open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hingkik

**Hingkik** atanapi **Beureum Beungeut** (*Strix seloputo*) nyaéta salah sahiji jenis bueuk (burung hantu) tina kulawarga Strigidae. Ieu manuk kawéntar ku rupana anu unik, nyaéta miboga pola totol-totol sarta teu miboga jambu dina sirahna (*ear tufts*).

## Nami Vérnakular 
Salian ti nami ilmiah, ieu manuk miboga rupa-rupa nami lokal atanapi vérnakular dumasar kana daérahna:
* **Basa Sunda:** Hingkik, Beureum Beungeut.
* **Basa Jawa:** Seloputo, Wuk.
* **Basa Indonésia:** Burung hantu pungguk coklat.
* **Basa Inggris:** *Spotted Wood-owl*.

## Taksonomi 
Dina dunya ilmiah, klasifikasi manuk ieu miboga sajarah anu raket patalina sareng panalungtikan di Tanah Sunda:
* Spésiés ieu munggaran didéskripsikeun ku ahli alam, Thomas Horsfield, dina taun 1821 nalika anjeunna nuju nalungtik rupa-rupa sato di Pulo Jawa.
* Nami spésiés *seloputo* dicandak tina nami lokal (basa Jawa) anu dianggo ku masarakat dina mangsa éta.
* Manuk ieu kaasup kana génus *Strix*, nyaéta kelompok bueuk leuweung anu ciri utamana miboga sirah buleud tanpa jambul sarta piringan beungeut anu kacida jéntréna.

## Morfologi 
Hingkik miboga ciri fisik anu mandiri:
* **Ukuran:** Kaasup bueuk ukuran sedeng dugi ka ageung, panjang awakna sakitar 40-48 cm.
* **Beungeut:** Ciri utamana nyaéta piringan beungeutna (*facial disc*) anu warna konéng semu coklat atanapi jingga (oranyeu) tanpa aya garis hideung di sakuriling panonna. Éta sababna ieu manuk sok disebut "Beureum Beungeut".
* **Bulu:** Bagian luhur awakna warna coklat kolot kalayan borontok bodas anu dikurilingan garis hideung. Bagian handapna (dada sarta beuteung) warna bodas kalayan garis-garis *horisontal* coklat sarta borontok hideung.

## Habitat sarta Paripolah 
* **Habitat:** Hirup di leuweung dataran handap, leuweung sekunder, kebon karét, dugi ka taman-taman kota anu loba tatangkalan gedé. Ieu manuk sumebar di Asia Tenggara, kaasup di Semenanjung Malaya, Sumatra, Jawa, sarta Filipina.
* **Paripolah Nokturnal:** Salaku sato *nokturnal*, hingkik mimiti aktip moro nalika peuting. Mangsana nyaéta sato-sato leutik saperti beurit, serangga gedé, sarta manuk leutik sanésna.
* **Sora:** Sora hingkik kacida hasna, mangrupa sora "*hu-hu-hu*" anu beurat sarta jero, biasana kadéngé dina tiiseunana peuting.

## Status Konservasi 
Dumasar kana daptar *IUCN Red List*, hingkik miboga status **Resiko Handap** (*Least Concern*). Nanging, sakumaha jenis bueuk sarta heulang sanésna di Indonésia, ieu sato kacida dijaga kasaimbanganana di alam margi mantuan patani moro hama beurit dina ékosistem sawah sarta kebon.

## Référénsi 
[[Kategori:Aves]
Heulang jati

**Heulang Jati** atanapi **Heulang Hideung** (*Spilornis cheela*) nyaéta salah sahiji jenis manuk prédator tina kulawarga Accipitridae. Ieu manuk kawéntar salaku spesialis pemburu oray, ku kituna dina basa Inggris disebut *Crested Serpent-eagle*.

## Nami Vérnakular 
Salian ti nami ilmiah, ieu manuk miboga sababaraha nami lokal:
* **Basa Sunda:** Heulang jati, heulang hideung.
* **Basa Indonésia:** Elang-ular bido.
* **Basa Inggris:** *Crested Serpent-eagle*.

## Taksonomi 
Dina klasifikasi ilmiah, manuk ieu asup kana génus *Spilornis*. Nami génus ieu asalna tina basa Yunani *spilos* (totol) sarta *ornis* (manuk), nujul kana pola totol-totol bodas dina buluna. Spésiés anu aya di Pulo Jawa nyaéta sub-spésiés *Spilornis cheela bido*.

