open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nathaniel Stern

**Nathaniel Stern** (alizaliwa mwaka 1977) ni msanii wa taaluma mbalimbali kutoka Marekani na Afrika Kusini anayefanya kazi katika aina nyingi za vyombo vya sanaa, ikiwemo upigaji picha, sanaa shirikishi, uingiliaji wa sanaa katika maeneo ya umma, usanikishaji wa sanaa *(installation*), sanaa ya video, sanaa ya mtandaoni (*net.art*) na uchapaji wa sanaa. Kwa sasa ni Profesa wa Sanaa na Uhandisi wa Mitambo katika Chuo Kikuu cha *Wisconsin–Milwaukee*.

## Taaluma 
Stern alihitimu na shahada ya Ubunifu wa Nguo na Mavazi kutoka Chuo Kikuu cha *Cornell* huko *Ithaca, New York* mwaka 1999, kisha akaendelea na masomo katika Mpango wa Mawasiliano ya Kielektroniki Shirikishi (*Interactive Telecommunications Program*) katika Chuo Kikuu cha New York, akihitimu mwaka 2001.

Baadaye alifundisha sanaa ya kidijitali katika Chuo Kikuu cha *Witwatersrand*, huku akiendelea kufanya kazi kama msanii, huko *Johannesburg*, *Afrika Kusini* kuanzia mwaka 2001 hadi 2006. Ana shahada ya uzamivu (*PhD*) kutoka *Trinity College* huko Dublin, Ireland, ambako aliandika tasnifu kuhusu sanaa shirikishi na uzoefu wa mwili *(embodiment*).

## Kazi 
Sanaa shirikishi ya *Stern* inajikita katika kuchochea mwili wa binadamu, mara nyingi ikiwaalika watazamaji wake “*kutenda” au “kuigiza”* - iwe hadharani au faraghani. Kazi zake zinajaribu “kuwafanya watu wasogee kwa namna ambazo kwa kawaida hawangefanya,” na kusisitiza harakati hizo katika uhusiano wake na mazingira yanayowazunguka.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1977
Jamii:Wasanii wa Afrika Kusini
Jamii:Wasanii wa Marekani
Serge Huo-Chao-Si

**Serge Huo-Chao-Si** (alizaliwa 1968 huko La Réunion) ni msanii wa kisasa na mtunzi wa vitabu vya michoro (katuni).

## Maisha ya awali 
Serge Huo-Chao-Si alisoma Saint-Denis na Lille. Alipomaliza shule ya sekondari katika kisiwa alikozaliwa, alisomea uhandisi wa mitambo.

Huo-Chao-Si alikuwa miongoni mwa waanzilishi wa jarida la *Le Cri du Margouillat*, ambako alikuwa mmoja wa waandishi wachangamfu zaidi. Mbali na  katuni, pia anapenda sanaa ya kisasa, uchoraji, michoro, na upigaji picha. Kazi zake nyingi zimeonyeshwa katika maonyesho huko Réunion na Ufaransa bara.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1968
Jamii:Wachoraji wa Ufaransa
Jamii:Waandishi wa Ufaransa
Hubert du Plessis

**Hubert du Plessis OMSG** (7 Juni 1922 – 12 Machi 2011) alikuwa mtunzi wa muziki, mpiga piano na profesa wa muziki kutoka Afrika Kusini ambaye taaluma yake ilichukua muda wa miongo kadhaa. Pamoja na Arnold van Wyk na Stefans Grové, du Plessis alihesabiwa kuwa miongoni mwa watunzi mashuhuri zaidi wa Afrika Kusini katika karne ya 20.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1922
Jamii:Waliofariki 2011
Jamii:Wanamuziki wa Afrika Kusini
Evangelina Oyo Ebule

**Evangelina Oyo Ebule** ni mwanasiasa wa Gine ya Ikweta ambaye alihudumu kama Waziri wa Sheria, Ibada na Taasisi za Gereza nchini humo.

## Kazi ya kisiasa 
Ebule ana shahada ya sheria kutoka Madrid. Mnamo 1989, aliteuliwa katika Mahakama Kuu ya Haki ya Guinea.

Kufikia mwaka wa 1998, Ebule alikuwa Naibu Waziri wa Sheria na Ibada katika serikali ya Rais Teodoro Obiang . Mnamo Januari 2003, Ebule alithibitishwa tena katika nafasi hii wakati wa kuapishwa kwa Rais Obiang kufuatia ushindi wake katika uchaguzi wa rais wa 2002. Mnamo 2008, aliteuliwa kuwa Waziri wa Kazi na Usalama wa Jamii. Mnamo 2013, aliteuliwa kuwa Waziri wa Sheria, Ibada na Taasisi za Magereza. Katika nafasi hii, amekataa madai ya makundi ya upinzani ya kuhalalisha uundaji wa vyama vipya vya siasa. Akiwa Waziri wa Sheria, Ebule alikuwa sehemu ya juhudi za kupitisha sheria ya kukomesha adhabu ya kifo nchini Guinea ya Ikweta. Adhabu ya kifo ilifutwa mnamo 2016.

Ebule ni mwanachama wa  Democratic Party of Equatorial Guinea  . Mnamo Julai 2017 katika kikao cha kufunga cha Bunge la 6 la Kawaida la Kitaifa, aliteuliwa kuwa mmoja wa makamu wa rais wanne wa chama hicho.

## Marejeo 
Jamii:Wanasiasa wa Guinea Bisau
Roy Fenson

**Roy Fenson** ni mhandisi wa programu (software engineer), mwandishi, na msanii wa kimataifa wa mozaiki aliyezaliwa Afrika Kusini. Alisajili hataza ya mfumo wa kwanza kamili wa maandishi ya utabiri (predictive text) uliokuwa na uwezo wa kutofautisha maana (disambiguation) na kuhifadhi kamusi katika kifaa (local dictionary storage).

## Marejeo 
Jamii:waliozaliwa 1957
Jamii:Makala yasiyo na viungo vya ndani
Blas Cabrera

**Blas Cabrera y Felipe** (20 Mei 1878 – 1 Agosti 1945) alikuwa mwanafizikia kutoka Hispania. Alifanya kazi katika eneo la fizikia ya majaribio, akijikita zaidi katika utafiti wa sifa za kimaagineti za vitu. Anatambuliwa kuwa mmoja wa wanasayansi wakubwa zaidi wa Hispania na pia mmoja wa waasisi wa utafiti na maendeleo ya sayansi ya fizikia nchini humo.

## Elimu 
Cabrera alipata shahada ya sekondari (baccalaureate) katika La Laguna (Tenerife, Hispania). Baadaye alihamia Madrid, ambako alianza kusoma sheria, akifuata mila ya familia yake. Katika kipindi hicho alikutana na Santiago Ramón y Cajal, ambaye alimshawishi kuacha masomo ya sheria na kujikita katika sayansi.

Cabrera alihitimu kutoka Universidad Central de Madrid (sasa Chuo Kikuu cha Complutense cha Madrid) katika Fizikia na Hisabati, na mwaka 1901 alipata shahada ya uzamivu (PhD) katika Fizikia. Tasnifu yake, Sobre la Variación Diurna de la Componente Horizontal del Viento, iliandikwa chini ya usimamizi wa Santiago Ramón y Cajal.

## Works 
* "Nadharia ya Sumaku na Kemia ya Sumaku ya Misombo ya Feri" (1912).

* "Kanuni za Msingi za Uchambuzi wa Vekta katika Nafasi ya Vipimo Vitatu na katika Ulimwengu wa Minkowski" (1912-13).

* "Hali ya Sasa ya Nadharia ya Mionzi ya X na Mionzi ya Y. Matumizi Yake kwa Utafiti wa Muundo wa Maada" (1915).

* "Umeme ni Nini?" (1917).

* *MagnétoChimie* (1918).

* *Hali ya Sasa ya Nadharia ya Sumaku* (1916-1919).

*  (1923).

* *Parasumaku na Muundo wa Atomu na Molekuli* (1923-2627).

