Lawong

[thumb|200px|**Lawong** kalayan [fidelitas leutik sarta hargana murah nu ukuranana 3.5&nbsp;inci, ilaharna kapanggih dina radio leutik.]]
[thumb|200px|Hiji lawong kalayan [fidelitas gedé nu hargana mahal.]]
**Lawong** (Basa Indonésia: *pengeras suara*, ,  atawa *speaker* waé) nyaéta parabot pikeun ngabédaskeun soara supaya bisa jauh kadéngéna. Baheula mah lawong téh diperenahkeun dina tungtung tarompét. Lawong anu paling basajan nyaéta dampal leungeun; lamun urang nyalukan jelema nu jauh supaya kadéngéeun, dampal leungeun sok dilawongkeun bari diantelkeun kana sungut; dina radio ogé aya lawongan, nyaéta pikeun narikan soara, anu kasebut lodspéker. Lodspéker nyaéta transduser anu ngarobah sinyal listrik jadi frékuénsi audio (soara) ku cara ngageterkeun komponénna anu ngawangun *selaput*.

= Spéker (parabot éléktronik pikeun ngabedaskeun soara) =

Dina saban sistem panghasil soara, alus henteuna kualitas soara gumantung kana **lodspéker**. Rékaman anu hadé pisan nu dikodeukeun kana pakakas panyimpen anu boga kualitas alus, sarta disadakeun maké *deck* sarta sistem lawong éléktronik kelas hadé, tetep waé hasil soarana baris goréng lamun spékerna boga kualitas goréng. Dina artikel ieu, baris dijelaskeun kumaha hiji spéker ngalakonan prosés ngolah soara. Sajaba ti éta ogé baris dipedar naha spéker dirarancang béda-béda sarta kumaha béda kasebut ngabalukarkeun éfék anu béda ogé kana kualitasna. Spéker nyaéta hiji téknologi ahéng anu ngabalukarkeun akibat anu pohara rohaka kana budaya urang. Tapi sajaba ti éta, sabenerna spéker ngan saukur hiji pakakas anu pohara basajan.

## Nyieun sora 
Spéker téh mangrupa mesin tarjamah panungtung, kabalikan tina mikrofon. Spéker mawa sinyal listrik sarta ngarobahna jadi jadi geteran pikeun ngahasilkeun gelombang soara. Spéker ngahasilkeun geteran anu ampir sarua jeung anu dihasilkeun ku mikrofon anu dirékam sarta dikodeukeun kana pita kaset (*tape*), CD, jeung sajabana.

### Diafragma 
thumb|330px|right|Gambar potongan jeroan hiji spéker dinamik Hiji panggerak ngahasilkeun gelombang soara ku cara ngageterkeun '*congcot* anu leuleus (fléksibel) (atawa diafragma) sacara gancang. **Congcot** kasebut biasana dijieun tina keretas, palastik atawa logam, anu padempét dina tungtung anu leuwih badag dina jero suspénsi. Suspénsi atawa **surround** mangrupa ratusan material anu fléksibel anu ngusikkeun congcot sarta ngeunaan bingkai logam dina panggerak nu disebut **baskét**. Tungtung panah dina congcot boga guna pikeun nyambungkeun congcot kana beulitan *kumparan* **voice coil**. Beulitan kasebut didempétkan kana baskét ku *spider*, anu mangrupa hiji cingcin tina bahan nu fléksibel. *Spider* nahan beulitan dina posisina bari durang-dorong bébas.

### Magnét 
Prosés spaker coil usik, balik ka posisi mimitina sarta saterusna nyaéta minangka katut. Elektromagnet diposisikan dina hiji widang magnet anu konstan anu diciptakeun ku hiji magnet permanen. Kadua magnet kasebut, nyaéta elektromagnet sarta magnet permanen, berinteraksi hiji sarua séjén kawas dua magnet anu nyambung umumna. Kutub positif dina elektromagnet kabetot ku kutub négatif dina widang magnet permanen sarta kutub négatif dina elektromagnet ditampik ku kutub négatif magnet permanen. Sabot orientasi kutub elektromagnet bertukar, bertukar ogé arah sarta gaya tarik-menariknya. Ku cara kawas ieu, arus bolak-balik sacara konstan membalikkan dorongan magnet antara voice coil sarta magnet permanen. Prosés ieu pisan anu nyorong coil balik sarta kitu saterusna kalawan gancang. Sawaktu coil usik, manéhna nyorong sarta metot spéaker cone. Hal kasebut menggetarkan hawa di hareup spéaker, nyieun lambak sora. Sinyal audio elektrik ogé bisa diinterpretasikan minangka hiji lambak. frékuénsi sarta amplitudo ti lambak ieu, anu merepresentasikan lambak sora asli, mendikte tingkat sarta jarak pergerakan voice coil. Ku kituna bisa disimpulkan yén frékuénsi sarta amplitudo ti gelombag sora diproduksi ku diafragma.

