lugha ya kale ya kidini ambayo bado hutumika katika liturujia ya Kanisa la Orthodox.

## Chakula 
Chakula cha Ethiopia ni sehemu muhimu ya utamaduni wa kila siku. Pishi kuu ni injera, mkate wa mtama wenye ladha ya uchachu, unaoliwa pamoja na vyakula kama doro wat (kitoweo cha kuku), shiro (kitoweo cha dengu), tibs (nyama ya kukaanga), na kitfo (nyama ya kusaga iliyochanganywa na viungo). Kunywa kahawa ni desturi ya kila siku, na sherehe ya kahawa (bunna) huandaliwa kwa heshima ya wageni au wakati wa mazungumzo ya kifamilia.

## Mavazi 
Mavazi ya jadi ya Ethiopia hujumuisha habesha kemis kwa wanawake—vazi jeupe lililopambwa kwa rangi za dhahabu au kijani na shamma kwa wanaume, ambayo ni aina ya shuka inayovaliwa mabegani. Mavazi haya huvaliwa hasa katika sherehe za kidini na harusi.

Maisha ya kijamii nchini Ethiopia yanazingatia mshikamano wa familia, heshima kwa wazee, na ushirikiano wa kijamii. Familia pana ni msingi wa jamii, na mila za jadi bado zina nafasi kubwa katika malezi, ndoa, na sherehe. Katika jamii za wafugaji kama Wahamar, Waborana, na Wakonso, mila za jadi kama kurithi mifugo, sherehe za kuvuka utu uzima, na ibada za asili bado zinaendelea kuheshimiwa.

Jamii:Afrocrowd 2025
K
Jamii:Utamaduni wa Ethiopia
Antoine Quartier

**Antoine Quartier** (1632–1702) alikuwa mwandishi wa kumbukumbu kutoka Ufaransa. Alikuwa mhanga wa Biashara ya Utumwa Afrika Kaskazini (Barbary) baada ya kutekwa nyara na maharamia wa Barbary na kuuzwa nchini Libya, ambako aliishi kama mtumwa kati ya mwaka 1660 na 1668. Baada ya kurejea Ufaransa, aliandika kumbukumbu ya uzoefu wake kama mtumwa — ambayo ni miongoni mwa maelezo adimu kuhusu utumwa nchini Libya — pamoja na hadithi nyingi za watumwa walioteswa kikatili, zinazoonyesha hali ya utumwa huko Aljeria na Moroko.

Alijiunga na shirika la Wamersedari huko Paris mwaka 1671, na aliwekwa wakfu kama padri baada ya Septemba 1676.

## Marejeo 
Jamii:waandishi wa Ufaransa
Jamii:Wamersedari
Jamii:mapadri
Jamii:utumwa
Jamii:AWC Zanzibar
Utamaduni wa Gabon

**Utamaduni wa Gabon** unaakisi mchanganyiko wa mila za Kiafrika na athari za Kifaransa kutokana na historia ya ukoloni. Nchi hii ina zaidi ya makabila 40, yakiwemo Wafang, Wapunu, Wanzebi, Wambede na Wapygmy, kila moja likiwa na lugha na desturi zake. Kifaransa ni lugha rasmi, lakini lugha za asili kama Fang, Myene na Nzebi hutumika sana katika maisha ya kila siku. Dini kuu ni Ukristo, hasa Ukristo wa Kikatoliki, unaofuatwa na zaidi ya asilimia 40 ya wakazi, huku Uislamu na imani za jadi zikiendelea kuwepo kwa kiwango kidogo.

Sanaa ya Gabon ni tajiri na ya kipekee, hasa katika uundaji wa barakoa za kidini na kijadi. Wafang wanajulikana kwa uchoraji wa barakoa na sanamu zinazotumika katika sherehe za kuaga wafu au matambiko ya kuwasiliana na mizimu. Fasihi simulizi, mitholojia, na hadithi za kale bado zina nafasi kubwa katika jamii, ingawa fasihi andishi ilianza kuenea baada ya ujio wa elimu ya Kifaransa. Muziki wa jadi wa Gabon ni wa aina mbalimbali, ukitumia ala kama ngoma, filimbi, na marimba, na huambatana na ngoma za kijadi katika sherehe za kijamii. Ingawa muziki wa Gabon haujapata umaarufu mkubwa kimataifa, bado ni sehemu muhimu ya utambulisho wa kitaifa.
## Marejeo 
* 
* 

Jamii:Afrocrowd 2025
K
Jamii:Utamaduni wa Gabon
Utamaduni wa Gambia

**Utamaduni wa Gambia** unaakisi mchanganyiko wa mila za Kiafrika, dini ya Kiislamu na athari za ukoloni wa Kiingereza. Ingawa ni nchi ndogo zaidi katika bara la Afrika, Gambia ina zaidi ya makabila 10, yakiwemo Wamandinka, Wafulani, Wolof, Wajola, Waserahule na Wabambara. Kiingereza ni lugha rasmi, lakini lugha za asili kama Mandinka, Fula na Wolof hutumika sana katika maisha ya kila siku. Zaidi ya asilimia 95 ya wakazi ni Waislamu, huku asilimia ndogo wakiwa Wakristo au wakifuata dini za jadi. Dini ya Kiislamu inaathiri kwa kiasi kikubwa mavazi, sherehe na maadili ya kijamii.

## Sanaa 
Sanaa ya Gambia ni tajiri katika fasihi simulizi, ushairi na muziki wa jadi. Wahifadhi wa historia wanaojulikana kama griots wana nafasi muhimu katika jamii, wakisimulia hadithi za kifamilia, mashujaa wa jadi na mafundisho ya maadili kupitia nyimbo na mashairi. Muziki wa jadi kama mbalax mchanganyiko wa ngoma za sabar na mitindo ya kisasa ya pop umekuwa maarufu, hasa ukihusiana na utamaduni wa Senegal jirani. Sanaa nyingine ni pamoja na uchongaji wa vinyago, ufinyanzi na ususi wa vikapu, ambavyo hutumika katika shughuli za kila siku na sherehe za kitamaduni.

## Chakula 
Chakula cha Gambia kinategemea sana wali, muhogo, samaki, na karanga. Sahani maarufu ni pamoja na benachin (wali wa viungo na samaki au nyama), domoda (mchuzi wa karanga), caldo (samaki wa mvuke wenye limao) na pepeh soup (mchuzi wa samaki wenye pilipili). Vyakula hivi huandaliwa kwa kutumia viungo kama vitunguu, nyanya, pilipili na limao, na huliwa kwa mikono katika familia au vikundi vya kijamii.

