Thomas Stamford Bingley Raffles

Sir **Thomas Stamford Bingley Raffles** () nyaéta Gubernur-jenderal Hindia Walanda anu pangbadagna. Manéhna nyaéta saurang warganagara Inggris. Manéhna disebutkeun ogé pangadeg dayeuh sarta nagara dayeuh Singapura. Manéhna salah saurang Inggris anu pang dipikawanoh minangka anu nyiptakeun karajaan pangbadagna di dunya.

## Kasang tukang kulawarga 
Teu loba dipikanyaho ngeunaan kolot Raffles. Bapana, Kaptén Benjamin Raffles, kalibet dina perdagangan budak di Kapuloan Karibia, sarta maot dumadakan sabot Thomas anyar umurna 15 warsih, ku kituna kulawargana terperangkap sambetan. Manéhna langsung mimiti digawé minangka saurang pagawé di London pikeun Pausahaan Hindia Wétan Britania, pausahaan dagang setengah-pemerintah anu berperan loba dina penaklukan Inggris di luar nagari. Dina 1805 manéhna dikirim ka pulo anu kiwari dipikawanoh minangka Penang, di nagara Malaysia, anu waktu éta dinamai Pulo Pangeran Wales. Éta pisan awal-mula hubunganana kalawan Asia Tenggara.

## Raffles di Hindia Walanda 
 ]]
Raffles diangkat minangka Létnan Gubernur Jawa dina taun1811, sabot Karajaan Inggris nyokot alih jajahan-jajahan Karajaan Walanda sarta manéhna henteu lila saterusna dipromosikan minangka Gubernur Sumatera, sabot Karajaan Walanda diduduki ku Napoleon Bonaparte ti Perancis.

Sawaktu Raffles nyekel kalungguhan minangka pangawasa Hindia Walanda, manéhna geus narékahan loba hal, anu mana antara séjén nyaéta minangka katut: manéhna mengintroduksi otonomi kawates, ngeureunkeun perdagangan budak, mereformasi sistem pataneuhan pamaréntah kolonial Walanda, nalungtik flora sarta fauna Indonésia, nalungtik titilar-titilar kuna kawas Candi Borobudur sarta Candi Prambanan, Sastra Jawa sarta loba hal séjénna. Henteu ngan éta, demi nalungtik dokumén-dokumén sajarah Malayu anu mengilhami panéangan Raffles baris Candi Borobudur, manéhna ogé saterusna diajar sorangan Basa Malayu. Hasil panalungtikanana di pulo Jawa dituliskeunana dina hiji buku dijudulan: *History of Java*, anu nyaritakeun ngeunaan *sajarah pulo Jawa*. Dina ngalakonan panalungtikanana, Raffles dibantuan ku dua urang asistennya nyaéta: James Crawfurd sarta Kolonél Colin Mackenzie.

Pamajikan Raffles, Olivia Mariamne, wafat dina tanggal 26 Nopémber 1814 di Buitenzorg sarta dimakamkan di Batavia, benerna di tempat anu ayeuna jadi Musieum Prasasti. Di Kebon Raya Bogor diwangun monumen peringatan pikeun mengenang pati sang pamajikan.

### Kawijakan-kawijakan Raffles di Widang nu tangtu: 
#### Widang Birokrasi sarta Pamaréntahan 
Léngkah-léngkah Raffles dina widang pamaréntahan nyaéta:
* Ngabagi Pulo Jawa jadi 18 keresidenan (sistem keresidenan ieu lumangsung nepi ka taun1964)
* Ngarobah sistem pamaréntahan anu mimitina dipigawé ku pangawasa pribumi jadi sistem pamaréntahan kolonial anu bercorak Kulon
* Bupati-bupati atawa pangawasa-pangawasa pribumi dilepaskan kalungguhanana anu maranéhanana peroleh sacara turun-temurun
* Sistem juri ditetepkeun dina pangadilan

#### Widang Ékonomi sarta Kaduitan 
Patani dibikeun kabébasan pikeun melak pepelakan ékspor, keur pamaréntah ngan berkewajiban nyieun pasar pikeun merangsang patani melak pepelakan ékspor anu pang nguntungkeun. Penghapusan pajeg hasil bumi (*contingenten*) sarta sistem seserahan wajib (*verplichte leverantie*) anu geus dilarapkeun saprak jaman VOC. Netepkeun sistem sewa taneuh (*landrent*) anu dumasar anggapan pamaréntah kolonial. Pemungutan pajeg sacara perorangan.

