open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mfuko wa backpack

**Backpack** ni aina ya mfuko uliotengenezwa kwa kitambaa na ambao huwa na mikanda miwili ambayo husaidia mwenye begi hii kuubeba kwa nyuma. Mfuko wa backpack huonekana kwa wanafunzi wanapobeba vitabu, kwa wanaokwenda kwa ziara tofautitofauti (travelers) wakiwa wamebeba mizigo yao. Wanaokwea milima hupenda mfuko huu ambao huwawezesha kubeba nguo, vyakula na hata magodoro ya kulalia.

Kuna majina tofauti ya mfuko huu kama carry on backpack, rucksack na pia knapsack. Jina backpack lilianzia nchini Amerika mwakani 1910.

Badala ya kubebea mizigo mizito kwa begi ya mkono (handbag), watu hupenda kubeba mizigo yao kwa nyuma maana hali hii huwawezesha kubeba mizigo mingi zaidi.
thumb|mfuko wa backpack

Mfuko wa backpack haswa kwa wanaokwenda ziara huwawezesha kubeba hadi kilo kumi katika mifuko hii.

## Sanaa za mfuko wa backpack 
Watengenezaji wa backpack huweza wakabuni sanaa tofauti kwa kutengeneza begi hizi.

Hii ni kama:
* Begi zisizo na fremu (frameless)
* Begi zilizo na fremu ya nje (external frame
* Begi zilizo na fremu ya ndani (internal frame)

Fremu husaidia kugawanya uzito wa mzigo kwa mfuko wote ili kusiwe na uzito mahala pamoja tu.
Haswa fremu huweka uzito kwa miguu ya mbebaji na kuutoa kwa mabega ili asiende akaumia kwa uzito mwingi.

Jamii:Vyombo vya kuwekea vitu
Chatu

**Chatu** ni spishi za nyoka katika jenasi *Python* wa familia Pythonidae. Kwa sababu hawana sumu lazima waue mawindo yao kwa njia nyingine. Kwa hivyo huzongamea mwili wao kuzunguka kidari cha mawindo kisha kubana kwa nguvu ili kuzuia mawindo asipumue mpaka afe halafu hummeza mzima.

Kwa kawaida chatu ni miongoni mwa majoka makubwa ambayo upata mawindo yake kwa kuvizia au kutega katika njia wapitamo mawindo. Kwa kawaida chatu hukamata wanyama wadogo kiasi kama vile panya, sungura, kanga, mbwa, mbuzi na paa. Spishi kubwa kama chatu kaskazini zinaweza kumeza ndama wa wanyama wakubwa kama vile swala, nyumbu, pofu, kondoo na ng'ombe, na hata binadamu na watoto wake lakini kwa nadra tu. Kwa hivyo kiumbe huyu inaweza kuwa hatari kwa maisha ya viumbe hai wengine.

Chatu kulingana na maumbile yao wapo wa aina kuu mbili yaani wembamba na wanene. Chatu wembamba mara nyingi hupatikana hasa katika maeneo ya milimani na chatu wanene hupatikana na upendelea kuishi hasa katika maeneo ya bondeni. 

## Spishi za Afrika
* *Python anchietae*, Chatu wa Angola (Angolan python)
* *Python natalensis*, Chatu Kusi (Southern African rock python)
* *Python regius*, Chatu Mfalme (Ball au Royal python)
* *Python sebae*, Chatu Kaskazi (Norther African rock python)

## Spishi za Asia
* *Python bivittatus* (Burmese python)
* *Python breitensteini* (Bornean python)
* *Python brongersmai* (Blood python)
* *Python curtus* (Sumatran blood python)
* *Python kyaiktiyo* (Myanmar short-tailed python)
* *Python molurus* (Indian python)
* *Python reticulatus* (Reticulated python) – siku hizi huainishwa katika jenasi *Malayopython*
* *Python timoriensis* (Lesser Sundas python) – siku hizi huainishwa katika jenasi *Malayopython*

## Picha

Angolan Dwarf Python (Python anchietae).jpg|Chatu wa Angola
Python natalensis G. J. Alexander.JPG|Chatu kusi
Python Royal.JPG|Chatu mfalme

Burmese python (6887388927).jpg|Burmese python
Python breitensteini (13106752324).jpg|Bornean python
Python brongersmai.jpg|Blood python
P.kyaiktiyo.png|Myanmar short-tailed python
Indian python @ Kanjirappally 01.jpg|Indian python
Retic3.jpg|Reticulated python
Adult Lesser Sundas Python (Python timoriensis).jpg|Lesser Sundas python

## Marejeo
* Spawls, S., Howell, K., Drewes, R. & Ashe, J. (2002) *A field guide to the Reptiles of East Africa.* Academic Press, San Diego, CA, USA.

## Viungo vya nje
* Hazinadata ya watambaachi

Jamii:Nyoka
Mng'aro wa Jua

400px|thumb|Jedwali la Hertzsprung-Russel linaonyesha uhusiano baina jotoridi usoni na mng'aro wa nyota. Kadri uso wa nyota una joto kubwa zaidi, mng'aro huwa kubwa.
'''Mng'aro wa Jua'* *(kwa Kiingereza: solar luminosity )'' ni jumla ya mng'aro au mnururisho wa sumakuumeme unaotoka kwenye Jua na kuelekea nje yake katika anga-nje pande zote. Hii ni pamoja na wimbiredio, mikrowevu, mawimbi ya joto, eksirei, na nuru inayoonekana kwetu.

Mng'aro huo huwa na kiwango cha nishati cha Joule 1367 kinachofika kwa kila mita ya mraba katika umbali wa kizio astronomia moja (= kilomita milioni 150, sawa na umbali wa Dunia kutoka Jua).

Hali halisi ni kwamba kiwango cha nishati kutoka Jua kinachofika kwenye uso wa ardhi kinaweza kuwa chini yake; maana uso wa Dunia haukai wima kwa Jua bali unainama kwa pembe fulani inayobadilika katika mwendo wa mwaka; mabadiliko ya pembe ya mng'aro wa Jua ndiyo sababu ya kuwa na majira ya joto na baridi duniani. 

## Mng'aro wa Jua kama kipimo cha astronomia
Kiasi cha nishati ya Jua kinachofika kwa umbali wa kizio astronomia moja, yaani takriban kwa umbali wa Dunia kutoka Jua, kinatumiwa kama kipimo cha ulinganishi wa nyota.

Hapo mnururisho wote wa nyota unaopimwa unalinganishwa na mng'aro wa Jua. Alama yake ni L_\odot.

Jamii:Vipimo vya elimuanga
Najida

**Najida** (ing. na lat. **Bellatrix** pia **γ Gamma&nbsp;Orionis**, kifupi **Gamma Ori**, **γ&nbsp;Ori**) ni nyota angavu ya tatu katika kundinyota la Jabari (*Orion*). Na pia ni nyota angavu  ya 25 kwenye anga ya usiku.
 
## Jina
Najida ilijulikana kwa mabaharia Waswahili tangu miaka mingi wakifuata njia yao baharini wakati wa usiku kwa msaada wa nyota. . Walipokea jina hili kutoka kwa Waarabu wakitafsiri jina lao  النجيد  *al-najid* linalomaanisha „shujaa, mtu hodari au pia simba"  ; jina la Waarabu lilitafsiriwa na wataalamu wa Ulaya kwa jina la Kilatini *Bellatrix* (“askari au mpiganaji wa kike”) 

Kwa matumizi ya kimataifa Umoja wa Kimataifa wa Astronomia ulikubali jina la Kilatini na kuorodhesha nyota hii kwa jina la "Bellatrix"  .

"Gamma Piscis" ni jina la Bayer maana ina nafasi ya tatu kufuatana na mwangaza katika kundinyota lake. 

## Tabia
Najida - Bellatrix ni nyota maradufu yenye pacha 2-3 zinazotajwa kama  α Orionis Austrini A, B na C. Iko mbali na Dunia kwa miakanuru 25.   
α Orionis Austrini A ni Bellatrix yenyewe, iko kwenye safu kuu  yenye  mwangaza unaoonekana wa Vmag 1.17.   
Masi ya Najida (nyota A)  ni M☉ 1.92 na nusukipenyo chake R☉ 1.84   (vizio vya kulinganisha na Jua letu) . Mwangaza halisi  ni  1.1  ikiwa katika kundi la spektra A3 V..

