Lutung

**Lutung** (atawa dina basa deungeun mah disebut ogé **langur**) mangrupa kelompok monyét Dunya Kuna pangeusi genus ***Trachypithecus***. Sebaranana dibagi dua: Asia tenggara (India kalér-wétan, Cina kidul, Kalimantan, Jawa, jeung Bali) jeung India kidul sarta Sri Langka.

Lutung boga dedegan langsing jeung buntutna panjang. Kelir buluna rupa-rupa gumantung spésiésna, ti hideung jeung kulawu nepi ka konéng emas. Leungeunna kawilang pondok mun dibandingkeun jeung sukuna, komo jempolna mah; dampal leungeun jeung sukuna teu buluan. Ukuran lutung antara 40–80&nbsp;cm, sedengkeun beuratna 5–15&nbsp;kg; jaluna leuwih gedé batan bikangna. Tonjolan luhureun panonna jadi pangbéda lutung ti dulur deukeutna, surili.

Lutung hirup di leuweung, utamana leuweung hujan. Sapopoéna gugulayunan jeung luluncatan dina tatangkalan. Najan kaasup golongan sato beurang (sato diurnal), giatna mah leuwih loba dina wanci isuk atawa pasosoré. Hirupna ngagorombol antara 5 nepi ka 20-an nu ngawasa hiji wilayah, dipingpin ku hiji jalu. Sorana nu tarik ditujukeun pikeun ngajauhkeun gorombolan lianna.

Lutung kaasup hérbivora, utamana ngahakan dangdaunan, bungbuahan, jeung kuncup kekembangan. ku sabab kadaharanana kadang mangrupa bahan nu heuras, burihna mibanda sababaraha 'kamar'.

Ilaharna, lutung anakan hiji-hiji, tara kembar (keureuneuhna tujuh bulan). Anu lucu, bulu anakna téh boga kelir konéng emas, dipiara ku sakabéh bikang dina éta gorombolan. Nincak umur sawawa mun geus 4-5 taun, lutung bisa hirup nepi ka 20 taun.

## Spésiés
thumb|250px|Anak lutung
* '*Genus *Trachypithecus* *'
** Kelompok *T. vetulus*
*** *Trachypithecus vetulus*
*** *Trachypithecus johnii*
** Kelompok *T. cristatus*
*** *Trachypithecus auratus*
**** *Trachypithecus auratus auratus*
**** *Trachypithecus auratus mauritius*
*** *Trachypithecus cristatus*
**** *Trachypithecus cristatus cristatus*
**** *Trachypithecus cristatus vigilans*
*** *Trachypithecus germaini*
**** *Trachypithecus germaini germaini*
**** *Trachypithecus germaini caudalis*
*** *Trachypithecus barbei*
** Kelompok *T. obscurus*
*** *Trachypithecus obscurus*
**** *Trachypithecus obscurus obscurus*
**** *Trachypithecus obscurus flavicauda*
**** *Trachypithecus obscurus halonifer*
**** *Trachypithecus obscurus carbo*
**** *Trachypithecus obscurus styx*
**** *Trachypithecus obscurus seimundi*
**** *Trachypithecus obscurus sactorum*
*** *Trachypithecus phayrei*
**** *Trachypithecus phayrei phayrei*
**** *Trachypithecus phayrei crepusculus*
**** *Trachypithecus phayrei shanicus*
** Kelompok *T. pileatus*
*** *Trachypithecus pileatus*
**** *Trachypithecus pileatus pileatus*
**** *Trachypithecus pileatus durga*
**** *Trachypithecus pileatus brahma*
**** *Trachypithecus pileatus tenebricus*
*** *Trachypithecus shortridgei*
*** *Trachypithecus geei*
** Kelompok *T. francoisi*
*** *Trachypithecus francoisi*
*** *Trachypithecus hatinhensis*
*** *Trachypithecus poliocephalus*
**** *Trachypithecus poliocephalus poliocephalus*
**** *Trachypithecus poliocephalus leucocephalus*
*** *Trachypithecus laotum*
*** *Trachypithecus delacouri*
*** *Trachypithecus ebenus*

## Rujukan
* *Lutung*, Wikipédia édisi basa Inggris (14 Maret 2006).

## Baca ogé
* Lutung Kasarung - carita pantun

## Tumbu kaluar
* Primate Info Net *Trachypithecus* Factsheets
* Genus Trachypithecus ti *Animal Diversity Web*, Musium Zoologi Universitas Michigan
*