open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Chikungunya

jmpl|Reungit anu nyababkeun panyakit chikungunya.
**Chikungunya** nyaéta salah sahiji panyakit anu dibalukarkeun ku virus genus *Alphavirus* jeung *Famili Togaviridae*. Ieu virus sumebar ka manusa ngaliwatan reungit *Aedes Aegypti* atawa *Aedes Albopictus*. Dua reungit anu nyababkeun chikungunya téh bisa ogé népakeun panyakit demam berdarah. Ku kituna, anu keuna ku chikungunya bisa ogé keuna demam berdarah dina waktu anu sarua. Chikungunya asalna tina basa Swahili anu ngagambarkeun nyeri atawa flu tulang nepi ka anu ngalaman panyakitna bongkok bakat ku nyeri sendi atawa tulang. Reungit anu nyababkeun ieu panyakit biasana ngégél beurang waktu manusa keur ngalakukeun aktivitas.  Manusa anu kakeunaan ieu panyakit biasana anu cicing di daérah tropis, sanitasi lingkungan goréng, lansia, cicing di tempat wabah, orok anu kakara brol jeung anu kakeunaan panyakit kronik. Nepi ka ayeuna vaksin panyakit chikungunya can kapanggih. Ku kituna, tarékah anu panghadéna ngabasmi véktor anu ngalantarankeun panyakitna. 

## Kasus 
Virus Chikungunya mimiti kapanggih waktu keur ayana wabah dina taun 1952 di wilayah Newala, Tanzania. Tuluy ieu panyakit sumebar di daérah Afrika, Asia, Eropa, jeung di perairan India dan Pasifik. Di Indonesia mimiti kapanggih di Samarinda dina taun 1973. Dina awal taun 2001, kejadian luar biasa (KLB) demam Chikungunya lumangsung di Muara Enim, Sumatera jeung Aceh.

= Gejala =
[jmpl|Gejala Chikungunya dina [kulit.]]
Gejala anu kaalaman ku nu kakeunaan panyakit chikungunya biasana karasa sanggeus 3 nepi ka 10 poé sanggeus digégél ku reungit anu nyababkeunana. Gejala umumna kawas kieu.

* Nyeri sendi utamana bagian sendi dina tuur, pigeulang leungeun, ramo suku, leungeun, sarta tulang palebah tukang.
* Muriang kira-kira dina suhu 39-40 derajat Celcius.
* Kulit totol-totol bareureum jiga demam berdarah.
* Sebel, kejang, nyeri sirah jeung diaré.
* Lumpuh dina mangsa keur diubaran.

= Rujukan =
Réngkong

**Réngkong** nyaéta ngaran alat anu digunakeun pikeun manggul paré. Réngkong miboga ciri has nyaéta bisa ngaluarkeun sora anu unik nalika dipaké leumpang bari mikul beban paré. Sarta mangrupa salah sahiji kasenian tradisional anu diwariskeun ku karuhun Sunda, anu nepi ka kiwari masih hirup jeung ngawarnaan masarakat agraris di sajumlah wewengkon daerah tanah priangan.

Di sajumlah kampung adat, ngaréngkong jadi kasenian anu paling sering minton, utamana nalika geugeusan paré dibawa ka pilemburan pikeun ditunda dina leuit.https://portalbandungtimur.pikiran-rakyat.com/budaya/pr-94999329/kesenian-tradisional-rengkong-bentuk-syukur-berlimpahnya-hasil-panen 

## Konstruksi sarta Bahan 
Pikeun ngahasilkeun sora anu hadé, réngkong teu bisa dijieun tina sagawayah awi. Aya sababaraha bagian penting:
* **Rancatan**: Dijieun tina hiji awi gombong anu kolot, panjangna kira-kira 2 méter. Awi ieu kudu kuat tapi ngenyod.
* **Tali Gantung**: Ngagunakeun injuk anu dipintel (dipulir). Gésékan antara ijuk sarta kulit awi ieu anu bakal ngahasilkeun sora.
* **Beungbeurat**: Mangrupa beungkeutan paré (geugeusan) anu digantungkeun dina tungtung tali ijuk.

## Aspék Budaya sarta Filosofi 
Dina kahirupan masarakat agraris Sunda, réngkong miboga harti anu jero:

### 1. Simbol Rasa Syukur 
Sora réngkong anu ramé dianggap salaku *"musik alam"* anu ngalambangkeun rasa syukur ka Gusti sarta panghormat ka **Nyi Pohaci Sanghyang Asri**. Beuki tarik sorana, beuki katingal sumanget sarta kabungah patani saatos panén.

### 2. Kasenian Réngkong 
Ayeuna, réngkong geus mekar jadi seni pintonan. Para pamaén réngkong biasana maké pakéan adat Pangsi sarta Iket. Gerakan awakna nuturkeun wirahma sora réngkong, sakapeung dibarengan ku waditra séjén saperti dogdog atawa angklung. Seni ieu sering dipintonkeun dina ritual **Sérén Taun** sarta mapag tamu agung.

## Rujukan 
## Tutumbu Kaluar 
* Réngkong salaku Warisan Budaya Takbenda
Bubur hanjeli

**Bubur hanjeli** nyaéta bubur anu dijieun tina béas hanjeli, gula kawung, [[cipati]), [)daun pandan]], jeung uyah saeutik. Béas hanjeli asalna tina siki hanjeli (*Coix lacryma-jobi*) anu digiling.
Bubur ieu kawéntar miboga tékstur anu unik, nyaéta cakial (kenyal) nanging hipu, sarta miboga kandungan gizi anu luhur. Di Tatar Sunda, bubur hanjeli janten ikon kuliner di wewengkon Kabupatén Sukabumi, utamana di Kacamatan Waluran anu parantos janten Desa Wisata Hanjeli.

### Hanjeli (Jali)
Jali (ngaran ilmiahna Coix lacryma-jobi L.) kaasup kana serealia atawa siki-sikian anu dipelak di daérah tropis. Jali disebat ogé tutuwuhan mutiara China, wangun siki jali nyaéta buleud jeung warnana bodas geuneuk.

## Bahan sarta Cara Ngolah 
Bahan utama pikeun nyieun ieu bubur nyaéta siki hanjeli anu parantos dikoncit (dipiceun cangkangna). Aya dua jinis hanjeli anu sering dianggo, nyaéta hanjeli pulut (anu leuwih cakial) sarta hanjeli batu. Pikeun bubur, biasana ngagunakeun hanjeli pulut.

Prosés nyieununa mirip sareng nyieun bubur kacang héjo atanapi bubur kétan hideung:
1. Siki hanjeli dikumbah bersih tuluy dikeueum (direndam) supados rada hipu.
2. Dikulub dina cai nepi ka siki hanjelina beukah sarta hipu.
3. Ditambahan gula beureum (atanapi gula bodas) sarta daun pandan supados seungit.
4. Disajikeun ku cara dibanjur ku kuah santen haneut anu parantos dibéré uyah saeutik supados aya rasa gurih.

## Kandungan Gizi sarta Mangpaat 
Bubur hanjeli sanés ngan saukur ngeunah, tapi ogé dianggap katuangan sehat (*superfood*). Sababaraha mangpaatna nyaéta:
* Karbohidrat Kompléks: Méré énergi anu awét sarta indéks glikemikna leuwih handap batan béas bodas.
* Kalsium sarta Protéin: Kandungan kalsiumna saé pikeun balung (tulang).
* Ubar Tradisional: Dina kabudayaan Sunda, hanjeli dipercaya bisa mantuan ngubaran panyakit ginjal sarta nurunkeun kadar gula darah.

## Desa Wisata Hanjeli 
Kiwari, bubur hanjeli parantos janten daya tarik pariwisata di Geopark Ciletuh, Sukabumi. Di Desa Waluran, wisatawan tiasa ningali langsung prosés melak hanjeli, ngoncit siki maké lisung, dugi ka nyicipi bubur hanjeli anu seger. Ieu mangrupa salasahiji upaya pikeun ngamumulé pangan lokal Sunda anu mimitina ampir poho.