## Marejeo 
* 
* 

Jamii:Afrocrowd 2025
K
Jamii:Utamaduni wa Gambia
Utamaduni wa Ghana

**Utamaduni wa Ghana** unaakisi urithi wa kihistoria na utofauti wa makabila zaidi ya 70, ukiwemo Waashanti, Waewa, Waga, Wadangomba na Wafante. Kiingereza ni lugha rasmi, lakini lugha za asili kama Twi, Ewe, na Ga hutumika sana katika maisha ya kila siku. Ghana ni taifa lenye mchanganyiko wa dini, ambapo Ukristo unatawala zaidi, ukifuatiwa na Uislamu na imani za jadi. Dini hizi huathiri kwa kiasi kikubwa sherehe, mavazi na maadili ya kijamii.

## Sherehe 
Sherehe za kitamaduni ni sehemu muhimu ya maisha ya Waghana. Adae Kese ya Waashanti huadhimisha urithi wa kifalme na heshima kwa mababu, huku Homowo ya Waga ikiadhimisha ushindi dhidi ya njaa. Sherehe hizi hujumuisha ngoma, muziki wa ngoma za jadi, mavazi ya rangi na maandamano ya kifalme. Vazi maarufu la Kente, lililofumwa kwa mikono kwa rangi na michoro ya maana, huvaliwa katika hafla maalum kama harusi, mazishi na sherehe za kitaifa.

## Muziki 
Muziki na dansi ni kiini cha utambulisho wa Ghana. Muziki wa jadi hutumia ngoma kama atumpan na fontomfrom, huku mitindo ya kisasa kama Highlife, Hiplife na Azonto ikichanganya ala za jadi na mitindo ya kimataifa. Wasanii wa Ghana wamekuwa mstari wa mbele katika kukuza utamaduni wao kupitia muziki, filamu na mitindo ya mavazi.

## Chakula 
Chakula cha Ghana ni tajiri kwa ladha na viungo. Pishi maarufu ni pamoja na fufu (unga wa muhogo au ndani maarufu ni pamoja na fufu (unga wa muhogo au ndizi), ubwabwa wa jollof, banku, kenizi).

## Marejeo 
*
*

K
Jamii:Utamaduni wa Ghana
Jamii:Afrocrowd 2025
Cherif Guellal

**Cherif Guellal** (19 Agosti 1932 - 7 Aprili 2009)  alikuwa mfanyabiashara na mwanadiplomasia wa Algeria, ambaye alipigania uhuru wa Algeria. Aliwahi kuwa Balozi wa Algeria nchini Marekani na Balozi wa Algeria nchini Kanada.

## Marejeo 
Jamii:wafanyabiashara wa Algeria
Jamii:wanadiplomasia wa Algeria
Jamii:AWC Zanzibar
Rachid Nekkaz

**Rachid Nekkaz** (alizaliwa 9 Januari 1972) ni mfanyabiashara na mwanaharakati wa kisiasa wa Algeria. 

## Marejeo
Jamii:wafanyabiashara wa Algeria
Jamii:Wanaharakati wa Algeria

Jamii:AWC Zanzibar
Lotfi Nezzar

**Lotfi Nezzar** ni mfanyabiashara wa Algeria, mwana wa Meja Jenerali Khaled Nezzar. Ndiye makamu wa raisi wa *Smart Link Communication*, mtoa huduma za intaneti. Mnamo Julai 2020, alihukumiwa kifungo cha miaka 6 jela bila kuwepo mahakamani kwa utakatishaji fedha, uhamisho haramu wa fedha na kughushi na alitumia ghushi ili kupata marupurupu yasiyostahili, notisi nyekundu ya *INTERPOL* pia iliwasilishwa dhidi yake, aliachiliwa kwa mashtaka yote mnamo Novemba 2021. 

## Marejeo 
Jamii:wafanyabiashara wa Algeria
Jamii:AWC Zanzibar
Uwanja wa MetLife

thumb|Uwanja wa Metlife
**MetLife Stadium** ni uwanja unaotumika kwa michezo mbalimbali unaopatikana huko East Rutherford, New Jersey, Marekani, 5&nbsp;km (8&nbsp;km) magharibi mwa New York City

Ulifunguliwa mnamo 2010, ukichukua nafasi ya Uwanja wa Giants, na hutumika kama uwanja wa nyumbani na timu ya New York Giants na New York Jets ya ligi ya kitaifa ya soka NFL. Pia uwanja huu ndio uwanja ulioratibiwa kutumika katika fainali za kombe la dunia la FIFA la 2026.

Kwa gharama za takriban dola bilioni 1.6, ulikuwa uwanja wa gharama kubwa zaidi uliojengwa nchini Marekani wakati wa kukamilika kwake.

## Marejeo
Jamii:New York
Jamii:Viwanja vya michezo Marekani
Ali Rouabah

**Ali Rouabah kama Braham** (21 Desemba 1898 - 31 Desemba 1971) alikuwa Mjumbe wa Algeria wa baraza la Manispaa la Blida ambaye alitambuliwa kama Raisi rasmi wa 1 wa USM Blida kuanzia mwaka 1 Oktoba 1933 hadi 22 Juni 1936.

*L'Écho d'Alger 1932
*Le Tell 1933
*Le Tell 1933
*Le Tell 1935
*La Dépêche algérienne 1935
*L'Echo d'Alger 1935
*Le Tell 1936
*Le Tell 1937

## Marejeo 
Jamii:wanasiasa wa Algeria
Jamii:AWC Zanzibar
Kheiredine Zetchi

thumbnail|right|200px|Kheiredine Zetchi
**Kheireddine Zetchi** (alizaliwa Bordj Bou Arreridj, Oktoba 24, 1965) ni mfanyabiashara wa Algeria, mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu na raisi wa Shirikisho la Soka la Algeria mwaka 2017-2021.

## Wasifu 
Alikuwa raisi wa Paradou AC kuanzia mwaka 1994. 

Alichaguliwa kama mkuu wa Shirikisho la Soka la Algeria tarehe 20 Machi 2017. 

