Dataran luhur Diéng

thumb|250px|Diéng ngawengku dua atawa leuwih gunung api sarta loba kawah katut punclut leutik lianna.
**Dataran Luhur Diéng** nyaéta wewengkon vulkanik aktif di Jawa Tengah, nu asup ka wewengkon Kabupatén Banjarnegara jeung Kabupatén Wonosobo. Perenahna di kuloneun kompléks Gunung Sindoro jeung Gunung Sumbing.

Diéng luhurna rata-rata kira-kira 2.000 m luhureun pabeungeutan laut. Hawa aya di sabudeureun 12—20&nbsp;°C wanci beurang sarta 6—10&nbsp;°C nalika peuting. Dina usum katiga (Juli jeung Agustus), hawana bisa tepi ka 0&nbsp;°C nalika isuk tur nimbulkeun ibun nu beku nu ku penduduk dinya mah disebut *bun upas* ("ibun racun") lantaan nyababkeun karuksakan kana pepelakan.

Sacara administrasi, Diéng mangrupa wewengkon Désa Diéng Kulon, Kacamatan Batur, Kabupatén Banjarnegara jeung Diéng ("Dieng Wetan"), Kacamatan Kejajar, Kabupatén Wonosobo. Ieu wewengkon mangrupa salah sahiji wewengkon pangmencilna di Jawa Tengah.

## Étimologi 
Ngaran *Diéng* asalna tina gabungan dua kecap basa Kawi: "di" nu hartina "tempat" atawa "gunung" sarta "Hyang" nu hartina (Déwa). Ku kituna, Diéng hartina déerah pagunungan tempat para déwa katut déwi cicing. Téori séjén nerangkeun, yén Diéng asalna tina basa Sunda ("di hyang") sabab diperkirakeun dina mangsa pra-Medang (kira-kira abad ka-7 Maséhi) ieu daérah aya dina pangaruh pulitik Karajaan Galuh.

## Géologi 
Dataran luhur Diéng (DLD) nyaéta dataran kalayan aktivitas vulkanik di handapeun pabeungeutananan, saperti *Yellowstone* atawa Dataran Luhur Tengger. Saenyana mah ieu téh mangrupa kaldéra nu dilingkung ku gunung-gunung di sabudeureunnana. Loba kawah minangka tempat kaluarna gas, saab katut material vulkanik lainnya. Ieu kaayaan kacida ngabahyakeun penduduk nu nyicingan ieu wewengkon, kabuktian ku bituna gas Kawah Sinila 1979. Lain ukur gas racunan, tapi bisa jadi aya lini, bitu leutak, urug katut caah.

Lian ti kawah, aya ogé situ-situ vulkanik nu eusina cai pacampur jeung walirang antukna kelirna has konéng semu héjo.

Sacara biologi, aktivitas vulkanik di Diéng menarik ku sabab kapanggih sababaraha spésiés baktéri térmofilik ("resep panas") dina cai-cai panas deukeutun kawah nu bisa dipaké keur nyingkabkeun lalangsé ngeunaan kahirupan munggaran di bumi.

### Kawah-kawah 
Kawah aktif di Diéng mangrupa kepundan keur aktivitas vulkanik di sahandapeun dataran luhur. Kagiatan ngawaskeun aktivitas dilakukeun ku PVMBG ngaliwatan Pos Paniténan Diéng di Kacamatan Karangtengah. Di handap ieu mangrupa kawah-kawah aktif nu diawaskeun:
* Candradimuka
* Sibanténg
* Siglagah
* Sikendang, boga poténsi gas racunan
* Sikidang
* Sileri
* Sinila, boga poténsi gas racunan
* Timbang, boga poténsi gas racunan

##### Kawah Sibanténg 
Sibanténg perenahna di Désa Diéng Kulon. Ieu kawah kungsi bitu fréatik bulan Januari 2009 (15/1), nu nyababkeun wewengkon pelesir Diéng kudu ditutup sababaraha poé keur ngantisipasi kajadian musibah karacunan gas. Bitu leutakna kadéngé tepikeun ka 2&nbsp;km, ngaruksak leuwung bogana Perhutani di sabudeureunnana, tur nyababkeun urug nu ngabendung Kali Putih, anak Walungan Serayu.

Kawah Sibanténg kungsi ogé bitu bulan Juli 2003.

##### Kawah Sikidang 
Sikidang mangrupa kawah di DLD nu pangkasohorna dianjangan ku wisatawan sabab panggampangna didatangan. Ieu kawah kasohor alatan liang kaluarna gas pundah-pindah terus dina hiji wewengkon nu lega. Ku alatan ieu pasipatan téa asal muasalna ngaran Sikidang téh sabab warga satempat ningali pundah-pindahna kawah lir ibarat *kidang*.

##### Kawah Sileri 
thumb|Kawah Sileri
Sileri nyaéta kawah pangaktifna nu kungsi bitu sababaraha kali (dumasar catetan: taun 1944, 1964, 1984, Juli 2003, katut Séptémber 2009). Dina aktivitas fréatik pangpandeurina (26 Séptémber 2009) mucunghul tilu liang kawah anyar nu dibarengan ku mancerna material nu luhurna 200 méter.

##### Kawah Sinila 
Sinila perenahna di Désa Batur, Désa Sumbéréjo, jeung Désa Pekasiran, Kacamatan Batur. Kawah Sinila kungsi bitu isuk-isuk taun 1979, percisna 20 Pébruari 1979. Lini nu disababkeunnana ngabalukarkeun warga lalumpatan kaluar ti imah, tapi maranéhannana tuluy kapegat ku gas racun nu kaluar ti Kawah Timbang balukar tina bituna Sinila.. Dina tanggal 31 Méi 2011 isuk-isuk, ieu kawah ngaleupaskeun deui gas CO2 nu nepi ka 1% v/v (100.000 ppm) dibarengan ku lini trémor. Balukarna sakabéh aktivitas dina radius 1&nbsp;km dicaram sarta warga Dusun Simbar jeung Dusun Sérang diungsikeun .

### Punclut-punclut 
* Gunung Sumbing (3.387 m)
* Gunung Sindoro (3.150 m)
* Gunung Prahu (2.565 m)
* Gunung Pakuwaja (2.595 m)
* Gunung Sikunir (2.463 m), tempat pelesir, deukeut Sembungan

### Situ vulkanik 
thumb|Talaga Dringo taun 1937
* Talaga Warna, objék pelesir kalayan tempat patapaan di deukeuteunnana
* Talaga Cébong, deukeuteun désa wisata Sembungan
* Talaga Merdada
* Talaga Pengilon
* Talaga Dringo
* Talaga Nila

## Iklim 
Diéng boga iklim haneut turn sedeng. Hujan mindeng turun di wewengkon Diéng, malah sok sanajan usum katiga ogé. Dumasar kana klasifikasi iklim Köppen, Diéng kaasup kana golongan Cfb. Rata-rata hawa taunan di Diéng nyaéta 14.0&nbsp;°C.. Wewengkon Sikidang mah geus mimiti dimangpaatkeun minangka sumber énérgi hidrotérmal.

## Catetan suku 
## Tumbu luar 
*  Peta Rupa Bumi Wilayah Dieng - BNPB