open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
5 Désémber

**5 Désémber** nyaéta poé ka-339 dina sataun (ka-340 dina taun kabisat) dina kalénder Gregorian, sésana 26 poé.

## Kajadian 
* 1492 – Christopher Columbus jadi urang Éropa munggaran nu nincekkeun sukuna di Pulo Hispaniola (kiwari Haiti jeung Républik Dominika).
* 1757 – Perang Tujuh Taun: Patempuran Leuthen: Frederick II ti Prusia mingpin pasukan Prusia meunang mutlak ka pasukan Austria pingpinan Pangéran Charles Alexander ti Lorraine.
* 1865 – Perang Kapuloan Chincha: Péru ngabalad jeung Chili ngalawanan Spanyol.
* 1934 – Krisis Habasyah: Pasukan Itali nyerang Wal Wal di Habasyah, perlu opat poé pikeun ngarebut kota éta.
* 1941 – Perang Dunia II: Patempuran Moskow, Georgy Zhukov males nyerang bébéakan ka pasukan Jérman. 
* 1945 – Perang Dunia II: Pangapungan 19, hiji skuadron nu diwangun ku lima kapal *TBF Avengers*, ngiles di Segitilu Barmuda, mangrupa salah sahiji misteri leungitna pasawat pangsohorna dina sajarah.
* 1952 – *Great Smog* / Kabut Raya: Kabut tiis lumungsur di London, nyampur jeung polusi hawa, nelasan saheunteuna 12.000 jalma dina minggu-minggu jeung bulan-bulan kahareupna. 
* 1955 – E. D. Nixon jeung Rosa Parks mingpin Boykot Beus Montgomery di Alabama, Amérika Sarikat.
* 1964 – Lloyd J. Old manggihan kaitan munggaran antara *major histocompatibility complex* (MHC) jeung panyakit —leukeumia cucurut— naratas jalan pikeun nyukcruk pentingna MHC dina réspon sistém kawedukan.
* 1977 – Mesir mutuskeun hubungan diplomasi jeung Syria, Libya, Aljazair, Irak sarta Yaman Kidul, minangka waleran kana Déklarasi Tripoli ngalawan Mesir.
* 1995 – Perang Sodara Sri Langka: Pamaréntah Sri Langka ngabéwarakeun geus hasil nalukeun bénténg Tamil di Jafna.
* 2005 – Lini 6.8 Mw  Dano Tanganyika ngeundeuk-ngeundeuk provinsi-provinsi wétan Républik Démokratik Kongo ku Inténsitas Mercalli maksimum X (Ékstrim), nelasan genep jalma.
* 2006 – Komodor Frank Bainimarama ngarebut pamaréntahan di Fiji.
* 2013 – Serangan milisi Anshar al-Syariah di kompléks Kamentrian Patahanan di Sana'a, Yaman, nelasan saheunteuna 56 jalma sarta nyideraan 200 séjénna..
* 2017 – Komite Olimpiade Internasional ngalarang Rusia pikeun ulubiung dina Olimpiade Usum Tiis 2018 alatan kasus *doping* di Olimpiade Usum Tiis 2014.

## Nu babar 
* 852 – Zhu Wen, kaésar Tionghoa nu ngadegkeun Dinasti Liang (td. 912)
* 1537 – Ashikaga Yoshiaki, shōgun Jepang (td. 1597)
* 1782 – Martin Van Buren, présiden ka-8 Amérika (d. 1862)
* 1901 – Walt Disney, animatur Amérika, nu ngadegkeun *The Walt Disney Company* (td. 1966)
* 1927 – Bhumibol Adulyadej, raja Thailand (td. 2016)
* 1962 – Ribut Waidi, pamaén bola Indonésia (td. 2012) 
* 1978 – Marcelo Zalayeta, pamaén bola Uruguay
* 1989 – Kwon Yuri, tukang ngawih tur artis Koréa
*1995 – Anthony Martial, pamaén bola Perancis

## Nu pupus 
* 1791 – Wolfgang Amadeus Mozart, komposer Austria (l. 1756)
* 1973 – Robert Watson-Watt, insinyur Skotlandia (l. 1892)
* 2013 – Nelson Mandela, présidén kahiji Afrika Kidul (l. 1918)

## Poé peré / poé panginget-nginget 
* Poé Taneuh Dunia

## Tumbu luar
30 Nopémber

**30 Nopémber** nyaéta poé ka-334 dina sataun (ka-335 dina taun kabisat) dina kalénder Gregorian, sésana 31 poé.

## Kajadian 
* 1803 – Ékspédisi Balmis dimimitian di Spanyol, tujuanna pikeun ngavaksinasi cacar jutaan jalma di Spanyol Amérika jeung di Philipina.
* 1853 – Perang Kriméa: Dina Patempuran Sinop, Armada laut Karajaan Rusia dina pingpinan Pavel Nakhimov ngancurkeun armada Turki Ustmani dina pingpinan Usman Pasya di Sinop, hiji palabuan laut di kaleureun Turki.
* 1939 – Perang Usum Tiis: Pasukan Soviét mareuntas ka Finlandia di sababaraha tempat jeung ngaboman Hélsinki sarta kota-kota séjénna, ngamimitian perang.
* 1942 – Perang Dunia II: Patempuran Tassafaronga; Skuadron leutik kapal pangrusak Jepang dipimpin ku Raizō Tanaka ngéléhkeun armada pangjalajah AS dina pingpinan Carleton H. Wright.
* 1947 – Perang Sodara di daérah Mandat Palestina dimimitian, ngajalanan kana dijieunna nagara Israél.
* 1954 – Di Sylacauga, Alabama, Amérika Sarikat, météor Hodges narajang hiji suhunan imah sarta nelasan saurang awéwé nu keur saré beurang; ieu mangrupa hiji-hijina kajadian météor ti langit ninggang jalma nu kungsi kadokuméntasikeun di Wilayah Kulon. 
* 1966 – Barbados merdéka ti Karajaan Inggris. 
* 1967 – Yaman Kidul mérdéka ti Karajaan Inggris.
* 1971 – Iran ngarebut Kapuloan Tunbs Gedé jeung Leutik ti Uni Émirat Arab. 
* 1982 – Album ka-6 Michael Jackson, *Thriller*, dipedalkeun, antukna jadi pangpayu-payuna album rékaman dina sajarah.
* 1995 – Operasi  Badéy Gurun sacara resmi lekasan.
* 1999 – Exxon jeung Mobil néken hiji kasapukan saharga AS$ 73,7 miliar pikeun merger, ngajadi  ExxonMobil, panggedé-gedéna pausahaan di dunia.
* 1999 – Di Seattle, Amérika Sarikat, démonstrasi ngalawan pasamoan WTO ku pamerotés anti-globalisasi teu dinyana ku pulisi sarta maksa kana dibatalkeunna upacara bubuka. 
*2004 – Pasawat Lion Air MD-82 nomer JT 538 tiseureuleu nalika ngadarat di Bandara Adisumarmo, Surakarta, 26 tiwas sarta 61 lianna taratu. 
* 2018 – Lini 7.0 mw nu puseurna ngan 15 mil ti Anchorage, Alaska, ngabalukarkeun karusakan nu lumayan gedé tapi teu aya korban jiwa.

