Aspartam

**Aspartam** (APM;  *æspərteɪm *  atawa *əspɑrteɪm* ) nyaéta pangamis *non-sakarida* gaganti  gula. Ilaharna dipaké dina olahan kadaharan atawa inuman. Di Uni Éropa, dipiwanoh  E951. Aspartam mangrupa *metil ester* tina asam *aspartat* /*fenilalanin dipeptida*. pangheulana dijual ka balaréa maké ngaran ***NutraSweet***. Aspartam mimiti disintétik dina taun 1965, jeung dipatén dina taun 1992.

**Aspartam** ogé geus ramé jadi obrolan  jalma réa utamana ngeunaan bahaya atawa henteuna upama *dikonsumsi* manusa, nepika kiwari jadi bahan pacéngkadan/*kontroversi* politik jeung *médis*, Amérika Serikat jeung DPR-na kungsi ngayakeun riung mungpulang anu maksud jeung tujuana taya lian pikeun nyawalakeun ieu béja utamana mangrupa  *hoax* dina internet  ti saprak  *US Food and Drug Administration (FDA)* nyatujuan ieu *aspartam* dimangpaatkeun pikeun campuran kadaharan ogé inuman dina taun 1981.:. 2 Éropa ngayakeun deui sawala jeung bagéan kaamanan kadaharan-na, hasilna taun 2013 diayakeun deui panalungtikan ngeunaan ieu aspartam di mana ditétélakeun aspartam ieu aman pikeun *dikonsumsi* manusa ngan dina wates anu geus ditangtukeun waé. hal ieu dumasar kana pituduh médis ogé ku lantaran, ieu aspartam dilimpudan ku  *fenilalanin*, jadi singsaha waé anu ngarandapan *fenilketonuria* anu sipatna turunan/tikudrat wayahna kudu ngajauhan/henteu ngadahar  aspartam.

## Kimia
Aspartam téh nyaéta  métil éster' tina  dipeptida *asam amino* asalna ti alam *asam L-aspartat* jeung *L-fenilalanin*. dina kaayaan *asam* kuat atawa *basa*, aspartam bisa ngahasilkeun  métanol ku jalan *hidrolisis*. Bisa waé ngahasilkeun  *asam amino* bébas. Dina kaayaan anu luar biasa. .

Sintétik aspartam geus didaptarkeun patén.
pikeun ngasintétik aspartam pikeun urusan komérsial aya dua cara. Dina sintétik  kimia,  dua golongan  karboksil tina asam aspartat dihijikeun jadi  anhidrida, jeung gugus amino dilimpudan ku sanyawa anu baris ngahalangan réaksi katutuluyan dina ieu golongan. Fenilalanin termetilasi jeung dikombinasikan ku *anhidrida* *aspartat* dilimpudan-N; satulyna golongan anu ngahalangan *asam aspartat* di *hidrolisis asam.* kakurangan dina ieu cara nyaéta ngahasilkeun hiji *produk sampingan* anu mibanda rasa pait, dijieun dina waktu kumpulan karboksil robah jadi  *asam aspartat* anu engkéna jadi *fenilalanin*. Hiji *prosés* ngagunakeun énzim tina *Bacillus thermoproteolyticus* pikeun nga-katalisis *kondensasi* *asam amino* kimiawi dirobah anu bakal ngahasilkeun produk sampingan henteu mibanda rasa pait. Aya deui cara samodél kieu tapi can dilakukeun dina skala komersial, menggunakan *asam aspartat* *dimodifikasi*, ngan hanjakal beubeunannganna saeutik. Métode untuk langsung mroduksi *aspartil-fenilalanin* ku cara *enzimatik*, dituturkeun ku *metilasi kimia*, ogé geus dicobaan, tapi teu ditaékkeun pikeun  produksi industri.

## Sajarah
Aspartam mimiti kapanggih dina taun  1965 ku ahli kimia nyaéta  James M. Schlatter, ieu pamanggih henteu ngahaja  ku lantaran dina waktu harita Schlatter téh keur digawé dihiji pausahaan  “GD Searle & Company”. Schlatter nyieun sintétis aspartam anu mangrupa léngkah munggaran pikeun ngahasilkeun  tetrapeptide tina  gastrin hormon, satadina panalungtikan Schlatter ieu maksudna pikeun nyieun ubar  “anti-ulkus”. Dina mangsa Schlatter rék muka kertas catetan,  teu ngahaja ngalétak heula ramona, karasa aya rasa amis dina ramona anu saméméhna kakeunaan ku aspartam tadi 

