open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Leased line

**Léased line** nyaéta saluran hubungan telepon permanén antara dua titik nu disadiakeun ku pausahaan télékomunikasi publik.

Umumna, *leased line* dipaké lamun aya kabutuhan komunikasi data jarak jauh nu kudu dilakukan tuluy tinuluy.

*Leased line* mibanda hambalan tarif nu gumantung kana rubakna jalur data (*rubak pita*) nu bisa dikirimkeun ngaliwatan *leased line* éta.

## Tempo ogé 
* T1
* E1
* Rubak pita
* Telepon
* Dedicated line
* Private line
Plasma getih

**Plasma getih** nyaéta komponén cairan dina getih, tempat suspénsina sél-sél getih. Plasma dina getih téh 55% tina volumena, nu diwangun ku cai (90% volume) jeung protéin, glukosa, faktor koagulasi, ion mineral, hormon, jeung karbon dioksida (plasma téh média utama angkutan hasil ékskrési). Plasma getih bisa diala ku cara basajan: getih seger diputer dina séntrifusa nepi ka sél-sélna ngendap dina dasar tabung. Plasma dibédakeun jeung sérum, sabab sérum mah geus teu boga fibrinogén jeung faktor-faktor koagulasi.

## Plasma beku seger 
jmpl|kantong anu ngandung hiji unit plasma beku seger
Plasma beku seger ("*fresh frozen plasma*", FFP) disiapkeun tina hiji unit getih nu diala ti hiji jalma. Plasma nu dibekukeun dina suhu (-40F) bisa disimpen sapuluh taun ti titimangsa disedotna. Istilah FFP kadang dipaké pikeun sakabéh produk plasma beku anu bisa ditransfusikeun, kaasup nu teu luyu jeung baku FFP.  FFP ngandung sakabéh protéin jeung faktor koagulasi nu aya dina getih. 
## Rujukan 
**Blood plasma*. Wikipédia basa Inggris. Disalin 22 Oktober 2008.
Beurat

[thumb|100px|[Timbangan pér]]
Dina élmu-élmu fisik, **beurat** hartina ukuran gaya gravitasional anu niban ka hiji barang. Dina beungeut Marcapada, gravitasi kurang leuwihna sarua (konstan), antukna beurat hiji barang sacara kasar sarua jeung massana.

## Beurat rélatif di Bumi, Bulan, jeung planét lianna 
Di handap ieu dibéréndélkeun percepatan gravitasi komparatif dina beungeut Panonpoé, Bulan, jeung sababaraha planét. Nu dimaksud "beungeut" nyaéta puncak-puncak awan raksasa gas (Yupiter, Saturnus, Uranus, jeung Néptunus). Pikeun Panonpoé, beungeutna nyaéta fotosfir.

## Rujukan 
* *{:en:Weight|]]*. Wikipédia basa Inggris. Disalin 22 Oktober 2008.

## Baca ogé 
* Beurat jeung ukuran
* Beurat atom
* Indéks Massa Awak (*Body Mass Index*, BMI)
Hémofilia

**Hémofilia** atawa **hémofili** (Yun. *haima* "getih" jeung *philia* "micinta") nyaéta kelompok cacad genetik nu ngabalukarkeun awak jadi teu mampuh ngatur bekuna getih. Nu paling ilahar nyaéta Hémofilia A, balukar tina euweuhna faktor VIII. Hémofilia B disababkeun ku kakurangan faktor IX. Frékuénsi kajadian Hémofilia A kira-kira 1 dina 5.000–10.000 kalahiran lalaki, sedengkeun kajadian Hémofilia B leuwih saeutik (1 dina 20.000–34.000 kalahiran).

Balukar cacad kromosom X ieu ampir sakabéhna némbongan di lalaki, najan gén anu cacadna diturunkeun ti indung. Hal ieu ku sabab Wanoja mah boga dua kromosom X, sedengkeun lalaki mah ukur hiji, antukna teu boga 'cadangan'.

Ieu kakurangan génétik ngabalukarkeun asorna kadar faktor koagulasi dina plasma getih pikeun lumangsungna koagulasi anu normal. Nalika saluran getih ngalaman tatu, éta tatu bisa katutup, tapi euweuhna faktor koagulasi ngabalukarkeun teu kabentukna fibrin nu nguatkeun bekuan getih. Ku kituna, nu nandangan hémofilia getihanana biasa wae, teu kaleuleuwihi, ngan lila garingna. Di nu parna, tatu leutik waé bisa teu cageur-cageur dina itungan poé, minggu, atawa bulan. Mun tatuna di bagian vital, misalna otak atawa jero sandi, hal ieu bahya pisan.

## Tumbu ka kelompok pangrojong 
* World Federation of Hemophilia (WFH)
* Canadian Hemophilia Society
* National Hemophilia Foundation
* Hemophilia Federation of America
* UK Haemophilia Society (charity)
* European Haemophilia Consortium (EHC)
* Haemophilia Foundation Australia (HFA)
* Romanian Hemophilia Association
* Swedish Hemophilia Society 
* Tainted Blood 
* Birchgrove Group: self-help group for people with Haemophilia and HIV
* Living Stories

### Émbaran lianna 
* La Kelley Communications - free books and other educational resources 
* HemophiliaMoms.com a Resource for Hemophilia Families
* Haemophiliacare.co.uk - A resource for patients and carers 
* Simple haemophilia overview for children
* Haemophilia timeline 

## Rujukan 
**Haemophilia*. Wikipédia basa Inggris. Disalin 22 Oktober 2008.
Éskrim

thumb|250px|És krim strobéri
[thumb|250px|És krim [karamél]]
**És krim**, **éskrim**, atawa **krim és** (Ing. ***ice créam*** nu asalna tina ***iced créam***) nyaéta katuangan beku nu dijieun tina produk susu, nyaéta susu jeung krim, dicampur bungbu jeung pangamis. Ieu campuran ditiiskeun sabari digalokeun maké *mixer* lalaunan ngarah henteu ngahasilkeun kristal és badag. Di AS, éskrim nu katelah "Philadelphia style" dijieun tina krim, gula, jeung bungbu rasa (bungbuahan). Nu séjénna, éskrim "Prancis", dijieun maké endog.

## Rujukan 
## Tumbu kaluar 
* Selected Internet Resources --Ice Cream / Science Reference Section, Library of Congress
* History of Ice Cream
* Another History of Iced Beverages and Ice Cream
* Ice Cream sculptures
* Ice Cream Reviews 
* The Complete Guide To Ice Cream
* Ice cream history and "who really invented the ice cream cone?" 
* Cooking with Chemistry, Liquid Nitrogen Ice Cream 
* HowStuffWorks's How Ice-Cream Works.
* Popular culture, Laurel & Hardy Sketch
* The words for *Ice Cream*, the famous novelty song by Johnson, Moll and King, sung by Walter Williams (with Fred Waring's Pennsylvanians), which is the source of the refrain "I scream, you scream, we all scream, for ice cream!". A recording of their performance is available on Jasmine Music, ASIN: B0000659OZ, the title of the compilation is *We All Scream for Ice Cream*.
* The Structure of Ice Cream
Pacing

, India.]]
, India.]]

**Pacing** (***Costus speciosus***) nyaéta hiji spésiés ti genus *Costus* nu pituin Asia Tenggara, utamana Kapuloan Sunda Gedé Indonésia. Bédana ti jahé biasa nyaéta ukur boga sabaris daun anu susunanana murilit (nypiral). Sumebarna ku dua cara: aséksual maké rimpangna jeung séksual maké sikina (disebarkeun ku manuk mun didahar buahna). Lian ti salaku tutuwuhan pituin pulo-pulo Pasifik, di wewengkon séjén ogé kiwari mah loba, kayaning di Kapuloan Cook, Fiji, jeung Hawai. Di India, pacing dipelak pikeun natambaan kasakit jeung pikeun hiasan.