## Nu babar 
* 1835 – Mark Twain, novelis Amérika (td. 1910)
* 1874 – Winston Churchill, PM Inggris (td. 1965)

* 1945 – Roger Glover, pamaén bass ti Wales (Deep Purple, Rainbow)
* 1955 – Billy Idol, musisi Inggris
* 1960 – Gary Lineker, pamaén bola Inggris
* 1965 – Aldair, pamaén bola Brasil
* 1965 – Ben Stiller, aktor Amérika
* 1966 – David Berkoff, atlét ngojay Amérika
* 1978 – Clay Aiken, tukang ngawih Amérika
* 1982 – Elisha Cuthbert, artis Kanada
* 1984 – Nigel de Jong, pamaén bola Walanda
*1985 – Chrissy Teigen, modél Amérika
*1985 – Kaley Cuoco, artis Amérika
* 1993 – Yuri Chinen, panyanyi Jepang (Arashi)

## Nu pupus 
* 2013 – Paul Walker, aktor Amérika (l. 1973)
* 2018 – George H. W. Bush, présidén Amérika ka-41 (l. 1924)

## Poé peré / poé panginget-nginget 
## Tumbu luar
12 Désémber

**12 Désémber** nyaéta poé ka-346 dina sataun (ka-347 dina taun kabisat) dina kalénder Gregorian, sésana 19 poé.

## Kajadian 
* 1098 – Perang Salib Kahiji: Pangepungan Marrotal Numan: Kaum Salib norobos bénténg kota sarta nelasan 20.000 pangeusina. Sanggeus béakkeun kadaharan, maranéhna jadi kanibal.
* 1781 – Perang Révolusionér Amérika: Patempuran Ushant Kadua: Armada laut Inggris dipingpin ku kapal *HMS Victory* ngéléhkeun armada laut Perancis.
*1862 – Perang Sipil Amérika: Kapal USS *Cairo* tikelebuh di Leuwi Yazoo, jadi kapal nu maké palindung nu munggaran nu dilelepkeun ku ranjau kontrol. 
* 1866 – Beledugan Oaks: Pangparah-parahna babancén tambang di Inggris, nelasan 361 panambang jeung nu narulungan.
*1901 – Guglielmo Marconi nampa sinyal radio antar benua nu munggaran nyaéta hurup "S" [***] dina kode Morsé), di Pasir Sinyal di St John's, Newfoundland.
* 1925 – Majelis Iran ngistrénan Reza Khan minangka Shah Iran anyar, ngamimitian dinasti Pahlevi.
* 1941 – Perang Dunia II: Karajaan Inggris nyatakeun perang ka Bulgaria. Hongaria jeung Romania nyatakeun perang ka Amérika Sarikat. India nyatakeun perang ka Jepang.
* 1941 – Adolf Hitler nyatakeun kudu sageuwat-geuwatna panumpuran urang Yahudi dina hiji pasamoan di *Reich Chancellery* (pasamoan para patinggi Nazi).
* 1942 – Perang Dunia II: Pasukan Jérman ngamimitian Operasi Badéy Usum Tiis, hiji usaha pikeun ngudaran kepungan pasukan Axis nalika Patempuran Stalingrad.
* 1963 – Kénya meunang kamerdékaan ti Karajaan Inggris.
* 1979 – Lini 8.2 Mw Tumaco ngeundeuk-ngeundeuk Kolombia jeung Ékuador ku inténsitas Mercalli maksimum IX (Kasar), nelasan 300-600 jalma sarta ngahasilkeun tsunami tohaga.
* 1984 – Maaouya Ould Sid'Ahmed Taya jadi présidén Mauritania katilu sabada kudéta ka Mohamed Khouna Ould Haidalla nalika Haidalla keur nyanyabaan.
* 1985 – *Arrow Air Flight 1285*, hiji pasawat McDonnell Douglas DC-8, ragrag sabada leupas landas ti Gander, Newfoundland, nelasan 256 jalma dina jero kapal, kaasup 236 anggota Divisi Airborne ka-101 Amérika Sarikat.
* 1991 – Féderasi Rusia narik diri tina Pasini Pangadegan USSR.
*1992 – Lini 7,8 Mw disusul ku tsunami di Pulo Florés, saheunteuna 2.500 urang palastra, leuwih ti 500 tatu sarta kurang leuwih 90.000 jama leungiteun imahna.
*2015 – Kasapukan Paris pakait jeung Konvénsi Rancangan Gawé ngeunaan Parobahan Iklim diadopsi.

## Nu babar 
* 1915 – Frank Sinatra, panyanyi Amérika (td. 1998)
* 1946 – Emerson Fittipaldi, tukang balap mobil Brasil
* 1962 – Tracy Austin, pamaén ténes Amérika
* 1970 – Jennifer Connelly, artis Amérika
* 1970 – Regina Hall, artis Amérika
* 1981 – Stephen Warnock, pamaén bola Inggris
* 1984 – Daniel Agger, pamaén bola Dénmark
* 1990 – Seungri, panyani Koréa Kidul (Big Bang)
* 1990 – Victor Moses, pamaén bola Nigeria

## Nu pupus 
* 2006 – Alda Risma, panyanyi jeung artis Indonésia (l. 1982)
* 2007 – Basuki, palawak Indonésia (l. 1956)

## Poé peré / poé panginget-nginget 
* Poé Transimigrasi Indonésia

## Tumbu luar
22 Désémber

**22 Désémber** nyaéta poé ka-356 dina sataun (ka-357 dina taun kabisat) dina kalénder Gregorian, sésana 9 poé.

## Kajadian
* 1790 – Bénténg Turki di Kota Ismail diserang sarta direbut ku Alexander Suvorov tur pasukanna ti Rusia.
*1885 - Itō Hirobumi, saurang samurai, diangkat jadi Perdana Mentri Jepang munggaran.

* 1948 – Sjafruddin Prawiranegara ngadegkeun Pamaréntahan Darurat Républik Indonésia (PDRI) di Sumatra Kulon.

* 1963 – Kapal laut pangjalajah Lakonia kahuruan tur tilelep 180 mil (250 km) kaléreun Maderia, Portugal, jumlah korban128 jiwa.
* 1974 – Grande Comore, Anjouan jeung Mohéli milih pikeun jadi nagara merdéka Komoro. Mayotte milih tetep di sahandapeun pamaréntahan Perancis.
* 1974 – Imah manten Perdana Menteri Inggris Edward Heath diserang ku anggota IRA.
* 1984 – Bernhard Goetz némbak opat calon garong dina karéta cepet di séksi Manhattan di Kota New York, New York.
* 1989 – Présidén Komunis Rumania, Nicolae Ceaușescu disingkirkeun ku Ion Iliescu sanggeus sababaraha poé pacéngkadan.
* 1989 – Gerbang Brandenburg Bérlin dibuka sabada ampir 30 taun, sacara nyata ngeureunan pamilahan Jérman Wétan jeung Kulon.
* 1997 – Pangbantéan Acteal: Para hadirin pasamoan du'a aktipis Katolik Roma di désa leutik Acteal di nagara bagian Chiapas Méksiko, dibantéy ku pasukan paramiliter. 
* 1997 – Hussein Farrah Aidid sacara suka réla nyérénkeun jabatan présidén Somalia nu diparebutkeun ku cara néken Déklarasi Kairo, di Kairo, Mesir. Mangrupakeun léngkah gedé munggaran pikeun islahna Somalia ti saprak taun 1991.
*2001 – Burhanuddin Rabbani, pamingpin pulitik Aliansi Kalér, nyérénkeun kakawasaan di Afghanistan ka pamaréntahan interim pingpinan Présidén Hamid Karzai.

* 2016 – Hiji panalitian manggihan yén vaksin VSV-EBOV éféktif 70-100% pikeun ngalawanan virus Ébola, kukituna jadi minangka vaksin nu pimatiheun ngalawanan panyakit tadi. 
* 2017 – Déwan Kaamanan PBB mutuskeun ku voting 15-0 pikeun nyieun sanksi tambahan ka Koréa Utara, kaasup ngurangan impor minyak nagara éta nepi ka 90%.
* 2018 – Tsunami nu diakibatkeun tina bituna Anak Krakatau di Indonésia nelasan saheunteuna 430 jalma kaasup anggota grup musik Seventeen jeung komédian Aa Jimmy sarta nyideraan ampir sarébu urang séjénna.

