open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Altmani

la kioo cha rangi.]]
**Altmani** (Westphalia, 1015 hivi - Zeiselmauer, Austria ya Chini, leo nchini Austria, 8 Agosti, 1091) alikuwa askofu wa Passau, katika Bavaria ya leo. 

Aliunga mkono juhudi za Papa Gregory VII kwa urekebisho wa Kanisa akaanzisha jumuia nyingi za kikanoni chini ya kanuni ya Augustino. Hatimaye alifukuzwa jimboni na kaisari Henri IV kwa sababu alitetea haki za Kanisa dhidi ya serikali .

Maisha yake yaliandikwa na mmonaki miaka 50 baada ya kifo chake uhamishoni

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 8 Agosti.

## Tazama pia
*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko

## Tanbihi
## Marejeo
*Tomek, Ernst, 1935-39: *Kirchengeschichte Österreichs*. Innsbruck - Wien - München: Tyrolia.
*Tropper, C., 1983: *Der heilige Altmann*. In: *900 Jahre Stift Göttweig 1083-1983. Ein Donaustift als Repräsentant benediktinischer Kultur*. (Exhibition catalogue) Göttweig.
*Wodka, Josef, 1959: *Kirche in Österreich. Wegweiser durch ihre Geschichte*. Vienna: Herder.
*Fuchs, Adalbert, 1929: *Der heilige Altmann. Kleine historische Monographien; 18*.
*Anon., 1965: *Der heilige Altmann Bischof von Passau*.
*Wiedemann, Theodor (1851). *Altmann, Bischof zu Passau, nach seinem Leben und Wirken.* . Augsburg: Kollmann, 1851.
*"Vita Beati Altmanni Episcopi Pataviensis," in: Pez, Hieronymus (1721). *Scriptores rerum Austriacarum,* Tomus 1.  . Leipzig: Sumptibus Joh. Frid. Gleditschii b. filii, 1721, pp. 109-163.
*Hansiz, Marcus. *Germaniae sacræ: Metropolis Lauriacensis cum Episcopatu Pataviensi.* . Tomus I (1727). Augusta Vindelicorum (Augsburg): Happach & Schlüter, pp. 255-284.

## Viungo vya nje 
*  Mittelalter-Genealogie
*  Ökumenisches Heiligenlexikon

Jamii:Waliozaliwa 1015

Jamii:Watakatifu wa Ujerumani
Jamii:Watakatifu wa Austria
Mihayo Kazembe

thumbnail|right|200px|Mihayo Kazembe

**Pamphile Mihayo Kazembe** (alizaliwa Lubumbashi, 17 Septemba 1976) ni mchezaji wa zamani wa soka wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo ambaye mwisho alikuwa anachezea TP Mazembe kama kiungo. Kwa sasa ni kocha katika TP Mazembe.

## Kazi 
Mihayo alicheza kwa TP Mazembe katika Kombe la Dunia la Klabu za FIFA mwaka wa 2009 na alikuwa nahodha wao katika Kombe la Dunia la Klabu za FIFA mwaka wa 2010, ambapo walifika fainali lakini walipoteza mchezo huo 3-0  dhidi ya Internazionale. Mwaka wa 2008, alifanya majaribio na klabu ya Ligi Kuu ya England, Arsenal FC.

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* https://web.archive.org/web/20150905/http://www.fifa.com/fifa-tournaments/players-coaches/people=318789/index.html-Fifa rekodi ya mashindano (kumbukumbu)
* https://www.national-football-teams.com/player/9100.html- katika National-Football-Teams.com
* https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/68212-katika FootballDatabase.eu

Jamii:Waliozaliwa 1976
Jamii:wachezaji mpira wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Mariama Sarr

**Mariama Sarr** (alizaliwa 4 Machi 1963) ni mwanamke mwanasiasa wa nchini Senegal. 

Kwa sasa anahudumu kama Waziri wa Utumishi wa Umma na Ukarabati wa Huduma za Umma katika serikali ya Sall ya Nne.

## Kazi 
Sarr alihudumu kama Waziri wa Wanawake, Watoto, na Ujasiriamali wa Wanawake kutoka mwaka 2012 hadi 2013.  pia ni meya wa Kaolack.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Senegal
Jamii:Waliozaliwa 1993
Jamii:wanasiasa wa Senegal
Jemyma Betrian

**Jemyma Betrian** (amezaliwa Oosterhout, Uholanzi, Januari 24, 1991) ni bondia wa kike wa Uholanzi. Anashindana kitaaluma tangu 2005 na ni bingwa wa zamani wa WBC Muay Thai uzito wa Bantam na mwanamasumbwi mchanganyiko wa karate.

Kati ya Novemba 2016 na Mei 2018 aliorodheshwa katika pauni kumi bora kwa wanawake pauni duniani na Combat Press. Kufikia Aprili 2020, yeye ndiye #2 wa uzani wa Super Bantam duniani na WBC Muaythai.

## Kazi 
Betrian alikuwa na pambano lake la kitaaluma mwaka 2005 dhidi ya Marouska Pruynboom. Alipoteza uamuzi wa pamoja. Mnamo 2007, alishinda kwa TKO dhidi ya Suheyla Ozturk na kushinda taji la MON Women's Dutch Flyweight.

Mnamo 2010, Betrian alimshinda Christine Toledo na kushinda taji la WBC Muaythai Women's International Super Flyweight. Wakati wa The Battle of Rotterdam Rebels 7, alimshinda Linda Ooms na kushinda taji la WFCA K-1 la sheria za Wanawake wa Uzani wa Bantam.

Betrian alishindana na Tiffany van Soest kwa taji la Dunia la Wanawake la IKKC Muaythai uzani wa Super Bantam. Alishindwa kushinda taji, kwani pambano liliisha kwa sare. Alitetea taji la WBC Muaythai Women's World Bantamweight, kwa KO ya sekunde 30 ya Marcela Soto.  

Katika pambano lake lililofuata, alishinda taji la IMTU Women's European Bantamweight kwa ushindi wa TKO dhidi ya Katia Semail, huku Katia akistaafu baada ya raundi ya pili.

Alimshinda Thais Souza kwa TKO ya raundi ya tatu katika WCK Muay Thai: Jambo la kujivunia huko Temecula, California mnamo Februari 15, 2014,  alishinda taji la WKC Muaythai Women's World uzani wa Bantam. Wakati wa Kunlun Fight 3, alishinda uamuzi wa pamoja dhidi ya E Meidie kushinda taji la Ubingwa wa Dunia wa WLF wa kilo 52 wa Wanawake.

Alimbwaga Christi Brereton katika raundi ya pili katika WCK Muay Thai: International Showdown huko Temecula, California mnamo Juni 7, 2014, kuhifadhi taji la WBC Muaythai la Uzani wa Bantam wa Dunia kwa Wanawake.

## Marejeo 
Jamii:wanamichezo wa Uholanzi
Makmende

**Makmende** ni tabia ya kihisia ya kishujaa kwa wa Kenya ambayo imefurahia kufufuka kwa umaarufu baada ya kubuniwa upya na kikundi cha muziki cha Kenya cha Just a Band katika video ya muziki wa wimbo wao wa *Ha-He* kwenye albamu yao ya pili. Video hiyo ilikuwa mwendelezo wa kwanza wa hisia za intaneti zilizosambaa sana zikitoka Kenya.

## Historia 
Neno *Makmende* ni neno la Kisheng (lugha yenye asili ya Kiswahili) ambalo lina maana ya "shujaa". Jina linasemekana limetokea kutoka kwenye viwanja vya watoto vya mtaa wa Kenya. Yeyote ambaye alidhani angeweza kufanya jambo lisilowezekana au kazi ngumu sana daima aliulizwa kama wanadhani walikuwa Makmende, kwani ni Makmende pekee wangeweza kufanya au jaribu kufanya jambo lisilowezekana. Makmende alikuwa shujaa wa utotoni wa Kenya ambaye alikuwa na uwezo wa kushughulikia aina zote za kazi, angepata ushindi katika michezo yote ya utotoni, na alikuwa na nguvu na hamasa sana.