Dina taun  1975, dirojong ku rasa panasaran jeung ayana béja-béja geus nerekab ka mana mana antukna ‘’US FDA 25’’ ngumpulkeun  ahli-ahli  pikeun nalungtik ieu aspartam, pamustunganna ieu para ahli  balaka ngalaporkeun yén ayana "kakurangan  anu kacida serieus sajeroeun prakna  ngalaksanakeun prakték Searle".  FDA usaha pikeun ngaresmikeun 15 panalungtikan pikeun manggihan  béja jeung bukti anu bisa ngadukung. Dina taun 1979, Puseur kaamanan kadaharan jeung gizi  (CFSAN) méré kacindekan, yén aspartam aman pikeun dipaké, ieu dumasar kana panalungtikan anu geus dilakukeun.

Dina taun  1980, FDA ngayakeun hiji kumpulan  (PBOI) anu diwangun ku para inohong jeung panaséhat independen anu diwawadianan pikeun nalungtik ngeunaan  aspartam, cénah bisa ngalantarankeun  kanker otak. Sakali deui *PBOI* méré kacindekan yén aspartam ieu henteu ngabalukarkeun ayana karuksakan dina otak, ngan jadi hiji kaayaan ngeunaan kangker anu dirandapan ku beurit dina mangsa keur dilaksanakeun uji coba di laboratorium éta tacan aya kancindekan deui.:. 94-96

Numutkeun bukti  hasil panalungtikan élmuwan Jepang kalawan sakabéh anggota PBOI tacan aya anu mibanda ieu hasil panalungtikan,  ogé dumasar kana béja jeung pépéling para ahli geus kapanggihna hiji kasalahan dina mangsa ngalaksanakeun  analisis statistik anu ngabalukarkeun PBOI jadi mangmang, tapi ieu ogé heneuweuh anu nyaluyuan,  komisaris FDA Hayes nyaluyuan aspartam pikeun dimangpaatkeun dina barang-barang anu garing.  Dina taun 1983, *FDA* satuluyna nyatujuan aspartam dipaké pikeun campuran inuman anu ngandung karbonasi, ogé dimangpaatkeun dina inuman anu séjéna, ieu geus ditetepkeun dina taun  1993. Dina taun 1996, *FDA* ngaleungitkeun sakabéh katangtuan anu ngawates wangenan pamakéan  aspartam,  hartina aspartam meunang dipaké dina sakumna kadaharan jeung inuman.

Sababaraha nagara  di Uni Éropa nyatujuan aspartam pikeun dimangpaatkeun dina taun 1980-an, disusul ku nagara séjénna di Éropa dina taun  1994. Dina taun 2002 ditétélakeun deui ku Komisi Eropa Komite Ilmiah Makanan Ulasan studi keselamatan berikutnya nyaluyuan kana pamangpaatan ieu aspartam. Dina taun 2006  Otoritas Kaamanan  Kadaharan Éropa ogé nyalujuan pamangpaatan aspartam tapi dina jumlah anu geus ditangtukeun luyu jeung hasil panalungtikanna.

## Balukarna kana kaséhatan
Pikeun ngabuktikeun ieu aspartam aman pikeun dikonsumsi, saméméhna geus dilaksanakeun panalungtikan kacida jérona (ekstensif) ti saprak aspartam mimiti  kapanggih malah nepikeun ka dicobaan heula ka sasatoan, ogé panalungtikan *klinis* jeung *epidemiologis*, jeung pangawasan *postmarketing* .
Aspartam mangrupa salah sahiji bahan kadaharan anu pangbeuratna dina undakan ujian saméméh dibéwarakeun bisa dipaké. Pamaréntah dina masalah ieu nitah hiji *lembaga* *independen* pikeun ngalakukeun panalungtikan anu saterusna dibewarakeun kabalaréa. Nepi  kakiwari geus dijejerkeun yén aspartam moal nanaon lamun di konsumsi dina wates anu geus ditangtukeun . 
aya kana 100 badan hukum di unggal nagara anu nétélakeun aspartam geus dianggap aman pikeun dikonsumsi ku manusa   
ditegeskeun ogé ku otoritas kaamana kadaharan eropa ( EFSA ) 
jeung badan kasehatan kanada .

## Tinggali Oge
*Xylitol
*Permén
*Gula
*Ubar

## Tutumbu Kaluar
*Bahaya Aspartam 
*Aspartam Gaganti Gula
*Kumaha Aspartam dijieun

## Dicutat Tina