## Nu babar 
* 1949 – Maurice Gibb, musisi Inggris (Bee Gees) (td. 2003)
* 1949 – Robin Gibb, musisi Inggris (Bee Gees) (td. 2012)
* 1963 – Giuseppe Bergomi, bék Italia
* 1967 – Dan Petrescu, pamaén bola Romania
* 1973 – Azis Gagap, palawak Indonésia 
* 1968 – Luis Hernández, pamaén bola Méksiko
* 1968 – Dina Meyer, artis Amérika
* 1989 – Jordin Sparks, artis Amérika (*American Idol*)
* 1990 – Zaskia Sungkar, artis Indonésia
* 1993 – Meghan Trainor, artis Amérika

## Nu pupus 
* 2018 – Muhammad Awal Purbani, bassist grup musik Seventeen
* 2018 – Herman Sikumbang, gitaris grup musik Seventeen
* 2018 – Aa Jimmy (Heriyanto), komédian Indonésia

## Poé peré / poé panginget-nginget 
* Poé Indung di Indonésia
* Tepung Taun Korps Wanita Angkatan Darat (KOWAD)

## Tumbu luar
19 Désémber

**19 Désémber** nyaéta poé ka-353 dina sataun (ka-354 dina taun kabisat) dina kalénder Gregorian, sésana 12 poé.

## Kajadian 
* 1796 – Perang Révolusioner Perancis: Dua *frigate* Inggris dina pingpinan Komodor Horatio Nelson jeung dua *frigate* Spnayol pingpinan Komodor Don Jacobo Stuart patelak di leupas basisir Murcia.
* 1912 – William Van Schaick, kaptén kapal uap *General Slocum* nu kabeuleum sarta malastrakeun leuwih ti sarebu jalma dibébaskeun ku Présidén AS William Howard Taft sabada dibui di panjara Sing Sing tilu satengah taun lilana.
* 1941 – Perang Dunia II: Ranjau harmis nu diterapkeun ku para palika Itali ngabalukarkeun karusakan tohaga ka kapal HMS *Valiant* jeung HMS *Queen Elizabeth* di darmaga Alexandria.
* 1946 – Perang Indocina Kahiji dimimitian.
* 1981 – Genep belas jalma ngilang nalika parahu panyalamet Penlee miang pikeun nulungan kapal kargo *Union Star* nu katarajang badéy laut rohaka.
* 1983 – Tropi Piala Dunia FIFA nu aslina, Tropi Jules Rimet, aya nu maling di markas Konféderasi Sépakbloa Brasil di Rio De Janeiro, Brasil.
* 1984 – Déklarasi Réréongan Cina - Inggris, nu nyatakeun yén Cina bakal nuluykeun kakawasaan di Hong Kong, sarta Inggris bakal mulangkeun Hong Kong ka Cina dina tanggal 1 Juli 1997, ditanda tangan di Béijing ku Deng Xiaoping jeung Margaret Thatcher.
* 1997 – Pasawat SilkAir 185 Boeing 737-36N ragrag ka Bangawan Musi di Palembang, Indonésia, nelasan 104 jalma. 
* 1998 – Présidén Bill Clinton di-*impeach* ku Kongrés AS.
* 2016 – Duta Besar Rusia pikeun Turki, Andrei Karlov, ditelasan nalika manéhna keur aya di hiji Paméran Seni di Ankara. Pamaténina, Mevlut Mert Atlintas ditémbak tur nemasing pati ku pangawal Turki.
* 2016 – Serangan mobil di Bérlin, Jérman, nelasan sarta nyideraan réa jelema di hiji Pasar Natal.

## Nu babar 
1906 – Leonid Brezhnev, kapala nagara Uni Soviét kaopat (td. 1982)

1934 – Pratibha Patil, présidén India ka-12

1941 – Lee Myung-bak, présidén Koréa Kidul ka-10

1972 – Alyssa Milano, artis Amérika

1976 – Yusuf Mansur, mubaligh Indonésia

1980 – Jake Gyllenhaal, aktor Amérika

1982 – Mo Williams, pamaén baskét NBA

1987 – Karim Benzema, pamaén bola Perancis

1988 – Alexis Sánchez, pamaén bola Chili

1989 – Yong Jun-hyung, panyanyi Koréa Kidul

1994 – Maudy Ayunda, panyanyi, artis Indonésia

1996 – Franck Kessié, pamaén bola Pantéy Gading

## Nu pupus 
1111 – Imam Al-Ghazali, pilosop Parsi (l. 1058)

## Poé peré / poé panginget-nginget 
## Tumbu luar
13 Désémber

**13 Désémber** nyaéta poé ka-347 dina sataun (ka-348 dina taun kabisat) dina kalénder Gregorian, sésana 18 poé.

## Kajadian 
* 1758 – Kapal pangangkut Inggris, *Duke William* tilelep di Atlantik Kalér, niwaskeun leuwih ti 360 jalma.
* 1862 – Perang Sipil Amérika: Dina Patempuran Fredericksburg, pasukan Jéndral Robert E. Lee ti Konféderasi ngéléhkeun pasukan Jéndral Ambros Burnside ti Union. 
* 1937 – Perang Cina - Jepang Kadua: Patempuran Nanking: kota Nanjing nu dijagaan ku Tentara Révolusionér Nasional dina pingpinan Jéndral Tang Shengzi murag ka Jepang. Hal ieu dituluykeun ku Pangbantéan Nanking, di mana tentara Jepang merkosa jeung maéhan ratusan rébu rakyat sipil.
*1937 – Kantor warta Indonésia, ANTARA, diadegkeun.
* 1939 – Perang Dunia II: Patempuran River Plate: Kaptén Hans Langsdorff nu mawa kapal pangjalajah Jérman *Admiral Graf Spee* patelak jeung kapal Karajaan Inggris HMS *Exeter*, HMS *Ajax* jeung HMS *Achilles* sarta tuluy kasoran.
*1949 – *Knesset* (badan législatif Israél) mutuskeun Yérusalem jadi puseur nagri Israél.
*1957 – Déklarasi Djuanda ditanda tangan.
* 1960 – Nalika Raja Haile Selassie ti Ethiopia keur nyaba ka Brasil, pasukan pangawal karajaanna ngarebut puseur nagri sarta ngaproklamirkeun panggantian dirina ku anakna, Putra Mahkota Pangéran Asfa Wossen.
* 1977 – Pasawat *Air Indiana* 216 murag deukeut Bandara Régional Evansville, nelasan 29 jalma, kaasup tim baskét Universitas Evansville tur para pangiringna.
* 1982 – Lindu 6.0 Ms  Yaman Kalér ngoyag-ngoyag Yaman kulon kidul ku Inténsitas Mercalli maksimum VIII (Heuras), nelasan 2.800 jalma sarta nyideraan 1.500 lianna.
* 1989 – Serangan ka pos jaga Derryard: IRA ngalancarkeun serangan ka pos jaga kandaraan temporér Pasukan Inggris di deukeu Rosslea, Irlandia Kalér. Dua urang Inggris palastra sarta dua séjénna tatu.
* 2001 – Sansad Bhavan, gedong Parlemén India diserang ku téroris. Dua belas jalma palastra kaasup si téroris.
* 2003 – Perang Irak: Operasi Subuh Beureum: Manten Présidén Irak Saddam Hussein kacerek di kota asalna, Tikrit. 
* 2006 – Konvénsi ngeunaan Hak-Hak Jalma-Jalma nu Merlukeun Kahususan diadopsi ku Majelis Umum PBB.

* 2007 – Pasini Lisbon ditaréken ku nagara-nagara anggota EURO.
* 2011 – Hiji serangan bunuh diri lumangsung di Liège, Belgia, nelasan genep jalma sarta natuan 125 séjénna di hiji pasar Natal.

## Nu babar 
* 1816 – Werner von Siemens, insinyur jeung pangusaha Jérman, nu ngadegkeun Siemens (td. 1892)
* 1902 – Talcott Parsons, sosiolog Amérika (td. 1979)
* 1916 – Archie Moore,bokser Amérika (td. 1998)
* 1929 – Christopher Plummer, aktor Kanada
* 1936 – Aga Khan IV, pangusaha, Imam Syiah
* 1957 – Steve Buscemi, aktor Amérika
* 1967 – Jamie Foxx, aktor Amérika
* 1981 – Amy Lee, musisi Amérika (Evanescence)
* 1984 – Hanna-Maria Seppälä, atlét ngojay Finlandia
* 1989 – Taylor Swift, panyanyi Amérika

