open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Wacana

**Wacana** nyaéta wangunnan basa pangjembarna anu disusun tina runtuyan kalimah-kalimah anu sambung-sinambung (kontinuitas), tatali unsurna ngéntép seureuh (kohésif), tur tatali hartina dalit (kohérén) luyu jeung kontéks situasi. Wujudiahna bisa mangrupa paragraf atawa karangan anu lengkep (buku, novel, carita pondok, artikel, atawa puisi) 
## Rupa-rupa Wacana
thumb|250px|right|Wacana dina basa Inggris
*  Wacana Alesan, eusina ngajéntrékeun bener henteuna hiji perkara dumasar kana alesan anu kuat nepi ka jalma lian percaya jeung kahudang pikeun milampah hiji pagawéan. Ari alesan-alesan atawa argumén-arguménna disusun kana fakta. Eusina ngawawarkeun perkara nu manjing akal (logis) nepi ka nu lian enya-enya percayana.
*  Wacana Candraan, eusina ngadadarkeun atawa ngébréhkeun kagiatan indra (panempo, panguping, pangrasa, panyabak, jeung pangambeu) minangka hasil pangalaman. Hiji obyék digambarkeun sajéntré-jéntréna dumasar kana runtuyan tempat atawa runtuyan waktu. Candraan téh ibarat potrét, nyaéta ngarékam sakur nu kahontal ku pancaindra.
*  Wacana Lisan, anu dipidangkeun maké basa lisan. Pikeun narima jeung nyangkem wacana lisan, pamiarsa kudu ngaregepkeun omongan panyatur kalawan daria.
*  Wacana ugeran, wacana sastra anu disusun dina basa ugeran, ilaharna kauger ku guru lagu, guru wilangan, jeung purwakanti. Contona: Jangjawokan, sisindiran, guguritan, pupujian, jeung sajak.
*  Wacana Pérsuasif, wacana arguméntasi anu tujuanana pikeun mangaruhan jalma lian sangkan milampah hiji perkara saperti biantara kampanyeu, iklan, jeung hutbah.
*  Wacana langsung, anu nuduhkeun omongan langsung panyaturna, ilaharna mangrupa omongan anu diwatesanan ku lentong atawa pungtuasi.

## Rujukan
Tahu gejrot

pra=https://su.wikipedia.org/wiki/Gambar:Cirebon_Tahu_Gejrot.jpg|ka|jmpl|Tahu Gejrot Cirebon.
**Tahu Gejrot**, nyaéta kadaharan has ti daérah Cirebon, Jawa Kulon. Asal muasalna tahu gejrot téh di Desa Jatiseeng, Kecamatan Ciledug, Kabupatén Cirebon. Tahu jenis ieu ngabogaan tekstur unik sarta béda kalayan tahu jenis séjénna. Lamun diperhatikeun sacara cermat, sanggeus diasakan, tahu baris ngabogaan tekstur berongga jeung kulit rangu sarta daging ipis anu némpél dina kulitna. Cara nyajikeun sederhana sarta masih tradisional, éta jadi ciri has ti tahu gejrot ieu.

## Cara nyieunna 
Tahu asak anu ukuranana leutik-leutik dibagi jadi dua bagéan. Dipidangkeun dina piring leutik anu dijieun tina tembikar anu nambahan has tina kadaharan ieu. Kalayan ulekan anu samara-samarana saperti uyah, gula beureum ditambah potongan bawang beureum, bawang bodas sarta céngék anu saluyu jeung kahayang, tuluy dibanjur ku kuah anu dijieun tina campuran cai, kecap sarta gula aren nu ngajadikeun rasa ti tahu gejrot ieu sampurna. Ladana céngék kalayan kuah nyababkeun deudeuieun. Pikeun ngarasakeun tahu gejrot ieu, urang henteu maké séndok tapi ngan perlu nyéré leutik pikeun nojos tahu.

## Rujukan
Tarling

**Tarling**' mangrupa kasenian has ti wewengkon basisir wétan sagara Jawa Barat (Indramayu-cirebon sarta sakurilingna).
Wangun kasenian ieu dina dasarna nyaéta pintonan musik, tapi dibiruyungan kalayan drama pondok.
Juru kawih kaceluk Tarling nyaéta antara séjén: Aam Aminah, Nyi Dadang Darniah Biduanita Tarling Grup Endang Darna ti palimanan Cirebon.
Umumna seni Tarling dipentaskan utamana dina acara hajatan masarakat, boh walimahan boh sunatan.

## Rujukan
Mojang Priangan

**Mojang Priangan** nyaéta sebutan keur wanoja nu can kawin atawa wanoja nu parawan kénéh. Priangan atawa kota Bandung ti baheula dipikawanoh ku kageulisan, kaéndahan, sarta kasoméahan para wanojana.  Mojang Bandung baheula mah papakéanana kaén batik jeung kabaya sarta  disendal kai nu keuneungna jangkung maké ukiran rupa-rupa hiasan nu dicet warnana méncrang. Sendal kai nu rupa-rupa hiasan ieu dingaranan Kelom Geulis. Lamun leuleumpangan teu poho maké payung tina bahan kertas jieunan Tasikmalaya nu biasa disebut Payung Geulis. Ayeuna kelom geulis  geus bisa disebutkeun leungit fungsina minangka alas dampal suku, tapi geus leuwih kana karya seni barang hiasan atawa cenderamata wungkul. Sedengkeun payung kertas nu dicet warna-warni ayeuna ngan mangrupa alat panglengkep dina acara sérémonial wungkul. Payung kertas ayeuna ngan dijieun dina industri rumah tangga basajan. 
Salian dipikawanoh ku geulisna, Mojang Bandung ogé pinter jeung dina mangsa harita maranéhna geus boga pandangan jauh ka hareup. Para mojang kelompok ieu umumna pernah ngarasakeun pendidikan di sakola pikeun warga Walanda sabab status kaningratan atawa status sosial jeung kalungguhan kolotna. 
Sababaraha tokoh wanoja Bandung nu pinter, kawentar, jeung boga pandangan maju salian ti Dewi Sartika, di antarana aya Sitianah, jeung  Sitiaman Harahap nu ngadegkeun média cétak Istri Mardika (1923) sarta jadi pupuhu organisasi wanoja Putri Indonésia (1929) jeung Putri Sedar (1930), Ny.Ong Pik Hwa nu ngadegkeun média cétak Fu Len, Ny.S.Djamal Ali nu ngadegkeun média cétak Puspa Wanita (1954). 
Dina widang organisasi wanoja di Bandung nu dipikawanoh di antarana Ny.R.A.Ramlan Tirtohoesoedo, Ny.Siti Kadariah Kunto, jeung Ny.Soenarjo, tiluanana nu jadi pangurus organisasi wanoja Wanita Sedjati (1921) nu jadi hiji-hijina utusan organisasi wanoja ti Bandung ka Kongres Perempuan Indonésia di Yogyakarta tanggal 22 Desember 1928 (ieu tanggal tuluy ditetepkeun minangka Poé Indung Nasional.

## Referensi
Aqua (cai mineral)

thumb|Logo Aqua baheula
**Aqua** nyaéta salah sahiji mérek cai nginum. 