Ikiwa ni nyota jitu yenye rangi ya buluu katika kundi la spektra B2 masi yake ni mara nane ya Jua na mng'aro ni mara 9000 wa Jua. Baada ya miaka milioni kadhaa itapanuka na kuwa jitu jekundu. Masi yake haitoshi kuishia katika mlipuko kwa hiyo itaishia kama nyota kibete cheupe chenye masi kubwa.

## Tanbihi
## Viungo vya Nje
* Constellation Guide:Orion
*Orion the Hunter, "Stars", kwenye tovuti ya Star Tales ya Ian Ridpath, iliangaliwa Oktoba 2017

## Marejeo
* Allen, Richard Hinckley: Star-Names and their Meanings; kwa G. E. Stechert New York, Leipzig, London, Paris 1899, ukurasa 59 (online kwenye archive.org)
*Knappert, Jan: The Swahili Names of Stars, Planets and Constellations; The Indian Ocean Review September 1993 Volume 6 No. 3 September 1993, kurasa 6-7,  ISSN 1031-2331
* Lane, Edward William : An Arabic - English  Lexicon by  in eight parts – 1872 (Perseus Collection Arabic Materials  Digitized Text Version v1.1   of reprint  Beirut – Lebanon 1968) online hapa
* Mamajek, E.E. (August 201) "On the Age and Binarity of Bellatrix". Astrophysical Journal Letters. 754 (2): L20. arXiv:1206.6353   online hapa

Jamii:Nyota
Dhanabu ya Dajaja

400px|thumb|Dhanabu ya Dajaja (Deneb) katika kundinyota yake ya Dajaja – Cygnus  jinsi inavyoonekana kwa mtazamaji  wa Afrika ya Mashariki

**Dhanabu ya Dajaja** (ing. na lat. **Deneb** pia **α Alfa&nbsp;Cygni**, kifupi **Alfa Cyg**, **α&nbsp;Cyg**) ni nyota angavu ya tatu katika kundinyota ya Dajaja (*Cygnus*). Pia  ni nyota angavu  ya 25 kwenye anga ya usiku. Dhanabu ya Dajaja ni sehemu ya Pembetatu ya Kiangazi kwenye nusutufe ya kaskazini ya Dunia.
 
## Jina
Dhanabu ya Dajaja ilijulikana kwa mabaharia Waswahili tangu miaka mingi wakifuata njia yao baharini wakati wa usiku kwa msaada wa nyota. . Walipokea jina hili kutoka kwa Waarabu wanaosema  ذنب الدجاجة  *dhanab al-dajaja* linalomaanisha „mkia wa kuku" . Waarabu walimfuata hapa Klaudio Ptolemaio aliyeandika Ὄρνις *ornis* (ndege, hasa kuku) katika orodha yake ya Almagesti; wengine walisema pia Κύκνος kyknos (bata maji, Cygnus au "swan" kwa Kiingereza) na huu ndiyo ulikuwa msingi kwa jina la kimataifa ya kundinyota. Jina la Waarabu kwa nyota lilipokelewa na wataalamu wa Ulaya kwa umbo la “Deneb” 

Kwa matumizi ya kimataifa Umoja wa Kimataifa wa Astronomia ulikubali sehemu ya kwanza ya jina la Kiarabu na kuorodhesha nyota hii kwa jina la "Deneb"  .

Alfa Cygnis ni jina la Bayer maana ina nafasi ya kwanza kufuatana na mwangaza katika kundinyota yake.

## Tabia
Dhanabu ya Dajaja - Deneb ni nyota iliyo mbali kiasi ya kwamba ni vigumu kupata vipimo kamili vya paralaksi yake. Kwa hiyo hakuna uhakika kuhusu umbali wake na tabia nyingine ; umbali hukadiriwa hadi sasa kwa matokeo yanayotofautiana baina miakanuru 1500 hadi 2600. Tofauti hizi ni muhimu pia katika vipimo vingine. 

Inafahamika ya kwamba Dhanabu ya Dajaja - Deneb ni nyota kubwa sana; iko kati ya nyota za mwangaza halisi mkubwa zinazojulikana. Inatoa nuru zaidi katika dakika moja kuliko Jua letu katika mwezi.

Vipimo vyote vinavyoonyeshwa katika makala hii huwa na kiwango cha mashaka. Kuna tumaini  kwamba chomboanga Gaia kinaweza kuleta vipimo vyenye uhakika zaidi.

 
## Tanbihi
## Viungo vya Nje
* Constellation Guide:Cygnus
*Cygnus the Swan, "Stars", tovuti ya Ian Ridpath, Star Tales, iliangaliwa Oktoba 2017
*DENEB (Alpha Cygni), kwenye tovuti ya Prof Jim Kaler, University of Illinois, iliangaliwa Oktoba 2017

## Marejeo
* Allen, Richard Hinckley: Star-Names and their Meanings; kwa G. E. Stechert New York, Leipzig, London, Paris 1899, ukurasa 59 (online kwenye archive.org)
*Knappert, Jan: The Swahili Names of Stars, Planets and Constellations; The Indian Ocean Review September 1993 Volume 6 No. 3 September 1993, kurasa 6-7,  ISSN 1031-2331
* Lane, Edward William : An Arabic - English  Lexicon by  in eight parts – 1872 (Perseus Collection Arabic Materials  Digitized Text Version v1.1   of reprint  Beirut – Lebanon 1968) online hapa
*Schiller, F.; Przybilla, N. (2008). "Quantitative spectroscopy of Deneb". Astronomy & Astrophysics. 479 (3): 849–858 online hapa
Jamii:Nyota
Betri ya gari

**Betri ya gari** (kwa Kiingereza: *Automotive battery*) ni betri inayoweza kuchajiwa ili ilipatie gari nguvu za kielektroniki. Haswa, betri ya gari husaidia injini kuwaka. Injini ikishanguruma na kuanza, basi gari hupata nguvu kutoka altaneta. 

## Historia ya betri za gari 
Hapo kitambo, hakukuwa na betri za gari. Injini ziliweza kuanzishwa na uzio uliojulikana kama crank kwa lugha ya Kimombo. Gari hazikuhitaji nguvu za kielektroniki maana kengele ilitumika badala ya honi huku mataa yakitumia nguvu za gesi kumulika. Betri ya kwanza ilitengenezwa mwakani 1920 pale ambapo watu waliona kwamba gari lafaa liwe na nguvu nyingi zaidi za kielektroniki.

Kampuni ya Hudson ya magari ndiyo iliyokuwa ya kwanza kuanza kutumia betri ya kwanza ya gari mwakani 1918 kabla haijaidhinishwa na Shirika la kukagua mabetri la Battery Council International .

## Uhifadhi wa betri ya gari 
Kwa kawaida, betri za gari huwa na mchanganyiko wa madini au electrolyte ambayo husaidia betri kuhifadhi chaji ya kielektroniki. 
Betri yafaa iwekwe pahali pasipo na joto jingi maana mchanganyiko huu waweza kuyeyuka (evaporate).

Vile vile, viishio vya nyaya vinavyoshikanisha betri na injini vyaweza kupata kutu au kuharibika. Kuhakikisha kwamba hili halitofanyika, wafaa uwe na mazoea ya kusafisha viishio hivi kwa grisi.

Betri haifai kuwekwa kwa muda mrefu bila chaji. Hili likifanyika, basi huenda ikaharibika. Ili kuhakikisha kwamba betri yako ya gari ina chaji kila wakati, ni vizuri kuangalia kwa kutumia kifaa kinachoitwa hydrometa (hydrometer). Unapoendesha gari kisha ukagundua kwamba haina chaji, inafaa uombe betri ya gari ya mwenzako na kutumia car jumper (lithium ion jumpstarter).

Betri inapomaliza kipindi chake cha maisha, haifai kutupwa hivi hivi kwa mabiwi. Hili ni kwa sababu huwa ina madini ya lidi ambayo ni hatari sana kwa usalama wa binadamu. Kwa kawaida, kampuni za betri huomba zile betri nzee zirudishwe kwao ili waweze kuziondoa kwa njia nzuri na salama.