## Marejeo
Jamii:wafanyabiashara wa Algeria
Jamii:Wachezaji mpira wa Algeria

Jamii:AWC Zanzibar
Utamaduni wa Guinea

.]]
**Utamaduni wa Guinea** unaakisi urithi wa makabila zaidi ya 24, ukiwemo Wafula, Wamandinka, Wasusso, Wakissi na Wakpelle. Kila kabila lina lugha, mila na desturi zake, huku Kifaransa kikiwa lugha rasmi ya taifa. Lugha za asili kama Kifula, Kimandinka na Kisusu hutumika sana katika maisha ya kila siku. Uislamu ndio dini kuu, ukifuatwa na zaidi ya asilimia 85 ya wakazi, huku Ukristo na imani za jadi zikiendelea kuwepo kwa kiwango kidogo katika baadhi ya jamii.

## Muziki 
Muziki na ngoma ni kiini cha utambulisho wa Guinea. Ala za jadi kama balafon, kora na djembe hutumika katika sherehe za kijamii na kidini. Tamasha maarufu kama Festival des Masques huadhimishwa na jamii za Wabaga na Wanalu, likiwa na ngoma za barakoa, midundo ya kitamaduni na ibada za kuenzi mababu. Wahifadhi wa historia wanaojulikana kama griots huimba mashairi ya kihistoria na mafundisho ya kijamii.

## Chakula 
Chakula cha Guinea ni mchanganyiko wa ladha za Afrika Magharibi. Pishi maarufu ni pamoja na ubwabwa wa jollof, majani ya mihogo, samaki wa kuchoma na karanga za kusaga. Vyakula hivi huandaliwa kwa viungo vya kienyeji kama pilipili, vitunguu na nyanya, na huliwa kwa mikono kama ishara ya mshikamano wa kifamilia. Katika miji kama Conakry na Kankan, vyakula vya kisasa huambatana na mapishi ya jadi.

Usanifu wa majengo nchini Guinea huonyesha athari za Kiislamu na urithi wa jadi. Msikiti Mkuu wa Kankan ni mfano mashuhuri wa usanifu wa adobe, uliojengwa kwa udongo na kuni, na ni alama ya urithi wa Kiislamu wa karne ya 19. Sanaa ya ufinyanzi, ususi wa vikapu na uchongaji wa vinyago huendelea kufanywa na mafundi wa ndani, wakihifadhi mbinu za vizazi vya zamani.
## Marejeo 
* 
* 
* 

Jamii:Afrocrowd 2025
K
Jamii:Utamaduni wa Guinea
Utamaduni wa Guinea-Bissau

**Utamaduni wa Guinea-Bissau** unaakisi mchanganyiko wa mila za Kiafrika, athari za Kireno na urithi wa kidini unaojumuisha Uislamu, Ukristo na imani za jadi. Nchi hii ina zaidi ya makabila 20, yakiwemo Wabalanta, Wamandinka, Wafulani, Wapapel na Wamanjaco, kila moja likiwa na lugha, desturi, na sherehe zake za kipekee. Kireno ni lugha rasmi, lakini lugha za asili kama Balanta, Mandinka na Fula hutumika sana katika maisha ya kila siku, hasa vijijini.

## Sherehe 
Sherehe maarufu kama Tabanka huadhimishwa na jamii ya Wabalanta kwa heshima ya mababu na kuomba baraka za kijamii. Sherehe hii hujumuisha muziki wa jadi, ngoma na mavazi ya rangi. Muziki wa Guinea-Bissau ni wa aina mbalimbali, ukiwemo gumbe, kussunde, na djambadon, mitindo inayochanganya midundo ya Kiafrika na athari za Kireno. Ala kama balafon, kora na ngoma hutumika kuandamana na dansi za kijamii na ibada.

## Sanaa 
Sanaa ya Guinea-Bissau hujumuisha uchongaji wa vinyago, ususi wa vikapu, na uchoraji wa barakoa za kitamaduni. Imani za jadi kama ushirikina, ibada za mizimu, na Usufi huendelea kuathiri maisha ya kiroho, hasa katika maeneo ya vijijini. Waislamu huadhimisha Eid al-Fitr na Eid al-Adha kwa sala za pamoja, karamu, na matendo ya hisani, huku Wakristo wakisherehekea Krismasi na Pasaka kwa ibada na mikusanyiko ya kifamilia.

## Chakula 
Chakula cha Guinea-Bissau ni mchanganyiko wa mapishi ya ndani na athari za Kireno. Pishi maarufu ni pamoja na ubwabwa wa jollof, domoda (mchuzi wa karanga), caldo de mancarra, na samaki wa kukaanga. Vyakula hivi huandaliwa kwa viungo vya kienyeji kama pilipili, vitunguu, na nyanya, na huliwa kwa mikono kama ishara ya mshikamano wa kifamilia.

## Marejeo 
* 
* 
* 

K
Jamii:Utamaduni wa Guinea Bisau
Jamii:Afrocrowd 2025
Utamaduni wa Guinea ya Ikweta

**Utamaduni wa Guinea ya Ikweta** unaakisi mchanganyiko wa urithi wa Kiafrika, athari za ukoloni wa Uhispania, na tamaduni za visiwani na bara. Nchi hii ina sehemu mbili kuu: eneo la bara (Río Muni) na visiwa kama Bioko na Annobón, kila moja likiwa na mitindo ya maisha na mila zake. Kihispania ni lugha rasmi ya taifa, na Guinea ya Ikweta ndiyo nchi pekee ya Afrika inayotumia Kihispania kama lugha ya kitaifa. Lugha nyingine rasmi ni Kifaransa na Kireno, huku lugha za asili kama Kifang, Kibubi, na Kindowe zikitumika sana katika maisha ya kila siku.

## Jamii 
Jamii ya Guinea ya Ikweta ina makabila mbalimbali, ambapo Wafang ndio kundi kubwa zaidi, wakifuatiwa na Wabubi wa visiwani. Dini kuu ni Ukristo, hasa Kanisa Katoliki, linalofuatwa na zaidi ya asilimia 80 ya wakazi. Uislamu na imani za jadi pia huendelea kuwepo, hasa katika maeneo ya vijijini. Sherehe za kidini kama Krismasi, Pasaka, na Eid huadhimishwa kwa ibada, ngoma, na mikusanyiko ya kifamilia.