## Morfologi sarta Sikep Pertahanan 
Heulang jati miboga ciri fisik anu unik, utamana nalika ngarasa kaancam:
* **Ukuran:** Awakna sedeng dugi ka ageung, panjangna sakitar 50-74 cm.
* **Jambu (Crest):** Miboga jambu (*crest*) lébar warna hideung kalayan totol bodas di tungtungna. Nalika nuju ambek atanapi waspada, ieu jambu bakal mekar ngalingkung sirahna.
* **Sikep Pertahanan:** Saluyu sareng catetan arsip *Tropenmuseum* (TMnr 10006591), nalika dina kaayaan bahaya (*afweerhouding*), ieu heulang bakal meberkeun jangjangna sarta mekarkeun jambuna supados katingal langkung ageung pikeun nyingsieunan musuh (*threat display*).
* **Warna:** Bulu sakujur awakna warna coklat kolot ampir hideung, kalayan pola totol-totol bodas leutik dina bagian handapna.

## Habitat sarta Paripolah 
* **Habitat:** Hirup di leuweung dataran handap, leuweung jati, sarta wewengkon tatanén. Sering katingal ngalayang luhur (*soaring*) bari ngaluarkeun sora anu tarik sarta has.
* **Kadaharan:** Kadaharan utamana nyaéta oray leutik, nanging ogé moro kadal, bangkong, sarta mamalia leutik.
* **Sora:** Sorana tarik pisan, mangrupa sora "*kwiii-kwiii*" anu panjang sarta melengking.

## Status Konservasi 
Dumasar kana daptar *IUCN Red List*, heulang jati miboga status **Resiko Handap** (*Least Concern*). Di Indonésia, ieu sato kaasup sato anu ditangtayungan ku undang-undang margi peranna salaku prédator puncak (*apex predator*) penting pisan pikeun ngajaga kasaimbangan ékosistem.

## Référénsi
Julang emas

**Julang Emas** (*Rhyticeros undulatus*) nyaéta salah sahiji jinis manuk Rangkong (*hornbill*) anu miboga ukuran awak kacida ageungna. Ieu manuk kawéntar ku pamatukna anu kuat sarta kantong tikoro anu warnana mencolok.

## Nami Vérnakular 
Salian ti nami ilmiah, ieu manuk miboga sababaraha nami lokal:
* **Basa Sunda:** Julang, Julang emas.
* **Basa Indonésia:** Julang emas.
* **Basa Inggris:** *Wreathed hornbill*.
* **Basa Walanda:** *Jaarvogel* (manuk taun).

## Taksonomi 
Dina dunya ilmiah, Julang Emas munggaran didéskripsikeun ku ahli alam George Shaw dina taun 1811. Kapungkur, ieu manuk asup kana génus *Aceros* (saperti anu kacatet dina arsip *Tropenmuseum* TMnr 10006517), nanging dumasar kana klasifikasi ayeuna parantos dipindahkeun kana génus *Rhyticeros*.

## Morfologi 
Julang emas miboga ciri fisik anu kacida unikna:
* **Ukuran:** Panjang awakna tiasa dugi ka 75-100 cm.
* **Pamatuk:** Pamatukna warna gading kalayan garis-garis (*wreathed*) dina bagian luhur pamatuk handapna.
* **Kantong Tikoro:** Jinis jalu miboga kantong tikoro warna konéng caang kalayan garis hideung, sedengkeun jinis bikang miboga kantong tikoro warna bulao.
* **Bulu:** Awakna didominasi ku warna hideung, buntutna warna bodas mulus, sarta bagian sirahna warna coklat semu emas pikeun anu jalu.

## Habitat sarta Paripolah 
* **Habitat:** Hirup di leuweung dataran handap sarta leuweung pasir dugi ka katingalan 2.000 méter luhureun beungeut laut. Julang emas sumebar di sakuliah Asia Tenggara, kaasup Sumatra, Jawa, sarta Kalimantan.
* **Kadaharan:** Kadaharan utamana nyaéta rupa-rupa buah leuweung, utamana buah caringin (*Ficus*). Sakali-kali ogé ngahakan sato leutik saperti cakcak atanapi serangga.
* **Hiber:** Sora jangjangna nalika hiber kacida tarikna, kadéngé saperti sora mesin pesawat kusabab henteuna bulu panutup dina bagian handap jangjangna.

