Janet Suzman

**Dame Janet Suzman** (alizaliwa 9 Februari 1939) ni mwigizaji wa Afrika Kusini ambaye alifurahia mafanikio yake mapema katika kampuni ya *Royal Shakespeare*, baadaye alikuwa na majukumu mengi katika kampuni ya Shakespeare, zaidi ya wengine na kwenye runinga. Katika filamu yake ya kwanza,*Nicholas na Alexandra*ya mwaka 1971, utendaji wake kama Malkia *Alexandra Feodorovna* ilimpatia tuzo kadhaa, pamoja na uteuzi wa Tuzo ya Chuo cha Mwigizaji Bora.

Suzman baadaye aliigiza katika  anuwai ya kitamaduni na ya kisasa na vile vile kuongoza maonyesho mengi, huko Uingereza na Afrika Kusini. Yeye ni mpwa wa *Helen Suzman*, mwanasiasa wa Afrika Kusini na mpingaji wa ubaguzi wa rangi. Suzman mwenyewe alionekana kwenye filamu ambayo iliangalia sana suala la ubaguzi wa rangi,*A Dry White Season* ya mwaka 1989.

## Maisha ya awali 
Janet Suzman alizaliwa Johannesburg katika familia ya Kiyahudi, ni binti wa *Betty (née Sonnenberg)* na *Saul Suzman*, tajiri anayefanya biashara ya tumbaku.

Babu yake,*Max Sonnenberg* alikuwa mbunge wa bunge la Afrika Kusini, na yeye ni mpwa wa marehemu aliyepigania haki za kiraia na ubaguzi wa rangi, *Helen Suzman*. Suzman alisoma katika shule ya kujitegemea Katika Chuo cha *Kingsmead* Johannesburg, na katika Chuo Kikuu cha *Witwatersrand*, ambapo alisoma Kiingereza na Kifaransa. Alihamia London mnamo mwaka 1959.

## Kazi 
Baada ya mazoezi ya hatua ya Chuo cha Muziki na Sanaa ya Kuigiza cha London, Suzman alijitokeza kama *Liz* katika filamu ya *Billy Liar* huko *Tower Theatre*, Ipswich, mnamo mwaka 1962. Alikuwa mshiriki wa kampuni ya *Royal Shakespeare* mnamo mwaka 1963 na akaanza kazi yake huko kama *Joan* wa *Arc* katika filamu ya *The Wars of the Roses* ya mwaka 1962.*RSC* ilimpa nafasi ya kucheza na mashujaa wengi, pamoja na *Rosaline* katika filamu ya ''Love's Labour's Lost*,na *Portia* katika filamu ya *The Merchant of Venice*,na *Ophelia* katika filamu ya *Hamlet*,na *Kate* katika filamu ya *The Taming of the Shrew* *,na *Beatrice* katika filamu ya *Much Ado About Nothing*,na *Celia* na *Rosalind* katika filamu ya *As You Like It*,na *Lavinia* katika filamu ya *Titus Andronicus*,*Antony and Cleopatra*, mnamo mwaka 1973, kuhusu wakosoaji gani walitukana kwa utendaji dhahiri. Uzalishaji wa *ITC* wa mwaka 1974, uliotangazwa nchini Uingereza na Amerika, ulinasa utendaji wake kwa watazamaji wa runinga. Ingawa maonyesho yake ya jukwaa yalikuwa yakienda kwa *Shakespeare* na *Classics*, pamoja na *Ibsen* *Hedda Gabler*, yeye pia alionekana kwenye tamthiliya na *Jean Genet*,*Harold Pinter*,*Ronald Harwood*, *Nicholson*,*Edward Albee* na wengine.

## Filamu na TV 
Alionekana katika maonyesho mengi ya tamthiliya ya Uingereza mnamo miaka ya 1960 na mwanzoni mwa miaka ya 1970,ni pamoja na *Saint Joan*ya mwaka 1968,*The Three Sisters*ya mwaka 1970,*Macbeth*ya mwaka 1970,*Hedda Gabler*ya mwaka 1972,*Twelfth Night*ya mwaka 1973, kama *Hilda Lessways* katika filamu ya *Clayhanger* 1976, kama *Lady Mountbatten* katika filamu ya *Lord Mountbatten - The Last Viceroy*ya mwaka 1985 na *Dennis Potter* katika filamu ya *The Singing Detective*ya mwaka 1986. Jukumu lake la kwanza la filamu lilikuwa katika filamu ya *Nicholas na Alexandra* ya mwaka 1972, na aliteuliwa kwenye Tuzo za Chuo cha Mwigizaji Bora,Tuzo za BAFTA na Tuzo ya *Golden Globe* kwa onyesho lake la Malkia *Alexandra* wa Hesse. Hii ilifuatiwa na filamu ya *A Day in the Death of Joe Egg*ya mwaka 1972 mkabala *Alan Bates*. Mbali na toleo la runinga la mwaka 1974 la Shakespeare *Antony na Cleopatra*, pia alionekana kama *Frosine* katika filamu ya *Theatre Night* wa BBC wa mwaka 1988. Jukumu lingine lilikuwa lile la *Frieda Lawrence* katika filamu ya *Priest of Love*ya mwaka 1981.

Ametengeneza filamu chache tangu kuwa maarufu zaidi ikiwemo *Don Siegel*,*The Black Windmill*ya mwaka [1974,*Nijinsky*ya mwaka [1980,''The Draughtsman's Contract*ya mwaka 1982,*And the Ship Sails On*ya mwaka 1983,*A Dry White Season* ya mwaka 1989, *Marlon Brando* na *Nuns on the Run* ya mwaka 1990.

## Maisha binafsi 
Ndoa yake ya mwaka 1969 na mkurugenzi *Trevor Nunn* ilimalizika kwa talaka mnamo mwaka 1986; wana mtoto mmoja wa kiume, *Joshua*.

Suzman ni mlezi wa *Dignity in Dying* na anafanya kampeni ya mabadiliko ya sheria juu ya kufa kwa kusaidiwa.

## Heshima 
Suzman aliteuliwa kama Kamanda wa *Dame* kwa Agizo la Dola ya Uingereza (DBE) katika Heshima ya Kuzaliwa ya mwaka 2011 kwa huduma ya uigizaji..Shangazi yake, *Helen Suzman* aliteuliwa kama Kamanda wa Heshima wa *Dame* kwa Agizo la Dola ya Uingereza mnamo mwaka 1989 kwa harakati zake za kupinga ubaguzi wa rangi.

Janet Suzman ana shahada kutoka  *Chuo Kikuu cha Warwick*,*Chuo Kikuu cha Leicester*,*Chuo Kikuu cha Queen Mary,cha London (QMW)*,*Chuo kikuu cha Southampton*,*Chuo Kikuu cha Middlesex*,*Chuo Kikuu cha Kingston*,*Chuo Kikuu cha Cape Town*,*Chuo Kikuu cha Edge Hill* na *Chuo Kikuu cha Buckingham*. Yeye ni Mshirika wa Heshima wa Taasisi ya Shakespeare, na alipewa Tuzo ya *Pragnell* kwa huduma za maisha katika kampuni ya *Shakespeare'' mnamo mwaka 2012.
Yeye ni mlinzi wa Tamasha la Kimataifa katika Mji wa London katika ukumbi wa michezo,

## Marejeo 
Jamii:Waigizaji filamu wa Afrika Kusini
Jamii:Arts and Feminism 2023