## **Sajarah** 
Tirto Utomo (1930-1994) anjeunna anu merintis lahirna industry cai nginum dina kemasan (AMDK) di Indonésia ngaliwatan PT Golden Mississippi dina tanggal 23 Pébruari 1973. Ngaran Aqua geus kajojo nepi ka nyebut cai dina kemasan (AMDK)anu lain mérekna aqua tapi tetep nyebutna aqua. Ku lantaran Aqua mangrupa pelopor bisnis AMDK jeung jadi produsén AMDK anu loba di Indonésia. Nepi ka geus sumebar pamasaranan nepi ka Singapura, Malaysia, Fiji, Australia, Timur Tengah jeung Afrika. Di Indonésia geus 80 persén anu ngajual AMDK dina kemasan gallon. Ayeuna Aqua miboga 14 pabrik anu sumebar di Jawa jeung Sumatra. Produsén AMDK Aqua, PT. Golden Mississippi (tuluy diganti ngarana jadi PT Aqua Golden Mississippi) anu aya dina handapeun PT. Tirta Investama, diadegkeun dina tanggal 23 Februari 1973 ku Tirto Utomo (1930-1994). Pabrik nu munggaran perenahna di Bekasi. Nalika éta masarakat Indonésia geus ngarobah salah sahiji kabiasaan geus mimiti nginum AMDK.
Sekar gending

**Sekar Gending** atawa aya ogé anu nyebutkeun karawitan campuran nyaéta sekaran anu dipirig kalayan gendingan.
Sawatara wangun sekar gending dina pagelaran karawitan dibagi dina sawatara bagian nurutkeun jalanana sekar dang ending, aya lima wangun sekar gending, nyaéta:
Jenis tembang ieu umumna maké basa Bali basajan, boga sipat dinamis sarta gumbira, ku kituna bisa dikawihkeun kalayan gampang dina kaayaan ulin sarta gumbira.
Biasana unggal lagu dilengkepan atawa minangka pelengkap tina hiji kaulinan (dolanan) anu miboga téma sarua.
Tapi aya ogé anu nangtung sorangan, minangka lagu-lagu rahayat (gegendingan) anu bentukna pohara basajan.

## Rujukan
Bir

thumb|200px|right|Koléksi Bir

**Bir** mangrupa inuman nu ngandung alkohol 4-6% nu dijieun ngaliwatan *brewing process* tina bahan *barley/malt*, *kembang hops*,gula, cai, jeung bahan nu ngahérangkeun (finings). Bir mangrupa inuman nu ngandung alkohol nu citra rasana asalna tina hiji bahan nu pait, nyaéta *hop*, sarta meunang tina férméntasi *khamir* dina maltosa nu meunang tina degradasi *enzimatik* pati.. Bir ngandung teu leuwih ti 6% alkohol, cai, CO2, mineral jeung asam-asaman sarta bisa disajikeun atawa dijual dina botol, kaléng, atawa *barrel*. 
Dasarna mah bir kudu diteundeun di jero rohangan nu suhu udarana 4-7o C, posisi botol nangtung ajeg. Témperatur nu panas pisan atawa tiis pisan bisa ngabalukarkeun bir jadi ruksak. Témperatur nu tiis pisan ngabalukarkeun *flat*, bir jadi teu ngabudah pisan nalika di kana gelaskeun. 
Bir bakal karasa seger jeung aya budahan nu cukup nalika disajikeun dina témperatur nu pas, dina gelas nu tiis. Gelas éta kudu enyaan bérésih. Gelas nu kotor, bakal ngajadikeun flat.

## Referensi
Kaiser Chiefs

[thumb|300px|Konsér Kaise Chiefs di [Chili, 3 Nopémber, 2008]]
**Kaiser Chiefs** nyaéta grup musik *rock alternative, post punkn revival* jeung *new wave* asal Leeds, Yorkshire Kidul, Inggris. Kaiser Cheifs dibentuk taun 1997, jeung miboga lima personil, di antarana: Ricky Wilson, Andrew ‘Whitey’ White, Simon Rix, Nick ‘Peanut’ Baines, jeung Nick Hodgson. Kaiser Chiefs ngarilis album *OFF WITH THEIR HEADS* taun 2008, anu pamungkas nyaéta album *THE FUTURE IS MEDIEVAL* taun 2011 ieu.

## Référénsi
Céngék

**Céngék** nyaéta cabé anu buahna leutik tapi rasana lada pisan, buahna warnana héjo nalika ngora kénéh jeung lamun rada kolot warnana jadi beureum. Tutuwwuhan ieu jangkungna 1 – 2.5 méter.

## Kandungan
Cabé rawit miboga kandungan kapssaisin, kapsantin, karotenoid, alkaloid, atsiri, resin, minyak menguap, sarta provitamin A jeung vitamin C anu loba dibandingkeun jeruk. Batangna berbuku-buku atawa bagian luhur bersudut, daun tunggal, bertangkai, lokasi berselingan, bentuk daun buleud endog, tungtungna runcing, pangkal nyempitan, tepi rata, tulanganna menyirip, panjang 5-9,5&nbsp;cm, rubak 1,5-5,5&nbsp;cm, boga warna héjo. Kembang kaluar ti kélék daun, mahkota wangun béntang, kembang tunggal atawa 2-3 kembang tempatna padeukeut, boga warna bodas, bodas kehijauan, sakapeung wungu. Buahna buah buni, ajeg, sakapeung merunduk, ngawangun buleud endog, lempeng atawa béngkok, tungtung meruncing, panjang 1–3&nbsp;cm, rubak 2,5–12&nbsp;mm, bertangkai panjang, sarta rasana lada. Buah nu ngora boga warna héjo kolot, bodas kahéjoan, atawa bodas, buah anu asak boga warna beureum caang. Sikina loba, buleud gepéng, berdiameter 2-2,5&nbsp;mm, boga warna konéng kotor. Cabé rawit diwangun ti tilu varietas, nyaéta cengek leutik anu buahna leutik, boga warna héjo, sarta nangtung ajeg dina tangkaina; cengek domba (cengek bodas) anu buahna leuwih badag ti cengek leutik, buahna ngora boga warna bodas, sanggeus kolot jadi oranyeu; sarta ceplik anu buahna badag, sadeui ngora boga warna héjo sarta sanggeus kolot jadi beureum. Buahna dipaké pikeun sayuran, samara masak, acar, sarta asinan. Daun ngora bisa dikukus pikeun lalap.

## Khasiat
Cabé rawit rasana lada, sipatna panas, asup meridian jantung sarta pankreas. Tutuwuhan ieu miboga khasiat tonik, stimulan kuat pikeun jantung sarta aliran getih, antirematik, ngancurkeun bekuan getih (antikoagulan), ngaronjatkeun napsu dahar (stomakik), perangsang kulit (lamun digosok kana kulit baris ngabalukarkeun rasa panas, dipaké minangka campuran ubar gosok), paluruh hitut (karminatif), paluruh késang (diaforetik), paluruh acay, sarta paluruh kiih (diuretik). Ekstrak buah cabé rawit miboga daya hambat ka tutuwuhan Candida albicans. Daya hambat ekstrak cabé rawit 1&nbsp;mg/ml saimbang kalayan 6,20 mcg/ml nistatin dina formamid (Tyas Ekowati Prasetyoningsih, FF UNAIR, 1987).

## Referensi
Tambo Minangkabau

[thumb|right|300px|[Urang Minang, ngagem pisan kana adat nu aya dina Tambo Minangkabau.]]
**Tambo Minangkabau** nyaéta karya sastra sajarah nu ngarekam kisah-kisah legenda-legenda nu pakaitna jeung asal-usul séké sélér, nagara jeung tradisi sarta alam Minangkabau. Tambo Minangkabau ditulis dina basa Melayu ngawangun prosa.. Kecap *tambo* atawa *tarambo* bisa ogé maksudna sajarah, hikayat atawa riwaya. Maknana saruan saperti kecap babad dina basa Jawa atawa basa Sunda.