Dina Ayurwéda, rimpang pacing dipaké natambaan kasakit muriang, asma, bronhitis, jeung inféksi cacing pita.

## Rujukan 
## Tumbu kaluar 
*Horticultural Info
*FloriData Info Page
*Pacific Island Invasive Species
Toponimi

**Toponimi** nyaéta bahasan ilmiah ngeunaan ngaran tempat (toponim), asal-usul, harti, pamakéan, sarta tipologinya. Bagian kahiji kecap kasebut asalna ti basa Yunani *tópos* (τόπος) anu hartosna tempat sarta dituturkeun ku *ónoma* (ὄνομα) anu hartosna ngaran. Toponimi mangrupa bagian ti onomastik, bahasan ngeunaan sagala rupa ngaran.

Nu dimaksud toponim di dieu nyaéta ngaran tempat, wewengkon, atawa hiji bagian séjén tina beungeut dunya, kaasup anu alami (kawas walungan) sarta anu mangrupa jieunan jelema (kawas dayeuh).
Kromosom X

**Kromosom X** nyaéta salah sahiji ti dua kromosom nu nangtukeun kelamin dina lolobana spésiés sato, kaasup manusa (nu hiji deui nyaéta kromosom Y). Ieu mangrupa bagian ti sistem panangtuan kelamin XY jeung sistem panangtuan kelamin X0. Ieu kromosom dingaranan kitu dumasar kana kaunikanana anu kapanggih ku para panalungtik baheula. Tina X, mangka kromosom anu hiji deui dingaranan Y nuturkeun urutan aksara Latén.

## Kromosom manusa 
### Fungsi 
 (hiji potongan optik nu dijieun maké mikroskop konfokal). Handap: inti nu sarua diwarnaan DAPI sarta dirékam maké kaméra CCD. Tanda panah nunjukkeun awak Barr nu mikawanoh X inaktif (Xi).]]
Kromosom X X mangrupa salah sahiji ti 23 pasangan kromosom homolog dina inti sél awéwé. Kromosom X diwangun ku 153 juta pasang basa, ngawengku 5% total DNA dina sél awéwé, sarta 2,5% dina sél lalaki. Normalna, unggal jalma boga sapasang kromosom kelamin dina unggal sélna. Wanoja boga dua kromosom X, sedengkeun lalaki boga hiji kromosom X jeung hiji kromosom Y. Boh wanoja atawa lalaki diwarisan hiji kromosom X ti indungna, sedengkeun nu hiji deui (pikeun wanoja) diwariskeun ti bapana. ku sabab bapana nampa kromosom X ti indungna, mangka hiji wanoja boga hiji kromosom X ti indungna sarta hiji ti nini ti bapana.

Kromosom X ngandung kira 2000 gén (bandingkeun jeung kromosom Y nu ukur ngandung 78, tina kira 20.000-25.000 gén dina génom manusa. Cacad genetik alatan mutasi dina gén dina kromosom X katelahna `*X-linked*`.

Najan kasebutna kromosom kelamin, gén-gén anu aya dina kromosom X lolobana euweuh patalina jeung panangtuan kelamin. Dina mangsa awal kamekaran janin awéwé, salah sahiji kromosom X sacara acak tur permanén diteuaktifkeun di ampir sakabéh sél somatik (sél salian ti endog jeung spérma). Ieu fénoména katelahna inaktivasi-X atawa lyonisasi, sarta ngahasilkeun awak Barr. Inaktivasi-X ngajadikeun awéwé sarua jeung lalaki dina hal fungsi kromosom X-na.

### Bangun 
Kromosom X téh carang gén, lolobana ukur ségmén ulangan DNA nu teu nyandi protéin atawa fungsi nu geus kanyahoan. Nu nyandi protéin fungsional ukur 1,7% ti sakujurna, nu masing-masing génna kaitung parondok dibandingkeun rata-rata gén manusa. Dina kromosom X, aya kira 10% gén anu tumali jeung kulawarga gén "CT" (disebut CT ku sabab nyandi marka nu aya dina sél tumor (di pasén kangker, ***c**ancer*) jeung dina **t**éstis (nu waluya). Gén-gén CT nu aya dina eu kromosom téh 90%-na ti sakabéh gén CT nu aya dina génom manusa. Ku lobana kitu, aya hipotésis yén gén-gén ieu (ku kituna kromosom X ogé) tumali jeung évolusi manusa lalaki.

### Lianna 
Sindrom lalaki XX kaitung cacad anu langka pisan, balukar tina rékombinasi bagian SRY ti kromosom Y kana kromosom X.

## Rujukan 
**X chromosome*. Disalin 22 Oktober 2008
Advanced Access Content System

**Advanced Access Content System** (**AACS**) nyaéta hiji standard keur distribusi eusi jeung digital rights management, nu dimaksudkeun pikeun nyegah akses kana katut ngopi tina generasi satuluyna tina cakram optik jeung DVD. Spesifikasina dirilis ka publik bulan April 2005 tur standard ieu geus dipaké minangka skema panyegah akses keur HD DVD jeung Blu-ray Disc (BD). AACS dimekarkeun ku **AACS Licensing Administrator, LLC** (**AACS LA**), hiji konsorsium nu ngawengku Disney, Intel, Microsoft, Matsushita (Panasonic), Warner Bros., IBM, Toshiba katut Sony. 
## Tempo oge
*History of attacks against Advanced Access Content System
*AACS encryption key controversy

## Rujukan
## Tumbu luar
* AACS homepage
* AACS specifications 
* Understanding AACS, an introductory forum thréad.
* ISAN homepage, ISAN as required in the Content ID defined in AACS Introduction and Common Cryptographic Elements rev 0.91
Bijanggut

**Bijanggut** (***Mentha arvensis***) nyaéta spésiés *Mentha* pituin wewengkon haneut Éropa jeung Asia kulon jeung tengah (wétaneun Himalaya jeung Siberia wétan). Ieu téh terna taunan nu jangkungna 10–60 cm. Daunna papasangan patotonggong, basajan, panjangna 2–6,5 cm, lébarna 1–2 cm, buluan. Kembangna bungur pias (kalan-kalan bodas atawa kayas), panjangna 3–4 mm.

Aya genep subspésiés bijanggut:.

## Mangpaat 
Ku masarakat Sunda, sacara tradisional bijanggut sok dipaké natambaan nu anyar ngajuru.

Bijanggut ogé mibanda pangaruh *farmakologis* kayaning : *astringent*, *antipiretik*, *carminative* sarta *antispasmodika*.

## Rujukan 
**Mentha arvensis*. Wikipédia basa Inggris. Disalin 21 Oktober 2008.
Lokatmala

thumb|right|Gambar pedaran lokatmala dina hiji buku wedalan abad ka-19
**Lokatmala** (***Artemisia vulgaris***) nyaéta tutuwuhan ti genus *Artemisia*, nu asalna pituin Éropa, Asia, jeung Afrika kalér, tapi kiwari malah geus ngagalaksak di Amérika Kalér. Biasana tumuwuh di taneuh nu euyeub nitrogén, kayaning di lahan-lahan nganggur jeung sisi-sisi jalan.                             

Lokatmala téh tutuwuhan terna taunan nu jangkungna ka 1–2 m (kadang 2,5 m). Daunna panjang (5–20&nbsp;cm), héjo kolot, rada méncos, bagian handapna buluan bodas. Kembangna nu laleutik (panjang 5&nbsp;mm) bijil bulan Juli nepi ka Séptémber, sok diseuseup ku sababaraha spésiés Lepidoptera (kukupu).											

## Mangpaat 
Lokatmala ngandung tujona anu toksik, ku kituna kudu disingkahan utamana ku wanoja nu keur kakandungan. ku sabab ngandung racun, kiwari lokatmala tara dituang, najan sacara tradisional sok dipaké pikeun natambaan kasakit.

### Katuangan 
Daun jeung kuncup kembang lokatmala sok dipaké ngabungbuan gajih, daging, jeung lauk. Di Jérman, katelahna Beifuß, lokatmala sok dipaké ngabungbuan daging soang, utamana beuleum soang dina idangan natalan.

