open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tutur Bwana

**Tutur Bwana** mangrupa téks Sunda buhun nu nyaritakeun ngeunaan mitos diciptakeunana alam dunya.

## Kaayaan Fisik
Naskahna kiwari diteundeun di Perpustakaan Nasional kalawan nomor koleksi kropak 620. Ditulis dina 40 lambaran daun lontar ukuran 37,8 x 3,1&nbsp;cm ngagunakeun aksara Sunda kuna jeung basa Sunda kuna. Naskah Tutur Bwana téh kaasup kelompok naskah Bandung, paméré bupati Bandung R.A.A Wiranatakusumah IV ka Lembaga *Bataviaasch Genootschap van kunsten en Wetenschapen* (BGKW).

## Eusi Naskah
Nyaritakeun adu jajatén antara Sang Kalasakti minangka simbol tina sagala kadurjanaan ngalawan Sang Darmajati minangka simbol tina sagala kahadéan. Ku kawasana Sang Darmajati, nu mibanda hakékat kahirupan, Sang Kalasakti bisa kaéléhkeun ku cara dicabut sagala potensi dirina, nyaéta *dora sapuluh* nyaéta dasa indriya jeung *dora tilu* nyaéta bayu (napas), sabda (ucapan), jeung hdap (pikiran).
Kode palabuan udara IATA

**Kode palabuan udara IATA** (nami resmina: *IATA location identifier*) nyaéta kode nu diwangun tina 3 hurup anu digunakeun pikeun nandaan palabuan udara di dunya. Kode-kode ieu diwangun jeung diatur ku IATA (Asosiasi Transportasi Udara Internasional) jeung dikaluarkeun 3 kali sataun dina Diréktori Pangodéan Maskapai Pangapungan IATA.

Heunteu sakabéh kode-kode ieu digunakeun ngan pikeun hiji palabuan udara. 323 ti 17.576 kode dikanggoan ku leuwih ti hiji palabuan udara.

## Tempo ogé 
* Kode palabuan udara ICAO

## Tumbu luar 
*IATA
*Sistem Kode IATA
*Data anu bisa ditéang kaasup kode IATA jeung ICAO
Walungan Réprua

**Walungan Réprua** nyaéta hiji walungan di Distrik Gagra, Abkhazia, républik séparatis di Géorgia. Panjangna ngan . Walungan ieu meureun mangrupa walungan pangpondokna di dunya nu boga ngaran.

Walungan ieu asalna téh nyaéta cinyusu di karst Guha Voronya. Walungan Réprua ngucurna ka Laut Hideung.

## Tempo ogé
*Walungan Roe, di Amérika Sarikat, ngaku sabagé walungan pangpondokna di dunya. Panjangna .
*Walungan D, di Amérika Sarikat ogé, ngaku sabagé walungan pangpondokna di dunya. Panjangna .

## Catetan suku
Sinus

175px|right|Sagitilu siku-siku
**Sinus** di matématika nyaéta bandingan sisi sagitilu nu aya di hareupeun juru jeung sisi miring (saratna sagitilu éta sagitilu siku-siku atawa salah sahiji juru sagitilu éta 90o).

Dina ilustrasi sagitilu (tengen), dumasar kana définisi sinus, ajén sinusna téh nyaéta,

 \sin A = {\mbox{a} \over \mbox{c}}
\qquad \sin B = {\mbox{b} \over \mbox{c}}

Ajén sinus positif di kuadran I jeung II jeung négatif di kuadran III jeung IV.

## Ajén sinus juru istiméwa 
\sin 0^o = 0\,

\sin 15^o = \frac {\sqrt{6} - \sqrt{2}}{4}\,

\sin 30^o = \frac{1}{2}\,

\sin 45^o = \frac {\sqrt{2}}{2}\,

\sin 60^o = \frac {\sqrt{3}}{2}\,

\sin 75^o = \frac {\sqrt{6} + \sqrt{2}}{4}\,

\sin 90^o = 1\,

## Tempo ogé 
* Hukum sinus
* Kosinus
* Tangén
* Sékan
* Kosékan
* Kotangén
* Rumus trigonométri
Kosinus

**Kosinus** atawa ***cosinus*** (simbol: **cos**) di matématika nyéta bandingan sisi sagitilu nu aya di juru jeung sisi miring (saratna sagitilu éta sagitilu siku-siku atawa salah sahiji juru sagitilu éta 90o).

Dina ilustrasi sagitilu (tengen), dumasar kana définisi kosinus, ajén kosinusna nyaéta,

 \cos A = {\mbox{b} \over \mbox{c}}
\qquad \cos B = {\mbox{a} \over \mbox{c}}

Ajén kosinus positif di kuadran I jeung IV jeung négatif di kuadran II jeung III.

## Ajén kosinus juru istiméwa 
\cos 0^o = 1\,

\cos 15^o = \frac{\sqrt{6} + \sqrt{2}}{4}\,

\cos 30^o = \frac{\sqrt{3}}{2}\,

\cos 37^o = \frac{4}{5}\,

\cos 45^o = \frac {\sqrt{2}}{2}\,

\cos 53^o = \frac{3}{5}\,

\cos 60^o = \frac {1}{2}\,

\cos 75^o = \frac{\sqrt{6} - \sqrt{2}}{4}\,

\cos 90^o = 0\,

## Tempo ogé 
* Hukum kosinus
* Sinus
* Tangén
* Sékan
* Kosékan
* Kotangén
* Rumus trigonométri
Sékan

**Sékan** (lambang: **sec**) di matématika nyaéta bandingan sisi miring sagitilu jeung sisi nu aya dina juru (saratna sagitilu éta sagitilu siku-siku atawa salah sahiji juru sagitilu éta 90o).

Dina ilustrasi sagitilu (tengen), dumasar kana définisi sékan, ajén sekanna nyaéta,

 \sec A = {\mbox{c} \over \mbox{b}}
\qquad \sec B = {\mbox{c} \over \mbox{a}}

### Patalian sékan jeung kosinus
 \sec A = \frac{1}{\cos A}\,

## Tempo ogé 
* Hukum kosinus
* Sinus
* Kosinus
* Tangén
* Kosékan
* Kotangén
* Rumus trigonométri
Kosékan

**Kosékan** (lambang: **cosec** atawa **csc**) di matématika nyaéta bandingan sisi miring sagitilu jeung sisi anu aya di hareupeun juru (saratna sagitilu éta sagitilu siku-siku atawa salah sahiji juru sagitilu segitiga éta 90o).

Dina ilustrasi sagitilu (tengen), dumasar kana définisi kosékan, ajén kosékanna nyaéta,

 \csc A = {\mbox{c} \over \mbox{a}}
\qquad \csc B = {\mbox{c} \over \mbox{b}}

### Patalian kosékan jeung sinus
\csc A = \frac{1}{\sin A}\,

## Tempo ogé 
* Hukum kosinus
* Sinus
* Kosinus
* Tangén
* Sékan
* Kotangén
* Rumus trigonométri
Kotangén

175px|right|Right triangle
**Kotangén** (lambang: **cot**, **cotg**, atawa **cotan**) di matématika nyaéta bandingan sisi sagitilu nu aya dina juru jeung sisi sagitilu nu aya di hareupeun juru (saratna sagitilu éta sagitilu siku-siku atawa salah sahiji juru sagitilu éta 90o).

Dina ilustrasi sagitilu (tengen), dumasar kana définisi kotangén, ajén kotangénna nyaéta,

 \cot A = {\mbox{b} \over \mbox{a}}
\qquad \cot B = {\mbox{a} \over \mbox{b}}

### Patalian kotangén jeung tangén 
 \cot A = \frac{1}{\tan A}\,

## Tempo ogé 
* Hukum kosinus
* Sinus
* Kosinus
* Tangén
* Sékan
* Kosékan
* Rumus trigonométri
Téritori Samudra Hindia Britania

**Téritori Samudra Hindia Britania** (basa Inggris: ***British Indian Océan Territory***/**BIOT**) nyaéta wilayah Britania anu kasusun ku 6 atol di kepuloan Chagos kira-kira 56 pulo-pulo alit di Samudra Hindia. Aya di koordinat 6° LS, 71°30' BT. Diégo Garcia mangrupa pulo pangageungna anu aya di ujung kidul jeung mangrupa fasilitas militér gabungan antara Inggris jeung Amérika Serikat. Luas wewengkon ieu kira-kira 60&nbsp;km².
Bopomofo

**Bopomofo** (ㄅㄆㄇㄈ) atawa ngaran resmina **Zhùyīn Fúhào** (注音符號, harti harafiah: "Simbol pikeun Nyatet Sada", sakapeung ogé disingget *Zhuyin*), nyaéta sistem fonétis nasional di Taiwan pikeun ngajarkeun basa Tionghoa, hususna Mandarin Standar pikeun barudak penutur basa Mandarin anu tacan berpendidikan.