## Kufufuka 
thumb|Picha ya Makmende kwenye noti ya uongo ya Kenya ya shilingi 10,000
Video hiyo, iliyoongozwa na Jim Chuchu na Mbithi Masya, ilikuwa ni jambo la kuenea kwa kasi mtandaoni na Wakenya walianzisha kampeni ya mtandaoni kwa "shujaa" kwenye Facebook, Twitter na mitandao mingine ya kijamii.Video hizo zinarejelea filamu za blaxploitation na kung-fu kwa mtindo wake na inaonyesha *Makmende* akipigana na wahusika wenye majina yenye utani katika mji wa uongo. Mafanikio ya video hii na mazungumzo ya mitandaoni yaliyofuata yamejikita katika njia ambazo Wakenya walikuwa wanaendelea kutumia mitandao ya kijamii. Picha ya jalada la video ina picha ya rangi ya monotone nyeusi na nyeupe ya picha ya Makmende akiweka kibandiko chekundu kichwani mwake na maneno *MAKMENDE AMERUDI* ambayo ni Kiswahili kwa *MAKMENDE IS BACK*. Jukumu la Makmende kwenye video lilichezwa na msanii wa grafiki Kevin Maina, ambaye alikuwa na uzoefu mdogo wa awali wa uigizaji.

Kufikia Aprili 2010, tovuti ya *Makmende* ilikuwa moja ya tovuti zilizotembelewa zaidi na watumiaji wa Intaneti wa Kenya, na meme hiyo ilikuwa na kikundi cha mashabiki kinachokua haraka kwenye Facebook na Twitter. Hadithi ya Makmende pia imeonekana kwenye CNN na iliwakilishwa na David McKenzie wa CNN. Makmende pia ameonekana katika makala katika vyombo vya habari maarufu vya Kenya.

## Mjadala wa Kitaaluma 
Meme hiyo inajadiliwa na Heather Ford katika uchambuzi wa etnografia kuhusu michango ya Kiafrika kwenye Wikipedia, ulioitwa "The Missing Wikipedians".

## Marejeo
## Viungo vya Nje 
*

Jamii:Utamaduni wa Kenya
Lucie Bertaud

**Lucie Bertaud** ni bondia Mfaransa amateur na mpiganaji wa MMA. Ameshinda mataji kama Bingwa wa Ulaya wa Ndondi (2007), bingwa mara tano wa Ufaransa kati ya 2004 na 2010, bingwa wa Ufaransa wa sambo (2015) na makamu wa ulimwengu wa Amateur MMA (2015).

## Kazi ya kitaaluma 
Ndani ya idhaa ya Luxembourg *Kombat Sport*, Lucie alikuwa mtoa maoni wa kwanza wa kike wa ndondi na MMA (mapambano ya wanaume). Yeye pia ni mtangazaji na mkurugenzi mwenza wa kipindi cha "Face à face" na "Road to fight". Kituo kilipofungwa, Lucie aliamua kuhamia ng'ambo na kushikiria tena kazi kama mpiganaji mtaalamu wa MMA, wakati wa kuomboleza "kazi yake ya ndoto". Kisha huko Ufaransa mwaka mmoja baadaye, Lucie alianza tena kama mpiganaji bora, kocha, spika na mwandishi wa habari wa kujitegemea. Walakini, janga hilo liligonga shughuli zake zote. Aliporejea kutoka katika vifungo 3 na matukio yake huko Koh Lanta, Lucie aliajiriwa kama mwandishi wa habari wa kujitegemea na L'Equipe TV, RMC SPORT na WATAA (chaneli ya Afrika) ili kutoa maoni kuhusu mapambano ya MMA. Sambamba na hilo, alianza tena kupigana na kutoa makongamano, ambapo alizungumza kuhusu uwezo wa kurejea kutokana na kushindwa.

## Marejeo 
Jamii:wanamichezo wa Ufaransa
Mohamed Yakub Janabi

Prof. **Mohamed Yakub Janabi** (amezaliwa Desemba 25, 1962) ni daktari bingwa wa moyo na kiongozi mashuhuri wa afya kutoka Tanzania. Kwa zaidi ya miongo mitatu, amehusika katika kuleta mageuzi ya afya nchini kupitia uongozi wake katika hospitali kuu na taasisi za kitaifa. Anafahamika sana kwa mchango wake akiwa Mkurugenzi Mtendaji wa Hospitali ya Taifa Muhimbili (MNH) na Taasisi ya Moyo ya Jakaya Kikwete (JKCI). Mnamo mwaka 2025, aliteuliwa kuwa Mkurugenzi wa Kanda ya Afrika ajaye wa Shirika la Afya Duniani (WHO) . 

Mbali na taaluma, yeye ni mzungumzaji wa Kiswahili, Kiingereza na Kirusi, na amechapisha zaidi ya machapisho 100 ya kitaaluma. Pia ni mwandishi wa kitabu "Your Health and Lifestyle" (2024) kinacholenga elimu ya afya kwa umma. Anajulikana pia kwa mchango wake katika michezo, akiwa mjumbe wa bodi ya klabu ya Simba SC.

## Maisha ya Awali na Elimu
Prof. Janabi alizaliwa mjini Moshi, Tanzania, na alikulia katika familia iliyothamini elimu na huduma kwa jamii. Alionyesha mapema uwezo mkubwa kitaaluma na upendo kwa sayansi ya afya. Baada ya kuhitimu masomo ya awali nchini, alielekea nje ya nchi kwa mafunzo ya udaktari. Alisomea udaktari katika Chuo cha Tiba cha Kharkov, Urusi, kisha akaendelea na masomo ya juu katika taasisi mbalimbali zikiwemo Liverpool School of Tropical Medicine (Uingereza), Chuo Kikuu cha Queensland (Australia), Osaka University (Japani), na University of Bergen (Norway).

## Kazi
Akiwa amerejea Tanzania katika miaka ya 1990, Prof. Janabi alianza kufanya kazi kama daktari wa moyo, akijitokeza kama bingwa mwenye huruma na uwezo wa hali ya juu. Mnamo 2005, aliteuliwa kuwa daktari binafsi wa Rais Jakaya Kikwete na mshauri mkuu wa masuala ya afya, akishiriki kikamilifu katika sera na mikakati ya kitaifa ya afya.

Katika mwaka 2015, aliteuliwa kuwa Mkurugenzi Mtendaji wa JKCI, ambapo aliongoza taasisi hiyo kuwa kitovu cha matibabu ya moyo katika kanda. Mnamo 2022, alihamishiwa kuwa Mkurugenzi Mtendaji wa MNH, ambapo alianzisha miradi ya kisasa ya uboreshaji wa hospitali, miundombinu na huduma za wagonjwa. Uongozi wake umepongezwa kitaifa na kimataifa.

## Uongozi wa WHO 
Mnamo Mei 2025, Prof. Janabi aliteuliwa kuwa Mkurugenzi wa WHO Kanda ya Afrika, akiweka historia kama mmoja wa Watanzania waliowahi kushika nafasi ya juu katika taasisi hiyo. Katika nafasi hiyo, anasimamia sera na mikakati ya afya kwa zaidi ya watu bilioni moja barani Afrika, akizingatia kuimarisha mifumo ya afya, kupambana na milipuko, na kuhimiza ushirikiano wa kikanda.

## Maisha Binafsi 
Prof. Janabi ni mtu wa familia na anapendelea kutotangaza maisha yake ya kifamilia hadharani. Anaishi maisha ya unyenyekevu licha ya kuwa na thamani ya mali inayokadiriwa kufikia dola milioni 1.5, zilizopatikana kupitia kazi za tiba, ushauri na uongozi wa taasisi za afya. Pia amehusika na kazi za misaada, ikiwemo kambi za afya za bure na elimu ya afya vijijini.

Urithi wake ni ule wa kiongozi wa afya aliyejitolea kwa jamii, msomi aliyejali ubora, na balozi wa utamaduni wa Tanzania. Safari yake kutoka Moshi hadi WHO ni kielelezo cha uwezo wa kujitolea, maono, na uongozi wa kweli.

## Tanbihi 
Jamii:Madaktari
Jamii:Wanasayansi wa Tanzania
Jessica Eye

**Jessica Jo-Anne Eye** (amezaliwa 27 Julai 1986) ni mpiganaji wa kijeshi aliyestaafu kutoka Marekani. Alishindana kama mchezaji wa flyweight katika Mashindano ya Ultimate Fighting (UFC).