Di Koréa jeung Jepang, lokatmala dipaké pikeun ngahéjoan kuéh ketan/sangu dina rupa-rupa kariaan sarta ngabungbuan angeun. Gunana pikeun natambaan kasakit gumantung di mana tumuwuhna.

### Alérgén 
Serbuksari kembang lokatmala bisa ngabalukarkeun asma jeung *rhinitis* alérgik (Ing. *hay fever*), utamana di Éropa Kalér, Amérika Kalér, jeung sabagian Asia. Serbuksari lokatmala paling jauh hiber nepi ka kira 100 m, lolobana hiber jam 9-11-an. Masarakat di Finlandia biasa nyegah ieu alérgi ku cara ngabaseuhan tangkalna].

### Ubar 
left|thumbnail|Méncosna daun lokatmala nunjukkeun kakolotanana
Tangkal lokatmala ngandung minyak éter (kayaning sinéola jeung tujona), flavonoid, terpéna, jeung turunan/derivat kumarin. Dina Sanskrit, ieu tutuwuhan katelah *nagadamni*, dipaké dina Ayurwéda pikeun natambaan gangguan ati. Di Indonésia, urang Sunda, maké daun lokatmala pikeun méré sihan getih wanoja nu tas ngajuru atawa anggeus kareseban. 

## Rujukan 
* *Artemisia vulgaris*. Wikipédia basa Inggris. Disalin 15 Oktober 2008.

## Tumbu kaluar 
* Erowid's Mugwort Vault
* Plants for a Future: *Artemisia vulgaris*
* Mugwort in Culpeper's 'The complete herbal'
* Mugwort in Mrs Grieve's 'A modern herbal'
* Mugwort at Liber Herbarum II
Baligo

**Baligo** mangrupa tuwuhan anu ngareuy naék ka luhur nu ngahasilkeun buah anu kacida gedéna, dijadikeun sayuran. Buahna buluan mangsa ngora. Waktu asak, buluna leungit kaganti ku hiji palapis lilin. Buah baligo bisa tumuwuh nepi ka panjangna 2 méter. Mimitina ieu tuwuhan dibudidayakeun di Asia Tenggara, tapi kiwari bisa tumuwuh di Asia Wétan jeung Asia Kidul.								

## Pamangpaatan 
Di India Kalér jeung Pakistan, baligo dipaké pikeun nyieun peremén nu disebut *Petha*. Di India Kidul baligo dimangpaatkeun pikeun sayur kari. Kalan-kalan, buahna digunakeun pikeun ngahasilkeun inuman buah. Biasana diamisan ku gula.

Baligo merlukeun hawa haneut pikeun tumuwuh. Buah baligo bisa disimpen nepi ka waktu 12 bulan.

## Tempo ogé 
## Tumbu ka luar 
* PROTAbase on *Benincasia hispida*
* Multilingual taxonomic information from the University of Melbourne
* Benincasa hispida
* Benincasa hispida  Click on Benincasa in the list on the lower left. 

## Galeri 
 
Image:Winter melon.jpg|Baligo. Pikeun babandingan, diaméter awi 20&nbsp;cm.
YPbPr

[thumb|YPBPR nyaéta sinyal [vidéo analog nu dibawa ku kabel vidéo komponén. Kabel héjo mawa Y, bulao mawa PB tur beureum mawa PR.]]
**YPBPR** nyaéta hiji rohangan kelir nu dipaké dina éléktronika vidéo, hususna nujul kana kabel vidéo komponén.  YPBPR mangrupa vérsi analog tina rohangan kelir YCBCR; duanana panomeranana sarua, tapi YPBPR dirancang keur dipaké dina sistim analog sedengkeun YCBCR dimaksudkeun keur vidéo digital.

Alatan mindeng YPBPR dikedalkeun sacara gancang ku cara nilepkeun letah, YPBPR mindeng kabel *Yipper*.  YPBPR ilahar disebut "vidéo komponén", tapi ieu ogé salah, sabab loba kénéh wanda vidéo komponén liana (RGBHV, RGBs, RGsB, Y/C, jsb.).

YPBPR dikonvérsi tina sinyal vidéo RGB, nu dibagi jadi tilu komponén, Y, PB, katut PR.
* Y mawa informasi luma (brightness).  
* PB mawa béda antara bulao jeung luma (B − Y).  
* PR mawa béda antara beureum jeung luma (R − Y).

Sinyal héjo henteu dikirimkeun alatan bisa dicokot tina informasi bulao, beureum katut luma. Hal ieu dilakukeun pikeun nyegah ngirim informasi nu kaleuleuwihi.

Tempo kaca YCBCR keur sasaruaan keur nangtukeunana. Kabel beureum, bulao katut héjo henteu béda sacara fisik tina kabel vidéo komposit (kajaba kelirna) tur bisa dipaké piligenti sapanjang henteu nukeur-nukeur kelirna ti puhu ka tungtung.

Sababaraha kartu vidéo datang jeung terminal Video In Video Out (VIVO) keur ngahubungkeun kana pakakas vidéo komponen.

Format ieu ukur keur vidéo: Audio (sora) bakal ngabutuhkeun kabel sora tambahan.
Keur steréo bakal perlu sapasang kabel dua kawat konektor RCA.
AACS LA

**AACS LA** (*Advanced Access Content System Licensing Administrator*) nyaéta hiji badan nu ngamekarkeun tur ngalisensian sistim proteksi ngopi AACS nu dipaké dina format cakram optis definisi luhur HD DVD katut Blu-ray Disc.

## Tumbu kaluar 
* AACS LA home page
Mérkurius

** Mérkurius** (ᮙᮦᮁᮊᮥᮛᮤᮅᮞ᮪) atawa **Utarid** (ᮅᮒᮛᮤᮓ᮪) atawa **Buda** (ᮘᮥᮓ) nyaéta planét pangleutikna di surya mandala tur anu pangdeukeutna ka Panonpoé kalawan waktu révolusi 88 poé. Planét ieu henteu gampang katempo alatan sudut ténjona jeung panonpoé leutik. Mérkurius ngan bisa katémbong dina waktu subuh atawa magrib. Henteéu réa anu dipikanyaho ngeunaan Mérkurius alatan ngan hiji pasawat antariksa anu kungsi ngadeukeutanana nyaéta Mariner 10 dina taun 1974 nepi ka taun 1975. Mariner 10 ngan hasil ngagambarkeun kira-kira 40 nepi ka 45 persén tina beungeut planét.

Jiga Bulan, Mérkurius miboga réa kawah sarta ogé henteu miboga satelit alami jeung atmosfir. Mérkurius miboga inti beusi anu nyiptakeun hiji médan magnet kalawan kakuatan 0.1% tina kakuatan médan magnét bumi. Suhu beungeut Mérkurius antara 90 nepi ka 700 Kelvin (-180 nepi ka 430 darajat C),

Pangimeutan Mérkurius nu munggaran kacatet nyaéta dina jaman bangsa Suméria dina milénium ka tilu saméméh maséhi. Bangsa Romawi méré ngaran planét ieu ku ngaran salah sahiji ti déwa maranéhanana, Merkurius (nu dipikawanoh ogé minangka Hermes dina mitologi Yunani jeung Nabu dina mitologi Babilonia). Lambang astronomis pikeun mérkurius nyaéta abstraksi ti sirah Mérkurius sang déwa kalawan topi jangjangan luhureun caduceus. Urang Yunani dina jaman Hesiod méré ngaran Stilbon jeung Hermaon alatan saméméh abad ka lima saméméh maséhi maranéhanana nganggap yén Mérkurius téh dua barang antariksa anu béda, anu hiji ngan katénjo  waktu panonpoé medal sarta anu hijina deui ngan katénjo  waktu panonpoé surup. Di India, Mérkurius dingaranan Budha (बुध), anak ti Candra sang bulan. Dina budaya Tiongkok, Koréa, Jepang jeung Viét Nam, Mérkurius dingaranan "béntang cai". Urang Ibrani méré ngaran Kokhav Hamah (כוכב חמה), "béntang ti anu panas" ("anu panas" maksudna panonpoé). Diaméter Mérkurius 40% leuwih leutik batan Bumi (4879,4&nbsp;km), sarta 40% leuwih gedé ti Bulan. Ukuranana ogé leuwih leutik (sanajan leuwih padet) batan bulan Yupiter, Ganiméde jeung bulan Saturnus, Titan.
Kamuning

**Kamuning** (Lat. ***Murraya paniculata***) nyaéta tutuwuhan héjo tropis nu sok dipelak pikeun mapaés buruan ku sabab kaéndahan kembangna anu laleutik & bodas nyacas siga malati, sarta seungitna nyambuang. Ieu tutuwuhan dulur deukeut Citrus. Ngaran séjén pikeun kamuning nyaéta
* *Chalcas exotica* (L.) Millsp
* *Chalcas paniculata* L. (basionym)
* *Murraya exotica* L.