* *Atomu na Sifa Zake za Sumaku* (1927).

* ''L'étude expérimentale du paramagnétisme. Le magnetón* (1931).

* Umeme na Nadharia ya Maada *(1933). * "Diaet paramagnetism na muundo wa maada" (1937).''

* "Atomu na Mageuko Yake" (1942).

* "Mada ya Maada" (1944).

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1878
Jamii:Waliofariki 1945
Jamii:Wanafizikia wa Hispania
Jamii:Watu wa Hispania
Akwaboah Jnr

**Gladstorm Kwabena Akwaboah Jnr**, anayejulikana kwa jina lake la kisanii **Akwaboah Jnr**, ni mwimbaji, mtunzi wa nyimbo na mtayarishaji wa muziki kutoka Ghana, mzaliwa wa Mampong Beposo.  Yeye ni mwana wa mwanamuziki wa muziki wa *highlife*, Kwadwo Akwaboah. Aliandika wimbo *Daa Ke Daa* kwa Becca na *Ayeyi Ndwom* kwa DSP Kofi Sarpong. Nyimbo zote mbili zilishinda tuzo kwa wasanii husika katika Tuzo za Muziki za Ghana za mwaka 2010, na baadaye Akwaboah alitunukiwa tuzo ya *Mtunzi Bora wa Nyimbo wa Mwaka* kwa wimbo *Daa Ke Daa*.

## Kazi 
Akitokea katika familia ya wanamuziki, Akwaboah Jnr. alianza kazi yake ya muziki akiwa bado kijana mdogo. Hata hivyo, alianza kupata umaarufu mkubwa mwaka 2009 pale nyimbo alizoandika — *Ayeyi Ndwom* kwa DSP Kofi Sarpong na *Daa Ke Daa* kwa Becca — ziliposhinda tuzo za wasanii husika katika *Tuzo za Muziki za Ghana za mwaka* 2010. Mwaka huohuo, Akwaboah Jnr. alishinda tuzo ya Mtunzi Bora wa Nyimbo wa Mwaka kwa wimbo *Daa Ke Daa*.

Mbali na kuwa mtunzi wa nyimbo, Akwaboah pia ni jaji katika kipindi maarufu cha watoto kinachoitwa *Nsromma*. Akiwa mpiga kinanda mahiri, Akwaboah Jnr. amepata heshima ya kupiga kinanda kwa wasanii wa ndani na wa kimataifa, akiwemo John Legend.

## Marejeo 
Jamii:Wanamuziki wa Ghana
Gonçalo Mabunda

**Gonçalo Mabunda** (alizaliwa Maputo, Msumbiji, 1 Januari 1975) ni msanii wa Msumbiji na mwanaharakati wa kupinga vita. Mabunda ameonyesha kazi zake katika makumbusho na taasisi muhimu za sanaa duniani, zikiwemo Kituo cha Pompidou (Centre Pompidou) huko Paris, Biennale ya Venice, Makumbusho ya Sanaa na Ubunifu (Museum of Art and Design) mjini New York, Biennale ya Kimataifa ya Gangwon nchini Korea Kusini, Makumbusho ya Kunst Palast huko Düsseldorf, Jumba la Sanaa la Hayward huko London, Makumbusho ya Sanaa ya Mori huko Tokyo, Jumba la Sanaa la Johannesburg, Makumbusho ya Tropen huko Amsterdam, Makumbusho ya Jeshi la Norway, Makumbusho ya Jeshi la Uholanzi, Makumbusho ya Jeshi la Uswidi, na mengine mengi. 

## Marejeo 
Jamii:Wanaharakati wa Msumbiji
Jamii:Waliozaliwa 1975
Jamii:Watu walio hai
Samir Elmesirri

**Samir Elmissiri** (alizaliwa Kairo, Misri, 1941) ni msanii Mmisri. 

Alizaliwa mjini Kairo na kwa sasa anaishi Aleksandria. Yeye ni mwanachama wa *Syndicate of Plastic Arts*. Mpaka Mei 2010, amefanya maonyesho 17 ya sanaa. Alipata nafasi ya pili katika mashindano ya sanaa za plastiki kwa utamaduni wa umma mwaka 1974, na alishinda nafasi ya kwanza katika sherehe ya kwanza ya Alexandria mwaka 1976.

Mnamo mwaka 1962, alipokuwa akisoma katika *Fakulti ya Biashara,* alijifunza uchoraji na kupaka rangi michoro pamoja na Adham Wanly. Samir alianza kazi yake kama mchora picha akiwa mwanafunzi wa Seif Wanly, kaka wa Adham Wanly. Mwaka 1967 alihitimu masomo yake katika chuo kikuu na pia katika taasisi ya sanaa. Tangu wakati huo, alifanya kazi mbalimbali hadi alipostaafu mwaka 1998.

## Marejeo 
Jamii:Wasanii wa Misri
Jamii:Waliozaliwa 1941
Jamii:Watu walio hai
Mary Ammirato-Collins

**Mary Ammirato-Collins** (au **Mary Collins Ammirato**, alizaliwa tarehe 3 Aprili 1908, tarehe ya kifo haijulikani) alikuwa msanii wa Kimarekani kutoka Houston, Texas.

Ammirato-Collins alikuwa mwanafunzi katika Chuo cha Sanaa cha Académie Julian mjini Paris. Alishiriki kuonyesha kazi zake katika Salon des Indépendants mwaka 1937. Mary pia aliwahi kuonyesha kazi zake za enamel zilizotengenezwa kwa shaba alipokuwa akitembelea Marekani, jijini Philadelphia, Pennsylvania.

Mary aliishi katika Visiwa vya Canary pamoja na mume wake Claudio Ammirato, ambaye alikuwa msanii, mtunzi wa muziki, na mwanafizikia. Wote wawili walikuwa marafiki wa muda mrefu wa mrithi wa mali, Eleanor Post Hutton. Mary alikuwa msafiri mwenzake Eleanor na pia aliwahi kuwa msichana wa Ziegfeld Follies mjini New York, ambako ndipo alipokutana na Claudio.

Ammirato-Collins aliandika libretto (maneno ya opera) kwa ajili ya opera ya mume wake iliyoitwa Paradise Lost (A Comedy for Modern Times).

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1908
Jamii:Waandishi wa Marekani
Jamii:Wanawake Katika Sanaa
Jamii:Wanawake wa Marekani
Alejandro Hernández Hernández

**Alejandro José Hernández Hernández** (alizaliwa  10 Novemba 1982) ni mwamuzi wa mpira wa miguu kutoka Hispania. Amekuwa mwamuzi wa kimataifa wa FIFA tangu mwaka 2014.[2] Anahesabiwa sana kuwa mmoja wa waamuzi bora zaidi wa Hispania katika soka la kisasa, na mwaka 2017 alichaguliwa kuwa mwamuzi bora na kamati ya ufundi ya Shirikisho la Mpira wa Miguu la Hispania (RFEF).

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1982
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamichezo wa Hispania
Athi-Patra Ruga

**Athi-Patra Ruga** (alizaliwa 9 Machi 1984 huko Umtata katika Rasi ya Mashariki) ni msanii wa Afrika Kusini ambaye ni mwigizaji, mpicha, video, na mwanamitindo, na utengenezaji wa uchapishaji ili kuchunguza mawazo ya utopia na dystopia, nyenzo na kumbukumbu. Kazi yake inachunguza mwili kuhusiana na ufisadi, utamaduni, na itikadi, mara nyingi huunda mchanganyiko wa kitamaduni. Mandhari kama vile ujinsia, tamaduni za shosa, na mahali pa mbwembwe ndani ya Afrika Kusini baada ya ubaguzi wa rangi pia yameenea katika kazi yake.

## Maisha ya awali na elimu 
Athi-Patra Ruga alisomea historia ya mitindo na muundo katika Gordon Flack Davison Design Academy huko Johannesburg.