Sistem ieu ngagunakeun 37 simbol husus pikeun melambangkan sada-sada dina Mandarin: 21 hurup mati sarta 16 hurup hirup.

Ngaran Bopomofo asalna ti opat suku kecap kahiji sistem fonétis ieu (Bo-po-mo-fo).

## Sajarah
"Komisi Panyatuan Lafal" anu dipingpin Woo Tsin-hang ti 1912 ku kituna 1913, nyieun hiji sistem ngaranna *Guoyin zimu* (國音字母 "Hurup Sebutan Kabangsaan") atawa *Zhuyin zimu* (註音字母 atawa 注音字母 "Hurup Anotasi Sada") anu dumasar tulisan sténo Zhang Binglin. Hiji rangka dikaluarkeun dina 11 Juli 1913 ku Departemen Atikan Républik Cina, tapi tacan diproklamasikan sacara resmi nepi ka 23 Nopémber 1918. *Zhuyin zimu* dingaranan mimitina minangka *Zhuyin fuhao* dina bulan April 1930. Pamakéan Zhuyin Fuhao dikekalkan saucul taun1949 di Taiwan sarta pulo-pulo laér anu bernaung di handapeun administrasi Républik China. Di Tiongkok Daratan, Zhuyin Fuhao digantian jeung sistem pinyin anu dijieun ku Républik Rahayat Cina, tapi sebutan kecap dina kamus-kamus umum dibéré dina kedua-dua sistem pinyin sarta Zhuyin.

Departemen Atikan Républik China di Taiwan kungsi mecakan salila mangtaun-taun pikeun menghapus pamakéan Zhuyin pikeun méré rohang ka sistem dumasar hurup Latin (tempo MPS II). Tapi kitu, peralihan ieu amat lalaunan kerana timbulna kasulitan dina mengajar sistem Latin anyar ka guru-guru sakola pendék.

## 37 hurup
Katut daptar ketigapuluh tujuh abjad Tionghoa kasebut, reujeung cara pengucapannya: (ti katuhu luhur ka katuhu kadua ti luhur dst. Kabéh hurup e dibaca ê, kawas kecap "ke" dina Basa Indonésia)
* Bo (baca: Po), Po (baca: Bo), Mo, Fo
* De (baca: Te), Te (baca: Dhe), Ne, Le
* gé (baca: Ke), Ke (baca: Ge), He
* Ji (baca: Ci), Qi (baca: Ji), Xi (baca: Si)
* Zi (baca: Ce), Ci (baca: Je), Si (baca: Se)
* Zhi (baca: CHe), Chi (baca: JHe), Shi (baca: SHe), Ri (baca: RHe)
* A, O, Ê, È
* I, U, Ü
* Ai, Ei, Ao, Ou
* An, En, Ang, Eng
* Er (baca: ŒR)

## Tempo ogé
* Hanyu Pinyin
* Basa Mandarin
Kode palabuan udara ICAO

**Kode palabuan udara ICAO** nyaéta kode anu diwangun tina opat digit alfanumerik nu dibérékeun ka  palabuan udara di dunya. Kode ieu diatur ku Organisasi Pangapungan Sipil Internasional (basa Inggris: *International Civil Aviation Organization* disingket **ICAO**). Kode ICAO digunakeun ku pangatur patalimarga udara (*air traffic control*) jeung maskapai pangapungan. Kode heunteu sami sareng kode palabuan udara IATA anu digunakeun dina résérvasi jeung pananganan bagasi. Kode ICAO digunakeun ogé pikeun ngaidéntifikasi lokasi lian misalna stasiun cuaca.

Heunteu kawas kode IATA, kode ICAO miboga struktur régional sangkan leuwih rapih jeung euweuh duplikasi. Lajimna, digit kahiji pikeun ngaidéntifikasi banua, hiji nagara, atawa sakalompok nagara dina banua éta. Digit kadua digunakeun pikeun ngaidentifikasi nagara dina banua éta. Dua digit ahir nyaéta pikeun nunjukkeun saban palabuan udara. Aya sababaraha pangajabaan dina sababaraha nagara gedé, nyaéta kode dina digit kahiji dialokasikeun ku nagara éta jeung 3 digit ahirna pikeun palabuan udara di nagara éta.

## Préfiks
## Tempo ogé 
* Kode palabuan udara IATA

## Tumbu luar 
*  ICAO World Airfield Catalogue 
*  ICAO airport code prefixes 
*  IATA location identifiers
Tangén

**Tangén** (basa Walanda: tangens; lambang **tg**, **tan**) di matématika nyaéta bandingan sisi sagitilu nu aya di hareup juru jeung sisi sagitilu nu aya di juru (saratna sagitilu éta téh sagitilu siku-siku atawa salah sahiji juru sagitilu éta 90o).

Dina ilustrasi sagitilu (tengen), dumasar kana définisi tangén, ajén tangénna nyaéta

 \tan A = {\mbox{a} \over \mbox{b}}
\qquad \tan B = {\mbox{b} \over \mbox{a}}

Ajén tangén positif di kuadran I jeung III jeung négatif di kuadran II jeung IV.

## Patalian ajén tangén jeung ajén sinus jeung cosinus 
\tan A = \frac{Sin A}{Cos A}\,

## Ajén tangén juru istiméwa 
* \tan 0^o = 0\,
* \tan 15^o = 2 - \sqrt {3}, 
* \tan 30^o = \frac{\sqrt {3}}{3}\,
* \tan 37^o = \frac{3}{4}\,
* \tan 45^o = 1\,
* \tan 53^o = \frac{4}{3}\,
* \tan 60^o = \sqrt{3}\,
* \tan 75^o = 2 + \sqrt {3},
* \tan 90^o = \infty\,

## Tempo ogé 
* Sinus
* Kosinus
* Sékan
* Kosékan
* Kotangén
* Rumus trigonométri
Masjid Ageung Semarang

**Masjid Ageung Semarang** atawa **Masjid Ageung Jawa Tengah** nyaéta masjid anu aya di Sambirejo, Gayamsari, Semarang, propinsi Jawa Tengah, Indonésia.

Masjid ieu diwangun ti taun 2001 nepi ka 2006. Masjid ieu diwangun dina patempatan saluas 10 héktar. Masjid ieu diresmikeun ku Présidén Indonésia, Susilo Bambang Yudhoyono, dina kaping 14 Novémber 2006.

## Tumbu luar 
* VisitSemarang.com
Kazakstan

**Kazakhstan** (basa Kazakh : Қазақстан / *Qazaqstan* dina aksara Latin, basa Rusia : Казахстан / Kazakhstan), resmina dikenal **Républik Kazakhstan**, nyaéta hiji nagara Antarbuana nu sabagian loba daérahna kaasup wewengkon Asia Tengah jeung sabagian alit lianna kaasup wewengkon Éropa Wétan. Daérahna ngampar ti barisan Pagunungan Altai di wétan, nepi ka Laut Kaspia di kulon, ngajieun nagara ieu nagara panglegana ka-9 di dunya, ka-2 panglegana dina nagara-nagara peupeusan Uni Soviét saméméh Rusia. Kalobaanana daérahna tepung wates jeung Rusia, utamina di kalér jeung kulon. Di wétan, tepung wates jeung Républik Rahayat Cina (propinsi Xinjiang). Di kidul tepung wates jeung Uzbékistan, Turkménistan, Kyrgyzstan jeung Laut Kaspia. Tempat panénggoran rokét antariksa Rusia, Baikonur, aya di Kazakhstan.

