Kabupatén Acéh Utara

**Kabupatén Acéh Utara** () nyaéta hiji  Kabupatén anu perenahna di Propinsi Acéh, Indonésia. Ieu Kabupatén puseur dayeuhna dipindahkeun anu asalna ti Lhokseumawe pindah ka Lhoksukon, ieu alatan Lhokseumawe dijadikeun salaku  kota *otonom*. Jumlah masarakat Acéh Utara nalika akhir taun 2023 lobana 627.543 jiwa.

## Géografi 
Wewengkon Acéh Utara mibanda *topografi* wewengkon anu loba *variasina*, timimiti *dataran* landeuh anu lega di kalér manjang ti kulon ka wétan nepika  daérah pigunungan di kidul. Luhur patempatanna rata-rata wewengkon Acéh Utara téh 125 m. *Jalan lintas timur* Sumatra ngaliwatan wewengkon  dataran landeuh kukituna  wewengkon landeuhmah leuwih onjoy dina widang ékonomi tibatan wewengkon kidul anu perenahna leuwih ka jero.

Di wewengkon landeuh ogé leuwih mindeng kabanjiran nalika usum hujan gedé di wewengkon kidul, salah sahiji wewengkon  anu kabanjiran tayalian kacamatan: Lhoksukon, Matangkuli, Pirak, Samudera, Lapang, Tanah Luas, Tanah Pasir sarta Meurah Mulia. Limpasan ti susukan Keureutoe jeung susukan Pasee jadi bangbaluh taunan pikeun masarakat Acéh Utara anu aya di éta kacamatan-kacamatan.

Wewengkon landeuh kalolobaan dipaké lahan tatanén kayaning  pasawahan  jeung padumukan, dibasisir dimangpaatekun pikeun tambak lauk sagigireun éta di wewengkon dataran tonggoh loba lahan perkebunan anu mimiti loba digarap ku masarakat. Poténsi tatanén di Acéh Utara masih tacan bisa diandelkeun pikeun ngaronjatkeun  taraf hidup Mac s parakatna alatan sistem irigasi pasawahanna masih kénéh ngandelkeun irigasi tradisional malahanmah, sawaréh masih mangrupa sawah tadah hujan.

Dina widang *perkebunan*  Acéh Utara mibanda perkebunan kalapa sawit, karét jeung coklat anu dikokolakeun ku PT Perkebunan Nusantara I anu ngokolakeun lahan perkebunan kalapa sawit anu legana 46.377 ha, karét 11.918 ha tur coklat legana 354 ha. Sagigireun melak  *komoditas* di lahan sorangan + inti, PTPN I ogé ngokolakeun  *areal* *Plasma* milik patani anu legana  nepi ka 16.832 ha diwangun ku kalapa sawit 6.714 jeung karét 10.118 ha. Mimitina PTPN I ieu ogé ngokolakeun  *perkebunan* tiwu anu diolah ngajadi  gula di pabrik gula Cot Girek, hanjakal pabrik ieu henteu dipaké dina waktu lila nepi ka tungtungna di *konvérsi* jadi pabrik pangolahan kalapa sawit.

### Wates 
## Sajarah 
Acéh Utara kiwari nempatan urut wewengkon Karajaan Islam Samudera Pasai. Kasultanan Pasai numutkeun sababaraha pamanggih disebut  salaku karajaan pang heulana anu ngalarapkeun sistem karajaan Islam di Nusantara. Kasultanan Pasai ngahontal kamakmuran nepika 300 taun, nepika datang mangsana  dijorag ku *penjelajah* ti bangsa Éropa anu ngayakeun serangan ka kasultanan nepika tumpur ampir teu nyésa. Ngan saeutik tapak anu nyésa tina sajarah kamashuran Kasultanan Pasai anu masih bisa  katempo kiwari. Situs sajarah Kasultanan Samudera Pasai anu paling katempo tayalian  kompléks pajaratan Sultan Malikussaleh sarta pajaratan Sultanah Nahrasiyah anu perenahna di basisir kacamatan Samudera kiwari. Dina mangsa katukang remen pisan kapanggih *artefak* sajarah mangrupa béngol/*koin* duit émas kapanggih pabalatak karuang taneuh dina urut merenahna puseur dayeuh anu baheulana urut Kasultanan Pasai, tapi kiwarimah  manggihan anu kawas kitu téh geus arang langka kajadian.