## Kazi ya sanaa ya mapigano iliyochanganywa 
Eye ilimshirikisha kwa mara ya kwanza katika sanaa ya upiganaji ya kijeshi iliyochanganyika mnamo Juni 2008. Hakushindwa kama mwanariadha, akishinda mechi 5 na kuwa bingwa wa kwanza wa wanawake wasio mahiri wa Amerika Kaskazini (NAAFS) mnamo Desemba 5, 2009.

Mnamo Juni 2010, Eye alicheza kwa mara ya kwanza katika MMA ya kitaaluma na Msururu wa Mapambano ya Washirika wa Amerika Kaskazini huko Ohio, na kumshinda Amanda LaVoy kwa TKO (viwiko). Alimshinda Marissa Caldwell katika pambano lake la pili la pro.

Eye alikua bingwa wa wanawake wa pauni 130 (ROC) mnamo Februari 4, 2011, akimshinda Ashley Nee kwa TKO (ngumi). 

Alipoteza kwa mara ya kwanza mnamo Juni 4, 2011, katika pambano la ubingwa wa ubingwa wa wanawake wa NAAFS dhidi ya Aisling Daly.

Eye alirudi kwa NAAFS kukabiliana na Angela Magaña katika hafla kuu katika NAAFS: Rock N Rumble 6 mnamo Agosti 17, 2012. Alimshinda Magaña kwa uamuzi wa pamoja.

## Marejeo 
Jamii:wanamichezo wa Marekani
Thierry Kasereka

**Thierry Kasereka** (alizaliwa 2 Julai 1988) ni beki wa soka kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo anayecheza kwa klabu ya AS Nyuki.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1988
Jamii:Wachezaji mpira wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Salema Kasdaoui

thumbnail|right|200pxSalema Kasdaoui|

**Salema Kasdaoui** (amezaliwa 25 Novemba 1984) ni mchezaji maridadi wa soka wa Tunisia anayecheza kama mshambuliaji.

## Viungo vya nje 
* https://www.worldfootball.net/player_summary/salama-kasdaoui/#wac_660x40_top kwenye WorldFootball.net
* https://www.national-football-teams.com/player/15469.html katika National-Football-Teams.com

Jamii:wachezaji mpira wa Tunisia
Marwa Khmiri

**Marwa Khmiri** ni mchezaji wa mpira wa miguu nchini Tunisia. Anacheza kama beki wa Klabu ya ASF Sahel  pamoja na timu ya taifa ya wanawake ya Tunisia.

## Marejeo
Jamii:Wachezaji mpira wa kike
Jamii:Wanawake wa Tunisia
Jamii:Wachezaji mpira wa Tunisia
Zhang Weili

**Zhang Weili** (Kichina: 张伟丽; pinyin: Zhāng Wěilì; amezaliwa Agosti 13, 1989) ni msanii wa kijeshi mchanganyiko wa Kichina. Kwa sasa anashiriki katika kitengo cha wanawake cha Uzani wa Strawweight cha Ultimate Fighting Championship (UFC), ambapo yeye ndiye Bingwa wa UFC wa UFC wa Uzani wa Strawweight mara mbili. Akiwa mtaalamu mshindani tangu 2013, Zhang hapo awali alishindania Kunlun Fight (KLF), ambapo alikuwa Bingwa wa Uzani wa Strawweight wa KLF wa Wanawake. Kufikia Septemba 5, 2023, yuko nafasi ya pili (2) katika viwango vya UFC vya pauni kwa pauni.

## Ubia mwingine 
Mnamo Mei 2020, ilitangazwa kuwa Zhang alikua balozi wa chapa ya vipodozi vya Estée Lauder nchini Uchina, na alichaguliwa kama mshiriki wa laini yao mpya ya urembo ya Double Wear.  Katika mwaka huo huo, alionekana katika tangazo la kibiashara la Audi. Mnamo 2021, aliteuliwa kuwa balozi wa kimataifa wa kampuni ya teknolojia ya urejeshi ya Hyperice. Pia alikuwa na mikataba ya kuidhinishwa na chapa za nguo Under Armor and Heilan Home, kampuni ya e-commerce ya JingDong na kampuni ya vileo ya Wusu Beer. 

## Marejeo 
Jamii:wanamichezo wa China
Zaffa

**Zaffa** au Msafara wa harusi, katika utamaduni wa Misri,  ni msafara wa muziki wa *bendir*, ngoma, *kipuzi*, baragumu, *ngoma ya tumbo* na wanaume wanaobeba upanga unaowaka. Hii ni desturi ya Misri ya kale ambayo ilianza kabla ya Uislamu kuenea nchini. Mara msafara unapofika marudio yake, kawaida kuna sherehe, kelele zaidi, na kisha chakula cha jioni.

Zaffa pia imeandikwa vizuri katika sinema nyingi za Misri tangu mwanzo wao zaidi ya miaka mia moja iliyopita, ambayo ilisaidia kusambaza sana desturi ya Misri ya kale katika eneo lote.

## Marejeo
Jamii:Utamaduni wa Misri
Jamii:Muziki wa Misri
Etighi

**Etighi** ni ngoma ya Nigeria ambayo ilianzishwa na watu wa Akwa Ibom. Ngoma hiyo inahitaji harakati za mguu na kiuno. Ngoma hiyo inajulikana kote Nigeria na hutumiwa sana na watu wa Waibibio na wa Efik ambapo asili yake ilianza.

## Umaarufu 
Ngoma hii imekuwa ikitumiwa katika video za muziki kadhaa nchini Nigeria na kote ulimwenguni. Ngoma hiyo ilipata umaarufu mkubwa wakati Iyanya alipotumia ngoma hiyo katika video yake maarufu ya muziki.

## Marejeo
Jamii:muziki wa Nigeria
Jamii:Utamaduni wa Nigeria
Hellen Baleke

**Hellen Baleke** (alizaliwa 3 Mei 1987) ni mwanamasumbwi mahiri wa nchini Uganda anayejulikana kwa kuwa mwanamke wa kwanza wa Uganda kushinda medali ya shaba katika ndondi katika Michezo ya Afrika yote ya mwaka 2019. 

## Kazi ya ndondi 
Hellen Baleke alianza ndondi mwaka wa 2005 kama mwanafunzi katika Klabu ya Rhino kabla ya kuhamia KCCA Boxing Club mwaka wa 2008. Anashiriki katika kitengo cha uzani wa kati. Pia ameiwakilisha Uganda kimataifa akiwa na She Bombers na anafunzwa na Mercy Mukankusi.

Ameiwakilisha Uganda kwenye Mashindano ya Dunia ya Ndondi ya Wanawake ya AIBA 2014 huko Jeju, Korea Kusini, ambapo alishindwa na mshindi wa medali ya Dhahabu Claressa Shields. Alishiriki pia katika Michezo ya Afrika ya 2019, ambapo alipigana na Khadija El-Mardi akaweza kushinda medali ya shaba. 

## Maisha binafsi 
Hellen Baleke alizaliwa na Sarah Bagoole katika Wilaya ya Kayunga.

Hellen Baleke ni mama wa watoto wawili

## Marejeo 
Jamii:wanawake wa Uganda
Jamii:mabondia wa Uganda
Ijeoma Egbunine

**Ijeoma Egbunine** (aliyezaliwa 30 Desemba 1980) ni mwanamasumbwi wa kitaalamu wa zamani wa Nigeria ambaye alishindana kutoka 2004 hadi 2011. Alishikilia taji la WIBF uzani wa light-heavy mnamo 2006.

## Marejeo 
Jamii:mabondia wa Nigeria
Khadija El-Mardi

**Khadija Mardi** (pia anajulikana kama Khadija El Mardi; amezaliwa 1 Februari 1991),

Alifuzu kuwakilisha Morocco katika Olimpiki ya Majira ya joto ya 2020, hata hivyo, alijiondoa kwenye shindano hilo kutokana na sababu za kiafya.

Mnamo 2022, Mardi alishinda medali ya dhahabu katika Mashindano ya Ndondi ya Amateur ya 2022.

