open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cedar Honduras

**Cedar Honduras** atawa *Cedrela fissilis* nyaéta tutuwuhan anu asalna tina kulawarga Meliaceae. Tutuwuhan ieu asal tina bioma tropis garing sarta sumebar ti Trinidad nepi ka daérah tropis Amérika Tengah jeung Kidul. Ngaran ilmiah *Cedrela fissilis* munggaran diwanohkeun ku José Mariano da Conceição Vellozo dina taun 1829. Tutuwuhan ieu mangrupa tangkal rontok tina kulawarga mahoni (Meliaceae) anu hirupna panjang. Tutuwuhan ieu bisa ngahontal jangkungna 12 nepi ka 15 meter, sedengkeun di habitat aslina bisa tumuwuh nepi ka 30 meter. Dina taun kahiji, tumuwuhna lumayan gancang kalayan batang tunggal anu kuat, tapi saterusna laju tumuwuhna ngalambat.

## Asal-usul 
*Cedrela fissilis* munggaran dibawa ka California ku Dr. Francesco Franceschi ti Santa Barbara dina taun 1900, teras diwanohkeun deui ku Bureau of Plant Industry dina taun 1915. Tangkal kahiji ditanam dina taun 1905 di lahan pembibitan milik Dr. Franceschi, nu ayeuna geus robah fungsi jadi tempat parkir umum di pojok Gutierrez Street jeung State Street. Tangkal aslina ieu saterusna dijadikeun sumber siki pikeun tangkal-tangkal jalan anu ditanam sapanjang Gutierrez Street dina taun 1911, antara Chapala Street jeung Santa Barbara Street, dina pangawasan Kapala Dinas Taman Kota Santa Barbara harita, Dr. Augustus Doremus. Dr. Doremus dipikawanoh minangka tokoh anu boga peran gedé dina ngembangkeun rupa-rupa taman di Santa Barbara, ogé salaku jalma anu melak jajaran tangkal Stone Pine anu megah sapanjang Arrellaga Street.

## Ciri-ciri 
Batang tangkal *Cedrela fissilis* tumuwuh lempeng kalayan kulit kai warna kulawu nu katingal retak sarta biasana mibanda dahan-dahan nu nyanghareup ka luhur, nyusun makuta nu teu teratur jeung cabang-cabang anu kuat. Daunna wangunna majemuk nyirip, warna héjo poék, panjangna antara 30 nepi ka 60 cm, sarta mibanda aroma has nu nyarupaan bawang bodas nalika diremes. Waktu daun ngora mimiti tumuwuh dina ahir usum tiris, warnana héjo ngora kalawan aya sentuhan beureum ngora.

Tangkal ieu tumuwuh leuwih gancang di wewengkon anu kénging cahaya panonpoé anu seueur, suhu anu haneut, sarta kalembaban anu luhur. Sanajan kitu, sanggeus tumuwuh kalayan hadé, tangkal ieu bisa tahan ka kaayaan garing sarta sanggup nyaluyukeun jeung rupa-rupa jinis taneuh asalkeun aya saluran cai anu saé. Tangkal ieu ogé tahan kana suhu nepi ka -2°C sarta tetep teu ruksak sanajan ngalaman usum tiris ekstrim di Santa Barbara dina bulan Désémber 1990, nalika suhu turun nepi ka handapeun -4°C. Sanaos cocog tumuwuh di wewengkon pesisir, tangkal ieu langkung saé henteu ditanam teuing deukeut laut sabab angin asin bisa ngaruksak daunna.

## Rujukan
Kroenleinia grusonii

jmpl|Kroenleinia grusonii
***Kroenleinia grusonii***, atawa nu leuwih dipikawanoh kalayan sebutan *golden barrel cactus, golden ball, "bantal  mertua"**,*** atawa *"korsi indung mertua"*, nyaéta spésiés kaktus barrel nu endemik di wewengkon tengah-wétan Méksiko**.**

*Golden barrel cactus* kaasup spésiés langka jeung kaancam punah, atawa bisa jadi geus punah sacara régional di alam liar. Spésiés ieu asalna ti nagara bagian Querétaro jeung Hidalgo di Méksiko, hususna di deukeut Mesa de León. Dina taun 1990-an, populasi liar *K. grusonii* ngurangan drastis alatan diboro sacara liar sarta pembangunan Waduk Zimapán (di Hidalgo).