## Marejeo 
Jamii:Wasanii wa Afrika Kusini
Jamii: Waliozaliwa 1984
Jamii: Wasanii wa Afrika Kusini
Hussein El Gebal

thumb
**Hussein El Gebal**  (*kiarabu*: حسين الجبالي)  (18 Mei 1934 – 18 Januari 2014) alikuwa msanii kutoka Misri. 

## Wasifu 
Alipata diploma yake ya Sanaa  *(Faculty of Fine Arts)* mjini Cairo mwaka 1958, na diploma ya Taasisi ya Juu ya Elimu ya Sanaa mwaka 1959. Baadaye alisoma Elimu ya Chuo Kikuu huko *Ain Shams* mwaka 1964.
Alifanya kazi kama profesa katika chuo cha Sanaa mjini Alexandria, Minya na Taasisi ya Leonardo da Vinci.Alisimamia wasanii wengi katika Chuo Kikuu cha Helwan na Chuo Kikuu cha Minya. Alishiriki katika usimamizi na tathmini ya tasnifu za Shahada ya Uzamivu (PhD) na Uzamili (MA) katika vyuo vikuu vilivyotajwa hapo juu pamoja na Chuo cha Sanaa *(Academy of Arts).*
Profesa na rais wa zamani wa Idara ya Sanaa za Picha - Chuo Kikuu cha Sanaa za Picha - Cairo, Chuo Kikuu cha Helwan. Rais wa zamani wa Shirikisho la Wasanii wa Sanaa za Picha nchini Misri. Rais wa Chama cha Kitaifa cha Sanaa za Picha za Kisasa cha Misri, kikihusisha wasanii wa ndani na wa kigeni.

## Tuzo 
** Medali ya Fedha kutoka Shirika la Kuendeleza Utalii, Anacin, Italia 1976.
** Tuzo ya Pili katika Biennale ya Alexandria, Misri  1977.
** Tuzo ya Ukusanyaji kutoka Shirika la Kuendeleza Utalii, Alexandria, Misri  1978.
** Tuzo ya Taifa ya Kuhamasisha Sanaa  Misri 1979.
** Medali ya Sanaa na Sayansi, Daraja la Kwanza  Misri 1979.
** Tuzo ya Ukusanyaji katika Biennale ya Ljubljana 1987.
** Medali ya Pili katika Biennale ya Sanaa za Picha kwa Uchongaji wa Mbao, Czechoslovakia – 1991.
** Medali ya Dhahabu katika Triennale ya Frederick, Stad 1989.
** Alipokea vyeti vingi na diplomas za kupongezwa.
** Aliwahi kuchaguliwa kuwa mshiriki wa kamati ya kimataifa ya Upatanisho katika Biennale ya Ukraine 1991.
** Tuzo ya Triennale ya Cairo, Medali ya Kwanza 1993.
** Aliwahi kuchaguliwa kuwa mgeni wa heshima katika Triennale ya Tatu ya Kimataifa ya Sanaa za Picha  1999.
** Tuzo ya Serikali ya Kuhamasisha Sanaa (State Merit Award) kwa mchango wake katika sanaa  Misri 2000.
** Medali ya Sanaa na Sayansi, Daraja la Kwanza  Misri 2000

## Marejeo 
Jamii:Wasanii wa Misri
Jamii:Waliozaliwa 1934
Jamii:Waliofariki 2014
Jamii:Wanaume wa Misri
Guy Kabeya Muya

**Guy Kabeya Muya** (alizaliwa Kinshasa, 1970) ni mtengenezaji wa filamu kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Alikuwa mkurugenzi mwenza pamoja na *Monique Mbeka Phoba* wa filamu ya maandishi (documentary) ya mwaka 2007 iitwayo Entre la coupe et l'élection (kwa Kiswahili: “Kati ya Kombe na Uchaguzi”)

## Maisha ya awali 
Guy Kabeya Muya mwaka 1988 alijiunga na Taasisi ya Taifa ya Sanaa za Uigizaji (INAS) iliyopo Kinshasa, na alihitimu mwaka 1996 akiwa na shahada katika masomo ya sanaa ya maigizo.

Pia alihudhuria mafunzo ya mbinu za sauti na picha (audiovisual) huko Mbalmayo, Kameruni, pamoja na masomo ya uahuishaji (animation) na mawasiliano ya picha huko Douala, Kameruni.

Aidha, alifanya kazi katika kampuni ya filamu Les Films de la Passerelle jijini Brussels kama mwanafunzi wa mafunzo ya hatua ya mwisho ya utayarishaji wa filamu (post-production), na pia alishiriki katika warsha zilizoandaliwa na Tamasha la Lagunimages nchini Benin.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1970
Jamii:Watengenezaji filamu wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Louis Khehla Maqhubela

**Louis Maqhubela** (Durban, 1939 - London, 6 Novemba 2021) alikuwa msanii wa Afrika Kusini.

Alisoma kwenye Kituo cha Sanaa cha Polly Street huko Johannesburg. Moja ya maonyesho yake ya mapema ilikuwa mwaka 1959 mjini Johannesburg, katika tamasha la Wasanii wa Umaarufu na Ahadi. Bado aliendelea kuonyesha kazi zake, hasa huko London, ingawa kazi zake zinaweza kupatikana katika makusanyo na majumba ya sanaa nchini Uingereza, Marekani, na Afrika Kusini. Anaishi London pamoja na mke wake na familia yake. Kazi zake za sasa pia zinaweza kuonekana kwenye ukurasa wake wa mtandao wa binafsi.

## Marejeo 
Jamii:wasanii wa Afrika Kusini
Paul Stopforth

**Paul Stopforth** ni msanii Mzungu kutoka Afrika Kusini ambaye sasa anaishi Marekani. Kazi zake za kisanii zilikuwa na ujumbe wa kisiasa na zilikandamizwa na serikali ya ubaguzi wa rangi (apartheid) nchini mwake. Alilazimika kuondoka Afrika Kusini na kwenda Marekani mwaka 1988. Hivi karibuni amestaafu nafasi yake ya kuwa mhadhiri wa masomo ya sanaa ya kuona na mazingira pamoja na mkurugenzi wa masomo ya shahada ya kwanza katika Chuo Kikuu cha Harvard, alikofundisha tangu mwaka 1996. Hivi sasa ni mhadhiri mgeni wa muda wote katika Shule ya Juu ya Sanaa ya Jumba la Makumbusho, Boston.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wasanii wa Afrika Kusini
Owanto

**Owanto** (alizaliwa 13 Desemba 1953 huko Paris) ni msanii Mwingereza mwenye asili ya Gabon.

## Wasifu 
Owanto alitumia ujana wake huko Libreville, Gabon, ambapo alipitia miaka yake ya malezi. Baadaye alihamia Madrid na kusoma *Institut Catholique de Paris*.

Mwaka 2009,  aliwakilisha *Jamhuri ya Gabon* katika Maonyesho ya Sanaa ya *Biennale* ya 53 ya *Venice* kwa kazi yake *The Lighthouse of Memory / Go Nogé Mènè.*

## Kazi 
Kazi za Owanto zimejikita katika mada mbalimbali, zikiwemo ufahamu, kumbukumbu, na mazungumzo ya kimaisha yanayovuka tamaduni mbalimbali, miongoni mwa mengine. Miradi yake ya sasa inalenga kwenye ukombozi wa wanawake, ustahimilivu, uponyaji, na mabadiliko.

Sanaa za *Owanto* zimeingia katika mitindo ya *pop, conceptual*,  si tu katika kazi zake za sanamu bali pia katika aina nyingine za kazi zake.

## Marejeo 
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Uingereza
Jamii:Waliozaliwa 1953
Nadabu wa Israeli

thumb|Mfalme Nadabu alivyochorwa mwaka 1553.
**Nadabu wa Israeli** (kwa Kiebrania **נָדָב**, *Nāḏāḇ*) alikuwa mwana wa Yeroboamu I akatawala kwa miaka 2 Ufalme wa Israeli hadi alipouawa na kapteni wake Baasha ambaye alijifanya mfalme na kuangamiza familia yote ya Yeroboamu I kama alivyotabiri nabii Ahiya. 

