open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sofia the First

**Sofia the First** ni safu ya vipindi vya televisheni ya uhuishaji ya CGI ya Marekani ambayo ilionyeshwa mnamo Novemba 18, 2012, iliyotengenezwa na Uhuishaji wa Televisheni ya Disney kwa Kituo cha Disney na Disney Junior. 

Jamie Mitchell ndiye mkurugenzi na mtayarishaji mtendaji na Craig Gerber anahudumu kama muundaji, mhariri wa hadithi na mtayarishaji. Kipindi kinafuata ujio wa Sofia, uliochezwa na Ariel Winter. Sofia anakua kifalme wakati mama yake, Miranda, anapoolewa na Mfalme Roland II wa Enchancia. 

Kipindi hicho kina nyimbo za John Kavanaugh na Erica Rothschild na alama ya muziki ya Kevin Kliesch. 

## Tanbihi
Jamii:Filamu za Marekani
Jamii:Filamu za 2012
Jamii:Katuni
Rehoboth

thumb|Rehoboth
	thumb|Rehoboth
**Rehobot** ni mji wa Namibia katika Mkoa wa Hardap.

Wakazi wake ni 21,335.

= Tazama pia =

* Orodha ya miji ya Namibia

## Viungo vya nje 
Jamii:Miji ya Namibia
Jamii:Mkoa wa Hardap
Thembisa

thumb|Thembisa,Afrika Kusini
**Thembisa** ni mji wa Afrika Kusini katika Jimbo la Gauteng.

Wakazi wake ni 463,109.

= Tazama pia =
* Orodha ya miji ya Afrika Kusini

## Viungo vya nje 
Jamii:Miji ya Afrika Kusini
Jamii:Gauteng
Becky Lynch

alt=Lynch katika GalaxyCon mnamo Juli 2019|thumb|Lynch katika GalaxyCon mnamo Juli 2019
**Becky Lynch** (jina lake la kweli ni Rebecca Quin) ni mpambanaji mtaalamu wa Ireland. Hivi sasa amesainiwa WWE kwenye chapa Mbichi kwa jina la pete Becky Lynch.

Quin alianza mazoezi kama mpambanaji wa kitaalam mnamo Juni 2002. Mwanzoni alifanya kazi huko Ireland, na mara kwa mara akishirikiana na kaka yake akitumia jina la pete Rebecca Knox, hivi karibuni alipanua kazi yake kwenda Ulaya na Amerika ya Kaskazini kwenye mzunguko huru, akipambana mara kwa mara kwa promosheni anuwai. Alishindana zaidi katika Wrestling ya Mashindano ya Wasomi wa Canada na kuwa Bingwa wa Uzinduzi wa SuperGirls mnamo Juni 2005.

Mnamo Septemba 2006, Quin aliumia sana kichwani wakati wa mechi ambayo ilimuweka mbali na mieleka ya kitaalam kwa miaka kadhaa. Alirudi mwishoni mwa mwaka 2012 na akasaini mkataba na Burudani ya Wrestling World (WWE) mnamo 2013, akiripoti kwa eneo la maendeleo NXT. Kufuatia kuwasili kwake kwenye orodha kuu ya WWE, alikua Bingwa wa Uzinduzi wa Wanawake wa SmackDown katika Uharibifu wa 2016 na ameshikilia jina mara tatu.Mnamo mwaka wa 2018, Lynch alibadilisha mhusika mkali zaidi, kuanzia SummerSlam wakati alipomshambulia Charlotte Flair, akijionesha kama mtu mdogo anayetendewa isivyo haki na kujipachika jina la "The Man," na kusababisha kuongezeka kwa umaarufu wake na msaada wa shabiki. Alishinda mechi ya Royal Rumble na huko WrestleMania 35, kwa mara ya kwanza wanawake walisimamia hafla ya WrestleMania, Lynch alishinda Mashindano ya Mbichi ya Wanawake na Mashindano ya Wanawake wa SmackDown, na kumfanya awe bingwa mara mbili, mwanamke pekee kushika mataji yote wakati huo huo, na bingwa wa wanawake mara nne katika WWE. Alipoteza jina la SmackDown mwezi uliofuata, lakini aliendelea kuweka rekodi ya kutawala kwa muda mrefu kama Bingwa wa Wanawake Wabichi katika siku 399 hadi kwenda kupumzika kwa sababu ya ujauzito mnamo 11 Mei 2020.

Jamii:Watu wa Ireland
Transfomers: The Last Knight

***Transformers: The Last Knight*** ni filamu ya kisayansi ya bunilizi kutoka Marekani iliyotolewa mwaka 2017. Ni sehemu ya tano katika safu ya filamu ya Transformers iliyoanzishwa moja kwa moja.

Filamu hii iliongozwa tena na Michael Bay. Mark Wahlberg anarudia jukumu lake alilokuwa akiligiza katika filamu ya *Age of Extinction*, huku Josh Duhamel, John Turturro, na Glenn Morshower wakichukua tena nafasi zao kutoka kwenye filamu tatu za awali. Wahusika wapya kama Laura Haddock, Isabela Moner, Jerrod Carmichael, Santiago Cabrera, na Anthony Hopkins pia wanaingizwa kwenye filamu hii. Transformers maarufu kama Optimus Prime, Bumblebee, Hound, Drift, Crosshairs, Wheelie, Megatron, na Barricade pia wanajitokeza.

Filamu ilionyeshwa kwa mara ya kwanza katika Odeon Leicester Square, London, mnamo Juni 18, 2017, kisha ikatolewa rasmi Merika mnamo Juni 21, 2017, kupitia Paramount Pictures, katika 2D, 3D, IMAX na IMAX 3D.

Wakosoaji wa filamu walikosoa vipengele kadhaa, ikiwemo urefu wake, hadithi, mwelekeo, na maandishi, ingawa onyesho za mapigano, alama ya muziki, vielelezo, na sauti ya wahusika vilipokea sifa nzuri. Katika Tuzo za Dhahabu za 38 za Raspberry, filamu iliteuliwa mara kumi, ikiwemo kwa Picha Mbaya Zaidi, Mkurugenzi Mbaya Zaidi, na Mwigizaji Mbaya Zaidi (Wahlberg), lakini haikushinda tuzo yoyote.

Kijumla, filamu iling’ara kibiashara, ikikusanya takriban $605 milioni duniani kote dhidi ya bajeti ya $217 milioni, ingawa kwa wastani ilisababisha upotezaji mkubwa wa zaidi ya $100 milioni kwa Paramount na Hasbro, ikichukuliwa kama bomu la kwanza la ofisi ya sanduku la franchise hii.

## Tanbihi
Jamii:Filamu za Marekani
Petro wa Moutiers

**Petro wa Moutiers, O.Cist.** (Saint-Maurice-de-l'Exil, 1102 - Bellevaux, 14 Septemba 1174) alikuwa askofu wa mji huo, leo nchini Ufaransa.

