open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gedong Jangkung Majalengka

**Gedung Jangkung** nyaéta salah sahiji wangunan anu miboga sajarah anu aya di Kabupaten Majaléngka 

= Lokasi =
**Gedong Jangkung** ayana di parapatan Jl. KH. Abdul Halim, Jl. Imam Bonjol, jeung Jl. Trikora, Kelurahan Majaléngka Kulon, Kecamatan Majaléngka, Kabupaten Majaléngka. Umurna kira-kira geus leuwih ti saabad.
pus|jmpl|Gedung Jangkung Majaléngka

= Arsitéktur =
jmpl|Bagéan hareup Gedung Jangkung
Gedung Jangkung ieu disebut jangkung sabab miboga menara di salah sahiji juruna, nyaeta di belah kidul kulon. Ditilik tina bentukna, Gedung Jangkung ieu dijieun pas masa kolonial jeung mangrupakeun imah ti ajénan. Wangunan ieu aya dina luhur batu nu jangkungna kurang leuwih 75 cm tur luas tanahna 42x28 métér. Aya taman di hareupeunana anu jadi batas jeung jalan.

Panto utamana ditiungan ku séng melengkung nu karangkana tinu kai. Ornamén tihang-tihangna éndah katingalina. Panto hareupna nyaéta panto dua daun nu aya kacaan, diapit ku dua jandéla di kénca jeung katuhuna.

Dijerona aya rohangan-rohangan anu lalangitna jangkung jeung maké jandéla-jandéla anu jangkung ogé di luhur jeung handapna.

Aya hiji ornamén anu disebut *tympanum,* nyaéta ornamén segitiga anu sok aya dina luhureun panto. Dina *tympanum* éta, di handapna aya asbés anu ngabentuk pola berlian.

Bentuk tina suhunana katingali di bagian menara, ngan kondisina geus ruksak.
pus|jmpl|Gedung Jangkung ti gigir

= Sumber =
Camellia

***Camellia*** mangrupikeun genus pepelakan kembangan tina kulawarga Theaceae. Éta kapanggih di daérah tropis sareng subtropis di Asia wétan sareng kidul, ti Himalaya wétan dugi ka Jepang sareng Indonésia. Aya leuwih ti 220 spésiés nu dijelaskeun; ampir kabéh kapanggih di Cina kidul jeung Indocina.: 66  Camellia nyaéta pepelakan hias, tèh, jeung kayu-kayu anu populér anu dibudidayakeun di sakuliah dunya salila sababaraha abad. Langkung ti 26,000 kultivar, kalayan langkung ti 51,000 nami kultivar, kalebet sinonim, parantos didaptarkeun atanapi diterbitkeun.

## Spésies
* *Camellia assimilis*
* *Camellia brevistyla*
* *Camellia caudata*
* *Camellia changii*
* *Camellia chekiangoleosa*
* *Camellia chrysantha*
* *Camellia connata*
* *Camellia crapnelliana*
* *Camellia cuspidata*
* *Camellia euryoides*
* *Camellia forrestii*
* *Camellia fraterna*
* *Camellia furfuracea*
* *Camellia granthamiana*
* *Camellia grijsii*
* *Camellia hongkongensis*
* *Camellia honkongensis*
* *Camellia irrawadiensis*
* *Camellia japonica*
* *Camellia kissii*
* *Camellia lutchuensis*
* *Camellia nokoensis*
* *Camellia oleifera*
* *Camellia parviflora*
* *Camellia pitardii*
* *Camellia polyodonta*
* *Camellia reticulata*
* *Camellia rosiflora*
* *Camellia rusticana*
* *Camellia salicifolia*
* *Camellia saluenensis*
* *Camellia sasanqua*
* *Camellia semiserrata*
* *Camellia sinensis*
* *Camellia taliensis*
* *Camellia transnokoensis*
* *Camellia tsaii*
* *Camellia vietnamensis* T.C.Huang
* *Camellia yunnanensis*  Cohen-Stuart
Kelenténg Hok Tek Cheng Sin

**Kelenténg Hok Tek Cheng Sin** nyaéta sala hiji kelenténg anu aya di Majaléngka, Jawa Kulon. Kelenténg ieu didirikeun dina tahun 1803. Baheulana mangrupakeun wangunan pribadina Tan Sam Cai, sala sahiji tokoh Tionghoa anu boga jabatan di Kasultanan Cirebon.

Dina taun-taun saterusna, fungsi Kelenténg Hok Tek Cheng Sin salian ti tempat ibadah pikeun umat Tionghoa, ogé pikeun panganut Taoisme jeung umat Budha. Wangunan kelenténg geus ngalaman sababaraha kali revitalisasi. Revitalisasi munggaran dilaksanakeun dina taun 1860-an, tuluy aya deui dina awal taun 1900-an, sarta pang ahirna dina taun 1923.

## Galéri 

Gambar:Halaman Kelenteng Hok Tek Cheng Sin Majalengka.jpg|Halaman Kelenteng Hok Tek Cheng Sin Majaléngka
Gambar:Kelenteng Hok Tek Cheng Sin Majalengka 3.jpg|Bagian jero kelenténg
Gambar:Ruang ibadah di Kelenteng Hok Tek Cheng Sin Majalengka 1.jpg|Ruang ibadah di Kelenteng Hok Tek Cheng Sin Majaléngka
Gambar:Pintu gerbang Kelenteng Hok Tek Cheng Sin Majalengka.jpg|Panto gerbang Kelenteng Hok Tek Cheng Sin Majalengka

## Rujukan
Geréja Santo Yusup Cirebon

jmpl|Geréja Katolik Santo Yusup ti hareup.
**Geréja Santo Yusup Cirebon** nyaéta salah sahiji geréja Katolik anu pangkolotna nu aya di Cirebon. Umurna leuwih ti 144 taun. Geréja ieu dipaké jang nyebarkeun agama Kristen di Cirebon ti baheula kénéh.

Nepi ka ayeuna, Geréja Katolik Santo Yusup ieu masih dipaké jang ibadah.

## Lokasi 
**Geréja Santo Yusup Cirebon** aya di Jl. Yos Sudarso No. 20, Lemahwungkok, Kota Cirebon.

## Sajarah 
Geréja Katolik Santo Yusup diwangun ku Louis Theodorus Gonsalves, nyaéta pengusaha gula di taun 1878. Di taun éta, Cirebon téh jadi pusat industri gula anu gulana dijual nepi ka Eropa. Waktu ngabangunna butuh 2 taun nepi ke bérés.

Geréja ieu diresmikeun ku Mgr. Adam Carel Claessens, nyaéta pimpinan ti wilayah Vikariat Apostolik di taun 1880. Ngaran Santo Yusup dipilih sabab ngarujuk ka tokoh Santo Yusup anu dina sajarah Kristen mangrupakeun salaki Maria jeung Bapak téré Yésus.

Arsiték nu ngawangun ieu geréja nyaéta Gaunt Slotez, arsiték ti Eropa.

Ti mimiti pelayanana, iru geréja boga pelayan Pastor Jesuit nu tugasna ngatur kagiatan kaagamaan. Pelayanana lain Cirebon hungkul, tapi ngaluas nepi ka Bandung, Tegal, Tasikmalaya, jeung Garut.

Teu lila, Pastor Jesuit digantikeun ku Pastor Salib Suci.

Taun 2001, Walikota Cirebon ngaluarkeun Surat Keputusan Walikota Cirebon No. 19 nu ngajieun Geréja Katolik Santo Yusup jadi cagar budaya nu kudu dimumulé.
jmpl|Prasasti Geréja Katolik Santo Yusup

## Pelayanan 
pus|jmpl|Jero Geréja Katolik Santo Yusup
Ieu geréja mampu ngasupkeun nepi ka 800 jelema. Rohangana badag jang dipaké ibadah babarengan. 