## Pedaran 
thumb|left|Kamuning dina pot kembang
Kamuning téh tutuwuhan leutik nu jangkungna ukur 7 m. Daunna lonyod, leutik tapi kandel tur hérang, sagagang 3-7 lambar (ganjil). Kembangna terminal, teu pati loba, tapi seungit. Panjang daun mahkotana 12-18 mm, melengkung kelir bodas (atawa krém pias). Buahna dagingan, kelir héjo (ngora) jeung konéng atawa beureum (kolot), lonyod endog bisa nepi ka sainci.

## Panyakit 
Kamuning gampang pisan katarajang hama nématoda taneuh jeung laleur.

## Catetan 
## Rujukan 
* *Murraya paniculata*. Disalin 4 Nopémber 2008.
* Welsh, S. L. 1998. *Flora Societensis: A summary revision of the flowering plants of the Society Islands* E.P.S. Inc., Orem, Utah.

## Tumbu kaluar 
* Kemuning: *Murraya paniculata* L. Jack  ti Plantamor
Amiga

[thumb|255px|[Amiga 1000 (1985), model komputer Amiga munggaran.]]
**Amiga** nyaéta komputer pribadi nu dimekarkeun ku Amiga Corporation. Amiga dimekarkeun munggaran taun 1982 ku Jay Miner minangka salah saurang tukang rancang pakakas kasar. Commodore International meuli Amiga Corporation tur ngawanohkeun komputer ieu ka umum taun 1985. Ngaran *Amiga* dipilih ku pamekar ti basa Spanyol jeung bahasa Portugis nu hartina "batur wanoja", pamekar ngebrehkeun yén komputer ieu ***sosobatan jeung nu make***.

## Lihat pula 
* Superfrog
* Commodore 64
Sukun

**Sukun** (*Artocarpus altilis*) nyaéta ngaran tangkal pituin Amparan Sunda jeung kapuloan Pasifik, tapi ogé geus sumebar dipelak di mana-mana di wewengkon tropis. Sukun mangrupa tangkal buah tropis nu pangragemna (leuwih ti 120 variétas kasohor) tumuwuh nepi ka jangkungna 9-8 méter kalawan daunna héjo kolot tur baradag (20–90&nbsp;cm). Ieu tangkak mimiti buahan nincak umur genep taun tur tetep *produktif* salila leuwih ti 50 taun. Buahna kurang leuwih 9 nepi ka 45&nbsp;cm jeung mibanda diaméter 5 nepi ka 30&nbsp;cm sarta beuratna nepi ka 6&nbsp;kg. Mimitina kelirna jéjo, robah jadi héjo semukonéng engkénana robah jadi kuning atawa  konéng semu coklat nalika asak jeung ilaharna jenteu m8bamda siki, gumantung lana variétasna. Dagingna lemes, amis, hipu, sarta dikonsumsi atahna atawa diasakan. Tangkal ieu menghasilkan geutah lengket (lateks) nalika dipotong, anu dimangpaatkeun salaku lém atawa *medicinally*. Geutahna remen digaringkeun nalika panén.

Sukun téh tutuwuhan pangan pokok di wewengkon Pasifik, ngahaja dipelak sangkaan kaala  buahna anu  kawas tipungan. Ieu kaasup kuluarga anu sarua, Moracéae, jeunh sukun Afrika (Treculia africana), yang ditanam untuk benih.

Metode tradisional untuk menyiapkan buah sukun termasuk memanggang di oven tanah atau memanggang di atas bara panas. Buahnya difermentasi dengan cara menguburnya berlapis-lapis antara daun, dicampur dengan krim kelapa, dan dipanggang menjadi roti asam. Saat ini, buahnya juga dipanggang, dikukus, atau digoreng sambil diparut sukun sering dijadikan gantinya tepung terigu.

## Baca ogé 
* jmpl|SukunNangka (*Artocarpus heterophyllus*) 

## Rujukan 
* Breadfruit Institute, National Tropical Botanical Garden
*  (2002): Hawaiian Legend of the Guardian Spirits. *University of Hawaii Press, Honolulu*.Excerpted story online 

## Tumbu kaluar 
* A Voyage to the South Sea by William Bligh, 1792, from Project Gutenberg. The title in part of Bligh's own account of the famous mutiny is: *A Voyage to the South Sea, undertaken by command of His Majesty, for the purpose of conveying the bread-fruit tree to the West Indies*
* Breadfruit Institute
* Fruits of Warm Climates: Breadfruit
* Know and Enjoy Tropical Fruit: Jackfruit, Breadfruit & Relatives 
* Nutrition Facts for Breadfruit 
* Breadfruit Benefits
* Artocarpus altilis (Moraceae) 
*
Saluran gambar kelir

**Saluran gambar** (basa Inggris: *image pipeline* atawa *video pipeline*) nyaéta hiji istilah nu dipaké keur ngagambarkeun komponén-komponén nu hususna atawa ilaharna dipaké antara sumber gambar (saperti kaméra, pamindai/*scanner*, atawa *rendering engine* dina kaulinan komputer), jeung *renderer* gambar (saperti sét televisi, layar komputer, panyitak/*printer*, atawa layar bioskop), atawa keur ngajalankeun pamrosésan gambar digital panengah *(intermediate)* nu ngandung dua atawa leuwih blok pamrosésan nu papisah. Hiji saluran gambar/vidéo bisa tumerap minangka pakakas lemes komputer, dina hiji pamrosés sinyal digital, dina FPGA atawa minangka ASIC nu fungsina tetep. Minangka tambahan, rangkéan analog bisa dipaké pikeun ngalakukun loba fungsi nu sarua.

Gambar di handap nuduhkeun hiji pamakéan sacara basajan tur husus tina dua saluran gambar. Satengah nu luhur midangkeun komponen nu bisa jadi aya dina kamera digital. Satengah nu handapna mah bisa jadi dipaké dina aplikasi keur ningali gambar dina komputer keur midangkeun gambar nu dijieun ku kamera.

Perlu dicatet yén operasi-operasi nu niron kalakuan fisik jeung linier, kawas panyekalaan gambar *(image scaling)*, idéalna diteundeun di beulah kénca, gawe dina sinyal RGB linier. Operasi-operasi nu katempo saragem ("perceptually uniform"), kawas kompresi gambar rugi *(lossy image compression)*, dina sisi séjén, diteundeun di beulah katuhu, gawe dina sinyal r'g'b atawa Y'CbCr nu geus dikoreksi gammana ("gamma-corrected" ).

## Rujukan 
*
Pangelir

**Pangelir** (basa Inggris: *colourant* atawa *colorant* nyaéta hiji barang nu ditambahkeun kana barang séjéna nyababkeun parobahan kelir. Pangelir bisa mangrupa celep, pigmen, mangsi, cet, atawa bahan kimia. Contona, urang bisa nambahkeun bodas keur ngeliran cet, hideung pikeun ngiuhkeun (mere bayangan) kana cet, nu ahirna ngarobah kelir atawa nileyna.

