V

**V** nyaéta hurup Latin modérn anu ke-22. Dina basa Indonésia, hurup ieu disebut **fe**, sedengkeun dina basa Inggris disebut ***vee***, dibaca [viː]. Awalna hurup ieu melambangkan sada [u], vokal tukang katutup buleud, tapi vokal kasebut jadi hurup pangsoranganna (U), samentara V jadi lambang sada  (konsonan desis bibir-huntu bersuara). Dina basa Indonésia mindeng dilafalkan kawas  (konsonan desis bibir-huntu teu bersuara).

## Sajarah
Hurup V asalna ti hurup Semitik Waw, kitu ogé hurup-hurup modérn F, U, W, sarta Y. Hurup Semit saterusna mangaruhan hurup Fénisia, Yunani, sarta Étruska. Hurup Latin dipangaruhan ku hurup Yunani, kalayan parobahan saperluna alatan ékol penyesuaian fonologi sarta sajabana.

Dina basa Yunani, hurup *upsilon* (Υ) diadaptasi ti hurup *waw*, awalna pikeun melambangkan sada vokal /u/ kawas dina kecap "bulan", saterusna robah jadi /y/ (vokal hareup katutup buleud), nyaéta sarua kawas pelafalan hurup ü dina basa Jerman.

[right|400px|thumb|Prasati dina [Arch of Titus di Roma, Italia (abad kahiji Maséhi). Dina tulisan Latin kuna kasebut, vokal /u/ ditulis jeung hurup V, ku kituna éjahan *SENATVS* dialihaksarakan minangka *SENATUS* sanggeus terciptanya hurup U.]]

Dina basa Latin, hurup upsilon ieu diinjeum dina wangun hurup V (tanpa batang) pikeun nandakeun sada /u/ anu sarua, sarta ogé sada konsonan /w/. Ku alatan éta, kecap *num*—atau asalna dieja *NVM*—disebut "noom" (/num/) samentara kecap *via/VIA* disebut "wi-a" (/wia/). Mimitian abad kahiji Maséhi, ngagantung dina dialek satempat, konsonan /w/ robah jadi /β/, sarta pamustunganana jadi /v/.

Sabot ahir Jaman Pertengahan, timbulna dua wangun hurup *v* atawa *u*, duanana dipaké pikeun sada /u/ sarta /v/. Wangun *v* bersudut ditulis di mimiti kecap, sedengkeun wangun *u* bundar dipaké di tengah atawa ahir kecap tanpa menghiraukan sadana. Ku éta, kecap-kecap kawas *valour* sarta *excuse* sarua kawas éjahan jaman ayeuna, tapi kecap *have* sarta *upon* ditulis *haue* sarta *vpon*. Pamustunganana dina taun1700-an, sangkan sada konsonan sarta vokal diasingkan, wangun *v* nandakeun konsonan samentara wangun *u* pikeun vokal, mangka lahirlah hurup *u* modérn. Dina mangsa éta pisan tercipta hurup badag U; saméméhna sok dipaké hurup badag *V*. Mulanya, saprak hurup *u* sarta *v* dijadikeun hurup anu béda, *v* mendahului *u* dina susunan alfabét, tapi kiwari lumangsung sabalikna.

## Pamakéan
[right|220px|thumb|Mosaik [Justinianus I di Basilika Sant'Apollinare Nuovo (abad ka-6). Vokal /u/ dina ngaran "Justinian" ditulis jeung hurup V saméméh terciptanya U, samentara konsonan /j/ dtulis jeung hurup I saméméh terciptanya J.]]

Dina sistem angka Romawi, hurup V melambangkan nomer 5, alatan nyarupaan kabiasaan ngitung takik anu diukir dina kai, nyaéta saban takik kalima dikerat dua sangkan nyieun "V".

Dina sistem Alfabét Fonétik Internasional, /v/ nandakeun sada konsonan desis bibir-huntu bersuara.

Dina basa Irlandia, hurup ‹v› lolobana dipaké dina kecap serapan, kawas *veidhlín* ti basa Inggris *violin*. Tapi sada [v] mecenghul sacara alami dina basa Irlandia waktu sada /b/ ngalaman lénisi atawa "dilembutkan", ditulis nurutkeun ortografi kalayan ‹bh›, ku kituna *bhí* dilafalkan [vʲiː], *an bhean* dilafalkan [ən̪ˠ ˈvʲan̪ˠ], sarta sajabana.