Citutat ti keuskupan Bandung, pastor anu ayeuna bertugas:

Pst. Paroki : Pst. Emanuel Bambang Adhi Prakosa, OSC

Vikaris Pst. Paroki:

- Pst. Christianus Kristianto, OSC

- Pst .Antonius Eko Susanto, OSC

- Pst. Antonius Budiman, OSC

Jadwal Misa:

Sapopoé : 06.00 WIB

Jumaah : 06.00 jeung 17.00 WIB

Saptu : 17.00 WIB

Ahad : 05.30, 07.00, 09.00, jeung 17.00

## Arsitéktur 
Wangunan ti geréja ieu maké gaya Eropa. Aya salib dina bagian pucuk wangunana. Aya sababara anu diubah nepi ka ayeuna, tapi teu ngarobah bentuk aslina.

## Rujukan 
## Tutumbu kaluar
Greesella Adhalia

**Greesella Sophina Adhalia** () nyaéta saurang aktris, modél, panyanyi, jeung penari Indonésia. Greesella téh mangrupa anggota generasi ka-11 JKT48, diwanohkeun dina 31 Oktober 2022. Greesella naék pangkat jadi anggota inti dina 1 Pebruari 2024.

## Kahirupan awal 
Manéhna lahir Greesella Sophina Adhalia, dingaranan hiji pramugari ngaranna Gree. Sophina dingaranan ku ninina, sarta Adhalia dibéré ngaran sabab dilahirkeun dina Iduladha taun 2006.  Manéhna lahir ti kulawarga Sunda. Manéhna téh anak kadua jeung boga lanceukna heubeul.

## Karir 
Greesella ngamimitian karir hiburanna salaku modél. Manéhna meunang sababaraha pasanggiri dina taun 2016, saperti Citruskid Top Model, Plangi Model Hunt, jeung GMS Kids.

Dina 2018, Greesella maénkeun peran budak leutik Kinara dina début aktingna dina pilem "Dancing in the Rain."

Greesella ogé muncul dina iklan télévisi pikeun sababaraha produk, kalebet tuangeun, inuman, jeung kosmétik.

Dina tanggal 31 Oktober 2022, Greesella jeung anggota JKT48 generasi ka-11 séjénna diwanohkeun dina Acara JKT48 Halloween Event di Teater JKT48 sarta dikukuhkeun minangka trainee. Sapertos anggota JKT48 anu sanés, Greesel mibanda jikoshoukai (frasa bubuka diri) anu berbunyi, "Teuteup abdi bakal nyaangan haté anjeun sapertos kunang-kunang dina wengi. Halo, Abdi Greesel!" Dina 17 Désémber 2023, ku jalan konsér ulang taun JKT48 ka-12, Greesella jeung Grace Octaviani (Gracie) diangkat jadi anggota permanén dimimitian 1 Pébruari 2024.

Dina ahir Méi 2024, Greesel dititipkeun ku manajemen pikeun ngawakilan JKT48 dina Kompetisi Ngahaleuang Ka-6 Grup AKB48 2024, babarengan jeung tujuh anggota séjénna: Eli, Freya, Lulu, Flora, Oniel, Lyn, jeung Ella.

Dina Pamilihan Member Single ka-26 JKT48, Greesel nempatkeun ka-21 kalayan 33.241 sora, nempatkeun anjeunna diantara Undergirls.

## Kahirupan pribadi 
Greesel manggemari klub FC Barcelona jeung WWE.

Saurang penggemar anu cicing di Kabupatén Cilacap, Jawa Tengah, kungsi ngarang lagu Greesella anu judulna "Greesel Lutuna."

Dina Iduladha Juni 2024, saurang penggemar Greesella anu cicing di Kutai Kartanegara, Kalimantan Wétan, ngasongkeun sapi kurban anu namina Greesel.

### Atikan 
* SD Negeri Julang Bogor
* SMP Negeri 4 Bogor
* SMA Budi Mulia Bogor 
* PKBM Windsor (lulus 2024). Greesella ngahadiran lembaga anu sami jeung anggota JKT48 generasi 9, Kathrina Irene.

## Filmografi 
### Film 
### FTV 

* Babang Tamvan Tukang Sampah Pengangkut Hati (2019)
* Cinta Sobat Missqueen di Ujung Tanduk (2019)
* Miss Koboi Bau Amis, Bikin I Miss (2019)

## Diskografi 
### Bersama JKT48 
#### Album 
* *Green Flash* (2022)
* *Mahagita Vol. 2* (2023)
* *Team A 2nd Stage "Aitakatta"* (2023)
#### Singel 
* "Masa Depan yang Menyilaukan Mata" (2023)
* "Saatnya Kesempatan" (2024)
* "Lap Time Masa Rumaja" (2024)
* "Bibir yang Telah Dicuri" (2025)
* "Percik Kecil" (2025)
* "Andai 'Ku Bukan Idola" (2026)

## Dicutat tina 
## Tumbu luar 
*  Filmografi untuk Greesella Adhalia di filmindonesia.or.id 
*  Profil Greesella Adhalia di lifeloe.net 
* 
*  Profil di situs web resmi JKT48
* 
* 
*  Greesella Adhalia di Wiki48 
*  Greesella Adhalia di SHOWROOM
Gedong Perjuangan Majalengka

**Gedong Perjuangan Majalengka** ayana di Jalan KH Abdul Halim Jl. Letkol Abdul Gani No. 5, Majalengka Kulon, Kecamatan Majalengka, Kabupaten Majalengka, Jawa Barat.Gigireun Gedong DPRD Kabupaten Majalengka, Gedong Perjuangan ayeuna  geus robah jadi museum mini. eusina aya fosil gajah Stegodon kuno nu kapanggih di daerah Majalengka. Aya ogé naskah kuno, pakakas tatanén kuno, jeung dokuméntasi sajarah perjuangan lokal, nu dikelola ku komunitas Grumala.

## Sajarah 
Baheulana Gedong Perjuangan kasohor ngarana Gedong Asisten Residen (AR), baheulana gedong ieu dijadikeun puseur pamaréntahan kolonial Walanda di wewengkon Majalengka. Jalma Walanda anu mimiti dijadikeun Asisten Residen di ieu gedong nyaéta Meneer J.J Meider jeung Residen Cirebon waktu harita nyaéta Meneer H. Klein Van der Poll sarta dina waktu éta Bupati Majalengka nyaéta Kanjeng Bupati RAA Bahudenda.

Dina taun 1920-an pernah ngalaman posisi Asistén Residen di Majalengka teh kosong dina kajadian ngagabungna wewengkon administrasi Majalengka jeung Afdelling Indramayu.

Dina mangsa penjajahan Jepang, Gedong AR ampir ancur ku serangan bom. Sanajan kitu, rencana gagal sabab bom teu ngabeledug. Sanggeus Indonésia merdéka taun 1945, Gedong AR dijadikeun kantor Panitia Nasional Indonésia Daérah (PNID), anu saterusna dimekarkeun jadi cikal bakal Déwan Perwakilan Rakyat Daerah (DPRD). Wangunan ieu oge ngagaduhan arsitéktur Éropa kalayan desain kolonial anu has tea nyaeta: jandéla ageung, pilar jangkung, sareng palataran anu lega. Teu heran aura jaman baheula masih kuat di dieu. 

## Referensi
Kolam Renang Sangraja

**Kolam Renang Sangraja** mangrupa salah sahiji cagar budaya nu aya di Kecamatan Cigasong, Kabupatén Majaléngka. Kolam renang ieu geus aya ti taun 1819. Warga Majaléngka yakin yén ieu kolam renang téh mangrupa tempat pamandian anu munggaran tur pangkolotna di  Majaléngka, nu diwangun dina jaman karajaan. Kolam renang Sangraja baheulana katelah ku ngaran Tamansari. Parobahan ngaran tina Tamansari ka Kolam renang Sangraja diberlakukeun dina taun 1912, tujuanna pikeun ngaabadikeun sajarah tempat, di mana kolam renang éta mangrupa tempat kaulinan pikeun turunan raja, sakaligus dina mangsa révitalisasi éta tempat.