Biblia inamhukumu hasa kwa kuendeleza sera ya kidini iliyowataka Waisraeli wamuabudu YHWH kwa sura ya fahali ya dhahabu katika mahekalu ya Dani na Beteli ili wasiende Yerusalemu, mji mkuu wa ufalme wa ukoo wa Daudi.

Habari zake zinapatikana hasa katika Kitabu cha Kwanza cha Wafalme, 14-15.

## Tanbihi
Zimri (mfalme)

**Zimri** (kwa Kiebrania **זִמְרִי**, *Zīmrī*) alitawala kwa siku saba tu Ufalme wa Israeli kwa kuua Ela na familia yake yote  hadi alipojiua asije akakamatwa na Omri aliyejifanya mfalme . 

Habari zake zinapatikana hasa katika Kitabu cha Kwanza cha Wafalme, 16.

## Tanbihi
## Marejeo
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Tibni

**Tibni** (kwa Kiebrania **תִּבְנִי**, *Tīḇnī*) alipigania kiti cha enzi cha Ufalme wa Israeli kwa kushindana miaka minne na Omri ambaye hatimaye akawa mfalme. 

Habari zake zinapatikana hasa katika Kitabu cha Kwanza cha Wafalme, 16, kadiri ya tafsiri ya Septuaginta .

## Tanbihi
## Marejeo
* 

## Viungo vya nje
**Encyclopaedia Biblica : a critical dictionary of the literary, political, and religious history, the archaeology, geography, and natural history of the Bible*, ed. T.K. Cheyne, London: Macmillan Company, 1903, volume 4, p.&nbsp;5068.
*Tibni – Bible Encyclopedia
Omri

**Omri** (kwa Kiebrania **עָמְרִי**, *‘Omrī*), labda wa kabila la Isakari, alikuwa kamanda wa mfalme Ela, akatawala kwa miaka 12 Ufalme wa Israeli baada ya kushindana miaka 4 na Tibni . Ndiye mwanzilishi wa mji wa Samaria.

Biblia inamhukumu hasa kwa kuendeleza sera ya kidini iliyowataka Waisraeli wamuabudu YHWH kwa sura ya fahali ya dhahabu katika mahekalu ya Dani na Beteli ili wasiende Yerusalemu, mji mkuu wa ufalme wa ukoo wa Daudi.

Habari zake zinapatikana hasa katika Kitabu cha Kwanza cha Wafalme, 16.

## Tanbihi
A Flair for the Dramatic

***A Flair for the Dramatic*** ni albamu ya kwanza ya studio ya bendi ya rock ya Marekani Pierce the Veil, iliyoachiliwa rasmi mwaka 2007 na Equal Vision Records. Ilitolewa mnamo Juni 26, 2007, kufuatia kuvunjika kwa bendi ya kwanza ya Vic na Mike Fuentes.

Albamu hiyo ina nyimbo kumi na moja na wimbo wa ziada kwenye toleo linalo patikana iTunes. Ni albamu ya kwanza ambayo wanamuziki walitoa kupitia studio za Equal Vision Records. Pia ni albamu pekee ambayo Pierce the Veil walirekodi bila  Jaime Preciado (bass) na Tony Perry (guitar).

Jamii:albamu za 2007
Gregorio Fuentes

thumb|306x306px|Gregorio Fuentes huko Cojimar mnamo 1993
**Gregorio L. Fuentes** (11 Julai 1897 – 13 Januari 2002) alikuwa mvuvi na nahodha msaidizi wa kwanza (first mate) wa Pilar, boti iliyomilikiwa na mwandishi wa Kimarekani Ernest Hemingway.

Fuentes alizaliwa Arrecife katika kisiwa cha Lanzarote, visiwa vya Canary. Aliingia baharini kwa mara ya kwanza akiwa na umri wa miaka 10, akifanya kazi kama mvulana wa staha (deck boy) pamoja na baba yake. Alipofikia ujana, alifanya kazi kwenye meli za mizigo kutoka Visiwa vya Canary kwenda Trinidad na Puerto Rico, na pia kutoka bandari za Hispania za Valencia na Sevilla kuelekea Amerika ya Kusini. Alijihamia moja kwa moja kuishi Cuba akiwa na umri wa miaka 22. Mwaka 2001, alijaribu kurejesha uraia wake wa Kihispania.

Mwaka 1938, Fuentes alimrithi nahodha msaidizi wa awali wa Pilar, Carlos Gutiérrez, baada ya mpenzi wa Hemingway, Jane Mason, kumwajiri Fuentes kuwa nahodha msaidizi wa boti yake kufuatia wivu juu ya uhusiano wa Hemingway na Martha Gellhorn.

Fuentes, ambaye alikuwa mvutaji sigara aina ya sigara kubwa (cigar) maisha yake yote, alifariki kutokana na saratani mwaka 2002 huko Cojímar. Mara nyingi alisemekana kuwa mfano wa mhusika Santiago katika riwaya ya Hemingway The Old Man and the Sea, ingawa alifariki bila kusoma kitabu hicho. Alikuwa na umri wa miaka 104.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1897
Jamii:Waliofariki 2002
Jamii:Watu wa Hispania
Madi Phala

**Madi Phala** (2 Februari 1955 – 2 Machi 2007) alikuwa msanii kutoka Afrika Kusini. Kazi zake za mwisho zilihusisha zaidi uchoraji na kolaji, na zilizungumzia mada ya mvulana mchungaji wa Kiafrika 

## Wasifu 
Phala alizaliwa tarehe 2 Februari 1955 huko Kwa-Thema, Springs, Afrika Kusini.

Kazi zake zilihifadhiwa katika makusanyo mbalimbali ya sanaa, ya watu binafsi na taasisi, zikiwemo Ubalozi wa Ufaransa, kampuni ya De Beers (London), pamoja na makusanyo ya Waziri Pallo Jordan na mwanahistoria wa sanaa Barbara Lindop.

Madi Phala alitengeneza sanamu ya SS Mendi Memorial kwa ajili ya kuwakumbuka watu waliokufa wakati meli ya Mendi ilipozama mwaka 1917, na mwaka 2016 sanamu hiyo ilitambuliwa rasmi na serikali kuwa urithi wa taifa

## Kifo 
Phala aliuawa nje ya nyumba yake huko Langa, Cape Town, tarehe 2 Machi 2007, katika tukio la wizi.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1955
Jamii:Waliofariki 2007
Jamii:Wasanii wa Afrika Kusini
Jamii:Wachoraji wa Afrika Kusini
Elfu moja mia mbili arobaini na nne

**Elfu moja mia mbili arobaini na nne** ni namba inayoandikwa **1244** kwa tarakimu za kawaida na MCCXLIV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1243 na kutangulia 1245.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1244 KK na 1244 BK.

## Tanbihi
Jamii:Namba asilia
Elfu moja mia mbili arobaini na saba

**Elfu moja mia mbili arobaini na saba** ni namba inayoandikwa **1247** kwa tarakimu za kawaida na MCCXLVII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1246 na kutangulia 1248.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1247 KK na 1247 BK.

## Tanbihi
Jamii:Namba asilia
Elfu moja mia mbili arobaini na nane

**Elfu moja mia mbili arobaini na nane** ni namba inayoandikwa **1248** kwa tarakimu za kawaida na MCCXLVIII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1247 na kutangulia 1249.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1248 KK na 1248 BK.

## Tanbihi
Jamii:Namba asilia
Elfu moja mia mbili arobaini na sita

**Elfu moja mia mbili arobaini na sita** ni namba inayoandikwa **1246** kwa tarakimu za kawaida na MCCXLVI kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1245 na kutangulia 1247.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1246 KK na 1246 BK.

## Tanbihi
Jamii:Namba asilia
Elfu moja mia mbili arobaini na tano

**Elfu moja mia mbili arobaini na tano** ni namba inayoandikwa **1245** kwa tarakimu za kawaida na MCCXLV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1244 na kutangulia 1246.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1245 KK na 1245 BK.