## Rujukan 
[Kategori:Kadaharan Sunda]]
Émpati

pra=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/77/There%27s_no_crying_in_baseball%21_%284549295140%29_2.jpg/220px-There%27s_no_crying_in_baseball%21_%284549295140%29_2.jpg|al=Seorang anak kecil memeluk anak yang lebih tua yang terluka|jmpl| Nangkeup batur anu keur nyeri suku téh tanda émpati.
**Émpati** (basa Yunani hartina *kataji ku fisik*) dihartikeun salaku réspon aféktif jeung kognitif kompléks kana émosi batur.  Émpati kaasup kamampuh pikeun ngarasakeun kaayaan émosional batur, ngarasa simpati, mantuan ngaréngsékeun pasualan jeung nyokot puseur implengan batur.  Basa Inggris empathy (*Empathy*) diciptakeun dina taun 1909 ku EB Titchener salaku tarékah pikeun narjamahkeun kecap Basa Jerman nyaéta *Einfühlungsvermögen*, fénoména anyar disarungsum ku Theodor Lipps dina ahir abad ka-19. Sanggeus éta, ditarjamahkeun deui kana basa Jerman salaku *Empathie*.

## Sajarah 
Istilah Basa Inggris, *Empathy*, diwanohkeun ku psikolog anu jenenganana Edward Titchener dina taun 1909. Ieu stilah mangrupa tarjamahan tina istilah Basa Jerman *Einfühlung.* Saméméhna, istilah *simpati* (basa Inggris: *sympathy* ) biasa digunakeun pikeun nuduhkeun fénoména nu patali jeung rasa émpati.

### Émpati émosional 
Émpati émosional (ogé katelah émpati aféktif) nyaéta kamampuh pikeun ngabagi rarasaan batur. Sababaraha urang geus digambarkeun salaku *kuring nyeri haté*. Ieu wanda émpati mantuan ngawangun hubungan émosional jeung jalma séjén.

### Émpati welas asih 
Émpati welas asih nyaéta ngarti ka jalma séjén ku cara tindakan jeung mantuan samampuhna nepi ka jalma anu diperhatikeun téh ngaréngsékeun pasualanana.

## Tempo ogé 
* Simpati

## Rujukan
Dinasti Joseon

**Karajaan Joseon** ( Hangul : ; Hanja : ) ogé katelah " **Nagara Joseon Agung** " nyaéta karajaan anu diadegkeun ku Taejo anu lumangsung salila lima abad, ti bulan Juli 1392 nepi ka Oktober 1897. Dina Oktober 1897 sacara resmi digentos namina Kakaisaran Korea Raya . Diadegkeun saatos runtagna dinasti Goryeo, anu puseur dayeuhna di Kaesong. Sanggeus ngadegkeun dinasti anyar, Yi Seong-gye ngalihkeun puseur dayeuh karajaan aslina di Kaesong, nyaéta dialihkeun rada kidul ka wewengkon Hanseong, ayeuna katelah minangka Seoul . Wates kalér karajaan ieu diperpanjang ka wates alam Walungan Yalu jeung Tumen ngaliwatan panaklukan ti suku Jurchen. Joseon mangrupa dinasti pamungkas Korea ogé mangrupa dinasti Konghucu kalawan pangpanjangna umurna.

Dina mangsa pamaréntahanana, Joseon ngarojong cita-cita jeung doktrin Konghucu Cina di masarakat Koréa. Neo-Konfusianisme digunakeun minangka idéologi nagara dinasti anyar. Ageman Budha dihinakeun sarta kadang-kadang nyanghareupan kasusah (diskriminasi) ti dinasti Joseon. Joseon ogé ngalaksanakeun aturan anu éféktip pikeun wilayah Koréa sareng nyaksian ngaronjatna budaya klasik Koréa, padagangan, élmu pangaweruh, sastra, sareng téknologi. Sanajan kitu, dinasti ieu kacida lemahna salila ahir abad ka-16 jeung awal abad ka-17, nalika Invasi Jepang Koréa (1592-1598) jeung tarajangan Manchu kahiji jeung kadua dina 1636 ampir narajang Semenanjung Korea, anu ngarah kana kawijakan isolationis anu mingkin pageuh anu nyebabkeun nagarana katelah minangka "Karajaan Patapa". Sabada tarajangan ti Manchuria réngsé, Joseon ngalaman periode daméy ampir 200 taun salajengna.

Nanging naon waé kakuatan anu ngabalikeun karajaan nalika ngasingkeunana (isolasi), ngirangan dina abad ka-18 sareng nyanghareupan pasalingsingan internal, perebutan kakawasaan, tekanan internasional sareng pemberontakan (bahula), dinasti Joseon lungsur sacara drastis dina ahir abad ka-19.

Mangsa Joseon kapungkur ninggalkeun titingal hébat pikeun Korea modern; seueur Kabudayan Korea modern, étika, norma, jeung laku lampah masarakat kana perkara-perkara kiwari, sarta Basa Koréa modern jeung dialek na anu asalna tina budaya jeung tradisi Joseon.
Laravel

## Laravel 
**Laravel** mangrupikeun kerangka aplikasi wéb basis PHP open source, ngagunakeun konsép Model-View-Controller (MVC). Laravel aya dina lisénsi MIT, ngagunakeun GitHub salaku platform babagi kode.   

Nepi ka Désémber 2013, Laravel rengking diantara kerangka PHP anu pang populerna sareng aya di luhur kerangka PHP anu sanés sapertos Phalcon, Symfony, CodeIgniter, sareng anu sanésna. 

## Laravel 
**Laravel** mangrupikeun kerangka aplikasi wéb basis PHP open source, ngagunakeun konsép Model-View-Controller (MVC). Laravel aya dina lisénsi MIT, ngagunakeun GitHub salaku platform babagi kode.
Piléa pumila

***Piléa pumila***, biasa katelah **clearweed**, nyaéta tutuwuhan herbaceous nu bisa didahar dina kulawarga nettle ( Urticaceae ). Éta pituin Asia sareng Amérika Kalér wétan, dimana éta disebarkeun sacara lega.
Reundeu

*Reundeu* (Staurogyne longata) nyaéta salasahiji tutuwuhan anu daunna bisa dikonsumsi pikeun lalab. Bagéan daun dipaké tempat hirup pikeun mikroflora tangtu, kaasup baktéri phyllosphere.
Psikoterapi

jmpl|200x200px|Prosés Psikoterapi.
jmpl|Conto Sési Psikoterapi.
**Psikoterapi** mangrupa salah sahiji layanan psikologis anu dilaksanakeun ku para ahli ka pasien anu butuh ubar diri sacara psikologis. Ahli dina widang psikoterapi nyaéta psikolog jeung konselor atawa pangaping.  Psikoterapi kaasup wangun intervensi klinis. Wanda panyakit anu bisa diubaran ku psikoterapi nyaéta gangguan jiwa.  Ubar dina psikoterapi aya patalina jeung pikiran, rasa jeung paripolah.  Psikoterapi kaasup salah sahiji metode rumawat sacara klinis utamana pikeun jalma anu ngalaman déprési atawa setrés alatan pasualan beurat anu kaalaman.

## Wangenan 
Istilah psikoterapi asalna tina basa Yunani Kuna, nyaéta *psyche* (jiwa) jeung *therapeia* (rumawat, ngubaran jeung nyageurkeun). Dina Kamus Besar Bahasa Indonesia, psikoterapi dihartikeun salaku cara ngubaran ngagunakeun kakuatan batin dokter kana jiwa (spiritual) pasien kalawan teu ngagunakeun narkoba, tapi makét metode sugésti, papatah, hiburan, hipnotis jeung sajabana. 

