Diabétes mélitus

**Diabétes mélitus** (***diabetes mellitus***;  at. ,  at. ), atawa 'nénéh'na **diabétes**, **diabét**, **DM**, atawa ceuk urang mah **kencing manis** atawa **kasakit gula**, hartina sindrom anu cirina mangrupa gangguan métabolismeu jeung luhurna kadar gula getih (hiperglikemia) alatan kurangna hormon insulin atawa résistansi insulin anu dibarung ku kurangna sékrési insulin. Gejala nu utamana nyaéta loba kiih (poliuria), hanaang waé sarta cacai nu asup kaleuleuwihi (polidipsia), jeung tetempoan rarang-rorong kurang atra. Mun teu pati parna, gejala-gejala kitu téh bisa waé teu karasa ku nu ngalamanana.

WHO nyebutkeun tilu wangun diabétes: *diabétes mélitus tipeu 1*, *tipeu 2*, jeung *diabétes reuneuh* (narajang ukur nalika kakandungan), balukarna tina rupa-rupa faktor jeung béda-béda sebaranana dina unggal populasi. Najan ieu kasakit téh alatan gagalna sél béta dina pangkréas ngahasilkeun insulin nu cukup pikeun ngahalangan hiperglikemia, tapi anu jadi sababna mah béda-béda. Diabétes tipeu 1 biasana alatan karuksakan sél béta otoimun. Diabétes tipeu 2 dicirikeun ku résistansi insulin dina jaringan tujul, antukna insulin nu dipikabutuh kadarna kudu leuwih luhur anu teu bisa kahontal ku sél béta. Diabétes anu keuna ka nu keur kakandungan sarupa jeung tipeu 2, alatan ayana hormon-hormon dina mangsa kakandungan (pikeun wanoja-wanoja anu sacara génétik gampang kakeunaan) anu ngabalukarkeun résistansi insulin.

## Tanda & gejala 
Gejala umum diabétes anu teu ditambaan nyaéta awak ngabegangan, poliuria (kerep kiih), polidipsia (gampang hanaang), jeung polifagia (gampang lapar). Pikeun DM tipeu 1, gejala-gejalana bisa katangén pisan dina jangka waktu sababaraha minggu. Anapon dina DM tipeu 2, gejala-gejalana lila pisan atawa bisa jadi teu katémbong karasa ku nu ngalamanana.

## Tipe 
Panyakit diabétes melitus kabagi jadi dua, nyaéta tipe 1 jeung tipe 2. Diabetes tipe 1 mangrupa panyakit kawedelan awak, waktu antibodi hiji jalma ngaruksak sél-sél pankréas anu ngahasilkeun insulin dina awak jalma. Jalma anu keuna ku panyakit diabetes tipe 1 awakna rada begang, henteu ngahasilkeun insulin, jeung merlukeun suntikan insulin sababaraha kali dina waktu sapoé. Loba di antarana pasién anu kakeunaan alatan ku turunan gén anu tangtu bakal méré kode unsur-unsur dina sistem imun. Sabalikna, diabetes tipe 2 ngalibetkeun ngaronjatna résistansi sél-sél awak kana insulin anu dihasilkeun ku awak sorangan, nepi ka sél-sél gagal nyandak glukosa dina laju normal. Salila pankreas tiasa ngaréspon ku ngaleupaskeun leuwih loba insulin, résistansi sél-sél ieu bisa diungkulan nepi gula getih tetep dina wates anu normal. Tapi pamustunganana pankréas bakal kacapéan, nu ngabalukarkeun moal bisa deui ngahasilkeun hormon insulin anu cukup, jadi kadar glukosa naék nu ngabalukarkeun pasién kaserang diabetes. Pasien diabetes tipe 2 biasana deukeut kana obesitas dina awakna.

## Patofisiologi 
 anu bisa diserep.]]
Insulin téh hormon utama anu ngatur diserepna glukosa tina getih kana sél-sél anu aya dina jero awak, utamana haté, otot, jeung jaringan adiposa. Ku kituna, kakurangan insulin atawa insénsitivitas reseptorna boga peran penting dina sakabéh bentuk DM. Awak urang narima glukosa tina tilu sumber utama nyaéta peujit tina hasil nyerna kadaharan, glikogén dina ati, jeung glukonéogenesis. Insulin penting pikeun ngatur kasaimbangan kadar glukosa dina jero awak. Insulin bisa ngahalangan dibongkarna glukosa tina glikogén jeung glukonéogenesis, ngarangsang diakutna glukosa kana sél lemak jeung otot, sarta ngarangsang direundeunna glukosa dina wangun glikogén.

## Tamba
DM kaasup panyakit kronis anu can kapanggih ubarna. Nambaanana ogé museur kana ngajaga sangkan kadar gula getih tetep aya dina wates anu normal (euglikémia) ulah nepi ngabalukarkeun hipoglikémia. Carana ku ngajaga dahareun, olahraga, jeung ubar husus (utamana insulin dina kasus DM tipeu 1). Kadar gula getih anu dijaga penting pisan pikeun ngurangan DM anu beuki parna. Lian ti éta, perlu ogé niténan kabiasaan anu bisa nambahan parnana ka nu ngalaman DM, nyaéta dipahing ngaroko, hiperkoléstérolémia, obésitas, hiperténsi, jeung kurang ngalakukeun olahraga.

## Rujukan