Baada ya kukariri Zaburi zote, akiwa na umri wa miaka 20 alijiunga na monasteri ya Wasitoo. Hata wazazi wake na ndugu zake watatu wakawa wamonaki.

Miaka 10 baadaye alifanywa abati wa monasteri mpya, na miaka 10 tena baadaye askofu kwa pendekezo la Bernardo wa Clairvaux.

Aliongoza vizuri ajabu jimbo lake akilitembelea lote, akisaidia maskini na kumpinga kaisari Frederick I Barbarossa aliyemsimamisha antipapa Vikta IV dhidi ya Papa Aleksanda III. Pia aliteuliwa kupatanisha wafalme.

Papa Selestini III alimtangaza mtakatifu mwaka 1191.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Attwater, Donald and Catherine Rachel John. *The Penguin Dictionary of Saints*. London:Penguin Books, 3rd edition, 1995. ISBN|0-14-051312-4.
* 

## Viungo vya nje
* Catholic Hierarchy

Jamii:Waliozaliwa 1102
Jamii:Waliofariki 1174
Jamii:Wamonaki
Jamii:Wabenedikto
Jamii:Wasitoo
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Alberto wa Yerusalemu

[thumb|280px|[Sanamu yake huko Milano.]]
**Alberto wa Yerusalemu** (alizaliwa Castel Gualtieri, Italia, karne ya 12 - alifariki Akka, Israeli, 14 Septemba 1214) alikuwa kwanza kanoni, halafu askofu wa Bobbio, halafu wa Vercelli nchini Italia, halafu tena wa Yerusalemu katika Nchi Takatifu.

Ndiye aliyewapa kanuni watawa Wakarmeli. 

Wakati wa kuadhimisha Sikukuu ya msalaba aliuawa kwa upanga na mtawa mwovu aliyekuwa amemlaumu na kumshusha cheo.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu mfiadini. 

Sikukuu yake inaadhimishwa tarehe ya kifo chake. 

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*Carmelite Calendar", at Sr. Helena of Mary, O.Carm, "St. Albert of Jerusalem, Law-Giver of Carmel"
*"St. Albert of Jerusalem", St. Joseph's Carmelite Monastery, Kilmacud
*Catholic Online, "St. Albert of Jerusalem"
*"Colonnade Statue in St Peter's Square"

Jamii:Waliozaliwa karne ya 12
Jamii:Waliofariki 1214
Jamii:Wakanoni
Jamii:Watawa waanzilishi
Jamii:wafiadini Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Italia
Bunilizi ya kisayansi

right|thumb|273x273px|Jalada hili la mapema la jarida la SF linaonyesha spacemen na sayari nyingine.

**Bunilizi ya kisayansi** (kwa Kiingereza: *science fiction*, inayofupishwa kama *sci-fi* au *SF*) ni aina ya fasihi, filamu, michezo ya video au sanaa. Hutumia habari za sayansi na teknolojia kuwaza hali ya wakati ujao, usafiri katika anga, usafiri wa wakati, roboti na mengineyo. 

Hadithi zake zinasimuliwa mara nyingi katika ulimwengu ambao ni tofauti na ya kwetu siku hizi. Mtungaji wake atawaza mara nyingi vifaa na sayansi ambayo haipatikani leo au hata haiwezekani. Mara nyingi hadithi zake huwaziwa kutokea katika sayari tofauti pamoja na kutokea kwa viumbe visivyo wa Dunia hii.   

Katika tamaduni mbalimbali kulikuwa na waandishi waliowaza safari za kwenda mahali kama mwezini na Zuhura, kwa mfano Lucianus wa Samosata katika enzi ya Roma ya Kale. Lakini hali halisi fasihi hiyo ilianza tangu kupatikana kwa teknolojia ya kisasa na kutokea kwa mabadiliko ya haraka yaliyoshawishi waandishi kuwaza matumizi yake nje ya maarifa ya kawaida.  

Kati ya waandishi wa kwanza wanaohesabiwa katika fani hiyo ni Mfaransa Jules Verne aliyewaza matumizi ya bunduki kubwa ili kurusha watu mwezini au H.G. Wells aliyewaza mashine ya kupeleka watu katika wakati tofauti, lakini aliwaza pia kupatikana kwa usafiri wa ndege, mashine za vita kama kifaru, runinga na vingine ambavyo vilikuwa havijagunduliwa wakati alipoandika.   

Kati ya waandishi mashuhuri ni Isaac Asimov, profesa wa biokemia aliyetunga hadithi fupi nyingi za bunilizi ya kisanyasi akikumbukwa hasa kwa masimulizi yake kuhusu maadili ya roboti inayoweza kujitawala zinazoangaliwa hadi leo.    

Waandishi mara nyingi hutumia SF kuelezea changamoto za siku zetu kwa kuzisimulia katika wakati ujao au sayari nyingine. Kwa njia hiyo wanalenga wasomaji watafakari mawazo yenye maana. 

## Marejeo 
* [Science Fiction (Bookshelf)](http://www.gutenberg.org/wiki/Science_Fiction_(Bookshelf))  at Project Gutenberg
* SF Hub—resources for science fiction research, created by the University of Liverpool Library
* Science fiction fanzines (current and historical) online
* SFWA "Suggested Reading" list
* Science Fiction Museum & Hall of Fame
* Science Fiction Research Association
* A selection of articles written by Mike Ashley, Iain Sinclair and others, exploring 19th-century visions of the future.  from the British Library's Discovering Literature website.
*Merril Collection of Science Fiction, Speculation and Fantasy at Toronto Public Library
* Science Fiction Studies' Chronological Bibliography of Science Fiction History, Theory, and Criticism 

Jamii:Fasihi
Namungo F.C.

**Namungo Football Club** ni klabu ya mpira wa miguu ya nchini Tanzania yenye makao yake katika Mkoa wa Lindi. Kwa sasa klabu inacheza Ligi Kuu Tanzania Bara, Ligi ya juu kabisa kwenye mfumo ya ligi wa Tanzania.

Ina wachezaji mahiri kama vile Reliants Lusajo na Shiza Kichuya aliyesajiliwa kutoka timu kongwe na kubwa ya Simba.

Klabu hii ya mpira wa miguu pia inajulikana kwa jina la utani la *Wauaji wa Kusini*, ina zaidi ya wanachama 2000 na pia kuongozwa na meneja anayejulikana kwa jina la Hemedi Suleiman.

Klabu hii imeshika nafasi ya tano kwenye ligi kuu Tanzania bara 2021-22.

Michezo yao ya nyumbani inachezwa kwenye Uwanja wa Majaliwa.

## Marejeo 
Jamii:Vilabu vya mpira Tanzania
Jamii:Mkoa wa Lindi
Marcelo Rebelo de Sousa

thumb
**Marcelo Nuno Duarte Rebelo de Sousa** (amezaliwa 12 Desemba 1948) ni mwanasiasa na mwandishi wa habari wa Ureno anayehudumu kama Rais wa 20 na wa sasa wa nchi tangu tarehe 9 Machi 2016.