## Edisi 
Panulisan Tambo Minangkabau, mimitina kapendak dina wangun aksara Arab nu basana basa Minang. Sedengkeun panulisan dina wangun latin, karék dipikawanoh di mimiti abad ka-20, anu eusina geis ngabandingkeun jeung sababaraha bukti sajarah nu aya patalina. Naskah tambo Minangkabau sabagéan badag ditulis dina huruf Arab-Melayu (huruf Jami), jeung sabagéan leutik ditulis ku huruf latin. Jumlah naskah nu geus kapanggih nyaéta 83 naskah. Judulna variasi, antarana *Undang-Undang Minangkabau*, *Tambo Adat*, *Adat Istiadat Minangkabau*, *Kitab Kesimpanan Adat dan Undang-Undang*, *Undang-Undang Luhak Tiga Laras*, jeung *Undang-Undang Adat*.

Tambo di Minangkabau sacara gurat badag dibagi dua bagéan nu utama:
* Tambo alam, nu ngisahkeun asal-usul karuhun sarta ngeunaan Karajaan Pagaruyung.
* Tambo adat, nu ngisahkeun adat, sistim pamaréntahan, jeung undang-undang pamaréntahan Minangkabau di mangsa baheula.

Dina nepikeun kisahna, tambo umumna teu sistimatis, tatapi caritana sakapeung disaluyukeun jeung kaayaan sarta kaperluan, nepi ka eusina bisa dirobah nurutkeun kahayang nu ngupingkeun.
Ngan umumna Tambo Minangkabau nyaéta karangan saduran, ku nu ngarangna teu nyebutkeun sumberna nepi ka katingalina saperti hasil karyana. Aya 47 tambo asli Minangkabau nu disimpen di perpustakaan luar nagara, 10 di antarana aya di Perpustakaan Negara Jakarta, hiji jeung séjénna mangrupa karya saduran nu teu dipikanyaho ngaran asli pangarangna.

## Rujukan 
## Bacaan Séjénna 
* Djamaris, Edwar (1991). *Tambo Minangkabau*. Jakarta: Balai Pustaka
* Zuriati (2007). *Undang-Undang Minangkabau dalam Perspektif Ulama Sufi*. Padang: Fakultas Sastra Universitas Andalas.

## Tumbu Luar 
* Parole Tambo, da Matetika Alam Minangkabau 
* Ranji Tambo Minangkabau
Balé Kota Bandung

Gedong **Balé Kota Bandung** (*gemeente huis*) mangrupa salah sahiji wangunan pangkolotna di kota Bandung.
jmpl|Balé Kota Bandung

## Sajarah 
### *Gementee Huis* kahiji 
Saméméh éta gedong diwangun, di lokasi éta aya gudang kopi (*koffie pakhuis*) anu dipiboga ku Andries de Wilde (1781-1865), Asistén Résidén Priangan dina taun 1812. Gudang kopi éta diwangun dina taun 1819 waktu kebon kopi di Priangan mekar dina abad ka-18. Gemeente Huis pernahna di sisi béh kidul Atjehstraat (Jl.Aceh) di béh kalér Pieter Sijthoffpark, teu jauh ti jalan Braga nu jadi puseur kagiatan ékonomi masarakat kota Bandung mangsa harita.

Luas pakarangan tukang anu janten pakarangan hareup kantor *Gementee Huis* janten ngaleutikan saprak diwangun *Gementee* Huis anu katiga ku sabab kapotong ku jalan-jalan asup jeung wangunan sakola olah raga anu aya di belah wétan pakarangan. Pakarangan éta masih kénéh pikeun masarakat nepi ka taun 1950-an. Salian ti éta, pakarangan ogé digunakeun pikeun upacara, paméran anu dilaksanakeun ku pamaréntah kota.

## Balé kota ayeuna 
Dina taun 1950-an saangeus kamerdékaan, ngaran *Gementee Huis* dirobah janten Balé Kota Bandung.

Saprak taun 1960-an, pakarangan Balai Kota ditata pikeun taman, jalan jeung lahan parkir. Di hareup panto gerbang asup, diwangun taman kembang. Di tengah-tengah taman, aya prasasti jeung Monumen Mengenang Bandung Lautan Api jeung tihang bandéra. Sakola Olah Raga anu aya di belah wétan pakarangan Balai Kota dialihkeun ka Jalan Bali, di belah kidul kolam renang *Céntrum*.

Dina mimiti taun 1980-an, didirikeun wangunan anyar di belah wétan jeung kulon gedong Balai Kota, wangunan kembar dina belah kalér-kidul anu ngapit gedong Balai Kota. Taman di hareup gerbang gedong Balai Kota dijadikeun *plaza* (alun-alun) anu lumayan lega. Posisi Monumen Mengenang Bandung Lautan Api teu dirobah, ngan posisi tihang bandéra digésér ka belah kidul.

Dina taun 1980-an ogé aya parobahan sajalan jeung wangunan anyar di kadua sisi Gedong Balai Kota nyaéta pakarangan Balai Kota dijadikeun taman anu aya di tengah-tengah jeung lahan parkir diwangun di belah kulon pakarangan.

Dina taun 1989, diwangun panto gerbang Balé Kota Bandung. Gerbang éta boga ciri khas nyaéta wujudna lengkung sarupa jeung wangunan gerbang zaman baheula. Gerbang éta ogé salaku pangwates antawis jalan raya jeung lingkungan kompléks Balé Kota.

## Wangunan di sabudeureun Balé Kota Bandung 
*Gementee Huis* aya dina lokasi stratégis di antawis opat jalan nyaéta *Atjehstraat* (Jalan Aceh ayeuna) dina belah kalér, *Parklaan* (Jalan Kebon Raja teras dirobah janten Jalan Perintis Kemerdékaan) dina belah kidul, *Logeweg* (Jalan Wastukencana ayeuna) dina belah kulon, sarta *Merdikaweg* (Jalan Merdeka ayeuna) dina belah wétan.

## Tempo ogé 
Taman Balai Kota Bandung

## Referensi
Svalbard

**Svalbard** mangrupa hiji kapuloan di Arktika, bagian pangkalérna ti Norwégia. Kapuloan ieu aya di kaléreun daratan utama Éropa. Kumpulan pulo-pulo manjang ti 74° ka 81° lintang kalér (di jeroeun Bunderan Arktik), jeung ti 10° ka 35° wétan. Spitsbergen mangrupa pulo nu panggedéna, dipiluan ku Nordaustlandet jeung Edgeøya. Puseur administratif nyaéta Longyearbyen, jeung padumukan nu lian kaasup komunitas tambang RUsiaBarentsburg, komunitas panalungtikanNy-Ålesund, jeung pos pangawasaan tambangSveagruva. Kapuloan ieu diatur ku Gubernur Svalbard. Kapuloan ieu miboga iklim Arktik, sanajan sacara signifikan miboga suhu nu leuwih panas tinimbang aréa nu lian dina lintang nu sarua.

## Politik 
Traktat Svalbard 1920 nyieun kadaulatan pinu Norwégia kana kapuloan. Pulo-pulona mangrupa, teu kawas Téritori Antarktika Norwégia, bagian ti Karajaan Norwégia jeung sanés hiji depéndensi. Traktat ieu mimiti éféktip dina 1925, mimilu *Pakta Svalbard*. Sadaya 40 nagara panandatangan traktat miboga hak ngalaksanakeun aktivitas dagang dina kapuloan ieu tampa diskriminasi, sanajan sagala aktivitas mangrupa subjék pikeun législasi Norwégia. Traktat ieu ngawateskeun hak Norwégia pikeun nagih pajak ka palayanan kauangan di Svalbard. Janten, Svalbard miboga pamasukan pajak nu leuwih saeutik tinimbang daratan utama Norwégia, jeung euweuh pajak panambihan ajén. Svalbard mangrupa hiji daérah kadémilitarisasi, sakumaha traktat ngalarang pawangunan instalasi militér. Aktivitas militér Norwégia kawates ka pangawasan panguseupan ku Panjaga Sagara Norwégia sakumaha trakta mibutuhkeun Norwégia pikeun ngajaga lingkungan alam.