## Dahareun
*Artikel utama: Ngeliran dahareun*

Dina dahareun, pangelir mangrupa aditif dahareun, nu siga kieu dibéré kode identifikasi saragem nu disebut E Number. Henteu sakabéh bahan nu mibanda E Number mangrupa pangelir, ukur nu aya dina jangkah E100-E199.

## Tumbu kaluar
* Colorants
Gandasoli

**Gandasoli** (*Hedychium coronarium*) nyaéta tuwuhan ti kulawarga jajahéan nu asalna ti wilayah Nepal jeung India deukeut pagunungan Himalaya.	

## Ciri-Ciri
thumb|200px|left|*Gandasoli* nu tumuwuh di Sierra Escambray, Kuba

Gandasoli anu boga ngaran ilmiah (*Hedychium coronarium*) mangrupa pepelakan nu tumuwuh ngarumpun. Ciri-cirina boga batang sejati sarta jangkung antara 40 jeung 50&nbsp;cm, jeung kembangna seungit. Kembang ieu tumuwuh dina pucuk batang. Sedengkeun daunna wangun manjang sarta handapna rada buluan. Tangkai daunna aya létahan.
Wangun kembangna bulir sarta boga pelindung warna héjo. Tina hiji daun pelindung kaluar dua atawa tilu kembang warna bodas hérang atawa kakonéngan. Sedengkeun rimpangna tumuwuh rapet,jeung seungit pisan.							

## Sumebar
Di Jawa tutuwuhan ieu aya di sakabéh pulo, jeung mimiti dipelak kira-kira saprak urang Hindu datang ka Jawa. Di Jawa, karak tutuwuhan ieu sumebar ka wewengkon Malesia (Istilah pikeun wewengkon Indocina, Semenanjung Malaya Indonésia jeung Filipina).

## Rujukan 
* http://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Butterfly%20Ginger%20Lily.html
* http://www.plantoftheweek.org/week086.shtml 
* http://www.canoeplants.com/awapuhi.html
* http://www.satuharapan.com/read-detail/read/gandasuli-tanaman-berumpun-khas-tropis-basah 
*http://www.plantamor.com/index.php?plant=656

## Dicutat tina
Bukhansan

**Bukhansan**, atawa **Gunung Bukhan**, nyaéta hiji gunung di  béh kalereun Seoul, Korea Kidul. Bagéan penting Séoul diwawatesan ku Bukhansan, nu mangrupa patempatan nu gampang katempo ti sabagéaan wewengkon di kota ieu.

Gunung ieu jangkungna 836.5 méter saluhureun pabeungeutan laut. Ngaran ieu hartina "Gunung Han Kalér," nujul kana perenahna di kalereun walungan Han. Gunung ieu ogé mangrupa totondén wates Kalér nalika jaman Joseon Séoul.

Bukhansan, jeung Taman Nasional Bukhansan nu mangrupa bagéanana, mangrupa daya tarik nu kasohor di wewengkon Séoul. Gunung ieu dipikawanoh minangka salah sahiji tujuan nu dipikaresep pikeun nempo manuk jeung *hiking* di wewengkon métropolitan Seoul.

## Ngaran 
Kiwari geus aya peta pikeun malikkeun deui ngaran Bukhansan. Geus sababaraha taun lilana tepi ka kiwari, tilu punclut taman ieu kabéhanana disebut "Bukhansan"; sok padahal, ngaran asli katilu punclut éta kabéhananan téh nyaéta Samkaksan, nu hartina "tilu gunung tandukan". Pupuhu Kantor Distrik Gangbuk-gu di Séoul mingpin petisi ka pamaréntah puseur pikeun ngaganti ngaran gunung ieu balik deui ka ngaran aslina.

## Galeri

Image:Yanghwa Bridge.jpg
Image:Korea-Bukhansan-16.jpg
Image:Korea-Bukhansan-19.jpg
Image:Korea-Bukhansan-04.jpg
Image:Korea-Bukhansan-20.jpg
Image:Korea-Bukhansan-07.jpg
Image:Korea-Bukhansan-03.jpg
Image:Korea-Seoul-Cheongwadae-Blue.House-Bukhansan-02.jpg

## Catetan
## Tempo ogé
*Daptar pagunungan di Koréa
*Taman nasional di Koréa Kidul
*Pelesir di Seoul

## Tumbu kaluar
*Birdwatching Guide 
*Bukhansan National Park 
*Hiking in the Mt. Samkak (三角山에 가련다)
Taman Nasional Juwangsan

**Taman Nasional Juwangsan** (주왕산국립공원) nyaéta salah sahiji taman nasional di Koréa Kidul nu perenahna di propinsi Gyeongsang Kalér, Koréa Kidul, mangrupa bagéan pagunungan Taebaek. Jadi taman nasional ka-12 di Koréa Kidul saprak taun 1976. Ukuran total taman ieu 107,425&nbsp;km².

## Pamincut
*Daejéonsa - Candi
*Situ Jusanji
*Juwangam - Patapan
*Baekryéonam - Patapan
*Curug Dalgi
*Féstival Azaléa Karajaan Juwangsam - féstival taunan, diayakeun minggu munggaran bulan May.

## Tumbu kaluar
*Loka resmi
Organisasi Kaséhatan Dunya

right|175px|Bandéra WHO
**Organisasi Kaséhatan Dunya** (basa Inggris: ***World Héalth Organization***/**WHO**) nyaéta hiji badan PBB nu tumindak minangka koordinator kaséhatan umum internasional nu markasna aya di Jenewa, Swiss. WHO diadegkeun ku PBB tanggal 7 April 1948. Diréktur Jéndral nu kiwari ngajabat nyaéta Margarét Chan (mangku kalungguhan ti saprak 8 Nopémber 2006). WHO ngawaris loba mandat jeung persediaan ti organisasi saméméhna, Organisasi Kaséhatan, nu mangrupa agénsina LBB.

## Tumbu luar 
*  Situs resmi
Leunca

**Leunca** (***Solanum nigrum***) ngaran hiji spésiés tutuwuhan dina genus *Solanum*, pituin Eurasia nu disebarkeun ka Amérika jeung Australasia, tumuwuh liar, jangkungna 30–120&nbsp;cm, daunna rérégéan, panjangna 4-7,5&nbsp;cm. Buahna buleud sababaraha dina sagagang, kelirna héjo (ngora) nepi ka hideung (kolot), sok didahar pikeun lalab.

## Toksisitas 
Leunca nu héjo kénéh jeung daunna anu geus kolot ngandung glikoalkaloid antukna ngandung racun mun didahar atah. Toksisitasna teu sarua, gumantung galurna. Najan jarang pisan nepi ka parna karacunanana, kungsi aya laporanana. Racunna téh cenah asalna tina solanin.

## Katuangan 
Di Tatar Sunda jeung India, leunca biasa dipelak jeung dilalab. Olahan nu paling kawentar nyaéta karédok leunca.

## Mangpaat 
Masarakat loba nu nganggap leunca téh kaasup afrodisiak.

## **Galeri** 

Gambar:Solanum nigrum flowers.jpg|Kembang leunca
Gambar:Solanum nigrum fruit black.jpg|Buah leunca

## Rujukan 
* *Solanum nigrum*. Disalin 5 Nopémber 2008.

## Tumbu kaluar 
* Ranti (*Solanum nigrum*) ti Plantamor
Gangbuk-gu

**Gangbuk-gu** (lit. kalér walungan gu) nyaéta salah sahiji tina 25 *gu* di kota Seoul, Koréa Kidul. Ngaran ieu asalna tina kanyataan yén Gangbuk-gu perenahna di kalereun walungan Han. Dijieun ti *Dobong-gu* (도봉구) taun 1995. Walikota kiwari nyaéta Hyun Pung Kim (김현풍).