Jamii:Waliozaliwa 1948
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Marais wa Ureno
KMC F.C.

**KMC F.C.** ni klabu ya mpira wa miguu ya kulipwa ya nchini Tanzania iliyopo mkoani Dar es Salaam wilaya ya Kinondoni. Klabu hii inashiriki Ligi Kuu ya Tanzania Bara (NBC Premier League) na inamilikiwa na Serikali ya Mtaa kupitia Manispaa ya Kinondoni. Pia iliwahi kushiriki mashindano maarufu barani Afrika Kombe la Shirikisho mnamo mwaka 2019.

## Historia 
KMC F.C. ilianzishwa mnamo mwaka 2014 kwa lengo la kutoa fursa kwa vijana wa Kinondoni na kuitangaza manispaa hiyo kupitia michezo. Klabu ilipanda daraja na kuingia Ligi Kuu ya Tanzania Bara kwa mara ya kwanza msimu wa 2018/2019. Katika msimu wake wa kwanza tu, klabu ilishangaza wengi kwa kumaliza katika nafasi ya nne, jambo lililopelekea kufuzu kushiriki mashindano ya Kombe la Shirikisho barani Afrika (CAF Confederation Cup) kwa mara ya kwanza mnamo 2019.

## Uwanja 
Klabu inatumia Uwanja wa KMC Complex uliopo eneo la Mwenge, Dar es Salaam. Uwanja huu ni wa kisasa na una nyasi bandia. Kabla ya kukamilika kwa uwanja wao, klabu ilikuwa ikitumia Uwanja wa Uhuru au Uwanja wa Azam Complex (Chamazi) kwa michezo ya nyumbani.

## Rangi na Nembo 
Rangi kuu za klabu ni Bluu na Nyeupe'. Nembo ya klabu inajumuisha alama ya Manispaa ya Kinondoni, ikionyesha uhusiano wa karibu kati ya timu na utawala wa serikali ya mtaa.

## Mafanikio 
* **Ligi Kuu Tanzania Bara:** Nafasi ya nne (Msimu wa 2018/19).
* **CAF Confederation Cup:** Shiriki hatua ya awali (2019).

## Kikosi na Uongozi 
Klabu inajulikana kwa kuajiri walimu wenye uzoefu na wachezaji chipukizi wenye vipaji. Inasimamiwa na bodi ya wakurugenzi kutoka Manispaa ya Kinondoni chini ya usimamizi wa Meya na Mkurugenzi wa Manispaa.

## Tanbihi
## Marejeo 
# Tovuti ya Manispaa ya Kinondoni (Kinondoni Municipal Council).
# Shirikisho la Mpira wa Miguu Tanzania (TFF) - 
# Taarifa za Ligi Kuu ya NBC (NBC Premier League).

Jamii:Vilabu vya mpira Tanzania
Jamii:Wilaya ya Kinondoni
Biashara United

**Biashara United** ni klabu ya mpira wa miguu ya nchini Tanzania iliyopo mkoani Mara.

Michezo yao ya nyumbani inachezwa kwenye Uwanja wa Karume. 

Kwa msimu wa 2021/2022 inashiriki michuano ya Kombe la Shirikisho Barani Afrika kutokana na kumaliza nafasi ya nne msimu wa 2020/2021 kwenye Ligi kuu ya Tanzania Bara.

Hii ni timu bora zaidi kuliko Yanga ya Haji na pia inauwezo mkubwa kama Simba SC hivyo ni yakuiogopa sana kipindi utakapokutana nayo.

## Marejeo
Jamii:Vilabu vya mpira Tanzania
Jamii:Mkoa wa Mara
Mwadui F.C.

**Mwadui F.C.** ni klabu ya mpira wa miguu ya nchini Tanzania iliyopo mkoani Shinyanga.

Michezo yao ya nyumbani inachezwa kwenye Uwanja wa Kambarage Nyerere.

Timu hiyo ilipoachwa kudhaminiwa na mgodi imeyumba kabisa.

Jamii:Vilabu vya mpira Tanzania
Jamii:Mkoa wa Shinyanga
JKT Tanzania

**JKT Tanzania** ni timu ya mpira wa miguu ya nchini Tanzania inayotumia kifupi cha Jeshi la Kujenga Taifa la Tanzania na iliyopo mkoani Dodoma; mwanzo iliitwa JKT Ruvu.

Michezo yao ya nyumbani inachezwa kwenye Uwanja wa Jamhuri.

Jamii:Vilabu vya mpira Tanzania
Jamii:Mkoa wa Dodoma
Nikomedi wa Roma

[thumb|Mt. Nikomedi katika [dirisha la kioo cha rangi.]]
**Nikomedi wa Roma** alikuwa Mkristo aliyeuawa mjini Roma kwa imani yake. 
 
Inasemekana alikuwa padri.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini. 

Papa Bonifasi V aliheshimu kaburi lake kwa kujenga juu yake basilika kubwa .

Sikukuu yake ni tarehe 15 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Watu wa Roma ya Kale
Jamii:Mapadri
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Italia
Valeriani wa Tournus

thumb|Labda Mt. Valeriani ni yule aliyechorwa upande wa kulia.
**Valeriani wa Tournus** (alikatwa kichwa katika eneo hilo, leo nchini Ufaransa) ni mmojawapo kati ya Wakristo wanaoheshimiwa tangu kale kama watakatifu wafiadini.

Papa Leo XIII alithibitisha heshima hiyo tarehe 24 Novemba 1900.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 15 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Congregatio de Causis Sanctorum, *Index ac status causarum*, Città del Vaticano 1999.
* Filippo Caraffa e Giuseppe Morelli (curr.), *Bibliotheca Sanctorum* (BSS), 12 voll., Istituto Giovanni XXIII nella Pontificia Università Lateranense, Roma 1961-1969.

Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Stratoni, Valeri na wenzao

'''''' Macrobi na Gordiani (walifariki Tomi, leo Constanta, nchini Romania, 320 hivi) walikuwa Wakristo wa Dola la Roma waliouawa kwa ajili ya imani yao wakati wa dhuluma ya kaisari Licinius.

Tangu kale wanaheshimiwa kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 15 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa karne ya 3

Jamii:Wafiadini Wakristo
Niseta Mgoti

[thumb|[Picha takatifu ya Mt. Nikita, karne ya 16.]]
'*** (pia: **Nikita*'; kaskazini kwa mto Danubi, 340 hivi - 370 hivi) alikuwa Mkristo wa kabila la Wagoti ambaye kwa ajili ya imani yake ya Kikatoliki alichomwa moto kwa amri ya mfalme Atanariki, mfuasi wa Ario .

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 15 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje 
*  Story and legend

Jamii:Waliozaliwa 340

Jamii:Wafiadini Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Romania
Albino wa Lyon

**Albino wa Lyon** (alifariki 395 hivi) alikuwa askofu mkuu wa 14 wa mji huo, leo nchini Ufaransa, kwa miaka 10 hivi baada ya Yusto wa Lyon kung'atuka .