Mnamo Machi 2023, Mardi alishinda medali ya dhahabu katika Mashindano ya Dunia ya Ndondi ya Wanawake ya IBA ya 2023, na hivyo kumshindia yeye na Moroko medali ya kwanza ya dhahabu ya wanawake katika Mashindano ya Ndondi ya Dunia ya IBA.  Mfalme Mohammed VI alimpongeza kwa ushindi wake.

Alishinda medali ya dhahabu katika hafla ya wanawake ya +81 kg katika Michezo ya Afrika ya 2023 iliyofanyika Accra, Ghana.

## Marejeo 
Jamii:wanawake wa Moroko
Jamii:mabondia wa Moroko
Pearl Morake

**Pearl Morake** (alizaliwa Mochudi, Botswana, 15 Septemba 1989) ni bondia wa Botswana, ambaye alikuwa bondia wa kwanza wa kike kugombea nchi yake. Yeye ni bingwa wa kitaifa wa mara nyingi na alishiriki katika Michezo ya Jumuiya ya Madola ya 2014 huko Glasgow, Uskoti.

## Kazi 
Pearl Morake hapo awali alicheza netiboli, hadi alipotambulishwa kwenye ndondi mwaka wa 2010. Akishindania Klabu ya Ndondi ya Chuo cha Botho, alishindana katika mashindano ya kwanza ya kitaifa ya Botswana kwa mabondia wa kike, na pambano lake dhidi ya Katlego Olatotse likisifiwa na vyombo vya habari kuwa la kusisimua zaidi usiku huo. Morake alikuwa mwanamke wa kwanza kuwakilisha Botswana katika ngazi ya kimataifa katika ndondi, na katika miaka michache iliyofuata akawa bingwa wa kitaifa mara nne.  ambayo ilimaanisha kwamba alihitaji kushinda mechi moja tu ili kuwa na uhakika wa medali ya shaba. Alipigana na Savannah Marshall wa Uingereza lakini akapoteza 3-0. Marshall aliendelea kushinda medali ya dhahabu.

## Marejeo 
Jamii:wanawake wa Botswana
Jamii:mabondia wa Botswana
Emily Nakalema

**Emily Nakalema** (pia Emily Kyomugisha, alizaliwa Januari 20, 1994) ni mwanamasumbwi wa kike kutoka nchini Uganda akishindana katika kitengo cha uzito wa welter. 

Kufikia Julai 2019, alikuwa nahodha wa timu ya kitaifa ya mabondia wa kike ya Uganda, She Bombers. Yeye pia ni mshindi wa medali ya shaba katika Mashindano ya Kufuzu ya Olimpiki ya Ndondi ya Afrika ya 2020.

## Historia na elimu 
Emily Nakalema alizaliwa Emily Kyomugisha kwa Samuel na Teopista Kyomugisha huko Mbarara na ni wa tatu kuzaliwa katika familia ya watu watano. Alisoma Shule ya Msingi Kulumba kisha akajiunga na Shule ya Sekondari ya Allied kwa mwaka wake wa kwanza wa sekondari. 

Baadaye alianzishwa katika Shule ya Upili ya Citizen, Mbarara kwa mapenzi ya michezo ambapo aliacha shule mwaka wa 2016 na kushiriki katika timu ya Mbarara United FC katika ziara za mikoani kabla ya kuhamia Kampala na hatimaye kuanza ndondi mwaka wa 2018.

Anapiga boxing chini ya klabu ya ndani, Katwe Boxing Club na pia amewakilisha Uganda katika ngazi ya kikanda na bara.

## Heshima 
Medali ya dhahabu - Michezo ya Jumuiya ya Afrika Mashariki ya 2018

## Marejeo 
Jamii:wanawake wa Uganda
Jamii:mabondia wa Uganda
Vanessa Lepage Joanisse

**Vanessa Lepage Joanisse** (amezaliwa 20 Julai 1995) ni mwanamasumbwi mtaalamu wa Kanada. Kwa muda mfupi, Joanisse alishika nafasi ya 3 duniani kwenye rekodi ya boxer.

Mapema katika taaluma ya ndondi Joanisse, alipokea pambano kuu la taji la dunia dhidi ya Bingwa wa Dunia wa Meksiko Alejandra Jimenez, kwa Taji la Dunia la Uzani wa Uzito wa Dunia la Baraza la Ndondi la Dunia. Joanisse alienda kwenye pambano hili bila kushindwa na kushinda mara tatu kwa jina lake, hata hivyo alipoteza pambano hilo kwa TKO ya raundi ya tatu.

## Marejeo 
Jamii:wanawake wa Kanada
Jamii:mabondia wa Kanada
Christine Ongare

**Christine Ongare** (alizaliwa 26 Novemba 1993) ni mwanamasumbwi kutoka Kenya anayeshindana katika kitengo cha uzani wa mwepesi. Aliwakilisha Kenya katika Michezo ya Jumuiya ya Madola ya 2018 huko Gold Coast, Australia akishinda medali ya shaba na hivyo kumfanya kuwa mwanamke wa kwanza wa Kenya kushinda medali ya Michezo ya Jumuiya ya Madola katika ndondi.

## Kazi 
Christine Ongare alishiriki katika soka na sarakasi kabla ya kuanza ndondi mwaka wa 2011 katika eneo la Kariobangi Estate nchini Kenya

Christine Ongare alishindana katika Michezo ya Jumuiya ya Madola ya 2018 huko Gold Coast, Australia. Alitolewa kwa mashindano ya uzani mwepesi na akashindwa na Carly McNaul wa Ireland Kaskazini. Kufikia Februari 2020, alikuwa amefuzu kuwakilisha Kenya kwenye Michezo ya Olimpiki ya Majira ya joto ya 2020 tangu kuahirishwa baada ya kumshinda Catherine Nanziri wa Uganda kwenye Mashindano ya Kufuzu kwa Olimpiki ya Afrika ya 2020 huko Dakar, Senegal.

## Maisha binafsi 
Alizaliwa na mama asiye na mwenzi huko Eastlands, Nairobi, Ongare mwenyewe alikua mama akiwa na umri wa miaka 12.

## Muonekano na heshima 
Mashindano ya Dunia ya Ndondi ya Wanawake ya 2012 ya AIBA 

Michezo ya Jumuiya ya Madola ya 2014, Glasgow, Scotland

Michezo ya Jumuiya ya Madola ya 2018, Gold Coast, Australia

Michezo ya Afrika 2019, Moroko

Mashindano ya Kufuzu kwa Olimpiki ya Ndondi za Kiafrika 2020, Dakar, Senegal

## Marejeo 
Jamii:wanawake wa Kenya
Jamii:mabondia wa Kenya
Mipango miji katika Misri ya kale

**Mipango miji katika Misri ya kale** ni suala linalozua mjadala endelevu. Kwa sababu maeneo ya kale kawaida huwa yamebaki kwa vipande, na miji mingi ya Misri ya kale imekuwa ikikaliwa bila kukatizwa tangu kuundwa kwake, uelewa wetu ni mdogo sana kuhusu miundo ya jumla ya miji ya Misri kwa kipindi chochote kilichopita.

Wamisri walitaja miji mingi kama "nwt" au "dmj". "Nwt" kawaida inahusu miji isiyo na mpangilio maalum ambayo ilikua kiasilia, kama vile Memphis na Thebes, wakati "dmj" inaweza kutafsiriwa kama "makazi" na kawaida inahusu miji ambayo ilipangwa kwa makusudi kulingana na mpango fulani. Ushahidi wa kisasa wa akiolojia kuhusu miji iliyopangwa upya unahifadhiwa vizuri zaidi na umechunguzwa zaidi katika maeneo kama El Lahun, Deir el-Medina, na Amarna, ingawa ushahidi wa upangaji wa miji upo pia katika maeneo mengine.

## Kipindi cha predinastiki 
Karibu hakuna alama za makazi ya Misri zilizopo kabla ya maendeleo ya utamaduni wa Neolithiki karibu mwaka 6000 KK, kwani makazi yalikuwa madogo sana, na majengo yalitengenezwa kwa vifaa vinavyoharibika kama vile unyasi na hayakuwa na nia ya kuwa miundo imara kudumu. Maeneo yanayobaki hayana ushahidi mwingi wa upangaji wa miji. 