## Sajarah 
Baheulana kolam renang Sangraja téh ngan dipaké ku kulawarga Tumenggung Natakaria. Fungsina minangka tempat hiburan para raja jeung bangsawan. Dina mangsa kolonial Walanda, kolam renang ieu jadi tempat hiburan para pajabat Walanda lantaran lokasina deukeut jeung Bendungan Walungan Cideres. Sanggeus Indonésia merdéka, kolam renang ieu dibuka pikeun masarakat umum. Dina taun 1911-1912, kolam renang jeung tugu nu aya di dinya diropéa ku bupati Majaléngka ka-7, nyaéta RAA Sasrabahu, kaasup ditambahan pager pikeun ngajaga ieu situs bersejarah. Saterusna dina taun 1922 dirénovasi deui ku Bupati Majaléngka ka-8, nyaéta Radén Mas Aria Adipati Suriatanudibrata. Taun 2010, diwangun tambahan kolam renang, tuluy dipaké pikeun budidaya lauk anu ukuranana 15x25 méter sarta jerona kira-kira 2 méter.

## Fasilitas 
Aya sababaraha fasilitas nu aya di dieu nyaéta:

* 3 kolam renang: 1 kolam utama jeung 2 kolam tambahan nu diwangun dina taun 1980-an.
* Joglo tempat diuk.
* Panggung leutik.
* Kamar mandi.

## Galéri 

Gambar:Kolam renang Sangraja (4).jpg|Kondisi Kolam renang Sangraja taun 2025
Gambar:Kolam renang Sangraja (1).jpg|Kondisi Kolam renang Sangraja taun 2025
Gambar:Kolam renang Sangraja (3).jpg|Kondisi Kolam renang Sangraja taun 2025
Gambar:Kolam renang Sangraja (2).jpg|Kondisi Kolam renang Sangraja taun 2025

## Rujukan
Rio X'nter Cimahi

jmpl|Gedong Bioskop Rio
'''Rio X'nter Cimahi''' téh mangrupa wangunan heubeul urut wangunan bioskop nu ayana di Jl. Pabrik Aci, Kota Cimahi, deuket pisan jeung Alun-alun Kota Cimahi. Wangunan ieu kacida patalina jeung sajarah perfilman jeung bioskop di wewengkon éta, sarta kaasup kana kategori wangunan cagar budaya. Ayeuna, wangunan Rio X'nter Cimahi nu leuwih dipikawanoh ku ngaran Bioskopobah fungsi jadi pusat pertokoan nu ngajual alat éléktronik.

## Sajarah 
Lamun nempo kana sajarah perfilman jeung gedong bioskop di Indonesia, Kota Bandung harita nempokeun dirina jadi kota katilu nu mibanda gedong bioskop panglobana, sanggeus Batavia jeung Surabaya. Ayana gedong bioskop di Bandung geus dimimitian ti taun 1907. Dina taun 1936, kota ieu geus boga kira-kira salapan gedong bioskop kawentar, di antarana: Concordia, Elita, Liberty, Luxor Park, Luxor Theater, Oranje, Oriental, Roxy, jeung Varia. Sakabéh gedong éta dipiboga ku saurang pangusaha bioskop kawentar nu ngaranna F.F. Busse. Dina usaha pikeun ngalegaan jangkuan bisnisna, F.F. Busse ngadegkeun sababaraha bioskop di daérah pasisian Bandung, salah sahijina di Kota Cimahi nu engké dipikawanoh ku ngaran Bioskop Rio.

Bioskop Rio, nu diadegkeun dina mangsa kakawasaan Hindia Walanda, harita jadi tempat hiburan karesep pikeun urang Éropa, boh masyarakat sipil boh tantara Walanda. Ti saprak taun 1930-an, bioskop ieu geus jadi bagian tina kahirupan masarakat sarta bisa bertahan nepi ka dékade 1990-an. Dina hiji plakat nu kapanggih di lokasi, aya tulisan “ste Francoise Buse” nu dipercaya aya patalina jeung nu bogana atawa nu ngadegkeun éta gedong. Gedong bioskop nu ngagunakeun gaya arsitéktur art nouveau ieu baheulana nangtung teu jauh ti Alun-alun Cimahi. Tapi ayeuna, fungsina geus robah jeung wangunanana ogé geus loba robah. Sanajan kitu, sababaraha bagian asli ti éta gedong masih kénéh aya, di antarana fasad hateupna nu masih utuh jeung tulisan “Rio” nu masih katingali di luhur éta gedong.

## Rujukan
Gedong Historich

jmpl|Gedong Sudirman ayeuna nu baheulana miboga ngaran Gedong Historich
**Gedong Historich** nyaéta salah sahiji wangunan cagar budaya paninggalan Hindia Walanda nu pernahna aya di Kota Cimahi, provinsi Jawa Kulon, alamatna aya di Jalan Gatot Subroto, No. 19 Kalurahan Baros, Kota Cimahi. Wangunan ieu geus sababaraha kali ganti ngaran, mulai ti Balai Pradjoerit di  éra kamerdékaan, tuluy diganti jadi Gedong Sudirman, tuluy diganti  deui gedong DPRD Cimahi, ahirna jadi *the Historich*. Ayeuna ieu wangunan difungsikeun jadi wangunan kasenian.

## Sajarah 
Gedung Historich atawa "*The Historich*" diwangun dina taun 1985 ku pamaréntahan Walanda, ieu wangunan mangrupa salah salah sahiji karya arsitéktur Kaptén der Genie Fischer jeung asisténa nyaéta VL Slors nu pernah mingpin pangwangunan Garnizun di Cimahi. Gedong ieu nyoko kana gaya arsiték *indische empire stijl* atawa gaya Romawi jeung Yunani nu dipengaruhan ku Gubernur Jenderal Hindia Walanda ka-36 nyaéta Herman Willem Daendels. Fungsi wangunan ieu baheulana diwangun minangka dipaké tempat hiburan, téater, tari, pintonan pilem jeung saterusna, utamana pikeun prajurit jeung bangsawan Walanda dina mangsa kolonial. Saméméh dingaranan *The Histrorich* atawa Gedong Historich, gedong ieu dina jaman Hindia Walanda disebut *Societiet Voor Officieren*. Sanajan kitu, sanggeus éta wangunan ieu dialihkeun ka Tentara Indonésia ku Ajendam III Siliwangi. Ngaran gedongna diganti jadi Balai Prajurit Sudirman atawa mindeng disebut Gedung Sudirman. Dina taun 2012, gedong ieu diséwakeun ka salah saurang pangusaha tuluy dingaranan *The Historich*, nepi ka ayeuna.

## Rujukan
Vihara Déwi Welas Asih

jmpl|Wangunan vihara ti palebah hareup
**Vihara Déwi Welas Asih** atawa Kelenténg Tiao Kak Sie mangrupaken wangunan vihara anu adegna di Jalan Kantor No. 2 Kampung Kamiran, Kelurahan Panjunan, Kecamatan Lemahwungkuk, Kota Cirebon, Jawa Kulon. Vihara Déwi Welas Asih nyaéta salah sahiji Vihara pangkolotna di Cirebon, salian ti Vihara Talang jeung Vihara Pemancar Keselamatan.

## Arsitéktur 
Di sisi jalan aya hiji papan pananda nu nuduhkeun yén Vihara Déwi Welas Asih di Cirebon téh kaasup kana wangunan cagar budaya, kalayan taun ngadegna dicatet taun 1595. Pas di gigireun katuhu na, nangtung gapura asup ka jero Vihara Dewi Welas Asih nu wangunna siga Candi Bentar—salah sahiji gaya arsitéktur nu mindeng kapanggih dina candi atawa pura dina tradisi Hindu.

Di hareup vihara katempo lukisan-lukisan leutik gaya Tionghoa nu warnana biru ngora, disusun ngurilingan motif buleudan warna beureum, konéng, jeung biru. Hiasan melengkung nu nyambung silih kait di tengahna nambahan rasa éndah, ditambah deui ku hiasan kembang warna kayas.