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 15 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* *De S. Albino episcopo conf. Lugduni in Gallia*, in Acta Sanctorum Septembris, vol. V, Parigi-Roma 1866, p. 44
* Louis Duchesne, ''Fastes épiscopaux de l'ancienne Gaule*, vol. II, Paris 1910, pp. 157-162
* *Dictionnaire d'archéologie chrétienne et de liturgie*, Tome X, première partie, Paris 1931, col. 193
*  Charles Lefebvre, *Albino (Alpino), vescovo di Lione, santo'', in «Bibliotheca Sanctorum», vol. I, coll. 723-724

Jamii:Waliozaliwa karne ya 4
Jamii:Waliofariki 395
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Emila na Yeremia

**Emila na Yeremia** (walifariki Cordoba, Hispania, 852) walikuwa ndugu Wakristo wa ukoo maarufu walioteswa gerezani muda mrefu wakauawa kwa kukatwa kichwa na Waislamu waliotawala nchi hiyo.

Emila alikuwa shemasi.

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 15 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliofariki 852
Jamii:Mashemasi
Stratoni na wenzake

**Stratoni na wenzake** ni jina la makundi ya wafiadini kama:
* Stratoni, Filipo na Eutikiani
* Stratoni, Valeri na wenzao
Yoshihide Suga

thumb|Suga (2013)
**Yoshihide Suga** (菅 義偉, *Suga Yoshihide*, amezaliwa 6 Desemba 1948) ni mwanasiasa wa Kijapani anayehudumu kama rais wa Chama cha Kidemokrasia huria, na Waziri Mkuu mteule wa Japani. Uteuzi wake rasmi, umefanyika mnamo 16 Septemba 2020, Suga amekua waziri mkuu mpya wa kwanza wa enzi ya Reiwa.

Amewakilisha jimbo la uchaguzi Kanagawa katika Baraza la Wawakilishi la Japani tangu mwaka 1996. Alifanya kazi kama Waziri wa Mambo ya Ndani na Mawasiliano wakati wa awamu ya kwanza ya Shinzō Abe kama Waziri Mkuu kutoka 2006 hadi 2007, na kama Katibu Mkuu wa Baraza la Mawaziri wakati wa awamu ya pili ya Abe kutoka 2012 hadi 2020. Muda wake kama Katibu Mkuu wa Baraza la Mawaziri ulikuwa mrefu zaidi katika historia ya Japani. Suga alitangaza kugombea kwake katika uchaguzi wa uongozi wa LDP wa 2020 kufuatia tangazo la Abe la kujiuzulu, na alizingatiwa sana kuwa kiongozi wa kumrithi Abe kama waziri mkuu, baada ya kupata idhini kutoka kwa washiriki wengi wa kura katika chama kabla ya uchaguzi.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1948
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanasiasa wa Japani
Anthony Petro Mayala

**Anthony Petro Mayala** (Aprili 23, 1940 &#x2013; Agosti 19, 2009) alikuwa Askofu Mkuu wa Jimbo Kuu Katoliki la Mwanza, Tanzania. Alisimikwa rasmi tangu Februari 28, 1988,  akaendelea hadi kifo chake mnamo 2009. 

Mayala alikuwa mwanzilishi wa Chuo Kikuu cha Saint Augustine cha Tanzania (SAUT) na wa Kituo cha Matibabu cha Weil Bugando (WBMC).  

## Maisha ya Awali 
Anthony Petro Mayala alizaliwa katika kijiji cha Nyamhungu (Nera), Parokia ya Ng'wabagole ya Wilaya ya Kwimba, Tanganyika (Tanzania hivi sasa) mnamo Aprili 23, 1940.  Alisoma shule ya msingi na sekondari katika Wilaya ya Kwimba. Mayala alisoma katika Chuo Kikuu cha Loyola Chicago kutoka mwaka 1973 hadi 1975, ambapo alipata digrii katika masuala ya elimu.

## Kazi 
Mayala alipata daraja ya Upadri mnamo Desemba 20, 1970, katika Parokia ya Ibindo, Jimbo la Mwanza.  Aliteuliwa kuwa askofu wa Jimbo Katoliki la Musoma mnamo Februari 22, 1979.  

Aliwahi kuwa Mkuu wa Baraza la Maaskofu Katoliki Tanzania (TEC) kuanzia Juni 1983.  

Mayala alisimikwa rasmi kama Askofu Mkuu wa Jimbo Kuu Katoliki la Mwanza mnamo Februari 28, 1988.  Aliendelea kuwa Askofu Mkuu hadi kifo chake mnamo 2009. 

## Kifo 
Anthony Petro Mayala aliugua ghafla takriban saa 10:00 asubuhi mnamo Agosti 19, 2009, na kukimbizwa hospitalini.  Mayalla alifariki kutokana na mshtuko wa moyo katika Kituo cha Matibabu cha Weil Bugando katika Jiji la Mwanza, Tanzania, takriban saa 2:30 usiku mnamo Agosti 19, 2009.  Alikuwa na umri wa miaka 69. 

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* Askofu Mkuu Anthony Mayala 

Jamii:Waliofariki 2009
Jamii:Waliozaliwa 1940
Jamii:Jimbo Kuu la Mwanza
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Tanzania
Seminari ya Mt. Maria Nyegezi

**Seminari ya Mt. Maria Nyegezi** ni seminari ya Jimbo Kuu la Mwanza, iliyoanzishwa mnamo mwaka 1930 ikiwa na wanafunzi 25.

## Marejeo
Jamii:Kanisa Katoliki Tanzania
Jamii:Mkoa wa Mwanza
Eufemia wa Kalsedonia

, Korasya.]]
**Eufemia wa Kalsedonia** (alifariki Kalsedonia, leo nchini Uturuki, 303) alikuwa bikira aliyefia dini ya Ukristo kupitia mateso mengi makali aliyoyavumilia kwa ajili ya Kristo chini ya kaisari Dioklesyano na liwali Prisko .

Kwa sababu hiyo tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi, Waorthodoksi wa Mashariki kama mtakatifu mfiadini. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 16 Septemba. 

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*Greatmartyr Euphemia the All-praised Orthodox icon and synaxarion (September 16 feast)
*Miracle of the Greatmartyr Euphemia the All-praised at Chalcedon (July 11 feast)
* Saint Euphemia at the Christian Iconography web site
* Here Followeth the Life of S. Eufemia in Caxton's translation of the Golden Legend

Jamii:Waliozaliwa karne ya 3
Abondi na wenzake

**Abondi na wenzake** Abondansi, Machano na Yohane (walifariki Rignano Flaminio, Lazio, Italia, 304 hivi) ni kati ya mashahidi wa imani ya Kikristo waliouawa katika Dola la Roma wakati wa dhuluma ya kaisari Dioklesyano. 

Abondi alikuwa padri na Abondansi shemasi huko Roma.