## Rujukan
Abad pencerahan

## '*Latar Belakang Abad Pencerahan (*Aufklärung)*** 
jmpl|Lukisan Zaman Renaisans
**Abad pencerahan*' atawa *Aufklärung* nyaéta istilah anu osok dipaké ejeung ngagamabarkeun kaayaan pamikiran di Eropa jeung Amerika Abad ka-18, harita masarakat di éropa boga trén ilmu pengetahuan anu maké pamerekan ka agama, sosial, ekonomi , jeung politik, anu bakal ngahasilkeun. Dina periode ieu, masarakat éropa ninggalkeun kapercayaan anu ngarah ka garéja, tangtuna ayana abad pencerahan ieu kacipta révolusi pulitik jeung ngageser kakawasaan garéja di Éropa.

## **Revolusi Ilmiah** 
Salah sahiji anu ngalantarankeun abad pencerahan nyaéta ayana Révolusi Ilmiah, anu ngarobah cara jalma nénjo alam dunya. Ilmuwan kawas Francis Bacon, Galileo Galilei, Johannes Kepler, jeung Isaac Newton muka jalan pikeun cara mikir ilmiah. Dina jaman éta, masarakat mimiti milari kabeneran ngaliwatan metode ilmiah, tinimbang saukur nurut kana otoritas garéja saperti saméméhna.Aya sababaraha ilmuwan anu boga pangaruh ka Eropa abad pencerahan, nyaeta diantarana:

### Francis Bacon 
Salah sahiji ilmuwan anu nekenkeun pentingna ékspérimén jeung pangamatan dina meunang élmu pengetahuan nyaéta Francis Bacon. Anjeunna ngapopulérkeun metode induktif, anu jadi dasar kamekaran élmu pengetahuan modern. Numutkeun Bacon, jalma kudu ngumpulkeun data jeung fakta heula saméméh nyieun kasimpulan, supaya hasilna leuwih bisa dipercaya jeung dumasar kana bukti anu kuat.

### Galileo Galilei 
Galileo Galilei ngembangkeun teleskop anu ngamungkinkeun jalma ningali benda-benda di langit leuwih ébréh. Kalawan panalungtikanana, anjeunna ngabuktikeun yén alam semesta henteu saluyu jeung pandangan géoséntris anu diajarkeun ku garéja dina jaman éta. Ku panemuan-penemuan saperti kitu, Galileo muka jalan pikeun pamahaman anyar ngeunaan sistim tatasurya jeung tempat manusa di jerona.

### Johannes Kepler 
Anjeunna mawa hukum-hukum planetna, nunjukeun bahwa planet-planet gerak dina orbit elips, lain lingkuran sampurna anu dipercaya ku masarakat saacan na. Hasil panggihan ti Johannes Kepler ngadukung teori heliosenstris anu diajukeun ku Nicolaus Copernicus.

### Isaac Newton 
Isaac Newton ngagabungkeun sagala panemuan ilmiah saméméhna jeung nyiptakeun tiori gravitasi universal, anu ngajelaskeun kumaha benda-benda langit silih tarik. Hukum gerak Newton, anu dipanggihan dina abad ka-17, ngarobah cara pandang manusa kana alam jeung nyayagakeun dasar pikeun fisika modern. Ku panalungtikanana, Newton mawa élmu pengetahuan kana tahap anyar, ngabantu ngajelaskeun fenomena alam sacara matematis jeung ilmiah.

Dina periode ieu, kasadaran ngeunaan martabat jeung hak-hak manusa mimiti mekar. Humanisme Renaisans nekenkeun yén manusa kudu ngamekarkeun dirina sorangan, boh tina segi pangaweruh boh tina moralitas. Pamikiran ieu jadi dasar pikeun ideu-ideu anu mucunghul di Abad Pencerahan, anu leuwih nekenkeun kabébasan mikir, hak asasi manusa, jeung kaadilan sosial.