Wangunan Vihara Déwi Welas Asih mibanda struktur simetris, dihias ku ornamén naga nu hulu na ngarah ka luhur di bagian wuwungan, neundeun kesan saolah-olah éta naga keur ngibing. Di sisi katuhu jeung kénca ti munara pondok pikeun ngaduruk kertas duit keur karuhun, nangtung sabangsaning patung singa penjaga *(Ciok Say)*, kalayan tembok gigir dihias ku motif buleudan.
jmpl|Déwi Welas Asih (Déwi Kwan Im Posat)
Wuwungan vihara bentukna melengkung siga pelana, nu jadi ciri has wangunan Tionghoa. Di tengahna aya hiasan sasatoan mitologis suku opat, mibanda tanduk jeung cula, sisik, buntut nu bergerigi, jeung kawas aya cakra seuneu di tonggongna—sigana éta téh ngagambarkeun sasatoan Kilin.

Pas di handapeun wuwungan, baris opat ornamén nu siga benteng bertingkat, lengkep jeung balkon anu dipager ku awi, sarta masing-masing mibanda dua munara numpuk di sisi kénca jeung katuhuna. Patung-patung leutik katempo nyekel pedang di dua leungeun, siga-siga keur ngajaga éta wangunan tina serangan.

Panto asup ka vihara dihias ku dua lampion coklat bergaris nu wangunna silinder, jeung gambar naga héjo nu sirah jeung siripna warna konéng. Di tukangeunna, katingali dua lampion leutik séjén nu warna na beureum emas. Hiasan-hiasan di sabudeureun panto asup méré kesan éndah nu has. Di jero vihara, altar utama ayana di bagian tengah jeung jadi pusat pangbaktingan pikeun Déwi Kwan Im Posat, atawa Dewi Welas Asih, nu ngaranna ogé dijadikeun ngaran pikeun éta vihara.

## Rujukan
Pusdik Arméd

**Pusat Pendidikan Artileri Medan** atawa (**Pusdik Arméd**) mangrupa salah sahiji tempat pikeun pendidikan militér paninggalan jaman Ganisun Hindia Walanda, nu pernahna aya di Kota Cimahi, Jalan Baros, pas kaluar tol Baros di Jl. Baros No. G151, Kota Cimahi, Jawa Kulon. Pusdik Arméd nu miboga luas sakitar 12 héktar, nyadiakeun fasilitas pikeun TNI bisa ngagunakeun artileri médan. Artileri umumna mangrupa istilah pikeun senjata atawa élmu persenjataan. Senjata anu biasana digunakeun ku  Pasukan TNI nyaéta meriam. 

## Sajarah 
Wangunan Markas Altileri diresmikeun dina tanggal 4 Désémber 1945 ku Létnan Jenderal Oerip Soemohardjo nu miboga tugas pikeun ngabina satuan-satuan Artileri Indonésia, sedengkeun komandan nu pangmimitina nyaéta Létnan Kolonel Art. R.M. Pratikno Suryosumarno. Saméméh disebut Pusdik Arméd, Komando Artileri narima panyerahan Artileri O.C. (*Opleiding Centrum Artillerie*) narima misi ti misi militér Walanda dina tanggal 1 April 1950, tuluy dina tanggal 1 Juni 1950 diganti jadi Balai Pendidikan Artileri (PP Art).  Pusdik Arméd miboga sababaraha paninggalan senjata berat, salah sahijina seperti meriam paninggalan Walanda, nu paling anyar nyaéta roket MLRS Astros MK II buatan Brazil, meriam 155 mm Caesar buatan Prancis, meriam 155 mm KH-179 buatan Koréa kidul, jeung Meriam GS M109A4-BE 155 mm buatan Amérika serikat. Salian ti éta struktur wangunan paninggalan Walanda nu masih utuh nyaéta wangunan nu paling hareup di Pusdik Arméd, baheulana dipaké sangkan *base camp* Artileri. 

## Galéri 

Gambar:Rumah dinas Pusdik Armed 04.jpg|Rumah dinas Pusdik Arméd taun 2025
Gambar:Rumah dinas Pusdik Armed 01.jpg|Rumah dinas Pusdik Arméd taun 2025
Gambar:Rumah dinas Pusdik Armed 03.jpg|Rumah dinas Pusdik Arméd taun 2025
Gambar:Sumur bor Pusdik Armed 01.jpg|Sumur bor Pusdik Arméd taun 2025

## Rujukan
Pendopo Rumah Dinas Bupati Cirebon

**Pendopo Rumah Dinas Bupati Cirebon** mangrupa wangunan bersejarah di Kota Cirebon nu diwangun di masa kolonial Hindia-Walanda, sakaligus jadi salah sahiji wangunan cagar budaya nu aya di Kota Cirebon. Pendopo Rumah Dinas Bupati Cirebon pernahna aya di Kota Cirebon, propinsi Jawa Kulon, alamatna aya di Jalan Jl. R. A Kartini No.7, Kejaksan, Kecamatan Kejaksan, Kota Cirebon, Jawa Kulon. Wangunan ieu ngalaman sababaraha kali pindah tempat, awalna di jalan Karanggetas Kota Cirebon nu ayeuna jadi pertokoan di éra Bupati R Sinuk. Tuluy bupati R Sinuk mindahkeun lokasi pendopo jeung ngawangun deui wangunan pendopo anyar di Taman Kebumen Kota Cirebon, nepi akhirna di éra bupati kalima nyaéta R.A.A Soeradiredja ngawangun komplék anyar sangkan jadi puseur pamaréntahan Kabupatén Cirebon di Kejaksan. Wangunan ieu jadi cikal bakal ayana Kota jeung Kabupatén Cirebon. 

## Sajarah 
Pendopo Rumah Dinas Bupati Cirebon diwangun dina taun 1986 ku Bupati Cirebon kalima nyaéta R.A.A. Soeradiredja, tuluy diresmikeun dina taun 1900 sanggeus ngaliwatan prosés pangwangunan nu panjang salila 4 taun. Lokasi Pendopo Rumah Dinas Bupati Cirebon di Kejaksan dipilih jadi puseur pamaréntahan lantaran baheulana ieu wewengkon téh mangrupa wewengkon kakawasaan Pangéran Kejaksan atawa nu katelahna Syékh Abdurrohim. Anjeunna kungsi ngatur sababaraha wewengkon di beulah kaléreun Walungan Sukalila nepi ka kawasan Stasiun Kejaksan. Nepi ka ayeuna wangunan ieu masih dipaké sangkan rumah dinas Bupati Cirebon awata kagiatan resmi jeung budaya di Cirebon.  Dina taun 2023 Pendopo Rumah Dinas Bupati dijadikeun wangunan cagar budaya lantaran usina geus leuwih ti 100 taun. 

## Galéri 

Gambar:Pendopo Rumah Dinas Bupati Cirebon 01.jpg|Kondisi Pendopo Rumah Dinas Bupati Cirebon taun 2025
Gambar:Pendopo Rumah Dinas Bupati Cirebon 02.jpg|Kondisi Pendopo Rumah Dinas Bupati Cirebon taun 2025
Gambar:Pendopo Rumah Dinas Bupati Cirebon 03.jpg|Kondisi Pendopo Rumah Dinas Bupati Cirebon taun 2025

## Rujukan
Gedong Cipta Niaga Cirebon

**Gedong Cipta Niaga Cirebon** mangrupa wangunan bersejarah nu aya di Kota Cirebon nu geus aya ti zaman kolonial Walanda, sakaligus jadi salah sahiji wangunan cagar budaya nu aya di Kota Cirebon. Gedong Cipta Niaga Cirebon pernahna aya di Kota Cirebon, alamatna aya di Jalan Lemahwungkuk, Kec. Lemahwungkuk, Kota Cirebon, Jawa Kulon. Wangunan ieu mangrupa salah sahiji tempat pusat perdagangan ti zaman baheula nepi ka ayeuna. Baheulana wangunan ieu fungsina pikeun bank jeung tempat panginjeuman  kapal  jeung parahu, sedengkeun ayeuna fungsina pikeun  kantor distributor  tipung,  pupuk,  minyak,  pestisida,  jeung cairan infus.