## Status Konservasi 
Dumasar kana daptar *IUCN Red List*, julang emas miboga status **Rentan** (*Vulnerable*). Populasi manuk ieu nyirorot kusabab ruksakna leuweung primér sarta ayana moro liar pikeun dicandak pamatukna atanapi dijual janten sato piaraan.

## Référénsi
Ékék kéléng

**Ékék-keléng** (*Psittacula alexandri*) nyaéta salah sahiji jinis manuk ti kulawarga Psittaculidae (betét/béo leutik). Ieu manuk kawéntar ku warna buluna anu warna-warni sarta pamatukna anu ngeluk sarta kuat.

## Nami Vérnakular 
Salian ti nami ilmiah, ieu manuk miboga sababaraha nami lokal:
* **Basa Sunda:** Ékék, Ékék-Keléng.
* **Basa Indonésia:** Betét biasa.
* **Basa Inggris:** *Red-breasted parakeet*.
* **Basa Walanda:** *Papegaai* atanapi *Parkiet* (sakumaha anu kacatet dina arsip *Tropenmuseum* TMnr 10006521).

## Taksonomi 
Dina dunya ilmiah, Ékék-Keléng munggaran didéskripsikeun ku Carl Linnaeus dina taun 1758. Kapungkur, ieu manuk asup kana génus *Palaeornis* (saperti anu kacatet dina labél *Tropenmuseum*), nanging ayeuna parantos dipindahkeun kana génus *Psittacula*.

## Morfologi 
Ékék-Keléng miboga ciri fisik anu mandiri:
* **Ukuran:** Panjang awakna sakitar 33 cm, kaasup buntutna anu panjang.
* **Warna Bulu:** Awakna didominasi ku warna héjo. Bagian dadana warna pink semu beureum (pikeun anu jalu), sarta sirahna warna abu-abu kalayan garis hideung dina bagian pipi sarta tarangna.
* **Pamatuk:** Jinis jalu miboga pamatuk warna beureum caang, sedengkeun jinis bikang miboga pamatuk warna hideung.

## Habitat sarta Paripolah 
* **Habitat:** Hirup di leuweung terbuka, kebon, sarta daérah tatanén. Ékék-Keléng sumebar di sakuliah Asia Tenggara, kaasup Jawa, Bali, sarta Kalimantan.
* **Kadaharan:** Kadaharan utamana nyaéta rupa-rupa siki-sikian, buah-buahan leuweung, sarta sakali-kali néangan sari kembang (nektar).
* **Paripolah:** Ieu manuk hirupna ngagorombol (ngabubuham) sarta kacida gandéngna nalika hiber atanapi nuju nangkring dina tatangkalan.

## Status Konservasi 
Dumasar kana daptar *IUCN Red List*, ékék-Keléng miboga status **Hampir Terancam** (*Near Threatened*). Populasi manuk ieu terus nyirorot kusabab anu moro liar pikeun dijantenkeun sato piaraan sarta ruksakna habitat asli di leuweung.

## Référénsi
Belekék

**Belekék** atanapi **Jaka Tuwa** (*Tyto alba*) nyaéta salah sahiji jenis bueuk (burung hantu) tina kulawarga Tytonidae. Ieu manuk kawéntar salaku "sahabat patani" margi pinter pisan moro beurit di pasawahan.

## Nami Vérnakular 
Salian ti nami ilmiah, ieu manuk miboga rupa-rupa nami lokal:
* **Basa Sunda:** Belekék, Jaka Tuwa.
* **Basa Indonésia:** Burung hantu serak jawa (Barn owl).
* **Basa Inggris:** *Barn owl*.

## Taksonomi 
Dina dunya ilmiah, sub-spésiés anu aya di Pulo Jawa sarta katingal dina poto arsip *Tropenmuseum* (TMnr 10006600) nyaéta *Tyto alba javanica*. Nami *javanica* némbongkeun yén ieu ras téh asalna ti Jawa. Manuk ieu miboga ciri has piringan beungeut anu ngawangun jantung (*heart-shaped facial disc*).

## Morfologi 
Belekék miboga ciri fisik anu kacida béda sareng jenis bueuk sanésna:
* **Beungeut:** Piringan beungeutna warna bodas bersih sarta ngawangun jantung kalayan tepi warna coklat. Matana hideung leutik.
* **Warna Bulu:** Bagian luhur (tonggong sarta jangjang) warna coklat muda semu konéng kalayan totol-totol abu-abu sarta bodas. Bagian handapna (dada sarta beuteung) warna bodas mulus, sakali-kali aya totol hideung leutik.
* **Suku:** Sukuna panjang sarta pinuh ku bulu lemes dugi ka ramo-ramona.