## **Rujukan**
Révolusi industri

jmpl|Mésin Uap dina Kareta
**Révolusi industri** nyaéta, parobahan ékonomi nu tadina maké sistem agraris, nu kasebutna masih tradisional, diganti jadi kana industri jeung mesin nu leuwih babari tina segi pagaweanna. Atawa dina harti séjén, révolusi industri nyaéta mimitina pagawéan jalma diganti ku mesin.

## Révolusi Industri Ti Masa ka Masa 
### Révolusi Industri 1.0 
Révolusi Industri ieu dimimitian ku dijieunna mesin uap nu maké bahan bakar tina batu bara di akhir abad ka-18, nyaéta taun 1760an, mesin anu ngamimitian révolusi industri ieu nyaéta mesin uap nu dipaké dina pakakas tenun mékanis di industri tékstil. Salajengna saatos ayana révolusi industri ieu, lapangan padamelan ogé jadi beuki réa, tina ayana kababrian mésin dina padamelan sadidintenna.

## Rujukan
Sajarah Islam

jmpl|Exterior of Sultan Ahmed I Mosque in Istanbul, Turkey 002
**Sajarah Islam** nyaéta sajarah peradaban anu ngawengku sakabéh aspék kahirupan dina sistém anu katata tur éndah. ngawengku paripolah, politik, sosial,ekonomi, pangwangunan, pangadilan, hiburan, militér, poténsi, kacerdasan jeung manajérial. Sakabéh aspék éta ngahiji jeung babarengan akrab jeung akidah anu séhat, ibadah nu séhat, oriéntasi anu jelas jeung cita-cita anu luhur. Sakumaha dawuhan Allah dina Al-Qur'an "Dinten ieu kami geus nyampurnakeun agama anjeun pikeun anjeun, jeung kami maparinan nikmat ka anjeun, jeung kami ridho islam téh agama pikeun aranjeun". Ieu téh inti jeung substansi sajarah islam. 

Islam téh agama anu henteu ngandung panghina, kasalahan jeung kakurangan. Islam nyaéta agama anu sampurna tur gembleng nu diturunkeun ku gusti Allah anu maha kawasa tur maha uninga. Mun aya jalma islam anu ngalanggar kana ajaran islam maka manéhna sorangan nu bakal naggung cela panghinana lain islam. loba muslim anu nyimpang tina ajaranna sahingga islam jadi bahan hinaan. Namung, matak aranjeunna nyimpang tina ajaran islam gé da aranjeunna teu sadar. da mun sadar mah moal matak nyimpang tina ajaran islam éta.

sajarah islam nabi adam jeung siti hawa nu beragama islam nyatetkeun yén islam kawitna ti kota Sri Lanka. Harita Nabi Adam diturunkeun di kota Sri Lanka ari Siti Hawa diturunkeun di Jeddah, kadua jalma éta patepung di  Bukit arafah.

## Sumber Awal jeung Historigrafi 
kurangna sumber teu ngajadikeun kajian periode awal awal sajarah jadi hese.

## Rujukan
Melaleuca armillaris

***Melaleuca armillaris*** atawa nu leuwih dipikawanoh *bracelet honey myrtle* nyaéta tutuwuhan tina kulawarga Myrtaceae anu asalna ti Australia Kidul, Victoria, jeung Tasmania di wewengkon tenggara Australia. Tutuwuhan ieu kawentar kuat sarta sering dipaké minangka pager alam sabab tumuwuhna gancang. Spésiés ieu ogé geus sumebar sacara alami di sabagéan wewengkon Australia Kulon jeung Victoria. Dina habitat aslina, *Melaleuca armillaris* biasana tumuwuh di gawir basisir jeung sabudeureun muara walungan.

## Ciri-ciri 
*Melaleuca armillaris* bisa tumuwuh minangka rungkun badag atawa tangkal leutik nu miboga dahan ngagantung, kalayan jangkung nepi ka 8 meter. Tutuwuhan ieu boga kulit kai nu kasar jeung warna kulawu, dahan nu tumuwuh nyamping, jeung daun nu leubeut. Daunna tumuwuh silih paadu dina pola nyilangan sahingga katémbong siga opat jajar sapanjang tangkal. Sababaraha sumber nyebutkeun yén daunna tumuwuh sacara spiral, sedengkeun nu séjén nyebutkeun yén daunna tumuwuh selang-seling. Daunna leutik, panjangna antara 4,5–19 mm sarta rubakna 0,8–4 mm. Biasana henteu boga bulu pas waktu masih kénéh ngora. Bentuk daunna ti mimiti jangkep nepi ka oval sempit kalayan tungtung nu runcing siga kait.