## Babagéan administratif 
*Songjung-dong (송중동 松中洞); Dong resmina nyaéta Mia-dong
*Songcheon-dong (송천동 松泉洞); Dong resmina nyaéta Mia-dong
*Samgaksan-dong (삼각산동 三角山洞); Dong resmina nyaéta is Mia-dong
*Samyang-dong (삼양동 三陽洞); Dong resmina nyaéta is Mia-dong
*Mia-dong (미아동 彌阿洞); Dong resmina nyaéta Mia-dong
*Beon-dong (번동  樊洞); Dong resmina nyaéta Béon-dong
*Suyu-dong (수유동 水踰洞); Dong resmina nyaéta Suyu-dong
*Insu-dong (인수동 仁壽洞); Dong resmina nyaéta Suyu-dong
*Ui-dong (우이동 牛耳洞); Dong resmina nyaéta Ui-dong

## Angkutan 
### Karéta 
*Seoul Metro
;*Subway Seoul Jalur 4
;;;(Dobong-gu) ← Suyu — Mia — Miasamgeori → (Seongbuk-gu)

## Kota sadulur 
### Domestik 
* Boseong, Koréa Kidul
* Dangjin, Koréa Kidul
* Gimcheon, Koréa Kidul
* Goseong, Koréa Kidul
* Yangpyeong, Koréa Kidul

### International 
* Jiading District, Shanghai, China
* Tateyama, Toyama, Japan
* Dadong District, Shěnyáng, China
* Yogyakarta, Indonésia

## Rujukan 
## Tumbu kaluar 
* Official web site
YCbCr

**YCbCr** atawa '''Y'CbCr'* nyaéta hiji kulawara rohangan kelir nu dipaké minangka bagéan tina *Color image pipeline'' dina sistim video katut fotografi digital. Y' nyaéta komponen luma sedengkeun Cb jeung Cr nyaéta komponen kroma perbédaan bulao jeung beureum. Prima (') dina Y pikeun ngabédakeun jeung luma tina luminansi, nu hartina intensitas cahya dienkode sacara henteu linier maké gamma.

Y'CbCr lain rohangan kelir absolut, mangrupa hiji *cara nyandikeun* informasi RGB. Kelir din akanyataannana dipidangkeun gumantung kana *pangelir* RGB aktual nu dipaké keur midangkeun sinyal. Ku kituna hiji ajen nu ditunjukkeun minangka Y'CbCr nyaéta ukur bisa diperkirakeun lamun colorant RGB standar atawa profil ICC dipaké.

## Ngaran
YCbCr sakapeung mah disingget **YCC**. Y'CbCr mindeng disebut YPbPr lamun dipaké dina vidéo komponén analog, sok sanajan istilah Y'CbCr ilahar ogé dipaké keur duanana, katut atawa tanpa *prime*.

Y'CbCr mindeng kaliru jeung rohangan kelir YUV, tur hususon istilah YCbCr jeung YUV téh bisa dipaké piligenti, nu matak ngabingungkeun; nalika nujul kana sinyal-sinyal dina wangun vidéo atawa digital, istilah "YUV" leuwih ngandung harti "Y'CbCr".

## Rujukan
## Tumbu kaluar
* Charles Poynton - Color FAQ
* Charles Poynton - Video engineering 
* YCrCb to RGB converter
* Color Space Visualization 
* PC Magazine Encyclopedia: YCbCr
Pungdeokcheon

**Pungdéokchéon** mangrupa anak walungan Tancheon, nu ngalir di Suji-gu di kota Yongin, Gyeonggi-do. Walungan ieu ngahiji jeung Tancheon ti  béh kulon di Jukjéon.

.]]

## Tempo ogé
*Walungan di Koréa
*Géografi Koréa Kidul
Dorimcheon

**Dorimchéon** nyaéta salah sahiji walungan di Seoul, Koréa Kidul. Walungan ieu sumberna ti léngkob antara Gwanaksan jeung Samseongsan di béh kidul Seoul tur ngalir ka kalér, ngaliwatan Universitas Nasional Seoul. Ti Stasion Sillim ka Stasion Daérim, bisa maké Jalur 2 Subway Seoul, nu aya di saluhureun walungan ieu, sahingga urang bisa leumpang di sapanjang jalan cai. Walungan ieu ngamuara ka Anyangcheon 250m ngaliwatan béh kulon tungtung peron Stasion Dorimcheon.

## Tempo ogé 
* Walungan di Koréa
* Géografi Koréa Kidul
Walungan Ciliwung

**Walungan Ciliwung** nyaéta hiji walungan nu ngaliwatan Jakarta, Indonesia. Walungan ieu ngalir ti sumberna di deukeuteun Puncak di dataran luhur di Jawa Kulon tepi ka Teluk Jakarta.

Kira-kira taun 1720, loba pabrik gula diwangun sapanjang Walungan Ciliwung. Tina 130 pabrik, 50 di antarana aya di sisi walungan ieu. Para pagawena sok miceunan runtah tiwu ka walungan. Maranéhanana henteu sadar yén hal éta nyababkeun walungan jadi beuki deet.

## Tumbu luar
* wcities
Kali Yuga

**Kali Yuga** (Devanāgarī: , lit. "Jaman Kali", "jaman goréng"), nyaéta salah sahiji tina opat tahap atawa yuga nu diliwatan ku dunya dina ageman Hindu,. Sacara tradisional, lolobana umat Hindu percaya yén Kali Yuga téh lilana 432,000 taun. Kali Yuga diaku ogé tur dinyatakeun dina ajaran Sikh, di Guru Granth Sahib.

## Rujukan 
## Tumbu kaluar 
* On the Golden period of 10,000 years in current Kali Yuga
* Future History of the World - description of the features of Kali Yuga
* Comparison of Hindu and Christian end-of-world prophecies
* Story of the Kali Yuga 'taking up residence' at beginning of the current age 
* Kali Yuga and the Precession of the Equinoxes
Kalénder Iran

**Kalénder Iran**  katelah ogé **kalénder Pérsia** atawa **kalénder Jalāli** nyaéta hiji kalénder panonpoé nu kiwari dipaké di Iran jeung Afghanistan. Kalénder ieu dumasar kana tengetan, lain aturan. Unggal taun dimimitian dina vernal equinox nu ditangtukeun ku tengetan astronomis ti Teheran (atawa 52.5°E méridian, nu ogé nangtukeun IRST) jeung Kabul. Ieu leuwih akurat tinimbang  kalénder Grégori.

Taun kalénder Iran kiwari nyaéta '*1387 AP* (AP = Anno Persico/Anno Persarum = taun Persia)''.
Kalénder Hindu

right|250px|thumb|Halaman kalender Hindu 1871-72.

**Kalénder Hindu** digunakeun nalika zaman kuna tur loba parobahan alatan prosés regionalisasi, kiwari aya sababaraha kalender India regional, ogé kalender nasional India.

## Tumbu kaluar 
* Comparing the Surya Siddhanta and the Astronomical Ephemeris by Daphne Chia (pdf, 404KB)
* An ISKCON interpretation of the Hindu calendar
Vikram Samvat

**Vikram Samvat** (**Bikram Samwat**) nyaéta kalender nu dijieun ku kaisar Barata di India Vikramaditya. Mangrupa kalénder resmi di Népal. Kalénder ieu biasana dimimitian ti tanggal 13 atawa 14 April -56, 56.7 taun saméméh kalénder Gregori.

## Bulan
Beunying

***Beunying***; *Ficus fistulosa* nyaéta hiji spésiés tina tuwuhan dina kulawarga Moraceae. Ieu tutuwuhan téh ngandung potensi jadi ubar lantaran ngandung senyawa alkaloid, triterpenoid jeung flavonoid anu mangrupa kelompok senyawa bioaktif. Jangkung tangkalna bisa nepi kana 20 m jeung 21 dbh, jeung diaméter 25&nbsp;cm.
Catangna boga geutah anu warnana bodas. Kalakayna regas, babari potong. *Stipula* kira-kira 10&nbsp;mm, gundul. Ukuran diaméter buahna 10mm, warnana konéng semu coklat, wangunna buleud, mibanda daging buah. Buahanna téh ranggeuyan napel kana kalakay jeung catangna.