Makazi ya predinastiki ya zamani yanayojulikana ni kama Merimda-Beni Salame kando ya jangwa la kusini magharibi mwa Delta ya Nile, na inashughulikia takriban ekari 44 (180,000 m2), eneo kubwa sana kwa kipindi cha predinastiki. Mji huo ulijengwa upya mara tatu wakati wa uhai wake wa kukaliwa, na katika angalau moja ya maisha yake, nyumba zilipangwa kwa mpangilio mzuri sana kando ya barabara kuu. Karibu nyumba zote zinafuata mpango ambao milango yao inaelekea kaskazini magharibi, kuepuka upepo wa kaskazini unaovuma.

Makazi mengine ya zamani yanayojulikana, kama vile ya tamaduni za Badarian na Naqada, yamepangwa kwa kubahatisha na kukosa mpango wa kipekee. Vitongoji hivi kwa kiasi kikubwa vina nyumba ndogo zilizowekwa karibu na mashimo ya kuhifadhia mizigo yaliyotandaa kwa duara.

## Marejeo 
Jamii:Historia ya Misri
Jamii:Mji
Sabrine Mamay

**Sabrine Mamay** (alizaliwa 17 Februari 1991) ni mchezaji wa mpira wa miguu nchini Tunisia. Anacheza kama kiungo wa Klabu ya Emirati side Al Ain fc pamoja na timu ya taifa ya wanawake ya Tunisia.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1991
Jamii:Wachezaji mpira wa kike
Jamii:Wanawake wa Tunisia
Jamii:Wachezaji mpira wa Tunisia
Bismark Idan

**Bismark Idan** (amezaliwa 10 Agosti 1989) ni mchezaji  wa soka kutoka Ghana ambaye anacheza kwa klabu ya Al Khartoum katika Ligi Kuu ya Sudan kama mshambuliaji.

## Marejeo 
Jamii:Wachezaji mpira wa Ghana
Jamii:Waliozaliwa 1989
Mary Boakye

**Mary Boakye** (alizaliwa Agosti 13, 2000) ni mwanamke mwanariadha  kutoka nchini Ghana ambaye amejikita katika mbio fupi.

## Kazi ya riadha 
Mary Boakye alipata uzoefu wake wa kwanza wa kimataifa mwaka 2022 aliposhika nafasi ya sita katika mbio za 4 x 100 mita za Wanawake za Ghana kwa muda wa 44.86s kwenye Michezo ya Jumuiya ya Madola huko Birmingham. Mwaka uliofuata, aliondolewa katika nusu fainali ya mita 100 kwenye Michezo ya Dunia ya Wanafunzi huko Chengdu kwa muda wa 11.68s na hakushiriki katika nusu fainali ya mita 200. 

Mnamo waka 2024, alishika nafasi ya saba katika mita 100 kwenye Michezo ya Afrika huko Accra kwa muda wa 11.71s na akashinda medali ya shaba katika mbio za mchezaji wa 4 x 100 mita kwa muda wa 44.21s, pamoja na Janet Mensah, Doris Mensah, na Halutie Hor nyuma ya timu za Nigeria na Liberia.

## Ubora wake binafsi 
* 100 meters: 11.50 s (−0.1 m/s), March 18, 2024 in Accra
* 200 meters: 23.86 s (−0.9 m/s), May 21, 2022 in Cape Coast
* 4x100 Metres Relay 44.21 s , March, 20 2022 in Accra

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wa Ghana
Jamii:Wanawake wa Ghana
Jamii:Waliozaliwa 2000
Lilian Nyiti

**Lilian Nyiti** (alizaliwa tarehe 3 Juni 1959) ni mwanariadha mwanamke  kutoka Tanzania. Alishiriki katika mbio za mita 800 katika Michezo ya Olimpiki ya mwaka 1980.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wanawake Tanzania
Jamii:Waliozaliwa 1959
Mwinga Mwanjala

**Mwinga Mwanjala** (amezaliwa 13 Januari 1960) ni mwanariadha kutoka Tanzania. Alishiriki katika mbio za mita 800 katika Michezo ya Olimpiki ya mwaka 1980. Alikuwa mwanamke wa kwanza kuwakilisha Tanzania katika Michezo ya Olimpiki.

## Marejeo 
Jamii:Wanariadha wanawake Tanzania
Jamii:Waliozaliwa 1960
Taoufik Hicheri

**Taoufik Hicheri** (amezaliwa 8 Januari 1965) ni mchezaji wa zamani wa soka kutoka Tunisia. Alicheza mechi 55 kwa timu ya taifa ya soka ya Tunisia kuanzia mwaka 1989 hadi 1998.

Pia aliteuliwa katika kikosi cha Tunisia kwa mashindano ya Kombe la Mataifa ya Afrika mwaka 1998.

## Marejeo 
Jamii:Wachezaji mpira wa Tunisia
Jamii:Waliozaliwa 1965
Mafumbo

**Mafumbo** ni neno linaloweza kumaanisha:
* Mafumbo (semi)
* Wingi wa Fumbo
* Mafumbo (Muleba), kata ya Mkoa wa Kagera
Kibingo

**Kibingo** ni jina la:
* Kibingo, Kenya, kijiji cha Kenya
* Kibingo (Kyerwa), kata ya Mkoa wa Kagera, Tanzania
* Kibingo, Uganda, mji wa Wilaya ya Sheema, Uganda
Jeannine Garside

**Jeannine Garside** (amezaliwa Aprili 14, 1978) ni bondia wa zamani wa Canada ambaye alishindana kuanzia mwaka 2004 hadi 2010. 

Alikuwa bingwa wa dunia wa uzani mbili, akiwa na taji la WIBA la super bantamweight kutoka mwaka 2005 hadi 2006; taji la WIBA la featherweight mara mbili kati ya mwaka 2006 na 2010; na mataji ya WBC na WBO ya featherweight kwa pamoja mwaka 2010.

## Marejeo 
Jamii:Mabondia wa Kanada
Jamii:Wanawake wa Kanada
Jamii:Waliozaliwa 1978
Lindsay Garbatt

**Lindsay Garbatt** (amezaliwa Septemba 25, 1982) ni bondia wa kike na mwanamichuano wa sanaa za mapigano kutoka Canada. Anashindana kitaalamu tangu mwaka 2008 na ni bingwa wa sasa wa Chama cha Kimataifa cha Masumbwi cha Wanawake na mwanamichuano wa sanaa za mapigano.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Kanada
Jamii:Waliozaliwa 1982
Jamii:wanamichezo wa Kanada
Priyanka Dhillon

**Priyanka Dhillon** (amezaliwa Januari 24, 1993) ni bondia wa Kanada katika uzani wa minimum weight. Alishiriki katika Michezo ya Jumuiya ya Madola ya mwaka 2022, katika kategoria ya Minimum weight, na akashinda medali ya shaba.

## Maisha 
Dhillon alikuwa mwanariadha katika Shule ya Upili ya Sisler akawa bondia wa kwanza kutoka Manitoba kushiriki katika Mashindano ya Dunia ya IBA.

## Marejo 
Jamii:Wanawake wa Kanada
Jamii:Waliozaliwa 1993
Jamii:mabondia wa Kanada
Katoma (Bukoba)

**Katoma** ni kata ya Wilaya ya Bukoba Vijijini katika Mkoa wa Kagera, Tanzania. 

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi wa kata walihesabiwa kuwa 7,293 . 

## Marejeo
Jamii:kata za Mkoa wa Kagera
Jamii:Wilaya ya Bukoba Vijijini
Myriam Da Silva

**Myriam Da Silva** (amezaliwa Aprili 15, 1984) ni bondia wa Kanada. Da Silva anashindana katika kategoria ya kilo 69 (welterweight).

## Kazi 
Da Silva ameshindana katika matoleo manne ya Mabingwa wa Dunia wa Wanawake wa AIBA, akimaliza katika nafasi ya juu 16 mwaka 2012 na 2014, na kufuatia na nafasi ya robo fainali mwaka 2018 na tena nafasi ya juu 16 mwaka 2019.