Tutuwuhan ieu miboga kembang nu warnana bodas, kadang-kadang krem, sarta jarang aya nu warna pink. Kembang ieu tumuwuh dina kelompok nu ngabentuk silinder sapanjang dahan, mindeng kapanggih dina tangkal nu leuwih kolot. Panjang kelompok kembang bisa nepi ka 50 mm kalayan diameter kurang leuwih 25 mm, sarta diwangun ku loba kembang leutik. Makuta kembangna panjangna kurang leuwih 1,5–3 mm sarta bakal ragrag nalika kembang mimiti asak. Unggal kembang boga benang sari nu kabagi jadi lima kelompok leutik, masing-masing panjangna 3–4,9 mm sarta unggal kelompok ngandung dalapan nepi ka dalapan belas benang sari. Biasana, tatangkalan ieu mimiti mekar dina usum semi nepi ka awal usum halodo. Sanggeus éta, kembangna robah jadi buah leutik nu mibanda cangkang kai, ukuranana 2,3–4,5 mm, sarta tumuwuh dina kelompok bentuk silinder sapanjang dahan.

## Habitat jeung panyebaran 
Subspésiés *armillaris* tumuwuh di daérah basisir, ti mimiti kiduleun wewengkon Walungan Manning di New South Wales nepi ka bagian wétan Victoria. Spésiés ieu ogé kapanggih di sababaraha pulo di Selat Bass, saperti Pulo Curtis, sarta di pojok kalér-wétan Tasmania. Sajaba ti éta, tutuwuhan ieu geus sumebar sacara alami ka sababaraha daérah séjén, di antarana Victoria, Wilayah Ibu Kota Australia (ACT), bagian kidul Australia Kidul, jeung kulon-kidul Australia Kulon. Tutuwuhan ieu utamana loba kapanggih di basisir kidul New South Wales. Sacara alami, *armillaris* tumuwuh di pasisian basisir jeung gawir, biasana dina wewengkon leuweung rungkun nu rapet. Sedengkeun ti éta, subspésiés *akineta* ngan ukur kapanggih di Pagunungan Gawler, Australia Kidul. Spésiés ieu hirup di daérah pasirwangi jeung batu granit.

## Rujukan
Kashogunan Tokugawa

**Kashogunan Tokugawa** atawa disebut Edo era mangrupa wanci kapamimpinan anu diktator anu ramé anu ngirangan sistem militér feefalism ti Tokugawa leyasu. Anu mana dina wanci éta ibukota Era edo perenahna di Tokyo anu ayeuna mangrupa ibukota Jepang. Dina wanci éta urang Jepang anu dibagi dumasar sistem kelas kelas dumasar kana distribusi Toyotomi Hideyoshi

Oda Nobunaga panerus ti toyotomi Hedeyosi, pamimpin jepang di nuju waktosna Azuchi Momoyama nu ngadekeun pamarentah pusat saengges sukses ngahijikeun Provinsi di zaman Sengoku.
jmpl|Tokugawa Leyasu

Masalah ngeunaan pajeg remen pasea antar petani nu sugih jeung pera samurai nu kahormatan tapi kirang makmur. Ngondang pasea lokal nepi ka klimaks anu umumna bisa dipareuman. Keshogunan Tokugawa mawa aturan anyar pikeun satru kakuatan asing anu dilakuken gugus anti keshogunan jadi langkung kuat.