## Sanaa 
Sanaa ya Guinea ya Ikweta hujumuisha uchongaji wa masanamu, uchoraji wa vinyago, na muziki wa jadi unaotumia ala kama balafon, ngoma, na marimba. Muziki wa bikutsi na makossa huathiriwa na tamaduni za Kameruni jirani, huku mitindo ya kisasa kama reggaeton na afrobeats ikipata umaarufu miongoni mwa vijana. Sherehe za kitamaduni kama Abira (ya Wabubi) huadhimisha usafi wa kiroho na kuondoa mikosi, kwa kutumia ngoma, barakoa, na ibada za jadi.

## Chakula 
Chakula cha Guinea ya Ikweta ni mchanganyiko wa mapishi ya visiwa na bara. Pishi konki ni pamoja na mihogo, ndizi za kupika, samaki wa kukaanga, mchuzi wa karanga, na wali wa nazi. Vyakula hivi huandaliwa kwa viungo vya kienyeji na huliwa kwa mikono, hasa katika familia na sherehe. Pombe ya kienyeji kama malamba (kutoka muhogo) hutumika katika sherehe za jadi.

## Marejeo 
* 
* 
* 

Jamii:Afrocrowd 2025
K
Jamii:Utamaduni wa Guinea ya Ikweta
Bendera ya UNESCO

**Bendera ya UNESCO** ni moja ya alama rasmi za taasisi hiyo. Muundo wake una alama ya shirika hilo yenye rangi nyeupe juu ya mandhari ya buluu. Rangi buluu na nyeupe ni rangi rasmi za Umoja wa Mataifa.

Nembo ya shirika hili inajumuisha maandishi ya UNESCO kwa herufi za sans-serif zenye rangi nyeupe, kila herufi ikiwa kama nguzo ya jengo la kale lenye mtindo wa usanifu wa zamani. Hekalu hilo la kale linawakilisha mojawapo ya malengo makuu ya shirika hili ambayo ni utekelezaji wa shughuli za kitamaduni kwa ajili ya kuhifadhi urithi wa kitamaduni na kihistoria wa dunia. Hekalu hilo pia limeundwa na paa la pembetatu na ngazi zenye hatua tatu.

## Marejeo 
Jamii:AWC Zanzibar
Jamii:Bendera
Marcel Deviq

**Armand-Marcel Deviq** (10 Aprili 1907 – 17 Juni 1972) alikuwa mhandisi wa Ufaransa mwenye asili ya Algeria, mfanyabiashara, na mwanasiasa ambaye alihudumia katika Bunge la Kitaifa la Ufaransa kuanzia mwaka 1958 hadi 1962. Mwanachama wa chama cha *Unity of the Republic [fr]*, aliwakilisha sehemu kubwa ya kusini mashariki mwa Algeria. Deviq na familia yake walikuwa wamiliki wa *Compagnie Saharienne Automobile*, ambayo ilitoa huduma za usafiri wa kibiashara katika Jangwa la Sahara. 

## Marejeo 
Jamii:Wahandisi
Jamii:wafanyabiashara
Jamii:Wanasiasa wa Ufaransa
Jamii:AWC Zanzibar
Utamaduni wa Jibuti

Utamaduni wa Jibuti unaakisi mchanganyiko wa urithi wa Wasomali, Waafar, na athari za Kiarabu, Kifaransa, na Kiitaliano kutokana na historia ya ukoloni na biashara ya kimataifa. Uislamu ndio dini kuu, ukifuatwa na zaidi ya asilimia 90 ya wakazi, hasa wa madhehebu ya Sunni, na unaathiri kwa kiasi kikubwa mavazi, sherehe, na maadili ya kijamii. Sherehe za Eid al-Fitr na Eid al-Adha huadhimishwa kwa sala za pamoja, karamu, na matendo ya hisani, huku Krismasi na Sikukuu ya Uhuru (27 Juni) pia zikiwa na nafasi muhimu.

## Mavazi 
Mavazi ya jadi hujumuisha jalabiya kwa wanaume na kanzu au hijabu kwa wanawake, yakionyesha heshima kwa mila za Kiislamu. Muziki wa jadi hutumia ala kama oud, darbuka, na tambura, huku dansi za kikabila za Waafar na Wasomali zikichezwa katika sherehe za harusi na tamasha za kijamii. Sanaa ya kaligrafia ya Kiarabu na uchongaji wa vinyago huendelea kuheshimiwa, hasa katika mapambo ya misikiti na nyumba za jadi.

## Chakula 
Chakula cha Jibuti ni mchanganyiko wa ladha za Kiarabu, Kiswahili, na Kifaransa. Pishi konki ni skoudehkaris (wali wa viungo na nyama), maraq (kitoweo cha viungo), lahooh (chapati ya kuvutika), na samaki wa kuoka. Vyakula hivi huandaliwa kwa viungo vya halal na huliwa kwa mikono, hasa katika familia na mikusanyiko ya kijamii.

## Maadili 
Maadili ya kijamii yanazingatia ukarimu, mshikamano wa familia, na heshima kwa wazee. Familia pana ni msingi wa jamii, huku madrasa zikihifadhi elimu ya Qurani na maadili ya Kiislamu. Usufi pia una nafasi katika maisha ya kiroho, kupitia matambiko, muziki wa kiroho, na mikusanyiko ya kidini.

## Marejeo 
* 
* 
* 

Jamii:Afrocrowd 2025
K
Jamii:Utamaduni wa Jibuti
Tomasz Dowbor

thumbnail|right|200px|Tomasz mnamo 2024
**Tomasz Dowbor** (Warshawa, 15 Aprili 1974) ni mfanyabiashara raia wa Polandi na Angola ambaye anafanya kazi katika sekta ya ujenzi nchini Angola. Ndiye mkurugenzi wa *Group BoaVida*, kampuni inayohusika na maendeleo kadhaa ya mali isiyohamishika nchini.

## Marejeo 
Jamii:wafanyabiashara wa Angola
Jamii:AWC Zanzibar
Jamii:Watu wa Polandi
Sévérin Adjovi

**Sévérin Adjovi** ni mwanasiasa wa Benin na kiongozi wa Chama cha ''Liberal Democrats 'Rally for National Reconstruction-Vivoten (RDL-Vivoten)*, vilevile ni mfanyabiashara.