Dina udaganana, psikoterapi béda jeung konseling. Udagab konseling leuwih heureut upama dibandingkeun jeung psikoterapi. Konseling ukur boga tujuan pikeun mangaruhan kamekaran hiji jalma kalayan ngalibatkeun diri pribadi. Hasil anu dihontal tina konseling nyaéta mulangkeun fungsi hiji jalma luyu jeung kalungguhanana. Psikoterapi miboga udagan anu leuwih loba sabab bisa ngahasilkeun parobahan dasar dina struktur kapribadianana sacara aktual ogé keur mangsa datang. Jadi, psikoterapi miboga tilu udagan, nyaéta terapi, kasaluyuan jeung rémédiasi. 

Psikoterapi, pangaping jeung konseling mangrupa metode intervénsi. Bédana antara Psikoterapi jeung konseling nyaéta tina segi tingkat pasualan pasien anu disanghareupanana. Psikoterapi lolobana ukur ngubaran pasualan anu parna. Psikoterapi jeung konseling dilaksanakeun lamun aya pamétnta sacara husus ti pasién. Ari bimbingan mah bisa dilakukeun sanajan euweuh pamétnta ti pasién. 

Ngahijina konseling jeung psikoterapi dimimitian ku Federasi Konseling jeung Psikoterapi Federation Australia dina taun 1998. Ngan, Féderasi Konseling jeung Psikoterapi Australia masih aya bédana antara konseling jeung psikoterapi. Tuluy di Inggris aya anggapan ti konselor yén maranéhna ogé kaasup psychotherapists. Ku alatan éta, dina taun 2000, *British Association for Counseling* ngaganti ngaran organisasina jadi *British Association for Counseling and Psychotherapy*. 

## Wanda 
jmpl|320x320px|Konsep Psikoterapi Positif.

### Psikoterapi jiwa 
Psikoterapi jiwa kaasup wanda terapi holistik anu udaganana pikeun mulangkeun kapercayaan pasien. Udagan séjén tina psikoterapi psikiatri nyaéta pikeun ngaronjatkeun fungsi égo pasien. 

### Psikoterapi transpersonal 
Psikoterapi transpersonal boga udagan pikeun ngaronjatkeun transendensi kasadaran pikiran sangkan bisa ngajajah kasadaran. Hasil anu dihontal tina psikoterapi transpersonal nyaéta kasadaran transpersonal anu nyababkeun sikep diri anu bener. Téhnik psikoterapi transpersonal téh méditasi jeung du'a. 

## Rujukan
Vajiralongkorn

Sri Raja **Maha Vajiralongkorn** (basa Thai: สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร) mangrupa raja Thailand ti 13 Oktober 2016. Minangka raja ka sapuluh ti Dinasti Chakri, anu gumelar Raja **Rama X**.

Anjeunna mangrupa putra pameget hiji-hijina ti Raja Bhumibol Adulyadej sareng Ratu Sirikit. Dina taun 1972, Raja Bhumibol masihan anjeunna gelar *Somdech Phra Boroma Orasadhiraj Chao Fah Maha Vajiralongkorn Sayam Makutrajakuman*, anu ngajadikeun anjeunna minangka Putra Mahkota (Yuwaraja) Thailand. Salian ti éta, anjeunna ogé miboga pancén militer Thailand minangka pilot helikopter. Anjeunna milu nyandak bagian dina operasi militer panumpasan Partéi Komunis Thailand dina taun 70-an, sarta ogé mingpin kontak pakarang dina sangkéta wates sareng Kamboja.

Sabada ramana pupus dina 13 Oktober 2016, anjeunna diprédiksi bakal jadi raja Thailand sanajan kedah nungguan mangsa duka réngsé. Anjeunna narima tahta dina 1 Désémber 2016, nanging teu acan dimakutaan sacara resmi nepi krémasi ramana salesé dilaksanakeun.

## Tutumbu Luar
Tisuk

***Hibiscus macrophyllus***, anu katelah **tisuk**, **tesuk**, atawa **tisuk tambaga** nyaéta hiji spésiés tutuwuhan ti subfamili Malvoideae, pituin Cina kidul, Indo-Cina, jeung Malesia kulon (kaasup Pilipina). Baheula, daunna anu rubak sok dipaké mungkus kadaharan. 

## Rujukan
Kategori :Malvaceae
James Bond (karakter)

Komandan **James Bond** CMG RNVR mangrupikeun karakter anu diciptakeun ku wartawan sareng novelis Inggris Ian Fleming di taun 1953. Anjeunna mangrupikeun protagonis séri *James Bond* anu muncul dina novél, pilem, komik sareng kaulinan vidéo. Fleming nyerat dua belas novel Bond sareng dua kumpulan carita pondok. Dua buku terakhirna - *The Man with the Golden Gun* (1965) sareng *Octopussy and The Living Daylights* (1966) - diterbitkeun saatos Fleming pupus.

James Bond nyaéta agén Secret Intelligence Service anu gaduh kode 007. Anjeunna cicing di London tapi aktip sacara internasional. Anjeunna mangrupakeun karakter gabungan anu dumasarna kana sababaraha pimpinan komando anu Fleming nyaho salami aktif di Divisi AKAL Angkatan Laut salila Perang Dunya Kadua, sarta saterasnya karakter ieu teh ditambihkeun gaya jeung rasa nyalira ku Fleming. Ngaran Bond dipercaya dicokot ti ahli permanukan Amérika anu namina sami, sanajan kasebut nyaéta dimungkinkeun yén Fleming nyandak nami ti agén Wales rencangan anjeunna anu namina James C. Bond. Bond ngabogaan sajumlah ciri karakter konsisten nu kapanggih sapanjang buku, kaasup nu panyuka mobil, dahareun, nginum-nginum sareng awewe. Anjeunna digambarkeun oge salaku perokok beurat.

Kusabab pupusna Fleming di 1964, aya panulis otorisasi séjén pikeun anu neruskeun runtuyan Bond, kaasup John Gardner, anu nyerat opat belas novel jeung dua novelisasi; Raymond Benson, anu nyerat genep novel, tilu novelisasi jeung tilu carita pondok; sareng Anthony Horowitz, anu parantos nyerat dua novél sareng katiluna bakal diterbitkeun taun 2022. Aya ogé pangarang sanés anu nyerat hiji buku masing-masing: Kingsley Amis (dina nami samaran Robert Markham), Sebastian Faulks, Jeffery Deaver sareng William Boyd. Salaku tambahan, aya oge runtuyan novél dumasar kana kahirupan James Bond ngora anu diserat Charlie Higson sareng Stephen Cole.

Karakter James Bond sajauh ieu paling terkenalna dina seri pilem. Total geus aya 27 judul pilem, 25 diantarana film resmi dihasilkeun ku EON Productions sarta dua film non-resmi.

## Tumbu kaluar
* Ian Fleming Publications - Situs resmi yang mengelola hak komersial James Bond saat ini
* Situs resmi James Bond
Luis Milla

jmpl|214x214px|Luis Milla anu ayeuna ngalatih Persib Bandung.

**Luis Milla Aspas** nyaéta salah saurang pamaén bal ti Spanyol anu kungsi maén salaku gelandang bertahanan. Milla lahir 12 Maret 1966 di Spanyol. Ayeuna umurna geus nincak kana 56 taun. Kiwari jadi pelatih klub Indonésia, Persib Bandung. Anjeunna maén pikeun tilu klub kaasup Barcelona sarta Real Madrid. Karir profésional salaku pamaén nepi ka-16 taun kalawan nyangking tilu Gelar La Liga (hiji jeung Barcelona sarta dua jeung Real Madrid) jeung akumulasi jumlahna aya 338 maén sarta ngasupkeun 11 gol. Sanggeus pangsiun jadi pamaén, Milla nyokot lisénsi tuluy jadi manajer Tim Kelompok Umur Spanyol salila sababaraha taun.

## Karir ngalatih 
Milla mimiti kalibet salaku pelatih profésional dina taun 2007-08, mantuan Michael Laudrup di Getafe CF. Dina mangsana usum panas di Eropa, Milla diangkat jadi manajer , sanggeus Vicente del Bosque diangkat jadi manajer tim nasional senior.