## Gambar

Gambar:Spitzbergen nordsyssel hg.jpg|MS *Nordsyssel*, kapalna Gubernur, keur labu di Ny-Ålesund
Gambar:Adventtoppen Hiorthfjellet from SE side of Adventfjorden Longyearbyen Svalbard on May 23 2025.jpg|Pagunungan Adventtoppen sareng Hiorthfjellet ku fjord Adventfjorden, kaléreun Longyearbyen

## Réferénsi 
## Tumbu kaluar 
* Loka resmi 
* Svalbard NLD 
* Proyék Svalbard 
* Pajangjian Svalbard 1920
* CIA world factbook ngeunaan Svalbard 
* Svalbard - Pangalaman Kutub 
* Svalbard, *Lemah basisir Emas* 
* Loka Svalbardsyk 
* Stasion Satelit Svalbard 
* Kaluar ti Pyramiden
* "Ngeunaan Svalbard", ti kantor Gubernur 
* Svalbard - Peta jeung Gambar 
* Stasion Aurora di Adventdalen
Pasar Modal

thumb|250px|right|Sri Mulyani Indrawati, Direktur Pelaksana Bank dunia jeung Menteri Keuangan Indonesia manten dina acara Indonesia Investor Summit and Capital Market Expo 2009. The Ritz-Carlton Pacific Place, Jakarta

**Pasar modal** sarua jeung pasar umumna, nyaéta tempat papanggihna antara nu ngajual jeung nu meuli.
Dina pasar modal, instrumén didagangkeun dina dangka panjang, saperti saham jeung obligasi.
* Pasar Sekundér, anu ngajual éfék sanggeus di pasar perdana lekasan. Di dieu harga éfék ditangtukeun dumasar kurs.
* Pasar paralél, mangrupa panglengkep bursa éfék anu geus aya. Bursa paralél diayakeun ku Persatuan Perdagangan Uang dan Efek-efek (PPUE).
## Lembaga anu Aya Patalina jeung Pasar Modal
# Lembaga anu ngatur pasar modal, nyaéta BAPEPAM (Badan Pengawas Pasar Modal) 
# Instansi pamaréntah, nyaéta badan Koordinasi Penanaman Modal (BKPM) 
# Lembaga swasta, nyaéta akuntan publik, notaris, konsultan hukum, badan pangajén (*Appraiser*), jeung  konsultan éfék (*investment advisor*).

## Rujukan
Écéng gondok

Écéng gondok anu basa latina Eichornia Crassipes, mangrupa gulma cai. 
# Nuruna jumlah cahaya anu asup kana jero cai anu nyababkeun nuruna tingkat oksigén din cai.  Gulma (tutuwuhan anu ngaganggu) dina ngahasilkeunana sacara vegetatif ngan butuh waktu 2-4 poé.
 
## **Mangpaat Éncéng gondok**
Numutkeun panalungtikan mangpaat énceng gondok, téh  loba kandungan asam humat anu nghasilkeun *Senyawa Fitohara* anu mangpu néréhkeun tumuwuhna akar. Salain miboga kandungan  *Asam Sianida* écéng gondok ogé miboga kandungan *Triterpenoid*, *Alkaloid*, jeung *Kalsium*.  Salain ti éta écéng gondok ogé bisa dijieun jadi karajinan saperti  sendal, kantong, pigura, bahan nyieun kertas, parabotan jsté, anu miboga ajén ékonomi anu cukup prospektif. Lian ti éta écéng gondok ogé bisa dijieun pupuk organik.

## **Cara Nyieun Pupuk Organik Écéng Gondok**
Écéng Gondok dicacag, tuluy dicampur ku 10% dedak anu lemes tuluy tambahkeun Em-4 sauluyna tutup paké terpal plastik salila 4 poé.  Satuluyna, dina suhu 50 darajat celcius anu nandakeun prosés fermentasi keur lumangsung. Lamun geus bérés fermentasina suhu bakal turun jadi  30 darajat celcius. Mangpaat Pupuk Écéng Gondok nya pikeun sayur saperti bayem, cabé, tomat, térong jeung bungbuahan.

## catetan
Pararaton

100px|thumb|right|Ngamuat ngeunaan Karajaan Majapahit.
**Pararaton** mangrupa salah sahiji karya sastra anu jadi sumber sajarah karajaan Singhasari jeung Majapahit. Ku kituna Pararaton bisa disebut salaku karya sastra sajarah, nu dina khazanah sastra Jawa, karya saperti kieu disebut Babad.

Pararaton sok disebut Kitab Raja-raja, Kitab para Ratu, Kitab para Datu, atawa Pustaka Raja. Naskah Pararaton anu kagolong kana karya sastra Jawa Pertengahan anu teu dipikanyaho pangarangna (anonim), ditulis ngagunakeun basa Jawa Kawi.

## Deskripsi Naskah
Naskah geus diinventarisasi dina Katalog Induk Naskah-naskah Nusantara Jilid 4, Perpustakaan Nasional RI. Katerangan ngeunaan judul euweuh di jero atawa di luar teks. Teks ditulis ngagunakeun aksara Bali jeung Jawa Tengahan ngawangun prosa.

Naskah ieu ayeuna ayana di Perpustakaan Nasional RI. Ditingali tina pananggalan munggaran nu kamuat nepi ka waktu nyalinna teks Pararaton, aya jarak waktu leuwih kurang 400 taun. Dina mangsa éta, loba data sajarah nu ruksak jeung leungit, boh sumber tinulis atawa nu teu katulis.
Salian éta, panyerat tekas mungkin teu terus objektif dina nyawang hiji kajadian nu bakal dituliskeunna. Hal ieu disababkeun ku sababaraha hal, antarana:
#Fakta-fakta nu teu lengkep,
#Panyerat teu nuliskeun dumasar fakta, jeung
#Panyerat nyaéta manusa nu kasang tukang, sikepna subyektif, ditangtukeun ku pangalaman, situasi, jeung kondisi hirupna salaku manusa sosio-budaya dina mangsa jeung masarakat nu tangtu.

Ditingali tina eusina Pararaton mibanda sifat-sifat ngawengku; religio-magis (kapercayaan), mitologis (aya patalina jeung dewa-dewa), hagiografis (mukjizat nu pasalia jeung hukum alam), sugestif (ramalan), pragmentaris (teu lengkep), jeung anonim (euweuh ngaran panyerat).

## Catetan
## Tutumbu kaluar
* Pararaton - transkripsi naskah oleh J. Brandes (1897)
Iwan Fals

thumb|200px|right|Iwan Fals
**Virgiawan Listanto** atawa nu leuwih kasohor ku sebutan **Iwan Fals** nyaéta salah sahiji musisi legenda Indonésia dina aliran balada jeung *country*.  Lahir ti hiji wanoja nu wastana Lies di Demak dina tanggal 3 September 1961. Ti leuleutik Iwan Fals dumuk di Bandung. Kungsi sakola di KBRI Jeddah Arab Saudi salila 8 bulan. Ti keur leutik kénéh, Iwan Fals geus resep kana musik nepi ka bisa maén gitar sorangan. Dina umurna nu ka-13 Iwan kungsi jadi tukang ngamén pikeun nambahan pangaweruhna dina widang musik jeung lagu. Nalika di SMP, Iwan jadi gitaris di paduan suara sakolana.