Adjovi alikuwa mgombea katika uchaguzi wa uraisi mnamo Machi 1991 na alipata nafasi ya saba na 2.61% ya kura. Alikuwa Waziri wa Ulinzi kuuanzia mwaka 1996 hadi 1998, Waziri wa Utamaduni na Mawasiliano kuanzia mwaka 1998 hadi 1999, na Waziri wa Biashara, Ufundi, na Utalii kuanzia mwaka 1999 hadi 2001. Adjovi aligombea katika uchaguzi wa manispaa mnamo Desemba 2002 huko Cotonou, jiji kubwa zaidi la Benin kama mgombea wa Vuguvugu linalounga mkono serikali,  lakini alishindwa na Rais wa zamani Nicéphore Soglo katika uchaguzi wa jimbo la 12 la Cotonou. Alimpongeza Soglo kwa ushindi wake.

Mnamo Januari 14, 2006, aliteuliwa kama mgombeaji wa *RDL-Vivoten'' katika uchaguzi wa uraisi wa Machi 2006.  Katika uchaguzi huo, alishika nafasi ya saba kwa kupata asilimia 1.78 ya kura.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanasiasa
Jamii:wafanyabiashara
Jamii:AWC Zanzibar
Bertille Marcos Guèdègbé

**Bertille Marcos Guèdègbé** ni mhandisi wa kilimo na mjasiriamali kutoka Benin. Ndiye Raisi wa Ushirika wa Wazalishaji mananasi, Wasafirishaji nje, na Wachakataji wa Benin.

Mwaka 2014, alianzisha Mtandao wa Wasanii Wanawake wa Benin. Ndiye mwanzilishi na Mkurugenzi Mtendaji wa kampuni ya *Fruits Tillou*.  Ni msafirishaji wa nanasi na bidhaa zake kutoka Benin. Ndiye mshauri msimamizi wa shamba katika mradi wa *CAGEA*. Alianzisha shirika lisilo la kiserikali la *GERME*. 

## Marejeo
Jamii:Wahandisi wa Benin
Jamii:wanawake wa Benin
Jamii:AWC Zanzibar
Gaston Zossou

**Gaston Zossou** (alizaliwa Porto-Novo, Benin Oktoba 1, 1954)  ni waziri wa zamani katika serikali ya Raisi ya Mathieu Kérékou, mwalimu, mwandishi, mjasiriamali, na mwanasiasa wa Benin.

## Maisha 
Gaston Zossou alianza maisha yake ya kitaaluma kama mwalimu wa Kiingereza. Alijitosa katika ujasiriamali wa kilimo kwa kuzalisha mananasi. Alijulikana sana na watu wa Benin alipojiunga na serikali ya Jenerali Mathieu Kérékou kama Waziri wa Mawasiliano na Uendelezaji wa Teknolojia Mpya  kisha akahudumu kama Waziri wa Utamaduni, Mawasiliano, na Msemaji wa Serikali kati ya mwaka 1999 na 2005.  Aliteuliwa kuwa Mkurugenzi Mkuu wa Bahati Nasibu ya Kitaifa ya Benin mnamo Mei 31, 2016,  na kuchukua ofisi Alhamisi, Juni 3, 2016.  Mwaka 2000, Gaston Zossou alichapisha ''In the Name of Africa with L'Harmattan'', insha ya kisiasa ambayo aligundua matatizo yanayokumba bara la Afrika na kupendekeza njia za kuyatatua. 

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa
Jamii:Waandishi wa Benin
Jamii:wafanyabiashara wa Benin
Jamii:AWC Zanzibar
Adrien Ntigacika

Adrien Ntigacika ni mfanyabiashara wa Burundi ambaye anajulikana sana kwa kushiriki katika utengenezaji wa mbolea zinazochanganya viambajengo vya kemikali na kikaboni.

## Miaka ya mapema 
Adrien Ntigacika aliwahi kuwa mfanyakazi wa *SOSUMO*. Alikua bilionea wakati wa utawala wa Raisi Pierre Nkurunziza. 

Uchunguzi wa makosa yaliyoripotiwa katika *SOSUMO* mwaka 2006-2007 ulijumuisha kipengele ambapo kontena la mita 6 kwa 2.4 (19.7 kwa 7.9 ft) lilikuwa limetoweka. Mkurugenzi mkuu wa SOSUMO alitoa mawasiliano kuhusu makubaliano ya kuuza kontena hilo kwa FBU 500,000 kwa Adrien Ntigacika, lakini hakuna rekodi ya malipo iliyopatikana.

## Marejeo
Jamii:Wafanyabiashara wa Burundi
Jamii:AWC Zanzibar
George Fleming

**George Fleming** (1800 - 1880) alikuwa mpelelezi na mfanyabiashara wa Kiafrika-Mmarekani. Akiwa mtumwa wa zamani, alifuatana na David Livingstone katika safari ya kaskazini mwa Botswana na Afrika ya Kati.

Mwaka wa 1849, Fleming alihudumu kama mpishi katika msafara wa David Livingstone, William Oswell, Mungo Murray, na Hubert Wilson waliokuwa wakigundua Ziwa Ngami. Mnamo 1851, alisafiri hadi kwa WabaKololo pamoja na Livingstone na Oswell. Akiungwa mkono kifedha na Howson Rutherford, Fleming alijiimarisha kama mfanyabiashara katika maeneo ya ndani. Mnamo 1853, alichunguza Mto Zambezi akiwa na Livingstone, na baada ya kutengana naye huenda alikuwa mpelelezi wa kwanza kufika Maporomoko ya Victoria. Mnamo 1856, alipeleka vifaa vya Jumuiya ya Kimisheni ya London kwa Livingstone huko Quelimane, Msumbiji. Baada ya hapo hakurekodiwa tena, ingawa inasemekana alikuwa akiishi Cape Town katika miaka ya 1870.

## Marejeo 
Jamii:Wapelelezi wa Afrika
Jamii:Wamarekani Weusi
Jamii:AWC Zanzibar
Angeline Ndayishimiye

**Angeline Ndayishimiye Ndayubaha** (alizaliwa 1976)   alikua Mke wa Raisi wa Burundi mwaka 2020. Mwaka 2023 alipewa Tuzo na Umoja wa Mataifa ya Idadi ya Watu.

## Maisha 
Alikuwa luteni alipoondoka katika jeshi mwaka 2004.  Mwaka 2005, alianza kufanya kazi katika ''Société Burundaise de Gestion des Entrepôts et d'Assistance des Avions en Escale (SOBUGAE)*, kampuni ya Burundi inayojiusisha na usafirishaji wa mizigo kwa ndege. Kuanzia 2010 hadi 2012, aliongoza idara ya rasilimali watu na utawala wa kampuni hiyo, na baadaye akateuliwa kuwa Mkurugenzi wa Utawala na Fedha. Alipata mapumziko ya mwaka mmoja katika Air Burundi lakini vinginevyo alishikilia wadhifa huu hadi 2018.