Dina turnamén kahijina, 2009 UEFA European Championship, timnya teu lolos ti fase grup. Nanging, dina édisi 2010 di Perancis, anjeunna mingpin Spanyol ka final, sanajan kudu eleh ku .

Tuluy dina taun anu sarua, Milla ngaganti Juan Ramón López Caro salaku pelatih . Sanajan dina kaayaan krisis nalika ngalatih, Milla bisa mawa Spanyol asup kana Championship Éropa 2011, sanggeus ngéléhkeun  dina play-off dua laga.

Di babak final di Dénmark, Milla mingpin Spanyol U-21 nyangking gelar katilu maranéhanana, sanggeus kaasupan ngan dua gol dina lima pertandingan (opat kameunangan sarta ngan hiji imbang). Anjeunna dipecat saatos timnya gagal lolos ti fase grup dina Olimpiade 2012 .

Dina Pébruari 2013, Milla diangkat palatih tim Liga Pro UAE,Al Jazira Club. Pertandingan kahijina salaku palatih nyaéta éléh 1-3 ku Tractor Sazi FC dina Liga Champions AFC 2013.

Milla balik deui ka Spanyol dina 2015, nandatanganan salaku palatih kapala klub Segunda División CD Lugo jeung mundur dina ahir Pébruari 2016 dina kaayaan anu teu jelas. Dina musim Liga Spanyol anu sarua, Milla gabung jeung Zaragoza di Segunda División, dipecat sanggeus genep pertandingan teu ngalaman meunang.

Dina tanggal 21 Januari 2017, Milla ngaganti Alfred Riedl di timnas Indonésia kalayan nandatanganan kontrak dua taun. Dina Oktober 2018, kontrakna diputus ku Persatuan Sepak Bola Seluruh Indonésia (PSSI).

## Rujukan
Arbopirus

**Arbopirus** atawa **arbovirus**, wancahan tina ***arthropod-borne virus***, nyaéta golongan pirus anu sumebar ngaliwatan artropoda, di antarana pirus dénggi, cikungunya, jeung zika.
Serayo

200px|ka|jmpl|Gunung Kerinci.
262x262px|jmpl|Suku Kerinci.|al=
***Serayo*** nyaéta salah sahiji kabudayaan Suku Kerinci anu asalna ti Kabupatèn Kerinci, Propinsi Jambi.

## Referensi 
## Rujukan 
**Buku**

* 
* 
* 
* 
*  Yogyakarta: Kementerian Atikan dan Kebudayaan Balai Pelestarian Nilai Budaya Yogyakarta.
* 

**Jurnal**

*  
* 

## Tumbu kaluar 
* *Baselang Nuai* 
* Bupati Perintahkan Dinas Pemuda, Olahraga, dan Pariwisata dan Dinas Atikan untuk Gali Prasasti Kerinci
* Jati Diri Masyarakat Kerinci dalam Sastra Lisan Kerinci 
* Kerinci, Sekepal Tanah Surga
* Tambo Kerinci
Rafael Orozco Maestre

**Rafael José Orozco Maestre** (5 Maret 1954 – maot 11 Juni 1992 dina umur 38 taun)  langkung dikenal salaku **Rafael Orozco Maestre**, nyaéta panyanyi-penulis lagu sareng produser rékaman sareng mingpin vokalis tina band Kolombia Binomio de Oro.

## Referensi 
## Tumbu luar 
* Discogs
* MusicBrainz
* Allmusic
Tanti Nurlina

**Tanti Nurlita** nyaéta saurang aktris sarta aktor Indonésia. Manéhna dipikawanoh di industri perfilman Indonésia nalika midangkeun tokoh Ceu Mimah dina sinétron Suparman Reborn.

## Atikan 
* STIE Yasa Anggana Garut (2014–2018)

## Filmografi 
### Serial televisi 
## Rujukan
## Pranala luar
*
*
*
Ketut

**Ketut** nyaéta ngaran pikeun anak kaopat nurutkeun tradisi ngaran dina budaya Bali. Disangka akarna asalna tina kecap *kitut* anu hartina buntut. Nurutkeun urutan kalahiran, ngaran umum pikeun barudak di Bali nyaéta: Wayan, Made, Nyoman, Ketut. Ketut nyaéta ngaran tukang dina runtuyan, sanggeusna disebut Wayan deui (pikeun anak kalima jeung saterusna). Pikeun sababaraha wewengkon, utamana sabagéan désa di Bali Wétan, anak kalima jeung saterusna umumna maké ngaran “Ketut”, sangkan teu aya ulangan “Wayan” saperti di wewengkon nu séjén.

## Tempo oge 
* Wayan
* Made
* Nyoman
Made

**Made** (tina basa Bali) nyaéta ngaran pikeun budak kadua numutkeun tradisi ngaran di kalangan suku Bali. Barudak nu ngarana Made biasana dipiheulaan ku budak nu ngarana Wayan atawa Putu, tuluy dituluykeun ku budak nu ngaranna Nyoman jeung Ketut. Disangka ngaran “Made” asalna tina kecap *madya*, nu hartina tengah. Rupa-rupa tina ngaran "Made" nyaéta "Kade" atawa "Kadek". Salah sahiji kacamatan di Bali, nyaéta Karangasem, condong ngagunakeun ngaran "Nengah" (asalna tina kecap "tengah") pikeun budak kaduana.

## Tempo oge 
* Wayan
* Nyoman
* Ketut
Wayan

**Wayan** ti basa Bali nyaéta ngaran pikeun anak kahiji. Asalna tina kecap "wayah" anu hartina pangkolotna. Wayan mangrupa urutan kahiji dina ngaran tradisional Bali. Teras dituturkeun ku Made, Nyoman jeung ditungtungan ku Ketut. Lamun leuwih ti opat budakna, bakal diulang deui ka urutan kahiji. Sanajan kitu, pangulangan ieu teu dipake di sababaraha wewengkon Bali, utamana di Bali bagian wétan.
## Tempo oge 
* Made
* Nyoman
* Ketut
Etilen glikol

**Étilén glikol** (IUPAC name: étana-1,2-diol) nyaéta sanyawa organik (a vicinal diol) with the formula {{chem2|(CH_{2}OH)_{2} }}. Utamana dipaké pikeun dua guna, bahan baku pabrik serat poliéster jeung resép antibeku. Rupana cairan kentel tanbau, tanwarna, jeung babari kaduruk. Karasana amis, tapi toksik lamun loba.

## Mangpaat 
### Agén paniis jeung pamindah panas
Étilén glikol utamana dipaké salaku agén antibeku dina paniis (*coolant*), jeung sistem mobil jeung AC anu boga chiller atawa bagian anu kudu tiis sahandapeun titik beku cai. Dina sistem paniis/pamanas géotermal, étilén glikol jadi cairan anu ngakut panas ngaliwatan kompa panas géotermal.

## Rujukan 
## Tutumbu kaluar 
* WebBook page for C2H6O2 
* ATSDR - Case Studies in Environmental Medicine: Ethylene Glycol and Propylene Glycol Toxicity 
* CDC - NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards
* Antifreeze ratio for Ethylene Glycol and Propylene Glycol
* Medical information
*
Karéta api Cikuray

**Karéta api Cikuray** nyaéta karéta api panumpang kelas éksekutip jeung ékonomi AC prémium nu ngalayanan ruteu Pasar Senén-Garut jeung sabalikna.

## Operasional KA 
KA Cikuray dioperasikeun bareng jeung diresmikeunna réaktipasi jalur karéta api Cibatu-Garut, pikeun ngagampilkeun mobilitas masarakat Kabupatén Garut ka Jakarta, kitu ogé sabalikna. Ku kitu, pariwisata di Garut ogé bisa mekar ku ayana karéta api Cikuray.

KA Cikuray ngagunakeun rangkéan karéta ékonomi plus Kemenhub jieunan PT INKA Madiun.