Rékaman album munggaranana bareng jeung babaturanana Toto Gunarto, Helmi, Bambang Bule nu ngagabung dina *Amburadul*. Tapi éta album gagal di pasaran. Tuluy Iwan balik deui jadi tukang ngamén.  
Sanggeus jadi pinunjul di *festival musik country*, Iwan ilubiung dina *lagu humor* bareng jeung Pepeng, Krisna, Nana Krip tur diproduksi ku ABC Records. Tapi éta ogé milu gagal. Tungtungna mah Iwan gawé bareng jeung Musica Studio. Album munggaran ti Musica Studio nu medal nyaéta *Sarjana Muda*. 
Ngaliwatan lagu-laguna Iwan ngagambarkeun suasana sosial masarakat Indonésia ti mimiti taun 1970-an. Lagu-lagu Iwan Fals kacida lobana, tapi aya lagu nu dianggap paling fénoménal nyaéta *Bénto* jeung *Bongkar*. Mangsa harita, dua lagu ieu kacida dipikaresep ku masarakat alatan lirik laguna mangrupa euteung kahirupan alam harita, nu mangrupa sindiran ka pihak pajabat téras jeung pamaréntah.

Aya ogé lagu kritik kana laku lampah sakelompok jalma (saperti *Wakil Rakyat*, *Tante Lisa*), empati keur kelompok marginal (misalna *Siang Seberang*, *Istana*, *Lonteku*) jeung sajabana. Iwan Fals teu ngan saukur nyanyikeun lagu ciptaana sorangan tapi ogé lagu beunang nu lianna.

## Referensi
Maroon 5

thumb|250px|Personil Maroon 5
**Maroon 5** nyaéta grup musik *pop rock* asal Los Angeles, kalifornia, Amerika Serikat kalayan anggota Adam Levine (vocal, gitar), James Valentine (gitar, *backing vocals*), Jesse Carmichael (keyboard, *backing vocals*), Mickey Madden (bass, *backing vocals*) jeung Matt Flynn (drum). Saacan resmi jadi Maroon 5, ieu grup musik dingaranan ''Kara's Flower'' dina taun 1995. Nalika masih kénéh maké ngaran Kara's Flower, Adam Levine dkk kungsi nyieun album di taun 1997, harita posisi drummer dieusian ku Ryan Dusick anu kaluar taun 2006 terus digantikeun ku Matt. Ngaran Maroon 5 diresmikeun taun 2001,bareng jeung asupna James ka ieu grup. Maroon 5 kasohor ku lagu andalanna *Harder to Breathe, This Love, She Will Be Loved, Sunday Morning* jeung *Makes Me Wonder*.

## Diskografi 
Album *SOngs About Jane* dirilis taun 2002, diteruskeun ku album ''It Won't be Soon Before Long* taun 2007. Ngaliwatan 2 album ieu jeung singlena, Maroon 5 meunang sababaraha panglélér, di antarana: *Grammy Award* pikeun *Best New Artist*, *Grammy Award* pikeun *Best Pop Performance By A Duo Or Group With Vocal* kalayan lagu *This Love*, jeung panglélér séjénna. Taun 2010 kamari, Maroon 5 ngarilis album *Hands All Over''.

## Référénsi
Cendrawasih Biru

**Cendrawasih Biru** atawa dina ngaran ilmiahna *Paradisaea rudolphi* nyaéta sajenis manuk cendrawasih ukuranana sedeng, miboga panjang kira-kira 30&nbsp;cm, ti genus Paradisaea. Daérah sebaran Cendrawasih Biru aya di leuweung-leuweung pagunungan Papua Nugini bagian wétan sarta tenggara, umumna ti jangkungna 1.400 méter nepi ka jangkungna 1.800 méter di luhur permukaan laut.

Manuk ieu boga warna hideung sarta biru, miboga paruh bodas kabiruan, suku dawuk, iris panon boga warna coklat kolot, di sakuriling panon aya dua buah satengah bunderan bodas sarta jangjang boga warna biru caang.

Manuk jalu nu geus dewasa mibanda bulu-bulu jumbai hiasan dina sisi harigu anu boga warna biru kaunguan lamun ditempo ti handap sarta boga warna coklat kabeureum-beureuman lamun ditempo ti luhur. Dina bagian hariguna aya bunderan oval hideung kalayan boga warna beureum. Buntutna aya dua tali panjang, warnana hideung jeung tungtung boga warna biru. Cendrawasih awéwé ukuranana leuwih leutik, henteu dipapaésan bulu hiasan sarta awak bagian handap boga warna coklat kabeureum-beureuman.

Cendrawasih Biru nyaéta ngawayuh spésiés. Manuk jalu mikat pasangan kalayan ritual tarian anu mamérkeun bulu-bulu hiasanna. Henteu kawas manuk cendrawasih Paradisaéa séjénna, Cendrawasih Brui jalu ngalakonan tarianna henteu dina jumplukan. Jalu ngagantungkeun awakna ka handap, muka mamérkeun bulu hiasanna kawas kipas biru bari berkicau jeung sora nyarupaan dengungan pendék. Dideketna aya buntut awéwé. Sanggeus kopulasi, manuk jalu ninggalkeun awéwé sarta mimitian néangan pasangan anu séjén.

Cendrawasih Biru kapanggih ku *Carl Hunstein* dina salah sahiji ékspédisina di pulo Irian dina taun *1884*. Ngaran ilmiah spésiés langka ieu miéling saurang putra makuta ti Austria ngaranna Rudolf von Ésterreich-ungarn.

## Rujukan
Jalan layang Pasupati

[thumb|right|300px|Jalan layang Pasupati, [Bandung Jawa Barat.]]
**Jalan layang Pasupati** nyaéta jalan layang nu ngahubungkeun Jalan Dr. Djundjunan (Terusan Pasteur) beulah kulon jeung Jalan Surapati di tungtung wétan. Sabagéan jalan éta diwangun di luhur Jalan Pasteur, hiji jalan heubeul kalawan pohon palem raja nu beulah kénca jeung katuhuna nu jadi ciri Dayeuh Bandung baheula. 
## Sajarah
Jalan layang (*flyover*) Pasupati mangrupa ngaran jalan layang di dayeuh Bandung. Ngaran Pasupati ieu gaganti ti ngaran sateuacanna *Paspati* nu dina hartian Sunda mah “nalika pati”. Pasupati téh singgetan ti Jalan Pasteur jeung Jalan Surapati.
Jalan layang Pasupati sacara historis geus kacatet dina rarancang Ir. Karsten. Arsitek wilayah nu genial éta, dina taun 1920-an geus nyimpen dasar-dasar rarancang dayeuh Bandung. Nepi ka sapuluh taun salajengna, ti taun 1931, rarancang éta masing angger jadi obsesi sakumaha program Autostrada nu ngahubungkeun *missing link* Jalan Pasteur (*Pasteurweg*) jeung Jalan Ir. H. Djuanda (*Dagoweg*). 
Jalan layang Pasupati mangrupa jalan layang munggaran di Indonesia nu diwangun kalawang ngamangpaatkeun teknologi redam gempa. Perangkatna nu disebut *lock up device* (LUD) dijieun di Perancis, sakabéhna jumlahna 76 siki. Jalan sajauh 2,5&nbsp;km ieu, sacara lumaluruh ngagunakeun 663 unit segmen nu disangga ku 48 tihang. Unggal segmen beuratna 80 ton nepi ka 140 ton.
Nu ngirut, jalan layang ieu dilengkepan jambatan *cable stayed* sapanjang 161 meter nu ngalintang di luhur Cikapundung. Jambatan ieu sakaligus jadi salasahiji *land mark* dayeuh Bandung. *Cable stayed* mangrupa jambatan tan suku. Kakuatan jambatan éta disangga ku 19 kabel baja nu kawengku ku 10 kabel beulah kulon jeung 9 dibeulah wétan. Unggal kabel eusina 91 kabel leutik nu sewang-sewanganna kabel leutik éta kawengku ku tujuh kabel nu leuwih leutik deui. Sapuluh kabel nu dipasang dibeulah kulon dijieun papasangan nepi ka lamun ditempo ti sisi katempo ngan lima kabel, sapanjang 55 meter. Rentang kabel séjénna 105 meter dibeulah wétan, dipasang sacara ngaruntuy.
thumb|300px|left|Méga di handap Jalan layang Pasupati
Rentang kabel éta dihubungkeun ku munara jambatan saluhur 37,5 meter. Keur nambah niléy artistik, bagéan luhurna dilapisan ku alumunium oranyeu. Lamun sakapeung urang nyawangna ti jauh, puncak munara saperti seuneu nu ngagedur. Bentuk *cable stayed* jeung tihang munarana nu aya liangna diibaratkeun ku pasangan *waditra* (instrumen) musik Sunda *kacapi suling*. Rentang kabel-kabelna lir ibarat kawat *kacapi*, sedengkeun tihang munara nu liangan éta lir ibarat *suling*.
Di unggal 10 taun sakali, karet redam gempa kudu diganti. Sedengkeun kabel jambatan kudu diganti unggal 15 taun sakali. Tapi, karet éta can bisa diproduksi di Indonesia.