## Sajarah 
Bangsa Kazakh mangrupa etnik panglobana nu nempatan daérah Kazakhstan jeung mangrupa katurunan ti kabilah Turki jeung Mongol. Di awal abad 18, Kazakhstan dieréhan ku Rusia. Dina abad 19, jeung wewengkon di Asia Tengah lianna, populasi Kazakhstan ngenalan jeung ngagem agama Islam. Nalika révolusi komunis meunang di Rusia jeung Uni Soviet diwangun, ti taun 1920, Kazakhstan dijadikeun salah sahiji ti 15 nagara nu kaasup dina Uni Soviét. Kazakhstan mroklamasikeun kamerdékaanna dina 16 Désémber 1991.

## Tempo ogé 
* Daptar nagara-nagara di dunya

## Catetan suku 
## Tumbu luar 
*  Situs wéb resmi
Angry Birds

***Angry Birds*** nyaéta kaulinan vidéo nu awalna dina aplikasi iPad/iPhone, tapi ayeuna geus dirilis dina rupa-rupa média. Kaulinan ieu geus dipaké leuwih ti 100 yuta pamaké.
* Official Angry Birds Website 
* Unofficial Angry Birds Rio Website 

## Catetan suku
Pulo Kongsi

**Pulo Kongsi** mangrupa pulo nu aya dina Kapuloan Sarébu nu kaasup kana wewengkon Kabupatén Administratif Kapuloan Sarébu propinsi DKI Jakarta.

## Tempo ogé 
* Kabupatén Administratif Kapuloan Sarébu
* Kapuloan Sarébu

## Tumbu luar 
* Kabupatén Administratif Kapuloan Sarébu
Zainuddin MZ

**Zainuddin Muhammad Zein** atawa dikenal sabagé **KH Zainuddin MZ** (babar di Jakarta, 2 Maret 1951; maot di Jakarta, 5 Juli 2011) nyaéta pamuka agama Islam di Indonésia nu populér liwat caramah-caramahna di télévisi. Anjeunna sok dilandi "Da'i Sayuta Umat". Anjeunna kantos ngajabat salaku pupuhu umum Partai Bintang Réformasi, nu salanjutna digentosan ku Bursah Zarnubi. Anjeunna maot dina 5 Juli 2011 di Rumah Sakit Pusat Pertamina, Jakarta lantaran panarajang jantung

## Catetan suku
Taman Impian Jaya Ancol

**Taman Impian Jaya Ancol** mangrupa hiji objék wisata jeung properti di Jakarta Kalér.

## Sajarah 
Ti mimitin dina taun 1966, Taman Impian Jaya Ancol atawa biasa disebat *Ancol* enggeus ditujukeun sabagé hiji wewengkon wisata kapadu ku Pamaréntah Propinsi DKI Jakarta. Pikeun ngalaksanakeun tujuan éta, Pamaréntah wewengkon DKI nunjuk PT Pemwangunan Jaya salaku Badan Palaksana Pemwangunan (BPP) Proyék Ancol.

Dina taun 1992, status Badan Pelaksana Pemwangunan (BPP) Proyék Ancol dirobah ka PT Pemwangunan Jaya Ancol ngarujuk kana akta parobahan No. 33 kaping 10 Juli 1992 jadina aya parobahan pibanda jeung  perséntase pibanda saham, 20% ku PT Pemwangunan Jaya jeung 80% ku Pamaréntah wewengkon DKI Jakarta.

Dina 2 Juli 2004 Ancol ngalakukeun *go public* jeung ngarobah statusna jadi PT Pemwangunan Jaya Ancol Tbk., jeung pibanda sahamna 72% ku Pamaréntah wewengkon DKI Jakarta jeung 18% ku PT Pemwangunan Jaya jeung 10% ku wargi. PT Pemwangunan Jaya Ancol, Tbk ngayakeun paluncuran logo anyarna dina 10 Juli 2005.

## Fasilitas wisata di Ancol 
### Usaha Pariwisata (Rékréasi jeung Résor) 
* Pantai dan Taman
* Dunia Fantasi, dibuka dina kaping 29 Agustus 1986
* *Atlantis Water Adventure*
* Gelanggang Samudra
* *Sea World*
* *Putri Duyung Cottage*
* Padang Golf Ancol
* Marina (darmaga)
* Pasar Seni
* Pulo Bidadari
* Ritél
* *Hailai Executive Club*
* Kareta Gantung (Gondola [*sky lift*])
* Bowling
* Réstoran jeung café

### Hotél 
* *Putri Duyung Cottage*
* *Mercure Convention Centre*
* Hotél Raddin Ancol

## Apartemén 
* Ancol Mansion (badé dibuka)
* Mediterania Marina Ancol

## Tempo ogé
* Taman Mini Indonesia Indah

## Tumbu luar 
*  Situs Resmi
*  Taman Impian Jaya Ancol
Lagu Kabangsaan Uzbékistan

**Lagu Kabangsaan Républik Uzbékistan** (basa Uzbék: *O‘zbekiston Respublikasining Davlat Madhiyasi*) diwangun nalika Uzbékistan eukeur mangrupa républik bagian tina Uni Soviét. Saenggeus kamerdékaanna dina taun 1991, lantaran kakirangan sajarah lagu kabangsaan nagara, lagu kabangsaan nu lami (nalika eukeur bagian tina Uni Soviét, diwangun ku Mutal Burhanov) tetep ditahankeun. Tapi, rumpakana diganti ku Abdulla Aripov.

## Rumpakana dina Basa Uzbék (dina aksara Latin) 
:Serquyosh, hur o‘lkam, elga baxt, najot,
:Sen o‘zing do‘stlarga yo‘ldosh, mehribon!
:Yashnagay to abad ilmu fan, ijod,
:Shuhrating porlasin toki bor jahon!

::Oltin bu vodiylar - jon O‘zbekiston,
::Ajdodlar mardona ruhi senga yor!
::Ulug‘ xalq qudrati jo‘sh urgan zamon,
::Olamni mahliyo aylagan diyor!

:Bag‘ri keng o‘zbekning o‘chmas iymoni,
:Erkin, yosh avlodlar senga zo‘r qanot!
:Istiqlol mash’ali, tinchlik posboni,
:Haqsevar, ona yurt, mangu bo‘l obod!

::Oltin bu vodiylar - jon O‘zbekiston,
::Ajdodlar mardona ruhi senga yor!
::Ulug‘ xalq qudrati jo‘sh urgan zamon,
::Olamni mahliyo aylagan diyor!

## Média 
Lagu Kabangsaan Uzbékistan

## Tumbu Luar 
* [Vérsi MP3(https://su.wikipedia.org/wiki/.mp3) ti Lagu Kabangsaan Uzbékistan dina vokal jeung instruméntal] 
* Himnuszok - Vérsi vokal tina lagu, fitur dina situs wéb "Himnuszok"".
* Kadutaan Uzbékistan  - Kaca kadutaan Uzbékistan
* O'zbekiston Respublikasi Davlat Madhiyasi - vidéo lagu kabangsaan Uzbékistan di YouTube.
Turkménistan

**Républik Turkménistan** (Basa Turkmén:**Türkmenistan Respublikasy**), diwanoh ogé sabagé **Turkménia** (Basa Rusia: Туркмения) nyaéta hiji nagara anu aya di wewengkon Asia Tengah, Asia. Nepi ka taun 1990, Turkménistan tetep kagabung dina konstitusi Uni Soviét, nu namina Républik Sosialis Soviét Turkménistan. Turkménistan tepung wates jeung Iran di kidul, Apganistan di kidul-wétan, Uzbékistan di kalér, Kazakhstan di kalér-kulon, jeung Laut Kaspia di kulon. Wewengkonna kalobaannana mangrupa sagara keusik Karakum. Nagara ieu miboga cadangan gas alam panglobana kalima di dunya.

Nepi ka danget ieu, Turkménistan ngagunakeun sistem politik hiji partai. Sistem ieu katempo teu minuhan prinsip-prinsip dasar démokrasi.. Ti mimiti kamerdékaanna ti Uni Soviét, Turkménistan dipingpin ku Saparmurat Atayevich Niyazov. Dina 21 Désémber 2006, anjeunna maot, jeung digentosan ku Gurbanguly Mälikgulyýeviç Berdimuhammedow nu ditunjuk ku Déwan Kaamanan Nagara Turkménistan, liwat pamilihan umum dina 11 Fébruari 2007.