## Rujukan 
# Perang Tokugawa Leyasu jeung Ishida Mitsunari Ditungtung 1590-an, perang antara dua kakuatan militer nu pangkuatna, Klan Tokugawa jeung Klan Ishida Mitsunari, Perang Sekigahara salah hiji perang nu paling pikasienen di sajarah kakaisaran. Kaperangan ieu waleran nu dilakonan klan suesugi. nu rek nyingkirkeun ti wilayah éta. ieu bisa liren saatos aya faktor politik. Dina oktober tahun 1600 rumangsung pertempuran Sekigahara. di sisi lebak dimiliter wetan samentara ditungtung kulo jeung markasna tentara kulon anu ngabela hideyori. Kastil Okigari jadi markas ishida Mitsunari, aranjeuna sieun dibere panyalindungan militer jeung milarian pastor tempat fushimia.
Jaman Méiji

[jmpl|*[shogun Tokugawa*]]
**Jaman Méiji** nyaéta jaman parobahan ti Kakaisaran Jepang. Mimitian ti 1868 ka 1912, harita kakaisaranna aya di handap Kakaisaran Kaisar Mutsuhito anu Agung. Anjeunna nyaéta panguasa kahiji Kakaisaran Jepang anu nyepeng kakuasaan politik anu saleresna salami berabad-abad. Salah sahiji parobahan anu paling nonjol di jaman ieu nyaéta panghapusan sistem kelas, anu nyebabkeun kasingkirna samuréi. Jaman Méiji dimimitian pas faksi panguasa *daimyo* ti Satsuma jeung Choshu ti tungtung kidul Kakaisaran Jepang ngahiji demi ngagulingkeun *shogun Tokugawa*. Usaha éta téh keur ngembalikeun kakuasaan politik ka Kaisar Jepang. Revolusi ieu téh disebut ogé Réstorasi Méiji. Jaman ieu nandaan akhirna sistem feodalisme Jepang jeung sapenuhna ngarobah réalitas kahirupan sosial, ekonomi, jeung militér.

## Parobahan Sosial Jaman Réstorasi Méiji 
Sateuacan Era Meiji, Kakaisaran Jepang ngabogaan struktur sosial feodal jeung kelas samuréi di luhur. Saatos samuréi, tingkatan dihandapna nyaéta patani, pangrajin, padagang ti kelas panghandapna. Salami pamaréntahan Kaisar Méiji, status samuréi dipiceun. Sakabéh jalma Jepang bakal dianggap rahayat jalata, iwalti kulawargi Kakaisaran Jepang. Sacara teori, malah *burakumin* atanapi “teu katoél” ayeuna mah satara jeung sakabéh jalma Jepang. Tapi, tina praktékna mah diskriminasi téh masih aya kénéh. 

## Rujukan
Romawi Kuno

jmpl|gambar kerajaan romawi kuno
**Romawi Kuno** nyaéta peradaban nu ayana di kota Roma, Urang Roman percaya yén kota Roma diadegkeun ku dua duduluran, nu namina Romus jeung Remulus di taun 750 SM, langkung ti tujuh bukit. Romus jeung Remulus nyaéta putra Rhea silva, salah sahiji turunan Athena, pahlawan anu suksés lolos nalika wilayah Troya éléh jeung dibakar ku Kakuatan Yunani. Hirup Romawi kuno mibanda pangaruh gedé dina dunya modéren ayeuna. Sanajan peradaban Romawi Kuno tos réngsé rébuan taun ka tukang, urang masih bisa ningali titinggalana nu diantarana nyaéta seni, arsitéktur, jeung hukum. 

Sapertos peradaban nu sanes, pas zaman peradaban Romawi ogé ngalarapkeun sajumlah sistem pamarentahan. Pas abad ka 753-509 SM sistem pamarentahan Romawi ngagunakeun sistem Kerajaan monarki nu dipimpin ku Raja. Satuluyna sistem pamarentehan Romawi ngagunakeun sistem Républik ti taun 509-27 SM.  Hal ieu di mimitian ti penggulingan Kerajaan Roma (509 SM) nu ogé dipiluan ku sababaraha macam perang dulur. Saenggeus éta Romawi Kuno nuluykeun ka sistem kekaisaran. Ieu mangrupa masa pamarentahan Romawi nu paling panjang. Pas masa kekaisaran ieu, pamimpin téh disebutna Principate atawa First Man of Republic. Awalan ti pamarentahan ieu téh di mimitian ti taun 27 SM nalika octavius ngadirikeun kekaisaran saenggeus menang ti perang dulur Romawi.   