## Catetan
Lauk asin

thumb|240px|Lauk asin di pasar tradisional
**Lauk asin** nyaéta lauk cai atawa lauk laut beunang nguyahan anu terus dipoé nepi kagaring, cara ngaleungitkeun asinna lauk asin kudu dikeueum ku ciuyah haneut kuku lilana kurang leuwih satengah jam terus dibersihkeun ku cai biasa, terus dipoé deui.
## **Cara nyieun Lauk asin**
# Bahan-bahan :
* Lauk
Mimitina urang kudu bisa milih lauk anu masih seger kénéh, ku sabab *kualitas* lauk bakal nangtukeun *mutu* *produk* hasil lauk asin anu hadé. Bahan baku nyieun lauk asin bisa dikolompokeun jadi 2 bagian lauk anu ukurana: 
* Gedé, saperti tenggiri, tongkol, kakap, manyung,jsté  Tapi dina ngadahar lauk urang kudu merhatikeun paktor distribusinya. Artina, kuat heteuna éta asin biasana sakeudeung. Jadi kudu buru-buru di konsumsi dina kaayaan seger kénéh. Kitu ogé sarua jeung ngadahar lauk asin saperti teri jeung sardén. Aya pananlungtikan yén olahan lauk sacara tradisional saperti nyieuna lauk asin, osok teu *higienis*. Ku sabab nalika ngolahna atawa nalika moékeun éta asin osok kaenteupan laleur. Salain ti éta asin anu geus dimasak kandungan asam lemak omega 3 bakal rusak dina prosés ngagoréngna lauk asin, alatan masak asin dina suhu 80 derajat celsius atawa leuwih anu ngabalukarkeun ngurangan kandungan gizi dina lauk. Ku sabab kitu sangkan teu ngaleungitkeun kandungan dina lauk, nalika ngagoréng lauk ulah leuwih ti suhu 80 darajat.

## catetan
Tutut

**Tutut** nyaéta sato anu cangkangan nu hirupna dina leutak. Tutut sok diangeun pikeun deungeun sangu ari didaharnna dikecrok nepi ka beunang eusina. Lemak dina 100 g tutut nyaéta 1,4 g. Lemak anu aya dina tutut mangrupa asam lemak essensial dina bentuk asam linoleat jeung  asam linolenat. Kandungan vitamin dina tutut rada loba kalayan dominasi vitamin A, vitamin E, niacin jeung folat. Lamun urang ngadahar  100 gram tutut, jadi urang bakal nyumponan 2% vitamin A, 23% vitamin E, 7% niacin jeung 66% folat. Kandungan mineral anu aya dina tutut mangrupa kalsium, zat beusi, magnesium, kalium jeung fosfor. Lamun urang ngadahar 100 g tutut, jadi geus nyumponan 17% kalsium jeung 13,5% zat beusi pikeun kabutuhan awak sapopoé. Zat beusi dina tutut jumlahna  3,5&nbsp;mg, leuwih loba dibandingkeun zat besi dina daging (2,5&nbsp;mg) atawa lauk (2,4&nbsp;mg).

## catetan

File:Bellam javan 140813-0826 bo.JPG|Sayur tutut
File:Bellam javan 140813-0833 bo.JPG|thumb|Tutut asak
File:Naturalis Biodiversity Center - ZMA.MOLL.33135 - Bellamya javanica von dem Busch, 1844 - Viviparidae - Mollusc shell.jpeg|Tutut sawah
Cendrawasih Beureum

**Cendrawasih Beureum** atawa dina ngaran ilmiahna *Paradisaea rubra* nyaéta sajenis manuk pengicau ukuranana sedeng, kalayan panjang kira-kira 33&nbsp;cm, ti marga Paradisaéa. Éndemik Indonésia, Cendrawasih Beureum ngan kapanggih di leuweung dataran pendék dina pulo Waigeo sarta Batanta di kabupatén Raja Ampat, propinsi Irian Jaya Kulon.
 
Manuk ieu boga warna konéng sarta coklat, sarta miboga paruh konéng.  Manuk jalu dewasa ukuranana kira-kira 72&nbsp;cm sarta miboga bulu-bulu hiasan anu warnana beureum getih jeung tungtungna miboga warna bodas dina bagian sisi beuteungna, bulu beungeut boga warna héjo zamrud gelap sarta buntutna miboga dua tali anu panjang ngawangun *pilin dobel* warnana hideung. Manuk bikang ukuranana leuwih leutik ti batan manuk jalu, jeung beungeutna miboga warna coklat kolot sarta henteu boga bulu-bulu hiasan.
 
Cendrawasih Beureum nyaéta ngawayuh spésiés. Manuk jalu mikat pasangan ku ritual tarian anu mamérkeun bulu-bulu hiasanna. Sanggeus kopulasi, manuk jalu ninggalkeun bikang sarta mimitian néangan pasangan anu séjén. Manuk bikang nyileumleuman sarta ngasuh anakna sorangan. Cendrawasih Beureum daharna buah-buahan sarta rupa-rupa sarangga.

Dumasar leungitna habitat leuweung anu terus-terusan, sarta populasi jeung daérah di mana manuk ieu kapanggih pohara kawatesan, Cendrawasih Beureum diévaluasikeun minangka manuk anu miboga résiko ampir kaancam di jero *IUCN Red List*. Manuk ieu kadaptar dina *CITES Appendix II*.

## Rujukan
Abdul Kodir Jaélani

**Muhyiddin Abu Muhammad Abdul Qodir bin Abi Shalih Zango Dost Al-Jaelani** upami **Séh Abdul Kodir Jaélani** lahir di Jailan atawa Kailan taun 470 Hijriyah/ 1077 Maséhi, nepi ka ditambahkeun kecap Al-Jaelani atau Al-Kailani atawa Al-Jiliydan. Nénéhna Abu Muhammad. Inyana sok dilandih Muhyi ad-Din, al Ghaust al-A’zham, Sulthanul Auliya’ Ghaust al-Pak, jeung lian ti éta.
Séh Abdul Kodir Jaelani téh ulama kahot, kamashur ngadegkeun jeung nyiarkeun salah sahiji tarékat kahot di dunya nyaéta Tarékat Qodiriyah.

wajar lamun kiwari loba kaum muslim anu muji-muji jeung micinta inyana, samalah mah kakuduan. Tapi lamun tepi ka ngagung-ngagungkeun darajatna ngaluhuran Rosululloh SAW, éta mah kakaliruan anu fatal pisan, lantaran Rosululloh SAW téh Nabi jeung Rosul anu darajatna moal bisa kaéléhkeun ku manusa mana baé ogé .
Anapon kayakinan sabagian muslimin anu nganggap yén Séh Abdul Kodir Jaélani téh salaku wasilah (perantara) nalika ngadarunga; yén moal diijabah dungana ku Alloh, iwal ngaliwatan Séh Abdul Kodir Jaélani, ieu ogé kayakinan anu sasab pisan.