## Pambagian Wewengkon 
Turkménistan dibagi ka lima propinsi atawa *welayatlar* (tunggal *welayat*) jeung hiji wewengkon ibukota. Masing-masing *welayat* dibagi ka sababaraha *etraplar* (tunggal *etrap*).
thumb|210px|right|Daptar propinsi di Turkménistan

## Basa 
Basa Turkmén mangrupa basa resmi di Turkménistan, sanajan tetep loba populasinya nu ngagunakeun basa Rusia keur komunikasi antarétnis. Kira-kira 72% populasina ngagunakeun basa Turkmén, 12% ngagunakeun basa Rusia, 9% ngagunakeun basa Uzbék, jeung 7% ngagunakeun basa nu séjén.

## Warisan 
## Tempo ogé 
* Daptar nagara

## Catetan suku 
## Tumbu luar 
*  Nagara Turkmenbashi
*  Turkmenistan Chaihana
Meniñ Qazaqstanım

**Meniñ Qazaqstanım** (Basa Kazakh: **Менің Қазақстаным**, *Meniñ Qazaqstanım*; *Kazakhstan Kuring*) nyaéta lagu kabangsaan Kazakhstan ayeuna nu diadopsi dina kaping 7 Januari 2006. Lagu ieu dumasar kana lagu lian nu homonim jeung manéhna nu dirancang dina taun 1956, anu musikna ku Shamshi Kaldayakov jeung rumpakana ku Jumeken Najimedenov. Lagu ieu ngagantikeun Lagu Kabangsaan Républik Kazakhstannu digunakeun sanggeus kamerdékaansalaku lagu kabangsaan nagara. Rumpaka nu aslina tina lagu ieu geus dimodifikasi ku Nursultan Nazarbayev, Présidén Kazakhstan, satacan putusan pikeun ngagunakeun lagu ieu salaku lagu kabangsaan nagara dikaluarkeun ku pamaréntah.

## Rumpaka resmina 
### Média
## Catetan suku
## Tumbu luar 
* Kazakh.ru
Uzbékistan

**Républik Uzbékistan** (atawa **Uzbékstan** atawa **Ozbékistan**), nami resmina **Républik Uzbékistan** (basa Uzbék: *O‘zbekiston Respublikasi* atawa *O‘zbekiston Jumhuriyati*; Sirilik: Ўзбекистон Республикаси; basa Rusia: Республика Узбекистан), nyaéta hiji nagara di Asia Tengah, nu saencanna téh wewengkon ti Uni Soviét. Nagara anu daérahna kakurung daratan ieu tepung wates jeung Kazakhstan di kulon jeung kalér; Kyrgyzstan jeung Tajikistan di wétan; jeung Apganistan jeung Turkménistan di kidul. Bsa resmina téh ngan basa Uzbék, nyaéta kaasup basa Turk, tapi basa Rusia tetep digunakeun, titinggal pamaréntahan Soviét. Kirang leuwih 1 juta suku Tajik, kalompok étnis nu sarumpun jeung bangsa Pérsia, nyicingan nagara ieu, ogé mangrupa 4,8% ti populasi. Kecap *Ozbek* diwangun ti *oz* ("sajati/asli") jeung *bek* ("pamingpin/bangsawan"), jadina "Ozbek" téh hartina "bangsawan" atawa "pamingpin sajati".

## Sajarah 
Wewengkon Uzbékistan geus dicicingan ti milennium kadua SM. Aya papanggih pakakas purba manusa jeung monumén-monumén di wewengkon Ferghana, Tashként, Bukhara, Khorezm (Khwarezm, Khorasmia), jeung Samarkand.

Alexander Agung nalukkeun Sogdiana jeung Baktria dina taon 327 SM, kawin jeung Roxana, murangkalihna pupuhu séké Baktria satempat. Tapi, panalukan ieu rupina heunteu loba nulungan Aléxander sabab rahayat ngalawan hangitna.

Dina loba abad, wewengkon Uzbékistan dipérintah ku Kakaisaran Iran, saperti Kakaisaran Parthia jeung Sassanian.

Dina abad ka-14 M., Timur, nu diwanoh ogé sabagé Timur Lénk, ngéléhkeun bangsa Mongol jeung ngawangun hiji imperium. Dalam peperanganna, Timur Lenk ngaluaskeun wewengkonna nepi ka Wétan Tengah. Manéhna ngéléhkeun Sultan Ottoman Bayezid I. Bayezid ditangkep jeung maot waktos keur dipanjara. Timur Lenk nyobian ngawangun ibukota imperiumna di Samarkand. Ayeuna, Timur Lenk dianggap sabagé salah sahiji pahlawan ageung di Uzbékistan nu peryogi dina idéntitas jeung sajarah nasionalna. Saenggeus labuhna Impérium Timur Lénk, kaom nomaden Uzbék ngarebut wewengkon ieu. Dina abad ka-19, Kakaisaran Rusia ngamimitian ékspansina jeung nyebar ka Asia Tengah, kaasup ka Uzbékistan.

## Propinsi jeung Distrik 
Uzbékistan kabagi kana 12 propinsi (disebut *Viloyat*), hiji républik otonom, jeung hiji dayeuh indepénden.

## Tempo ogé 
* Andijan
* Daptar nagara

## Tumbu luar 
*  Portal resmi 
*  Muslim Uzbékistan 
*  Profil Uzbékistan di situs CIA 

## Catetan suku
International Civil Aviation Organization

***International Civil Aviation Organization*** atawa **ICAO** (basa Sunda: **Organisasi Pangapungan Sipil Internasional**) nyaéta salah sahiji institusi ti Sarikat Bangsa-Bangsa nu ngembangkeun téhnik jeung prinsip-prinsip navigasi udara internasional jeung ngabantu kamekaran rarancang jeung pangembangan angkutan udara internasional pikeun nangtukeun kamekaranna karancang jeung aman.

Déwan ICAO ngadopsi standar jeung ngarékoméndasikeun praktik ngeunaan penerbangan, panyegahan gangguan intervénsi nu ilégal, jeung ngababarikeun prosedur lintas nagara pikeun penerbangan sipil internasional. Assad Kotaite geus jadi Présidén Déwan ICAO ti 1976, tapi mundur dina taun 2006.
Ki tambleg

***Adansonia***, **baobab**, atawa nu di Pasundan katelah **ki tambleg** nyaéta génus dalapan spésiés tangkal pituin Madagaskar (genep spésiés), Afrika jeung Semenangjung Arab (hiji spésiés), jeung Australia (hiji spésiés).

## Pedaran 
Ukuran tangkal ki tambleg bisa ngahontal 5–30 m, anapon diaméter batangna 7–11 m. Ki tambleg Glencoe - spésimén ki tambleg Afrika di Propinsi Limpopo, Afrika Kidul, dianggap conto bungkeuleukan nu pangbadagna, kurilingna nepi ka 47 m. Diaméterna kira-kira 15,9 m. Ceuk sakaol, umur ki tambleg bisa nepi ka rébuan taun, tapi teu bisa dipastikeun.

## Spésiés 
[thumb|190px|Ki tambleg *[Adansonia digitata* ngora di Hyderabad, India.]]
* *Adansonia digitata* L. – Ki tambleg Afrika (Afrika kulon, wétan ngalér, tengah, jeung kidul, sarta di Oman jeung Yaman di Semenanjung Arab, Asia)
* *Adansonia grandidieri* Baill. – Ki tambleg Grandidier (Madagaskar)
* *Adansonia gregorii* F.Muell. (sin. *A. gibbosa*) – Ki tambleg Australia (Australia kulon ngalér)
* *Adansonia madagascariensis* Baill. – Ki tambleg Madagaskar (Madagascar)
* *Adansonia perrieri* Capuron – Ki tambleg Perrier (Madagaskar kalér)
* *Adansonia rubrostipa* Jum. & H.Perrier (sin. *A. fony*) – Ki tambleg Fony (Madagaskar)
* *Adansonia suarezensis* H.Perrier – Ki tambleg Suarez (Diego Suarez, Madagaskar)
* *Adansonia za* Baill. – Ki tambleg Za (Madagaskar)

## Nyerep cai 
Ki tambleg neundeun cai dina kaina nu 'bareuh' (nepi ka 120.000 l).

## Mangpaat 
thumb|left|187px|Panjang buahna 18 cm
Ti 2008, ki tambleg mimiti diulik pikeun kaperluan konsumsi. Di Afrika (Malawi, Zambia, Zimbabwé, jeung Sahel), daunna biasa didahar salaku lalab atah atawa tipung nu digaringkeun. Di Nigéria, daunna nu katelah kuka sok diangeun.