## Nu pupus 
* 1466 – Donatello, juru lukis Itali (l. 1386)

## Poé peré / poé panginget-nginget 
* Poé Nusantara

## Tumbu luar
30 Désémber

**30 Désémber** nyaéta poé ka-364 dina sataun (ka-365 dina taun kabisat) dina kalénder Gregorian, sésana sapoé.

## Kajadian 
* 1853 – Pameulian Gadsden: Amérika Sarikat meuli lahan ti Méksiko pikeun ngawangun jalan rél di Southwest. 
* 1890 – Nuluykeun Pangbantéan *Wounded Knee*, tentara Amérika Sarikat adu hareupan jeung prajurit Lakota (Sioux) dina Patempuran Misi Drexel.
* 1896 – Pahlawan Philipina, José Rizal dihukum mati ku sekuad juru témbak di Spanyol di Manila.
* 1897 – Koloni Inggris Natal, nyaplok Zulu.
* 1903 – Kahuruan di Téater Iroquois di Chicago, Illinois, nelasan saheunteuna 605 jalma.
* 1906 – Liga Muslim Sakuliah India diadegkeun di Dakka, Bengal Wétan, India Inggris (kiwari Dhaka, Bangladesh).
* 1922 – Républik Sosialis Uni Soviét (singk. Inggris USSR) diadegkeun.
* 1927 – Jalur Ginza, rél karéta sahandapeun taneuh nu munggaran di Asia, dibuka di Tokyo, Jepang.
* 1935 – Angkatan Udara Italia ngabom hiji Rumah Sakit Palang Mérah Swédia, nalika Perang Italia - Habasyah Kadua.
* 1947 – Perang Tiis: Raja Michael I ti Romania dipaksa turun tahta ku pamaréntahan komunis dukungan Uni Soviét di Romania.
* 1958 – Angkatan Udara Guatemala nilemkeun sababaraha parahu nalayan Méksiko nu dianggap ngalanggar wates maritim, nelasan tilu urang sarta ngageuingkeun kaharénghéngan internasional.
* 1965 – Ferdinand Marcos jadi Présidén Philipina. 
* 1997 – Kajadian panggoréngna dina pangbangkangan di Aljazair, pangbantéan Wilaya Relizane, 400 jalma ti opat désa ditelasan.
* 2000 – Pangeboman Poéan Rizal: Sarangkéyan bom mareledug di sababaraha tempat di Metro Manila, Philipina dina jangka waktu sababaraha jam, nelasan 22 jalma sarta nyideraan kurang leuwih saratusna.
* 2004 – Kahuruan di kleub peuting República Cromagnon di Buenos Aires, Argentina, nelasan 194 jalma.
* 2005 – Badéy Tropis Zeta kawangun di Sagara Atlantik, nyatetkeun rékor angin puyuh tropis pangahirna dina basin Atlantik Kalér.
* 2006 – Bandara Barajas Madrid dibom ku ETA.
* 2006 – Kapal férry panumpang Indonésia, Sénopati Nusantara tilelep dina hiji badéy di Laut Jawa, ngabalukarkeun saheunteun 400 jalma palastra.
* 2006 – Manten Présidén Irak Saddam Hussein dihukum gantung.
* 2009 – Bom bunuh diri nelasan salapan jalma di Markas Operasi Chapman, hiji fasilitas konci CIA di Afghanistan.
* 2013 – Leuwih ti 100 jalma nemasing pati nalika pasukan anti pamaréntah nyerang bangunan penting di Kinshasa, Républik Démokratik Kongo.

## Nu babar 
* 1884 - Hideki Tojo, Perdana Mentri Jepang ka-40.
*1975 – Tiger Woods, tukang golep Amérika
*1977 – Laila Ali, bokser awéwé Amérika
*1977 – Lucy Punch,artis Inggris
*1977 – Kenyon Martin, pamaén baskét NBA
*1981 – Cédric Carrasso, kiper Perancis
*1981 – Ali Al-Habsi, pamaén bola Oman
*1982 – Kristin Kreuk, artis Kanada
*1984 – LeBron James, pamaén baskét NBA
*1986 – Ellie Goulding, tukang ngawih Inggris
*1995 – V, tukang ngawih jeung aktor Koréa Kidul

## Nu pupus 
1691 – Robert Boyle, ahli kimia Inggris (l. 1940)

1970 – Sonny Liston, bokser Amérika (l. 1932)

2006 – Saddam Hussein, présidén Irak ka-5 (l. 1937)

2009 – Abdurrahman Wahid, présidén Indonésia kaopat (l. 1940)

## Poé peré / poé panginget-nginget 
## Tumbu luar
2 Pébruari

**2 Pébruari** nyaéta poé ka-33 dina sataun dina kalénder Gregorian, sésana 332 poé (333 dina taun kabisat).

## Kajadian 
* 1207 – Terra Mariana diadegkeun, nagara nu diwangun ku wilayah naon anu kiwari nelah ku Latvia jeung Éstonia.
* 1536 – Pangjalajah Spanyol, Pedro de Mendoza manggihan Buenos Aires, Argéntina.
* 1709 – Alexander Selkirk disalametkeun sabada kapalna kabanting di hiji pulo keusik, jadi ilham pikeun buku patualangan Robinson Crusoe beunang Daniel Defoe.
* 1848 – Perang Méksiko – Amérika: Pasini Guadalupe Hidalgo ditaréken, ngaréngsékeun perang éta.
* 1868 – Pasukan pro kakaisaran ngarebut Bénténg Osaka ti Shogun Tokugawa sarta tuluy diduruk semet ka rata jeung lemah.
* 1920 – Perang Kamerdékaan Éstonia réngsé ku ditékenna Pasini Daméy Tartu antara Éstonia jeung Rusia.
* 1922 – Novél *Ulysses* beunang James Joyce dipedalkeun.
* 1925 – Pangiriman Sérum ka Nome: Karéta anjing narepi ka Nome, Alaska bari mawa serum dipteri, ngailhaman diayakeunna balap karéta anjing.
* 1935 – Leonarde Keeler midangkeun uji *polygraph* (alat pangdétéksi kabohongan) ka dua kasangka panelasan, minangka kali kahijina bukti *polygraph* digunakeun dina pangadilan AS.
* 1943 – Perang Dunia II: Patempuran Stalingrad réngsé nalika pasukan pamungkas Jérman di kota éta nyarerah ka pasukan Soviét.
* 1971 – Idi Amin ngagantikeun Présidén Milton Obote minangka pamingpin Uganda.
* 1971 – Konvénsi Internasional Ramsar pikeun konservasi jeung pamangfaatan sinambungan tina lahan caian ditaréken di Ramsar, Mazandaran, Iran.
* 1989 – Perang Soviét - Afghan: Barisan akhir pasukan Soviét ninggalkeun Kabul.
* 2000 – Proyéksi sinema digital munggaran di Éropa (Paris) dipidangkeun ku Philippe Binant make téhnologi *DLP CINEMA* nu dimekarkeun ku *Texas Instruments*.
* 2012 – Kapal féry *MV* *Rabaul Queen* tikelebuh di leupas basisir Papua Nugini di deukeut Distrik Finschhafen, korban tiwas kurang leuwih 146-165 jiwa.

## Nu babar 
* 1882 – James Joyce, novélis Irlandia (td. 1941)
* 1947 – Farrah Fawcett, artis jeung produser Amérika (td. 2009)
* 1948 – Al McKay, gitaris Amérika
* 1977 – Shakira, tukang ngawih Kolombia
* 1986 – Gemma Arterton, artis Inggris
* 1987 – Gerard Piqué, pamaén bola Spanyol

## Nu pupus 
* 1907 – Dmitri Mendeleev, ahli kimia Rusia (l. 1834)
* 1979 – Sid Vicious, musisi Inggris (Sex Pistols) (l. 1957)
* 2014 – Philip Seymour Hoffman, aktor Amérika (l. 1967)