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kati ya watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 16 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
*Holweck, F. G. *A Biographical Dictionary of the Saints*. St. Louis, Missouri, United States: B. Herder Book Co. 1924

Jamii:Waliozaliwa karne ya 3
Jamii:Waliofariki 304
Jamii:Mapadri
Jamii:Mashemasi
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Italia
Apro wa Toul

[thumb|[Sanamu yake huko Contrexeville.]]
**Apro wa Toul** (kwa Kifaransa: **Epvre** au **Evre**; alifariki 15 Septemba 507) alikuwa askofu wa mji huo, leo nchini Ufaransa.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 15 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
*  Chanoine André Laurent , *Ils sont nos aïeux, les saints de chez nous*, Mirecourt, 1980.

Jamii:Waliozaliwa karne ya 5
Jamii:Waliofariki 507
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Aikardi wa Jumieges

[thumb|[Gofu|Magofu ya abasia ya Jumieges.]]
**Aikardi wa Jumieges** (pia: **Aichardus, Achard, Achart, Aicard, Aichard**; Poitiers, 624 &ndash; 15 Septemba 687 hivi) tangu ujanani alikuwa mmonaki akaongoza kwa miaka 30 jumuia aliyoianzisha. Mwaka 684 aliachiwa na Filibati wa Tournus monasteri yake iliyofuata kanuni ya Mt. Kolumbani, akaiongoza kama abati hadi kifo chake.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa kila mwaka siku ya kifo chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* 
*
*
*
* 
*
Rogeli na Abdala

**Rogeli na Abdala** (walifariki Cordoba, Hispania, 852) walikuwa Wakristo kutoka Syria waliouawa na watawala Waislamu kwa kukatwa kwanza mikono, halafu miguu na hatimaye kichwa bila kuyumba hata kidogo .

Rojelo alikuwa mmonaki mzee, Abdalah alikuwa kijana. Waliingia mskitini na kuanza kuhubiri Injili.

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 16 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliofariki 852
Jamii:Wamonaki

Jamii:watakatifu wa Siria
Renatus Leonard Nkwande

**Renatus Leonard Nkwande** (alizaliwa Mantare, Tanzania mnamo Novemba 12, 1965) ni Askofu Mkuu wa Jimbo Kuu Katoliki la Mwanza nchini Tanzania tangu Mei 12, 2019. 

## Maisha
Nkwande alisoma shule ya msingi huko Sumve. Mnamo 1981 alijiunga na Seminari ya Mt. Maria Nyegezi. Mwaka 1987 alikwenda Seminari kuu ya Kibosho katika Jimbo Katoliki la Moshi na mnamo 1989 alisoma teolojia katika Seminari ya St Charles Lwanga jijini Dar es Salaam. 

Mnamo Julai 2, 1995 alipadrishwa kuwa kasisi wa Jimbo Kuu Katoliki la Mwanza. Alisoma huko Roma masomo ya Sheria za Kanisa katika Chuo Kikuu cha Kipapa cha Urbaniana kati ya miaka 2002-2005. Hadi kuteuliwa kwake kuwa askofu, alikuwa Kasisi Mkuu na msimamizi wa Jimbo kuu la Mwanza.  

Mnamo Novemba 27, 2010 Renatus Leonard Nkwande aliteuliwa kuwa askofu wa Dayosisi mpya ya Bunda. Aliwekwa wakfu kuwa askofu mnamo Februari 20, 2011. 

Mnamo Februari 11, 2019, Askofu Nkwande aliteuliwa kuwa Askofu Mkuu wa Jimbo Kuu Katoliki la Mwanza na kuanza tena kazi rasmi mnamo Mei 12, 2019.   

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1965
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Tanzania
Satiro wa Milano

[thumb|Panapotunzwa [masalia yake.]]
**Satiro wa Milano** (Trier, leo nchini Ujerumani, au Roma, Italia, 330 hivi - Milano, Italia, 378) alikuwa kaka wa Ambrosi ambaye alipendana naye kwa dhati na alitaja stahili zake. 

Huyo mdogo wake alipochaguliwa kuwa askofu wa Milano, Satiro aliacha cheo chake cha gavana akamsaidie yeye na dada yao Marselina aliyeamua kutunza ubikira wake kwa ajili ya Mungu.

Ingawa alikuwa hajaingizwa katika mafumbo ya Kristo, alipovunjikiwa meli baharini, hakuogopa kifo, lakini, ili asife kabla hajapokea sakramenti, aliponusurika alijiunga na Kanisa la Mungu. 

Kidogo kabla ya kufariki dunia alipata ubatizo na baada ya kufa mdogo wake alitangaza sifa zake na kumzika karibu na Vikta Mwafrika .

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 17 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 330
Jamii:Waliofariki 378
Jamii:Watakatifu wa Italia
Sergio Mattarella

thumb
**Sergio Mattarella** (amezaliwa 23 Julai 1941) ni mwanasiasa na mwanasheria wa Italia, ambaye anafanya kazi kama Rais wa 12 na wa sasa wa Italia tangu Februari 2015.

Jamii:Waliozaliwa 1941
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Marais wa Italia
Sauli Niinistö

thumb
**Sauli Väinämö Niinistö** (amezaliwa 24 Agosti 1948) ni mwanasiasa wa Kifini na Rais wa 12 wa Finland, madarakani tangu mwaka 2012.

Jamii:Waliozaliwa 1948
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Marais wa Ufini
Kolomba wa Cordoba

[thumb|[Sanamu yake huko Arceniega, Hispania.]]
**Kolomba wa Cordoba** (alifariki Cordoba, Hispania, 853 hivi) alikuwa mtawa bikira aliyejitokeza kwa hiari kukiri imani ya Kikristo mbele ya hakimu na halmashauri wa mji, akakatwa kichwa mara kwenye mlango wa ikulu na Waislamu waliotawala nchi hiyo .

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 17 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*Latin Saints of the Orthodox Patriarchate of Rome

Jamii:Waliofariki 853
Jamii:Mabikira
Jamii:Wamonaki
Petro wa Arbues

[thumb|*Kifo cha Mchunguzi Pedro wa Arbues* ([1664), mchoro wa Bartolomé Esteban Murillo (Hermitage Museum, Saint Petersburg, Urusi).]]
**Petro wa Arbues, C.R.S.A.** (Epila, Aragon, Hispania, 1441 hivi - Zaragoza, 17 Septemba 1485) alikuwa padri kanoni aliyeuawa  kanisani mbele ya altare na watu aliokuwa anawachunguza kutokana na kazi aliyoagizwa ya kuzuia uzushi na ushirikina .

Alitangazwa mwenye heri na Papa Aleksanda VII tarehe 20 Aprili 1664, halafu mtakatifu mfiadini na Papa Pius IX tarehe 29 Juni 1867.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 17 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Simon Whitechapel, *Flesh Inferno: Atrocities of Torquemada and the Spanish Inquisition* (Creation Books, 2003). ISBN|1-84068-105-5
* 
* *Pedro Arbues* in the public domain *Jewish Encyclopedia*, Funk and Wagnalls, 1901 - 1906.

