Gedong Karésidénan Purwakarta

kiri|jmpl|Gedung Karésidénan Kabupatén Purwakarta
Gedong Karésidenan Purwakarta mangrupakeun salah sahiji gedong baheula nu jadi tinggalan jaman Walanda, ayana di Jalan K.K. Singawinata, wewengkon Kampus Ceplak, Désa Nagri Kidul, Kacamatan Purwakarta. Gedong ieu miboga sajarah jeung arsitektur nu penting dina lalampahan pamaréntahan di wilayah Karawang jeung sabudeureunana dina jaman Hindia Walanda. Mimitina ngadegna gedong ieu dimimitian dina mangsa pamaréntahan Bupati Sastra Adiningrat kahiji dina taun 1854. Dina waktu harita, Purwakarta geus ditetepkeun jadi puseur Karesidenan Karawang. Tapi, kantor residenana sorangan masih kénéh di Karawang, sabab di Purwakarta can aya gedong resmi pikeun kapamimpinan, jeung deuih transportasi ka ditu tacan nyugemakeun. Saterusna, sanggeus jalur karéta api Batavia nepi ka Padalarang réngsé diwangun, aksés ka Purwakarta beuki gampang. Ieu nu jadi salah sahiji alesan pikeun ngadegkeun Gedong Karésidenan di Purwakarta. Ceuk sababarahahiji sumber, gedong ieu dimimitian diwangunna kira-kira taun 1902. Sakumaha wangunan resmian jaman kolonial séjénna, arsitektur gedong ieu nunjukkeun gaya Walanda klasik, kalayan struktur kokoh, tihang-tihang jangkung, jandéla lega, jeung bahan wangunan nu tahan lila. Gedong saperti kieu henteu saukur tempat gawé, tapi ogé jadi lambang kawasa kolonial dina hiji daerah. Ti segi fungsina, salian ti kantor administrasi, gedong ieu ilaharna dipaké ogé keur tempat sidang, rapat pamaréntahan, jeung kadang jadi tempat keur ngampih para pejabat tinggi jeung kulawargana. Pungsina mangrupa puseur kagiatan pamaréntahan kolonial tingkat lokal. Dina konteks kiwari, gedong Karésidenan Purwakarta kaasup salah sahiji wangunan sajarah nu dirawat ku Pamaréntah Daérah. Kaayaanana masih cukup hadé, kalawan sababaraha bagian nu geus direnovasi, pikeun ngajaga kabersihan jeung kaamanan, tapi teu ngaleungitkeun unsur sajarah jeung nilai aslina. Gedong ieu kabuka keur umum dina kaayaan tangtu, tapi ogé masih dipaké ku pamingpin daérah pikeun kaperluan rapat atawa pasamoan nu pormal. Dina ahirna, residen nu ti Karawang dipindahkeun ka Purwakarta. Dina jaman pendudukan Jepang, Gedong Karésidenan kungsi dipaké pikeun markas polisi militér Jepang nu katelah Honbu Kenpeitai. Sanggeus Indonesia merdéka, fungsi gedong ieu robah deui, ayeuna dipaké pikeun kantor Badan Koordinasi Wilayah Purwakarta.  Pikeun asup ka gedong utama, aya tangga di bagian tengah nu langsung nyambung ka serambi terbuka. Serambina miboga hateup siga kanopi tina bahan séng jeung disangga ku tihang kai nu wangunna segi dalapan. Tihang-tihang ieu dihias ku motif trawangan, siga pagar kai nu dikukus. Di bagian hareup serambi aya dua kamar, masing-masing aya di sisi katuhu jeung kénca. Lawang panto kamar papadéan dina jero, jandélana ogé jandéla kai nu disusun jalusi, sedengkeun bagian jerona jandéla kaca. Ti serambi bisa asup ka rohangan utama ngaliwatan panto nu wangunna siga panto kamar. Di gedong utama dijieun tina genteng jeung wangunna buleud kotak. Antara hateup utama jeung serambi, aya liang ventilasi nu ditutup ku ukiran kai bermotif béntang atawa kembang. Ukiran kawas kieu ogé aya di bagian sisi luar gedong. Di sisi katuhu jeung kénca gedong utama aya paviliun nu bentukna siga imah lembur, tuluy manjang ka tukang. Antara paviliun jeung gedong utama nyambung ku koridor kabuka nu disebut *doorloop.* Ayeuna, Gedong Karésidenan dipaké pikeun kantor Bakorwil Purwakarta jeung masih kénéh ngajaga sajarahna.

## Galéri 

Gedung Karesidenan Kabupaten Purwakarta samping kanan.jpg|Gedung ti Kenca
Gedung Karesidenan Kabupaten Purwakarta (1).jpg|Gedung ti Kenca
Gedung Karesidenan Kabupaten Purwakarta (3).jpg|Gedung ti Katuhu
Gedung Karesidenan Kabupaten Purwakarta (4).jpg|Ditempo ti Tengah
Pendopo Kabupaten Purwakarta tampak depan.jpg|Conto Wangunan di Purwakarta nu Leuwih Heubeul
Stasiun Purwakarta 2021.jpg|Stasiun_Purwakarta_2021
COLLECTIE TROPENMUSEUM De operatiekamer van het ziekenhuis in Purwakarta TMnr 60014752.jpg|Koleksi Tropen Museum nu Nempokeun Rumah Sakit Baheula
Stasiun KA Purwakarta (4).jpg|Stasiun KA Purwakarta
Tampak Luar Gereja Salib Suci Purwakarta (2024).png|Tampak Luar Gereja Salib Suci Purwakarta
Situ Cigangsa Purwakarta (5).jpg|Situ Cigangsa Purwakarta

## Sumber