## Poé peré / poé panginget-nginget 
* Poé Lahan Caian Dunia

## Tumbu luar
28 Désémber

**28 Désémber** nyaéta poé ka-362 dina sataun (ka-363 dina taun kabisat) dina kalénder Gregorian, sésana 3 poé.

## Kajadian 
* 1836 – Spanyol ngaku kana kamerdékaan Méksiko ku nandatangaan pasini Santa María–Calatrava.
* 1879 – Kacilakaan Jambatan Tay: bagéan tengah rél Jambatan Tay di Dundee, Skotlandia, Karajaan Inggris rubuh nalika hiji karéta ngaliwat, nelasan 75 jalma.
* 1908 – Lini 7,1 Mw Messina ngeundeuk-ngeundeuk Italia Kidul ku Intensitas Mercalli masksimum XI (*Ékstrim*), nelasan antara 75.000 – 200.000 jalma.
* 1941 – Perang Dunia II: Operasi Anthropoid, plot pikeun nelasan pajabat patinggi Nazi,  Reinhard Heydrich, dimimitian.
* 1943 – Otoritas Soviét ngajalankeun Operasi Ulussy, ngamimitain déportasi urang Kalmyk ka Siberia jeung Asia Tengah.
* 1943 – Perang Dunia II: Sabada dalapan poé perang imah ka imah nu brutal, Patempuran Ortona réngsé pikeun kameunangan Divisi kahiji Infanteri Kanada ka Divisi 1 Pasukan Parasut Jérman, sarta hasil pikeun ngarebut kota di Italia, Ortona.
*1948 – Pasawat pangangkut DC-3 *NC16002* leungit 50 mil kiduleun Miami.
* 1973 – Akta Sato Kaancem Punah AS ditéken jadi hukum ku Présidén Richard Nixon.
* 1989 – Lini 5,6 Mw narajang Newcastle, New South Wales, Australia, nelasan 13 jalma.
* 2006 – Perang di Somalia: Militer Pamaréntahan Federal Transisional Somalia katut pasukan Ethiopia ngarebut Mogadishu tanpa panglawanan.
* 2009 – Opat puluh tilu jalma maraot dina hiji bom mobil maéhan manéh di Karachi, Pakistan, di mana urang Syiah keur miéling Poé Asura.
* 2014 – Pasawat AirAsia Indonésia 8501 ti Surabaya ka Singapur murag di Selat Karimata, nelasan sakabéh 162 jalma sajeroeun kapal.
* 2014 – Salapan jalma maot sarta 19 séjénna dilaporkeun leungit nalika Kapal Laut MS Norman Atlantic kahuruan di Selat Otranto, Laut Adriatik, pacaian Italia.
## Nu babar 
* 1856 – Woodrow Wilson, présidén ka-28 AS (td. 1924)
* 1890 – Quincy Wright, sajarawan tur ahli élmu pulitik Amérika (td. 1970)
* 1922 – Stan Lee, produser Amérika (td. 2018)
* 1934 – Maggie Smith, artis Inggris
* 1954 – Denzel Washington, béntang filem Amérika
* 1958 – Terry Butcher, pamaén bola Inggris
* 1969 – Linus Torvalds, juru program Amérika-Finlandia (Linux)
* 1973 – Seth Meyers, aktor Amérika
* 1976 – Deddy Corbuzier, tukang sulap, présénter, pangasuh acara Indonésia
* 1977 – Angelina Sondakh, Putri Indonésia 2001
* 1977 – Indra Bekti, aktor, pangasuh acara, palawak Indonésia
* 1978 – John Legend, musisi Amérika
* 1990 – David Archuleta, tukang ngawih
* 1994 – Adam Peaty, atlét renang Inggris
* 1999 – Iqbal Ramadhan, aktor, panyanyi Indonésia

## Nu pupus 
* 1734 – Rob Roy MacGregor, pamungpang Skotlandia, pahlawan rakyat (b. 1671)
* 1956 – K.H. Samanhudi, Pahlawan Nasional Indonésia (b. 1868) 
* 2009 – Jimmy Sullivan/The Rev, musisi Amérika (Avenged Sevenfold (b. 1981)
* 2012 – Mark Crispin, ahli komputer Amérika (IMAP) (b. 1956)
* 2015 – Lemmy, musisi Inggris (Motorhead) (b. 1945)

## Poé peré / poé panginget-nginget 
## Tumbu luar
23 Désémber

**23 Désémber** nyaéta poé ka-357 dina sataun (ka-358 dina taun kabisat) dina kalénder Gregorian, sésana 8 poé.

## Kajadian 
* 1572 – Téologis Johann Sylvan diéksékusi di Heidelberg, Jérman alatan kayakinan Antitriniti-na nu teu paruk.
* 1598 – Perang Arauco: Gupernur Chili Martin Garcia Onez de Loyola nemasing pati dina Patempuran Curalaba ku Indian Mapuches pimpinan Pelantaru.
* 1876 – Poé kahiji Konferénsi Konstantinopel nu mana ngahasilkeun kasapukan diperlukeunna réformasi pulitik di Balkan.
* 1916 – Perang Dunia I: Patempuran Magdhaba: Pasukan Sakutu ngéléhkeun Turki di Bobojong Sinai.
* 1941 – Perang Dunia II: Sanggeus campuh salila 15 poé, Pasukan Karajaan Jepang hasil ngarebut Pulo Wake.
* 1947 – Transistor munggaran ditémbongkeun di Laboratorium Bell.
* 1954 – Operasi transplantasi ginjal nu munggaran hasil dipidangkeun ku J. Hartwell Harrison jeung Joseph Murray.
* 1968 – Dalapan puluh dua palaut di Kapal USS *Pueblo*  dibébaskeun sabada sawelas bulan ditahan di Koréa Kalér.
*1972 – Lini 6,5 Mw narajang Managua, puseur nagri Nikaragua, nelasan leuwih ti 10.000 jalma. 
* 1972 – Genep belas jalma nu harirup kénéh tina kacalakaan muragna pasawat di Pagunungan Andes disalametkun sanggeus 73 poéna kabéjakeun batahan ku cara ngadahar bangké baturna. 
* 1979 – Perang Soviét–Afghan: Pasukan Uni Soviét nempatan Kabul, puseur nagri Afghanistan.
* 1984 – Sabada ngarandapan mesin nu kabakar, Pasawat Aeroflot 3519 nyoba rék ngadarat darurat di Bandara Internasional Krasnoyarsk, hanyakal tibeubeut, nelasan 110 tina 111 jalam di jero kapal.
* 1986 – *Voyager*, nu dipilotan ku Dick Rutan jeung Jeana Yeager, ngadarat di Markas Angkatan Udara Edwards di California, mangrupa kapal udara nu kahiji nu bisa ngapung teu reureuh-reureuh ngulilingan dunya bari jeung teu ngeusi bahan bakar boh di darat boh di jomantara. 
* 1990 – Dina hiji referéndum, 88,5% kasaluruhan pamilih Slovénia, marilih pikeun merdéka ti Yugoslavia.
* 2002 –  A U.S. MQ-1 *Predator* ditémbak ku MIG-25 Irak dina tempur munggaran antara hiji dron ngalawan pasawat konvénsional. 
* 2003 – Ladang gas alam PetroChina Chuandongbei ngabeledug di Guoqiao, Kai County, Chongqing, China, nelasan saheunteuna 234 jalma.
* 2015 – Bom ngajelegur di Bandara Sabiha Gökçen Istambul, nelasan saurang tukang beberesih bandara. Élang Bébas Kurdistan ngaku tanggung jawab kana kajadian ieu. .

## Nu babar 
*1918 – Helmut Schmidt, kanselir Jérman kalima (td. 2015)
*1933 - Akihito, Kaisar Jepang.
*1964 – Eddie Vedder, musisi Amérika (Pearl Jam)
*1967 – Carla Bruni, artis Itali - Perancis, kawin ka Présidén Perancis Nicolas Sarkozy