## Viungo vya nje
* Car battery FAQ
* http://www.gutenberg.org/ebooks/29718 *The Automobile Storage Battery* by Otto A. Witte, 1922.

Jamii:Teknolojia
Konshens

thumbnail|right|200px|Konshens

**Konshens** (amezaliwa na jina la **Garfield Spence** mnamo 11 Januari 1985 mjini Kingston, nchini Jamaika) ni msanii wa Reggae pamoja na Dancehall.

## Wasifu
## Diskografia
### Albamu
**Real Talk* (2010) - Japan only
* *Mental Maintenance* (2012)

;Alizoshirikiana
* "Medi (feat. Delus)" *Intouch Riddim* (with Various Artists) (2008)

### Singles
*"Pon Di Corner" (2005) - with Delus
*"Rasta Imposter"
*"This Means Money"
*"Winner" (2008)
*"Realest Song" (2010)
*"Gal Dem A Talk" (2010)
*"Realest Medz" (2010)
*"Weak"(reggae) (2010)
*"Represent" (2011)
*"Forward" (2011)
*"Buss A Blank" (2011)
*"Touch Back Again"(2011)
*"Bounce Like A Ball" (2011)
*"Jamaican Dance" (2011)
*"Bad Gyal" (2011)
*"Gal A Bubble" (2012)
*"Do Sum'n" (2012)
*"Shat A Fyah" (2012)
*"Stop Sign" (2012)
*"Touch Regular"(2012)
*"Gyal Sidung" (2012)
*"So Mi Tan"(2012)
*"On Your Face"(2012)
*"Mad Mi" (2012)
*"I'm Coming" (2012) 
*"Jiggle" (2013)
*"Couple up" (2013)
*" U better Miss Me"(2013)
* "Walk and wine" (2013)
*"Give Praise" (2013)
*"Depend on you (2013)
*"Tan up an Wuk" (2013)
*"Weak" (2013)
*"Show Yourself"(2013)
*"Pull up to MI Bumper" & J Capri(2013)
*" We a Hustle"(2013)
*"Sekkle Dung" ft Raine Seville (2013)
*"Turbo wine" feat Rickman (2013)
*"We no Worry bout Them" feat Romain Virgo (2013)
*"To her with Love" (2013)
*"Weed on Me" (2014)
*"Forever Young" (2014)
*"Independent Girl" (2014)
*"Money" ft Masicka (2014)
*"Come Get this"(2014)
*" Touch you"(2014)
*"Duppy Dem" (2014)
*"Don Daddy" (2014)
*"Bruk off" (2016)
*"Turn Me On* (2017)
;Featured in
*"Good Girl Gone Bad" (Tarrus Riley feat. Konshens)
*"Feels Right" (Pleasure P feat. Konshens) (2014)
*"Want Dem All" (Sean Paul feat. Konshens) (2014)
*"Policeman" (Eva Simons feat. Konshens) (2015)
*"No Friend Zone" (Mink Jo feat. Konshens) (2016)
*"Can't Wait" (Kreesha Turner feat. Konshens) (2016)
*"Don't Let Me Down (Dom Da Bomb & Electric Bodega Remix) (The Chainsmokers feat. Daya & Konshens)"
*"Tropical Limelight" (Tha Hot$hot & Stekaly Tha Singer feat. Koshens) (2014)https://digitaldjpool.com/Songs/65725/Tha-Hotshot-ft-Konshens-and-Stekaly-Tropical-Limelight-Remix-Clean 

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1985
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamuziki wa Jamaika
Dafu (Siri ya Mtungi)

**Dafu** ni jina la uhusika kutoka katika tamthilia ya Siri ya Mtungi kutoka nchini Tanzania. Uhusika umechezwa na Patrick Masele. Dafu ni mtu mwenye masihara mengi sana kwa rafiki yake wa karibu, Cheche Mtungi. Historia ya urafiki wao wa karibu haujaoneshwa katika tamthilia, lakini wana urafiki wa karibu kupita kiasi. Tena mara kadhaa Cheche ameonekana kumuendea Dafu kwa kumuomba ushauri wa mambo mengi sana. Sehemu ya kwanza inaanza, Dafu anaonekana kurekebisha kasoro za umeme zilizokuwa zinapatikana katika studio ya Mtungi. Dafu ni mtu mwenye gere sana, halafu hana kipawa cha utongozaji wanawake kama jinsi alivyo Cheche. Mara kadhaa ameonekana kumbembeleza Cheche ampasie japo msichana mmoja. Dafu hakuwahi kutairiwa hadi karibia na sehemu ya mwisho ya msimu wa pili ndipo alipopata suna. Pamoja na kukosa suna tangu zamani, Dafu hana tabia za kimalaya na amekuwa mnasihi mkubwa wa Cheche kuachana na masuala ya wanawake. Ilikuwa Dafu aliyesababisha ndoa ya Cheche na Cheusi Mtungi ikae imara kwa kumsihi sana Cheche aache umalaya wake. 
## Tazama pia
*Sabrina Kizito
*Cheche Mtungi
*Bi. Mwanaidi
*Bi. Farida
*Mzee Kizito
## Marejeo
Jamii:Wahusika wa Siri ya Mtungi
Mabuti ya wachunga ng'ombe

thumb|Buti za wachunga ngombe(cowboy boots).
**Mabuti ya wachunga ngombe** (kwa Kiingereza **cowboy boots**) ni aina maalumu za buti zinazovaliwa na wanaokwenda safari kwa kutumia farasi na haswa walinda ng'ombe katika mashamba makubwamakubwa huko nchi za Magharibi, hasa Mareakni.

Mabuti hayo hutengenezwa kwa ngozi ya ng'ombe au hata ya mamba, tembo, nyoka, kifaru na wanyama wengine.

## Tanbihi
Jamii:Viatu
D.L.M Records

**D.L.M Records** ni studio ya kurekodia muziki nchini Kenya. 

## Historia
Studio ilianzishwa mnamo mwaka 2012 chini ya Don Leone.

## Wasanii
* Dabby K

## Marejeo
Jamii:Studio za muziki
Jamii:Studio za Kenya
Adhara

**Adhara** (**Adhara** pia **ε Epsilon&nbsp;Canis Majoris**, kifupi **Epsilon CMa**, **ε&nbsp;CMa**) ni nyota angavu ya pili katika kundinyota la Mbwa Mkubwa (*Canis Major*) na nyota angavu ya 24 kwenye anga ya usiku.  

## Jina
Adhara linalomaanisha “bikira” lilijulikana kwa mabaharia waswahili tangu miaka mingi wakifuata njia yao baharini wakati wa usiku kwa msaada wa nyota. . Walipokea jina hili kutoka kwa Waarabu wanaosema  العذارى   *al-adhara* neno linalomaanisha "bikira" . 
Kwa matumizi ya kimataifa Umoja wa Kimataifa wa Astronomia ulikubali jina la kiarabu na kuorodhesha kundinyota hili kwa jina la "Adhara"  .

Epsilon Canis Majoris ni jina la Bayer; hapa inaonekana Bayer alifuata mpangilio wa nyota angani na kuiweweka katika nafasi ya tano, maana kwa kawaida Adhara inatajwa kuwa nyota angavu ya pili katika Mbwa Mkubwa.

## Tabia
Adhara liko umbali wa miakanuru 470 kutoka Jua letu lilipo na ni mfumo wa nyotamaradufu. Kundiyota kuu ni Adhara A lililo na mwangaza unaoonekana wa 1.5 na mwangaza halisi ni -4.8.  Spektra yake ni ya aina ya B2. Kundinyota la pili B lina mwangaza unaonekana wa 7.5.

Miaka milioni 4.5 – 5 iliyopita Adhara lilikuwa nyota angavu kabisa kwenye anga ya Dunia. Wakati ule umbali wake kutoka kundinyota hilo lilipo hadi kwenye Jua ulikuwa miakanuru 34 pekee na mwangaza wake ulioonekana kuwa -3.99.