## Habitat sarta Paripolah 
* **Habitat:** Hirup di daérah terbuka, pasawahan, kebon, dugi ka wangunan kolot atanapi gudang (ku kituna disebut *Barn owl*).
* **Spesialis Moro Beurit:** Salaku sato *nokturnal*, belekék miboga pangéngé talingaling (pangrungu) anu kacida seukeutna pikeun néwak beurit dina kaayaan poék mongkléng.
* **Sora:** Béda sareng bueuk sanésna anu sorana "*hoo-hoo*", belekék mah sorana mangrupa jeritan anu melengking sarta serak (*shriek*).

## Status Konservasi 
Dumasar kana daptar *IUCN Red List*, belekék miboga status **Resiko Handap** (*Least Concern*). Di sababaraha wewengkon di Jawa, ieu manuk sering dilepaskeun sacara ngahaja ku patani pikeun ngabasmi hama beurit sacara alami (biokontrol).

## Référénsi
Kacer

**Kacer; Kacer Kasuran** atanapi Manuk Cacing (*Saxicola caprata*) nyaéta salah sahiji jinis manuk leutik tina kulawarga Muscicapidae (sikatan). Ieu manuk mindeng kapanggih di daérah anu nembrak sarta miboga kabiasaan nyéngclé dina tempat anu luhur nalika ngajaga wilayahna.

## Nami Vérnakular 
* **Basa Sunda:** Kacer kasuran, Manuk cacing.
* **Basa Indonésia:** Dekkece.
* **Basa Inggris:** *Pied bush chat*.
* **Basa Walanda:** *Tapuit* (sakumaha anu kacatet dina arsip *Tropenmuseum* TMnr 10006564).

## Taksonomi 
Dina dunya ilmiah, manuk ieu munggaran didéskripsikeun ku Carl Linnaeus dina taun 1766. Sub-spésiés anu kacatet dina poto arsip di Dampar, Jawa Wétan nyaéta *Saxicola caprata fruticola*, anu mangrupa ras asli pikeun wilayah Jawa sarta kapuloan sabudeureunana.

## Morfologi 
Kacer kasuran miboga bédana warna anu kacida atra antara jalu sarta bikang:
* **Jalu:** Sakujur awakna warna hideung melés, iwal ti bagian tunggir (beuteung handap) sarta garis dina jangjangna anu warna bodas bersih.
* **Bikang:** Warna buluna didominasi ku warna coklat kusem, kalayan bagian tunggir warna coklat semu beureum (karat).
* **Ukuran:** Awakna leutik, panjangna sakitar 13,5 cm.

## Habitat sarta Paripolah 
* **Habitat:** Hirup di daérah nembrak saperti tegalan, sawah, kebon, sarta sisi jalan. Ieu manuk resep nangkring dina kawat telepon, pager, atanapi dahan garing.
* **Kadaharan:** Kadaharan utamana nyaéta rupa-rupa gegeremet leutik sarta hileud (cacing), mangkana di sababaraha tempat disebat "manuk cacing".
* **Paripolah:** Nalika nyanyi atawa ngancam musuh, ieu manuk sok ngangkat buntutna ka luhur sarta ngamekarkeun bulu bodas dina jangjangna.

## Status Konservasi 
Dumasar kana daptar *IUCN Red List*, kacer kasuran miboga *status* **Resiko Handap** (*Least Concern*). Populasina masih kaitung aman margi miboga daya *adaptasi* anu kuat dina lingkungan anu parantos robah ku manusa.

## Référénsi
Puyuh tegal

**Puyuh Tegal** atanapi *Puyuh-gonggong* (*Turnix suscitator*) nyaéta salah sahiji jinis manuk leutik tina kulawarga Turnicidae. Sanaos rupana mirupa puyuh biasa tina kulawarga Phasianidae, sacara taksonomi ieu manuk téh langkung caket barayana sareng manuk cai atanapi camar.

## Nami Vérnakular 
* **Basa Sunda:** Puyuh tegal, Puyuh-gonggong.
* **Basa Indonésia:** Gemak loreng.
* **Basa Inggris:** *Barred buttonquail*.
* **Basa Walanda:** *Vechtkwartel* (sakumaha anu kacatet dina arsip *Tropenmuseum* TMnr 10006514).