## Sajarah 
Gedong Cipta Niaga Cirebon diwangun dina taun 1911 ku pausahaan gedé milik pamaréntahan Walanda anu usahana dina widang perdagangan, ngaranna nyaéta *Internationale Crediet en Handelsvreeniging Rotterdam*. Ieu wangunan mangrupa salah salah sahiji karya arsitéktur Eduard Cuypers  ngaliwatan  biro  konsultan  F.D  Cuypers  & Hulswit, nyaéta salah sahiji biro anu kawéntar ku Arsitéktur Kolonialna. 

## Arsitéktur 
Wangunan Gedong Cipta Niaga Cirebon miboga desain wangunan pasagi anu simétris unggal sisina, ditambah aya munara nu dijepit ku dua wangunan nu jadi ciri mandiri. Karakteristik wangunanana bisa ditingali tina sababaraha bagéan, di antarana suhunan, témbok, lantéy, panto jeung jandéla.

## Galéri 

Gambar:Gedung Cipta Niaga Cirebon(1).jpg|Gedung Cipta Niaga Cirebon taun 2025
Gambar:Gedung Cipta Niaga Cirebon(2).jpg|Gedung Cipta Niaga Cirebon taun 2025
Gambar:Tulisan Gedung Cipta Niaga Cirebon.jpg|Tulisan Gedung Cipta Niaga Cirebon taun 2025
Gambar:Gedung Cipta Niaga Cirebon (4).jpg|Gedung Cipta Niaga Cirebon taun 2025

## Rujukan
Gedong British American Tobacco

**Gedong British American Tobacco (BAT)** mangrupa wangunan bersejarah nu aya di Kota Cirebon nu geus aya ti zaman kolonial Walanda, sakaligus jadi salah sahiji wangunan cagar budaya nu aya di Kota Cirebon. Gedong ieu pernahna aya di Kota Cirebon, alamatna aya di Jalan Pasuketan, Kec. Lemahwungkuk, Kota Cirebon, Jawa Kulon. Wangunan ieu jadi simbol ayana industri bako nu ngembang pesat di éra éta. Kiwari wangunan ieu dipaké jadi salah sahiji déstinasi sajarah di kota Cirebon. 

## Sajarah 
Gedong British American Tobacco (BAT) diwangun dina taun 1917 ku pausahaan gedé milik pamaréntahan Walanda, ngaranna nyaéta *Indo Egyptian Cigarettes Company*. Tuluy dina taun 1923 wangunan BAT dibeuli ku pausahaan roko ngaranna nyaéta PT British American Tobacco kulantaran luas wangunanna anu lega, teu kungsi lila dina taun 1924 wangunan ieu dirénovasi ulang jadi gaya arsitektur *Art Deco* ku FD Cuypers & Hulswit nu mana rupa wangunana siga ayeuna.

## Galéri 

Gambar:British American Tobacco (BAT) Cirebon dari Jalan Talang.jpg|Kondisi British American Tobacco (BAT) Cirebon taun 2025
Gambar:British American Tobacco (BAT) Cirebon (8).jpg|Kondisi British American Tobacco (BAT) Cirebon taun 2025
Gambar:British American Tobacco (BAT) Cirebon (6).jpg|Kondisi Kolam British American Tobacco (BAT) Cirebon taun 2025
Gambar:British American Tobacco (BAT) Cirebon (4).jpg|Kondisi British American Tobacco (BAT) Cirebon taun 2025

## Rujukan
Vihara Pemancar Keselamatan

jmpl|Wangunan vihara ti luar
**Vihara Pemancar Keselamatan** katelah ogé Vihara Boen San Tong mangrupakeun salah sahiji wangunan vihara pang kolotna di wilayah Cirebon. Vihara ieu adeg di Jalan Winaon Kecamatan Pekalipan, Kota Cirebon. Vihara anu geus adeg mangratus-ratus taun ieu leuwih dipikawanoh ku masarakat ku sebutan Vihara Dewi Pek Ku Thay Fud. Ngaran ieu nunjukeun kana hiji déwi anu dipupujuhkeun éstuning simbul welas asih jeung panyalindungan, utamana keur ka komnitas Tionghoa.

VIhara ieu diadegkeun taun 1680 ceuk sabahagian sumber, aya ogé anu nyebutken yén vihara ieu adeg taun 1984. Vihara ieu jadi saksi akulturasi budaya Tionghoa di pasisir Kalér Jawa. Anu matak istiméwa tina Vihara Pemancar Kesalametan téh nyaéta ayana altar husus pikeun Dewi Pek Ku Thay Fud—hiji-hijina di Indonésia. Nyaéta sababna, masarakat leuwih resep nyebut vihara ieu minangka Kuil Dewi Pek Ku Thay Fud. Dina kapercayaan Tionghoa, Dewi ieu dianggap minangka nu maparin kasalametan jeung kabagjaan dina sagala rupa kahirupan—ti mimiti usaha, kaséhatan, nepi ka pagawéan.

## Rujukan
Hurang Windu

***Penaeus monodon***, ilahar disebut **hurang windu**, **hurang maung Asia**, **hurang maung hideung**, jeung ngaran séjén, nyaéta crustacea laut anu loba dipiara pikeun kadaharan.
Kelenténg Talang

jmpl|Kelenténg Talang, Cirebon
**Kelenténg Talang** mangrupakeun salah sahiji wangunan kelenténg anu perenahna di Jalan Talang No.02, Lemahwungkuk, Kota Cireon. Wangunan ieu papeuntas-peutas jeng wangunan British American Tobacco (BAT). Baheula, kelenténg ieu disebut Sam Po Toa Lang. Kecap *"Toa-Lang"* miboga harti jelema-jelema anu gedé. Ngaran ieu dipaké keur pangajén ka tilu tokoh gedé muslim anu kungsi ka Cirebon, anu harita diutus ku Dinasti Ming nyaéta, Laksamana Cheng Ho, Laksamana Kung Wu Ping, jeung Laksamana Fa Wan.

Kiwari, wangunan anu miboga unsur sajarah ieu kaabus kana katégori wangunan cagar budaya anu aya di wilayah Kota Cirebon, Jawa Kulon.

## Sajarah 
jmpl|Gerbang utama Kelenténg Talang
Kelenténg anu diperkirakeun diadegkeun dina abad ka-14 ieu ti heula dipaké jadi tempat reureuh pikeun warga Tionghoa, kaasup para utusan ti Dinasti Ming, lantaran tempatna deukeut ka palabuan.

Salah sahiji rombongan anu kungsi ngalayar ka ditu nya éta pasukan Laksamana Cheng Ho kira-kira taun 1415. Salah saurang anu datang bareng jeung Cheng Ho, ngaranna Kung Wu Ping, tuluy ngadegkeun mercusuar di luhur bukit Gunung Jati, kira-kira genep kilométer ti Talang. Anjeunna ogé ngamekarkeun komunitas Tionghoa Muslim aliran Hanafi di wewengkon Sarindil, Sembung, jeung Talang.
jmpl|Rohangan jero Kelenténg Talang
Kampung Sembung dipaké pikeun miara mercusuar, sedengkeun Sarindil jadi tempat ngahasilkeun kai jati pikeun ngawangun parahu. Ari warga Talang meunang pancén ngajaga palabuan. Katilu kampung éta ogé nyadiakeun kadaharan pikeun bekel kapal-kapal ti Tiongkok.

Harita mah wangunan Kelenténg Talang téh ngan saukur bilik leutik. Lantaran mayoritas pasukan Cheng Ho mangrupa umat Islam, éta tempat dipaké pikeun masjid. Malah, rohangan utama anu ayeuna jadi altar kelenténg téh baheula jadi tempat imam nyangking solat. Sanggeus harita, komunitas Muslim Hanafi pindah ka wewengkon Gunung Jati.

Sababaraha sumber nyebutkeun yén saurang Muslim Tionghoa anu ngaranna Tan Sam Cai ngadegkeun Kelenténg Talang kira-kira taun 1450. Nurutkeun dokumén anu aya di kelenténg, waktu Tan Sam Cai pupus, warga sabudeureun nyieun upacara pikeun ngahormatan arwahna. Patung Tan Sam Cai nepi ka ayeuna masih kénéh nangtung di salah sahiji altar di éta kelenténg.