Kutokana na jotoridi kubwa kwenye uso wake, sehemu kubwa ya mng’aro wake unatoka kwenye spektra ya urujuanimno *(ultraviolet radiation)* na Adhara ni chanzo kikubwa cha mnururisho huu angani.

## Tanbihi
## Marejeo
* Allen, Richard Hinckley: Star-Names and their Meanings; kwa G. E. Stechert New York, Leipzig, London, Paris 1899, ukurasa 59 (online kwenye archive.org)
*Knappert, Jan: The Swahili Names of Stars, Planets and Constellations; The Indian Ocean Review September 1993 Volume 6 No. 3 September 1993, kurasa 6-7,  ISSN 1031-2331
* Lane, Edward William : An Arabic - English  Lexicon by  in eight parts – 1872 (Perseus Collection Arabic Materials  Digitized Text Version v1.1   of reprint  Beirut – Lebanon 1968) online hapa
* Tomkin, Jocelyn (April 1998). "Once and Future Celestial Kings" (PDF). Sky and Telescope. 95 (4): 59–63. 
* Wilkinson, E.; Green, J. C.; McLean, R.; Welsh, B. (1996). "Extreme Ultraviolet Spectrum of ɛ Canis Majoris Between 600-920 Å". Bull. Am. Astron. Soc. 28 (2): 915  online hapa 

## Viungo vya Nje
*Canis Major The greater Dog, kwenye tovuti ya Ian Ridpath, Star Tales, iliangaliwa Oktoba 2017
*ADHARA (Epsilon Canis Majoris), kwenye tovuti ya Prof Jim Kaler, University of Illinois, iliangaliwa Oktoba 2017

Jamii:Nyota
Mrifaki

** Mrifaki ** (lat. & ing. **Mirfak** pia **α Alfa&nbsp;Persei**, kifupi **Alfa Per**, **α&nbsp;Per**) ni nyota angavu zaidi katika kundinyota la Farisi (*Perseus*) na nyota angavu ya 24 kwenye anga la usiku.  

## Jina
Mrifaki inayomaanisha “kiwiko” ilijulikana kwa mabaharia Waswahili tangu miaka mingi wakifuata njia yao baharini wakati wa usiku kwa msaada wa nyota. . Walipokea jina hili kutoka Waarabu wanaosema  المرفق     *al-mirfak* inayomaanisha „kiwiko" . 
Kwa matumizi ya kimataifa Umoja wa Kimataifa wa Astronomia ulikubali jina la Kiarabu na kuorodhesha nyota hii kwa jina la "Mirfak"  .

Alfa Persei ni jina la Bayer kwa sababu Alfa ni herufi ya kwanza katika alfabeti ya Kigiriki na Mrifaki ni nyota angavu zaidi katika Farisi - Perseus. 

## Tabia
Mrifaki iko kwa umbali wa miakanuru takriban 510 kutoka Jua letu na ni mfumo wa nyota mbili. Nyota kuu ni Mrifaki A iliyo na mwangaza unaoonekana wa 1.5 na mwangaza halisi ni -4.8.  Spektra yake ni ya aina ya B2. Nyota ya pili B ina mwangaza unaonekana wa 7.5.

Miaka milioni 4.5 – 5 iliyopita Mrifaki ilikuwa nyota angavu kabisa kwenye anga la Dunia. Wakati ule umabli wake na Jua ulikuwa miakanuru 34 pekee na mwangaza wake ulioonekana ulikuwa -3.99.

Kutokana na jotoridi kubwa kwenye uso wake sehemu kubwa ya mng’aro wake unatoka kwenye spektra ya urujuanimno *(ultraviolet radiation)* na Mrifaki ni chanzo kikubwa cha mnururisho huu angani.

## Tanbihi
## Viungo vya Nje
* Constellation Guide:Perseus  
*Perseus, kwenye tovuti ya Ian Ridpath, Star Tales, iliangaliwa Oktoba 2017
*MIRFAK (Alfa Persei), kwenye tovuti ya Prof Jim Kaler, University of Illinois, iliangaliwa Oktoba 2017

## Marejeo
* Allen, Richard Hinckley: Star-Names and their Meanings; kwa G. E. Stechert New York, Leipzig, London, Paris 1899, ukurasa 331 (online kwenye archive.org)
*Knappert, Jan: The Swahili Names of Stars, Planets and Constellations; The Indian Ocean Review September 1993 Volume 6 No. 3 September 1993, kurasa 6-7,  ISSN 1031-2331
* Lane, Edward William : An Arabic - English  Lexicon by  in eight parts – 1872 (Perseus Collection Arabic Materials  Digitized Text Version v1.1   of reprint  Beirut – Lebanon 1968) online hapa
* Lyubimkov, Leonid S.; et al. (February 2010), "Accurate fundamental parameters for A-, F- and G-type Supergiants in the solar neighbourhood", Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, 402 (2): 1369–1379 online hapa

Jamii:Nyota
End of the Road

"**End of the Road**" ni wimbo uliorekodiwa na kundi la muziki wa R&B kutoka nchini Marekani Boyz II Men kwa ajili ya kibwagizo cha filamu ya *Boomerang*. Wimbo umetoka mwaka wa 1992, kutungwa na kutayarishwa na Kenneth "Babyface" Edmonds, L.A. Reid na Daryl Simmons.

"End of the Road" ulipata mafanikio ya juu hakuna mfano kwa Marekani na kimataifa na huhesabiwa kuwa moja kati ya nyimbo bora za R&B za muda wote. Huko Marekani, "End of the Road" ulitamba kwa majuma 13 katika chati za *Billboard* Hot 100. Rekodi hii ilikuwa kuvunja mwaka uliofuata na Whitney Houston kwa kukaa majuma 14 katika nafasi ya kwanza kwa kibao chake cha "I Will Always Love You"; Boyz II Men baadaye wakamrudishia rekodi ya Houston kwa kibao chao cha "I'll Make Love to You", ambacho nacho kilitamba kwa majuma 14 kwenye chati hizo mnamo mwaka wa 1994. Haijatosha, wakavunja tena rekodi yao wenyewe na kibao cha "One Sweet Day" (walichoimba pamoja na Mariah Carey), ambacho kilidumu majuma 16 nafasi ya kwanza kwenye chati hizo kuanzia mwaka 1995 hadi 1996.

"End of the Road" ulikuwa wimbo uliochukua nafasi ya kwanza kwa mwaka 1992 kwenye chati za *Billboard* Year-End Hot 100 Singles of 1992. Umepewa nafasi ya sita kama wimbo wenye mafanikio na jarida la *Billboard* kwa miaka ya 1990–1999. Vilevile umepewa nafasi ya 50 kwenye *Billboard* katika orodha yao ya  "Nyimbo Bora 100 za Muda Wote".

## Orodha ya nyimbo
**Europe/UK/Australia CD** 
# End of the Road (Pop Edit) 	3:39 	
# End of the Road (Radio Edit w/ Acapella End) 	4:13 	
# End of the Road (LP Version) 	5:50 	
# End of the Road (Instrumental) 	5:16

**7" single**
# "End of the Road" (pop edit) — 3:39
# "End of the Road" (instrumental version) — 5:16

**Cassette single**
*A side: 		End of the Road (LP Version) 		
*B side:	End of the Road (Instrumental Version)

## Chati
### Chati za kila wiki 
### Chati za mwishoni mwa mwaka
### Chati za mwishoni mwa muongo
### Tunukio 
## Marejeo 
## Viungo vya Nje
*  / VEVO official channel
*
Boyz II Men

**Boyz II Men** ni kundi la muziki wa R&B kutoka mjini Philadelphia, Pennsylvania, Marekani. Wanafahamika zaidi kwa ukali wao wa kuimba sauti tupu na hamoni. Kwa sasa wapo watatu tu, Nathan Morris, Wanya Morris na Shawn Stockman. Wakati wa miaka ya 1990, Boyz II Men waliupatia umaarufu wao kupitia studio ya Motown Records wakiwa wanne na Michael McCary, ambaye ameondoka kundini mnamo mwaka 2003 kwa kufuatia masuala mbalimbali ya kiafya.