## Ékologi
Beunying bisa hirup dina kondisi alam ti mimiti wilayah *dipterocarp* campuran nu teu kaganggu, nepi ka leuweung sub-pagunungan, sarta nepi kana 1.700 m. Dina tonggong pasir jeung pagunungan anu miboga tékstur taneuh teula (taneuh liat) nu pacampur jeung keusik.

## Distribusi
Ti mimiti India wétan jeung laut Cina kidul ka New Guinea. Di Bornéo loba kapanggih di Sarawak, Sabah jeung Kalimantan Wétan.

## Kagunaan 
*Pucukna bisa didahar atah keur ubar méncrét.
*Buahna bisa didahar.

## Dicutat tina
## Tutumbu Kaluar
* Five hundred plant species in Gunung Halimun Salak National Park, West Java: a checklist including Sundanese names, distribution and use. Priyadi et al. 2010. CIFOR, Bogor, Indonésia. ISBN 978-602-8693-22-6
* Figweb  Major reference site for the genus *Ficus*
* Video: Interaction of figs and fig wasps Multi-award-winning documentary
* Fruits of Warm Climates: Fig
* Ficus Tree and Fig Care Information 
* California Rare Fruit Growers: Fig Fruit Facts 
* North American Fruit Explorers: Fig 
* BBC: Fig fossil clue to early farming

*
Korean Folk Village

**Koréan Folk Village** nyaéta salah sahiji wanda *tourist atraction* mangrupa musieum hirup nu perenahna di kota Yongin, salah sahiji kota satelit di Wewengkon Méropolitan Seoul, propinsi Gyeonggi, Koréa Kidul.

Mangpaat ayana Koréan Folk Village nyaéta keur midangkeun unsur-unsur kahirupan jeung kabudayaan Koréa. Loba bagéan nu aya di taman ieu. Loba réplika imah tradisional ti kelas sosial (patani, nu boga lahan, *yangban) jeung wewengkon nu béda-béda.

Taman ieu ogé boga *pasar di jajalanan* tradisional, réstoran, katut tempat pidangan téhnik karajinan karya tulis katut karya logam tradisional. Aya ogé pintonan ibing tradisional, kaahlian numpak kuda, adat kawinan, katut aktivitas-aktivitas pelesiran liana.

Bagéan taman hiburan boga *ride'' jeung kaulinan, musieum seni, taman arca, Musieum Kuna Koréa, tur Musieum Kuna Dunya nu nyorot gaya hirup tradisional ti sakuliah dunya.

Koréan Folk Village mangrupa tujuan pelesir kasohor boh keur urang Koréa, boh keur urang luar. Perenahna deukeuteun Everland nu mangrupa tujuan pelesir pangkasohorna di Koréa Kidul.

### Tumbu kaluar
*Korean Folk Village (Loka ramat resmi) 

### Galeri

Image:Korean.Folk.Village-Minsokchon-01.jpg
Image:HousesKoreanFolkVillage.jpg|Imah tradisional
Image:Korean.Folk.Village-Minsokchon-07.jpg
Image:HorsemanshipKoreanFolkVillage.jpg|Kaahlian numpak kuda
Image:TightropewalkerKoreanFolkVillage.jpg|Leumpang dina luhur tali
Image:Korean.Folk.Village-Minsokchon-15.jpg
Image:Korean.Folk.Village-Minsokchon-04.jpg
Image:TraditionalfarmergarbKoreanFolkVillage.jpg|Patani
Image:ScarecrowKoreanFolkVillage.jpg|Bebegig
Image:Korean.Folk.Village-Minsokchon-10.jpg
Image:Korean.Folk.Village-Minsokchon-08.jpg
Image:Korean.Folk.Village.Misokchon-14.jpg
Abad ka-11 SM

**Abad ka-11 SM** nyaéta abad Saméméh Maséhi nu lumangsung antara taun 1001 SM tepi ka 1100 SM, atawa ti dasawarsa 1000-an SM tepi ka 1090-an SM dina kalénder Gregori.

## Inohong penting 
## Pamanggihan 
## Dasawarsa jeung taun 
## Tempo ogé 
* Kalénder kajadian

## Rujukan
Finalisasi (cakram optik)

**Mungkas**, **ngaréngsékeun** atawa **finalisasi** (basa Inggris: **finalizing (atawa diéjah ogé finalising)** hiji cakram optik (istilah ieu leuwih mindeng diterapkeun kana média DVD keur ngarékam) nyaéta hiji prosés nulis data pangrojong kayaning menu DVD, data diréktori, jeung sabangsana kana hiji cakram optik sangkan bisa diputer dina sistim nu lain mangrupa tempat ngarékamna. Minangka hiji aturan umum, finalisasi hartina cakram éta moal bisa ditulisan deui. Ieu mangrupa léngkah pamungkas dina prosés nulisan DVD.

Istilah ieu dipaké ogé minangka hiji kecap alternatif keur "nutup" CD-R, nu mana data Daptar Eusi jeung sabangsana ditulis sangkan komputer bisa maca. Kawas finalisasi DVD, CD-R nu geus ditutup moal bisa narima data deui.

Sababaraha format rékam, kawas DVD+RW VR, henteu kudu maké finalisasi saméméh diputer.
Poé Pépéro

**Poé Pépéro** nyaéta hiji tradisi di Koréa Kidul nu sarua jeung Poé Valentine atawa *Sweetest Day*. Dingaranan kitu téh dumasar kana *snack* Koréa Pépéro katut diayakeunana acara ieu tanggal 11 Nopémber, sabab tanggal "11/11" téh siga lima potongan Pépéro. Poé ieu diriakeun lolobanaana ku barudak ngora katut pasangan, nu silih tukeuran potongan Pépéro, permén liana, jeung hasiah nu romantis.

Dumasar kana hiji carita, Poé Pépéro dimimitian taun 1994 ku barudak sakola di sakola tengahan wanoja di Busan, nu silih tukeuran potongan Pépéro minangka hadiah pikeun silih miharep sangkan tuwuh "saluhur jeung salangsing Pépéro" (Pépéro hartina "kuru siga *stick*"). Tapi, kawasna mah Poé Pépéro téh aya ku alpukahna Lotté, pausahaan nu nyieun Pépéro.

Di Jepang, *Poé Pocky* nu sarua diayakeun tanggal 11 Nopember 1999, nu mangrupa taun  ka-11 jaman Heisei. Tanggalna, 11/11 taun ka-11, siga 6 potongan Pocky. 

## Tempo oge
*Pépéro
*Poé Bodas
*Daptar jejer nu patali jeung Koréa
*Budaya kontémporér di Koréa Kidul
*Armistice Day
*Public holidays in South Korea

## Tumbu kaluar
*JoongAng Daily Newspaper article about Pepero day 
*Official Pepero Site  (Koréan)
*Pepero, poppies claim today`s date  (English)
Tinju Yunani Kuna

**Tinju Yunani Kuna** asalna ti abad ka-8 SM (Iliad Homer ), dipraktékkeun dina rupa-rupa acara masarakat di puseur-puseur dayeuh Yunani. ku sabab lolobana mah sumber rujukanana ukur carita, tinju Yunani Kuna hésé dilacak kumaha prak-prakan aturanana. Nu pasti, tinju nu maké sarung leungeun (atawa cukup dibulen) téh écés ayana dina awal mangsa klasik.