Kandungan giji buahna kaitung onjoy, ku sabab vitamin C-na leuwih loba batan jeruk jeung kalsiumna leuwih loba batan susu sapi. Daging buahna dibubur atawa dicampur jeung susu, atawa dijus.

Siki ki tambleg biasa dipaké keur pangentel sop, tapi ogé bisa dipeuyeum jadi bungbu, disangray, atawa digiling diala minyakna.

## Galeri 

Image:baobabtre b3599.jpg|*Adansonia digitata*, Taman Nasional Tarangire di Tanzania
Image:Baobab Avenue 1.JPG|*Adansonia grandidieri*, Jalan Raya Ki Tambleg, Madagaskar
Image:Derby boab, Western Australia.jpg|*Adansonia gregorii* di Australia
Image:Baobab Flowers.jpg|Kembang ki tambleg di Mulund, Mumbai, India

## Rujukan 
* The Baobab's official website, Baobab (en)

## Bacaan salajengna 
* 
* Braun, K. (1900) *Beiträge zur Anatomie der Adansonia digitata L.* F. Reinhardt, Universitäts-Buchdruckerei, Basel, OCLC 15926986
* 
* 
* 
* 
*
Azərbaycan marşı

**Azərbaycan Marşı** (*Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himni*) téh lagu kabangsaan ti Azerbaijan, judul aslina **Mars Azerbaijan** (*Azərbaycan marşı*). Rumpakana diserat ku bujangga Ahmad Javad, jeung musikna disanggi ku komposer Azeri, Uzeyir Hajibeyov. Lagu kabangsaan ieu diadopsi dina taun 1918 jeung bagian ti *On the State Hymn of the Republic of Azerbaijan*.

Sabagian ti lagu kabangsaan ieu dimuat dina bagian hareup uang 5 manat Azerbaijan dikaluarkeun ti 2006.

## Rumpaka
Azərbaycan! Azərbaycan!
Ey qəhrəman övladın şanlı Vətəni!
Səndən ötrü can verməyə cümlə hazırız!
Səndən ötrü qan tökməyə cümlə qadiriz!
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa!
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa!
Minlərlə can qurban oldu,
Sinən hərbə meydan oldu!
Hüququndan keçən əsgər!
Hərə bir qəhrəman oldu!
Sən olasan gülüstan,
Sənə hər an can qurban!
Sənə min bir məhəbbət
Sinəmdə tutmuş məkan!
Namusunu hifz etməyə,
Bayrağını yüksəltməyə,
Namusunu hifz etməyə,
Cümlə gənclər müştaqdır!
Şanlı Vətən! Şanlı Vətən!
Azərbaycan! Azərbaycan!
Azərbaycan! Azərbaycan!

### Média (Instruméntal)
## Catetan suku 
## Tempo ogé 
* Read the full text''' on Wikisource
* Lagu kabangsaan Azerbaijan SSR
* Daptar lagu kabangsaan
Mantra Sunda

**Mantra** nyaéta salah sahiji karya sastra wangun puisi heubeul nu dianggap miboga kakuatan gaib kalawan henteu bisa dipaké sagawayah . Kecap mantra asalna tina basa Sansekerta nu hartina jampé-jampé; kekedalan nu ngandung kakuatan gaib jeung dipercaya ku jalma baheula . Upamana rék turun, leumpang, diuk, nangtung, midang, nganjang, masamoan, keupat, seuri, neuleu, nyiuk béas,
ngisikan, dahar, nginum, nyeupah, jeung sajabana .

#### Jangjawokan Dipupur 
Pupur aing pupur panyamburPanyambur panyangling rupaNyalin rupa ti déwataNyalin sari ti widadariNya tarang lancar mentranganNya halis katumbirianNya irung kuwung-kuwunganDideuleu ti hareup sieupDisawang ti tukang lenjangDitilik ti gigir lenggikMangka welas mangsa asih ka nu dipupurDiténjo ku saider buana kabéh  .

### Asihan
**Asihan** atawa pélét dipapatkeun keur ngawasa sukma nu lian sangkan bogoheun jeung anu mapatkeun éta asihan téh punjul
kakasépan atawa kageulisanana nepi ka saréréa padaasih, padanyaah, padaresep, upamana awéwé ku lalaki atawa lalaki ku awéwé, ku atasan, atawa ku dunungan .

#### Asihan si Burung Pundung 
Asihan kuring si burung pundung maung pundung datang amum badak galak datang depa oray laki datang numpi burung pundung burung cidra ku karunya malik welas malik asih ka awaking .

### Ajian
**Ajian** dipapatkeun keur ngadatangkeun kakuatan, kabedasan, meunang karahayuan jiwa, raga jeung pakaya, gedé kawani, ludeungan, henteu keuna ku rupa-rupa balai, jeung wisaya, bedas, awét ngora .

#### Ajian Kabedasan 
Dampal suku ngabatu datarBitis ngabatu wilisNyurup ka badannaNyurup ka sungsumnaGetih sabadanbédas ngala ka aki .

### Singlar
**Singlar** dipapatkeun keur nyinglar atawa nyingkahkeun hal-hal anu teu dipikahayang, saperti kasakit, siluman, jurig, kuntilanak, lelembut, jeung mahluk lianna anu sakirana sok ngagangu ka manusa .

#### Singlar ka Musuh 
Curulung cai ti manggungBarabat ti awang-awangCai tiis tanpa bisiMun deuk nyatru ka si ituMun deuk hala ka si étaAnaking palias teuing .

### Jampé
**Jampé** biasana dipapatkeun keur ngubaran atawa ngaleungitkeun kasakit, kanyeri, kacilakaan. .  Upamana baé kabeureuyan, dicoco kala, katerap kasakit puru rawit, jéngkoleun, jsb .

#### Jampe Ngarah Calakan 
Bismillah Otak éncér lir paser jamparing Panon seukeut lir panon heulang Haté ngagebray caang lir srangéngé Biwir matuh saciduh metu saucap nyata Bray paningal pinuh ninditu ka awaking 

### Rajah
**Rajah** biasana dipapatkeun keur kasalametan, henteu kakeunaan ku hal-hal anu teu dipikahayang. Baheula mah rajah sok dipaké paranti ngambah tempat nu sanget, rék muka pihumaeun, nyieun babakan, rék nyicingan hiji tempat, rék migawé kai pibahaneun, nalukkeun siluman, nulak gawé anu jail, paranti ngaruat, paranti caah atawa hujan, paranti pamunah impian goréng, dijauhkeun tina gangguan rupa-rupa dedemit jeung siluman.

#### Rajah Citra Kasunyian 
Hong citra kasunyianHong citra kasundulanJleg bumiJleg manusaJleg sétanManusa wisésaSétan sampurnaSampurna kersaning AllohAsahadu Alla Illaha IlallohWaashadu Anna Muhammadar Rasululloh 

## Rujukan
International Air Transport Association

***International Air Transport Association*** (Asosiasi Angkutan Udara Internasional; disingket **IATA**) nyaéta organisasi dagang internasional nu diwangun ti maskapé-maskapé penerbangan. IATA basisna di Montréal, Kanada. Maskapé-maskapé penerbangan nu jadi anggotana diberé kelogoran husus jadina bisa ngakonsultasikeunn harga antara sasama anggota liwat ieu organisasi. IATA ogé boga pancén pikeun ngajalankeun paraturan dina pangiriman barang-barang nu bahaya jeung ngaluaran pitulung Paraturan Barang-barang nu Bahaya IATA (*IATA Dangerous Goods Regulations*).