Mwaka 2019, Da Silva alishindana katika Michezo ya Panamerikani ya mwaka 2019 huko Lima, Peru. Da Silva alishinda medali ya fedha baada ya kufungwa na Oshae Jones katika fainali. 

Mwezi wa Mei 2021, Da Silva aliteuliwa kuwa mwanachama wa timu ya Olimpiki ya Canada ya mwaka 2020.

## Marejeo 
Jamii:mabondia wa Kanada
Jamii:Wanawake wa Kanada
Jamii:Waliozaliwa 1984
Mkuyuni (Mwanza)

Kwa kata nyingine yenye jina hilo, tazama Mkuyuni (Morogoro vijijini).

**Mkuyuni** ni kata ya Manisipaa ya Nyamagana katika Mkoa wa Mwanza, Tanzania, yenye postikodi namba **33110**. 

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi wa kata walihesabiwa kuwa 20,482 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 18,780 waishio humo.

## Marejeo
Jamii:Manisipaa ya Nyamagana
Jamii:kata za Mkoa wa Mwanza
Mabatini

**Mabatini** ni jina la makazi mbalimbali kama:
* Mabatini (Mbeya mjini)
* Mabatini, Nairobi
* Mabatini (Nyamagana)
Mji mdogo

**Mji mdogo** ni hadhi ambayo baadhi ya vijiji vinapewa na serikali ya nchi kisha kutimiza vigezo vya sheria husika.

Nchini Tanzania Mamlaka ya Mji Mdogo (Township Authority) ni Mamlaka ya Serikali za Mitaa iliyopo kwenye Mamlaka za Wilaya. Mamlaka hizo zinaanzishwa pale ambapo palikuwa na Kijiji ambacho
kimeanza kuendelezwa na kuwa na mazingira ya kimji. 

Waziri mwenye dhamana ya Serikali za Mitaa amepewa madaraka ya kutangaza Kijiji au Vijiji vilivyofikia sifa zilizowekwa kuwa Mamlaka za Miji Midogo, ambazo ni:

# Kuwe idadi ya watu wasiopungua elfu kumi (10,000);
# Kuwe na huduma za jamii zifuatazo: Shule ya Sekondari, Kituo cha Afya na Mahakama ya Mwanzo;
# Kuwe na Soko pamoja na Maduka ya rejareja yasiyopungua matano (5);
# Eneo liwe ni Makao Makuu ya Kata au Tarafa.

Jamii:Mji
Ngoma (Sengerema)

Kwa kata nyingine yenye jina hili, tazama Ngoma (Ukerewe).

**Ngoma** ni kata mojawapo ya Wilaya ya Sengerema, Mkoa wa Mwanza, Tanzania.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi wa kata walihesabiwa kuwa 13,045 . 

## Marejeo
Jamii:Wilaya ya Sengerema
Jamii:kata za Mkoa wa Mwanza
Chama cha Marekebisho ya Sheria duni ya Matibabu

**The Poor Law Medical Reform Association** ilianzishwa na (Dk. Richard Griffin,) afisa matibabu wa umasikini wa Weymouth Poor Law Union  mwaka 1853. Ilifusiana na Mkutano wa Maofisa Matibabu wa Sheria Maskini mwaka 1856. Mwaka 1868 ilifusiana na Chama cha Maofisa wa Matibabu wa Kazi ya Kijijini ili kuunda Chama cha Maofisa wa Matibabu wa Sheria Maskini. 

Mwaka 1859 ilizalisha brosha "Mateso ya Maofisa wa Matibabu wa Sheria Maskini." 

Griffin, akiwa Mwenyekiti wa Chama, alikuwa mpiganiaji hodari katika kampeni iliyosababisha Sheria ya Maskini ya Metropolitan 1867 (30 & 31 Vict. c. 6).

## Marejeo 
Jamii:Sheria
Esther Onyenezide

**Esther Chinemerem Onyenezide** (alizaliwa 30 Juni, 2003) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa wanawake kutoka nchini Nigeria anayecheza kama kiungo wa klabu ya mpira ya wanawake ya Hispania, Madrid CFF, na timu ya taifa ya wanawake ya Nigeria. 

Mwaka 2022, aliteuliwa na FIFA kama Mchezaji Bora wa Mchezo baada ya kufunga magoli mawili wakati wa ushindi wa 3-1 dhidi ya Canada.

## Kazi ya kimataifa 
Esther aliwakilisha Nigeria katika Kombe la Dunia la FIFA la Vijana chini ya miaka 20 mwaka 2022 huko Costa Rica, na alikuwa akiichezea FC Robo Queens kabla ya kuhamia Madrid CFF kwa mkataba wa misimu mitatu mnamo 2024.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Nigeria
Jamii:Wachezaji mpira wa Nigeria
Jamii:Waliozaliwa 2003
Kiawentiio

**Kiawenti:io Tarbell**  (maarufu kwa jina **Kiawentiio**; alizaliwa 28 Aprili 2006) ni mwigizaji kutoka Waindio Wamohawk, mwanamuziki na mtunzi wa nyimbo. 

Alianza kuigiza katika msimu wa tatu wa tamthilia ya CBC series iitwayo Anne with an E (2019) na filamu yake ya kwanza ikiwa Beans (2020). Aliigiza kama Maya Thomas katika sitcom Rutherford Falls (2021). Alichaguliwa kuigiza kama Katara katika tamthilia ya Avatar: The Last Airbender (2024).

## Maisha ya awali na elimu 
Kiawentiio alizaliwa katika familia ya Mohawk huko Akwesasne, ambayo ni hifadhi ya kwanza ya taifa iliopakana na nchi zote Canada na Marekani na kuzungukwa na mto St Lawrence. Kwa upande wa Marekani inajulikana kama hifadhi ya St Regis Mohawk.

Jina lake la kwanza lina maanisha "Asubuhi njema" huko  Kanienʼkéha. Wazazi wake ni Barbara na Corey Tarbell. Amekulia katika nyumba ya Kawehno:ke ( pia inajulikana kama  Cornwall Island) na kusoma shule ya Uhuru ya Akwesasne na Shule ya Ufundi ya Cornwall Collegiate. Ana uraia wa nchi mbili Canada na Marekani.

## Kazi 
Tarbell alikuwa mmoja wa waigizaji 200 wenye asili ya Kanada kwa ajili ya kuigiza kama Ka'kwet, ambae ameonyeshwa katika msimu wa tatu wa tamthilia ya ''Anne with an E. Alilazimika kujifunza lugha ya Mi'kmaq na kuelewa utamaduni na historia ya hilo kabila. Pia aligiza katika filamu ya Beans 2020 kama msichana wa Mohawk mwenye umri wa miaka 12 aliekua anaishi Kahnawake mnamo 1990, kipindi cha Mgogoro wa Oka.*

Ameonekana kama muhusika wa mara kwa mara akiwa kama Maya Thomas kwenye tamthilia ya  Peacock sitcom Rutherford Falls (2021). Pia alichagulia kuvaa uhusika wa Katara katika tamthilia ya *Avatar: The Last Airbender'' series.

## Marejeo 
Jamii:wanawake wa Kanada
Jamii:Waigizaji filamu wa Kanada
Jamii:CWW24
Nneka Ezeigbo

**Nneka Ezeigbo** ni mchezaji mwanamke  wa mpira wa kikapu kutoka Nigeria. Yeye ni mmoja kati ya wachezaji watano ambao wametajwa kwenye Orodha ya Heshima ya Masomo ya NEC mara nne, na pia ni mchezaji pekee katika historia ya programu kuwa sehemu ya timu nne za ubingwa wa kawaida za NEC.

## Maisha ya zamani 
Nneka Ezeigbo alizaliwa na mama Mjamaika na baba Mnigeria. Alilelewa huko Ewing Township, New Jersey. Baba yake alifariki dunia kutokana na saratani wakati yeye alikuwa mwanafunzi katika Shule ya Upili ya Notre Dame. Ana ndugu wawili, Chukwuka (dada yake mkubwa ambaye alikuwa akicheza mpira wa kikapu katika Chuo Kikuu cha Marshall) na Obi (mdogo wake ambaye kwa sasa anacheza mpira wa miguu katika Chuo Kikuu cha Gannon).