## Asal-usul 
 (1500 MM), frésko Knossos, bukti dipakéna sarung leungeun.]]
Aya bukti arkéologis jeung seni ngeunaan tinju Yunani Kuna (katelahna *pyx* atawa pygme dina basa Yunani Kuna) ti mangsa Minoan jeung Mycenaean. Carita ngeunaan ieu tinju dimimitian ti Theseus, pupuhu nagara nu ngaduhareupkeun dua patinju disina silih tonjok nepi ka palastrana. Patinjuna maké sarung peureup anu dicucukan, leungeunna deukeut pigeulang dibulen, awakna buligir.
## Rujukan 
**Ancient Greek Boxing*. Disalin 19 Nopémber 2008.
T Express

**T Express** nyaéta hiji roller coaster tina kayu di Everland, Yongin, Koréa Kidul. mangrupa coaster kayu munggaran di Koréa Kidul, roller coaster Intamin AG kaopat nu maké rél meunang nyitak, kandaraan jenis munggaran di Asia, tur mangrupa nu munggaran maké karéta. Kiwari mangrupa coaster kayu pangnutugna di dunya, sadarajat leuwih nutug ngéléhkeun rékor El Toro. T Express mangrupa coaster kayu panggancangna kasalapan, pangluhurna katilu, tur pangpanjangna kagenep.
Jawura

**Jawura** atawa *Garcinia dulcis Kurz* nyaéta tutuwuhan anggota génus *Garcinia* anu sakulawarga jeung manggu jeung asem kandis.
Kiwari kondisina geus beuki langka kapanggih. Sanajan kitu, kiwari jawura dibudidayakeun di taman buah Mekarsari. 

Di Mekarsari jawura bisa ditingali dina aréal *nursery*, jeung kebon buah blok D. Jawura dipercaya minangka tutuwuhan asli Indonésia anu ngan saukur jadi di Jawa jeung sabagian Kalimantan, sanajan ieu tutuwuhan téh tumuwuh ogé di Filipina jeung Thailand .

Hal anu kudu diperhatikeun dina waktu ngadahar buah jawura sacara langsung nyaéta geutahna.Siki jawura bisa dipaké keur ubar raheut, ubar gondok jeung ubar sariawan. Pikeun ubar raheut, dipaké ± 8 gram siki jawura, tuluy dibeuleum nepi ka tutung, dibubukkeun, tuluy dipurulukkeun kana bagian anu raheut atawa moléték. Iwal ti di Bandung, ogé aya Kampung Mundu di Ciamis, kacamatan Mundu di Cirebon, Désa Mundu di Indramayu, jeung réa deui tempat séjén anu maké ngaran ieu buah téh.

## Rujukan 
## Tutumbu Kaluar
*
Hoé

**Hoé** nyaéta sagolongan tuwuhan palma ti suku sub-kulawarga (*tribus*) **Calaméae** anu mibanda kabiasaan nérékél ngareuy, utamana *Calamus*, *Daemonorops*, jeung *Oncocalamus*. Suku sub-kulawarga Calaméae sorangan diwangun ku kira-kira genep ratus anggota, kalayan wewengkon sumebarna di bagian tropis Afrika, Asia sarta Australasia. Diasupkeun ogé kana suku sub-kulawarga ieu téh *Salacca* ( contona salak), *Metroxylon* (contona rumbia/sagu), sarta *Pigafetta* anu henteu ngareuy, sarta sacara tradisional henteu digolongkan minangka hoé.

Tangkal hoé biasana boga diaméter 2–5&nbsp;cm, buku-bukuna paranjang, henteu boga *rongga*, sarta réa anu ditangtayungan ku cucuk-cucuk panjang, teuas, sarta seukeut. Cucuk ieu boga guna salaku pakakas pertahanan diri tina binatang hérbivora, sakaligus mantuan pikeun naék (ngareuy), alatan hoé henteu dilengkepan ku sulur. Hiji tangkal hoé bisa ngahontal panjang ratusan méter. Tangkal hoé ngaluarkeun cai lamun dikadék. Badak Sunda dipikanyaho ogé ngajadikeun hoé minangka salah sahiji kadaharanana.

lolobana hoé asalna ti leuweung di Indonésia, kawas Sumatra, Jawa, Bornéo, Sulawesi, sarta Nusa Tenggara. Indonésia nyadiakeun 70% kaperluan hoé di dunya. Sésa pasar dieusi ku Malaysia, Filipina, Sri Lanka, jeung Bangladés.

Hoé gancang tumuwuh sarta rélatif gampang dipanén sarta diangkut.

## Kaguna
thumb|left|Korsi tina hoé.
Hoé anu ilahar dipaké dina industri teu pati réa teuing. Sawatara anu pangilaharna diperdagangkeun nyaéta Manau, Batang, Tohiti, Mandola, Pamali-pamali, Suti, Sega, Lambang, Blubuk, Jawa, Pait, Kubu, Lacak, Slimit, Cacing, Semambu, sarta Pulut.

Sanggeus dibérésihan tina palapah anu cucukan, hoé diawétkeun sarta ditangtayungan tina supa *Blue Stain*. Sacara gurat badag aya dua prosés ngokolakeun bahan baku hoé: Ngasakan ku minyak tanah pikeun hoé nu ukuranana sedeng/gedé  sarta Ngahaseupan ku walirang pikeun hoé nu ukuranana leutik.

Saterusna hoé bisa dikokolakeun jadi sagala rupa bahan baku, contona dijieun *Peel* (pesékan)/*Sanded Peel*, dipulas /semi-pulas, dijieun *core*, *fitrit* atawa *star core*. Puseur industri kerajinan jeung mébel hoé pangbadagna di Indonésia perenahna di Cirebon.

Pamangpaatan hoé utamana nyaéta pikeun bahan baku mébel, contona korsi, méja tamu, sarta erak buku. Hoé mibanda sawatara kapinunjulan batan kai, kawas hampang, kuat, élastis / gampang dijieun, sarta murah. Kakurang nu utamana nyaéta gampang kakeunaan kutu bubuk "Pin Hole".

Tangkal hoé ogé bisa dijieun iteuk sarta pakarang. Réa paguron silat ngajarkeun cara tarung ngagunakeun ietuk hoé. Di sawatara tempat di Asia Tenggara, hoé dipaké pakakas paneunggeul dina hukuman pecut pikeun palaku tindakan kiriminal nu tangtu.

Sawatara hoé ngaluarkeun geutah (resin) tina gagang kembangna. Geutah ieu boga warna beureum sarta dipikawanoh dina perdagangan salaku ''dragon's blood'' ("getih naga"). Resin ieu dipaké pikeun ngawarnaan biola atawa minangka méni.

## Dicutat tina
Incuing

**Incuing** atawa **siit incuing** nyaéta kulawarga manuk **Cuculidae** nu kaasup kana ordo Cuculiformes.

## Rujukan 
* **Feduccia**, Alan (1996): *The Origin and Evolution of Birds*. Yale University Press, New Haven. ISBN 0-300-06460-8
* **Olson**, Storrs L. (1985): Section VII.C. Cuculidae. *In:* Farner, D.S.; King, J.R. & Parkes, Kenneth C. (eds.): *Avian Biology* **8**: 110-111. Academic Press, New York.

## Tumbu ka luar 
* Cuckoo sounds from the Neotropics  on xeno-canto.org
Waru

***Waru ***; *Hibiscus tiliaceus* nyaéta tuwuhan gedé ti kulawarga Malvaceae. Ieu tuwuhan ilahar tumuwuh di basisir sarta asalna ti Australia bagian wétan jeung kalér, *Oceania* jeung Asia Tenggara.

Ieu tangkal tumuwuh liar lantaran kapanggih hirup bari teu aya nu melak, ieu tangkal mibanda ngaran anu béda-béda di ungal wewegkon, kayaniang : di Hawaii disebutna *Hau*, di tahiti nyebutna *purau*, jeung sajabana. Tangkal waru mah teu ogoan bisa hirup dina taneuh anu pangsét, kurang subur, garing, kakeueum jeung taneuh anu loba ngandung keusik. Ieu  waru angger bisa tumuwuh.Tangkalna loba kapanggih hirup dina lahan anu turun  hujan dina sataun  800 nepi ka 2000 mm.

## Tempat nu maké ngaran "waru"
*Ciwaru, Cianjur

## Rujukan