Stasion Kutoarjo

**Stasion Kutoarjo (KTA)** () nyaéta stasion karéta api kelas gedé tipeu B anu perenahna di Semawung Daleman, Kutoarjo, Purworejo. Stasion ieu luhurna +16 m sarta mangrupa stasion aktip pangwétanna di Daérah Operasi V Purwokerto. Stasion ieu mangrupa stasion kaberangkatan pikeun KA Sawunggalih jeung Kutojaya Utara (duanana jurusan Jakarta); KA Kutojaya Selatan jurusan Bandung; KA Sancaka Utara jurusan Surabaya; sarta layanan komuter KA Prambanan Éksprés/Praméks jurusan Solo. Salaku stasion gedé, ampir kabéh karéta api anu ngaliwatan jalur kidul Pulo Jawa eureun di ieu stasion.

## Sajarah 
Stasion ien kira-kira geus aya di saprak pangwangunan jalur karéta api Cilacap–Kroya–Kutoarjo–Yogyakarta di tanggal 20 Juli 1887. Pangwangunan ieu ogé kasup ngawangun jalur cabang ka Kota Purworejo anu dibuka di tanggal nu sarua. Ti awal pangwagunanna, stasion ieu jadi stasion utama di wilayah Kabupatén Purworejo. Gabungna ieu kabupatén jeung Kabupatén Purworejo di taun 1934 nyababkeun stasion ieu dikokolakeun leuwih éféktif. Stasion ieu husus pikeun kaberangkatan karéta api jarak jauh anu ngaliwatan wewengkon Purworejo, sedengkeun Stasion Purworejo dihususkeun pikeun layanan *feeder* ka ieu stasion.

Kiwari, wangunan stasion ieu geus teu asli deui, iwal ti hateup *overkapping* utama anu mayungan jalur 1 nepi ka jalur 3 sarta babaraha pintu jeung témbok jero di émpéran péron jalur 1. Diduga stasion ieu baheulana miboga arsitéktur anu mirip jeung Stasion Purworejo. Ku sabab loba panumpang anu turun unggah di ieu stasion, wangunan utama stasion perelu dirénovasi.

## Wangunan jeung tata letak 
Stasion ieu boga dalapan jalur karéta api kalawan jalur 2 anu jadi sepur lempeng jalur ganda arah Kroya sarta jalur 3 jadi sepur lempeng jalur ganda arah Yogyakarta, tapi ngan jalur 1-5 anu sok dipaké. Jalur 4-6 maké *slab track* anu cukup unik tanpa maké batu balast/kricak. Jalur 4 jeung 5 biasa dipaké pikeun kaberangkatan KA Sawunggalih, Kutojaya Utara, Kutojaya Selatan, Sancaka Utara, sarta Prambanan Éksprés. Jalur 6 biasana dipaké pikeun parkir karéta luar dinas sarta langsiran.

Ka arah wétan ti jalur 1 stasion ieu aya jalur ka Purworejo anu panjangna 9 km minangka cabang ti jalur utama anu ngahubungkeun Bandung jeung Surabaya, tapi ayeuna éta jalur cabang téh statusna nonaktip sarta ngan dipaké pikeun nempatkeun babaraha gerbong barang anu geus teu kapaké.

Di jero kompléks stasion aya sub dipo lokomotip. Sub dipo lokomotip ieu boga dua lokomotip diesel hidrolik, nyaéta BB300 06 jeung BB300 16, anu ayeuna ngan dipaké pikeun kagiatan langsir. Sub dipo ieu ogé boga fasilitas anu lengkep. Lokomotipna kawilang leuwih kaurus. Salian ti éta, aya ogé dipo karéta anu husus pikeun karéta-karéta panumpang non KRD anu terminusna (pangeureunan panungtung) di stasion ieu.

## Layanan karéta api 
### Panumpang 
#### Kelas éksekutip 
* Argo Wilis, jurusan Jakarta liwat Tasikmalaya-Bandung jeung jurusan Surabaya liwat Yogyakarta-Solo-Madiun-Jombang
* Argo Lawu, jurusan Jakarta liwat Purwokerto-Cirebon (régulér) jeung jurusan Solo liwat Yogyakarta (régulér dan fakultatif) (sayaga karéta éksekutip jinis *luxury* dina jadwal régulér)
* Argo Dwipangga, jurusan Jakarta liwat Purwokerto-Cirebon jeung jurusan Solo liwat Yogyakarta (sayaga karéta éksekutip jinis *luxury*)
* Bima, jurusan Surabaya nyambung ka Malang liwat Yogyakarta-Solo-Madiun-Jombang
* Gajayana (régulér dan fakultatif), jurusan Jakarta liwat Purwokerto-Cirebon jeung jurusan Malang liwat Yogyakarta-Solo-Madiun-Blitar (sayaga karéta éksekutip jinis *luxury* dina jadwal régulér)
* Turangga, Jakarta liwat Tasikmalaya-Bandung jeung jurusan Surabaya liwat Yogyakarta-Solo-Madiun-Jombang
* Taksaka, jurusan Jakarta liwat Purwokerto-Cirebon (régulér dan fakultatif) jeung jurusan Yogyakarta (régulér) (sayaga karéta éksekutip jinis *luxury* dina jadwal régulér)