Mnamo 2017, alianzisha shirika linaloitwa *Femmes Intwari* ambalo lengo lake ni kukuza amani ya kidemokrasia. Wanachama wa Femmes Intwari ni wanawake ambao, kama yeye, wamewahi kutumikia jeshi au ni wajane wa wanajeshi wa Burundi. Mwaka 2019, alianzisha na kuwa raisi wa shirika la *Umugiraneza'' ambalo linafanya kazi za kupunguza umaskini kwa kuzingatia watoto na wajane. Umugiraneza hutoa huduma za afya, kazi za kulipwa, elimu na mafunzo.

Mnamo 18 Juni 2020, alikua Mke wa Raisi wa Burundi..
## Marejeo
Jamii:wafanyabiashara wa Burundi
Jamii:Wanawake wa Burundi
Jamii:AWC Zanzibar
Franck Biya

**Emmanuel Franck Olivier Biya** (alizaliwa 21 Agosti 1971) ni mfanyabiashara na mjasiriamali wa Kamerun na mwana wa Raisi Paul Biya. 

## Marejeo
Jamii:Wafanyabiashara wa Kamerun
Jamii:Wajasiriamali wa Kamerun
Jamii:AWC Zanzibar
Chama cha Michezo ya Majini cha Malta

**Chama cha Michezo ya Majini cha Malta** *(kwa Kiingereza: Aquatic Sports Association of Malta; kwa Kimalta: Assoċjazzjoni Maltija tal-Isport Akwatiku)* ni bodi inayoongoza uogeleaji wa kisanaa, kuogelea, na michezo ya majini nchini Malta. Chama hicho kimehusishwa na LEN, FINA, pamoja na COMEN. Rais wa chama ni Karl Izzo, huku Katibu Mkuu akiwa George Farrugia. Makao makuu yake yako katika *Tal-Qroqq Sports Complex*, ambayo pia ni makao ya *National Pool Complex*, huko Tal-Qroqq, Gzira. Chama hupokea ufadhili kutoka Meridianbet, ikiwa ni pamoja na kuanzishwa kwa shindano la kitaifa la kombe linalojulikana kama *Meridianbet Super Cup*.

## Historia
Ilianzishwa mwaka 1925 kama *Chama cha Kuogelea cha Ridhaa cha Malta*, awali ASA ililenga kuwezesha ushiriki wa timu ya polo ya maji ya Malta katika Michezo ya Olimpiki, ikichochewa na matarajio ya Gavana wa wakati huo, Lord Plumer. Malta ilishiriki katika Michezo ya Olimpiki ya Berlin mwaka 1936, ikiashiria hatua ya kwanza ya kimataifa kwa polo ya maji na riadha. Kufuatia kuanzishwa kwake, ASA iliungana na mashirika mashuhuri ya kimataifa kama FINA na LEN, hivyo kupanua fursa kwa waogeleaji wa Malta na wachezaji wa polo ya maji kushindana kimataifa.

Mnamo mwaka 2000, shirika lilibadilisha jina rasmi kuwa **Chama cha Michezo ya Majini cha Malta** ili kuakisi vyema jukumu lake pana katika kuogelea, polo ya maji, kuogelea kwa kisanii, na taaluma za maji-wazi. Hatua kubwa ilitokea mwaka 1993, wakati Malta ilipoandaa *Michezo ya Mataifa Madogo ya Ulaya* na kuzindua bwawa la kuogelea la kiwango cha Olimpiki la Tal-Qroqq, na hivyo kuweka msingi wa miundombinu ya ndani kwa michezo hiyo.

Leo, ASA inasalia kuwa mamlaka ya kitaifa ya michezo ya majini nchini Malta — ikisimamia kuogelea, polo ya maji, kuogelea kwa kisanii, na taaluma za maji-wazi, pamoja na kuandaa mashindano ya kitaifa na mikutano ya kimataifa.

## Mashindano
;Kuogelea
*Michuano ya kitaifa ya kozi ndefu na fupi

;Polo ya maji
*Kombe la Enemed
*Ligi ya Majira ya joto
*Ligi ya Majira ya baridi
*Ligi ya Wanawake
*Mashindano ya Vikundi vya Umri

## Marejeo
## Viungo vya nje
* Tovuti rasmi

Jamii:michezo nchini Malta
Bony Dashaco

**Bony Dashaco** (jina kamili: **Boniface Abayo Dashaco**, alizaliwa 1 Desemba 1976)  ni mfanyabiashara wa Kamerun , mwenyekiti wa Kituo cha *African Center for Marketing, Advertising and Research (ACMAR)* kikundi cha media 

Mwaka 2014, aliteuliwa kama "kiongozi wa Afrika wa kesho" na Taasisi ya Choiseul ya Siasa za Kimataifa na Uchumi wa Jiografia kama mtu aliye chini ya umri wa miaka 40 ambaye ameathiri jamii. Mnamo Oktoba 2016, Institut Choiseul ilimweka #36 kwenye orodha ya wasimamizi 100 bora wa Kiafrika walio chini ya umri wa miaka 40. 

## Marejeo
Jamii:Wafanyabiashara wa Kamerun
Jamii:AWC Zanzibar
2 Black 2 Strong

**2 Black 2 Strong** (jina halisi: **John Mars**; alizaliwa mwaka 1968) ni mwanamuziki wa rapa wa Marekani aliyerekodi nyimbo zake miaka ya 1990. Anajulikana zaidi kwa wimbo wake "Burn Baby Burn", kuhusu haki ya kuchoma bendera ya Marekani. Aliongoza kundi la "rappers, MMG" (Militan wa Manhattan Gangsters au Mighty Motherfuckin' Gangsters), ambayo ilionekana kwenye nyimbo zake nyingi.

## Maisha ya awali 
John Mars alikuwa na umri wa miaka 22 mnamo Januari 1991, kwa hiyo yaelekea alizaliwa mwaka wa 1968.

## Marejeo 
Jamii:marapa wa Marekani
Kisima Music Awards

**Kisima Music Awards** (yaani **Tuzo za Muziki za Kisima**) ni programu ya kila mwaka ya tuzo inayotambua vipaji vya muziki katika Afrika Mashariki. Licha ya kuwa na msingi wa Kenya, mpango huu huwatunuku wasanii kutoka nchi mbalimbali, hasa Kenya, Uganda na Tanzania, na hujumuisha aina mbalimbali za muziki.