## Rujukan
Situs Pedati Gedé Cirebon

jmpl|SItus Pedati Gedé Pekalangan, Cirebon
**Situs Pedati Gedé Cirebon** atawa osok disebut Ki Pedati Gedé mangrupakeun situs sajarah di Kota Cirebon, tepatna di Pekalangan Kidul, Cirebon sarta geus aya ti taun 1371.  Situs ieu rupana gorobag gedé mangrupa artéfak kandaraan anu masih dipiara nepika kiwari. Dumasar kana hasil panalungtikan, kandaraan dijieun dina mangsa pamaréntahan Pangéran Walangsungsang 1445 - 1479, kandaraan ieu biasana dijadikeun alat pikeun ngangkat bahan-bahan anu asalna ti alam sabudeureun minangka bahan baku anu digerakkeun ku kakuatan manusa atawa sato.

## Sajarah 
Nurutkeun catetan sajarah Gedenk Boek der Gemeente Cheribon, Pedati Gedé Pekalangan, ditaékan ku Syékh Maulana ti Yaman bergelar Ki Gedé Pekalangan, sababna ngaran pedati kasebut cocog jeung juru mudina.  Nanging dumasar kana catetan Sejarah Karaton Kacirebonan, nétélakeun yén pedati ieu dijieun dina masa Pangéran Walangsungsang dina taun 1371 Saka atawa 1449 Maséhi.
jmpl|Detil situs ti kadeukeutan
Unggal roda dihubungkeun tina kai buleud kalayan diaméterna 15 cm jeng diabusken dina poros tina kai ogé.  Dina mangsa éta, poros roda dibéré leuleueur tina geutah damar, sahingga pergerakanna jadi leuwih mulus. Herman de Vost nyebut yén Pedati Gedé Pekalangan téh maha karya asli ti Kebudayaan Cirebon.

## Bagéan kana situs cagar budaya 
jmpl|Bagéan tukang
Pedati Gedé Pekalangan mangrupa benda bersejarah anu baheulana difungsikeun minangka alat transportasi barang. Dumasar Peraturan Menteri Kebudayaan dan Pariwisata Nomor PM.58/PW.007/MKP/2010 jeung Keputusan Walikota Cirebon Nomor 19 Tahun 2001, Pedati Gede Pekalangan geus ditetepkeun minangka benda cagar budaya.

## Rujukan
Gedong Kembar Purwakarta

jmpl|Gedong beulah kénca
jmpl|Gedong beulah katuhu
**Gedong Kembar Purwakarta** mangrupa salah sahiji wangunan anu ngandung unsur sajarah tur ngalambangkeun pangwangunan kota. Numutkeun catetan, ieu wangunan geus ngadeg ti taun 1831 salaku bagian tina komplék Gedong Nagara, sahingga umurna leuwih ti saabad. Sapanjang sajarahna, wangunan ieu geus ngalaman rupa-rupa prosés pangropéa, kaasup rénovasi utama taun 2012 nu ngajaga arsitéktur kolonial Walanda has na.  Gedong Kembar ogé jadi saksi bisu kana dinamika Kota Purwakarta, ti mimiti jaman administratif di handap Kabupatén Karawang nepi ka tumuwuh jadi wewengkon anu terus mekar.

## Sajarah 
Gedong Kembar Nakula Sadewa di Purwakarta mangrupa wangunan bersejarah anu miboga rupa-rupa fungsi sapanjang sajarahna. Asalna diwangun pikeun pamondokan barudak Bupati Purwakarta, éta wangunan geus ngalaman sababaraha rénovasi jeung konvérsi, diantarana jadi musieum nu katelah Balé Panyawangan Diorama Purwakarta.

Musieum ieu mintonkeun sajarah Gedong Kembar, ogé diorama anu ngagambarkeun kahirupan masarakat Purwakarta jaman baheula. Minangka puseur atikan jeung pelestarian budaya, Gedong Kembar mangrupa unsur anu krusial dina narasi pangwangunan Kota Purwakarta, Jawa Kulon.

## Rujukan
Patilasan Sunan Kalijaga Cirebon

jmpl|Patilasan Sunan Kalijaga, Cirebon
**Patilasan Sunan Kalijaga Cirebon** mangrupakeun situs paninggalan sajarah jaman Sunan Kalijaga waktu nyiarkeun Islam di wilayah Cirebon. SItu ieu perenahna di Jalan Pramuka, Kelurahan Kalijaga, Kecamatan Harjamukti, Kota Cirebon.

## Sarana dakwah Sunan Kalijaga 
jmpl|Bagéan luar situs
Sunan Kalijaga téh salasaurang ti Wali Songo nu kasohor resep leumpang ti hiji tempat ka tempat séjén pikeun nyebarkeun agama Islam. Anjeunna kungsi sababaraha kali datang jeung cicing sabentar di wewengkon Cirebon. Kadatangan kahijina ka Cirebon téh pikeun ngaji ka Syékh Datuk Kahfi, hiji tokoh panyebar Islam di éta wewengkon jeung karuhun ti karajaan Sumedang. Dina kadatangan saterusna, Sunan Kalijaga datang dina rangka ngalaksanakeun pancén dakwahna salaku wali. Anjeunna ogé milu ngararancang jeung ngawangun Masjid Agung Sang Cipta Rasa di Cirebon, nu diprakarsai ku Sunan Gunung Jati, sarta dipingpin langsung ku Sunan Kalijaga sorangan. Dina salah sahiji kadatanganna ka Cirebon, Sunan Kalijaga dipercaya kungsi cicing lila di tempat nu ayeuna disebut Petilasan Desa Kalijaga.

## Rujukan
Dodo

**Dodo** (*Raphus cucullatus*) nyaéta manuk punah anu teu hiber manuk iyeu éndemik di pulo Mauritius, anu aya di wétan Madagaskar di Samudra Hindia. Baraya pangdeukeutna dodo nyaéta solitaire Rodrigues anu ogé punah sareng henteu hiber. Duanana ngawangun subtribe Raphina, klad manuk punah nu teu hiber nu mangrupa bagian ti grup nu ngawengku japati jeung japati (kulawarga Columbidae). Baraya pangdeukeutna dodo nyaéta japati Nicobar. Dodo bodas pernah disangka aya di Pulo Réunion anu caket dieu, tapi ayeuna dipercaya yén anggapan ieu ngan ukur kabingungan dumasar kana Réunion ibis anu ogé punah sareng lukisan dodo bodas.

Penampilan dodo dina kahirupan dibuktikeun ngan ku gambar, lukisan, jeung rekening ditulis ti abad ka-17. Kusabab potret ieu rupa-rupa considerably, sarta saprak sababaraha ilustrasi nu dipikawanoh geus dicokot tina spésimén hirup, penampilan pasti dodos 'dina kahirupan tetep unresolved, sarta saeutik anu dipikawanoh ngeunaan kabiasaan na. Eta geus dewasa ku bulu semu coklat-abu, suku tumuwuh, sagumpal bulu buntut, kulawu, sirah taranjang, sarta pamatuk hideung, koneng, jeung héjo. Éta batu gizzard pikeun ngabantosan nyerna tuangeunana, anu disangka tuangeunana, sareng habitat utamina kalebet buah-buahan anu dipercaya kalebet leuweung di basisir Mauritius anu langkung garing. Hiji akun eusi clutch na diwangun ku hiji endog. Diperkirakeun yén dodo janten teu hiber kusabab kasadiaan sumber pangan anu seueur sareng henteuna prédator di Mauritius. Padahal dodo geus sajarahna salaku gendut jeung kagok, ayeuna dianggap geus well-diadaptasi pikeun ékosistem na.
Vihara Budi Asih Purwakarta

jmpl|Wangunan vihara
**Vihara Budi Asih** merupakeun salah sahiji wangunan peribadahan Tionghoa di Kabupatén Purwakarta. Vihara ieu perahna di Jl. Jend. Ahmad Yani No.6A, Sindangkasih, Purwakarta, Jawa Kulon.

