Kompas

**Kompas**/kom·pas /  nyaéta hiji alat anu di jerouna aya jarum magnét/semprani anu dimangpaatkeun pikeun nunjukkeun ka lebah kalér/kalérna mahnét bumi. Jaman baheula cara gawé Kompas semprani ku jalan  maké semprani *nétral* anu digantungkeun, ku lantaran ayana pangaruh semprani bumi/alam dunya antukna lalaunan ieu semprani doyong nunjukkeun  ka  beulah kalér. 
Pamaggih anu mertélakeun di mana jarum semprani nunjukna ka lebah kaléreun semprani alam dunya dumasar pamaggihna urang  Cina anu dijéntrékeun dina buku *Loven Heng*.
Mangsa abad ka salapan, urang Cina mah geus mekarkeun ieu kompas  ku mangrupa jarum anu bisa ngambang jeung muter. Pamayang Pérsia manggihan kompas ti urang Cina satuluyna mah ieu kompas téh jadi barang dagangan dinagarana. Cunduk kana waktu dina taun 1877 *William Thomson* salah saurang urang Inggris, *1st Baron Kelvin(Lord Kelvin)* nyieun kompas anu leuwih hadé tur dimangpaatkeun ku loba nagara. ku lantaran kompas saméméhna loba kakurangan utamana dina mangsa nunjukkeun arah  masih loba parbédaan tina kaayaana ku alatan kapangaruhan/kaganggun ku beusi anu mangrupa bahan-bahan pikeun ngawangun kapal anu beuki dieu beuki loba  ngamangpaatan beusina.

Umumna hiji kompas diwangun ku 3 komponen kompas, kahiji  kompas, kadua jarum magnét, jeung katilu skala arah mata angin. Awak kompas gunana pikeun mungkus tur ngalindungan komponen penting kompas. Jarum magnét dipasang kalawan taliti sangkan bisa lancar usik jeung  muter mangsana ditempo  horizontal. Skala panunjuk umumna mangrupa buleudan 360° jeung arah mata angin..

## Sajarah
Asal muasal kompas nyaéta ti Cina dimimitian ku  Dinasti Han, dijieun tina batu semprani nyaéta bijih beusi semprani anu aya di alami. Satérusna  Dinasti Song ngamangpaatkeun ieu Kompas pikeun nuduhkeun lebah-lebah jajalaneu nu baris disorang. Dina taun 1300  ngaronjat kana kapanggihna kompas garing anu dijieun tina jarum beusi, di Eropa mimiti dimekarkeun. teu lila disusul ku  Perancis.
]]

## Cara ngagunakeun
Ngagunakeun ieu kompas kudu didatarkeun/horozontal. Ieudimaksud supaya jarum semprani anu aya di jeroeuna bisa laluasa usik dina mangsa horizontal éta jarum kompas bakal nunjukkeun lebahna kalér-kidul  magnét bumi. Laluasa jeung henteuna ieu jarum kompas usik, bakal mangaruhan ogé  kana pancég jeung henteuna éta jarum nujukeun .

## Dipaké dina Pertambangan
Di kota massa, Italia Kompas munggaran dipaké alat pikeun nuduhkeun lebahlebahna liang torowongan sajeroeun taneuh ku jalan nuturkeun  jarum semprani anu  ngambang dipaké minangka Panungtun pikeun nangtukeun arah torowongan. Ieu kompas salah sahiji alat anu wajib dipaké ku panambang di Tyrol sajeroning maranéhna digawe sarta paragi néangan tempat pikeun saterusna, hal iaeu ogé  dipedar hiji tulisan ku pertambangan Jerman Rülein von Calw (1463-1525) hiji pajangjian nu nétélakeun kagunaan tina kompas dina sajeroeun gawé dina taneuh,

## Tutumbu Kaluar
* How to Make a Compass  Audio slideshow from the National High Magnetic Field Laboratory
* Paul J. Gans, The Medieval Technology Pages: Compass 
* Evening Lecture To The British Association At The Southampton Meeting on Friday, August 25, 1882 http://zapatopi.net/kelvin/papers/the_tides.html. Refers to compass correction by Fourier series.

## Dicutat Tina