Spéaker tradisional mroduksi sora ku cara nyorong sarta metot elektromagnet anu narajang cone anu fleksibel. Sanajan drivers dina dasarna mibanda konsép anu sarua, tapi ukuran sarta kakuatan anu dipiboga berbéda-béda. Tipe-tipe dasar drivers antara séjén: **woofers, tweeters, sarta midrange**.
Woofers mangrupa tipe drivers anu pangbadagna anu dirarancang pikeun ngahasilkeun sora kalawan frékuénsi pendék. Tweeters mibanda unit-unit anu leuwih leutik sarta dirarancang pikeun ngahasilkeun frékuénsi pangluhurna. Sedengkeun midrange, sanggup menghasilan jarak frékuénsi anu aya di tengah-tengah spektrum sora.
Pikeun bisa nyieun lambak frekuansi anu leuwih luhur, diafragma drivers kudu bergetar leuwih gancang. Hal ieu leuwih hésé dipigawé kalawan cone anu ukuranana badag alatan hartosna, massa cone kasebut ogé badag. Ku sabab éta, hésé meunangkeun drivers anu leutik pikeun bisa bergetar cukup laun sangkan bisa ngahasilkeun sora kalawan frékuénsi pohara pendék.

### Sistem cross over dina speaker éléktronik 
Dina praktékna, spéaker éléktronik merlukeun pemisahan antara woofer jeung wewengkon séjén sacara éléktronik, nyaéta kalawan **cross over** aktip. Dina hal ieu, aya sawatara sistem cross over, nyaéta sistem dua jalur sarta tilu jalur.

### Sistem 2 jalur 
Pamakéan spéaker éléktronik anu pangbasajanna nyaéta sistem 2 jalur atawa sistem **bi-amp**, anu bisa mikeun hasil anu memuaskan. Kauntunganana nyaéta pengecilan distorsi TIM (transient intermodulation) sarta bisa menyetel bass sarta treble sacara teuneung. frékuénsi peralihan dipilih 340&nbsp;Hz (di luhur frékuénsi resonansi asli). Hal ieu dirarancang pikeun pamakéan kotak spéaker leutik. Lamun anjeun ngagunakeun sub woofer pikeun kanalbawah ieu, sarta kudu dirobah dibawah 100&nbsp;Hz. frékuénsi resonansi pikeun kotak leuwih badag 20–40&nbsp;Hz, kotak keur 40–80&nbsp;Hz, kotak leutik 80&nbsp;Hz kaluhur.

Daya power amplifier B1 minangka pengendali woofer dipilih luyu kaperluan urang. Daya woofer SP1 perlu dilebihkna ti daya amplifier, alatan sistem eupan balik baris réa nambahan tanaga anu dibikeun ka woofer. Pikeun ruang dawam daya amplifier anu cocog 20-30 Watt. Hadéna dipilih power amplifier anu cocog pikeun pamakéan nada pendék sarta miboga faktor sanding badag. 
Spéaker SP2 bisa ngagunakeun tweeter waé (tweeter sarta super tweeter, mid range sarta tweeter atawa mid range sarta super tweeter) kalawan pemisahan konvrnsional ngagunakeun crossoveraktif, anu baris mikeun hasil memuaskan. Pilihan séjén pikeun sistem bi-amp nyaéta pamakéan spéaker pepek dina kotak leutik minangka SP2 sarta sub woofer pikeun kanal handap anu terpisah.

### Sistem 3 jalur 
Sistem ieu jiga jeung sistem 2 jalur, tapi di dieu nada tengah dipisahkan kalawan **band pass filter**. Aya sawatara jigana anu bisa dicokot ngeunaan spéaker-spéaker. Pilihan kahiji: SP1 woofer, SP2 mid range, SP3 tweeter. Pilihan kadua: SP1 sub woofer, SP2 mid range, SP3 super tweeter (frékuénsi peralihan di handapeun 100&nbsp;Hz sarta di luhur 15 KHZ). Pilihan katilu: SP1 sub woofer, SP2 spéaker pepek (woofer, mid range, tweeter kalawan cross over pasif), SP3 super tweeter. 
Pasaratan power amplifier sarua jeung sistem 2 jalur. Penyetelan P3 dipigawé ngaliwatan pendengaran dina sistem anu geus terpasang. Mula-mula ti sisi ground diputar perlahan nepi ka dengungan anu nyatakeun adannya osilasi. Penyetelan optimum dipibanda kalawan muterna mundur saeutik ti posisi mula-mula.

**Daptar merek Loudspéaker anu umumna dipikawanoh di Indonésia**;
* BMB
* Pioneer
* Visioneer
* Marantz
* Kenwood
* Bungin

## Rujukan 
* http://www.howstuffworks.com(http://www.howstuffworks.com/speaker.htm.com)
* *Perkembangan Tekhnologi Komunikasi Audio Visual*, Angel Roberty