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Nigeria
Jamii:Wachezaji wa Nigeria
Jamii:Watu walio hai
Assouma Uwizeye

**Assouma Uwizeye** (amezaliwa 6 Aprili 1996) ni mchezaji wa mpira wa kikapu wa Rwanda anachezeya timu ya taifa ya Wanawake ya Rwanda.

## Maisha ya Timu ya Taifa ya Rwanda 
Assouma aliwakilisha Rwanda katika Kombe la Mabingwa la Wanawake la FIBA Africa mwaka 2022, ambapo alikuwa na wastani wa alama 9.3 na mbio 8.8 kwa kila mchezo. 

Pia alishiriki katika Afrobasket ya Wanawake mwaka 2023 ambapo alifunga alama 6 na kuchukua mbio 2 katika robo ya kwanza ya mchezo.

## Marejeo 
Jamii:Wachezaji wa Rwanda
Jamii:Wanawake wa Rwanda
Jamii:Waliozaliwa 1996
Odile Tetero

**Odile Tetero** (amezaliwa 24 Februari 1998) ni mchezaji wa mpira wa kikapu wa Rwanda anayecheza timu ya taifa ya wanawake ya Mpira wa Kikapu ya Rwanda. Alitajwa kama Mchezaji Mwenye Thamani Zaidi katika michezo ya mtoano ya Ligi ya Mpira wa Kikapu ya Rwanda (RBL) ya mwaka 2022/2023. Amepata kutambuliwa kama moja ya wachezaji bora wa pointi katika mpira wa kikapu wa Rwanda.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Rwanda
Jamii:Wachezaji wa Rwanda
Jamii:Waliozaliwa 1998
Mjongeo

**Mjongeo** ni uwanja wa fizikia na hisabati ulioendelezwa katika umakanika kawaida, na hueleza mwendo wa nukta, gimba, na mifumo ya magimba bila kuzingatia kani zinazosababisha mwendo wake. Fumbo la mjongeo huanza na kueleza jiometri ya mfumo na kutaja viasi vijulikanavyo kama mahali, kasimwelekeo, na mchapuko katika mfumo. Kwa hivyo kutumia kanuni za kijiometri, viasi visivyojulikana vinaweza kutatuliwa, kama vile mwendo wa baadaye wa gimba.

Mjongeo hutumika katika elimuanga ili kueleza mwendo wa violwa vya angani na makundi ya violwa hivyo. Katika uhandisi, mjongeo hutumika ili kueleza mwendo wa sehemu ziunganazo za mashine kama vile injini.

## Asili ya neno 
Katika Kiswahili, jina la elimu hii ni "mjongeo", kutokana na kitenzi "jongea". Istilahi hii iliundwa na wataalamu wa Taasisi ya Uchunguzi wa Kiswahili. nayo ilitokana na Kigiriki κίνημα *kinema* (yaani "mwendo"). Kwa hiyo, lugha za Kizungu hutumia istilahi inayofanana na ile ya Kifaransa, kama vile *kinematics* (Kiingereza), *cinemática* (Kihispania), *kinematik* (Kijerumani), na kadhalika.

## Milinganyo ya mjongeo 
thumb|Taswira 1: Jiometri ya mjongeo
Taswira 1 kijiometri inaonyesha jinsi ilivyonyambua milinganyo ya msingi wa mjongeo. Kwenye jira wima kuna kasi (v), na kwenye jira mlalo kuna muda (t). Yaani taswira inaonyesha kadiri ambayo kasi inabadilika wakati ukipita; uhusuiano huu ni mstari mwenye mwinamo, unaoonyesha kasi ikiongezeka. Mwinamo wa mstari huu ni mchapuko (a). Kijiometri, hiyo inamaanisha eneo kati ya mstari na jira la muda (eneo jekundu katika taswira) ni umbali uliosafiriwa katika muda huohuo, kwa sababu kizio cha jira la kasi ni mita kwa sekunde (m/s) na kile cha jira la muda ni sekunde (s). Hivyo, kizio cha eneo ni m/s \times s, yaani m tu, iliyo kizio cha umbali.

Kuanzia hapo, umbali \Delta x uliosafiriwa katika muda t na kwa kasi ya kwanza v_0 unatambulishwa:
\Delta x = v_{0}t + \frac{1}{2} a t^2

## Marejeo 
Jamii:Fizikia
Jamii:Umakanika wa anga
Akheqa

**Akheqa** alikuwa malkia Mnubi, ambaye alishikilia vyeo vya juu vya Misri kama mke wa mfalme na dada wa mfalme. Mume wake wa kifalme hajulikani kwa uhakika, ingawa inadhaniwa kuwa alikuwa ni binti Aspelta na mke wa Aramatle-qo, kama ilivyopendekezwa na Dows Dunham na M. F. Laming Macadam.i

nafahamika kidogo sana kuhusu Akheqa isipokuwa kupitia mazishi yake huko Nuri(Nu. 38) Mazishi yake yalikuwa na piramidi na kapeli ndogo mbele yake, na kulikuwa na ngazi iliyoshuka kwenye vyumba viwili vya mazishi vilivyoorodheshwa. Mazishi hayo yalikuwa na vipande vya angalau sanamu 170 za shabti za malkia, zikiwa na jina lake na vyeo vyake. Sanamu hizi zilifanana sana na zile za malkia Madiqen, ikionyesha kwamba labda zilitengenezwa katika karakana ile ile. Aidha, sanamu za malkia Nasalsa, malkia Madiqen, na Artaha zilipatikana pia kwenye mazishi hayo.

## Marej 
Jamii:Wanawake wa Sudan
Jamii:Wanasiasa wa Sudan
Mafia Nyame

**Mafia Nyame** (alizaliwa 7 Oktoba 2004) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa  wamwanamke kutoka nchini Ghana anayecheza kama mshambuliaji. Alizaliwa na kukulia nchini Ghana, na ni mwananchi halisi wa Ghana.  

Mafia Nyame ana urefu wa sentimeta 164.

## Ushiriki ngazi ya klabu 
Mafia Nyame alicheza kwa klabu ya Faith Ladies FC kuanzia mwaka 2001 hadi 2023, na kwa sasa anacheza kwa klabu ya FAR Rabat. Alishiriki katika Kombe la Dunia la Wanawake chini ya miaka 20.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Ghana
Jamii:Wachezaji mpira wa Ghana
Jamii:Waliozaliwa 2004
Jamii:Wanawake wa Kiafrika kwenye Wikipedia
Public Health (London) Act 1891

**The Public Health (London) Act 1891** (54 & 55 Vict. c. 76) ilikuwa Sheria ya Bunge la Uingereza ambayo iliweka upanuzi wa upatikanaji wa hospitali za Bodi ya Asylums ya Metropolitan kwa wale ambao hawakustahili msaada wa masikini.

Sheria hiyo ilihamisha jukumu la kuondoa theluji katika njia za miguu kutoka kwa wakazi binafsi hadi kwa bodi za wilaya na bodi za wilaya za London.

## Marejeo 
Jamii:Afya ya umma
Jamii:Historia ya Uingereza
Akhrasan

**Akhrasan** alikuwa malkia Mnubi, ambaye hadi sasa anajulikana tu kupitia mazishi yake katika makaburi ya kifalme ya Nuri (Nu. 32). Alikuwa mke wa mfalme Malewiebamani, ingawa hii haijathibitishwa kwa uhakika. Cheo chake pekee kilichojulikana ni mke wa mfalme. 

Mazishi yake yalikuwa na piramidi na vyumba vya mazishi chini ya ardhi, na ngazi iliyoelekea kwenye vyumba viwili vya mazishi chini ya ardhi. Mazishi yalipatikana yameporwa, lakini vipande vya angalau shabti 45 vilipatikana. Vinabeba jina na cheo cha malkia. Pia, vitu kadhaa vya vyungu na vitu vidogo vilipatikana.

## Marejeo 
Jamii:wanawake wa Sudan
Jamii:wanasiasa wa Sudan
As Aventuras de Poliana

***As Aventuras de Poliana*** ni telenovela ya Brazil iliyotengenezwa na stesheni ya SBT kuanzia 16 Mei 2018, hadi 13 Julai 2020.