## Tanbihi
Jamii:Namba asilia
Elfu moja mia mbili na hamsini

**Elfu moja mia mbili na hamsini** ni namba inayoandikwa **1250** kwa tarakimu za kawaida na MCCL kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1249 na kutangulia 1251.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1250 KK na 1250 BK.

## Tanbihi
Jamii:Namba asilia
Elfu moja mia mbili hamsini na moja

**Elfu moja mia mbili hamsini na moja** ni namba inayoandikwa **1251** kwa tarakimu za kawaida na MCCLI kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1250 na kutangulia 1252.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1251 KK na 1251 BK.

## Tanbihi
Jamii:Namba asilia
Elfu moja mia mbili hamsini na mbili

**Elfu moja mia mbili hamsini na mbili** ni namba inayoandikwa **1252** kwa tarakimu za kawaida na MCCLII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1251 na kutangulia 1253.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1252 KK na 1252 BK.

## Tanbihi
Jamii:Namba asilia
Elfu moja mia mbili hamsini na tatu

**Elfu moja mia mbili hamsini na tatu** ni namba inayoandikwa **1253** kwa tarakimu za kawaida na MCCLIII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1252 na kutangulia 1254.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1253 KK na 1253 BK.

## Tanbihi
Jamii:Namba asilia
Elfu moja mia mbili hamsini na nne

**Elfu moja mia mbili hamsini na nne** ni namba inayoandikwa **1254** kwa tarakimu za kawaida na MCCLIV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1253 na kutangulia 1255.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1254 KK na 1254 BK.

## Tanbihi
Jamii:Namba asilia
Elfu moja mia mbili hamsini na sita

**Elfu moja mia mbili hamsini na sita** ni namba inayoandikwa **1256** kwa tarakimu za kawaida na MCCLVI kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1255 na kutangulia 1257.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1256 KK na 1256 BK.

## Tanbihi
Jamii:Namba asilia
Elfu moja mia mbili hamsini na saba

**Elfu moja mia mbili hamsini na saba** ni namba inayoandikwa **1257** kwa tarakimu za kawaida na MCCLVII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1256 na kutangulia 1258.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1257 KK na 1257 BK.

## Tanbihi
Jamii:Namba asilia
Elfu moja mia mbili hamsini na nane

**Elfu moja mia mbili hamsini na nane** ni namba inayoandikwa **1258** kwa tarakimu za kawaida na MCCLVIII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1257 na kutangulia 1259.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1258 KK na 1258 BK.

## Tanbihi
Jamii:Namba asilia
Elfu moja mia mbili hamsini na tisa

**Elfu moja mia mbili hamsini na tisa** ni namba inayoandikwa **1259** kwa tarakimu za kawaida na MCCLIX kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1258 na kutangulia 1260.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1259 KK na 1259 BK.

## Tanbihi
Jamii:Namba asilia
Elfu moja mia mbili na sitini

**Elfu moja mia mbili sitini** ni namba inayoandikwa **1260** kwa tarakimu za kawaida na MCCLX kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1259 na kutangulia 1261.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1260 KK na 1260 BK.

## Tanbihi
Jamii:Namba asilia
Elfu moja mia mbili sitini na moja

**Elfu moja mia mbili sitini na moja** ni namba inayoandikwa **1261** kwa tarakimu za kawaida na MCCLXI kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1260 na kutangulia 1262.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1261 KK na 1261 BK.

## Tanbihi
Jamii:Namba asilia
Elfu moja mia mbili sitini na mbili

**Elfu moja mia mbili sitini na mbili** ni namba inayoandikwa **1262** kwa tarakimu za kawaida na MCCLXII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1261 na kutangulia 1263.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1262 KK na 1262 BK.

## Tanbihi
Jamii:Namba asilia
Ahazia wa Israeli

thumb|Mfalme Ahazia alivyochorwa mwaka 1553.
**Ahazia wa Israeli** (kwa Kiebrania **אֲחַזְיָה**, *ʾĂḥazyā*; 870 KK hivi - 852 KK hivi) alikuwa mwana wa mfalme Ahabu na malkia Yezebeli akatawala kwa miaka 2 Ufalme wa Israeli. Kwa kuwa hakuacha watoto, alirithiwa na mdogo wake, Yoramu.

Biblia inamhukumu hasa kwa kuendeleza sera ya kidini iliyoanzishwa na Yeroboamu I ikiwataka Waisraeli wamuabudu YHWH kwa sura ya fahali ya dhahabu katika mahekalu ya Dani na Beteli ili wasiende Yerusalemu, mji mkuu wa ufalme wa ukoo wa Daudi, na zaidi kwa kufuat sera ya wazazi wake ya kutaka Waisraeli waabudu Baali badala ya YHWH.

Habari zake zinapatikana hasa katika Kitabu cha Kwanza cha Wafalme, 22:51-53.

## Tanbihi
Elfu moja mia mbili hamsini na tano

**Elfu moja mia mbili hamsini na tano** ni namba inayoandikwa **1255** kwa tarakimu za kawaida na MCCLV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1254 na kutangulia 1256.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1255 KK na 1255 BK.

## Tanbihi
Jamii:Namba asilia
Yehoahazi wa Israeli

thumb|Mfalme Yehoahazi alivyochorwa mwaka 1553.
**Yehoahazi wa Israeli** (kwa Kiebrania **יְהוֹאָחָז**, *Yəhō’āḥāz*) alikuwa mwana wa mfalme Yehu akatawala kwa miaka 17 Ufalme wa Israeli (814 KK hivi - 798 KK hivi).

Biblia inamhukumu hasa kwa kuendeleza sera ya kidini iliyowataka Waisraeli wamuabudu YHWH kwa sura ya fahali ya dhahabu katika mahekalu ya Dani na Beteli ili wasiende Yerusalemu, mji mkuu wa ufalme wa ukoo wa Daudi.

Habari zake zinapatikana hasa katika Kitabu cha Pili cha Wafalme, 13.

## Tanbihi
Zekaria wa Israeli

**Zekaria wa Israeli** (kwa Kiebrania **זְכַרְיָה**, *Zəḵaryā*) alikuwa mwana na mwandamizi wa Yeroboamu II kama mtawala wa Ufalme wa Israeli, ambao aliuongoza miezi 6 tu hadi alipouawa na kapteni wake Shalumu aliyejifanya mfalme badala yake (752 KK hivi). 

Biblia inamhukumu kwa kufuata sera ya kidini ya Yeroboamu I iliyowataka Waisraeli wamuabudu YHWH kwa sura ya fahali ya dhahabu katika mahekalu ya Dani na Beteli ili wasiende Yerusalemu, mji mkuu wa ufalme wa ukoo wa Daudi.

Habari zake zinapatikana hasa katika Kitabu cha Pili cha Wafalme 15:8-12.

## Tanbihi
Shalumu wa Israeli

**Shalumu wa Israeli** (kwa Kiebrania **שַׁלּוּם**, *Šallūm*, yaani *Malipo*) alikuwa mtawala wa Ufalme wa Israeli kwa mwezi mmoja tu, baada ya kumuua mfalme Zekaria hadi alipouawa mwenyewe na Menahemu (752 KK hivi). 

Habari zake zinapatikana hasa katika Kitabu cha Pili cha Wafalme 15:10-15.

## Tanbihi
Pekahia

**Pekahia** (kwa Kiebrania **פְּקַחְיָה**, *Pəqaḥyā*, yaani *YHWH amefungua macho*) alikuwa mwana wa Menahemu na mjukuu wa Gadi aliyepata kuwa mfalme wa Israeli miaka 2 (742 KK hivi - 740 KK hivi) baada ya baba yake kufa hadi alipouawa na Peka aliyeshika madaraka badala yake.

Biblia inamhukumu kwa kufuata sera ya kidini ya Yeroboamu I iliyowataka Waisraeli wamuabudu YHWH kwa sura ya fahali ya dhahabu katika mahekalu ya Dani na Beteli ili wasiende Yerusalemu, mji mkuu wa ufalme wa ukoo wa Daudi.

Habari zake zinapatikana hasa katika Kitabu cha Pili cha Wafalme 15:22-26.

