GPRS

**General Packet Radio Service (GPRS)** nyaéta layanan data mobil anu ngagunakeun sistem komunikasi *packet switch* minangka cara pikeun nganteurkeun datana. *Packet switch* nyaéta hiji sistem di mana data anu baris dianteurkeun dibagi jadi bagian-bagian leutik (pakét) tuluy dianteurkeun sarta dirobah jadi  data sakumaha asalna. Sistem ieu bisa nganteurkeun rébuan malah jutaan pakét tiap detikna. Pangiriman data dipigawé ku jalan PLMN (Public Land Mobile Network) kalayan ngagunakeun jaringan tulang tonggong protokol Internét (bahasa Inggris: IP backbone).

Layanan GPRS disadiakeun pikeun pamaké telepon sélulér Global System for Mobile Communications (GSM) jeung IS-136 sanajan jaringaan GPRS misah ti GSM. GPRS bisa dipaké pikeun layanan saperti aksés Wireless Application Protocol (WAP), Short Message Service (SMS), Multimedia Messaging Service (MMS), sarta pikeun layanan dina komunikasi Internét saperti aksés émail jeung World Wide Web. Sistem sélulér 2G anu digabungkeun jeung GPRS mindeng disebut **"2.5G"**, nyaéta hiji téknologi telepon sélulér antara generasi kadua (basa Inggris: 2nd generation atawa 2G) jeung generasi katilu (basa Inggris: 3rd generation atawa 3G). Ieu téknologi nyadiakeun laju pamindahan data anu sedeng. GPRS diintegrasikeun kana GSM Release 97 sarta kaol standar GSM lianna anu leuwih anyar. Awalna ieu standar téh dipigawé ku European Telecommunications Standards Institute (ETSI), tapi ayeuna dipigawé ku 3rd Generation Partnership Project (3GPP).

Dina téorina GPRS nawarkeun laju data ti 56 kbps nepi ka 114 kbps, sahingga ngamungkinkeun aksés internet, pengiriman data multimedia ka komputer, komputer jingjing sarta terminal telepon seluler. Tapi, dina prak-prakanana, hal kasebut pohara gumantung kana faktor-faktor:

* Konfigurasi sarta alokasi time slot dina level BTS 
* Software anu dipaké 
* Pangrojong fitur sarta aplikasi terminal telepon seluler anu dipaké

Ieu ngécéskeun ku naon dina waktu-waktu nu tangtu sarta di patempatan nu tangtu pangiriman data dina GPRS karasana laun, malah leuwih laun manan pangiriman data ku jalan jaringan switch circuit nu boga laju data 9,6 kbps.

Komponén-komponén utama jaringan GPRS nyaéta:

* GGSN (Gateway GPRS Support Node): gerbang panyambung jaringan GPRS kana jaringan Internét. Guna komponén ieu téh salaku *antarmuka* ka jaringan data publik (Public Data Network - PDN), ngaruteukeun informasi, *network screening*, *user screening*, jeung *address mapping*.
* SGSN (Serving GPRS Support Node): gerbang panyambung jaringa sélulér ka jaringan GPRS. Komponén ieu boga guna pikeun nganteurkeun pakéet data ka terminal telepon sélulér, ngasupkeun data langganan kana HLR, sarta registrasi langganan anyar.
* PCU: komponén di level BSS dina jaringan sélulér anu nyambungkeun terminal ka jaringan GPRS

Pangiriman data dina GPRS umumna dipénta bayaran pikeun tiap *kilobyte* data anu dipindahkeun, samentara dina komunikasi data nu ku jalan  *circuit switch* tradisional, pangiriman data ditagih dumasar jumlah menit waktu sambungan, henteu maliré naha pamaké bener-bener geus mindahkeun data atawa henteu (dina kaayaan nganggur).

## Dasar-dasar 
WAP ngan sakadar hiji gapura (*gateway*) anu dipaké pikeun asup (aksés) ka Internét ku jalan telepon sélulér sarta sabalikna. Biasana, data anu dikirimkeun ku jalan GPRS téh ditagih dumasar jumlah kilobyte informasi anu dikirim jeung ditarima, ari sambungan data *circuit-switch*ditagih dumasar jumlah detik pamakéan. Tagihan dumasar jumlah waktu pamakéan mah henteu éfisién lantaran mangsa euwueh data anu dipindahkeun, jalur data nganggur sarta henteu dibikeun ka calon pamaké jalur data lianna nu ngabutuhkeun.