#### Widang Hukum 
Sistem peradilan anu dilarapkeun Raffles leuwih alus batan anu dilaksanakeun ku Daendels. Alatan Daendels berorientasi dina kelir kulit (ras), Raffles leuwih berorientasi dina badag leutikna kasalahan. Awak-awak pangadeg hukum dina mangsa Raffles minangka katut:
* *Court of Justice*, aya dina saban résiden
* *Court of Request*, aya dina saban divisi
* *Police of Magistrate*

#### Widang Sosial 
Penghapusan gawé rodi (gawé paksa) sarta penghapusan perbudakan, tapi dina praktékna manéhna ngarémpak undang-undangnya sorangan kalawan ngalakonan kagiatan sajenis perbudakan. Peniadaan *pynbank* (disakiti), nyaéta hukuman anu pohara telenges kalawan ngalawan maung.

#### Widang Élmu Kanyaho 
* Ditulisna buku dijudulan *History of Java* di London dina taun1817 sarta dibagi dua jilid
* Ditulisna buku dijudulan *History of the East Indian Archipelago* di Eidenburg dina taun1820 sarta dibagi tilu jilid
* Raffles ogé aktip ngarojong *Bataviaach Genootschap*, hiji perkumpulan kabudayaan sarta élmu kanyaho
* Kapanggihna kembang *Rafflesia Arnoldi*
* Dirintisnya Kebon Raya Bogor
* Mindahkeun Prasasti Airlangga ka Calcutta, India ku kituna dibéré ngaran Prasasti Calcutta

Ti kawijakan ieu, salah sahiji pembaruan leutik anu diwanohkeunana di wewengkon kolonial Walanda nyaéta ngarobah sistem mengemudi ti palebah katuhu ka palebah kénca, anu lumaku nepi ka ayeuna.

## Balik ti Hindia Walanda 
[thumb|left|Patung Sir Stamford Raffles ku [Thomas Woolner di Singapura]]
Dina taun1815 Raffles balik ka Inggris sanggeus Jawa dipulangkeun ka Walanda sanggeus Perang Napoléon réngsé. Dina 1817 manéhna nulis sarta medar buku *History of Java*, anu melukiskan sajarah pulo éta saprak jaman kuna.

Tapi dina taun1818 manéhna balik ka Sumatera sarta dina tanggal 29 Januari 1819 manéhna ngadegkeun hiji pos perdagangan leupas di tungtung kidul Semenanjung Malaka, anu di poé ka hareupnakeun jadi nagara dayeuh Singapura. Ieu mangrupa léngkah anu wani, berlawanan kalawan kawijakan Britania pikeun henteu nyigeung Walanda di wewengkon anu diaku aya di handapeun pangaruh Walanda. Dina genep minggu, sawatara ratus padagang padamucunghul pikeun nyokot kauntungan ti kawijakan leupas pajeg, sarta Raffles saterusna meunangkeun persetujuan ti London.

Raffles netepkeun tanggal 6 Pebruari taun1819 minangka poé jadi Singapura modérn. Kakawasaan luhur pulo éta ogé saterusna dipindahkeun ka Pausahaan Hindia Wétan Britania. Pamustunganana dina taun1823, Raffles salawasna balik ka Inggris sarta dayeuh Singapura geus siap pikeun ngembang jadi palabuhan pangbadagna di dunya. Dayeuh ieu terus ngembang minangka puseur perdagangan kalawan pajeg pendék.

## Raffles di Inggris 
Di Inggris Raffles ogé mangrupa pangadeg sarta pupuhu kahiji Zoological Society of London. Raffles dijadikeun saurang bangsawan dina taun1817.

Manéhna maot sapoé saméméh deui warsihna anu ke-45, dina 5 Juli 1826, alatan apoplexy atawa stroke. Alatan pendiriannya anu menentang perbudakan, kulawargana henteu diidinan mengebumikannya di halaman gereja satempat (St. Mary's, Hendon). Larangan ieu dikaluarkeun pendeta gereja éta, anu kulawargana memetik kauntungan ti perdagangan budak. Sabot gereja éta diperluas dina 1920-an, kuburannya diasupkeun ka dina bagian wangunanana.

## Raffles di Singapura 
Di Singapura, ngaran Raffles loba dipaké: Raffles Junior College, Raffles Institution, Raffles Girls' School, Raffles Girls' Primary School, Raffles Hotél, Stamford Road, Stamford House, Raffles City, stasiun MRT Raffles Place, kelas Raffles di pesawat Singapore Airlines sarta Musieum Panalungtikan Kéanekaragaman Hayati Raffles.

## Rafflesia 
Ngaran Raffles ogé dipaké minangka ngaran hiji genus ti sajumplukan tumbuhan parasit obligat, Rafflesia, pikeun ngahormatan jasa-jasanya. Salah sahiji jenisna ngabogaan kembang sajati pangbadagna di dunya, nyaéta padma buta atawa *Rafflesia arnoldi* anu jadi salah sahiji ti kembang nasional Indonésia.

## Tempo ogé 
* Daptar Pangawasa Hindia Walanda