## Tanbihi
Hoshea

**Hoshea** (kwa Kiebrania **הוֹשֵׁעַ**, *Hōšēaʿ*) alikuwa mfalme wa mwisho wa Israeli baada ya kumuua Peka (732 KK hivi)  hadi alipoondolewa madarakani na Waashuru walioteka Samaria (722 KK hivi).

Biblia inamhukumu kwa kutenda maovu lakini si kama waliomtangulia. 

Habari zake zinapatikana hasa katika Kitabu cha Pili cha Wafalme 15:30 - 17:6.

## Tanbihi
Kansas Bowling

**Kansas Bowling** (alizaliwa 2 Agosti 1996) ni mkurugenzi wa filamu, mwandishi wa skripti, mpiga picha wa filamu (cinematographer), na mwigizaji kutoka Marekani. Anajulikana zaidi kwa kuongoza filamu B.C. Butcher (2016) na Cuddly Toys (2022), na kwa kuigiza katika filamu Once Upon a Time in Hollywood (2019).

## Maisha yake 
Bowling alizaliwa na kukulia katika jimbo la California. Wazazi wake ni Arin Thompson na William Preston Bowling, ambaye ni wakala wa mali isiyohamishika ya kifahari kutoka Phoenix, Arizona. Akiwa na umri wa miaka 13, alipokea kamera ya filamu ya Super 8 kama zawadi ya Krismasi, na mara moja akaanza kurekodi filamu fupi pamoja na dada yake.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1996
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Marekani
Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Mervin E. Muller

**Mervin Edgar Muller** (1 Juni 1928 – 3 Desemba 2018) alikuwa mwanasayansi wa kompyuta na mwanahisabati kutoka Marekani. Ubadilishaji wa Box–Muller (Box–Muller transform) umepewa jina lake kwa heshima yake.

## Wasifu 
Muller alizaliwa mjini Hollywood, , Los Angeles, tarehe 1 Juni 1928, akiwa mmoja wa wana wanne wa wazazi wake Emanuel na Bertha Muller. Wazazi wake wote wawili walikuwa wahamiaji kutoka Hungaria. Alisoma hisabati katika Chuo Kikuu cha California, Los Angeles (UCLA), ambako alipata shahada ya uzamivu (Ph.D.) mwaka 1954 chini ya usimamizi wa George William Brown.

Muller alifanya kazi katika IBM huko New York, na baadaye akafanya kazi kwa miaka kumi na mitano katika Benki ya Dunia (World Bank) mjini Washington, D.C.

Alifundisha katika UCLA, Chuo Kikuu cha Cornell, Chuo Kikuu cha Princeton, Chuo Kikuu cha George Mason, na Chuo Kikuu cha Wisconsin–Madison kabla ya kujiunga na kitivo cha Chuo Kikuu cha Jimbo la Ohio (Ohio State University), ambako alistaafu akiwa na cheo cha Profesa wa Uhandisi wa Robert Critchfield.

Alikuwa na wana watatu pamoja na mke wake Barbara McAdam Muller. Alifariki dunia mjini Columbus, Ohio, tarehe 3 Desemba 2018, akiwa na umri wa miaka 90.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1928
Jamii:Waliofariki 2018
Jamii:mabingwa wa kompyuta wa Marekani
Jamii:Wanasayansi wa Marekani
Elfu moja mia mbili arobaini na tisa

**Elfu moja mia mbili arobaini na tisa** ni namba inayoandikwa **1249** kwa tarakimu za kawaida na MCCXLIX kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1248 na kutangulia 1250.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1249 KK na 1249 BK.

## Tanbihi
Jamii:Namba asilia
Peka

**Peka** (kwa Kiebrania **פֶּקַח**, *Peqaḥ*) alikuwa kapteni wa mfalme Pekahia wa Israeli ambaye alimuua (740 KK hivi) akashika madaraka badala yake baada ya kuwa mpinzani wa mfalme Menahemu, baba wa Peka, tangu mwaka 752 KK. Hatimaye mwaka 732 KK hivi aliuawa na Hoshea aliyeshika utawala kama mfalme wa mwisho wa Israeli.

Biblia inamhukumu Peka kwa kufuata sera ya kidini ya Yeroboamu I iliyowataka Waisraeli wamuabudu YHWH kwa sura ya fahali ya dhahabu katika mahekalu ya Dani na Beteli ili wasiende Yerusalemu, mji mkuu wa ufalme wa ukoo wa Daudi.

Habari zake zinapatikana hasa katika Kitabu cha Pili cha Wafalme 15:25-31.

## Tanbihi
RaShaun Kemp

**RaShaun Kemp** ni mwanasiasa wa Marekani ambaye alichaguliwa kuwa mjumbe wa Seneti ya Jimbo la Georgia kwa wilaya ya 38 mwaka wa 2024. 

Kemp alikuwa mwalimu wa zamani wa shule ya sekondari na mkuu wa shule.  Kemp na mumewe wana watoto wawili. 

## Tanbihi
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wanasiasa wa Marekani
Jessica Ponchet

**Jessika Ponchet** (alizaliwa Septemba 26, 1996) ni mchezaji wa tenisi wa Ufaransa. Ana nafasi ya juu katika WTA rankings ya nambari 104 duniani, nafasi hiyo aliyoipata Septemba 9, 2024, na nambari 101 katika wachezaji wawiliwawili, aliyoifikia Novemba 28, 2022.

## Kazi 
Ponchet hakucheza mashindano yoyote ya ITF Junior Circuit, aliingia moja kwa moja kwenye ITF Women Circuit akiwa na umri wa miaka 14. 

### 2011–2013 
Ponchet alicheza mashindano ya mmoja mmoja katika mashindano manne na mashindano ya wawili wawili katika mashindano ya 2011 ITF Circuit, akianza na mashindano ya $100,000 yaliyofanyika mapema Julai katika jiji la Biarritz la Ufaransa. Alicheza jumla ya mashindano 11 na 18 ya ITF mwaka wa 2012 na 2013. 

## Tanbihi
Jamii:Waliozaliwa 1996
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wachezaji wa Ufaransa
Douglas J. Cohen

**Douglas J. Cohen** ni mtunzi na mshairi (lyricist) kutoka Marekani. Yeye ni mwanachama wa ASCAP, Warsha ya Maigizo ya Muziki ya BMI Lehman Engel, na  mwanachama wa  Dramatists Guild of America.

## Tuzo 
* Ruzuku ya Maendeleo ya Richard Rodgers kutoka Chuo cha Marekani na Taasisi ya Sanaa na Barua - (No Way To Treat A Lady )
* Ruzuku ya Maendeleo ya Richard Rodgers kutoka Chuo cha Marekani na Taasisi ya Sanaa na Barua - (The Gig)
* Aliteuliwa kwa Tuzo 2 za Nje za Wakosoaji (Hakuna Njia ya Kumtendea Mwanamke)
* Tuzo la Wakfu wa Ukumbi wa Maigizo wa Gilman &amp;amp; Gonzalez-Falla la 1998 - (Glimmerglass, No Way To Treat A Lady, The Big Time, The Gig)
* Tuzo ya Jonathan Larson ya 2005 - (Barnstormer)
* Uteuzi wa Tuzo ya Dawati la Tamthilia la 2005 kwa Mtunzi Bora wa Nyimbo - (Barua za Watoto kwa Mungu)
* Tuzo ya Noël Coward ya 2009 - (The Gig)

## Tanbihi
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wanamuziki wa Marekani
Janice Tjen

**Janice Tjen** (alizaliwa Mei 6, 2002) ni mchezaji mtaalamu wa tenisi nchini Indonesia.  Ana cheo cha juu cha wachezaji wa pekee wa WTA cha nambari 53 duniani, alichokipata tarehe 3 Novemba 2025 na cheo cha wachezaji wawili cha nambari 84, alichokipata tarehe 10 Novemba 2025.  Kwa sasa ndiye mchezaji wa pekee nambari 1 kutoka nchini humo.