## Nu pupus 
* 1948 
** Hideki Tojo, Perdana Mentri Jepang ka-40.
** Kōki Hirota, Perdana Mentri Jepang ka-32.

2011 – Aom Kusman, palawak Indonésia

## Poé peré / poé panginget-nginget 
## Tumbu luar
7 Pébruari

**7 Pébruari** nyaéta poé ka-38 dina sataun dina kalénder Gregorian, sésana 327 poé (328 dina taun kabisat).

## Kajadian 
*1900 – Perang Boer Kadua: Pasukan Inggris gagal deui dina usahana nu katilu pikeun kaluar tina Pangepungan Ladysmith.
*1943 – Perang Dunia II: Angkatan laut Kakaisaran Jepang ngaréngsékeun évakuasi pasukanna di Gudalcanal nalika Operasi Ke, mungkas usaha Jepang pikeun ngarebut deui pulo éta ti pasukan Sakutu.
*1951 – Perang Koréa: Leuwih ti 700 jalma nu disangka simpatisan komunis ditelasan ku pasukan Koréa Kidul.
*1962 – Amérika Sarikat ngalarang sakabéh ékspor jeung impor ka jeung ti Kuba.
*1974 – Grenada meunangkeun kamerdékaan ti Karajaan Inggris.
*1979 – Pluto asup kana sajeroeun orbit Néptunus pikeun kala munggaranna ti saprak katimu.
*1986 – Dua puluh dalapan taun pamaréntahan kulawarga di Haiti lekasan, nalika Présiden Jean-Claude Duvalier ninggalkeun nagara Karibia éta.
*1990 – Pangbubaran Uni Soviét: Komite Pusat Partéy Komunis Soviét baeu pikeun nyérénkeun monopoli kakawasaan.
*1991 – *The Troubles*: IRA mesatkeun serangan bom mortar ka markas pamaréntahan Inggris di Jalan Downing 10 London.
*1992 – Perjangjian Maastricht ditéken, nungtun kana pangadegan Uni Éropa.
*1995 – Ramzi Yousef, pangrarancang pangeboman *World Trade Center* taun 1993 ditéwak di Islamabad, Pakistan.
*1997 – NeXT ngagabung ka *Apple Computer*, naratas jalan pikeun dijieunna  Mac OS X.
*1999 – Pangéran Abdullah jadi raja di Yordania sabada bapana, Raja Hussein, tilar dunya.
*2009 – Kahuruan rungkun saliara di Victoria ngabalukarkeun maotna 173 jalma, hiji bencana alam panggoréng-goréngna dina sajarah Australia.
*2012 – Présidén Mohamed Nasheed ti Républik Maladéwa mundurkeun manéh sabada protés anti pamaréntahan nu lumangsung salila 23 poé dina raraga nungtut dibébaskeunna Pupuhu Pangadilan nu ditahan sacara teu sah ku militer.
*2014 – Para élmuwan ngabéwarakeun yén tapak suku *Happisburgh* di Norfolk, Inggris geus ngabogaan umur 800.000 taun, mangrupa tapak suku *hominid* pangkolotna di saluareun Afrika.
*2020 – Li Wenliang, dokter nu munggaran ngabéwarakeun ayana virus corona, tilar dunya alatan katépaan virus éta.

## Nu babar 
* 1812 – Charles Dickens, novelis Inggris (td. 1870)
* 1825 – Karl Möbius, ahli sasatoan Jérman (td. 1908)
* 1867 – Laura Ingalls Wilder, pangarang Amérika (td. 1957)
*1939 – Harmoko, ketua MPR/DPR 1997-1999 (td. 2021)
* 1966 – Kristin Otto, atlét ngojay Jérman
* 1978 – Ashton Kutcher, aktor Amérika
* 1986 – Shinta Bachir, artis Indonésia 
* 1989 – Isaiah Thomas, pamaén bakét NBA

## Nu pupus 
* 1999 – Raja Hussein ti Yordania (l. 1935)
*2020 – Li Wenliang, dokter Cina (l. 1986)

## Poé peré / poé panginget-nginget 
## Tumbu luar 
en.wikipedia February 7
9 Pébruari

**9 Pébruari** nyaéta poé ka-40 dina sataun dina kalénder Gregorian, sésana 325 poé (326 dina taun kabisat).

## Kajadian 
* 1895 – William G. Morgan nyien hiji kaulinan nu dingaranan *Minonette*, teu lila ti harita nelah jadi maén voli. 
* 1900 – Pasanggiri Piala Davis dijieun.
* 1904 – Perang Rusia-Jepang: Patempuran Darmaga Arthur lekasan.
* 1913 – Sakumpulan méteor katempo ngaraliwat ti garis laut Amérika Kalér jeung Kidul. Para astronom nyimpulkeun yén asal muasalna tina hiji satelit alami bumi nu leutik jeung umurna pondok.
* 1934 – Pakta Balkan diadegkeun ku Yunani, Turki, Rumania jeung Yugoslavia pikeun ngajaga status quo wilayah.
* 1943 – Perang Dunia II: Patempuran Guadalcanal lekasan pikeun kameunangan Sakutu.
* 1945 – Perang Dunia II: Patempuran Atlantik: Dina hiji patelak kapal selam lawan kapal selam nu langka kajadian, Kapal HMS *Venturer* nu Sakutu ngalelepkeun U-864 Jérman di leupas basisir Fedje, Norwégia.
* 1946 – Persatuan Wartawan Indonésia (PWI) ngadeg di Surakarta.
* 1971 – Lini Sylmar 6.5–6.7 Mw narajang Aréa Los Angeles Gedé, nelasan 64 jalma sarta nyideraan 2.000 lianna. 
* 1986 – Komét Halley pangahirna némbongan dina jero sistém tata surya. 
* 1978 – Pausahaan Budd ngenalkeun SPV-2000, karéta munggaran nu bisa maju sorangan, di Philadelphia, Pennsylvania.
* 1991 – Para pamilih di Lithuania milih merdéka.
* 1996 – IRA nyatakeun anggeusna reureuh perang salila 18 bulan sarta ngajelegurkeun hiji bom gedé Kompléks Canary Wharf London, nelasan dua jalma.
* 1996 – Kopernisium kapanggih ku Sigurd Hofmann, Victor Ninov tur kanca-kancana. 
* 2016 – Dua karéta panumpang tabrakan di Kota Bad Aibling di Nagara Bagéan Bayern di Jérman. Dua belas jalma palastra sarta 85 séjénna taratu.
* 2018 – Pangbukaan Olimpiade Usum Tiis 2018 dipidangkeun di Pyeongchan di Koréa Kidul.

## Nu babar 
*1773 – William Henry Harrison, présidén AS ka-9 (td. 1841)
*1845 - Radén Aria Adipati Martanagara, Bupati Bandung, pangarang.
* 1856 - Hara Takashi, Perdana Mentri Jepang ka-19.
*1943 – Joe Pesci, aktor Amérika
*1979 – Zhang Ziyi, artis Mandarin
*1981 – Tom Hiddlestone, aktor Amérika
*1987 – Michael B. Jordan, aktor Amérika

## Nu pupus 
* 2006 – Tati Saléh, tukang ngibing Indonésia (l. 1944)

* 2015 – Rinto Harahap, musisi Indonésia (l. 1949)

## Poé peré / poé panginget-nginget 
* Poé Pers Nasional
* Poé Jadi Kavaleri Indonésia
* Poé Jadi Komando Pertahanan Angkatan Udara Indonésia

## Tumbu luar 
February 9 en.wikipedia
5 Pébruari

**5 Pébruari** nyaéta poé ka-36 dina sataun dina kalénder Gregorian, sésana 329 poé (330 dina taun kabisat). 

* Kajadian
* 789 – Idris nepi ka Volubilis sarta ngadegkeun Dinasti Idrisiyyah, misahkeun Maroko ti Kakhalifahan Abbasiyah sarta ngadegkeun nagara Maroko.
* 1782 – Spanyol ngéléhkeun Inggris sarta ngarebut Menorca.
* 1810 – Perang Bobojong: Pangepungan Cádiz dimimitian ku Perancis ka markas angkatan laut Spanyol.
* 1852 – Muséum Hermitage Anyar di Saint Petersburg, Rusia, salah sahiji muséum panggedéna tur pangkolotna di dunia, dibuka pikeun balaréa.1862 – Moldavia jeung Wallachia sacara rasmi ngagabung jadi Nagara Satelit Sarikat Rumania.
* 1907 – Ahli kimia Bélgia, Leo Baekeland ngabéwarakeun pangjieunan *Bakelite*, pelastik sintesis munggaran di dunia.
* 1918 – Stephen W. Thompson nembak murag hiji kapal udara Jérman; hal ieu mangrupa kameunangan militer AS di jomantara nu munggaran.
* 1919 – Charlie Chaplin, Mary Pickford, Douglas Fairbanks, and D. W. Griffith medalkeun Sarikat Artis.
* 1924 – Obervatorium Royal Greenwich mimiti nyiarkeun sinyal unggal jam, katelah Sinyal Mangsa Greewich.
* 1933 – Pamungpangan lumangsung dina saluhureun kapal perang Angkatan Laut Karajaan Walanda,  *HNLMS De Zeven Provinciën* di deukeut basisir Sumatra, Hindia Walanda.
* 1939 – Jénderal Francisco Franco jadi "*Caudillo de España*" ka-68, atawa pamingpin Spanyol.
* 1941 – Perang Dunia II: Pasukan Sakutu ngamimitian Patempuran Keren pikeun ngarebut Keren, Éritréa.
* 1958 – Hiji bom hidrogén nu katelah ku Bom Tybee leungit ku Pasukan Udara AS di leupas basisir Savanah, Georgia, teu kungsi katimu deui. 
* 1963 – Pangadilan Éropa ngadegkeun dasar-dasar *direct effect* (éfék langsung), minangka salah sahiji kaputusan pangpentingna dina pamekaran hukum Uni Éropa.  
* 1971 – Apollo 14 jeung para astornotna cenah ngadarat di bulan. 
* 1988 – Manuel Noriega disidang ku dakwaan nyelendepkeun obat jeung *money laundry*. 
* 1994 – Pangbantéan Markale, leuwih ti 60 jalma palastra sarta kira-kira 200 tatu nalika hiji bom mortar ditémbakkeun ka hiji pasar di tengah Kota Sarajevo ku Tentara Républik Srpska.  
* 2000 – Pasukan Rusia nelasan saheunteuna 60 rakyat sipil di pasisian Grozny, Chechnya. 
* 2004 – Pamungpangan Taun 2004 di Haiti dimimitian nalika Front Pertahanan Révolusioner Artibonite ngarebut Kota Gonaives. 
* 2008 – Hiji tornado gedé (nelah ku *Super Tuesday Tornado*) narajang béh kidul Amérika Sarikat, nelasan 57 jalma. 