Katika miaka ya 1990, Boyz II Men walipata umaarufu na mafanikio makubwa sana si ndani tu bali hata kimataifa. Hii ilianza kwa kutoa kibao cha "End of the Road" mnamo 1992, ambacho kilibamba chati mbalimbali duniani. "End of the Road" ilileta rekodi mpya kwa kukaa muda mrefu kwenye chati, kilishika nafasi ya kwanza kwenye *Billboard* Hot 100 kwa majuma 13, ilivunja rekodi iliyowekwa  miongo kadhaa nyuma na marehemu Elvis Presley. Boyz II Men waliendelea kuvunja rekodi kwa kutoa kibao cha "I'll Make Love to You" na "One Sweet Day" (wameimba na Mariah Carey), ambacho kilikaa kwa majuma 16 mfululizo, vyote vilivunja rekodi kwa kukaa nafasi ya kwanza. Haikushia hapo, "I'll Make Love to You" imevuka mipaka na kushika nafasi za juu kabisa huko nchini Australia (kwa kushika nafasi ya kwanza kwa majuma manne) na kupata mafanikio mazuri kimataifa. Mpaka 2017, "One Sweet Day" bado inashikilia rekodi yake ya kukaa majuma 16 kwenye chati za  Hot 100, kiasi imejitahidi Despacito.

## Diskografia 
; Studio albamu
* *Cooleyhighharmony* (1991)
* *II* (1994)
* *Evolution* (1997)
* *Nathan Michael Shawn Wanya* (2000)
* *Full Circle* (2002)
* *Throwback, Vol. 1* (2004)
* *The Remedy* (2006)
* *Motown: A Journey Through Hitsville USA* (2007)
* *Love* (2009)
* *Twenty* (2011)
* *Collide* (2014)
* *Under The Streetlight* (2017)

## Marejeo
* Huey, Steve. "Boyz II Men". AllMusic. Retrieved from  on , 2005.

## Viungo vya Nje
* Boyz II Men – Official Website
* Boyz II Men – Official Twitter
* Boyz II Men – Official Facebook
* Boyz II Men  – French Family
* Boyz II Men – Japan Portal
Nathan Morris

**Nathan Morris** (amezaliwa 18 Juni, 1971) ni mwimbaji na mfanyabiashara kutoka nchini Marekani. Anajulikana sana kwa kuwa miongoni mwa waanzilishi wa kundi la muziki wa R&B la Kimarekani Boyz II Men.

## Jisomee
* Nathan Morris in-depth interview by Pete Lewis, 'Blues & Soul' March 2008 

## Viungo vya Nje
* 
* 
*  (another)
* [ Nathan Morris] at Allmusic
Shawn Stockman

**Shawn Patrick Stockman** (amezaliwa 26 Septemba, 1972) ni mwimbaji, mtunzi wa nyimbo na mtayarishaji wa rekodi nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa kuwa mmoja kati ya wanachama waanzilishi wa kundi zima la muziki wa R&B kutoka nchini Marekani maarufu kama  Boyz II Men. Vilevile aliwahi kuwa jaji katika kipindi cha televisheni maarufu cha *The Sing-Off*.
## Marejeo
## Viungo vya Nje 
* 
* 
* [ Shawn Stockman] at Allmusic
Kiormuri

**Kiormuri** ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Pakistan inayozungumzwa na Waormuri. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kiormuri imehesabiwa kuwa watu 6000. Pia kuna wasemaji wachache nchini Afghanistan. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiormuri kiko katika kundi la Kiirani cha Magharibi.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kiormuri kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kiormuri
*lugha ya Kiormuri katika Glottolog
*lugha ya Kiormuri kwenye Ethnologue

Jamii:Lugha za Pakistan
Jamii:Lugha za Afghanistan
Maliki Junubi

400px|thumb|Maliki Junubi (Regulus) katika makundinyota yake ya Asadi – Leo  jinsi inavyoonekana kwa mtazamaji  wa Afrika ya Mashariki

**Maliki Junubi** (ing. na lat. **Regulus** pia **α Alfa&nbsp;Leonis**, kifupi **Alfa Leo**, **α&nbsp;Leo**) ni nyota angavu zaidi katika kundinyota la Simba (pia Asadi, lat. *Leo*). 
 
## Jina
Maliki Junubi inayomaanisha “Mfalme wa Kusini” ilijulikana kwa mabaharia Waswahili tangu miaka mingi wakifuata njia yao baharini wakati wa usiku kwa msaada wa nyota. . Walipokea jina hili kutoka kwa Waarabu wanaosema  المليك  *al-malik* linalomaanisha "mfalme". Waarabu waliwafuata hapa Wagiriki wa Kale waliosema βασιλίσκος basiliskos (mfalme mdogo). Jina mbadala lilikuwa “moyo wa simba” yaani قلب الأسد qalb al-asad. 
Kwa matumizi ya kimataifa Umoja wa Kimataifa wa Astronomia ulikubali umbo la Kilatini la jina na kuorodhesha nyota hii kwa jina la "Regulus"  (yaani mfalme mdogo).

Alfa Leonis ni jina la Bayer maana ina nafasi ya kwanza kufuatana na mwangaza katika kundinyota yake. 

## Tabia
Maliki Junubi - Regulus iko umbali wa miakanuru 77.5 kutoka Jua letu. Ina mwangaza unaoonekana wa 1.36 na mwangaza halisi ni -0.2.  Spektra yake ni ya aina ya B7.

Iko angani karibu na mstari wa ekliptiki, hivyo inafunikwa mara nyingi na Mwezi.

Maliki Junubi ni mfumo wa nyota maradufu nne au labda zaidi. Nyota kuu ni Regulus A iliyo na rangi ya    buluu-nyeupe na masi ya 3.5  Inafuatana na nyota kibete nyeupe yenye masi ya M☉ 0.3  na zote mbili zinazunguka kwa pamoja kitovu chao cha graviti katika muda wa takriban siku 40.. 

Nyota mbili nyingine ya mfumo huu zinaitwa B na C zikiwa umbali wa vizio astronomia 5,000 kutoka A.

## Tanbihi
## Viungo vya Nje
* Constellation Guide:Leo
*Leo the Lion, "Stars", kwenye tovuti ya Ian Ridpath, Star Tales, iliangaliwa Oktoba 2017
*REGULUS (Alpha Leonis), kwenye tovuti ya Prof Jim Kaler, University of Illinois, iliangaliwa Oktoba 2017

## Marejeo
* Allen, Richard Hinckley: Star-Names and their Meanings; kwa G. E. Stechert New York, Leipzig, London, Paris 1899, ukurasa 59 (online kwenye archive.org)
*Knappert, Jan: The Swahili Names of Stars, Planets and Constellations; The Indian Ocean Review September 1993 Volume 6 No. 3 September 1993, kurasa 6-7,  ISSN 1031-2331
* Lane, Edward William : An Arabic - English  Lexicon by  in eight parts – 1872 (Perseus Collection Arabic Materials  Digitized Text Version v1.1   of reprint  Beirut – Lebanon 1968) online hapa
* Rappaport, S.; Podsiadlowski, Ph.; Horev, I. (2009). "The Past and Future History of Regulus". The Astrophysical Journal. 698 (1): 666–675 online hapa
* Gies, D.R.; Dieterich, S.; Richardson, N. D.; Riedel, A. R.; Team, B. L.; McAlister, H. A.; Bagnuolo, Jr., W. G.; Grundstrom, E. D.; Štefl, S.; Rivinius, Th.; Baade, D.; et al. (2008). "A Spectroscopic Orbit for Regulus". The Astrophysical Journal. 682 (2): L117–L120. online hapa

Jamii:Nyota
Steven (Siri ya Mtungi)

**Steven** ni jina la uhusika kutoka katika tamthilia ya Siri ya Mtungi kutoka nchini Tanzania. Uhusika umechezwa na Yoeri Mpira. Maisha yake ni tabu karibia kila siku. Makuzi ya kuishi geto na kaka yake, bado elimu na mazingira ya uhuni yanayomzunguka. Hana la kujifunza kutoka kwa kaka yake isipokuwa juhudi anazofanya ili mdogo wake apate maisha mazuri. Steven ni kijana mwenye kipaji cha kurap (jina la kisanii ni Dogo-D) na mzuri katika somo la hesabu. 