## Viungo vya nje
* Saints SQPN
* Encyclopedia.com

Jamii:Mapadri
Jamii:wakanoni
Jamii:Waaugustino
Jamii:Wafiadini Wakristo
Stanislaus Papczynski

ya Mt. Stanislaus Papczynski.]]         
**Stanislaus Papczynski** (18 Mei 1631 – 17 Septemba 1701) alikuwa mtawa padri wa Polandi.

Baada ya kuishi katika shirika la Waskolopi, alianzisha la kwake, Wanamaria wa Kukingiwa Dhambi Asili, ambalo lilikuwa la kwanza kuanzishwa kwa wanaume nchini Polandi.
   
Papa Benedikto XVI alimtangaza mwenye heri tarehe 16 Septemba 2007 halafu Papa Fransisko alimtangaza mtakatifu tarehe 5 Juni 2016.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* StanislawPapczynski.org
* Beatifications in the Year 2008, The Holy See (The Vatican)
* Hagiography Circle

Jamii:Watawa waanzilishi
Sigimundi Felinski

[thumb|[Picha halisi ya Mt. Sigimundi Felinski.]]
**Sigimundi Szczesny Felinski** (Voiutyn, leo nchini Ukraina, 1 Novemba 1822 – Krakow, Polandi, 17 Septemba 1895) alikuwa askofu mkuu wa Warsaw, mji mkuu wa Polandi, ambaye kati ya matatizo makubwa alijitahidi kupigania uhuru na upyaisho wa Kanisa, ingawa alipaswa kukaa karibu miaka yote uhamishoni.

Pia alianzisha shirika la kitawa la Masista Wafransisko wa Familia ya Maria ili kusaidia umati katika shida zao mbalimbali .

Papa Yohane Paulo II alimtangaza mwenye heri tarehe 18 Agosti 2002 halafu Papa Benedikto XVI alimtangaza mtakatifu tarehe 11 Oktoba 2009.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*Vatican official website: biography of Blessed Zygmunt Feliński
*Vatican official website: portrait of Blessed Zygmunt Feliński

Jamii:Waliozaliwa 1822
Jamii:Waliofariki 1895
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watawa waanzilishi
Jamii:Watakatifu wa Polandi
Jamii:Watakatifu wa Ukraine
Nestorius Timanywa

**Nestorius Timanywa** (7 Mei 1937 &#x2013; 28 Agosti 2018) alikuwa askofu wa Jimbo Katoliki la Bukoba. 

Timanywa alizaliwa nchini Tanzania na alipewa daraja takatifu ya uaskofu mnamo 1974. Alihudumu kama askofu wa Jimbo Katoliki la Bukoba, Tanzania, kutoka mwaka 1974 hadi 2013.  

## Vidokezo 
Jamii:Waliofariki 2018
Jamii:Waliozaliwa 1937
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Tanzania
Maurus Gervase Komba

**Maurus Gervase Komba** (1923 - 23 Februari 1996) alikuwa askofu wa Kanisa Katoliki nchini Tanzania. 

Alipewa daraja ya upadri mnamo 1954, akateuliwa kama askofu wa Jimbo Katoliki la Tanga, Tanzania mnamo 1970 akajiuzulu mnamo 1988.  

## Marejeo 
Jamii:Waliofariki 1996
Jamii:Waliozaliwa 1930
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Tanzania
Iván Duque Márquez

thumb
**Iván Duque Márquez** (amezaliwa 1 Agosti 1976) ni mwanasiasa na mwanasheria wa Kolombia ambaye ni Rais wa sasa wa nchi, madarakani tangu tarehe 7 Agosti 2018.

Jamii:Waliozaliwa 1976
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Marais wa Kolombia
Lenín Moreno

**Lenín Boltaire Moreno Garcés** (amezaliwa 19 Machi 1953) ni mwanasiasa wa Ecuador ambaye ndiye Rais wa sasa wa Ecuador, madarakani tangu Mei 2017.

Jamii:Waliozaliwa 1953
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Marais wa Ekuador
Oseani wa Nikomedia

**Oseani wa Nikomedia** (alifariki Nikomedia, mkoa wa Bitinia, leo Izmit, nchini Uturuki) alikuwa Mkristo wa Dola la Roma aliyeuawa kwa ajili ya imani yake.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu mfiadini. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 18 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Uturuki
Fereolo wa Vienne

[thumb|[Sanamu yake huko Marseille.]]
''''* (alifariki Vienne, leo nchini Ufaransa, 303) alikuwa akida Mkristo aliyeuawa kwa imani yake kwa sababu wakati wa dhuluma, alikataa kukamata Wakristo. Hivyo kwa amri ya gavana alipigwa mijeledi kikatili akafungwa gerezani; akafaulu kukimbia, lakini akakamatwa tena akakatwa kichwa.. 
 
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini. 

Sikukuu yake ni tarehe 18 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*  Régis De La Haye, *Qui a introduit le culte de saint Ferréol et de saint Julien à Moissac ? '', Bulletin de la Société Archéologique et Historique de Tarn-&-Garonne;
* DORY Franck, Saint Ferréol martyr, de Vienne au pays catalan, Archéo66, Bulletin de l'AAPO, Perpignan,27,2012, p.&nbsp;81-84.

Jamii:Waliozaliwa karne ya 3
Jamii:Waliofariki 303
Jamii:Watu wa Roma ya Kale
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Eustorji wa Milano

**Eustorji wa Milano** (alifariki 350 hivi) alikuwa Askofu wa 9 wa mji huo, Italia Kaskazini katikati ya karne ya 4.

Inasemekana alitokea Ugiriki akawa gavana wa Milano hadi alipochaguliwa kuwa askofu.

Atanasi wa Aleksandria alimsifu kwa kulinda imani sahihi dhidi ya Waario na Ambrosi alimsifu kama askofu aliyeteseka kwa ajili ya imani hiyo.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 18 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* Ekkart Sauser (2000). Bautz, Traugott. ed. Eustorgios I.: heiliger Bischof von Mailand. Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). 17. Herzberg. col. 356. ISBN|3-88309-080-8
* Santi e beati: Sant' Eustorgio I di Milano
*Very old stone-relief in St. Eustorgio: Bishop Eustorgius I brings relics of the Three Magi. He is behind the shrine and not to be seen in this photo.

Jamii:Watakatifu wa Ugiriki
Maria wa Purisima

thumb|
**Maria wa Purisima** (jina la awaliː María Isabel Salvat Romero; Madrid, Hispania, 20 Februari 1926 - Sevilia, Hispania 31 Oktoba 1998) alikuwa sista aliyeongoza shirika la Masista wa Msalaba ambalo lilianzishwa na Anjela wa Msalaba ndani ya Kanisa Katoliki ili kuhudumia fukara na wagonjwa waliosahaulika kabisa. 

Alijulikana kwa kutetea mafundisho ya Mapapa .