Karéta api ieu eureun di Stasion Garut, Cibatu, Lélés, Nagrég, Cicaléngka, Kiaracondong, Bandung, Cimahi, Padalarang, Cilamé (arah Garut ngaliwat langsung), Sasaksaat (arah Jakarta ngaliwat langsung), Sukatani (arah Jakarta ngaliwat langsung), Purwakarta, Cikampék, Karawang, Bekasi, Jakarta Jatinegara (arah Garut ngaliwat langsung), jeung Jakarta Pasar Senén. Pikeun harga tikét flat Rp45.000,00 ti stasion mana baé.

## Asal usul ngaran 
Ngaran Cikuray dicokot ti Gunung Cikuray, gunung anu perenahna aya di Kabupatén Garut, Jawa Kulon

## Tingali ogé 
Karéta api

## Rujukan 
## Tumbu kaluar 
 Situs resmi PT Kereta Api Indonesia
Nyoman

**Nyoman** nyaéta ngaran pikeun budak katilu dina budaya Bali. Asalna tina kecap *nyoman* anu hartina panungtung. Kecap dasar Nyoman nyaéta *anom* anu hartina leutik. Nyoman nyaéta urutan katilu dina ngaran tradisional Bali, dimimitian ku ngaran Wayan jeung Made, tuluy dituluykeun ku Ketut.
## Tempo oge 
* Wayan
* Made
* Ketut
Basa Suluk

**Basa Suluk** atawa **Basa Tausug** nyaéta basa nu dipaké di Sulu wewengkon Filipina, Malaysia jeung Indonesia ku Urang Tausug.  Numutkeun sajarah, basa asli Tausug atanapi Suluk saleresna mangrupikeun basa urang Tagimaha (Taguima Basilan).

Basa Tausug nyaéta basa panganteur atawa *lingua franca* saméméh jaman kasultanan deui nepi ka ayeuna.  Urang Tausug atawa Suluk asalna ti kulawarga Malayu-Austronésia (Polinésia) salaku masarakat Nusantara sabudeureunana.  Basa Sug anu diomongkeunana sarua jeung basa Malayu baheula anu dicampurkeun jeung basa Arab jeung basa étnis séjénna di sabudeureun Mindanao.

Urang Suluk atawa Tausug ogé miboga sababaraha dialék atawa ragam basa numutkeun daérah atawa daérah, di antarana ragam basa Tausug Tapul, Tausug Basilan, Lugus, Gimbahanun jeung sajabana.

## Conto 
## Rujukan
Willughbeia

***Willughbeia*** nyaéta hiji genus tutuwuhan ti kulawarga *Apocynaceae*, munggaran dipedar salaku genus taun 1820. Pituin Asia Tenggara kalayan sababaraha spésiés di Subbuana India. Sababaraha spésiés buahna biasa didahar di sababaraha nagara, tapi lolobana mah cucukan jeung geutahan.

;Spésiés

;saméméhna kawengku

## Rujukan
Areuy

]]
, Sri Langka]]

**Areuy** atawa **liana** nyaéta tutuwuhan anu akarna dina taneuh sarta ngamangpaatkeun tangkal atawa naon waé pikeun nanggeuy, ngarambat ka luhur nepi ka kanopi sangkan bisa ngahontal cahya panonpoé. Ieu istilah teu nujul ka kelompok taksonomi, ukur watek/kabiasaan tumuwuhna, sarupa jeung *tangkal* atawa *rungkun*.

## Conto
Sababaraha suku jeung marga anu ngandung spésiés areuy:

## Rujukan
## Tutumbu kaluar
* Lianas and Climbing Plants of the Neotropics
* Lianas and Climbing Plants of the Neotropics: Family Treatments
* 'Vines and Lianas' by Rhett Butler, at http://rainforests.mongabay.com/0406.htm
*
Batik Ciamis

**Batik Ciamis** nyaéta batik anu asalna ti Ciamis. Kiwari batik Ciamis téh ampir tinggal ngaranna. Ngaranna anu baheula gedé, kiwari tilem kagusur ku kamodérenan jaman. Sajaba ti éta kamajuan industri tékstil anu sing sarwa citak (kaasup industri batik citak atawa printing ogé milu mangaruhan kana éksisténsi batik Ciamis. Teu ukur kitu, balukar tina bituna gunung Galunggung jeung situasi perékonomian anu teu stabil ogé, jadi milu ngarojong kana kaayaan pangusaha batik tulis, nepi ka loba anu bangkar. 

## Lokasi 
Lokasi industri batik Ciamis sarta anu masih éksis nepi ka kiwari nyaéta di wewengkon Kacamatan Ciamis. Sacara géografis aya di antara ± 108°20’-108°40’ Bujur Timur jeung 7°40’20” Lintang Selatan, kalayan jangkungna ± 199 m tina beungeut cai.

## Rujukan
Ékonomi kréatip

jmpl|grafik ékonomi
**Ékonomi Kréatif** nyaéta konsep ékonomi anyar anu ngutamakeun inovasi jeng kreativitas. Eta mangrupakeun rahasia lancarna ékonomi kréatip nu ngutamakeun intelektual jeng meunang harta, gawe jeng kasejahteraan.

## Ide jeng Peluang Ékonomi Kréatif 
Industri ékonomi kréatif nyaéta inti ti ékonomi Kréatif nu digerakkeun ku para inovator jeng kreator. Rahasia na nyaéta kreativitas nu ngajadikeun pikiran anyar di industri kréatif. Inovasi ogé ngalengkepan konsep ékonomi kréatif nyaeta ngalakukeun nu dipikiran ku kreativitas. Hasilna nyaéta nyiptakeun ékonomi kréatif nu miboga gagasan anyar, ngerjakeun jeng konsep nu beda, oge alternatif anyar di pasar ékonomi kréatif
jmpl|Conto palaku digital marketing nu kaasup ékonomi kréatif

## Conto wujud Ékonomi Kréatip 
Aya sababaraha wujud ékonomi kréatif khususna di Indonesia, nyaeta di bidang *fashion* (baju, aksesoris jeng sajabana), teknologi (fotografi, desain grafis, vidio kaulinan), *handicraft* (karajinan), *digital marketing* (pamasaran digital) jeng kuliner. Bisa disimpulkeun, tina conto conto nu disebut, ékonomi kréatif nyaeta kagiatan produksi barang jeng jasa nu ngalibatkeun implengan, ide jeng kreativitas. 

## Usaha pamaréntah ngeunaan Ékonomi Kréatip di Indonesia 
jmpl|Baparekraf
Sanajan program ékonomi kréatip bisa disebut anyar nyaéta jaman pamaréntahan presiden SBY taun 2004 tapi pamaréntah ningkatkeun ékonomi kréatip di masa pamaréntahan Presiden Joko Widodo. Bisa ditempo Indonesia boga Kamenparekraf nyaeta Kamentrian Pariwisata jeng Ékonomi Kréatif nu di di cangking ku mentri Sandiaga Uno. Salah sahiji conto na nyaeta Kamenparekraf ngabangun kerja sama jeng Bhizare tujuanna nyaeta ngabiayaan restoran Indonesia khususna di luar negri. Ogé nyiptakeun kerja sama ekspor-impor bumbu rempah nu aya di Indonesia.

## Rujukan 
## Tutumbu luar 
https://kemenparekraf.go.id/
Parahu kumureb

**Parahu kumureb** nyaéta jenis suhunan wangunan tradisional Sunda anu ditingali tina wangun suhunannana. Jenis wangunan ieu dingaranan parahu kumureb ku lantaran wangunnana téh mangrupa parahu anu nangkuban atawa tibalik.

## Lokasi 
Wangunan anu miboga bentuk suhunan parahu kumureb umumna bisa dipanggihan di daerah Banten jeung Jawa Kulon, saperti Garut, Cimahi, jeung Tasikmalaya.

Jenis suhunan wangunan ieu dikenal ogé ku ngaran "jubleg nangkub" di daérah Sumedang.