Diwangun dina April 1945 di Havana, Kuba, IATA téh paneras Asosiasi Patalimarga Udara Internasional (*International Air Traffic Association*) nu diwangun di Den Haag dina taun 1919, taun wanci penerbangan nu boga jadwal internasional nu kahiji di dunya dilaksanakeun. Tujuan utamina nyaéta pikeun ngabantu maskapé-maskapé penerbangan keur lamun sihungan téh sah jeung nepi ka kasarageman dina netapkeun harga.

Waktos diwangun, IATA miboga 57 anggota ti 31 nagara, lobaannana mah ti Éropa jeung Amérika Kalér. IATA ayeuna miboga leuwih ti 270 anggota tina leuwih ti 140 nagara di dunya.

## Tempo ogé 
* Kode palabuan udara IATA
* ICAO
* IATAN

## Tumbu luar 
*  Situs resmi
Sumpit (parabot)

**Sumpit** nyaéta pakakas dahar nu asalna ti Asia Wétan, bentukna dua tangkal kayu nu panjangna sarua, dicekel ku ramo panangan. Sumpit digunakeun pikeun nyapit jeung mindahkeun kadaharan ti wadah, misalna ti piring A ka piring B, atawa ngasupkeun kadaharan ka baham. Sumpit bisa dijieun ti banda sapertos awi, logam, gading, jeung plastik nu geus dilembutan atawa dilapis ku palapis sapertos pernis atawa cat sangkan teu nyilakaan baham jeung éndah katingalna.

## Sajarah 
Sumpit dijieun ku bangsa Tiongkok jeung geus diwanoh di Tiongkok ti 3.000 nepi ka 5.000 taun baheula. Dina wargi Tionghoa, dahar babarengan téh dianggapna sabagé sarana pikeun mageuhkeun duduluran jeung kasempetan keur ngarumpul jeung kulawargi jeung réréncangan, jadina ngagunakeun pakakas makan nu seukeut kedah dihindarkeun.

Dina jaman baheula, gading gajah mindeng digunakeun pikeun ngajieun sumpit mahal di Tiongkok. Nu ngagunakeun sumpit ti gading gajah téh kaom pajabat luhur jeung jalma beunghar.

Dina abad ka-6 atawa abad ka-8 Maséhi, sumpit geus mangrupa pakakas dahar nu umum ka séké Uigur nu nyicingan wewengkon stépa Mongoliahttp://www.republicanchina.org/Hun.html

Di Thailand, sumpit ngan dikanggo pikeun ngadahar mi jeung sup saenggeus Raja Rama V ngenalkeun pakakas dahar ti Kulon di abad ka-19.

## Réferénsi 
* Abe Masamichi, Hashi no hanashi: hashi to shoku no bunka-shi, Horupu shuppan, Juli 1993, ISBN 4-593-53426-7
* Isshiki Hachirō, Hashi, Kara bukksu, Hoikusha, November 1991, ISBN 4-586-50816-7
* Isshiki Hachirō, Hashi no bunka-shi: sekai no hashi, nihon no hashi, Ocha no mizu shobō, Désémber 1990, ISBN 4-275-01406-5, edisi revisi: Januari 1993, ISBN 4-275-01491-X, cetakan baru: Agustus 1998, ISBN 4-275-01731-5
* Isshiki Hachirō, Nihonjin wa naze hashi o tsukau ka, Ōtsuki shoten, November 1987, ISBN 4-272-60026-5
* Egashira Masae, Hashi no hanashi, JDC, Désémber 1987, ISBN 4-272-60026-5
* Kogura Akiko (ed.), Hashizukai ni jushin ga tsuku hon: utsukushii hashi sahō wa wa no kokoro, Riyon sha, Januari 2006, ISBN 4-576-05221-7
* Takahashi Ryūta, Kyūkyoku no ohashi, Sanseidō, Désémber 2003, ISBN 4-385-36192-4
* Mukai Yukiko, Hashimoto Keiko, Hashi mono to ningen no bunka-shi, Hōsei daigaku shuppan kyoku, November 2001,ISBN 4-588-21021-1

## Tumbu luar 
*  Tip ngadahar ngagunakeun sumpit 
*  Sajarah jeung kabudayaan sumpit
Maskapé penerbangan

-400 Virgin Atlantic Airways, salah sahiji maskapé penerbangan gedé ti Britania Raya.]]

**Maskapé penerbangan** nyaéta hiji organisasi nu nyadiakeun jasa penerbangan pikeun panumpang atawa barang. Manéhna nyéwa atawa miboga kapal udara pikeun nyadiakeun jasa éta jeung bisa ngawangun aliansi jeung maskapéna pikeun kauntungan sasama.

## Tempo ogé 
* Daptar maskapé penerbangan
* Kaamanan udara
* Kaamanan palabuan udara 
* Daptar kacilakaan maskapé penerbangan komérsial
* Maskapé penerbangan kargo
* Maskapé penerbangan charter
* Maskapé penerbangan komuter
* Maskapé penerbangan berbiaya-rendah
* IATA - organisasi standar industri

## Tumbu luar 
* Airline History Website 
* Airline Links
* Airliners.net
* JetPhotos.net
* Airline Tickets
* Airline Directory 
* International Air Transport Organization
* Association of European Airlines
* Airliner Airframe Industry

## Catetan suku 
* "Flying Off Course: The Economics of International Airlines," 3rd edition. Rigas Doganis, Routledge, New York, 2002.
* "The Airline Business in the 21st Century." Rigas Doganis, Routledge, New York, 2001.
Kuwait

thumb|right|250px|Peta Kuwait
**Kuwait** mangrupa nagara monarki nu aya di basisir Teluk Pérsia, Wétan Tengah. Nagara ieu tepung wates jeung Arab Saudi di kidul jeung Irak di kalér. Ngaran 'Kuwait' asalna ti kecap dina Basa Arab nu hartina "bénténg nu diwangun deukeut cai".

## Kagubernuran 
Kuwait dibagi kana 6 kagubernuran (*muhafadhah*):
* Al Ahmadi
* Al Farwaniyah
* Al Asimah
* Al Jahra
* Hawalli
* Mubarak Al-Kabeer

## Tempo ogé 
* Alaa Hussein Ali
* Daftar negara-negara di dunia

## Tumbu luar 
*  kuwait-info.org 
*  Portal Informasi Kuwait
Maladéwa

**Républik Maladéwa** mangrupa hiji nagara kapuloan nu diwangun ti kumpulan atol di Samudra Hindia. Maladéwa aya di kidul - kidul-kulon India, kira-kira 700&nbsp;km kidul-kulon Sri Lanka. Nagara ieu miboga 26 atol nu kabagi kana 20 atol administratif jeung 1 kota.

## Tempo ogé 
* Daptar nagara

## Tumbu luar 
*  Maladéwa
*  Loka resmi
*  Loka resmi Kaprésidénan
*  Loka resmi pariwisata
Bahrain

**Bahrain** (, ) (, '**), resmina **Karajaan Bahrain** (, **') nyaéta hiji nagara kapuloan nu aya di Teluk Pérsia. Wewengkonna ngawengku 33 pulo, nu panggedéna nyaéta Pulo Bahrain. Arab Saudi aya di kuloneunana sarta dihubungkeun  jeung Bahrain ku Jalan Raya Raja Fahd. Iran aya aya di kaléreunana, di peuntas Teluk Pérsia. Semenanjung Qatar aya di kidul-wétaneunana di peuntas Teluk Bahrain. Aya rancangan Jalan Raya Qatar Bahrain nu rék nyambungkeun Bahrain jeung Qatar sarta jadi jalan raya laut nu pangpanjangna sadunya.

## Kagubernuran 
Bahrain dibagi kana 5 kagubernuran, nu mana unggalna miboga gubernurna.

## Tingali ogé 
* Utub
* Daptar kota di Bahrain

## Catetan suku jeung rujukan 
[thumb|250px|right|Pasosonten di [Jalan Raya Raja Fahd]]

## Tumbu kaluar 
* Portal pamaréntah resmi 
* 
* 
* 
* 
*
Oman

**Kasultanan Oman** mangrupa hiji nagara di Jazirah Arab bagian kidul-wétan, Asia bagian kidul-kulon. Oman tepung wates jeung Uni Émirat Arab di kalér-kulon, Arab Saudi di kulon, jeung Yaman di kidul-kulon.