Jamii:Tuzo za muziki wa Afrika
Vénérand Kazohera

**Vénérand Kazohera** ni mfanyabiashara kutoka Burundi. Alikuwa mfuasi mashuhuri wa chama tawala cha *CNDD-FDD* chini ya raisi Pierre Nkurunziza (2005-2020), na aliendelea kuwa hai chini ya raisi Évariste Ndayishimiye (kutoka 2020). 

## Marejeo
Jamii:Wafanyabiashara wa Burundi
Jamii:AWC Zanzibar
Glanis Changachirere

**Glanis Changachirere** (alizaliwa 1983, Mkoa wa Kati wa Mashonaland ya Kati, Zimbabwe) ni mwanaharakati wa haki za wanawake wa Zimbabwe.Yeye ndiye Mkurugenzi Mwanzilishi wa Taasisi ya Maendeleo ya Wanawake Vijana (IYWD) na Mratibu Mwanzilishi wa Jukwaa la Viongozi Wanawake wa Afrika. Pia ni mwanachama wa Kamati ya Uongozi ya tawi la Zimbabwe la Mtandao wa Viongozi Wanawake wa Afrika unaoungwa mkono na UN Women kufikia Machi 2022.. 

## Marejeo
Jamii:Wanaharakati wa Zimbabwe

Jamii:AWC Zanzibar
The Souls of Black Folk

**The Souls of Black Folk** (yaani: Nafsi za Watu Weusi: Insha na Michoro) ni kazi ya fasihi ya Marekani ya mwaka 1903 iliyoandikwa na W. E. B. Du Bois. Ni kazi ya msingi katika historia ya sosholojia na ni jiwe la msingi la fasihi ya Waamerika Weusi.

Kitabu hiki kina insha kadhaa kuhusu masuala ya rangi, baadhi ya hizo zikiwa tayari zilichapishwa awali katika *The Atlantic Monthly*. Ili kuendeleza kazi hii, Du Bois alitumia uzoefu wake binafsi kama Mwamerika Mweusi katika jamii ya Marekani. Mbali na umuhimu wake katika historia ya Waamerika Weusi, The Souls of Black Folk pia kina nafasi muhimu katika sayansi ya jamii kama mojawapo ya kazi za awali katika uwanja wa sosholojia.

Katika Nafsi za Watu Weusi, Du Bois alitumia dhana ya **“**fahamu mara mbili**”**, huenda akiwa ameichukua kutoka kwa Ralph Waldo Emerson (*“The Transcendentalist”* na *“Fate”*), akiitumia kuelezea wazo kwamba watu weusi lazima wawe na mitazamo miwili kila wakati. Lazima wawe na ufahamu wa jinsi wanavyojiona wao wenyewe, na pia wa jinsi dunia inavyowaona.

## Sura 
Kila sura katika *The Souls of Black Folk* inaanza na jozi ya maneno ya utangulizi: maandishi kutoka kwenye shairi, kwa kawaida na mshairi wa Kizungu, na alama ya muziki wa kiroho, ambao Du Bois anauelezea katika utangulizi wake (“Mawazo ya Awali”) kama *“mlio fulani wa sauti ya kuvutia kutoka kwa muziki wa Kimarekani pekee ambao ulitiririka kutoka kwa roho za weusi katika siku za giza za zamani.”*

Profesa wa fasihi ya Kiingereza na fasihi linganishi kutoka Chuo Kikuu cha Columbia, Brent Hayes Edwards, anaandika:

## Marejeo 
Jamii:Fasihi ya Kiingereza
Jamii:AWC Zanzibar
Julia da Silva Cardoso

**Julia da Silva Cardoso** (pia anajulikana kama Mae Julia au Na Julia, 'Senhora Julia'; alifariki 1840) alikuwa mfanyabiashara wa utumwa wa nhara (wasichana bikira wa kupendeza) chotara wa Ulaya-Afrika.

Alilelewa na Mreno José da Silva Cardoso wa Cabo Verde, na huenda alikuwa binti yake. Aliolewa na Mreno Joaquim Antonio de Matto (aliyefariki mwaka 1843). Alichukua nafasi kubwa katika maisha ya biashara ya eneo hilo kama wakala wa biashara kati ya Wareno na wakazi wa kiasili wa Kiafrika, hasa katika biashara ya utumwa, pia aliwahi kuwa mwanadiplomasia wa kisiasa na mpatanishi kati yao. Alikuwa mama wa kambo  na mlezi anayewezekana kuwa ni shangazi wa Aurelia Correia.

Jamii:wanawake wa Cabo Verde
Afrika Bambaataa

**Lance Taylor** (maarufu kwa jina la **Afrika Bambaataa**) ni DJ mstaafu, rapper, na mtayarishaji wa muziki wa Marekani. Afrika Bambaataa ni mmoja wa waanzilishi wa *breakbeat DJing.*

Jamii:Wanamuziki wa Marekani
Utamaduni wa Kodivaa

**Utamaduni wa Kodivaa** (Côte d'Ivoire) ni mseto wa mila za makabila zaidi ya 60, athari za ukoloni wa Kifaransa, na urithi wa dini mbalimbali. Kifaransa ni lugha rasmi, lakini lugha za asili kama Baoulé, Dioula, Bété, na Senoufo hutumika sana katika maisha ya kila siku. Ukristo na Uislamu ni dini kuu, huku imani za jadi zikiendelea kuheshimiwa, hasa katika maeneo ya vijijini.

## Sanaa 
Sanaa ya Kodivaa hujumuisha muziki wa jadi, ngoma, na barakoa za kitamaduni. Ngoma ya Zaouli, inayotoka kwa jamii ya Guro, ni maarufu kwa miondoko ya haraka na mavazi ya rangi. Muziki wa kisasa kama coupé-décalé na zouglou huonyesha maisha ya vijana na mabadiliko ya kijamii. Sherehe za kijadi kama Abissa ya jamii ya Nzima huadhimisha msamaha wa kijamii na mshikamano wa jamii.

## Chakula 
Chakula cha Kodivaa ni tajiri kwa ladha na viungo. Pishi maarufu ni attiéké (unga wa muhogo unaofanana na couscous), kedjenou (kitoweo cha kuku kilichopikwa bila maji), aloko (ndizi za kukaanga), na fufu. Vyakula hivi huandaliwa kwa viungo vya kienyeji kama pilipili, nyanya, na vitunguu, na huliwa kwa mikono katika familia au sherehe.