## Kaahéngan-kaahéngan Nalika Dibabarkeun 
# Dina malem dibabarkeunana, bapana ngimpi patepung sareng kangjeng Nabi Muhammad SAW. Dina ngimpina Nabi Muhammad SAW ngucapkeun pangwilujeng: "Ya Abu Shalih, Alloh nu Mahakawasa parantos nganugerahkeun budak nu soléh; kakasih kuring jeung kakasih Alloh; pangmulyana di antara auliya jeung aqthab."
# Nalika dilahirkeun, dina pundukna aya tanda mangrupa tapak sampéan Rosululloh SAW. Ieu téh tanda walayahna (kawalianana). 
# Dina maleman kalahiranana, kurang leuwih 11.000 orok lalaki lahir di Jilan. Éta orok sakabéhna jaradi wali Alloh.
# Inyana lahir dina bulan Romadon, sapanjang bulan Romadon teu kungsi nyusu sanggeus liwat waktu saur, jeung saméméh datangna waktu buka. Hartina, inyana geus mimiti puasa ti barang gubrag ka dunya.

## Rujukan
Kaca eunteung

**Kaca eunteung** nyaéta geblégan kaca nu sabeulahna diulasan sabangsa cét pikeun ngeunteung, sok disebut ogé eunteung. Nangtung hareupeun eunteung bisa nyaho kana rupa sorangan.

Salila rébuan taun, kaca-kaca anu dipaké ku manusa dijieun tina logam anu geus digosok kuningan, parunggu, pérak, atawa emas. Kira-kira dina taun 1300, para pengrajin di Venice manggihan hiji cara pikeun nyieun eunteung-eunteung ku kaca ku cara ngabeuleum lapisan cai raksa sarta timah. Kalayan pohara gancang, eunteung-eunteung ti kaca ieu ngagantikeun eunteung-eunteung tina logam. Tapi eunteung-eunteung kaca ieu téh jauh ti sampurna. Dina taun 1691, di Perancis kapanggih hiji cara pikeun nyieun kaca lempengan. Alatan kaca lempengan leuwih beurat sarta cemerlang, kaca éta jauh leuwih luyu pikeun eunteung-eunteung tinimbang kaca-kaca biasa.

Kamajuan saterusna nyaéta dipakéna lapisan pérak ipis dina bagian tukang eunteung sarta lain tina campuran timah cai raksa. Lain ukur ngan uap cai raksa anu picilakaeun pikeun para pagawé, tapi lapisan pérak anu anyar éta ogé mantulkeun leuwih loba sinar-sinar lampu sarta leuwih alus pikeun dipaké minangka eunteung. Ieu ogé ngarah kana beuki gancangna prosés pembuatan sarta nyieun eunteung leuwih murah.

Mangsa kiwari, kaca lempengan anu kandelna saparapat inci dipaké pikeun nyieun eunteung-eunteung kelas hiji. Kaca dipotong nurutkeun ukuran anu dipikahayang kalayan ngagunakeun pemotong inten. Di "pabrik pengasahan", tungtung-tungtung kaca dikokolakeun ku keusik sarta cai. Saterusna, dilicinkeun jeung batu keusik lemes sarta digosok kana lawon-lawon panggosok anu dilapis ku pulas.

## Rujukan
Avril Lavigne

thumb|200px|right|Avril, 2013
**Avril Ramona Lavigne** atawa leuwih kasohor ku sebutan **Avril Lavigne** nyaéta salah sahiji panyanyi asal Kanada. Lahir tanggal 27 September 1984 di hiji kota leutik Napanee, Ontario. Anak kadua ti opat sadudulur ti pasangan John Lavigne jeung Judy Lavigne. 
Bakat nyanyi Avril geus katingali ti umur 2 taun kénéh. Nalika umur 5 taun, Avril milu hiji pasanggiri nyanyi, lagu munggaran nu dihaleuangkeunana nyaéta *What Made You Say That* nu dipopiulérkeun ku Shania Twain.  
Nincak umur ka-16, Avril didaptarkeun ku salah sahiji artis jeung jurnalis nyaéta Ken Krongard sangkan bisa rékaman di perusahaan nu kasohor di Kanada, taun 2002 Avril ngaluarkeun album munggaran nu judulna *Let Go*.  Hitsna nyaéta lagu nu judulna *Complicated*, *Sk8er Boi*, *I’m With You* nu jadi lagu favorit di Australia, Kanada, Inggris, jeung Indonesia. 
Ngaliwatan album munggaranana, Avril geus kasohor ku ku jalma réa tur jadi idola para rumaja. Ieu album kajual leuwih ti 17 juta di sakuliah dunya. Dina taun 2004, Avril ngaluarkeun deui album anyarna nu judulna *Under My Skin* kalawan hits single lagu *Don’t Tell Me*, *My Happy Ending*, *Nobody’s Home*. Ieu album suksés di sakulian dunya. 
Taun 2007, Avril Lavigne ngaluarkeun album katilu nu judulna *The Best Damn Thing*. Dina ieu album, Avril nu biasana idéntik jeung unsur *rock* katingali leuwih feminim jeung leuwih gumbira. 
Salian ti nyieun album, Avril ogé dipercaya pikeun nyieun hiji soundtrack film kalawan single *Keep Holding On* dina judul film *Eragon* sarta *single* *Alice* dina film *Alice In Wonderland*.
Avril ogé kungsi jadi aktris di sawatara film kayaning  *The Flock*, *Fast Food*, *Going The Distance* jeung *SK8er Boi*.

## Referensi
Kurikulum

jmpl|300px|ka|Struktur Kurikulum SMP di Indonésia
**Kurikulum** nyaéta saperangkat rarancang jeung aturan ngeunaan tujuan, eusi, jeung bahan pangajaran sarta cara anu digunakeun pikeun padoman nyalagarakeun kagiatan diajar pikeun ngahontal tujuan atikan anu geus ditangtukeun.

Ngamekarkeun kurikulum dipilampah kalawan gugon tuhon kana standar nasional pendidikan pikeun ngawujudkeun tujuan pendidikan nasional.

Kurikulum pikeun jenis pendidikan umum, kajuruan, jeung husus dina jenjang pendidikan dasar jeung menengah ngawengku:
# kolom mata pelajaran agama jeung ahlak mulya; 
# kolom mata pelajaran kawarganagaraan jeung kapribadian; 
# Kolom mata pelajaran élmu pangaweruh jeung téknologi; 
# Kolom mata pelajaran éstétika; 
# Kolom mata pelajaran jasmani, olahraga, jeung kaséhatan. 

Jero jeung legana eusi kurikulum dina unggal satuan pendidikan ébréh dina kompeténsi dina unggal tingkat jeung/ atawa seméster saluyu jeung standar nasional pendidikan. 

Katangtuan ngeunaan jero jeung legana eusi kurikulum dimekarkeun ku BSNP (Badan Standar Nasional Pendidikan) jeung ditetepkeun ku Peraturan Menteri. 

## Rujukan
Mikroskop

**Mikroskop** nyaéta parabot sabangsa kéker pikeun nétélakeun mahluk-mahluk nu lalembut pisan, anu teu bisa diténjo ku mata. Ku jalan maké mikroskop, bibit-bibit panyakit, babagian getih, jeung sajabana bisa kanyahoan. Jadi mikroskop nyaéta "panitén barang-barang leutik". Mikroskop nyaéta pakakas anu dipaké pikeun nempo hal-hal anu pohara leutik anu henteu bisa ditempo ku panon langsung.