Bahan anu biasana dipaké pikeun nyieun rangka suhunan jenis ieu biasana tina kai atawa awi; lamun panutup suhunanna biasana dijieun tina hateup atawa injuk. Salian ti éta, pamilihan bahan-bahan tambahana sarupa mur, baut, paku, jeung sajabana, atawa pangrobahan bahan suhunan masih gumantung ka izin jeung kaputusan pamimpin désa atawa jalma nu dikolotkeun.

## Filosofi 
Kapercayaan masarakat tradisional Sunda ngawujudkeun tilu lapisan dunya dina wangunan pamatuhanna, nyaéta imah panggung. Bagéan dina imah panggung, nyaéta: 1) bagéan panghandapna, ngalambangkeun alam maot anu diwujudkeun dina bentuk pondasi umpak jeung kolong, sipatna jahat jeung ngaréprésétasikeun naraka; 2) bagéan tengah, ngalambangkeun alam kahirupan manusa, sato, jeung tutuwuhan, sipatna nétral jeung ngarépréséntasikeun dunia; 3) bagéan luhur, ngalambangkeun alam déwa, sipatna sakral jeung ngarépréséntasikeun surga. Katilu bagéan imah sarta dunya nu diréprésentasikeun éta téh disambungkeun sacara vértikal ku tiang-tiang imah anu jadi pusatna. Ku kituna, wangun suhunan téh miboga makna nu penting pikeun masarakat Sunda.

## Kagunaan 
Salian ti méré iuh ti hujan jeung panas, sarta méré unsur éstétika jang wangunan imah, wangun suhunan parahu kumureb téh boga kagunaan ngagancangkeun cai hujan anu turun sangkan gera nepi kanu taneuh, ditingali tina wangun suhunan anu boga kamiringan 45°. Bahan panutup suhunan anu tina injuk atawa hateup ogé gunana sangkan méré hawa sejuk jang bagian jero imah ku lantaran sipat injuk jeung tepus téh miboga hantaran panas anu leutik, nu mana radiasi panonpoé téh bisa gancang diserep tuluy dileupaskeun deui.

## Rujukan 
## Tutumbu Luar 
https://repositori.kemdikbud.go.id/8239/
Batik Priangan

**Batik Priangan** nyaéta istilah nu dipaké pikeun ragam batik nu dihasilkeun di wilayah Priangan, daerah di Jawa Barat. Dina kamekaranana, batik Priangan kapangaruhan ku batik ti daerah séjén di Indonesia. Inspirasi motifna dipangaruhan ku sajarah, alam, sarta tata nilai sosial-budaya nu aya di sabudereun Cianjur, Sukabumi, Bandung, Sumedang, Garut, Tasikmalaya, jeung Ciamis. Dina naskah buhun Sunda *Sanghyang Siksakandang Karesian* dina abad ka-16 M, disebutkeun yen urang Sunda geus apal kana aktivitas ngabatik ku ragam pola nu antik.

Batik Priangan saenyana kapangaruhan ku tradisi Jawa sareng sumebarna agama Islam. Mekarna batik di Tatar Sunda patali jeung nu ngungsi Perang Diponegoro taun 1825-1830. Salah sahiji nu ngungsi ieu nyaeta ti wilayah Banyumas, nu mangaruhan pisan kana ragam jeung corak batik nu aya di Ciamis, Indramayu jeung Tasikmalaya.  

Batik di awal abad ka-20, terutama di Cirebon, Indramayu, Ciamis, Tasikmalaya dan Garut. 

## Motif Batik Priangan 
Dumasar kana wilayahnya, batik dibedakan antara batik pedalaman jeung batik pesisiran. Batik Priangan kaasup kana batik pesisiran.
Motif pada kain batik mengandung makna simbolik, yang merupakan deskripsi dari berbagai bentuk yang berasal dari alam, flora, fauna, maupun aneka peristiwa.

## Rujukan
Sumber daya manusa

**Sumberdaya manusa** dina hakekatna mangrupa salah sahiji aset anu miboga peran penting dina hiji pausahaan. Di jaman ayeuna anu pesat berkembang, khususna di jaman digital siga kieu, pausahaan kudu pinter jeung selektif dina milih sumber daya manusa. Sumberdaya manusa ogé mangrupa salah sahiji faktor anu penting dina hiji pausahaan, ku kituna sumber daya kudu dikokolakeun kalawan bener dina raraga ngaronjatkeun tingkat éféktivitas jeung efisiensi organisasi.

Sumberdaya manusa nyaéta panggerak jeung perencana dina hiji pausahaan, ku kituna sumber daya di jero pausahaan kudu dilatih jeung mekarkeun kamampuhna.

## Fungsi sumber daya manusa 
* anu kahiji nya éta salaku pagawé, individu anu kaasup kana katégori tanaga gawé nyaéta individu anu umurna 15-64 taun, tapi umur produktif pagawe biasana antara umur 20 nepi ka 40 taun.
* Anu kadua salaku ahli. Ayana SDM dibantuan ku kamajuan téhnologis ayeuna bakal boga peran penting dina ngajaga kaunggulan tur ngahasilkeun produk kualitas luhur. 
* Satuluyna, fungsi sumberdaya nu katilu nyaéta salaku pamingpin. Pamimpin kedah gaduh kamampuan pikeun mingpin sareng ngabimbing individu atanapi tim anu aya dina kakawasaanana.

* anu kaopat nya eta pangusaha, sumber daya manusa salaku pangusaha kudu bisa digawé sacara mandiri pikeun mekarkeun usaha atawa usahana. Pangusaha kedah gaduh kamampuan pikeun ngaidentipikasi produk, nangtukeun metode produksi, ngatur manajemén operasi pikeun ngayakeun produk anyar, pasarkeunana, sareng ngatur modal operasina.

## Tanggung jawab sumber daya manusa. 
## Rujukan
Tagog anjing

**Tagog anjing** nyaéta wangun hateup anu ngagaduhan dua wangun hateup anu berbatasan ka garis suhunan. Wangun hateup anu kahiji leuwih gedé jeung lébar dibanding jeung hateup séjénna :  mangrupakeun panutup ruangan. Sedangkeun hateup séjénna anu sempit, ngagaduhan sapasang sisi anu sami panjang jeung batang suhunan komo batang suhunan eta mangrupakeun puncakna. Pasangan digigirna séjénna pendek pisan lamun dibandingkeun jeung panjang suhunan. Pada umumna sisi handap hentè disangga ku tiang. Wangun hateup anu sempit ieu nyaeta saukur tudung

## Rujukan
Suhunan jolopong

**Suhunan jolopong** nyaéta suhunan panjang. Di kacamatan Tomo kabupaten Sumedang, dinu tilu puluhan hateup ieu disebut "gedong Jepang". Di  patempatan di Kabupaten Sumedang. wangun hateup ieu disebut eureun motong. Mereun istilah "halteu motong". lahir iraha jalur karẽta api mimiti dijieun di Jawa Barat. di Waktu ẽta wangunan stasion anu mindeng disebut halte beus lahir nalika jalur ẽta jalan karẽta api mimiti diwangun di Jawa Barat, dina waktu ẽta wangunan stasion nu sok disebut halteu ku warga di pedalaman Jawa Barat. masih keneh aya "hateup jolopong". Istilah "stop cut" nembe dianggo. "Jolopong" mangrupa istilah Sunda. hartina : ngabohong lempeng. Wangun jolopong wa
Éstétika Sunda

**Éstétika Sunda** nyaéta istilah lain dina kaéndahan.    Dina kabudayaan Sunda, éstétika aya pakuat kaitna sareng étika. Étika anu kasamprak nyaéta tata aturan kanggo kahirupan, saleresna ogé maluruh unsur éstétika jeung kaduana, étika jeung éstétika diciptakeun ku masyarakat.    

## Sifat Éstétika Sunda 
Éstétika sifatna *momentum* atawa kaayaanna aya pakuat kaitna jeung konteks hiji waktu, dina bahasa Sunda disebut nuju pareng, atawa aya dina kaayaan *pada waktunya.* Kaéndahan tiasa dirasa (contona rasa waas) dina sadaya kondisi atawa kaayaan sabab aya pakuat kaitna jeung unsur waktu.