Tjen ameshinda taji moja la WTA Tour katika singles na mawili katika doubles. Katika Chennai Open ya 2025, alikua mwanamke wa kwanza wa Indonesia kunyakua taji la singles la Main Tour tangu achukue Angelique Widjaja .

Katika Kombe la Billie Jean King, ana rekodi ya ushindi wa 2-2.

## Tanbihi
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 2002
Jamii:wachezaji wa Indonesia
Howard Austen

**Howard Austen** (alizaliwa kama Howard Auster; 28 Januari 1929 – 22 Septemba 2003) alikuwa mtunzi wa matangazo (copywriter) na msimamizi wa jukwaa (stage manager) kutoka Marekani.

Alijulikana zaidi kama mwenza wa muda mrefu wa mwandishi Gore Vidal. Kabla ya kuingia kwenye kazi za sanaa ya maonyesho, Austen alifanya kazi katika wakala wa matangazo, kisha akawa msimamizi wa jukwaa kwa maigizo ya Broadway. Pia aliwahi kujihusisha na tasnia ya filamu, ambapo alishiriki katika mchakato wa kuchagua waigizaji wa filamu To Kill a Mockingbird.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1929
Jamii:Waliofariki 2003
Jamii:Watu wa Marekani
Edward M. Abroms

**Edward M. Abroms** (6 Mei 1935 – 13 Februari 2018) alikuwa mhariri wa filamu na mkurugenzi wa vipindi vya televisheni kutoka Marekani.

Abroms alizaliwa na kukulia Hollywood, Los Angeles. Alisomea masomo ya filamu katika Chuo Kikuu cha Southern California (USC) kabla ya kuacha masomo ili kwenda kufanya kazi katika Republic Studios.

Aliteuliwa kuwania tuzo katika Tuzo za Oscar za 56 kwa kazi yake ya uhariri katika filamu Blue Thunder, katika kipengele cha Uhariri Bora wa Filamu. Uteuzi huo aliushirikiana na Frank Morriss.

Abroms alifanya kazi na mkurugenzi maarufu wa filamu wa Marekani Steven Spielberg katika miradi ya Night Gallery na The Sugarland Express. Mwaka 2006, alitunukiwa Tuzo ya Mafanikio ya Maisha kutoka American Cinema Editors.

Alipokea Tuzo za Primetime Emmy kwa uhariri wa filamu ya televisheni My Sweet Charlie (uzinduzi wa dunia) mwaka 1970, na kwa Columbo: NBC Mystery Movie mwaka 1972. Pia alishirikiana kupokea Tuzo ya Mafanikio ya Maisha ya American Cinema Editors mwaka 2006. Zaidi ya hilo, aliwahi kuongoza vipindi vya mfululizo wa televisheni wa NBC The Eddie Capra Mysteries kati ya 1978–1979.

Mnamo Februari 13, 2018, Abroms alifariki dunia kwa mshindo wa moyo huko Los Angeles, California, akiwa na umri wa miaka 82.

Abroms pia alifanya kazi kama mhariri wa filamu katika kazi ya kusisimua (suspense thriller) ya mkurugenzi Sam Peckinpah iitwayo The Osterman Weekend (1983).Abroms received Primetime Emmy Awards for editing the *My Sweet Charlie World Premiere* in 1970 and the *Columbo NBC Mystery Movie* in 1972 He shared the 2006 American Cinema Editors Career Achievement Award. He also directed for the 1978-1979 NBC television series *The Eddie Capra Mysteries*.

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1935
Jamii:Waliofariki 2018
Jamii:Watu wa Marekani
Germaine Acogny

**Germaine Acogny** (alizaliwa 1944) ni mchezaji densi wa Senegal na mwandishi wa chore. Ana jukumu la kukuza "Ngoma ya Kiafrika", na pia uundaji wa shule kadhaa za densi nchini Ufaransa na Senegal. Alipambwa na nchi zote mbili, ikiwa ni pamoja na kuwa Afisa wa Ordre des Arts et des Lettres nchini Ufaransa, na Knight of Order ya Taifa ya Simba .

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1992
Jamii:wasanii wa Senegal
Jamii:Watu walio hai
Seyni Awa Camara

**Seyni Awa Camara** (alizaliwa Oussouye, Senegal, 1945) ni mchongaji kutoka Senegal kutoka kabila la Jola. na kwa sasa anaishi Bignona, ambapo anafanya kazi na udongo kuunda sanamu ambazo zina urefu wa inchi 12 hadi futi 8. 

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1945
Jamii:Watu walio hai
Jamii:wachongaji wa Senegal
Delphine Diallo

**Delphine Diallo**, au **Delphine Diaw Diallo** (alizaliwa 1977) ni mpiga picha mzaliwa wa Ufaransa mwenye asili ya Senegal. Hapo awali aliishi Paris na Saint-Louis, Senegal, lakini sasa yuko Brooklyn, New York.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1977
Jamii:wasanii wa Senegal
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wasanii wa Ufaransa
Lalya Gaye

**Lalya Gaye** (alizaliwa 1978)ni msanii wa vyombo vya habari vya kidijiti mzaliwa wa Uswisi na mbunifu wa mwingiliano ambaye kazi yake ya awali ilikuwa na ushawishi mkubwa katika uwanja wa vyombo vya habari vya mahali. Anaishi Newcastle upon Tyne, Uingereza, na yeye ndiye mwanzilishi na mkurugenzi wa Attaya Projects wa kimataifa na wa taaluma mbalimbali za sanaa ya kidijitali. 

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1972
Jamii:wasanii wa Uswisi
Jamii:Watu walio hai
Anta Germaine Gaye

**Anta Germaine Gaye** (alizaliwa 1953) ni mchoraji na mchongaji kutoka Senegal.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1953
Jamii:wachoraji wa Senegal
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachongaji wa Senegal
Zeinixx

**Dieynaba Sidibé** (maarufu kama *Zeinixx*; alizaliwa 2 Julai 1990) ni mshairi wa slam, msanii wa grafiti na mwanaharakati wa Senegal. 

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1990
Jamii:wasanii wa Senegal
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanaharakati wa Senegal
Oumou Sy

**Oumou Sy** (alizaliwa 1952 huko Podor, Senegal) ni mbunifu wa mitindo wa Senegal ambaye mara nyingi hujulikana kama "Malkia wa Couture wa Senegal".  Alibuni kabati la waimbaji wa Senegal, Baaba Maal na Youssou N'Dour,

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1952
Jamii:wasanii wa Senegal
Jamii:Watu walio hai
Younousse Sèye

**Younousse Sèye** (alizaliwa 1940) ni msanii, mshairi, na mwigizaji wa Senegal. Anachukuliwa kuwa mchoraji mwanamke wa kwanza wa Senegal, alijulikana zaidi kwa kazi zake za mchanganyiko wa midia  zilizojumuisha maganda ya ng'ombe. Akiwa hana mafunzo rasmi katika sanaa ya taswira au uigizaji, alipata mafanikio katika tasnia ya sanaa ya Dakar baada ya uhuru na alionekana katika filamu kadhaa kuu za mkurugenzi wa Senegal Ousmane Sembène.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1940
Jamii:wasanii wa Senegal
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanawake wa Senegal
Amadou Ba

**Amadou Yéro Bâ** (anajulikana kama Amadou Bâ, alizaliwa 1945) ni mchoraji wa Senegal.  

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1945
Jamii:wachoraji wa Senegal
Jamii:Watu walio hai
Dennis Awtrey

**Dennis Wade Awtrey** (alizaliwa 22 Februari 1948) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa kikapu wa kulipwa kutoka Marekani. Akiwa na urefu wa futi 6 na inchi 10, alicheza nafasi ya center na alikuwa mwanafunzi wa Chuo Kikuu cha Santa Clara. Awtrey alichaguliwa (drafted) kujiunga na NBA mwaka 1970 na timu ya Philadelphia 76ers.