Nalika Walanda ngajajah Acéh tur hasil ngadegkeun pamaréntahan *kolonial* dina taun 1904, Acéh Utara ditetepkeun salaku hiji (Kabupatén) *Afdeeling* anu dipingpin ku Asistén Résidén. *Wilayah* anu lega ieu dingaranan  *Afdeeling Noord Kust Van Aceh* (Kabupatén Acéh Utara). *Afdeeling* ieu dibagi kana 3 *onderafdeeling* (Kawadanaan) anu dipupuhuan ku saurang *Countroleur* (Wadana) tayalian: *Onder Afdeeling* Bireuen, *Onder Afdeeling* Lhokseumawe sarta *Onder Afdeeling* Lhoksukon. Sagigireun kitu pamaréntah Hindia Walanda ogé netepkeun sababaraha Daérah kakawasaan Ulee Balang anu mibanda pamaréntahan sorangan pikeun daérah tur rakyatna. Daérah ieu dingaranan salaku *Zelf Bestuur* tayalian sagigireun  *Onder Afdeeling* éta di Acéh Utara ogé mibanda sababaraha  Daérah *Ulee Balang* *(Zelf Bestuur)* anu miboga hak mamaréntah sorangan ka daérah tur rakyatna tayalian Ulee Balang Keureutoe, Geureugok, Jeumpa, jeung Peusangan unggal Zelf Bestuur ieu dipingpin ku Ampon Chik.

Dina mangsa  kamerdékaan wewengkon pamaréntahan Acéh Utara dianggerkeun dina wilayah anu kungsi ditetepkeun ku Walanda . Dumasar kana Undang Undang Nomer I taun 1957 ogé Keputusan Presiden Indonesia Nomor 6 taun 1959. Kabupatén Daérah Tingkat II Acéh Utara dibagi kana 3 (tilu) Kawadanaan nyaéta : Kawadanaan Bireuen diwangun ku 7 kacamatan, Kawadanaan Lhokseumawe diwangun ku 8 Kacamatan, Kawadanaan Lhoksukon diwangun ku 8 kecamatan.

Sagigireun ngaronjatna jeung dibarung ku mekarna  wilayah, nambahna  jumlah pangeusi sarta sumanget *otonomi* daérah dina taun 1999 dina urut kawadanaan Bireun ditetepkeun ngajadi Kabupatén Bireuen sarta dina taun 2001 Kota Lhokseumawe nyusul ngajadi kotamadya anyar anu leupas ti Kabupatén Acéh Utara.

## Pamaréntahan 
### Bupati 
### Déwan Perwakilan 
Dewan Perwakilan Rakyat Kabupaten Aceh Utara sok disebut ogé  **DPRK Aceh Utara** mangrupakeun *lembaga* *législatif Unikameral* anu jadi batur gawé Pamaréntah Kabupatén Acéh Utara**,** Acéh. Kantor Déwan Perwakilan Rakyat Kabupatén Acéh Utara anu saméméhna aya di Kota Lhokseumawe, kiwari dipindahkeun ka puseur dayeuh Acéh Utara anu perenahna di Landing, Lhoksukon.

### Kacamatan 
## Démografi 
Dumasar kana étnis/séké sélér warga anu maneuh di Acéh Utara dieusi ku  étnis Acéh (pang lobana), Disusul ku étnis Jawa, Gayo, Batak, jeung Melayu. Pang lobana ageman anu dipuhit tayalian ageman Islam méh 99%, saeutik pisan  masyarakat di Acéh Utara anu agemana lian ti Islam. Alatan kitu, teu katempo aya imah paragi ibadah salian ti masjid jeung mushola/tajug .

## Atikan 
### Paguron Luhur di Acéh Utara 
* Univérsitas Malikussaleh 
* IAIN Malikussaleh 
* Sekolah Tinggi Ilmu Kesehatan Getsempena, Lhoksukon
* Sekolah Tinggi Agama Islam Jami`atul Tarbiyah, Lhoksukon
* Sekolah Tinggi Ilmu Ekonomi Syariah, Baktiya 
* Akademi Kesehatan Aceh Utara

## Ékonomi 
Kalolobaan masarakat Acéh Utara pakasabanna kana tani, lobana jalma anu teu boga pagawéan téh alatan  *SDM* anu kurang. antukna ngabalukarkeun teu loba  usaha jasa jeung industri anu bisa hirup. Alatan ti kitu dina taun 2017 Kabupatén Acéh Utara jadi warga kahiji anu pang miskinna di sakuliah Acéh, tayalian ngahontal 118.740 jiwa.

Dina séktor tatanén, daérah ieu mibanda réputasi anu unggulan salaku penghasil  béas anu kacida penting. Kukituna sakabéh Kabupatén Acéh Utara mangrupakeun daérah Tingkat II anu paling poténsial di provinsi kalayan pendapatan per kapitana di luhur Rp. 1,4 juta teu kaasup migas atawa Rp. 6 juta lamun jeung migas.

Ladang gas jeung minyak kapanggih di Lhokseumawe, puseur dayeuh Acéh Utara dina taun 1970-an. Alatan éta, Acéh mimiyi di datangan kub invéstor luar negeri anu kataji kana sumber daya alamna anu ngalayah. Tisaprak éta, gas alam cair atawa *Liquefied Natural Gas (LNG)* anu diolah di kilang PT Arun Natural Gas Liquefaction (NGL) Co, dihasilkeun tina instalasi ExxonMobil Oil Indonesia Inc. (EMOI) di zona industri Lhokseumawe, geus ngarobah ieu wewengkon jadi hiji kawasan industri petrokimia modérn.