Mwepesi kuiga mambo yasiyo na maana, mfano umalaya alijaribu kufuata nyayo za kaka yake Duma, lakini ukali wa kaka yake ulisababisha aachane na tabia za kaka yake. Kijana mwenye nidhamu na asiyependa kulumbana. Hawezi hata kujitetea katika mambo mengi sana. Mara nyingi hutegemea wakati useme badala ya kusema ili ijulikane.  Ni mmoja kati ya wahusika wanaoishi maisha ya dhiki mno. Maisha ya geto yamejawa na mikasa na manyanyaso mbalimbali. 
 Katikati mwa msimu wa pili, anapata ufadhili wa kuishi nyumbani kwa mwalimu wa somo la hesabu hadi hapo Duma atakaporudi safari yake ambayo hasa mwenyewe aliita ya matumaini na maisha mapya.  
## Tazama pia
*Duma
*Sabrina Kizito
*Cheche Mtungi
*Bi. Mwanaidi
*Bi. Farida
*Mzee Kizito
## Marejeo
Jamii:Wahusika wa Siri ya Mtungi
Kichaa

thumb|Alama inayotambulisha kichaa.
**Kichaa** (kwa Kiingereza: "insanity" ) ni wigo wa tabia fulani isiyo ya kawaida inayoambatana na matatizo ya akili. 

Kichaa ni ugonjwa unaowapata sana binadamu na wanyama, kwa mfano kichaa cha mbwa. 

Kati ya sababu za ugonjwa huo kuna matumizi ya madawa ya kulevya na malaria kali iliyopanda kichwani.

## Tazama pia
* Kichaa cha mbwa

## Tanbihi
Jamii:Saikolojia
Jamii:Magonjwa
Mlima Ratz

'''''' ni mlima wa Kanada, wenye kimo cha mita 3,090 juu ya usawa wa bahari.

## Tazama pia
* Orodha ya milima

Jamii:Milima ya Kanada
Mlima Baker (maana)

**Mlima Baker** ni jina la milima mbalimbali duniani, kama vile
* Mlima Baker - Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
* Mlima Baker (Washington) - Marekani
Nairi

Alpha Gruis,   α Gruis,   Alnair   Nairi

** Nairi ** (ar., lat. & ing. **Alnair** pia **α Alfa&nbsp;Gruis** , kifupi **Alfa Gru**, **α&nbsp;Gru**) ni nyota angavu zaidi katika kundinyota la Kuruki (*Grus*) na nyota angavu ya 31 kwenye anga ya usiku.  

## Jina
Nairi inayomaanisha “ng'avu” ilijulikana kwa mabaharia Waswahili tangu miaka mingi wakifuata njia yao baharini wakati wa usiku kwa msaada wa nyota. . Walipokea jina hili kutoka kwa Waarabu wanaosema  النّيّر    *al-nair* wakimaanisha „ ng'avu ". Waarabu walihesabu nyota hii katika kundi la Hutu Junubi.
Kwa matumizi ya kimataifa Umoja wa Kimataifa wa Astronomia ulikubali jina la Kiarabu na kuorodhesha nyota hii kwa jina la "Alnair"  .

Alfa Gruis ni jina la Bayer kwa sababu Alfa ni herufi ya kwanza katika Alfabeti ya Kigiriki na Nairi ni nyota angavu zaidi katika Kuruki - Grus. 

## Tabia
Nairi iko umbali wa miakanuru takriban 101 kutoka Jua letu. Ina mwangaza unaoonekana wa mag 1.7 na mwangaza halisi ni -0.72.  Spektra yake ni ya aina ya B6 au B7 .   "B" inamaanisha ni nyota ya safu kuu inayoyeyunganisha hidrojeni kuwa heliamu; inawezekana imeshafika tayari mwisho wa hatua hii na itahamia karibuni kuyeyunganisha heli kwa elementi nzito zaidi.

Kama nyota nyingi zinazofanana nayo inazunguka haraka kwenye mhimili wake kwa kasi ya angalau kilomita 236 kwa saa katika kanda ya ikweta yake.

## Tanbihi
## Viungo vya Nje
* Constellation Guide:Grus  
*Grus, kwenye tovuti ya Ian Ridpath, Star Tales, iliangaliwa Oktoba 2017
*ALNAIR (Alfa Gruis), kwenye tovuti ya Prof Jim Kaler, University of Illinois, iliangaliwa Oktoba 2017

## Marejeo
* Allen, Richard Hinckley: Star-Names and their Meanings; kwa G. E. Stechert New York, Leipzig, London, Paris 1899, ukurasa 331 (online kwenye archive.org)
*Knappert, Jan: The Swahili Names of Stars, Planets and Constellations; The Indian Ocean Review September 1993 Volume 6 No. 3 September 1993, kurasa 6-7,  ISSN 1031-2331
* Lane, Edward William : An Arabic - English  Lexicon by  in eight parts – 1872 (Grus Collection Arabic Materials  Digitized Text Version v1.1   of reprint  Beirut – Lebanon 1968) online hapa
* Gray, R. O.; et al. (July 2006), "Contributions to the Nearby Stars (NStars) Project: spectroscopy of stars earlier than M0 within 40 pc-The Southern Sample", The Astronomical Journal, 132 (1): 161–170 online hapa
* Hoffleit, D.; Warren, W. H. Jr. "HR 8425, database entry". The Bright Star Catalogue (5th Revised (Preliminary) ed.). CDS. Retrieved 5 September 2015.  online hapa 
* Malagnini, M. L.; Morossi, C. (November 1990), "Accurate absolute luminosities, effective temperatures, radii, masses and surface gravities for a selected sample of field stars", Astronomy and Astrophysics Supplement Series, 85 (3): 1015–1019, online hapa

Jamii:Nyota
Saa ya mchanga

250px|thumb|Saa ya mchanga inayoonyesha kipindi cha dakika 3; baada ya dakika 3 mchanga wa juu umeshuka. Hutumiwa kwa kupika mayai.
**Saa ya mchanga** ni saa ambayo hutumia mchanga au unga katika kupima muda.

Saa za mchanga ni saa ambazo zilikuwa zikitumika kwa kiwango kikubwa hapo zamani, kabla ya teknolojia ya saa ambazo zinatumia seli au betri.

Jamii:Vifaa
Mzee Kizito

**Mzee Kizito** ni jina la uhusika kutoka katika tamthilia ya Siri ya Mtungi kutoka nchini Tanzania. Uhusika umechezwa na Nkwabi Ng'hangasamala. Mzee Kizito ni mtu mwema, mwenye moyo wa huruma kwa kila mja aliyekaribu nae. Ana nyumba tatu. Moja Bi. Farida, Bi. Mwanaidi na Nusura. Vilevile anamiliki gereji ambayo anafanya kazi na watoto zake. Ni moja kati ya wazee wanaofuata maadili mno, tena hapendi kuyumbishwa wala kuyumbisha. Msema kweli kwa kila linalomfika. 

Hasa hupenda kumwambia mambo mengi sana mke wake wa pili Bi. Mwanaidi. Alijikuta anaingia matatani na wimbo zito la mawazo baada ya kumuoa Nusura na kupata taarifa ya kuwa ana UKIMWI. Haitoshi, Bi. Farida nae katika hangai yake ya kutaka kumroga mumewe, kalivagaa gono kutoka kwa mganga wa kienyeji na kulileta nyumbani na hatimaye Kizito kulipata haraka pindi tu alipojamiiana na mke wake wa kwanza.  