Salian sistem pamarentahanna Romawi Kuno ogé miboga sistem kapercayaan. Sistem kapercayaan bangsa Romawi Kuno nyaéta percaya atau nyembah ka roh-roh atawa nu sok disebut ogé animisme. Malahan mah anisme téh jadi salahsahiji ciri has peradaban Romawi Kuno nu kentel pisan. Aya sababaraha hiji roh kapercayaan masyarakat Romawi Kuno diantarana, Vesta (nyaéta roh nungurus seneu tungku), Penates (nyaéta roh nu ngajaga lumbung), jeung Lares (nyaéta roh nu ngajaga rumah tangga jeung batesan ladang jeung kaluarga). Saenggeus percaya kana animisme, Romawi kuno pindah kapercayaan jadi politéisme. Politeisme nyaéta percaya kana ayana dewa-dewi Masyarakat satempat ngajadikeun tuhan salaku manifestasi kahirupan sakaligus mangrupa nu miboga kakuatan diluar pamikiran normal. Dewa-dewi Romawi kuno rupana mirip jeung dewa-dewi Yunani kuno. Nu ngabédakeun na nyaéta dina ngaran-ngaranna wungkul.  Ngaran-ngaran Dewa Romawi kuno diantarana sapertos ngaran planet Jupiter-Zeus, Mars-Ares, Juno-Hera. Minerva-Athena jeung Venus-Aphrodite. 

## Rujukan
Jaman mesin

jmpl|gambar mesin

## **Jaman mesin** 
**Jaman mesin** ngawengku jaman awal abad ka-20 jeung ahir abad ka-19, atawa kira-kira taun 1880 nepi ka 1945. Aya ogé anu nganggap yén puncak jaman mesin nyaéta mangsa Perang Dunya I jeung Perang Dunya II, anu mangrupa bagian ahir révolusi Industri Kadua. Mesin mangrupa alat anu geus ngarobih dunya, tina révolusi industri nepi ka kamajuan téknologi modéren ayeuna. Tanpa mesin, kahirupan manusa sigana bakal langkung hese jeung béda ti anu urang alami ayeuna. Mun, sajarah mesin mimiti lila saméméh manusa nyiptakeun téknologi modéren. 

Salah sahiji wangun pangheubeulna mesin kapanggih éta kabayang. Roda mangrupa penemuan penting anu ngamungkinkeun manusa ngangkut barang jeung bahan langkung gampang. Kabayang mimiti kapanggih kira-kira 3500 SM di Mesopotamia, sarta ti saprak harita geus ngarobah cara gerak jeung gawé manusa. Jaman baheula, mesin basajan sapertos kait, tali, jeung tuas dikembangkeun pikeun ngadukung tugas beurat sapertos ngawangun jeung transportasi. Salila Abad Pertengahan, téhnologi mesin dimekarkeun, kaasup penemuan cai jeung alat angin nu drove pabrik jeung pompa cai. Dina abad ka-18, Révolusi Industri mimiti nimukeun mesin uap James Watt. Mesin uap dipaké pikeun ngarobah énérgi tina suluh kana énergi mékanis lajeng kakuatan mesin industri kayaning mesin spinning, looms, sarta parabot tatanén.

## **Kamekaran Pangwangunan** 
Objék arkéologis atawa sésa-sésa Jaman Mesin kalebet:

* Mesin produksi skala ageung, khususna pikeun ngahasilkeun logam, sapertos pabrik gulung baja, fabrikasi komponén sasak, jeung pencét awak mobil.
* produk masal ngagunakeun sistem garis assembly pindah, utamana dina produksi mobil.
* wangunan baja anu jangkung pisan, contona gedung pencakar langit
* béaya handap vacuum cleaners jeung mesin cuci.