## Sajarah 
Kira-kira dina taun 1900-an, di wewengkon Purwakarta (nu waktu harita masih jadi ibukota Kabupatén Karawang), geus cukup loba masyarakat Arab jeung Tionghoa ti rupa-rupa suku bangsa. Jalma Arab nu lolobana asalna ti Hadramaut, Yaman, cicing di tempat nu ku urang Walanda disebut *Kampong der Arabieschen*, sedengkeun masarakat Tionghoa cicing di *Kampong der Chinezen*. Dua wewengkon éta dipisah ku walungan leutik ngaranna Cigalugur, panjangna 4 km, nyambung ka walungan Cikao, terus ka Citarum.
jmpl|Bagéan jero vihara
Pamaréntah Hindia Walanda harita mah henteu resep lamun jalma-jalma ti béda étnis silih gaul, da sieun jadi ngahiji jeung ngahasilkeun kakuatan pikeun ngalawan pamaréntah. Ku kituna, tempat cicingna dipisah-pisah jeung unggal kelompok boga pupuhu sorangan nu disebut Luitenant. Jalma Tionghoa disebut *Luitenant der Chinezen*, ari Arab disebut *Luitenant der Arabieschen*, biasana dipilih ti nu beunghar, dipikahormat, atawa ulama.

Pamaréntah Walanda ogé nyieun puseur dagang pikeun unggal kelompok. Jalma Arab meunang Pasar Rebo di Désa Nagrikidul, sedengkeun Tionghoa meunang Pasar Jumat di Désa Nagrikalér. Dina nulis kecap “nagri”, urang Walanda sok nulisna jadi *“negorij”.*

Waktu éta, urang pribumi hususna urang Sunda jeung Jawa nu Muslim geus boga masjid jeung tajug. Masarakat Tionghoa ogé ngarasa kudu boga tempat ibadah sorangan, nyaéta kelenteng pikeun agama Tridharma (Buddha, Kong Hu Cu, jeung Tao). Antukna, dina taun 1917, diadegkeun tempat ibadah nu éndah jeung megah dingaranan Shen Tee Bio, ayeuna mah ngaranna Vihara Budi Asih, ayana di Jalan Jenderal Ahmad Yani No. 6A, deukeut SDN 1 Nagritengah.

Salian ti éta, jalma-jalma Kristen ti Bandung, Sukabumi, Bogor, jeung Kuningan ogé boga tempat ibadah, nya éta Gereja Kristen Pasundan. Jemaahna geus aya ti taun 1916. Taun 1934, gedong sakola zending dijadikeun gedong gareja, lokasina di Jalan Jenderal Sudirman No. 226.

Ari masyarakat Arab kakara bisa ngadegkeun Masjid Ar-Raudhoh taun 1926. Masjid ieu masih aya di tempat asalna, nyaéta Gang Banteng 4, Nagrikidul. Waktu taun 1925-1942, aya hiji tokoh Arab nu penting pisan, nya éta Syekh Ali Hasan bin Ali Bajri, minangka Luitenant der Arabieschen. Saterusna, masyarakat Tionghoa ogé ngadegkeun Sakola Tiong Hoa sacara urunan. Mimiti na mah ngan boga TK hiji kelas jeung SD genep kelas, ditambahan asrama guru lima rohangan.

## Rujukan
Monumén Kejawanan

jmpl
**Monumén Kejawanan** nyaéta salah sahiji cagar budaya di Cirebon nu tos aya ti abad 17 Maséhi, monumén éta mangrupa patilasan Radén Sukmajaya bin Panembahan Girilaya

## Sajarah 
Basa harita mah ada dua pasukan, nu hiji ti Cirebon nu dipingpin ku Radén Sukmajaya jeung pasukan Kasultanan Mataram anu mihak ka Walanda. Tempat éta janten tempat papanggih, nu matak disebat monumén.

## Letak 
Monumén Kejawanan aya dina seberang Pelabuhan Perikanan Nusantara (PPN) Kejawanan Cirebon, Jalan Kalijaga

Monumen ieu teh kedahna mah dirawat dumasar kana Undang-Undang Nomor 10 tahun 2010 BAB VIII pasal 95 ayat 1 ku sabab kungsi teu kaurus.

## Referensi
Makam Syékh Maulana Maghribi Cirebon

jmpl
**Makam Syékh Maulana Maghribi Cirebon** kaasup salah sahiji cagar budaya anu aya di Kampung Astanagarib, Kelurahan Pekalipan, Kota Cirebon. Syékh Maulana Maghribi kaasup salah sahiji inohong anu nyebarkeun ajaran Islam.

## Syékh Maulana Maghribi 
Bapana Syékh Maulana Maghribi nyaéta Syékh Maulana Jatisura nu asalna ti Andalusia atawa Spanyol, jeung kaasup turunan ti Rasulullah SAW nu ka-22.

Syékh Maghribi maot dina taun 1506. Nepi ka ayeuna, makamna mindeng didatangan ku nu rek ziarah, utamana dinten jumaah kliwon pikeun tawasulan.

## Kaayaan makam 
Dina sabudeureun makam, aya dua lapis tembok beureum, dina salah sahiji sisina aya symbol tarékat anu mangrupa tilu lauk anu miboga hiji sirah, atawa disebat oge “iwak telu sirah sanunggal” dina basa Cirebon. Dina dingdingna aya keramik Cina kalawan motif nu rupi-rupi.

Di bagéan gerbang asup makam, aya tulisan kaligrafi Arab jeung keramik Cina dina sisi kénca jeung katuhu.

## Referensi
Patilasan Sunan Drajat

jmpl
**Patilasan Sunan Drajat** nyaéta salah sahiji cagar budaya dumasar kana kaputusan pamaréntah kota Cirebon anu aya dina Jalan Pangeran Drajad, Kecamatan Kesambi.

## Sajarah 
Dina abad ka 15 waktos Kerajaan Cirebon dipingpin ku Sunan Gunung Jati nu rek narajang palabuan Sunda Kelapa di Batavia (ayeuna Jakarta) nu keur dijajah ku Portugis, dina waktos éta, Sunan Gunung Jati ngempelkeun Wali Songo pikeun datang ka Cirebon. Salah sahiji ti Wali Songo nyaéta Sunan Drajat, putrana Sunan Ampél. Sunan Drajat datang ka Cirebon ogé rék diajar ku Sunan Gunung Jati.

Patilasan Sunan Drajat caket Sungai Kriyan nu sok dipaké ku masarakat nu rék ngirab atawa siram unggal dinten rebo ahir dina bulan Safar. Tradisi éta kapangaruhan ku tradisi Hindu. 

## Referensi
RSUD Bayu Asih

**RSUD Bayu Asih** nyaéta rumah sakit diadegkeun taun 1925 dina waktos akhir pamaréntahan Bupati Karawang di Purwakarta, R.T.A. Gandanegara jeung mimiti pamaréntahan Bupati Karawang di Purwakarta saanggeusna, R.A.A. Soeriamihardja. Dibere ngaran Bayu Asih anu miboga harti “ngamumule dina kakuatan pangasihan.” Rumah sakit ieu kaasup rumah sakit pangkolotna di wilayah Purwakarta, Karawang, Subang, jeung Bekasi.

## Sajarah 
Dina waktos taun 1927, ieu rumah sakit kaduruk, ku sabab éta diwangun deui rumah sakit dina lokasi nu séjén di Jalan Raya Véteran (baheula ngaranna Jalan Raya Purwakarta Utara teras dirobah deui janten Jalan Raya Jénderal Sudirman). Wangunan rumah sakit nu baheulana janten wangunan sakola Sekolah Kejuruan Kepandaian Putri (SKKP) Negeri, Sekolah Kesejahteraan Keluarga Atas (SKKA), Sekolah Menengah Kesejahteraan Keluarga (SMKK), ayeunna wangunan Sekolah Kejuruan Kepandaian Putri (SKKP) Negeri, Sekolah Kesejahteraan Keluarga Atas (SKKA), Sekolah Menengah Kesejahteraan Keluarga (SMKK), ayeuna Sekolah Menengah Pertama Negeri (SMPN) 4 Purwakarta.