Papa Benedikto XVI alimtangaza mwenye heri tarehe 18 Septemba 2010 na Papa Fransisko alimtangaza mtakatifu tarehe 18 Oktoba 2015.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 18 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
*Hagiography Circle
*Saints SQPN
*Madre Maria del Purisima

Jamii:Waliozaliwa 1926
Jamii:Waliofariki 1998
Jamii:Mabikira
Jamii:Watakatifu wa Hispania
Mlimbo

[thumb|left|250px|Mlimbo wa Senegali (*[Landolphia heudelotii*)]]
[thumb|250px|Mlimbo kusi (*[Viscum capense*) juu ya mtishangwe]]
[thumb|left|250px|Mbungo (*[Saba comorensis*)]]
[thumb|250px|Mlimbo maridadi (*[Phragmanthera dschallensis*) juu ya mbalibali]]
[thumb|left|250px|Mlimbolimbo (*[Euphorbia cuneata*)]]
[thumb|250px|Mlimbolimbo (*[Cassine aethiopica*]]
**Mlimbo**, **mrimbo** na **mlimbolimbo** ni majina yanayotumika kwa miti, vichaka na mitambaa inayotoa utomvu unaonata (ulimbo au urimbo) na unaoweza kutumiwa ili kuzalisha aina ya mpira. Kwa sababu ya hii spishi kadhaa huitwa mpira pia.

Hapo awali jina mlimbo lilitumika kwa spishi kadhaa za mitambaa kama zile za jenasi *Landolphia* na *Saba*. Utomvu wenye kunata wa mimea hii mara nyingi ulitumika kukamata ndege wadogo hadi wa ukubwa wastani. Ni vivyo hivyo kwa spishi fulani za *Euphorbia* zinazoitwa mlimbolimbo, k.m. *E. cuneata*. Walakini, ulimbo uliotengenezwa kutoka kwa mlimbolimbo mwingine, *Cassine aethiopica*, unaandaliwa kutoka kwa majani yake.

Hivi majuzi jina mlimbo limeanza kutumiwa kwa spishi za vimelea-nusu katika familia ya zamani Viscaceae, ambayo sasa imeingizwa ndani ya Santalaceae. Katika spishi hizi utomvu unaonata hauzalishwi katika shina na matawi lakini katika matunda na hautumiki kukamata ndege. Unafanya mbegu kunatika kwenye domo la ndege wanaokula mbegu hizi. Ili kuziondoa ndege hutakiwa kupangusa domo lao kwenye mashina ya miti. Ikiwa mti ni wa spishi sahihi, basi mbegu huota na kimelea hulowea mti huo. Inapendekezwa kutumia mlimbo maridadi kwa vimelea-nusu vya familia inayohusiana Loranthaceae. Mimea hii hutoa idadi kubwa za maua yenye rangi kali.

Jamii:Mimea
Jean-Baptiste-Frézal Charbonnier

thumb|Picha ya Jean-Baptiste-Frézal Charbonnier
**Jean-Baptiste-Frézal Charbonnier, M.Afr.** (20 Mei 1842 &#x2013; 16 Machi 1888) alikuwa mmisionari Mkatoliki wa Wamisionari wa Afrika (White Fathers) ambaye alikuwa Kasisi wa Kitume wa Tanganyika kuanzia Januari 1887 hadi Machi 1888. 

## Maisha
Jean-Baptiste-Frézal Charbonnier alizaliwa 20 Mei 1842 huko La Canourgue, Ufaransa. Alipata kuwa padri wa White Fathers mnamo 22 Mei 1869. 

Tarehe 3 Oktoba 1884 Wamishenari wa *Kikatoliki* walitangaza kwamba ilipendekezwa kumtakasa Charbonnier, mkuu wa zamani wa chuo cha mafunzo ya umisionari huko Algiers, kama Askofu na Kasisi wa Kitume wa Tanganyika. Léon Livinhac alikuwa tayari amewekwa wakfu kama Askofu na Vicar Apostolic wa Nyanza tarehe 16 Septemba 1884. Wawili hao walitakiwa kwenda katika majimbo yao na wafanyakazi wengi.  

Charbonnier alipangiwa Karema katika pwani ya mashariki ya Ziwa Tanganyika wakati askari wa Ufaransa Kapteni Léopold Louis Joubert alipowasili mnamo 22 Novemba 1886, akiwa njiani kutoa msaada kwa kituo cha Mpala pwani ya ziwa. Joubert alibaki pale kwa miezi kadhaa kwa ombi la Charbonnier kulinda parokia dhidi ya mashambulio ya watumwa. 

Tarehe 14 Januari 1887 Charbonnier aliteuliwa kuwa Askofu Mkuu wa Utica na Kasisi wa Kitume wa Tanganyika. Joubert aliondoka kwenda Mpala mnamo Machi 1887. Charbonnier alikuwa amempa mamlaka kamili kama mtawala wa kiraia na jeshi wa mkoa wa Mpala. Charbonnier aliteuliwa kuwa askofu na rafiki yake Askofu Léon Livinhac tarehe 24 Agosti 1887 huko Kipalapala. Alikuwa askofu wa kwanza kuwekwa wakfu katika Ikweta ya Afrika. 

## Marejeo 
Jamii:Waliofariki 1888
Jamii:Waliozaliwa 1842
Jamii:Wamisionari
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Tanzania
Jamii:Watu wa Ufaransa
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jeanine Áñez

thumb|**Jeanine Áñez Chávez**

**Jeanine Áñez Chávez** (amezaliwa 13 Agosti 1967) ni mwanasiasa na wakili wa Bolivia ambaye amekuwa rais wa mpito wa Bolivia tangu Novemba 2019, baada ya kujiuzulu kwa serikali ya Evo Morales.

Jamii:Waliozaliwa 1967
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Marais wa Bolivia
Mario Abdo Benítez

thumb
**Mario Abdo Benítez** (jina la utani **Marito**; alizaliwa 10 Novemba 1971) ni mwanasiasa wa Paragwai ambaye ni Rais wa Paraguay.

Jamii:Waliozaliwa 1971
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Marais wa Paraguay
Luis Lacalle Pou

thumb
**Luis Alberto Alejandro Aparicio Lacalle Pou** (amezaliwa 11 Agosti 1973) ni mwanasiasa na wakili wa Uruguay anayefanya kazi kama Rais wa Uruguay tangu tarehe 1 Machi 2020.

Jamii:Waliozaliwa 1973
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Marais wa Uruguay
Eustoki wa Tours

**Eustoki wa Tours** (Auvergne - Tours, 461) alikuwa askofu wa 5 wa Tours katika Ufaransa wa leo baada ya Brisi kuanzia mwaka 444 hadi kifo chake.

Mtu mwenye moyo wa ibada, alikuwa kwanza mjumbe wa senati ya Roma kama wengine wa familia yake .

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 19 Septemba. 