## Washiriki 
* Sophia Valverde kama Poliana D'Ávila Andrade
* Ígor Jansen kama João Barros
* Larissa Manoela kama Mirela "Mi" Delfino
* João Guilherme Ávila kama Luca Della Torre
* Vincenzo Richy kama Vinicius "Vini" Almeida
* Thaís Melchior kama Luisa D'Ávila
* Murilo Cezar kama Marcelo Pessoa
* Victor Pecoraro kama Afonso Moraes
* Lisandra Parede kama Débora Pavão
* Dalton Vigh kama Otto Monteiro / Mr. Pendleton

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* 

Jamii:Telenovelas
Jamii:Filamu za Brazil
Jamii:Filamu za 2018
Best Bugs Forever

***Best Bugs Forever*** () ni safu ya televisheni ya Ufaransa iliyoundwa na Stuart Gibson na Nathan Peter Wong. Mfululizo ulionyeshwa kwa Disney Channel huko Ufaransa mnamo 2 Juni 2019.

## Wahusika 
* **Mo Skeeter** (sauti ya Marie Nonnenmacher): mbu wa zambarau.
* **Eddie Boulder** (sauti ya Bastien Bourlé): mende.
* **Marcellin** (sauti ya Vincent de Bouard): panya nyeupe.
* **Louie** (sauti ya David Dos Santos): chawa wa bluu.
* **Pénélope Stinkwell** (sauti ya Marie Facundo): nguni wa kijani.

## Viungo vya nje 
* 

Jamii:Katuni
Jamii:Vipindi vya televisheni
Diana Balayera

**Diana Balayera** (amezaliwa Januari 28, 1996) ni mchezaji mpira wa  kikapu katika nafasi ya katikati anayecheza kwa timu ya taifa ya wanawake ya mpira wa kikapu ya Mali na timu ya kikapu ya Charnay Basket Bourgogne Sud W huko Ufaransa.

## Historia ya Kazi 
Diana Balayera alikuwa akicheza kwa Champagne W wakati wa msimu wa 2020-2021 kabla ya kuhamishiwa Charnay Bourgogne Sud W tarehe 9 Januari 2022. Aliweza kushinda Kombe la Wanawake la Ufaransa kwa msimu wa 2022-2023 na 2023-2024 akiwa na Charnay Bourgogne Sud W. Alicheza michezo 46 akiwa na Maeva Djaidi-Tabdi kama wenzake huko Charnay.

## Timu ya taifa ya Mali 
Alikuwa miongoni mwa wachezaji wa timu ya taifa ya mpira wa kikapu ya Mali katika Kombe la Dunia la Wanawake la FIBA 2022 na Afrobasket ya Wanawake ya FIBA 2023. Pia, alikuwa mchezaji nambari moja wa 3×3 kwa Shirikisho la Kikapu la Taifa la Mali mwaka 2023.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1996
Jamii:Wanawake wa Mali
Jamii:wachezaji wa Mali
Quinta Kinyuy

**Quinta Kinyuy** (amezaliwa Julai 21, 1997) ni mchezaji wa mpira wa kikapu wa Kamerun anayecheza kama mshambuliaji kwa timu ya taifa ya wanawake ya mpira wa kikapu ya Kamerun. 

## Historia ya taaluma 
Quinta Kinyuy alicheza timu ya mpira wa kikapu ya FAP wakati wa Fainali ya Raundi ya Mwisho ya FIBA Africa Champions Cup Women mwaka 2019. Pia, alikuwa miongoni mwa wachezaji wa timu ya taifa ya wanawake ya mpira wa kikapu ya Cameroon walioshiriki katika Afrobasket ya Wanawake ya FIBA 2023.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Kamerun
Jamii:Wachezaji wa Kamerun
Jamii:Waliozaliwa 1997
Ineza Sifa

**Ineza Sif**a (amezaliwa Machi 14, 2002) ni mchezaji mwanamke wa mpira wa kikapu kutoka Rwanda anayecheza kama mlinzi kwa timu ya Middle Tennessee Blue Raiders na timu ya taifa ya wanawake ya mpira wa kikapu ya Rwanda.

## Historia ya taaluma 
Sifa alisoma Shule ya Upili ya Greenforest Christian huko Decatur, Georgia, ambapo alikuwa akicheza mpira wa kikapu. Alikuwa sehemu ya timu ya Greenforest ambayo ilipoteza mchezo dhidi ya Shule ya Upili ya Galloway kwa alama ya 52–54 uliopigwa mnamo Machi 3, 2021.

Tarehe 17 Novemba 2021, timu ya wanawake ya mpira wa kikapu ya FIU ilifichua kusaini kwa Sifa Ineza Joyeuse katika timu yao. Baada ya msimu, alihama kwenda Middle Tennessee.

## Timu ya taifa ya Rwanda 
Aliwakilisha Rwanda kwa mara ya kwanza mwaka 2018 alipoitwa kwa timu ya taifa ya chini ya miaka 18 kucheza katika mashindano ya FIBA U-18 wanawake ya Afrika. Tena, alialikwa kwenye timu ya taifa ya wakubwa wakati wa mashindano ya Kufuzu ya Afrobasket ya Wanawake ya FIBA 2019, Kufuzu kwa Afrobasket ya Wanawake ya FIBA 2021-Zone 5, na Afrobasket ya Wanawake ya FIBA 2023.

## Marejeo 
## Viungo vya nje 
* https://www.eurobasket.com/index.aspx at Eurobasket.com
* https://goblueraiders.com/sports/womens-basketball/roster/sifa-ineza/13200

Jamii:Wachezaji wa Rwanda
Jamii:Wanawake wa Rwanda
Jamii:Waliozaliwa 2002
Fatou Pouye

**Fatou Pouye** (alizaliwa Januari 14, 1997) ni mchezaji wa mpira wa kikapu wa wanawake kutoka nchini Senegal ambaye anacheza katika klabu ya mpira ya Club Joventut Badalona.

## Kazi ya kucheza 
Fatou alipokuwa shuleni alicheza msimu mmoja katika Shule ya Glasgow Christian Academy, Kentucky na katika SEED Academy, Thiès.

Kama mwanafunzi wa kwanza katika Chuo cha Teknolojia ya Kusini mwa Georgia (2017-2018), alicheza na timu na kuwa mwanachama wa timu ya ubingwa wa NJCAA Region XVII.

Alicheza katika michezo 32 kama mwanafunzi wa pili katika Chuo cha Teknolojia ya Kusini mwa Georgia (JUCO), akawa mchezaji wa wiki mara tatu wa mpira wa kikapu kwa Chama cha GCAA Division I na mchezaji wa kwanza wa mpira wa kikapu  kuteuliwa kama Mchezaji wa Wiki katika Divisheni I kwa mwaka wa 2019.

Kabla ya kuhamia Chuo Kikuu cha Duquesne, Fatou alicheza katika kila mchezo na Western Kentucky Lady Toppers kama mlinzi. Kama mwanafunzi wa tatu, alifunga mara mbili na aliteuliwa kwa Tuzo ya Heshima ya Kamishna wa USA ya Mkutano na alipata heshima ya Orodha ya Mafanikio ya Spring. Na kama mwanafunzi wa nne, Fatou alikuwa na mara tatu mara mbili, alifunga alama 21 wakati wa mechi dhidi ya Louisiana Tech na kuvuta rebounds 13 dhidi yao, alikuwa kinara wa alama kwa timu katika michezo minne na alikusanya rebounds 14 kazi yake ya juu dhidi ya Rice mnamo Februari 12 na alama 23 dhidi ya FIU mnamo Februari 26.

Fatou alijiunga na Duquesne Dukes kama mhamisho wa shahada ya uzamili mnamo 2021 na kucheza michezo 28, akiwa wa pili kwa timu na wa 18 kwenye ligi.

Mnamo Septemba 2023, Fatou alijiunga na Club Joventut Badalona, klabu ya mpira wa kikapu ya Uhispania. Pia alicheza na timu ya Senegal kwa FIBA Women's AfroBasketball na mnamo 2024, kwa FIBA Women's Olympic Qualifying Tournament Belgium.

## Marejeo 
Jamii:Wanawake wa Senegal
Jamii:Wachezaji wa Senegal
Jamii:Waliozaliwa 1997