## Konci Kecap Éstétika Sunda 
Aya tilu istilah konci kecap éstétika Sunda, diantarana:

### Siga 
Ungkapan kaéndahan dina budaya Sunda umumna ngagunakeun alam pikeun sumber acuan  kanggo tolak ukur jeung parbandingan. Istilah siga ieu dumasar kana upaya atawa teknik pikeun nyaruakeun objek alam ka jero rekaan. Siga biasana dipake pikeun panciptaan alam. Orang sunda  gaduh cara anu khas kanggo hiji objek estetik. Pami ninggal pamandangan  anu éndah, orang Sunda pasti nyebat "siga lukisan", pami ninggal lukisan anu saé pasti nyebat "siga enya". Enggoning aya hubungan antara alam jeung rekaan.

### Sarupaning 
Kecap arupaning 

## Rujukan
Barbiturat

[jmpl|Struktur [Kimia Barbiturat.]]
**Barbiturat** nyaéta kumpulan ubar anu biasa dipaké pikeun ngubaran sawan, gangguan kahariwang, insomnia parna atawa bisa ogé dipaké salaku ubar pikeun ngamimitian prosés bius atawa anéstési. Barbiturat kedah dipaké nurutkeun resép dokter sabab bisa ngabahayakeun pisan. Dina istilah basajan, kinerja barbiturates bakal ngurangan sistim saraf pusat ku ngaronjatna *asam gamma-aminobutyric* (GABA), nu mangrupa bahan kimia nu ngahambat konduksi sinyal dina uteuk. Cara gawé kawas kieu bakal miboga dampak keur katenangan, pola saré, rélaksasi otot, nurunkeun tekenan darah jeung denyut jantung. 

Golongan barbiturat nyaéta amobarbital, butabarbital, methohexital, secobarbital, phenobarbital jeung thiopental. Barbiturat miboga réaksi anu gancang (dina 10-20 detik sanggeus dikonsumsi pasien leungiteun kaéling). Barbiturat mangrupa ubar keur ningtrimkeun, ubar hipnotik, sarta amnesia. Ku sabab ubar ieu henteu bisa ngaleungitkeun nyeri, jadi kudu dibarengan ku ubar-ubar anu séjén. Gumantung kana dosisna, barbiturat bisa nyababkeun déprési kardiovaskular jeung gangguan nafas.  Dina widang kabidanan, barbiturat geus dipaké ti saprak taun 1924. Ieu senyawa dipaké sabab miboga sipat hipnotikna jeung bisa nyababkeun kaayaan amnesia. Lian ti éta, ngagunakeun dina dosis loba diperlukeun pikeun ngabalukarkeun analgesia alatan gangguan nafas boh keu a ka indungna atawa anakna. Pentobarbital jeung secobarbital mangrupa turunan barbiturat anu pangpopulérna ayeuna. 

## Balukar 
Barbiturat lamun dikonsumsi bisa nyababkeun rupa-rupa balukar gumantung kana kaayaan anu dialaman ku anu ngonsumsina. Kahiji, bisa ngabalukarkeun tunduh pisan. Kadua, nyeri sirah. Katilu, hésé ambekan atawa karasa sesek dina dada. Kaopat, nyeri dina dada. Kalima, gateul dina kulit sénsitip. Kagenep, muriang atawa panas tiris. Katujuh, nyeri dina sendi. Kadalapan, beungeut, tikoro, biwir bareuh. Kasalapan, ngalaman tatu anu teu biasa. 

## Salah Ngagunakeun 
Barbiturat salaku kategori ubar pikeun ngubaran panyakit jeung gangguan dina awak ogé mindeng disalahgunakeun. Gejala paling umum anu dialaman salaku akibat tina barbiturat nyaéta henteu bisa mikir sacara jelas, henteu bisa mikir panjang, engapan karasa pondok jeung laun pisan, ucapan anu laun pisan, rarasaan anu luar biasa lemah, tunduh pisan, Koordinasi awak jadi lemah, teu bisa leumpang ajeg (teu stabil). 

## Rujukan
Bispénol A

**Bispénol A** (**BPA**) nyaéta sanyawa kimia anu utamana dipaké dina manupaktur rupa-rupa plastik. Wangunna padetan tanpa warna anu leyur dina kalolobaan pelarut organik, sabalikna dina cai. najan mindeng disebut kitu.

Pangaruh BPA kana kaséhatan geus lila jadi bahan hoghag. Najan pangaruhna lemah pisan, pamakéan bahan anu ngandung BPA jadi pikamelangeun, pangpangna anu dipaké pikeun dahareun, pakéan, nota balanja, BPA geus loba dipariksa ku badan-badan kaséhatan di loba nagara, kaasup ku WHO.

## Baca ogé 
;Wangun nu tumali
* 4,4'-Dihidroxibénzopénon - dipaké salaku penstabil UV dina kosmétik jeung plastik
* Dinitrobispénol A - métabolit BPA, anu némbongkeun watek ngaruksak éndokrin nu leuwih hadé 
* HPTE - métabolit inséktisida sintétik métoxiklor

;Lianna
* 2,2,4,4-Tétramétil-1,3-siklobutanadiol - gaganti BPA generasi anyar 
* 4-tert-Butilpénol - dipaké salaku pangatur panjang ranté dina produksi résin polikarbonat jeung époxi

## Rujukan
Pathol

**Pathol** nyaéta olahraga tradisional gulat nu asalna ti Kabupatén Rembang, Jawa Tengah. Ieu kagiatan olah raga ngadu kakuatan dua urang sacara langsung di tengah kalang anu geus disiapkeun. Ieu olahraga kasohor di wewengkon basisir kalér, ti Sarang, Rembang, nepi ka Tuban . Dina midangkeun éta dua atlét pathol kudu maké calana pondok jeung sal atawa tali anu ditalikeun kana cangkéng pamaén. Hal utama anu kudu dikawasa ku atlit pathol nyaéta gerakan ngarobohkeun lawan. Pathol henteu mikawanoh kelas pertandingan dumasar umur sarta dipirig ku gamelan tradisional Sunda kayaning gong, kempul jeung kendang. 

## Sajarah 
Kaulinan Pathol geus aya ti jaman Majapahit, nu tadina mangrupa saémbara néangan satria nu panghadéna nu bisa ngajaga palabuan Tuban nu harita ramé ku bajak laut jeung bégal.  Salian ti éta, sajarah pathol ogé aya patalina jeung Pangéran Santi Yoga anu mangrupa putra ka-7 ti Empu Santi Badra jeung Déwi Sukati. Waktu keur ngora, Pangeran Santi Yoga mantuan lanceukna, Pangeran Santi Puspa ngokolakeun kapal-kapal di Palabuan Kirringan (palabuhan militér). Pangeran Santi Yoga boga tanggung jawab pikeun recruiting pasukan militér ngaliwatan metoda Pathol Gulat. Winners rupa battles pathol bakal asup kana layanan militer di Lasem. Pangeran Santi Yoga jadi tokoh Pathol Gulat dimimitian ti basisir Désa Punjulharjo Kacamatan Rembang nepi ka wewengkon Kacamatan Sarang. 

Sanggeus ahir mangsa, gerakan pathol saterusna diadaptasi jeung dimekarkeun ku nonoman sarta masarakat satempat nepi ka ahirna tumuwuh jadi olahraga populér sarta dijadikeun kasenian tradisional . Gulat pathol anu umumna diayakeun di basisir mindeng dilaksanakeun saméméh bulan purnama atawa dina poé-poé husus, upamana ngajajar jeung upacara sedekah. 