Métoda aksés leuwih ti hiji (multiple access method) anu digunakeun dina GSM anu dilengkepan ku GPRS didasarkeun kana frequency division duplex (FDD) jeung FDMA. Dina pamakéan ieu téknologi, pamaké dibéré sapasang *channel* frékuénsi up-link jeung down-link. FDD jeung FDMA ieu dicampur jeung statistical multiplexing domain waktu, nyaéta komunikasi mode pakét, anu ngamungkinkeun sababaraha pamaké babagi *channel* frékuénsi anu sarua. Pakét-pakét kasebut boga panjang anu tetep, luyu jeung hiji slot waktu GSM. Frékuénsi down-link ngagunakeun jajadwalan pakét first-come first-served, ari frékuénsi up-link maké pola anu sarua jeung reservation ALOHA.

GPRS mimitina (dina téori) ngarojong sambungan Internet Protocol (IP), Point-to-Point Protocol (PPP) katut X.25. Sambungan X.25 ilaharna digunakeun pikeun panerapan saperti terminal babayar nirkabel, sanajan X.25 geus dihapus tina standar. X.25 masih bisa dipaké dina PPP, atawa malah IP, tapi makéna mibutuh hiji router pikeun ngalakukeun *encapsulation* atawa *intelejénsi* kana terminal palanggan. Dina prakték, lamun digunakeun *browser* pikeun alat nu bagerak (mobil) mangka kudu digunakeun IPv4. Dina modél kieu, PPP mindeng ditarima ku operator telepon mobil, ari IPv6 henteu acan populér. Tapi lamun terminal mobil digunakeun salaku modem nu disambungkeun kana komputer, mangka PPP dipaké pikeun nyambungkeun IP kana telepon. Hal ieu ngamungkinkeun DHCP pikeun méré alamat *IP Address* jeung balukarna maké IPv4 lantaran alamat IP anu digunakeun dina alat nu bagerak condong lumaku dinamis.

### Kelas Kapabilitas (Kabisa) 
; Kelas A : bisa disambungkeun kana layanan GPRS jeung layanan GSM (sora, SMS), ngagunakeun duanana dina waktu nu bareng. 
; Kelas B : bisa disambungkeun kana layanan GPRS jeung layanan GSM (sora, SMS), tapi ngan ngagunakeun salah sahijina dina waktu tinangtu. Salila maké layanan GSM, (sora jeung SMS), layanan GPRS ditunda heula, saenggeus layanan GSM (sora jeung SMS) réngsé, layanan GPRS bisa diteruskeun sacara otomatis. lolobana alat terminal GPRS mangrupa Kelas B.
; Kelas C : disambungkeun kana layanan GPRS jeung layanan GSM (sora, SMS). Pamakéan layanan GPRS jeung GSM diatur dipindah-pindah sacara manual (ku leungeun).

Alat anu bener-bener kelas A dikudukeun mancarkeun sinyal dina dua frékuénsi nu béda dina waktu nu bareng, sahingga merlukeun dua radio. Pikeun nyumponan sarat nu mahal ieu, telepon mobil GPRS bisa maké kaistiméwaan (basa Inggris: féature) dual transfer mode (DTM).

#### Kelas *multislot* 
Laju data dina GPRS boga hubungan langsung jeung jumlah sesela waktu (time slot) TDMA anu dibikeun. Kamampuh maksimum alat telepon mobil dinyatakeun dina kelas-kelas anu disebut**GPRS Multislot Class**.

:

Kelas *multislot* GPRS anu paling ilahar:
:; Kelas  2 : standar minimal.
:; Kelas  4 : ngunduh 50% leuwih gancang ti batan Kelas 2.
:; Kelas  6 : ngunggah leuwih alus ti batan Kelas 4.
:; Kelas  8 : ngunduh 33% leuwih gancang ti batan Kelas 4 jeung Kelas 6.
:; Kelas 10 : ngunggah leuwih alus ti batan Kelas 8.
:; Kelas 12 : standar pangalusna, kalayan unjuk gawé ngunggah anu maksimum.