## Taksonomi 
Dina dunya ilmiah, Puyuh Tegal munggaran didéskripsikeun ku Gmelin dina taun 1789. Sub-spésiés asli anu sumebar di Pulo Jawa nyaéta *Turnix suscitator suscitator*.

## Morfologi 
Puyuh tegal miboga ciri fisik anu mandiri:
* **Warna Bulu:** Awakna didominasi ku warna coklat semu beureum kalayan pola garis-garis hideung sarta bodas (loréng) dina bagian dada sarta sisi awakna.
* **Bikang vs Jalu:** Unikna, manuk bikangna miboga warna anu langkung *mencolok* (aya warna hideung dina bagian tikoro sarta dada luhur) sarta ukuranana langkung ageung tibatan jalu.
* **Suku:** Miboga suku anu kuat pikeun lumpat, sarta ngan miboga tilu ramo suku (teu miboga ramo tukang).

## Habitat sarta Paripolah 
* **Paripolah Poliandri:** Ieu manuk miboga sistem kawin poliandri. Bikangna anu ngajaga wilayah sarta "ngarayu" jalu. Saatos ngendog, anu nyileungleum sarta ngurus anakna téh nyaéta manuk jalu.
* **Kadaharan:** Kadaharan utamana nyaéta sisikian tatangkalan sarta gegeremet leutik anu ditéang dina luhureun taneuh.
* **Habitat:** Hirup di daérah negrak, tegalan jukut, kebon, sarta sakali-kali asup ka pasawahan anu garing.

## Status Konservasi 
Dumasar kana daptar *IUCN Red List*, puyuh tegal miboga status **Resiko Handap** (*Least Concern*). Nanging, populasina di sawatara tempat di Jawa mimiti kaganggu kusabab parobahan lahan tegalan janten padumukan.

## Référénsi
Celepuk

**Celepuk Jawa** atanapi **Kukuluwung** (*Otus lempiji*) nyaéta salah sahiji jenis bueuk leutik tina kulawarga Strigidae. Ieu manuk mangrupakeun salah sahiji jinis bueuk anu panglobana kapanggih di sabudeureun padumukan manusa di Pulo Jawa.

## Nami Vérnakular 
Salian ti nami ilmiah, ieu manuk miboga rupa-rupa nami lokal:
* **Basa Sunda:** Celepuk, Kukuluwung.
* **Basa Indonésia:** Celepuk reban.
* **Basa Inggris:** *Sunda Scops-owl*.

## Taksonomi 
Dina dunya ilmiah, manuk ieu munggaran didéskripsikeun ku Thomas Horsfield dina taun 1821 dumasar kana spésimén ti Pulo Jawa. Kapungkur, ieu manuk dianggap sub-spésiés tina *Otus bakkamoena* (*Indian Scops-owl*), nanging ayeuna parantos dipisahkeun janten spésiés mandiri kalayan nami *Otus lempiji*. Dina arsip *Tropenmuseum* (TMnr 10006595), manuk ieu kacatet nganggo nami lami *Otus bakkamoena lempiji*.

## Morfologi 
Celepuk jawa miboga ciri fisik anu unik sanajan ukuranna leutik:
* **Ukuran:** Panjang awakna sakitar 20-25 cm, kalayan beurat sakitar 100-170 gram.
* **Jambu (Ear Tufts):** Miboga dua jambul bulu dina sirahna anu katingal saperti ceuli atanapi tanduk leutik. Ieu jambu tiasa ditegakkeun atanapi dilémpéskeun dumasar kana kaayaan haté manukna.
* **Mata:** Matana ageung warna coklat kolot atanapi semu hideung.
* **Warna Bulu:** Didominasi ku warna coklat semu abu-abu kalayan pola garis-garis hideung sarta totol-totol pias anu kacida rumitna, mangrupakeun kamuflase anu sampurna dina dahan tangkal.

## Habitat sarta Paripolah 
* **Habitat:** Hirup di rupa-rupa lingkungan, ti mimiti leuweung dataran handap, kebon, dugi ka taman-taman di kota gedé. Maranéhna sering nyumput dina sela-sela pelepah kalapa atanapi tangkal anu rimbun nalika beurang.
* **Kadaharan:** Kadaharan utamana nyaéta rupa-rupa serangga gedé saperti simeut, jangkrik, sarta kumbang. Sakali-kali ogé moro kadal atanapi manuk leutik sanésna.
* **Sora:** Sorana kacida hasna, mangrupa sora tunggal "*wuuuk...*" anu dikaluarkeun unggal sababaraha detik dina mangsa peuting (*nokturnal*).