## Marejeo 
K

K
Jamii:Afrocrowd 2025
Utamaduni wa Komori

**Utamaduni wa Komori** unajumuisha mchanganyiko wa urithi wa Waswahili, Waarabu, Wamadayu, na Wabantu, kutokana na historia ya biashara ya baharini, uhamiaji, na ukoloni. Visiwa vya Komori Ngazidja, Nzwani, Mwali, na Mayotte (inayodhibitiwa na Ufaransa) vina tamaduni zinazofanana lakini pia zenye utofauti wa ndani. Uislamu ndio dini kuu, ukifuatwa na zaidi ya asilimia 98 ya wakazi, na unaathiri kwa kiasi kikubwa maisha ya kila siku, mavazi, sherehe, na maadili ya kijamii.

## Sherehe 
Sherehe maarufu ya jadi ni Ada au harusi kubwa, inayojulikana kama "the grand marriage" kwa Kiingereza. Sherehe hii ni tukio la kifahari linalohusisha mavazi rasmi, zawadi za dhahabu, maandamano ya kitamaduni, na mikusanyiko ya kijamii. Wanaume huvaa shirwani na wanawake shiromani, vazi la heshima linalofanana na hijabu. Muziki wa Komori hujumuisha ala za jadi kama gabusi, ngoma, na oud, huku nyimbo za kidini na za sherehe zikiimbwa kwa lugha ya Kiarabu, Kikomori, na Kiswahili.

## Chakula 
Chakula cha Komori ni mchanganyiko wa mapishi ya Kiarabu, Kifaransa, na Kiafrika. Pishi maarufu ni langouste à la vanille (kamba wa baharini waliopikwa na vanila), samaki wa kukaanga, wali wa nazi, na mchuzi wa karanga. Vyakula hivi huandaliwa kwa viungo vya kienyeji kama pilipili, tangawizi, nazi, na viungo vya harufu, na huliwa kwa mikono katika familia au sherehe.

## Marejeo 
## Viungo vya nje
* 
* 

Jamii:Afrocrowd 2025
K
Jamii:Utamaduni wa Komori
Utamaduni wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo

**Utamaduni wa** Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo unajumuisha mchanganyiko wa zaidi ya makabila 200, urithi wa kihistoria wa Ufalme wa Kongo, athari za ukoloni wa Ubelgiji, na mila za jadi za Kiafrika. Kifaransa ni lugha rasmi, lakini lugha za kitaifa kama Kilingala, Kiswahili, Kikongo, na Kitshiluba hutumika sana katika maisha ya kila siku, hasa katika mikoa tofauti ya nchi. Lugha hizi huakisi utambulisho wa kikabila na kijamii, na hutumika katika muziki, ibada, na mawasiliano ya kijamii katika kila siku ya maisha ya Wakongo.

## Muziki 
Muziki wa Kongo ni maarufu barani Afrika na duniani, hasa kupitia mitindo kama Soukous, Ndombolo, na Rumba ya Kongo. Wasanii kama Papa Wemba, Koffi Olomide, na Fally Ipupa wamechangia sana katika kukuza utamaduni wa muziki wa Kongo. Muziki huu huambatana na dansi za miondoko ya haraka, mavazi ya kifahari, na ala kama gitaa, ngoma, na saxophone. Muziki wa jadi pia huendelea kuwepo, hasa katika sherehe za kijamii na ibada za kitamaduni.

## Sanaa 
Sanaa ya Kongo hujumuisha uchongaji wa vinyago, sanamu, na ususi wa vikapu. Vinyago vya Kikongo hutumika katika sherehe za kuaga wafu, ibada za kuwasiliana na mizimu, na tamasha za kijamii. Sanaa hii huonyesha imani za jadi, historia ya kifamilia, na heshima kwa mababu. Fasihi simulizi kama hadithi, methali, na nyimbo za jadi huendelea kuwa njia ya kuhamisha maarifa na maadili kutoka kizazi kimoja hadi kingine.

## Chakula 
Chakula cha Kongo ni tajiri kwa ladha na viungo vya kienyeji. Upishi maarufu ni fufu (unga wa muhogo au ndizi), sombe (mboga ya majani ya muhogo), madesu (maharage), nyama ya pori, na samaki wa kuvutwa moshi. Vyakula hivi huandaliwa kwa kutumia nazi, karanga, pilipili, na viungo vya msituni, na huliwa kwa mikono katika familia au mikusanyiko ya kijamii.

## Sherehe 
Sherehe za kitamaduni kama Kimbanguism (dini ya Kikongo iliyoanzishwa na Simon Kimbangu) huonyesha mchanganyiko wa imani za Kikristo na za jadi. Dini kuu nchini ni Ukristo, hasa Kanisa Katoliki na Waprotestanti, huku Uislamu na imani za jadi zikiendelea kuwepo katika baadhi ya jamii.

Jamii:Afrocrowd 2025
K
Jamii:Utamaduni wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Utamaduni wa Jamhuri ya Kongo

**Utamaduni wa Jamhuri ya Kongo** (Kongo Brazzaville) unaakisi urithi wa makabila zaidi ya 70, athari za ukoloni wa Kifaransa, na mila za jadi za Kiafrika. Kifaransa ni lugha rasmi, lakini lugha za asili kama Kikongo, Kilingala, Kitéké, na Kimbochi hutumika sana katika maisha ya kila siku. Ukristo ndio dini kuu, hasa Kanisa Katoliki na Waprotestanti, huku imani za jadi zikiendelea kuheshimiwa, hasa katika maeneo ya vijijini.

Muziki na mitindo ya mavazi ni sehemu muhimu ya utambulisho wa Kongo. Harakati maarufu ya La Sape (Société des Ambianceurs et des Personnes Élégantes) huadhimisha ustaarabu na mitindo ya mavazi ya kifahari, ambapo vijana huvaa suti za rangi kali na viatu vya kisasa kama njia ya kujieleza na kuonyesha hadhi. Muziki wa jadi hutumia ala kama ngoma, balafon, na likembe, huku mitindo ya kisasa kama rumba ya Kongo na soukous ikipata umaarufu mkubwa katika miji kama Brazzaville.
## Marejeo 
* 
* 

Jamii:Afrocrowd 2025
K
Jamii:Utamaduni wa Jamhuri ya Kongo