Kabupatén ieu  kagolongkeun salaku kawasan industri panggedéna di propinsi ieu sarta kagolongkeun  industri panggedéna di luar pulo Jawa, hususna tisaprak dibukana industri pengolahan gas alam cair PT Arun LNG di Lhokseumawe dina  tahun 1974. Di daérah ieu ogé aya  pabrik-pabrik gedé anj lainna: Pabrik Kertas Kraft Acéh, pabrik gemuk AAF (Aceh Asean Fertilizer) sarta pabrik gemuk Pupuk Iskandar Muda (PIM).

Kagiatan ékonomi Kabupatén Acéh Utara *didominasi* ku dua séktor, tayalian séktor pertambangan jeung *penggalian*, sarta séktor industri pangolahan. Dina séktor *pertambangan*, sumur-sumur gas anu dikokolakeun ku PT Exxon Mobil Oil Indonésia tangtuna jadi salah sahiji *faktor* kaunggulan ieu séktor. Kalawan kontribusi Rp 8,6 triliun kana Produk Domestik Regional Bruto (PDRB) taun 2000, ieu jadi undakan ka hiji disusul ku  séktor industri lobana Rp 4,7 triliun.

Dina widang ageman, masarakat Acéh Utara téh ampir sakabéhna muhit agemN Islam anu taat kana agamana. Dina taun 1994, kacatet 782 jalma anu munggah haji.

### Industri 
Tisaprak taun 70'an Acéh Utara mangrupikeun daérah Industri di Acéh, teu héran mun harita Acéh Utara disebut salaku Kota Petro Dolar, alatan harita Acéh Utara kaasup daérah pangbeungharna di Indonésia tina hasil Migas panggedéna di Indonésia mangsa éta, sanajan hasil tina Sumber Daya Alam ngaleuyah, tapi henteu méré pangaruh  anu  signifikan pikeun rahayat Acéh Utara. ya ogé industri séjén di Acéh Utara, tayalian;

* PT Pupuk Iskandar Muda, di Krueng Geukuh
* PT ASEAN Aceh Fertilizer, di Krueng Geukuh
* PT ExxonMobil Indonesia, di Landing.
* PT Kertas Kraft Aceh, di Jamuan.
* PT Arun Natural Gas Liquefaction
* Kawasan Ekonomi Khusus Arun Lhokseumawe

## Kasehatan 
### Rumah sakit 
## Pariwisata 
Dua destinasi wisata sajarah anu aya di Acéh Utara tayalian situs sajarah titinggal Kasultanan Samudera Pasai di Kacamatan Samudera, Imah  Cut Meutia di kacamatan Pirak Timu sarta tugu parjoangan Teungku Abdul Jalil Cot Plieng di kacamatan Syamtalira Bayu. Sedangkeun destinasi wisata alamna tayaliam curug Blang Kulam di kacamatan Kuta Makmur, pamandian Krueng Sawang di kacamatan Sawang jeung  basisir Ulee Reubek di kacamatan Seunuddon, tempat wisata pagunungan anu perenahna di Gunung Salak Nisam Antara, Aceh Utara.
## Transportasi 
Acéh Utara tayalian hiji-hijina daérah di propinsi Acéh anu kaasup mibanda  sarana transportasi paling lengkep. Beus umum antar kota antar propinsi nganteurkeun panumpang di jalan lintas Sumatra sadia beurang peuting. Pikeun panumpang anu naék kapal udRa6 aya Bandar Udara Malikus Saleh pernahna di kacamatan Muara Batu. Bandara ieu mimiti ramé ku kapal udara ukuran sedeng anu ngangkut panumpang ka  Bandara Kuala Namu di Sumatera Utara. Atuh  angkutan laut ogé geus sayaga  pelabuhan Krueng Geukueh anu dibangun salaku pelabuhan industri jeung sarana pangangkutan komoditas tatanén katut industri.

Karéta api ogé geus sayaga  di Acéh Utara, jalur rél karéta  api jarak deukeut geus ngahubungkeun antara kota Lhokseumawe jeung Kutablang, Bireuen  kiwari geus dimangpaatekun. Sagigireun éta alat transportasi anu ilahar dipaké masarakat tayalian  béca mesin pikeun pamakéan antar désa dina jarak deukeut ogé sadia beus mini anu ngangkut panumpang dina  jarak jauh jeung sedang. Alat transportasi alternatif séjén tayalian RBT atawa Ojég anu nganteurkeun panumpang di padésaan.

### Transportasi Darat 
# Terminal Krueng Mane
# Terminal Krueng Geukuh
# Terminal Geudong
# Terminal Lhoksukon
# Terminal Panton Labu.

### Transportasi Udara 
# Bandar Udara Malikus Saleh, di Pinto Makmur 
# Bandar Udara Lhok Sukon di Landing.

### Transportasi Laut 
# Pelabuhan Internasional Samudera Pasai, Krueng Geukuh

### Stasiun Karéta Api 
# Stasiun Kereta Api Krueng Mane
# Stasiun Kereta Api Bungkaih
# Stasiun Kereta Api Krueng Geukuh.

## Dicutat tina 
## Tutumbu ka luar 
*  Situs resmi Pemerintah Kabupaten Aceh Utara