## Status Konservasi 
Dumasar kana daptar *IUCN Red List*, celepuk jawa miboga status **Resiko Handap** (*Least Concern*). Ieu sato kacida mangpaatna pikeun ngajaga populasi gegeremet hama di sabudeureun lingkungan manusa.

## Référénsi
Manyar

**Manyar** atanapi sering disebat *Manyar Jambu* (*Ploceus manyar*) nyaéta salah sahiji jinis manuk tina kulawarga Ploceidae. Ieu manuk kawéntar salaku "arsiték" di dunya manuk kusabab kamampuhna ninun sayang anu kacida rumitna.

## Nami Vérnakular 
* **Basa Sunda:** Manyar, Manyar jambu.
* **Basa Indonésia:** Manyar jambu.
* **Basa Inggris:** *Streaked weaver*.
* **Basa Walanda:** *Wevervogel* (sakumaha anu kacatet dina arsip *Tropenmuseum* TMnr 10006534).

## Taksonomi 
Dina dunya ilmiah, Manyar Jambu munggaran didéskripsikeun ku Thomas Horsfield dina taun 1821 dumasar kana spésimén ti Pulo Jawa. Sub-spésiés asli anu sumebar di Jawa sarta Bali nyaéta *Ploceus manyar manyar*.

## Morfologi 
Manyar jambu miboga ciri fisik anu mandiri:
* **Warna Bulu:** Awakna didominasi ku warna coklat kalayan garis-garis hideung (*streaked*) dina bagian tonggong sarta dadana.
* **Jalu vs Bikang:** Nalika usum kawin (saperti dina gambar), manuk jalu miboga makuta warna konéng caang sarta "topéng" hideung dina beungeutna. Upami bikangna mah warnana kusem sarta teu miboga makuta konéng.
* **Pamatuk:** Pamatukna ageung sarta kandel, cocog pikeun meulah siki-sikian.

## Sayang sarta Paripolah 
Dina poto arsip *Tropenmuseum* (TMnr 10006534), katingal sababaraha sayang (*nesten*) manuk manyar anu ngagantung:
* **Arsitéktur Sayang:** Sayangna dijieun tina anyaman rambat jukut anu rapih pisan. Bentukna kawas kantong leutik anu liang asupna aya di sisi atanapi di handap.
* **Koloni:** Ieu manuk hirupna  ngabubuhan. Mindeng kapanggih puluhan sayang dina hiji tangkal anu gomplok.
* **Kadaharan:** Kadaharan utamana nyaéta  siki-sikian, utamana paré di pasawahan.

## Habitat 
Manyar jambu mikaresep habitat anu nembrak saperti rawa-rawa, tegalan jukut, sarta sisi pasawahan anu deukeut ka cai atanapi susukan.

## Référénsi
Puteri Indonesia 2025

**Puteri Indonesia 2025** nyaéta édisi ka-28 tina ajang kontés kageulisan Puteri Indonesia anu dilaksanakeun dina tanggal 2 Méi 2025 di Plenary Hall, Jakarta International Convention Center, di Jakarta, Indonésia. Harashta Haifa Zahra ti Jawa Kulon masrahkeun makuta ka Firsta Yufi Amarta Putri ti Jawa Wétan salaku panerusna dina ahir acara.

Puteri Indonesia Lingkungan 2024, Sophie Kirana; Puteri Indonesia Pariwisata 2024, Ketut Permata Juliastrid; sarta Puteri Indonesia Pendidikan & Kebudayaan 2024, Melati Tedja, masing-masing masrahkeun makuta ka Melliza Xaviera Putri Yulian ti DKI Jakarta 1, Salma Ranggita Cahyariyani ti Sumatra Kidul 1, sarta Rinanda Aprillya Maharani ti Kalimantan Wétan salaku panerusna.

Acara ieu dihadiran ku juara Miss Supranational 2024, Harashta Haifa Zahra ti Indonesia; Miss International 2024, Huynh Thi Thanh Thuy ti Viétnam; Miss Cosmo 2024, Ketut Permata Juliastrid Sari ti Indonésia; sarta Miss Charm 2024, Rashmita Rasindran ti Malaysia.