## Nu babar 
* 1852 - Terauchi Masatake, Perdana Mentri Jepang ka-18.
*1878 – André Citroën, insinyur jeung pangusaha Perancis, nu ngadegkeun Citroën (td. 1935)
*1964 – Duff McKagan, musisi Amérika (Guns 'N Roses)
* 1964 – Laura Linney, aktris kabébasan Amérika Serikat
*1965 – Gheorghe Hagi, pamaén bola Rumania
*1984 – Carlos Tevez, pamaén bola Argéntina
*1985 – Cristiano Ronaldo, pamaén bola Portugis
*1992 – Neymar, pamaén bola Brasil

## Nu pupus 
* 2011 – Adjie Massaid, aktor jeung anggota DPR (l. 1967)

## Poé peré / poé panginget-nginget 
## Tumbu luar
10 Pébruari

**10 Pébruari** nyaéta poé ka-41 dina sataun dina kalénder Gregorian, sésana 324 poé (325 dina taun kabisat).

## Kajadian 
* 1258 – Invasi Mongol: Baghdad murag ka urang Mongol, mungkas mangsa emas Islam.
* 1502 – Vasco da Gama mimiti balayar ti Lisboa, Portugal dina raraga lalampahan kaduana ka India.
* 1814 – Perang Napoléon: Patempuran Champaubert réngsé ku kameunangan Perancis ka Rusia jeung Prusia. 
* 1846 – Perang Inggris-Sikh Kahiji: Patempuran Sobraon: Inggris ngéléhkeun Kaum Sikh dina campuh pamungkas perang éta. 
* 1936 – Perang Italia-Habasyah Kadua: pasukan Italia ngalumangsungkeun Patempuran Amba Aradam ngalawan para pajoang Éthiopia.
* 1939 – Perang Sodara Spanyol: Kaum Nasionalis ngaréngsékeun panalukan Katalan sarta nutup wates jeung Perancis.
* 1940   – *Tom and Jerry* mimiti tayang mawa lalakon *Puss Gets the Boot*.
* 1942 – Perang Dunia II: Karajaan Jepang ngarebut Banjarmasin ti Hindia Walanda.
* 1947 – Perjangjian Daméy Paris ditaréken ku Italia, Romania, Hongaria, Bulgaria, Finlandia jeung Sakutu Perang Dunia II.
* 1962 – Perang Tiis: Tawanan pilot pasawat mata-mata U2 Amérika, Gary Powers ditukeran jeung tawanan mata-mata Soviét, Rudolf Abel.
* 1964 – Kapal induk HMAS *Melbourne* tabrakan tur ngelebuhkeun kapal pangrusak HMAS *Voyager* di leupas basisir New South Wales, Australia, nelasan 82 urang.
* 1972 – Ras Al Khaimah ngagabung ka Uni Émirat Arab, minangka émirat katujuhna.
* 1984 – Soldadu Kénya nelasan kira-kira 5.000 urang étnis Somalia Kénya dina Pangbantéan Wagalla.
* 1996 – Superkomputer IBM *Deep Blue* ngéléhkeun Garry Kasparov dina tanding catur nu kahiji.
* 2013 – Tilu puluh genep jalma tiwas sarta 39 lianna cidera nalika kakacoan lumangsung dina hajatan Kumb Mela di Allahabad, India.

## Nu babar 
* 1930 – Robert Wagner, aktor Amérika
* 1937 – Roberta Flack, panyanyi Amérika
* 1962 – Cliff Burton, basis Amérika (Metallica) (td. 1986)
* 1967 – Laura Dern, artis Amérika1974 – Elizabeth Banks, artis Amérika
* 1977 – Salif Diao, pamaén bola Sinegal
* 1990 – Choi Soo-young, artis, panyanyi Koréa Kidul
* 1991 – Emma Roberts, artis Amérika
* 1992 – Haruka Nakagawa, artis, panyanyi Jepang
* 1997 – Lilly King, atlét ngojay Amérika

## Nu pupus 
* 1755 – Montesquieu, philosop Perancis (l. 1689)
* 1972 - Mas Acé Salmun Raksadikaria, bujangga, ahli basa jeung sastra Sunda jeung Indonésia

## Poé peré / poé panginget-nginget 
## Tumbu luar 
February 10 en.wikipedia
16 Pébruari

**16 Pébruari** nyaéta poé ka-47 dina sataun dina kalénder Gregorian, sésana 318 poé (319 dina taun kabisat).

## Kajadian 
* 1796 – Kolombo di Sélong (kiwari Sri Langka) murag ka Inggris. 
* 1918 – Déwan Perwakilan Lithuania sacara buleud ngadopsi Akta Kamerdékaan, ngedalkeun Lithuania minangka hiji nagara merdéka.
* 1923 – Howard Carter ngabongkar kuburan Firaun Tutankhamun.
* 1937 – Wallace H. Carothers nampa patén Amérika pikeun nilon. 
* 1940 – Perang Dunia  II: Insidén Altmark: Kapal téngker Jérman, Altmark dibawa kabur ku palaut ti kapal pangancur HMS *Cossack* Inggris. Dua ratus salapan puluh salapan tahanan dibébaskeun. 
* 1959 – Fidel Castro jadi pamingpin Kuba sabada diktator Fulgencio Batista diturunkeun dina tanggal 1 Januari.
* 1960 – Triton, kapal selam Angkatan Laut AS, ngamimitian Operasi *Sandblast*, mimiti balayar ti New London, Connecticut, pikeun ngamimitian ngurilingan dunya ku kapal selam dina kali kahijina.
* 1962 – Banjir di aréa basisir Jérman nelasan 315 urang sarta ngancurkeun padumukan ti kurang leuwih 60.000 urang. 
* 1968 – Di Haleyville, Alabama, sistém telepon 9-1-1 nu munggaran mimiti ngaladangan.
* 1978 – Sistém papan buletin komputer (singk. Inggris CBBS) nu munggaran dijieun di Chicago.
* 1983 – Kahuruan Leuweung Rebo Lébu di Victoria jeung Australia Kidul nelasan 75 jalma.
* 1985 – Hisbullah diadegkeun di Libanon.
* 1991 – Pamingpin Kontra Nikaragua, Enrique Bermúdez ditelasan di Managua.
* 1998 – Pasawat *China Airlines* 676 murag di hiji jalan jeung aréa pamukiman di deukeut Bandara Internasional Chiang Kai Shek di Taiwan, nelasan sakabéh 196 jalma sajeroeun pasawat sarta tujuh lianna di darat. 
* 2005 – Protokol Kyoto mimiti lumaku, sabada Rusia ngilu ngaratifikasi.
* 2013 – Hiji bom ngabeledug di hiji pasar di Kota Hazara, Quetta, Pakistan, nelasan leuwih ti 80 jalma sarta nyideraan 190 lianna. Laskar e-Jhangvi ngaku tanggung jawab kana kajadian éta.