Kira-kira 98,8% populasi Oman pangagem agama Islam. Sultanna ayeuna nyaéta Qaboos bin Said Al Said nu nyingkirkeun bapana sorangan, Said bin Taimur, nu maréntah ti 1932 nepi ka 23 Juli 1970. Lega wewengkon Oman leuwih kirang saparo lega Pulo Sumatra.

## Tempo ogé 
* Daptar nagara

## Tumbu luar 
*  Situs Kamenterian Informasi 
*  Oman and Dubai: A Photo Diary
Paléstina (disambiguasi)

**Paléstina** bisa ngarah ka:

* Otoritas Nasional Paléstina
* Organisasi Pabébasan Paléstina (PLO)
* Wewengkon Paléstina - wewengkon daratan di Wétan Tengah
Suriah

**Républik Arab Suriah** ( ), mangrupa nagara nu aya di Wétan Tengah, tepung wates jeung Turki di kalér, Irak di wétan, Laut Tengah di kulon, jeung Yordania di kidul. Suriah téh ibu kotana Damaskus.

Suriah miboga 14 kota kalawan kode ISO-3166-2,

* DA - Dara
* DI - Dimashq
* DZ - Dayr az Zawr
* HA - Al Hasakah
* HI - Hims
* HL - Halab
* HM - Hamah
* ID - Idlib
* LA - Al Ladhiqiyah
* QU - Al Qunaytirah
* RD - Rif Dimashq
* RQ - Ar Raqqah
* SU - As Suwayda
* TA - Tartus

## Catetan suku
Tajikistan

**Républik Tajikistan** hiji nagara peupeusan Uni Soviét di Asia Tengah nu tepung wates jeung Afganistan, Républik Rahayat Cina, Kyrgyzstan, jeung Uzbékistan. Kaayaan géografisna mangrupa dataran luhur nu heunteu tepung wates jeung laut.

## Tempo ogé 
* Daptar nagara

## Tumbu luar 
*  Situs Kaduge Tajikistan di Washington, D.C. 
*  Tajik Development Gateway
Républik Turki Siprus Kalér

**Républik Turki Siprus Kalér** (**RTSK**) (basa Turki: *Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti*) mangrupa hiji nagara républik nu *de facto*-na mah merdéka, aya di bagian kalér Siprus. euweuh nagara lian di dunya nu ngakuan kadaulatanna iwal Turki, nu ngawasaan wewengkon éta dina taun 1974. Teras dina taun 1975, nagara ieu diproklamasikeun eujeung parobahan ngaran dina taun 1983; ngaran éta masih dipaké nepi ka ayeuna.

## Tempo ogé 
* Daptar nagara
* Siprus

## Tumbu luar 
*  Siprus Kalér
*  Situs resmi 
*  Association of Turkish Cypriots Abroad 
*  Cyprus Issue
*  Zypern Times 
*  Nordzypern: Cyprus Almanac
Waas

**Waas** mangrupa kaayaan haté atawa fikiran jalma nalika manggihan perkara-perkara atawa kaayaan alam anu ngingetkeun kana kaayaan nu geus kaliwat, anu matak nyérédét kana haté.
Nokia

**Nokia** nyaéta salah sahiji parusahaan télékomunikasi panggedéna sa dunya, Nokia dibeberkeuna di Kota Espoo, Finlandia.Nokia ngajieun telepun

### Sajarah 
Nokia diadegkeun taun 1940 pas basa perang Dunya kadua, mimitina mah Nokia téh lain psusahaan télékomunikasi siga ayeuna, mimitinamah ngajieun Sapatu Boot, terus ngajieun Televisi.

Dina taun 1980 Nokia ngajurus kana Divisi éléktronik, taun 1990 Nokia ngawanohkeun NMT (Nordic Mobile Télépony) atawa Telepun Selular Nordik. Hasilna taun 1994 Nokia nyieun Telepun selular kahijina.

Ayeuna 2100 Seri ponsel Nokia, ngadulang suksés, aya leuwih ti 500.000 karyawan.

Meureun ayeunamah nyaho yén telepun anu babari dicoona téh Nokia. Da memang éta moto Nokia.

"Ti babaréto, Nagara Finlandia ngagantungkeun Hasil Hutanna, Ayeuna, Kuring bisa nambahkeun Kana Nokia" saur Sthepen Elop

### Nokia Ayeuna 
Ayeuna Nokia jadi sukses mingpin Pasar Telepun di Indonésia salah sahiji produk telepun anu popular nyaéta Nokia C3 anu laris dina 6 sasih ku panjualan 1 yuta unit.
Nokia mibanda sababaraha Partner kasuksesan nana :
* Java (S40) Dikhususkeun pikeun telepun anu mirah tapi seeur fiturna, terutami pikeun negara berkembang
* Symbian : Salah sahiji panyabab kasuksesan Nokia ku Symbian OS anu hampang mirah namun saé dina urusan loba tugas
* Windows Phone : Nokia ngarencanakeun produk Windows Phone pikeun kalangan Luhur

### Prefensi
Siprus

thumb|right|210px|Peta Siprus
**Républik Siprus** nyaéta hiji nagara pulo di Laut Tengah bagian wétan, ±113&nbsp;km di kiduleun Turki jeung 120&nbsp;km di kuloneun Suriah. Ibu kotana Lefkosia (Nikosia). Kota penting lianna nyaéta Lemesos (Limassol), Larnaca, Paphos, Ammochostos (Famagusta), jeung Kyrenia.

Ti taun 1974, di bagian kalér aya Républik Turki Siprus Kalér, nu ngan diakuan ku Turki.

## Sajarah 
### Saenggeus 1945 
Siprus, wanci masih mangrupa jajahan Britania Raya, rék dibéréan ka Yunani. Tapi minoritas Turki nolak. Ahirna kompromi disatujuan jeung dina taun 1959 diwangun nagara Siprus merdéka. Tapi kadua pihak teu puas jeung ahirnya dina taun 1974 hiji kalompok nu mikahayangan pihijian jeung Yunani ngayakeun kudéta nu dibales jeung invasi Turki. Ti éta, Turki ngawasaan wewengkon kalér.

### Anggota Uni Éropa 
Dina kaping 1 Méi 2004, Siprus jadi anggota Uni Éropa. Tapi nu diboléhkeun milu ngan wewengkon kidul hungkul, kajaba ari wewengkon kalér rék ngahiji ogé. Ahirnya populasi wewengkon kalér neken pamaréntah manéhna sangkan ngahiji jeung wewengkon kidul. Dina 24 April 2004 wewengkon kalér (nu dipingpin Raouf Denktash) nyauran "nya" kana kahijian. Wewengkon kidul (nu dipingpin Tassos Papadopoulos) nyauran "heunteu" kana kahijian. Jadi ahirnya ngan bagian kidul hungkul nu jadi anggota Uni Éropa.

## Ékonomi 
Ékonomi dumasar kana ékspor produk tatanén (jeruk, kentang, anggur, tembako) jeung pangasilan pariwisata. Séktor kalaukan ampir euweuh. Salian éta, séktor patambangan masih nguntungan (tembaga, beusi, marmer, jeung gipsum).

## Tempo ogé 
* Daptar nagara
* Républik Turki Siprus Kalér

## Tumbu luar 
*  Situs resmi 
*  Situs resmi pariwisata
*  information and news about both parts of Cyprus 
*  Cyprus Guide
Bangkong réang

**Bangkong réang** nyaéta salasahiji musik tradisional tina awi anu asalna ti daérah Ciwidéy, Kabupatén Bandung. Ieu kasenian téh sawanda jeung Bangkong Ciséké, diwangun ku opat kohkol anu béda-béda ukuranna. 

## Sajarah jeung Filosofi 
Mimitina, Bangkong réang dijieun ku para panyiaran (nu milari suluh) atawa patani di leuweung pikeun ngeusian waktu salsé. Nilai filosofisna dipaké salaku sarana muja Déwi Paré (Pohaci Sanghyang Asri) salaku wujud sukur kana hasil panén. Dina kapercayaan masarakat tatanén Sunda, sora bangkong téh dianggap cicirén datangna usum hujan anu penting pikeun kasuburan sawah.