## Rujukan
Caladi ulam

**Caladi ulam** (*Dendrocopos macei*) nyaéta spésiés manuk anu asalna tina kulawarga Picidae (caladi/pelatuk). Ieu manuk mangrupa salah sahiji jinis caladi anu ukuranna leutik sarta mindeng kapanggih hirup di sabudeureun kebon sarta leuweung sekunder di Asia Kidul sarta Asia Tenggara.

## Nami Vérnakular 
* **Basa Sunda:** Caladi ulam.
* **Basa Indonésia:** Pelatuk ulam.
* **Basa Inggris:** *Fulvous-breasted woodpecker*.

## Taksonomi 
Dina dunya ilmiah, Caladi ulam munggaran didéskripsikeun ku Louis Jean Pierre Vieillot dina taun 1818. Di Pulo Jawa, sub-spésiés anu aya nyaéta *Dendrocopos macei analis*, anu miboga ciri has warna dada anu leuwih kusem dibandingkeun ras ti India.

## Morfologi 
Caladi ulam miboga ciri fisik anu mandiri:
* **Warna Bulu:** Bagian tonggong sarta jangjangna warna hideung kalayan pola garis-garis bodas (loréng). Bagian dadana warna coklat semu beureum (*fulvous*) kalayan garis-garis hideung ipis anu katingal saperti sisit.
* **Sirah:** 
** **Jalu:** Miboga makuta (sirah luhur) warna beureum caang.
** **Bikang:** Bagian luhur sirahna warna hideung (henteu beureum).
* **Ukuran:** Awakna leutik, panjangna sakitar 18-19 cm.

## Habitat sarta Paripolah 
* **Kadaharan:** Kadaharan utamana nyaéta gegeremet, ulam (hileud leutik), sireum, sarta sakali-kali ngahakan kalajengking leutik.
* **Habitat:** Hirup di leuweung sekunder, perkebunan, tegalan, dugi ka buruan imah anu loba tatangkalanana. Sumebar ti dataran handap dugi ka daérah pagunungan kalayan luhur 2.000 m dpl.
* **Sayang:** Caladi ulam nyieun liang dina dahan tangkal anu parantos garing pikeun sayangna.

## Status Konservasi 
Dumasar kana daptar *IUCN Red List*, caladi ulam miboga status **Resiko Handap** (*Least Concern*). Populasina masih kaitung aman margi miboga daya adaptasi anu kuat dina lingkungan anu parantos robah ku manusa.

## Référénsi
Manuk paul

**Manuk Paul ** atanapi sering disebat *Kehicap Ranting* (*Hypothymis azurea*) nyaéta hiji jinis manuk leutik tina kulawarga Monarchidae. Ieu manuk kawéntar ku warna buluna anu biru (paul) sarta polahna anu lincah nalika néangan hakaneun.

## Nami Vérnakular 
* **Basa Sunda:** Manuk Paul, Kehicap ranting.
* **Basa Indonésia:** Kehicap ranting.
* **Basa Inggris:** *Black-naped monarch*.

## Taksonomi 
Dina dunya ilmiah, sub-spésiés anu aya di Pulo Jawa nyaéta *Hypothymis azurea javana* (sakumaha anu kacatet dina arsip *Tropenmuseum* TMnr 10006529 sarta koleksi *Naturalis* RMNH.AVES.67057). Nami *javana* némbongkeun yén ieu téh ras lokal anu sumebar di Jawa sarta Bali. Ieu sub-spésiés munggaran didéskripsikeun ku Chasen sarta Kloss dina taun 1929.

## Morfologi 
Kehicap ranting miboga bédana rupa (dimorfismeu) anu atra antara jalu sarta bikang:
* **Jalu:** Sakujur awakna warna biru (paul) caang. Dina bagian pundukna aya totol hideung sarta aya garis hideung ipis dina dadana saperti kangkalung.
* **Bikang:** Warnana leuwih kuseum. Bagian sirahna biru, tapi bagian tonggongna coklat semu abu-abu sarta bagian handapna bodas semu abu-abu.
* **Ukuran:** Ukuran awakna leutik, panjangna sakitar 16 cm.

