Matilde Hidalgo

**Matilde Hidalgo Navarro de Procel** (29 Septemba 1889, huko Loja, Ecuador - 20 Februari 1974, huko Guayaquil, Ecuador) alikuwa daktari, mshairi na mwanaharakati wa Ecuador. Hidalgo alikuwa mwanamke wa kwanza kutumia haki ya kupiga kura katika Amerika ya Kusini, na pia mwanamke wa kwanza kupata Shahada ya Uzamivu ya Tiba. Hidalgo alipigania kutambuliwa kwa haki za wanawake na ni mmoja wa wanawake muhimu zaidi katika historia ya Ecuador. Mwaka 1973 alipooza kutokana na kiharusi, na alifariki Guayaquil tarehe 20 Februari 1974. 

## Wasifu 
Matilde Hidalgo Navarro de Procel alikuwa mwanamke wa kwanza kuhitimu shule ya sekondari nchini Ecuador, mwanamke wa kwanza kupiga kura katika uchaguzi Amerika ya Kusini na mwanamke wa kwanza kushika wadhifa wa kuchaguliwa nchini mwake. Miaka miwili baadaye aliolewa na wakili Fernando Procel, na walipata watoto wawili walioitwa Fernando na Gonzalo Procel; Fernando akawa daktari na Gonzalo akawa mbunifu majengo.

Mwaka 1974 akiwa na umri wa miaka 85 huko Guayaquil, Ecuador alifariki kutokana na matatizo ya kiharusi cha awali; baada ya kifo chake makumbusho yaliundwa Loja  kuhusu kumbukumbu na mafanikio yake.

## Maisha ya kitaaluma na haki ya kupiga kura 
Wakati wa urais wa José Luis Tamayo, Matilde alitangaza kuwa angepiga kura katika uchaguzi wa urais wa Ecuador wa 1924. Wakati huo wanawake hawakuruhusiwa kupiga kura. Suala hilo lilipelekwa kwa mashauriano ya wizara na hatimaye uamuzi ulitolewa kwa manufaa yake. Tarehe 9 Juni 1924, Matilde Hidalgo alipiga kura Loja, Ecuador, akawa mwanamke wa kwanza Amerika ya Kusini kutumia haki yake ya kikatiba kupiga kura katika uchaguzi wa kitaifa, na kufanya Ecuador kuwa nchi ya kwanza barani humo kuwapa wanawake haki ya kupiga kura.
*Rais wa heshima wa maisha wa Red Cross ya Ecuador katika El Oro

Majina mengine yanayojulikana ni pamoja na:
* *The woman and love.*
* *The goldfinch.*
* *Where is my happiness?*
* *In the apotheosis of Don Bernardo Valdivieso.*
* ''The constant woman's plea.*
* *Forget me by God.*
* *To María.*
* *The Tenth of August.*
* *Proscription.*
* *My ideal.*
* *To Cuenca Jonah.*
* *Celicano patriotic hymn.*
* *Sacrifice.*
* *The poet.*
* *The drop of dew.*
* *By leaving we do not raise our store.*
* *Song of spring.*
* *In the agony of the evening.''

## Uanachama 
* Medical Federation of Ecuador (mwanachama mwanzilishi)
* Surgical Association of Quito (mwanachama mwanzilishi)
* Press circle of Quito
* Machala Feminine Institute of Culture
* Committee of Women of the Red Cross in the Gold Province.
* House of the Ecuadorian Culture, center of the Gold Province.
* Committee of Women Lions of Machala.
* Medical Society of Ecuador.
* Society of Women Physicians of Guayas.
* National Federation of Journalists.
* College of Physicians of El Oro.
* Union of American Women, UMA.
* National Union of Ecuadorian Women, UNME.
* Pan-American Medical Association (PAMA), Ecuador Chapter.
* Benemérita Surgical Society of Guayas

## Michango 
Alishinda vikwazo katika wakati ambao wanaume walishikilia nafasi zote za mamlaka, akawa mwanamke wa kwanza kupata uzamivu wa tiba Ecuador na mwanamke wa kwanza mtaalamu wa kitaaluma nchini.

## Heshima 
Mwaka 2004 César Carmigniani, mkurugenzi wa filamu na televisheni, alitengeneza filamu "Matilde, la dama del siglo". Karibu miaka kumi baadaye, Carmigniani alielekeza filamu nyingine iitwayo "La dama invencible", ikionyesha maisha yake kati ya 1907 na 1924 alipokuwa akiishi Machala.

Tarehe 21 Novemba 2019, Google ilimuenzi kwa Google Doodle yaani nembo ya ubunifu yenye  kuadhimisha siku ambayo ingekuwa kumbukumbu ya miaka 130 ya kuzaliwa kwake.

## Marejeo 
Jamii:wanaharakati wa Ekuador
Jamii: WikiGap JWK 2026