Antroposentrisme

**Antroposentrisme** nyaéta hiji konsép filosofis atanapi kapercayaan yén manusa mangrupikeun pusat ti sakumna alam dunya sarta mahluk anu pangpentingna di jerona. Dina sawangan ieu, alam sarta sakur eusina dianggap ngan saukur pakakas atanapi sumber daya pikeun nyumponan kapentingan jeung kabutuhan manusa.

## Étimologi 
Sacara étimologi, istilah **antroposentrisme** asalna tina basa Yunani Kuno, nyaéta kecap *ἄνθρωπος* (*ánthrōpos*) anu hartosna "manusa", sarta kecap *κέντρον* (*kéntron*) anu hartosna "pusat". 

Istilah ieu munggaran mucunghul dina pertengahan abad ka-19 pikeun ngajelaskeun pandangan dunya anu nempatkeun manusa salaku titik puseur tina sagala ajén (*value*) sarta éksistensi di jagat raya ieu. Dina kontéks filsafat, istilah ieu sering dianggo salaku lawan tina istilah Téosentrisme (pusatna dina Gusti) atanapi Biosentrisme (pusatna dina kahirupan sacara umum). Ieu pola pikir téh sering dianggap salaku cukang lantaran ruksakna ékosistem alatan éksploitasi alam anu kaleuleuwihi demi kapentingan manusa wungkul.

* **Surat Al-Baqarah Ayat 30:**
: وَإِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلَائِكَةِ إِنِّي جَاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً
: ''"Ingetkeun nalika Pangéran anjeun ngadawuh ka para malaikat: 'Saenyana Kami rek ngajadikeun saurang khalifah di bumi'."*

* **Surat Ibrahim Ayat 32:**
: اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَأَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ رِزْقًا لَكُمْ ۖ وَسَخَّرَ لَكُمُ الْفُلْكَ لِتَجْرِيَ فِي الْبَحْرِ بِأَمْرِهِ ۖ وَسَخَّرَ لَكُمُ الْأَنْهَارَ
: *"Allah anu geus nyiptakeun langit jeung bumi, sarta nurunkeun cai hujan ti langit... sarta Anjeunna geus nundukkeun (nyadiakeun) pikeun aranjeun kapal-kapal... sarta Anjeunna geus nundukkeun ogé walungan-walungan pikeun aranjeun."*

## Sumber tina Hadits 
Hadits nembongkeun yén sanajan alam disadiakeun pikeun manusa, aya kawajiban pikeun ngariksa:

* **Hadits Melak Tangkal:**
: مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَغْرِسُ غَرْسًا أَوْ يَزْرَعُ زَرْعًا فَيَأْكُلُ مِنْهُ طَيْرٌ أَوْ إِنْسَانٌ أَوْ بَهِيمَةٌ إِلَّا كَانَ لَهُ بِهِ صَدَقَةٌ
: *"Teu aya saurang muslim anu melak hiji tatangkalan atanapi pepelakan, tuluy buahna didahar ku manuk, manusa, atanapi sato, iwal éta jadi sedekah keur manéhna."* (HR. Bukhari & Muslim).

## Antroposentrisme dina Budaya sareng Sains 
Dina widang **budaya**, antroposentrisme katingali tina narasi sastra jeung seni anu nempatkeun pangalaman manusa salaku hiji-hijina ukuran bebeneran jeung kaéndahan. 

Dina widang **sains**, utamana dina sajarah astronomi, ieu paham kungsi jadi dasar téori geosentris (bumi salaku puseur jagat raya) sateuacan diganti ku heliosentrisme. Sanajan kitu, dina sains modéren, manusa tetep jadi subyék nu nalungtik (pangamat), sahingga métode ilmiah sorangan teu bisa leupas sagemblengna tina kacamata manusa.

## Sajarah sareng Perkembangan 
Akar antroposentrisme dina filsafat Kulon geus aya ti jaman Aristoteles anu nyebutkeun yén "alam nyieun sagalana sacara husus pikeun manusa". Jaman *Enlightenment'' beuki ngukuhkeun ieu posisi liwat pamikiran René Descartes anu nganggap sato téh ngan saukur mesin tanpa nyawa.

## Kritik 
Kritik utama datang tina aliran **Ékosentrisme** jeung **Deep Ecology** anu negeskeun yén sakabéh mahluk hirup boga hak anu sarua pikeun hirup tanpa kudu gumantung kana mangpaatna pikeun manusa.

## Rujukan