## Habitat sarta Paripolah 
* **Sayang:** Sayangna ngawangun cangkir leutik anu rapih, biasana dijieun tina rambat tatangkalan sarta jaring lancah supados kuat sarta élastis. Dina arsip *Tropenmuseum*, katingal manuk ieu nuju (nyayang) dina sayangna.
* **Kadaharan:** Kadaharan utamana nyaéta rupa-rupa serangga/gegeremey leutik anu ditéwak bari hiber (*flycatching*).
* **Habitat:** Hirup di leuweung dataran handap, rungkun-rungkun, dugi ka kebon-kebon anu suni.

## Status Konservasi 
Dumasar kana daptar *IUCN Red List*, kehicap ranting miboga status **Resiko Handap** (*Least Concern*). Nanging, sakumaha manuk leuweung sanésna, populasi ieu manuk gumantung pisan kana ayana tangkal-tangkal hieum pikeun tempat nyayang sarta néangan hakaneun.

## Référénsi
Sépah Raja

**Sépah Raja** (*Cinnyris jugularis*) nyaéta salah sahiji spésiés manuk madu tina kulawarga *Nectariniidae*. Ieu manuk kawéntar ku kabiasaanana nyeuseup néktar kembang sarta miboga sora anu tarik tur gancang.

## Taksonomi 
Dina dunya ilmiah, klasifikasi manuk ieu geus ngalaman parobahan dumasar kana panalungtikan filogenetik modérn:
* Spésiés ieu munggaran didéskripsikeun ku Carolus Linnaeus dina taun 1766.
* Kapungkur, manuk ieu diasupkeun kana génus *Nectarinia*. Nanging, ayeuna para ahli ornitologi leuwih réa nu milih ngasupkeunana kana génus *Cinnyris*.
* Nami spésiésna, *jugularis*, asalna tina basa Latin anu hartosna "tina tikoro", nuduhkeun kana warna warni anu *mencolok* dina bagian tikoro manuk jaluna.

## Nami Lokal sarta Nami Séjén 
Salian ti nami ilmiah, ieu manuk miboga rupa-rupa sebutan dumasar kana daérah sarta basana masing-masing:
* **Basa Sunda:** *Sépah raja, manuk madu, atanapi "manuk sesep".*
* **Basa Indonésia:** *Burung madu sriganti*.
* **Basa Jawa:** *Kolibri, sogon (sogok ontong).*
* **Basa Inggris:** *Olive-backed sunbird* atanapi *Yellow-bellied sunbird*.

## Morfologi 
Manuk sépah raja miboga ciri morfologi anu mandiri, di antarana:
* **Ukuran Awak:** Ukuranana leutik pisan, panjang awakna tina tungtung pamatuk dugi ka tungtung buntut ngan sakitar 10 dugi ka 11,4 cm.
* **Pamatuk:** Pamatukna warna hideung, panjang, sarta rada melengkung ka handap. Bentuk pamatuk ieu mangrupakeun adaptasi pikeun ngahontal néktar dina dasar kembang.
* **Dimorfisme Seksual:**
** **Jalu:** Bagian tonggong warna héjo zaitun, beuteung warna konéng caang, sarta tikoro dugi ka dada luhur warna bulao metalik (herang).
** **Bikang:** Teu miboga warna bulao metalik dina tikorona; tikoro manuk bikang mah warna konéng pias.

## Habitat sarta Sebaran 
* **Sebaran Géografis:** Sumebar mimiti ti India Kidul, Cina Kidul, Asia Tenggara, dugi ka sakuliah Nusantara (Sumatra, Jawa, Kalimantan, Sulawesi, Nusa Tenggara, dugi ka Papua sarta Australia Kalér).
* **Lingkungan Hirup:** Habitat utamana nyaéta sisi leuweung, kebon, pasawahan, sarta leuweung babakoan *(mangrove)*. Ieu sato ogé mindeng kapanggih di lingkungan manusa saperti taman kota sarta buruan imah.

## Baranahan 
Manuk sépah raja miboga kabiasaan baranahan anu unik:
* **Mangsa Kawin:** Biasana puncakna lumangsung dina bulan April dugi ka Agustus.
* **Sayang:** Mangrupa kantong anu ngagantung tina rambat tatangkalan sarta jukut garing.
* **Endog:** Manuk bikang ngaluarkeun **1 dugi ka 2 siki endog** anu warna semu kulawu atawa héjo pias.
* **Nyileungleum:** Endog sileungleuman ku manuk bikang salila kira-kira 11 dugi ka 15 poé méméh megar.

## Référénsi