### Pola pangkodeuan 
:

Laju pamindahan data gumantung ogé kana cara pangkodeuan kanal anu digunakeun. Pola pangkodeuan anu kurang aman tapi panggancangna (CS-4) digunakeun lamun *handset* deukeut *base transceiver station* (BTS), ari pola pangkodeuan nu paling aman (CS-1) digunakeun mangsa *handset* jauh ti BTS.

Pamakéan CS-4 ngamungkinkeun palanggan ngahontal laju 20.0&nbsp;kbit/det dina tiap *time slot*. Ngan, ngagunakeun cara ieu téh ngabalukarkeun kurangna wengkuan hiji sél turun nepi ka 25% ti kaayaan normal. CS-1 ngan bisa ngahontal laju 8.0&nbsp;kbit/det pikeun tiap *time slot*, tapi boga kamampuh ngawengku 98% tina cakupan normal. Alat jaringan telekomunikasi anu leuwih anyar bisa ngaluyukeun laju pamindahan data sacara otomatis gumantung kana lokasi *handset*.

Sarua jeung CSD, HSCD ngagunakeun circuit-switched sarta langganan biasana ditagih dumasar kana jumlah menit. Pikeun hiji aplikasi saperti download, HSCSD mungkin leuwih dipisuka, lantaran data circuit-switched biasana dibéré prioritas leuwih manan data packet-switched dina hiji jaringan sélulér atawa jaringan mobil.

:

GPRS dumasar kana pakét data. Mangsa TCP/IP digunakeun, tiap *handset* bisa mibanda hiji atawa leuwih IP address. GPRS baris nyimpen sarta ngirimkeun pakét-pakét IP kana *handset* dina waktu *handover* (mangsa langganan pindah ti hiji sél ka sél lianna).

## Layanan jeung *hardware* 
GSM nu maké GPRS bisa nyadiakeun:
* Layanan Multimedia Messaging Service (MMS)
* Aplikasi Internet pikeun Alat Pinter ku jalan Wireless Application Protocol (WAP)
* Layanan Point-to-point (PTP): *internetworking* jeung Internet (protokol IP)
* Layanan pesen singket atawa Short Message Service (SMS)
* Tambahan kamampuh dina mangsa nu bakal datang: *fleksibel* pikeun nambahkeun fungsi-fungsi anyar, saperti kapasitas anu leuwih badag, pamaké anu leuwih réa, aksés anyar, protokol anyar, jaringan radio anyar.

### Modem GPRS USB 
Modem GPRS USB ngagunakeun *interface* nu mirupa terminal USB 2.0 jeung vérsi nu leuwih anyar, format data V.42bis, sarta RFC 1144 jeung anteneu éksternal. Modem bisa disupkeun dina jero kartu (pikeun laptop) atawa alat USB éksternal anu wangun jeung ukuranna sarua jeung *mouse* komputer.

GPRS bisa digunakeun minangka *bearer* pikeun SMS. Lamun urang ngirim SMS dina GPRS, urang bisa ngahontal laju pangiriman SMS 30 pesen SMS per menit. Laju ieu leuwih gancang manan pangiriman SMS dina GSM, nu lajuna kira-kira 6 nepi ka 10 pesen SMS per menit.

## Tempo ogé 
* CDMA
* EDGE
* UMTS
* Jaringan Inti GPRS
* SNDCP
* IP Multimedia Subsystem
* HSDPA

## Rujukan 
## Tumbu ka luar 
* Introduction of high-speed data in GSM/GPRS networks
* GPRS Security Information 
* Free GPRS Resources 
* Free online tutorial.
* GSM World, the trade association for GSM and GPRS network operators.
* Palowireless GPRS Resource Center 
* GPRS Attach and PDP Context Activation Sequence Diagram 
*GPRS Tutorial  How machines use the GPRS network
* GPRS to Wi-Fi How-to  The Yellow Subterfuge GPRS Blog