Alicheza katika ligi ya NBA kwa misimu kumi na miwili, akizichezea timu mbalimbali zikiwemo Philadelphia 76ers, Chicago Bulls, Phoenix Suns, Boston Celtics, Seattle SuperSonics, na Portland Trail Blazers. Msimu wake bora zaidi ulikuwa wa 1974–1975, ambapo akiwa na Phoenix Suns alifunga wastani wa pointi 9.9 na kuchukua mipira ya kurudisha (rebounds) 8.6 kwa kila mchezo.

Awtrey pia alijulikana kwa tukio moja maarufu ambapo aliwahi kumpiga ngumi Kareem Abdul-Jabbar kwenye taya. Mwaka 2012, Awtrey alihamia Manzanita, Oregon, ambako kwa sasa anaendesha nyumba ya wageni (bed-and-breakfast).

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1948
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji wa Marekani
Jamii:Wachezaji mpira wa Marekani
Seydou Barry

**Seydou Barry** (1943 - 2007) alikuwa mchoraji wa Senegal. Yeye ni sehemu ya harakati ya kisanii inayoitwa Shule ya Dakar (Kifaransa: École de Dakar), inayohusishwa na Négritude. 

## Marejeo
Jamii:Wachoraji wa Senegal
Jamii:Waliozaliwa 1943
Jamii:Waliofariki 2007
Kre M'Baye

'''Kre M'Baye** (alijulikana pia kama **Amadou Kre M'Baye**, au **Jeshi la Kre M'Baye'''; 25 Aprili 1949 - 21 Oktoba 2014) alikuwa msanii wa picha wa Senegal na mwalimu wa sanaa.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1949
Jamii:Waliofariki 2014
Jamii:Wasanii wa Senegal
Ndoye Douts

**Ndoye Douts** (jina bandia la **Mohamadou Ndoye**; 1 Mei 1973 - 9 Juni 2023) alikuwa msanii wa plastiki wa Senegal.  Alikuwa sehemu ya kizazi cha tatu cha École de Dakar [fr]. 

Msukumo wake mkuu ulitoka kwa mazingira ya haraka ya miji. Mnamo mwaka 2001, alitengeneza filamu fupi ya uhuishaji, iliyoitwa *Train-Train Medina*.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1973
Jamii:Waliofariki 2023
Jamii:Wasanii wa Senegal
Papa Ibra Tall

**Papa Ibra Tall** (1935 – 2015) alikuwa mfumaji, mchoraji wa Senegal. Alijulikana kwa jukumu lake katika harakati za sanaa za Shule ya Dakar (Kifaransa: École de Dakar),  na kama profesa wa mapema katika École Nationale des Beaux Arts.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1935
Jamii:Waliofariki 2015
Jamii:Wachoraji wa Senegal
Iba N'Diaye

'''Iba N'Diaye'* (1928 – 5 Oktoba 2008) alikuwa mchoraji na mwalimu wa rangi mzaliwa wa Senegal. Alifunzwa nchini Senegal na Ufaransa wakati wa ukoloni, *N'Diaye'' alitumia mafunzo ya sanaa ya kisasa ya Ulaya na ya kati ili kuonyesha maoni yake kuhusu hali halisi ya Kiafrika. Alirejea Senegal baada ya uhuru wake, na kuwa mkuu mwanzilishi wa École Nationale des Beaux Arts huko Dakar. Alichukizwa na hali ya hewa ya kisanii na kisiasa iliyokuwepo katikati ya miaka ya 1960 Dakar, N'Diaye alirudi Ufaransa mwaka wa 1967 na kuonyeshwa kote ulimwenguni, na kurudi mahali alipozaliwa Saint-Louis, Senegal, ili kuwasilisha kazi yake nchini Senegal tena mwaka wa 2000 pekee. N'Diaye alifariki nyumbani kwake huko Paris mnamo Oktoba, 2008 akiwa na umri wa miaka 80.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1928
Jamii:Waliofariki 2008
Jamii:Wachoraji wa Senegal
Viyé Diba

**Viyé Diba** (alizaliwa 1954) ni msanii wa media mchanganyiko, usakinishaji, na uigizaji wa Senegal.  Alijulikana kwa kutumia nyenzo zilizopatikana, za ndani, mbichi na zilizosindikwa katika kazi yake, akionyesha kupendezwa kwake na mandhari ya mazingira.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1954
Jamii:wasanii wa Senegal
Jamii:Watu walio hai
Sea Diallo

**Sea Diallo** (26 Julai 1958 - 2 Februari 2025) alikuwa msanii wa Senegal. Alifanya mazoezi mengi ya sanaa, kutia ndani uchoraji, uchoraji wa vioo wa kinyume, kauri, uchongaji, upigaji picha, nakshi, na ushairi.

Pamoja na Serigne Ndiaye na Anta Germaine Gaye, Diallo alikuwa sehemu ya kizazi cha pili cha harakati za sanaa za Shule ya Dakar. Alikuwa mkazi wa Village des Arts de Dakar .

Diallo alifariki mjini Dakar tarehe 2 Februari 2025, akiwa na umri wa miaka 66.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1958
Jamii:Waliofariki 2025
Jamii:Wasanii wa Senegal
Ismaïla Manga

**Ismaïla Manga** (8 Agosti 1957 - 13 Machi 2015) alikuwa mchoraji wa Jola wa Senegal.

Alizaliwa Kamoya, alisoma katika chuo cha kitaifa cha sanaa ya faini cha Senegal kati ya mwaka  1977 na 1982. Aliishi kwa miaka 13 huko Montreal (Quebec).

Aliishi katika Village des Arts de Dakar hadi alipofariki Machi 13, 2015. Alikuwa na mtoto wa kiume, Wesley Manga (aka. Lamin).

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1957
Jamii:Waliofariki 2015
Jamii:Wachoraji wa Senegal
Mimi Arnold

**Mimi Arnold** (anajulikana pia kwa jina lake la ndoa **Mary Arnold-Wheeler**; alizaliwa 27 Februari 1939) ni mchezaji wa zamani wa tenisi kutoka Marekani. Alikuwa akicheza tenisi kwa ushindani mkubwa mwishoni mwa miaka ya 1950 na katika miaka ya 1960.r

## Marejeo 
Jamii:Waliozaliwa 1939
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachezaji wa Marekani
Issa Samb

**Issa Samb** (alijulikana pia kama Joe Ouakam; alizaliwa  31 Desemba 1945 - alifariki 25 Aprili 2017) alikuwa mchoraji, mchongaji sanamu, msanii wa kuigiza, mwandishi wa tamthilia na mshairi wa Senegal.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1945
Jamii:Waliofariki 2017
Jamii:Wasanii wa Senegal
Jamii:Watu wa Senegal
Jamii:Wachoraji wa Senegal
Ousmane Sow

**Ousmane Sow** (10 Oktoba 1935 – 1 Desemba 2016) alikuwa mchongaji wa sanamu kubwa kuliko maisha za watu na vikundi vya watu kutoka  Senegal.

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1935
Jamii:Waliofariki 2016
Jamii:Wachongaji wa Senegal
Moussa Tine

**Moussa Tine** (alizaliwa 1953) ni mchoraji na mchongaji wa kisasa wa Senegal. Yeye ni sehemu ya kizazi cha pili cha Shule ya Dakar (Kifaransa: École de Dakar), harakati ya sanaa inayohusishwa na Négritude. 

## Marejeo
Jamii:Waliozaliwa 1953
Jamii:wachoraji wa Senegal
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wachongaji wa Senegal
Elfu moja mia mbili sitini na tatu

**Elfu moja mia mbili sitini na tatu** ni namba inayoandikwa **1263** kwa tarakimu za kawaida na MCCLXIII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1262 na kutangulia 1264.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1263 KK na 1263 BK.

## Tanbihi
Jamii:Namba asilia
Elfu moja mia mbili sitini na nne

**Elfu moja mia mbili sitini na nne** ni namba inayoandikwa **1264** kwa tarakimu za kawaida na MCCLXIV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 1263 na kutangulia 1265.

## Matumizi
* Namba hurejea miaka 1264 KK na 1264 BK.

## Tanbihi
Jamii:Namba asilia