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Vyanzo
* T. S. M. Mommaerts and D. H. Kelley, *The Anicii of Gaul and Rome*, in *Fifth-century Gaul: a Crisis of Identity?*, ed. by John Drinkwater and Hugh Elton, (Cambridge University Press, Cambridge & New York, 1992), 120–121.
Sekwani

[thumb|Mt. Sekwani katika [dirisha la kioo cha rangi.]]
**Sekwani** (pia: **Seguanos, Sequanus, Seine, Sigo**; alifariki karibu na Langres, Ufaransa, 581) alikuwa abati wa Kanisa Katoliki katika monasteri alioianzisha .

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 19 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliofariki 581
Jamii:Wamonaki

Jamii:watawa waanzilishi
Mariano wa Bourges

[thumb|Mt. Mariano katika [dirisha la kioo cha rangi la kanisa la Mézilles.]]
**Mariano wa Bourges** (aliishi Bourges, Ufaransa, karne ya 6) alikuwa mkaapweke aliyeshika maisha magumu sana kwa miaka 44, akila tu matunda ya porini na asali aliyoiona bila kufuga nyuki.

Kabla ya hapo aliwahi kuoa, halafu kuishi monasterini miaka sita.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 19 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* Jean Dequaire, *Saint Marien, ermite d’Entraigues, protecteur d’Évaux*.
* Georges Piquand, *Légendes bourbonnaises*, réimpr. Marseille, Laffitte, 1978 : « Légendes de saint Marien et du diable ».
* Maurice Piboule, « St Marien et Ste Radegonde en Bourbonnais », *Bulletin de la Société de mythologie française*, 1979, vol. 113, p. 46-56.

## Viungo vya nje
* Site de Saint-Marien

Jamii:Waliofariki karne ya 6
Jamii:Wamonaki
Theodori wa Canterbury

thumb|Mt. Theodori.
**Theodori wa Canterbury** (Tarso, Kilikia, leo nchini Uturuki, 602 - Canterbury, Kent, Uingereza, 19 Septemba 690) alikuwa askofu wa jimbo kuu hilo kwa miaka 22, akiliongoza kwa nguvu ingawa mzee tayari.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

## Maisha
Msomi tayari, baada ya Waarabu kuteka mji wake (637) alihamia Konstantinopoli kuendelea na masomo mbalimbali, halafu mwaka 660 alihamia Roma katika monasteri ya Ukristo wa mashariki.
 
Papa Vitalian alimteua kuwa askofu mkuu wa Canterbury, akamweka wakfu tarehe 26 Machi 668. 

Alirekebisha Kanisa la Uingereza lifuate mapokeo ya Roma akaanzisha shule ya Canterbury pamoja na Adriani wa Canterbury.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Vyanzo
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Viungo vya nje
*St Theodore of Tarsus the Archbishop of Canterbury (OCA)
*Santiebeati
*Catholic Online

Jamii:Waliozaliwa 602

Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Wamisionari
Jamii:Waandishi wa Kilatini
Pomposa

**Pomposa** (alizaliwa na kufariki Cordoba, Hispania, 19 Septemba 853) alikuwa mtawa bikira aliyeuawa na Waislamu waliotawala nchi hiyo.

Ili kupata heshima hiyo, alipopata taarifa ya kifodini cha Kolomba wa Cordoba, alitoroka monasteri yake akaenda kukiri imani yake kwa ushujaa mbele ya hakimu akakatwa kichwa mara moja mbele ya malango ya ikulu . 

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 19 Septemba.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
Jamii:Waliofariki 853
Jamii:Mabikira
Jamii:Wamonaki
Alfonso wa Orozco

250px|thumb|right|Mtakatifu Alfonso.
**Alfonso wa Orozco, O.S.A.** (Oropesa, Toledo, Hispania, 17 Oktoba 1500 - Madrid, Hispania, 19 Septemba 1591) alikuwa padri wa shirika la Waaugustino aliyepata umaarufu kwa mahubiri yake na kwa maisha ya kiroho hata akachaguliwa kuwa mhubiri rasmi wa ikulu ya mfalme, lakini akadumu kuwa na unyenyekevu na ugumu wa maisha.

Papa Leo XIII alimtangaza mwenye heri tarehe 15 Januari 1882, halafu Papa Yohane Paulo II akamtangaza mtakatifu tarehe 19 Mei 2002.

Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe ya kifo chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi 
## Marejeo 
* 
* 
* 
* 

## Viungo vya nje 
*Hagiography Circle
*Saints SQPN

Jamii:Waliozaliwa 1500
Jamii:Waliofariki 1591
Jamii:Mapadri
Jamii:Waaugustino
Jamii:Watakatifu wa Hispania
Maria Guliema Emilia

**Maria Guliema Emilia** (6 Septemba 1787 - 19 Septemba 1852), alikuwa mtawa wa Ufaransa na mwanzilishi wa Shirika la Masista wa Familia Takatifu wa Villefranche kwa ajili ya kulea wasichana na kuhudumia maskini. 

Pia ni maarufu kwa maandishi yake kuhusu maisha ya kiroho yaliyopatikana tu baada ya kifo chake.

Papa Pius XII alimtangaza mwenyeheri tarehe 9 Juni 1940, halafu mtakatifu tarehe 23 Aprili 1950. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe aliyofariki dunia.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
* V. Schauber: *Pattloch-Namenstagskalender,* Dokumentation H. M. Schindler, Augsburg 1994, page 284
* V. Schauber-H. M. Schindler: *Heilige und Namenspatrone im Jahreslauf,* München 2001, page 488
*Agnes Baillie, Cunninghame Dunbar: A Dictionary of Saintly Women (1904), page 270.

## Viungo vya nje
*http://www.katolsk.no/biografi/erodat.htm

Jamii:Waliozaliwa 1787
Jamii:Waliofariki 1852
Jamii:Mabikira
Jamii:Watawa waanzilishi
Jamii:Watakatifu wa Ufaransa
Yohane Macias

[thumb|[Sura yake halisi.]]
**Yohane Macias, O.P.** (Ribera del Fresno, Extremadura, Hispania, 2 Machi 1585 – Lima, Peru, 16 Septemba 1645) alikuwa bradha wa Shirika la Wahubiri katika nchi ya Peru, rafiki wa Martin de Porres. 

Kutoka Hispania, mwaka 1619 alihamia Amerika Kusini na miaka 3 baadaye alijiunga na utawa alipodumu kwa uaminifu katika kazi duni hadi kifo chake akisali Rozari kwa ajili ya marehemu na kuwatendea kwa huruma wagonjwa na maskini. 

Mwaka 1837 alitangazwa mwenye heri na Papa Gregori XVI, halafu mwaka 1975 akatangazwa na Papa Paulo VI kuwa mtakatifu. 

Sikukuu yake ni tarehe ya kifo chake.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Viungo vya nje
* Patron Saint Index: St. John de Massias
* Catholic Online: St. John Macias

Jamii:Waliozaliwa 1585
Jamii:Waliofariki 1645
Jamii:Wadominiko
Jamii:Watakatifu wa Hispania
Jamii:Watakatifu wa Peru