## Wangun jeung Cara Maénkeun 
Ieu waditra diwangun ku opat siki kohkol awi anu boga nada béda-béda. Opat kohkol ieu biasana miboga ngaran dumasar kana sorana, nyaéta: *indung*, *pakaer*, *titir*, jeung *tongtret*. Cara maénkeunana nyaéta ditakol ku panakol husus nu dijieun tina kai atawa awi deui, nepi ka ngahasilkeun sora anu ritmis tur mirig sora bangkong di sawah.

## Pungsi Sosial 
Salian ti sarana hiburan, Bangkong réang ogé miboga pungsi sosial pikeun ngaraketkeun tali silaturahmi unggal warga. Biasana ieu musik dipintonkeun dina acara-acara husus saperti Hajat Lembur, seren taun, atawa féstival budaya di wewengkon Bandung Kidul pikeun ngawanohkeun deui kabeungharan budaya lokal ka generasi ngora.

## Rujukan
TvOne

**tvOne** nyaéta salah sahiji stasiun télévisi di Indonésia, tvOne ditangtungkeun taun 2008 ku Abdul Rahman Latief, di Jakarta Sing Dulune Dinamaake tvOne Jakarta Dan Lativi.

## Sajarah 
TvOne ngagaduhan nami Lativi sateuacan robah jadi tvOne, acarana masih campuran antara warta, felm, entertaimént, jsb.
Taun 2008 Lativi rurobah jadi tvOne acarana 70% warta.

## Acara Acara 
* , program warta nu disiarkeun langsung ti Studio tvOne, aya tiap jam 04.30 - 06.30 WIB
*  program show ti jam 06.30 - 11.30
* , Informasi dunya ékonomi hadir jam 09.00 sareng 15.00 dinten Sénén dugi ka Jum'at
* , Hadir pada jam 11.30 WIB, info tentang kabar siang ini
* , kabar jam ayeuna tiap 1 jam sakali
*  acara jam 17.00 acara warta ti biro pusat jeung biro séjénna
* , kabar sapanyang poé jam 00.00 tengah peuting

## SportOne 
* Grand Prix Moto
* Liga Spanyol
* IBL Léague
* Volleyball

## Kaagamaan 
* Titian Qalbu
* Damai Indonésiaku Edisi Sabtu
* Damai Indonésiaku Edisi Minggu

### Show 
* Bang One show
* Coffe Bréak
* Satu Jam lebih Dekat
* Tokoh
* Jendela Usaha

### Nu Séjénna 
* Tahukah Anda
* MutuManikam
* Telusur
* Zona Merah
* Jendela Dunia
* Bumi dan Manusia

## Jaringan 
* Jabotabek Dan Serang - Melalui tvOne Jakarta

## Galeri Logo 

[[Gambar:TvOne_Logo_(formely_Lativi_2007-2008.svg|2008-2011
Gambar:TvOne Logo 2011.svg2011-2012
Gambar: TvOne 2023.svg|2023-kiwari

## Biro Warta
### Nasional 
* Jakarta
* Medan
* Surabaya
* Makassar
* Banda Aceh
* Langsa

### Mancanagara 
* Sydney, Australia
* Doha, Qatar
* Kuala Lumpur, Malaysia
* Moskow, Rusia
* Berlin, Jerman
* New York, Amérika Sérikat

### Presenter 
*Alfitto déanova
*Indiarto Priadi
*Tina Talisa
* Dewi Budianti
LOKAL

* Budi Zulkifli
* Elvira Khairunnisa
* Aditya Firmansyah

MANCANAGARA
* Rufi Rusnandar
* Felix Kim
* Yanri Subekti
* Muhammad Assad
* Miranti Schumman
* Ade Mahmud
* Dodi Ismanjadi
Aam Amilia

**Aam Amilia** (gumelar di Bandung, 21 Désémber 1946), salah sahiji pangarang wanoja Sunda nu kawilang produktif tur miboga peran penting dina Sastra Sunda.
Kungsi kuliah di Fakultas Hukum Universitas Padjadjaran (UNPAD) tapi teu hatam. Mimiti ngarang ti taun 1960-an nepi ka 2006 ngahasilkeun ratusan carpon jeung puluhan buku.

Kungsi jadi wartawan jeung rédaktur Majalah Manglé, majalah Hanjuang, koran Sipatahoenan, tabloid Galura, tabloid Kudjang, koran Sunda, jeung wartawati Pikiran Rakyat. Anjeunna salah sahiji nu milu marajian diadegkeunna Patrem (Paguyuban Pangarang Wanoja Sunda) jeung Majalah Sunda Rumaja Sora. Salian ti éta, nepi ka kiwari aktif ngasuh rubrik Sekelumit Romatika Kehidupan dina Harian Umum Pikiran Rakyat.

## Karya-karyana 
* Samagaha (1969)
* Asmara Ngambah Sagara (1970)
* Lalangsé (1970)
* Jago-jago Bandung Selatan (carita barudak)
* Puputon (1979)
* Buron (1980)
* Sanggeus Halimun Peuray
* Kalajengking (1980)
* Tempat Balabuh (1994)
* Sekar Karaton (1994)
* Panggung Wayang (1992)
* Kalangkang Panonpoe
* Diantara Tilu jaman (2017)

## Tumbu Luar 
* Aam Amilia http://daluang.com/baca/eusi/aam-amilia 

## Dicutat tina
Mochtar Kusumaatmadja

thumb|**Mochtar Kusumaatmadja (1978)**
**Mochtar Kusumaatmadja** (babar di Jakarta, 17 April 1929; umur 82 tahun), akademisi, diplomat Indonésia. Kungsi ngajabar jadi Menteri Kehakiman ti yaun 1974 nepi ka 1978 sarta Menteri Luar Negeri ti taun 1978 nepi ka1988.

## Kontribusi dina Atikan jeung Wawasan Nusantara 
Sajaba ti éta, anjeunna ogé guru besar di Fakultas Hukum Universitas Padjadjaran, Bandung. Mimiti aktip ngawulang di FH Unpad dina 1959. Pamanggihna ngeunaan hukum nu diuningakeun  "Hukum adalah keseluruhan azas-azas dan kaedah-kaedah yang mengatur kehidupan masyarakat, termasuk didalamnya lembaga dan proses untuk mewujudkan hukum itu kedalam kenyataan", dianggap pangloyogna dina nyurahan hukum kiwari.

## Sumber Rujukan
Hayam Canggong

**Hayam Canggong** nyaéta ngaran tokoh dina carita Sunda buhun *Para Putra Rama jeung Rawana* atawa Pantun Ramayana. Manéhna téh hiji patapa nu geus kolot nu nyalametkeun Deuwi Sita, garwa Ramadéwa, nu dipalidkeun. Manéhna ogé nu ngarorok putrana Deuwi Sita, Bujangga Lawa, tur nyiptakeun dulurna Puspalawa ngaliwatan ajianana. Béda jeung tokoh-tokoh nu séjénna dina Pantun Ramayana anu lolobana adopsi ti India, ngaran Hayam Canggong mah éstu katémbong pisan Sundana.

## Tempo ogé
* Pantun Ramayana
Séndok

**Séndok** nyaéta parabot pikeun ngeuhapkeun kadaharan, dijieunna aya nu tina barang logam, aya ogé nu dijieunna tina awi jeung kai atawa ruyung. Ogé aya séndok nu dijieunna tina palastik anu dirarancang sangkan dipaké ngan sakalieun tuluy dipiceun.											

Séndok boga wangun oval atawa buleud semu lonjong jeung cekung di salah sahiji tungtungna, beuheung, jeung gagang pikeun nyepengan. Di Indonésia mah séndok téh umumna dicepeng ku leungeun katuhu pikeun mawa kadaharan tina piring atawa mangkok, sawatara garpuh dicepeng ku leungeun kénca pikeun mantuan ngasupkeun kadaharan kana séndok.

## Rupa-rupa Séndok
*Séndok dahar 
*Séndok sayur
*Séndok entéh 
*Séndok sirop
*Séndok témbok

## Dicutat tina
Galura (kalawarta)

**Galura** nyaéta ngaran salah sahiji kalawarta Sunda nu medal saminggu sakali. Ari wangunna mangrupa tabloid.  Di jerona loba medar ngeunaan kabudayaan Sunda, kaasup seni jeung sastra Sunda.