Biasana hiji barang katempo leuwih badag lamun tempatna beuki deukeut jeung panon manusa. Tapi lamun jarakna leuwih deukeut ti 10 inci, barang éta henteu écés deui katempo. Ieu dingaranan henteu écés. Ayeuna lamun hiji lensa cembung biasa disimpen di antara panon sarta barang, barang éta bisa dibawa leuwih deukeut ti 10 inci sarta masih tetep écés katempo.

Nu kitu disebutna *kaca pembesar*. Tapi kaca pembesar biasa sabenerna nyaéta mikroskop-mikroskop basajan, sarta ku ngaran éta mikroskop-mikroskop éta geus dipikawanoh ti saprak jaman baheula. Jadi, lamun nyarita ngeunaan pamanggih mikroskop, sabenerna disebutkeun “mikroskop majemuk”. Tapi sabenerna, jaman ayeuna disebutkeun mikroskop, éta téh barang anu dimaksud.

Nu dimaksud mikroskop majemuk nyaéta mikroskop nu pembesaranana lumangsung dina dua tahap. Aya lensa anu dingaranan obyektif, anu ngahasilkeun gambar utama anu digedéan. Saterusna aya lensa séjén anu dingaranan lensa panon atawa okular, anu ngagedéan gambaran kahiji éta. Dina prakték anu sabenerna, aya sawatara lensa anu dipaké boh pikeun sawatara lensa obyektif boh okular, tapi prinsipna nyaéta prinsip dina pembesaran dua tahap éta.

Mikroskop majemuk kapanggih antara taun 1590 sarta taun 1610. Sanajan teu sauran-urang acan anu bener-bener yakin saha penimu anu sabenerna, pangajén biasana dibikeun ka Gallileo. Saurang ahli ti Walanda anu ngaranna Leeuwenhoek sakapeung digeroan bapa mikroskop, tapi hal éta dimaksudkeun ku sagala rupa penimu anu dimekarkeun ku manéhna tina mikroskop.

Leeuwenhoek némbongkeun yén kumbang penggerek, kutu, sarta mahluk-mahluk leutik séjénna asalna ti endog sarta henteu "dihasilkeun sacara spontan". Manéhna nyaéta jelema kahiji anu nempo wangun-wangun kahirupan mikroskopik saperti protozoa sarta baktéri. Ku mikroskopna sorangan, manéhna nyaéta jelema kahiji anu nempo sakumna peredaran getih. Dewasa ieu mikroskop penting pikeun manusa dina ampir kabéh wangun élmu pangaweruh sarta industri.

## Rujukan
Vojvodina

:*Pikeun propinsi Yugoslavia, tempo Propinsi Otonom Vojvodina (1945-1963), Propinsi Otonom Sosialis Vojvodina*

**Vojvodina**, resmina **Propinsi Otonom Vojvodina** (basa Sérbia: Аутономна Покрајина Војводина, *Autonomna Pokrajina Vojvodina*; ; ; ; ; Rusyn: Автономна Покраїна Войводина) mangrupa hiji propinsi otonom di Sérbia. Ibu kota jeung kota panggedéna nyaéta Novi Sad. Vojvodina miboga idéntitas multiétnik jeung multibudaya; aya leuwih ti 26 grup étnis di propinsi ieu, nu boga genep basa resmi.

## Babagian administratif 
Vojvodina dibagi kana 7 distrik jeung 44 kotamadya. Di handap mangrupa daptar distrik jeung kotamadyana.
* Banat Tengah: Novi Bečej, Nova Crnja, Sečanj, Zrenjanin, Žitište
* Bačka Kalér: Bačka Topola, Mali Iđoš, Subotica
* Banat Kalér: Ada, Čoka, Kanjiža, Kikinda, Novi Kneževac, Senta
* Bačka Kidul: Bač, Bačka Palanka, Bački Petrovac, Bečej, Beočin, Novi Sad, Srbobran, Sremski Karlovci, Temerin, Titel, Vrbas, Žabalj
* Banat Kidul: Alibunar, Bela Crkva, Kovačica, Kovin, Opovo, Pančevo, Plandište, Vršac
* Srem: Inđija, Irig, Pećinci, Ruma, Sremska Mitrovica, Stara Pazova, Šid
* Bačka Kulon: Apatin, Kula, Odžaci, Sombor
Daptar nagara di Éropa

right|250px
Di handap ieu mangrupa **daptar nagara nu aya di buana Éropa**.

## Nagara Daulat
* Albania
*
* Arménia1
*
*2
*
*
*
*
** Inggris
** Irlandia Kalér
** Skotlandia
** Wales
*
*
*
*
*
* Géorgia2
* Israel 1
*
*
* Islandia
*
*
* Kazakhstan2
*
*
* Liechtenstéin
* Lithuania
*
*
*
*
* Monako
* Monténégro
*
*
*
*
*
*2
*
* Sérbia
* Siprus1
*
*
*
*
*
* Turki2
*
*25px Vatikan
*
*

## Pangakuan kawates
* Abkhazia1
* Kosovo
* Nagorno-Karabakh1
* Ossétia Kidul1
*  Républik Turki Siprus Kalér1
* Palestina1
* Transnistria

## Katerangan
*1 Kadang diasupkeun ka Asia, kumaha définisi watesna wéh.
*2 Nagara lintas buana.
Cumi-cumi

thumb|200px|right|Cumi-Cumi nu diéntép
**Cumi-cumi** mangrupa salah sahiji sato laut ti kulawarga Loliginidae, kelas Cephalopoda. Dina basa latin, cumi-cumi dipikawanoh ku sebutan Loligo spp, tapi dina basa Inggris disebut squid.
#Ngarojong *pertumbuhan* tulang, Fosfor jeung kalsium miboga fungsi pikeun pertumbuhan kerangka tulang, nu matak loba mangfaatna pikeun *pertumbuhan* barudak.

## Referensi
Hiu

**Hiu** mangrupa lauk laut anu kaasup panggedéna, potonganana biasa sok disebut ogé **cucut**..

Hiu atawa cucut kaasup sakelompok (*superordo Selachimorpha*) lauk anu karang tulang rawan anu lengkep jeung awakna anu ipis. Hiu kaasup spésies anu ukuranan gedé saperti dampal leungeun hiu pigmi.

## catetan
Curug Cibareubeuy

**Curug Cibareubeuy** atawa aya ogé nu nyebut curug Cibareuhbeuy jangkungna 40 méter anu di handapna aya kulah leutik  anu nampung cai curugna. Suhu hawa rata-ratana nyaéta 26 darajat C, anu *curah hujan*na kurang leuwih 2000&nbsp;mm/th anu tingkat *kelembaban*ana rata-rata 60%. Wisatawan bisa nyo'o cai jeung ngeueum di kulah leutik anu nampung cai curugna. Aya ogé daya irut séjénna anu aya di deukeuteun curug Cibareubey nyaéta ayana Situs Purbakala anu jumlahna aya opat rupa, aréal *Bumi Perkemahan* jeung *Hutan Pineus*. Lian ti anu geus disebutkeun saméméhna di daérah curug Cibareubeuy gé nyaéta loba patani gula arén anu bisa diasaan di ditu.
## Referensi
Erok

thumb|Erok dina gantungan baju

**Erok** nyaéta papakéan awéwé anu bajuna jeung ka handapna ngahiji, sok disebut ogé rok.

## Sajarah
Mimitina diwanohkeun ku Mary Quant, awéwé katurunan Inggris. Kaén erok gumantung kana musim. Salain ti éta erok anu dipaké bahan na kudu anu ipis saperti kapas katun jeung kaén voile atawa *poliester* saperti *georgettes*, *sifon* atawa *jaring*.

## Catetan