## Palayanan jeung pengelolaan 
Rumah sakit ieu miboga luas taneuh lima hektar jeung luas wangunanana 5.000 m. Unit anu aya dina rumah sakit ieu nyaéta unit rawat jalan, unit rawat inap, bangsal, apotek, sakola kajuruan jeung asrama.

## Rujukan
Gedong Bunder Kebumén

**Gedung Bunder Kebumén** mangrupa salah sahiji wangunan warisan Walanda nu aya ada di Kota Cirebon, sakaligus jadi salah sahiji wangunan cagar budaya nu aya di Kota Cirebon. Gedung Bunder Kebumén perenahna aya di Kota Cirebon, alamatna aya di Jalan Lemahwungkuk, Kec. Lemahwungkuk, Kota Cirebon, Jawa Kulon. Baheulana dina éra pamaréntahan Walanda wangunan ieu dipake minangka pos jaga, hanjakal ayeuna wangunan ieu teu kaurus.

## Sajarah 
Gedong Bunder Kebumén diwangun dina taun 1920-an ku pamaréntahan Walanda dina lahan nu disebut Kebon Praja. Fungsi wangunan ieu ngalaman sababaraha kali parobahan, awalna ieu wangunan dipaké minangka pos jaga, tuluy dina éra kamerdékaan dimangpaatkeun ku Komando Rayon Militer (KOREM) Sunan Gunung Jati Cirebon minangka kantor radio jeung télégraf. Tuluy dina taun 1980an dialihfungsikeun deui minangka padumukan salah sahiji staf lembaga kamilitéran. Dina taun 1990a-an wangunan ieu diserahkeun deui ka pamaréntahan Cirebon ku KOREM nu tuluy digunakeun minangka sekretariat GAPENSI. Tuluy di tahun 2001 wangunan ieu diserahkeun deui ka pamaréntahan Cirebon ku GAPENSI, nu tuluy wangunan ieu kosong teu kaurus nepi ka ayeuna. 

## Galéri 

Gambar:Gedung Bunder Kebumen Cirebon (1).jpg|Gedong Bunder Kebumén Cirebon taun 2025
Gambar:Gedung Bunder Kebumen Cirebon (2).jpg|Gedong Bunder Kebumén Cirebon taun 2025
Gambar:Bagian samping Gedung Bunder Kebumen Cirebon.jpg|Gedong Bunder Kebumén Cirebon taun 2025
Gambar:Tangga Gedung Bunder Kebumen Cirebon.jpg|Gedong Bunder Kebumén Cirebon taun 2025

## Rujukan
Zakat profési

**Zakat profési**, anu disebut ogé zakat panghasilan atawa zakat pendapatan, mangrupakeun bagian tina zakat mal anu wajib dibayar tina harta hasil panghasilan rutin tina pagawéan anu henteu ngalanggar syariat. Nisab zakat panghasilan sarua jeung 85 gram emas per taun, kalayan kadar zakatna 2,5%.

## Nisab jeung kadar zakat 
Hiji jalma dikatégorikeun wajib nunaian zakat lamun total panghasilanna dina sataun geus ngahontal nisab, nyaéta sarua jeung 85 gram emas per taun. Katangtuan ieu dikuatkeun ku SK Pupuhu BAZNAS Nomor 13 Taun 2025 ngeunaan Nilai Nisab Zakat Panghasilan jeung Jasa Taun 2025, anu netepkeun yén:

## Bédana zakat profési jeung zakat mal 
### Zakat mal 
Zakat mal nyaéta zakat anu diwajibkeun tina harta banda anu dipiboga ku saurang Muslim. Harta anu kaasup kana zakat mal di antarana duit kontan, emas, pérak, saham, tanah atawa imah, jeung hasil patanian. Zakat mal diitung dumasar kana nisab, nyaéta wates minimum harta anu kudu dipiboga saméméh hiji jalma wajib mayar zakat. Nisab zakat mal biasana sarua jeung 85 gram emas atawa 595 gram pérak. Jumlah zakat mal anu kudu dibayar nyaéta 2,5% tina total harta anu geus ngahontal nisab sarta geus dipiboga salila sataun (haul). Tujuan zakat mal nyaéta pikeun ngabersihan harta sarta nulungan jalma anu perelu, saperti fakir miskin, budak yatim, jeung anu séjénna anu berhak narima zakat.

### Zakat profési 
Zakat profési nyaéta zakat anu diwajibkeun tina panghasilan anu diala tina pagawean atawa profési hiji jalma. Zakat ieu berlaku pikeun jalma anu boga panghasilan tetep, saperti pagawé, pangusaha, dokter, guru, jeung rupa-rupa profési séjénna. Béda jeung zakat mal anu kabeungkeut ku nisab, zakat profési leuwih nekenkeun kana panghasilan anu diala dina jangka sataun.

Jumlah zakat profési anu kudu dibayar nyaéta 2,5% tina total panghasilan bersih, sanggeus dikurangan ku sagala biaya anu diperlukeun pikeun ngalaksanakeun pagawéan éta. Tujuan zakat profési nyaéta pikeun mantuan sasama, ngaronjatkeun karaharjaan masarakat, sarta minangka wujud syukur kana rezeki anu dipasihkeun ku Allah SWT.

## Sumber rujukan
Sajarah komputer

jmpl|Komputer baheula
**Sajarah komputer** dimimitian dina abad ka-19, nalika Charles Babbage ngarancang komputer mékanik anu dingaranan Mesin Analitik. Rancangan ieu tuluy jadi dasar pikeun desain komputer modéren.

## Sajarah umum 
Sacara umum, pamekaran komputer dibagi jadi opat generasi: ===
Komputer generasi kalima téh nya éta komputer anu ayeuna urang pake. Generasi ieu ditandaan ku mucunghulna LSI (Large Scale Integration), nyaéta ngagabungkeun rébuan mikroprosesor kana hiji mikroprosesor. Komputer generasi kalima ogé ditandaan ku ayana semi konduktor. Komputer kuantum jeung pamakéan téknologi nano bakal ngarobah sacara gedé pisan rupa komputer anu ku urang dipikawanoh dina generasi saméméhna. Tujuan tina komputer generasi kalima nyaéta pikeun ngamekarkeun komputer anu bisa ngaréspon sora basa jeung bisa diajar sacara sadar.

## Harti komputer 
Komputer téh mangrupa pakakas anu dipaké pikeun ngolah data nurutkeun parentah anu geus diprogram. Kecap komputer ti awalna dipaké pikeun nyebut jalma anu pagawéanana ngalakukeun itungan aritmatika, boh maké pakakas bantu boh henteu. Tapi, harti kecap ieu tuluy dipindahkeun ka mesin éta sorangan. Mimiti-mimitina, pangolahan informasi ampir ngan ukur patali jeung masalah aritmatika, tapi komputer modéren ayeuna dipaké pikeun loba pagawéan anu henteu aya patalina jeung matématika.

Sacara umum, komputer bisa dihartikeun minangka pakakas éléktronik anu diwangun ku sababaraha komponén anu bisa silih gawé bareng pikeun ngahasilkeun informasi dumasar kana program jeung data anu aya. Konsép komponén komputer ieu asalna tina arsitéktur von Neumann, nalika John von Neumann ngajelaskeun arsitékturna dina taun 1945.

## Sumber rujukan
Penyu belimbing

**Penyu belimbing** (*Dermochelys coriacea*), sok disebut penyu lute, kuya leathery atawa ngan saukur luth, nyaéta kuya nu panggedéna jeung réptil non-buaya pangbeuratna, panjangna nepi ka 2,7 méter (8 ft 10 in) jeung beuratna 500 kilogram [7,15 kg]. Ieu hiji-hijina spésiés anu hirup dina genus *Dermochelys* sareng kulawarga Dermochelyidae. Bisa gampang dibédakeun tina kuya laut modern séjénna ku kurangna cangkang tulang; Gantina, karapas na ditutupan ku daging oily sarta fléksibel, kulit-kawas kulit, nu eta ngaranna. Penyu kulit boga rentang global, sanajan aya sababaraha subpopulasi béda. Spésiés sacara gembleng dianggap rentan, sareng sababaraha subpopulasina kritis kaancam.