## Rujukan
Alaungpaya

**Alaungpaya** (Basa Burma: အ လောင်း ဘုရား, diucapkeun: [ʔəláuɴ p ʰ əjá]; ogé diéjah **Alaunghpaya**; 24 Séptémber 1714 - 11 Méi 1760) nyaéta raja Birma (kiwari Myanmar) ti 1752-1760, jeung anu ngadegkeun Wangsa Konbaung. Dina mangsa pupusna dina taun 1760, Alaungpaya anu mangrupa tilas pupuhu séké ti hiji pilemburan alit di Birma Luhur ieu tos tiada ngahijikeun sakabéh Birma, naklukkeun Manipur, ngabalikkeun Lan Na, sarta ngabuburak Inggris jeung Prancis anu ngarojong bahula Karajaan Hanthawaddy nu hudang deui. Alaungpaya mangrupa raja anu ngadegkeun kota Yangon. Raja Alaungpaya pupus lantaran panyawat nalika dina kampanye panarajangan Siam.
Resép dokter

jmpl
**Resép** dokter () nyaéta dokumén hukum anu miboga paménta tinulis ti dokter ka apotéker minangka sarana pikeun nyiapkeun atawa méré ubar ka pasén nurutkeun hasil pamariksaan. Resép kudu dilakukeun dumasar kana kabutuhan pasien saatos dokter mutuskeun hasil pamariksaan médis atawa diagnosis. Nurutkeun hukum, ngan ukur dokter umum, dokter gigi sareng dokter spesialis anu bisa ngaluarkeun resep. Dina resép, dokter bakal nulis ngaran ubar anu kudu dibawa ka imah, dosis pikeun konsumsi ubar jeung metode pamakéan khusus. Salian ti éta, dokter ogé kudu nuliskeun jumlah obat anu kudu diresepkeun sangkan bisa ditebus deui lamun keluhan pasien terus sanggeus tamba béak.

## Légalitas ubar 
Resép dokter dipaké minangka sarana légalitas ubar pikeun ngubaran kasakit. Resép dokter jeung bungkusan ubar nu kudu dipaké biasana nyebutkeun singketan '''Rx'*.*'* Ieu kodeu  mangrupa singgetan tina kecap *resep* anu asalna tina basa Latin. Sanggeus dokter geus ngarumuskeun ubar nu tangtu pikeun ngubaran kasakit, mangka ubar disiapkeun ku apotéker. Sajaba ti éta, biasana tulisan resep dokter hésé dibaca atawa kaharti ku jalma biasa salian apotéker. Hal ieu dilakukeun sabab aya hubunganana jeung volume kagiatan . Lajuna patugas kaséhatan pikeun ngalaksanakeun palayanan teu dibarengan ku laju ramo-ramo nulis resep, nepi ka kadang tulisan hésé dibaca ku masarakat . Tapi, sajaba ti eta, apoteker moal ragu naon anu geus ditulis dina resép sabab dasarna apoteker geus nyaho naon nu kudu dibikeun ka penderita salaku hasil tina konsultasi dokter*.*

## Komponén 
Standarisasi nulis resep kudu diwangun ku *inscriptio, praescriptio, signatura* jeung *subscriptio* . *Inscriptio* kaasup ngaran dokter, alamat dokter, ngaran kota jeung tanggal resep. *Praescriptio* diwangun ku ngaran, jumlah jeung dosis obat anu dibikeun, metode persiapan atawa bentuk ubar dumasar kana resep. *Signatura* mangrupa aturan pikeun nyokot ubar, nami ubar, umur jeung beurat awak pasien. Ari inisial atawa tanda tangan dokter mangrupa *subscriptio'' nu jadi resép dianggap otentik. Unggal resép dimimitian ku kecap **Rx**' sarta ditungtungan maké inisial atanapi tanda tangan dokter.

## Rujukan
Karajaan Inka

**Karajaan Inka** atawa **Tawantinsuyu** (Basa Quechua: Nagri Opat Wewengkon) nyaéta mangrupa Karajaan anu kungsi ngadeg di wewengkon Péru ti taun 1438 nepi ka taun 1533. Maharajana anu kasohor nyaéta Pachaquti Yupanqui anu murba dina taun 1436 anu junun dina pangperangan. Inka disebut minangka kahirupan "Pra-Columbus" anu miboga pangaruh di wewengkon Amérika Kidul, hartina tos ngadeg saméméh datangna Christopher Columbus. Atahualpa anu mangrupa raja Inka pamungkas, pupus ditelasan ku panjajah Spanyol nu ngaranna Francisco Pizarro, anu ogé nandaan mimitina mangsa kakawasaan Spanyol dina éta wewengkon.
Ambiguitas

**Ambiguitas** atawa **ketaksaan** nyaéta unit gramatikal dina wangun frasa atawa kalimah anu miboga sababaraha harti atawa dua harti anu lumangsung balukar tina interprétasi struktur gramatikal anu béda. Dina basa lisan ieu interpretasi ganda moal lumangsung sabab struktur gramatikal anu diomongkeun bakal kabantuan ku unsur intonasi.  Kecap ambiguitas mangrupa kecap serepan tina basa Inggris nyaéta *ambiguity*, anu hartina konstruksi anu bisa dihartikeun leuwih ti hiji harti.  
[jmpl|334x334px| Ilustrasi Hileud yasana Sir John Tenniel pikeun *Petualangan Alice di Wonderland* Lewis Carroll kasohor ku tokoh sentral anu ambigu. Sirah bisa dina wangun raray lalaki anu irungna mancung jeung hulu [hileud. ]]

## Alesan 
Aya sababaraha faktor anu mangaruhan lumangsungna ambiguitas dina beungkeutan gramatikal.

* Euweuhna konjungsi atawa preposisi . 
* Pamakéan kecap polisemi . 
* Struktur kalimah anu teu merenah. 

## Wanda 
Dumasar kana beungkeutan gramatikal nu ngawangunna, ambiguitas dibagi tilu kalawan wincikan ieu di handap.

* Ambiguitas fonétik aya lantaran sora-sora basa anu bisa diucapkeun téh pacampur. Ieu wanda kabentuk nalika kecap atawa kalimah diucapkeun gancang teuing, hasilna hartina kirang ngayakinkeun. Ambiguitas fonétik lumangsung nalika aya sasaruaan sora kecap nalika diucapkeun. 

## Rujukan
Kabupatén Dharmasraya

**Kabupatén Dharmasraya** nyaéta kabupatén jeung ibukota Pulau Punjung.
Kabupatén Dharmasraya Aya Sababaraha Nagari jeung Jorong.

Kabupaten Dharmasraya Kabupaten ini berdiri pada tanggal 7 Januari 2004.
Pulau Punjung

**Pulau Punjung** nyaéta ibukota Kabupatén Dharmasraya. Pulau Punjung mangrupa kantor Bupati Dharmasraya.

## Sajarah 
Ibu kota ieu parantos aya di Karajaan Melayu. Dina Jaman Ibukota Pangkolotna.
Kue bulan

**Kue bulan** (Basa Tiongkok: 月餅) nyaéta produk roti Tiongkok anu didahar sacara tradisional nalika Festival Pertengahan Musim Gugur (中秋節). Festival ieu ngeunaan pangajén lunar jeung nonton Bulan, sarta Kue bulan dianggap salaku ngeunah a. Kue bulan ditawarkeun antara babaturan atawa dina gatherings kulawarga bari celebrating festival.Festival Pertengahan Musim Gugur sacara lega dianggap salaku salahsahiji tina opat festival Tiongkok anu paling penting.  

250px|thumb|Kie bulan

## Rujukan 
## Bacaan satuluyna 
* 月餅的由來
* Chinatownology – Moon cakes and social solidarity
* Origin and meaning of Vietnam mooncake 
* What is Mooncake?
Narésuan

**Narésuan** (1555 - 25 April 1605), sok disebut ogé **Narét** atawa **Pangéran Hideung** atawa *Sanpet II*,   ) nyaéta raja Ayutthaya ( Thailand modern) ti 1590 nepi ka pupusna dina 1605. Dina mangsa pamaréntahanna, Ayutthaya kagungan wewengkon panggedéna dina sajarahna.