#### Kelas campuran 
* Mutiara Selatan, jurusan Jakarta liwat Tasikmalaya-Bandung jeung jurusan Surabaya nyambung ka Malang liwat Yogyakarta-Solo-Madiun-Jombang (éksekutip-ékonomi AC prémium)
* Malabar, jurusan Jakarta liwat Tasikmalaya-Bandung jeung jurusan Malang liwat Yogyakarta-Solo-Madiun-Blitar (éksekutip-bisnis-ékonomi AC)
* Singasari, jurusan Jakarta liwat Purwokerto-Cirebon jeung jurusan Blitar liwat Yogyakarta-Solo-Madiun (éksekutip-ékonomi AC plus)
* Gaya Baru Malam Selatan, jurusan Jakarta liwat Purwokerto-Cirebon jeung jurusan Surabaya liwat Yogyakarta-Solo-Madiun-Jombang (éksekutip-ékonomi AC plus)
* Ranggajati, jurusan Cirebon liwat Purwokerto jeung jurusan Surabaya nyambung ka Jember liwat Yogyakarta-Solo-Madiun-Jombang (éksekutip-bisnis, terkadang juga ditambahkan kelas ékonomi AC plus)
* Wijayakusuma, jurusan Cilacap jeung jurusan Surabaya nyambung ka Banyuwangi liwat Yogyakarta-Solo-Madiun-Jombang (éksekutip-ékonomi AC prémium)
* Anjasmoro, jurusan Jakarta liwat Purwokerto-Cirebon jeung jurusan Jombang (éksekutip-ékonomi AC plus)
* Fajar Utama Solo, jurusan Solo liwat Yogyakarta (éksekutip-ékonomi AC prémium)
* Senja Utama Solo, jurusan Jakarta liwat Purwokerto-Cirebon (éksekutip-ékonomi AC prémium)
* Mataram, jurusan Jakarta liwat Purwokerto-Cirebon jeung jurusan Solo (éksekutip-bisnis)
* Bogowonto, jurusan Jakarta liwat Purwokerto-Cirebon jeung jurusan Yogyakarta (éksekutip-ékonomi AC plus)
* Gajah Wong, jurusan Jakarta liwat Purwokerto-Cirebon jeung jurusan Yogyakarta (éksekutip-ékonomi AC plus)
* Fajar Utama YK, jurusan Jakarta liwat Purwokerto-Cirebon jeung jurusan Yogyakarta (éksekutip-ékonomi AC prémium)
* Senja Utama YK, jurusan Jakarta liwat Purwokerto-Cirebon jeung jurusan Yogyakarta (éksekutip-ékonomi AC prémium)
* Sawunggalih, jurusan Jakarta liwat Purwokerto-Cirebon (éksekutip-ékonomi AC prémium)
* Lodaya, jurusan Bandung liwat Tasikmalaya jeung jurusan Solo liwat Yogyakarta (régulér: éksekutip-ékonomi AC prémium, tambahan: éksekutip-bisnis)
* Sancaka Utara, jurusan Solo nyambung ka Gambringan-Surabaya liwat Gundih-Cepu-Bojonegoro (éksekutip-bisnis)
* Joglosemarkerto, KA *looping* Jawa Tengah jeung Yogyakarta kelas éksekutip-ékonomi AC plus kalawan jurusan:
** Tegal nyambung ka Solo-Yogyakarta liwat Semarang
** Solo nyambung ka Semarang liwat Yogyakarta
* Kutojaya Utara Fakultatif, jurusan Jakarta liwat Purwokerto-Cirebon (bisnis-ékonomi AC plus)
* Logawa, jurusan Purwokerto jeung jurusan Surabaya nyambung ka Jember liwat Yogyakarta-Solo-Madiun-Jombang (bisnis-ékonomi AC)

#### Kelas ékonomi AC prémium 
* Jayakarta, jurusan Jakarta liwat Purwokerto-Cirebon jeung jurusan Surabaya liwat Yogyakarta-Solo-Madiun
* Kutojaya Utara, jurusan Jakarta liwat Purwokerto-Cirebon

#### Kelas ékonomi AC plus 
* Jaka Tingkir, jurusan Jakarta liwat Purwokerto-Cirebon jeung jurusan Solo
* Sawunggalih Fakultatif, jurusan Jakarta liwat Purwokerto-Cirebon

#### Kelas ékonomi AC 
* Kahuripan, jurusan Bandung liwat Tasikmalaya jeung jurusan Blitar liwat Yogyakarta-Solo-Madiun
* Pasundan (régulér dan tambahan), jurusan Bandung liwat Tasikmalaya jeung jurusan Surabaya liwat Yogyakarta-Solo-Madiun-Jombang
* Bengawan, jurusan Jakarta liwat Purwokerto-Cirebon jeung jurusan Solo liwat Yogyakarta
* Progo, jurusan Jakarta liwat Purwokerto-Cirebon jeung jurusan Yogyakarta
* Kutojaya Selatan, jurusan Bandung liwat Tasikmalaya

#### KAI Komuter 
KA Prambanan Éksprés (Praméks), jurusan Yogyakarta

### Barang 
Parcel ONS (*over-night service*), jurusan Surabaya liwat Yogyakarta-Madiun-Jombang jeung jurusan:

* Bandung liwat Kroya-Tasikmalaya
* Jakarta liwat Purwokerto-Cirebon

### Persusulan 
* KA Anjasmoro jurusan Jakarta (KA 127) berpapasan luar biasa jeung KA Taksaka Fakultatif jurusan Yogyakarta (KA 96F) anu ngaliwat langsung
* KA Logawa jurusan Surabaya nyambung ka Jember (KA 298/299) papasan luar biasa jeung KA Taksaka Fakultatif jurusan Jakarta (KA 95F) anu ngaliwat langsung

## Galéri 

File:KTA-01.JPG|Stasion Kutoarjo
File:KA Joglokerto.jpg|Karéta api Joglokerto di Stasion Kutoarjo
File:Stasiun Kutoarjo.jpg|Stasion Kutoarjo

## Rujukan 
## Tutumbu luar 
 Situs resmi KAI dan jadwal karéta api tahun 2021