Olanike Olugboji-Daramola

**Olanike Olugboji-Daramola** ni mwanahifadhi, mtetezi wa haki za mazingira, mjasiriamali wa kijamii, na mwandishi kutoka Nigeria. Pia ndiye mwanzilishi na mkurugenzi wa programu za Shirika la Wanawake kwa Mazingira Endelevu (WISE), shirika lisilo la faida linalokuza uendelevu wa mazingira na kuwawezesha wanawake kuwa mawakili wa mazingira, watendaji wa tabianchi, na wajenzi wa amani. Mnamo mwaka 2006, alikuwa mmoja wa waanzilishi wa WEA (Muungano wa Wanawake wa Dunia).
	
## Maisha ya Awali na Elimu 
Olanike Olugboji-Daramola alizaliwa Kaduna, Nigeria. Alitumia miaka yake ya malezi nchini Nigeria ambapo alifuata elimu yake. Elimu yake ya awali inajumuisha elimu ya msingi katika Shule ya Chekechea na Msingi ya Jeshi la Anga la Nigeria, Mando, Kaduna (1977–1978), Shule ya Chekechea ya AWA, Barabara ya Waff, Kaduna (1978–1980), na Shule ya Watoto ya Command, Barabara ya Dantuku, Kaduna (1980–1985). Kisha alihudhuria Chuo cha Serikali ya Shirikisho, Kaduna (1985–1991) kwa ajili ya elimu yake ya sekondari. Baadaye alipata Shahada yake ya Teknolojia  katika Mipango ya Miji na Kanda kutoka Chuo Kikuu cha Teknolojia cha Ladoke Akintola, Ogbomoso, Oyo, Nigeria (1992–1998), na shahada yake ya Uzamiliya Teknolojia katika Mipango ya Mji na Kanda kutoka Chuo Kikuu cha Teknolojia cha Shirikisho, Akure, Ondo, Nigeria (2007–2011).

## Kazi 
Mnamo 2004, Olugboji-Daramola alianzisha Mtandao wa Usimamizi na Ulinzi Mazingira (EMPRONET), ambayo baadaye ilibadilishwa na kuwa WISE mwaka wa 2009. Kazi yake inalenga katika kuwashirikisha wanawake wa mashinani katika uwakili wa rasilimali asili na upatanishi wa amani, akitambua kuwa haki, majukumu, wajibu, na juhudi za wanawake  mara nyingi hupuuzwa katika kuendesha uendelevu wa mazingira.

Kwa miaka mingi, WISE imewasiliana na wanawake na wasichana 120,000. Baadhi ya majiko safi 60,000 ya kupikia yamegawanywa kutokana na msisitizo wao katika majiko safi na mafunzo waliyotoa kwa wanawake, yakiwawezesha kuzindua mipango yao wenyewe ya majiko safi.

Olugboji-Daramola pia ni Kiongozi wa Mradi wa WEA nchini Nigeria. Anahudumu kama mwandishi wa World Pulse,} akihutubia mada ikiwemo mabadiliko ya hali ya hewa. Amechangia katika jarida la Time Magazine na ameshiriki katika mipango, hasa Muungano wa Nigeria kwa Majiko Safi ya Kupikia.

## Mpango wa upandaji miti 
Katika jitihada za kupambana na mabadiliko ya hali ya hewa, Olugboji-Daramola aliongoza mpango wa upandaji miti katika Jimbo la Kaduna, ambapo miti 5,000 ilipandwa katika shule 220 za msingi na sekondari. Mpango huo ulikuwa sehemu ya mafunzo ya siku nne juu ya Maendeleo ya Biashara Ndogondogo ya Kijani yaliyoandaliwa na WISE kwa ajili ya vikundi vya wanawake na vijana. Miti hiyo ilipandwa kwa ushirikiano na Wizara ya Elimu ya jimbo na Bodi ya Elimu ya Msingi kwa Wote (SUBEB). Olugboji-Daramola alieleza kuwa lengo la kampeni ya upandaji miti lilikuwa ni kuchangia upunguzaji wa athari za mabadiliko ya hali ya hewa.

## Tuzo na Kutambuliwa 
* 2022: Aliteuliwa kama mmoja wa Mabalozi watano wa Jinsia katika Kongamano la Biashara la Dunia.
* 2022: Alitajwa kuwa mmoja wa Wataalamu 100 Bora wa Mazingira nchini Nigeria na Jarida la Environment Africa.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Nigeria
Jamii:Wanaharakati wa Nigeria
Jamii:Wiki4HumanRights 2025