Ana mahusiano ya wastani na mkwewe Cheche Mtungi. Ndiye aliyemwezesha kufungua upya Studio ya Mtungi. Rafiki wake wa karibu ni Mjomba (Seif Mbembe), ambaye ndiye hasa anayemtegemea katika kutekeleza mambo yake mengi sana. Mjomba ndiye aliyefanikisha zoezi la kumtolea posa Nusura hapo awali. Hata alivyopata gono, haraka alimwendea Mjomba na kumweleza yanayomsibu na bila kusita Mjomba alimshauri aende hospitali kujitazama. Kwa ujumla wake, Kizito hana shida na mtu. Ana urafiki na kila lika. Mara kadhaa Duma ameonekana kwenda kuazima gari la Mzee Kizito na kulifanya vibaya na bado aliendelea kumpa. 
## Tazama pia
*Sabrina Kizito
*Cheche Mtungi
*Bi. Mwanaidi
*Bi. Farida
## Marejeo
Jamii:Wahusika wa Siri ya Mtungi
Faridi

** Faridi** (ar., lat. & ing. **Alphard** pia **α Alfa&nbsp;Hydrae** , kifupi **Alfa Hya**, **α&nbsp;Hya**) ni nyota angavu zaidi katika makundinyota ya Shuja (*Hydra*) na nyota angavu ya 49 kwenye anga ya usiku.  

## Jina
Faridi inayomaanisha “pweke” ilijulikana kwa mabaharia Waswahili tangu miaka mingi wakifuata njia yao baharini wakati wa usiku kwa msaada wa nyota. . Walipokea jina hili kutoka kwa Waarabu wanaosema  الفرد   *al-fard* inayomaanisha „ peke yake " kwa sababu hakuna nyota ng’avu nyingine iliyo karibu.  
Kwa matumizi ya kimataifa Umoja wa Kimataifa wa Astronomia ulikubali jina la Kiarabu na kuorodhesha nyota hii kwa jina la "Alphard"  .

Alfa Hydrae ni jina la Bayer kwa sababu Alfa ni herufi ya kwanza katika Alfabeti ya Kigiriki na Faridini nyota angavu zaidi katika Shuja - Hydra.

## Tabia
Faridi iko kwa umbali wa miakanuru takriban 420 kutoka Jua letu. Ina mwangaza unaoonekana wa mag 2 na mwangaza halisi ni -1.69.  Masi ni Mo 3 , nusukipenyo Ro 50 – 56 .  Spektra yake ni ya aina ya K3.   "K" inamaanisha ni nyota iliyoondoka tayari kwenye safu kuu na sasa imekuwa jitu jekundu iliyopanuka kuwa na nusukipenyo mara 50 za Jua letu. Hivyo mng’aro wake ni kali vilevile ikiwa na Lo 780.

Faridi inazunguka polepole kwenye mhimili wake katika muda wa miaka 2.4 .

## Tanbihi
## Viungo vya Nje
* Constellation Guide:Hydra  
*Hydra, kwenye tovuti ya Ian Ridpath, Star Tales, iliangaliwa Oktoba 2017
*ALPHARD (Alfa Hydrae), kwenye tovuti ya Prof Jim Kaler, University of Illinois, iliangaliwa Oktoba 2017

## Marejeo
* Allen, Richard Hinckley: Star-Names and their Meanings; kwa G. E. Stechert New York, Leipzig, London, Paris 1899, ukurasa 331 (online kwenye archive.org)
*Knappert, Jan: The Swahili Names of Stars, Planets and Constellations; The Indian Ocean Review September 1993 Volume 6 No. 3 September 1993, kurasa 6-7,  ISSN 1031-2331
* Piau, L.; et al. (February 2011), "Surface convection and red-giant radius measurements", Astronomy and Astrophysics, 526: A100  online hapa
* da Silva, L.; et al. (November 2006). "Basic physical parameters of a selected sample of evolved stars". Astronomy and Astrophysics. 458 (2): 609–623. online hapa

Jamii:Nyota
Katrina Kaif

**Katrina Kaif** (kəˈʈriːnaː ˈkɛːf, alizaliwa **Katrina Turquotte**, 16 Julai 1983) ni mwigizaji wa filamu na mwanamitindo kutoka Uingereza. 

Ana umaarufu kwa ajili ya kazi yake katika filamu za Kihindi. Alionekana hasa katika filamu za Bollywood kwa lugha kama vile Kitelugu na Kimalayalam. 

Mbali na kuwa moja ya waigizaji wenye kulipwa pesa ya juu, wanahabari humtambua kama mmoja ya wanatajika wenye kuvutia sana.

## Viungo vya nje 
* 
* 

Jamii:Waliozaliwa 1983
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamitindo wa Uingereza
Jamii:Waigizaji filamu wa Uingereza
Vumbi la angani

**Vumbi la angani** ni hewa taka zilizoundwa na vipande vya mawe ambavyo hupatikana pamoja na gesi mbalimbali kati ya nyota na nyota ndani ya galaksi lakini pia kati ya sayari na sayari (tabaka la atmosphere mpaka kwenye exophere).

Vumbi hilo halienei kwa usawa bali linaunda mawingu halisi lenye msongamano tofautitofauti.

Jamii:Sayansi sayari
Jamii:Anga-nje
Waka

**Waka** ni jina la wimbo uliotoka tarehe 7 Desemba 2017 kutoka kwa msanii wa muziki wa kizazi kipya
kutoka nchini Tanzania - Diamond Platnumz akimshirikisha Rick Ross kutoka Marekani. Wimbo umetayarishwa na Laizer Classic kupitia studio za Wasafi Records na ni wimbo wa pili kutoka katika albamu ya A Boy From Tandale iliyotoka 2018. Wimbo huu ni wa tatu kushirikisha wasanii kutoka Marekani baada ya Marry You aliyomshirikisha Ne-Yo na Hallelujah aliowashirikisha Morgan Heritage. Vilevile wimbo wa pili kufungiwa (japo zilitajwa kwa wakati mmoja) na Hallelujah. Kwa upande wa lugha, huu ni wimbo wa tatu kuimba sana Kiingereza baada ya Bum-Bum halafu Hallelujah. Japo alisikika akiimba Kiingereza kiasi kwenye wimbo wa Make Me Sing - lakini si sana kama huu na Hallelujah. 
## Tazama pia
*Hallelujah
*A Boy from Tandale
## Marejeo
Vybz Kartel

**Vybz Kartel** (jina la kuzaliwa: **Adidjah Azim Palmer**; alizaliwa 7 Januari 1976) ni mwanamuziki wa Dancehall na Reggae kutoka Jamaika

Jamii:Waliozaliwa 1976
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamuziki wa Jamaika
Madusa

200px|thumb|Sarafu ya Ugiriki ya Kale inayppnyehsa kichwa cha Madusa
200px|thumb|Sanamu ya Farisi akishika kichwa cha Madusa, na Mwitalia Cellini
**Madusa** (pia: **Medusa**, gir. Μέδουσα *medusa*) ni jina la zimwi wa kike katika mitholojia ya Kigiriki. Alitazamiwa kuwa mmoja wa Gorgoni watatu, waliozaliwa kama watoto wa miungu wa bahari.

Katika masimulizi Madusa alikuwa na uso wa kutisha. Nywele zake zilikuwa nyoka za sumu, meno kama nguruwe mwitu na ulimi mrefu uliotoka nje ya mdomoni. Kila mtu aliyemtazama alikufa akibadilishwa kuwa jiwe.

Hata hivyo kuna pia picha ambako Madusa anaonekana kama mrembo kwa sababu kuna pia simulizi ya kwamba alizaliwa kama binti mzuri sana. Siku moja alifanya mapenzi na Poseidon mungu wa bahari (wengine walisema alibakwa na Poseidon) katika hekalu ya Athena. Athena alikasirika na kumpa Madusa uso wa kutisha.

Madusa alikatwa kichwa chake na shujaa Farisi *(:en:Perseus)*; Farisi alishindwa kupata zawadi za kutosha kwa harusi ya mfalme Polidektes hivyo mfalme huyu alidai  ampatie kichwa cha Madusa, lakini kwa ukeli alitaka kumwua Farisi kwa njia hii.

Farisi alipata msaada wa miungu mengine na hasa Athena alimshauri kutomtazama Madusa moja kwa moja bali alimpa ngao yake iliyokuwa kama kioo upande wa ndani. Hivyo Farisi alisafiri hadi kisiwa ambako Gorgoni walikaa akawakarinia wakati wanalala; alikata kichwa cha Madusa kwa kumwangalia kupitia ngao akaweka kichwa mfukoni na kukimbia nayo.
 