## Nu babar 
* 1838 - Ōkuma Shigenobu, Perdana Mentri Jepang ka-8.
*1931 – Otis Blackwell, musisi Amérika (td. 2002)
*1941 – Kim Jong-il, pamingpin Koréa Kalér Ka-2 (td. 2011)
*1952 – James Ingram, musisi Amérika (td. 2019)
*1958 – Ice-T, aktor jeung *rapper* Amérika
*1959 – John McEnroe, pamaén ténes Amérika
*1960 – Pete Willis, pamaén hitar Inggris (Def Leppard)
*1961 – Andy Taylor, musisi Inggris (Duran-Duran)
*1964 – Bebeto, pamaén bola Brasil
*1970 – Angelo Peruzzi, pamaén bola Italia
*1979 – Valentino Rossi, tukang balap motor Italia
*1988 – Denílson Pereira Neves, pamaén bola Brasil

* 1988 – Kim Soo-hyun, aktor jeung panyanyi Koréa Kidul

* 1989 – Elizabeth Olsen, artis Amérika
* 1990 – The Weeknd, tukang ngawih Kanada

## Nu pupus 
* 2016 – Boutros Boutros-Ghali, Sékjén PBB ka-6 ti Mesir (l. 1922)

## Poé peré 
## Tumbu luar 
https://en.wikipedia.org/wiki/February_16
20 Pébruari

**20 Pébruari** nyaéta poé ka-51 dina sataun dina kalénder Gregorian, sésana 314 poé (315 dina taun kabisat) .

## Kajadian 
* 1935 – Caroline Mikkelsen jadi awéwé munggaran nu ninceukkeun sukuna di Antartika.
* 1944 – Perang Dunia II: Amérika Sarikat ngarebut Pulo Eniwetok.
* 1979 – Lini ngarenghatkeun kawah vulkanik Sinila di Dataran Tinggi Diéng, ngaleupaskeun gas racun H2S sarta nelasan 149 urang pangeusi désa di Jawa Tengah, Indonésia.
* 1988 – Otonomi Propinsi Nagorno-Karabakh milih papisah jeung Azerbaijan sarta ngagabung ka Arménia, micu kana lumangsungna Perang Nagorno-Karabakh.
* 1991 – Di Tirana, puseur nagri Albania, patung raksasa pamingpin salila-lila Albania, Enver Hoxha, dirugrugkeun ku para pamoha.
* 1998 – Pamaén *skate* Amérika, Tara Lipinski, jadi pangora-ngorana atlét nu nampa madali emas dina Olimpiade Usum Tiis 1998 di Nagano, Jepang.
* 2003 – Ngalika konsér Great White di West Warwick, Rhode Island, pintonan *pyrotechnics* ngaléntab kleub peuting Station, nelasan 100 jalma sarta nyideraan leuwih ti 200 lianna.
* 2009 – Dua pasawat Macan Tamil nu dieusi ku bom C4 nu nuju ka markas angkatan udara nasional ditémbak murag ku militer Sri Langka méméh nepi ka tujuanna.
* 2010 – Di Pulo Madeira, Portugal, hujan gedé ngakibatkeun banjir jeung taneuh longsor, saheunteuna 43 maot dina nu mangrupa bencana pangparahna dina sajarah kapuloan éta.
* 2014 – Losinan pamoha anti pamaréntah Euromaida maraot di Kiev, Ukraina, lolobana kabéjakeun ditelasan ku *sniper*.
* 2015 – Dua karéta tubrukan di Kota Rafz, Swiss, ngakibatkeun 49 jalma taratu.
* 2016 – Genep jalma maraot sarta dua tatu dina insidén panémbakan di pasisian Kalamazoo, Michigan. 

## Nu babar 
* 1949 – Ivana Trump, modél Céko
* 1963 – Charles Barkley, pamaén baskét NBA 
* 1966 – Cindy Crawford, modél Amérika
* 1967 – Kurt Cobain, musisi Amérika (Nirvana) (td. 1994)
* 1969 – Siniša Mihajlović, pamaén bola Sérbia
* 1971 – Jari Litmanen, pamaén bola Finlandia
* 1984 – Trevor Noah, pamawa acara tivi urang Afirka Kidul
* 1988 – Rihanna, tukang ngawih Amérika kalahiran Barabados
* 1990 – Ciro Immobile, pamaén bola Italia

## Nu pupus 
* 1976 – René Cassin, praktisi hukum Perancis (l. 1887)

## Poé peré /poé panginget-nginget 
* Poé Kaadilan Sosial Dunia

## Tumbu luar 
https://en.wikipedia.org/wiki/February_20
9 Maret

**9 Maret** nyaéta poé ka-68 dina sataun (ka-69 dina taun kabisat) dina kalénder Gregorian, sésana 297 poé.

## Kajadian 
* 1226 – Sultan Khawarazmi, Jalaluddin, nalukkeun Tbilisi, puseur nagri Georgia.

* 1776 – *Karaharjaan Bangsa* buku meunang Adam Smith, ekonom jeung pilosop Skotlandia, dipedalkeun.
* 1796 – Napoléon Bonaparte kawin ka pamajikanna nu kahiji, Joséphine de Beauharnais.
* 1811 – Pasukan Paraguay ngéléhkeun Manuel Belgrano ti Argéntina dina Patempuran Tacuari.
* 1815 – Francis Ronalds ngajéntrékeun béker batré nu munggaran dina Majalah *Philosophical*.
* 1847 – Perang Méksiko-Amérika: Serangan pasukan ampibi gedé-gedéan nu munggaran dina sajarah AS dipesatkeun dina raraga Pangepungan Veracruz.
* 1908 – Inter Milan diadegkeun.
* 1942 – Perang Dunia II: Hindia Walanda taluk tanpa syarat ka Jepang di Kaljati, Subang, Jawa Kulon, ngaréngsékeun pangperangan Jepang ka Hindia Walanda.
* 1945 – Perang Dunia II: Serangan bom seuneu peuting-peuting nu munggaran ku Angkatan Udara AS ka Tokyo, ngakibatkeun kira-kira 100.000 jalma palastra sarta leuwih ti sajuta urang leungiteun imah.
* 1959 – Bonéka Barbie munggaran midang dina Paméran Cocooan Internasional Amérika di New York.
* 1960 – Dr. Belding Hibbard Scribner munggaran nanemkeun *shunt* (samodél solobong) jieunanna ka saurang pasén, ngajadikeun pasén éta bisa narima hemodialisis tina liang nu maneuh.
* 1967 – Pasawat Maskapai Trans World 553 Amérika, DC-9-15, murag di hiji tegal di Kacamatan Concord, Ohio, sabada diadu jeung hiji pasawat Beechcraft Baron, nelasan 26 jalma.
* 1976 – Opat puluh dua jalma palastra dina musibah karéta gantung Cavalese di Italia, pangparah-parahna kacilakaan karéta gantung tepi ka kiwari.

* 1977 – Panyanderaan Hanafi: Lumangsung 39 jam, Muslim Hanafi nyandera tilu wangunan di Washington D.C.

* 1978 – Présidén Suharto ngarasmikeun Jalan Tol Jagorawi, jalan tol munggaran di Indonésia nu ngahubungkeun Jakarta, Bogor jeung Ciawi di Jawa Kulon.
* 1997 – Komét Hale-Bopp: Kasawang di Cina, Mongolia jeung wétaneun Siberia.

## Nu babar 
* 1903 – Wage Rudolf Supratman, nu ngarang lagu Indonésia Raya (td. 1938)
* 1934 – Yuri Gagarin, kosmonot Rusia (td. 1968)
* 1943 – Bobby Fischer, pamaén catur Amérika (td. 2008)
* 1968 – Youri Djorkaeff, pamaén bola Perancis
* 1968 – Rexy Mainaki, pamaén ganda batminton Indonésia
* 1989 – Taeyeon, artis Koréa
* 1991 – Marcus Gideon, pamaén ganda batminton Indonésia
* 1993 – Suga, artis Koréa Kidul (BTS)

## Nu pupus 
* 886 – Abu Ma'shar al-Balkhi, cendikia Muslim tur ahli nujum Abbasiah (l. 787)

## Poé peré / poé panginget-nginget 
* Poé Wirahma Nasional

## Tumbu luar 
https://en.wikipedia.org/wiki/March_9