Basa Polandia henteu ngagunakeun hurup V, kitu ogé Q sarta X. Tapi, basa maranéhanana ngandung sada /v/, anu dilambangkan ku hurup W, nuturkeun kaidah dina basa Jerman.

Dina sistem *pinyin* basa Mandarin, kabéh hurup Latin dipaké kajaba hurup V, alatan euweuh sada [v] dina basa Mandarin, tapi hurup "v" dipaké lolobana kaedah pengetikan minangka gaganti hurup "ü" anu umumna henteu sadia dina papan tombol dawam. Romanisasi mangrupa kaidah anu loba dipigawé pikeun mengetik basa Tionghoa sacara fonétik.

Dina alih aksara basa Sangsakerta atawa IAST, hurup V dipaké minangka lambang sada  (konsonan hampiran bibir-huntu), anu dina aksara Dewanagari ditulis व. Dina aksara turunan Brahmi séjénna (contona aksara Thai, Jawa, Bali, sarta sajabana) anu melestarikan kecap serapan ti basa Sangsakerta, lamun dina fonologi basa bersangkutan henteu ngandung sada konsonan hampiran bibir-huntu, mangka lambang konsonan kasebut dina aksara maranéhanana remen ogé tergantikan ku konsonan hampiran wiati-wiati tukang terbibirkan (simbol IPA: /w/), anu ditulis dina hurup Latin minangka W.

Hurup V ogé dipaké minangka lambang dina élmu pasti. V nyaéta simbol kimia pikeun Vanadium. Dina Fisika, v jadi Simbol kecepatan sarta volume (asalna ti kecap *velocity*, 'kecepatan'). Dina linguistik, v jadi simbol kecap gawé (verba). V ogé mangrupa singgetan ti unit tegangan listrik dina sistem Hijian Internasional: volt.

## Ngaran
Sawatara basa ngabogaan penyebutan V anu berbéda-béda: 
*Indonésia: *fe* [fe], jiga kawas pelafalan hurup F, nyaéta konsonan desis bibir-huntu teu bersuara.
*Italia: *vi* [ˈvi] atawa *vu* [ˈvu]
*Jerman: *fau* [ˈfaʊ]
*Katalan: *ve*, dilafalkan [ˈve], tapi dina dialek anu henteu ngabogaan sada /v/ dingaranan *ve baixa* [ˈbe ˈbajɕə] "vi pendék".
*Portugis: *vê* [ˈve]
*Perancis: *vé* [ve]
*Spanyol: *uve* [ˈuβe] direkomendasikan, tapi *ve* [ˈbe] sacara tradisional. Alatan duanana dilafalkan /b/ dina basa Spanyol, diperlukeun istilah pikeun ngabédakeun *ve* ti *be*, nyaéta hurup ‹b›. Dina sawatara wewengkon hurup éta disebut *ve corta*, *ve waja*, *ve pequeña*, *ve chica* atawa *ve labiodental*.

Dina basa Jepang, V mindeng disebut "bui" (ブイ). Ngaran ieu téh penyesuaian kalayan ngaran dina basa Inggris, anu mensubtitusi konsonan letup dwibibir bersuara pikeun sada konsonan desis bibir-huntu bersuara (anu euweuh dina fonologi basa Jepang) sarta béda kalayan "bī" (ビー), ngaran Jepang pikeun hurup B. Sada éta bisa ditulis jeung simbol katakana 「ヴ」 (*vu*) anu kiwari geus dimekarkeun, ku kituna jadi *va*, *vi*, *vu*, *ve*, *vo* (ヴァ, ヴィ, ヴ, ヴェ, ヴォ), sanajan pelafalannya (waktu dilarapkeun) lain sada konsonan desis bibir-huntu bersuara kawas dina basa Inggris. Sajaba ti éta, sawatara kecap remen ogé dieja kalayan *b* batan *vu* (conto: "violin" remen ogé dieja *baiorin* (バイオリン) batan *vaiorin* (ヴァイオリン); alatan kecenderungan pikeun maké konsonan anu sadia dina fonologi basa Jepang batan konsonan deungeun).

## Kode komputasi
## Tempo ogé
* Vee
* U
* W
* Nu, hurup Yunani anu hurup leutikna nyarupaan "v" 
* В, в - Ve (Sirilik)

## Catatan suku