Baadaye aliweza kutumia kichwa chaMadusa mara kadhaa kama silaha wakati aliposhambuliwa; hapa alitoa kichwa kutoka mfuko akigeuza kichwa kando na kuweka kichwa mbele ya washambulizi waliogeukiwa mara moja na kuwa jiwe.

Kwa njia aliweza kumshinda hata mungu Atlasi aliyegeukiwa kuwa milima ya Atlas.

Masimulizi ya Madusa inakumbukwa pia kwenye anga la usiku ambako kundinyota inatunza jina la Farisi na nyota angavu ndani yake hutazamiwa kama kichwa cha Madusa - kwa Kiswahili inaitwa Rasi Madusa, kwa Kiarabu na Kiingereza "Algol".

## Viungo vya Nje
*Gorgones and Medousa, tovuti ya Aaron Atsma theoi.com, iliangaliwa Novemba 2017
*Hadithi ya Perseus na Madusa, tovuti Star Tales ya Ian Ridpath, iliangaliwa Novemba 2017
Jabuha Asadi

Gamma Leonis (γ Leo), also named Algieba Jabuha Asadi

** Jabuha Asadi** (ar., lat. & ing. **Algieba** pia **γ Gamma&nbsp;Leonis** , kifupi **Gamma Leo**, **γ&nbsp;Leo**) ni nyota angavu zaidi katika kundinyota la Simba (zamani Asadi, lat. *Leo*). Jabuha Asadi ni nyota maradufu iliyotambuliwa kuwa na angalau sayari moja.  

## Jina
Jabuha Asadi inayomaanisha “Paji la Simba” ilijulikana kwa mabaharia Waswahili tangu miaka mingi wakifuata njia yao baharini wakati wa usiku kwa msaada wa nyota. . Walipokea jina hili kutoka kwa Waarabu wanaosema kwa kawaida  جبهه الاسد   *jabha  al-asad* inayomaanisha  „paji la simba ". Jina hili limejadiliwa mara nyingi kwa sababu katika picha zote za kundinyota hii si sehemu ya kichwa zaidi la nywele za shingoni lakini unajimu wa Waarabu unajua «  manzili za mwezi » na mojawapo ni « al jabha » inayojumlisha nyota kadhaa za Asadi (Simba) kwa hiyo  inawezekana jina lilitokea hapa  .  
Kwa matumizi ya kimataifa Umoja wa Kimataifa wa Astronomia ulikubali jina la Kiarabu na kuorodhesha nyota ya γ1  kwa jina la "Algieba"   . Hivyo sehemu nyingine ya nyota maradufu γ2 haina jina.

Gamma Leonis ni jina la Bayer ingawa Gamma ni herufi ya tatu katika Alfabeti ya Kigiriki na Jabuha Asadi ni nyota angavu ya pili katika Asadi (pia: Simba) - Leo.

## Tabia
Jabuha Asadi inatambuliwa kuwa nyota maradufu kwa kutumia darubini ndogo.

Nyota kuu ina mwangaza unaoonekaka wa +2.28 ikiwa katika kundi la spektra K1-III. Jotoridi usoni ni K 4,470 na mng’aro wake kwenye Lo 180. Nyota ya B huwa na mwagaza unaoonekana wa mag +3.51 iko katika kundi la G7 III. Zinazungukana kwa umbali wa vizio astronomia 170 katika muda wa miaka 500 au zaidi.  Zote mbili zimeshakwisha kuyeyunganisha hidrojeni kuwa heliamu zikapanuka katika hatua iliyofuata.

Mwaka 2009 watafiti wa Korea, Ukraina na Ujerumani walitambua mabadiliko katika nuru ya spektra zilizoonyesha uwezekano wa kuwepo kwa sayari yenye masi 8-9 za Mshtarii (Jupiter) inayozunguka Jabuha Asadi A katika muda wa siku 429. .

## Tanbihi
## Viungo vya Nje
* Constellation Guide:Leo  
*Leo, kwenye tovuti ya Ian Ridpath, Star Tales, iliangaliwa Oktoba 2017
*ALGIEBA (Gamma Leonis), kwenye tovuti ya Prof Jim Kaler, University of Illinois, iliangaliwa Oktoba 2017

## Marejeo
* Allen, Richard Hinckley: Star-Names and their Meanings; kwa G. E. Stechert New York, Leipzig, London, Paris 1899, ukurasa 331 (online kwenye archive.org)
*Knappert, Jan: The Swahili Names of Stars, Planets and Constellations; The Indian Ocean Review September 1993 Volume 6 No. 3 September 1993, kurasa 6-7,  ISSN 1031-2331
* Han, Inwoo; Lee, B. C.; Kim, K. M.; Mkrtichian, D. E.; Hatzes, A. P.; Valyavin, G. (2010). "Detection of a Planetary Companion around the giant star γ-1 Leonis". Astronomy and Astrophysics. 509: A24. https://arxiv.org/abs/0911.0968

Jamii:Nyota
Kikati

**Kikati** ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Afghanistan na Pakistan inayozungumzwa na Wakati. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kikati nchini Afghanistan imehesabiwa kuwa watu 15,000. Pia kuna wasemaji 6,000 nchini Pakistan (2004). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikati kiko katika kundi la Kinuristani.

## Viungo vya nje
*lugha ya Kikati kwenye Multitree
*makala za OLAC kuhusu Kikati 
*lugha ya Kikati katika Glottolog
*lugha ya Kikati kwenye Ethnologue

Jamii:Lugha za Pakistan
Jamii:Lugha za Afghanistan
Ni Wako

**Ni Wako** ni jina la wimbo ulioimbwa na msanii wa muziki wa kizazi kipya kutoka nchini Norway, Makihiyo akimshirikisha Ben Pol kutoka Tanzania. Wimbo umetungwa na Ben Pol na kutayarishwa na Tiddy Hotter. Huu ni wimbo wa kwanza kutoa kwa msanii huyu chipukizi na amepanga kuimba mitindo mbalimbali ya muziki unaopatikana Tanzania. Awali aliutambulisha kwa mara ya kwanza mnamo tarehe 7 Disemba, 2017 na video yake kutoka tarehe 15 Disemba, 2017. Huku akiwa na ziara za kutembelea media mbalimbali kuanzia tarehe 12 Disemba 2017 hadi tarehe 2 Januari, 2018. Wimbo unahusu wimbi zito la mahaba waliyonayo wapenzi wawili. Wanajibishana kwa ustadi wa hali ya juu kiasi kwamba sio rahisi kufahamu kama aliyeimba si Mswahili. Makihiyo kaonesha nia ya dhati ya kuimba na kupaisha muziki wa Bongo Flava anga nyingine. Video ya wimbo huuu imeongozwa na Khalfani, ikionesha mazingira ya wakazi wengi wa Pwani, huko Bagamoyo. Lengo hasa ilikuwa kuleta umbo la asili la Mwafrika. Makihiyo anaonekana kushiriki katika michezo ya ngoma na vazi la khanga. 
## Tazama pia
*Mzungu Kichaa
## Marejeo
## Viungo vya Nje
Jamii:Nyimbo za 2017
Jamii:Nyimbo za Makihiyo
Jamii:Nyimbo za Ben Pol
Jamii:Nyimbo zilizotayarishwa na Tiddy Hotter
Erzgebirge

thumb|400px|Ramani ya Erzgebirge
**Erzgebirge** (jer. tamka *erts-ge-bir-ge*, milima ya madini, Kicheki *Krušné hory*) ni safu ya milima iliyopo mpakani wa Ujerumani na Ucheki yenye urefu wa kilomita 150. Upande wa Ujerumani iko katika jimbo la Saksonia, upande wa Ucheki mpakanni wa Bohemia.

Jina latokana na madini yaliyochimbwa katika milima hii hasa fedha kuanzia zama za shaba. Wakati wa karne za kati eneo hili ilikuwa chanzo muhimu cha fedha na pesa ya "Taler" (iliyoitwa "dollar" kwa Kiingereza) ilianzishwa hapa. Tangu karne ya 19 umuhimu wa mogodi imeendelea kupungua.

Milima ya juu ni Klínovec (jer.: Keilberg) yenye kimo cha mita 1,244 na Fichtelberg yenye kimo cha mita 1,215.