## **Dampak Sosial** 
Jaman mesin anu lumangsung dina awal abad ka-20 jeung ahir abad ka-19 miboga pangaruh kana kahirupan sosial masarakat, diantarana:

* Munculna merek nasional jeung distribusi barang, hasilna seni lokal sarta karajinan

## Rujukan
Peperangan Banten–Walanda

jmpl|Banten vs VOC (1652-1682)

## Latar Belakang 
**Peperangan Banten-Walanda** nyaéta paristiwa sajarah anu ngagambarkeun béndéng céwéngna Kasultanan Banten jeung Kompeni Dagang Walanda atawa anu katelah VOC anu dumuk di Jayakarta, kiwari kasebut Jakarta. Gurat badag ieu paristiwa di mimitian dina mangsa Pangéran Ranamanggala ti Banten maréntah sajumlah pasukan anu kurang leuwih lobana 2000 tepi ka 3000 urang sangkan miang ngarurug Jayakarta. Taya deui maksud anu dipalar lintang ti tujuan pikeun nyieuhkeun atawa ngusir urang-urang Kumpeni Walanda atawa urang-urang VOC ti Jayakarta. Saméméhna Pangéran Ranamanggala nyieun putusan, yén Kumpeni VOC teu dimeunangkeun pikeun dagang jeung ngokolakeun bisnis di Jayakarta, parendéné kitu pasukan Banten anu di iangkeun ku Pangéran Ranamanggala téh nu aya kalah ngaganggu Pangéran Jayakarta anu ngarasa yén Banten geus kumawani pipilueun kana urusan di wewengkon inyana, Jayakarta. 

Dina Ping 10 tepi ka 14 Januari 1619, Banten anu dibantuan ku Inggris nyerang bénténg VOC anu aya di basisir Jayakarta, alatan kajadian éta kalolobaan urang-urang VOC  ngarungsi ka Jepara laju ka Ambon. Satuluyna dina Ping 25 Januari 1619 sajumlah pasukan ti Banten anu jumlahna aya kana 2000 jalma nyerang sarta tuluy ngepung bénténg VOC di Jayakarta, sanajan Inggris dina sapada harita saukur mantuan kujalan ngawaragadan pakarang perang pikeun Banten. Opat poé satutasna pangepungan, salah sahiji loji VOC anu aya di Banten sérah bongkokan ka Kasultanan Banten jeung Inggris. 

Dina Ping  17 Méi 1619, pasukan VOC anu lobana kira-kira 1000 urang nepi di basisir Jayakarta sarta langsung ngayakeun serangan ka bénténg-bénténg padumukan urang-urang Banten. Arinyana (pasukan VOC) tarung tutumpuran ngayonan pasukan Banten anu jumlahna mangrébu-rébu teu kawilang. Dina Ping 25 Méi 1619, genep kapal VOC anu tepi di Banten ngayakeun serangan ka sapaparatna basisir jeung sababaraha palabuan. Temahna dina Ping 30 Méi 1619 VOC ngarebut Jayakarta sapuratina tina cangkingan pasukan Banten sarta sacara resmi ngagenti ngaran Jayakarta ku Batavia.

Dina Ping 25–28 Méi 1619 diayakeun sawala antara Inggris jeung Walanda, anu mana hasil tina éta sawala téh nétélakeun yén Inggris moal rék pipilueun deui ngeunaan kaayaan perang antara Walanda jeung Kasultanan Banten. Sawala éta ogé ngahasilkeun hiji putusan ngeunaan ijin pikeun ngayakeun kagiatan dagang sarta ngokolakeun bisnisna urang-urang Inggris saupama harita Jayakarta geus aya dina cangkingan urang-urang Walanda. Satutas kajadian éléhna pasukan Banten di Jayakarta dina Ping 30 Méi 1619, diayakeun deui sawala antara Inggris jeung Walanda, anu mana ieu sawala téh ngahasilkeun deui putusan ngeunaan ijin dagang jeung bisnisna urang-urang Inggris dina satengahing bulan Juli 1619. 

## Rujukan
Sajarah militér Indonésia

**Sajarah militér Indonésia** nyaéta dimimitian ku kajadian Perang Dunia II pas tanggal 5 Mei 1942, Di mana saméméhna Jepang kungsi ngalakukeun serangan ka Amerika Sarikat di pangkalan armada Pearl Harbour, saméméhna dina tanggal 8 Désémber 1941 Jepang ngalaksanakeun serangan ti kidul kalayan gerakan gancang. Di sisi séjén, sakutu ogé nyerah ti kidul jeung wétan anu ngalantarankeun Jepang kawalahan dina mertahankeun wilayah anu geus dikawasa ku Jepang. Sanggeus elehna dina tanggal 11 Januari 1942, Tantara Jepang junun darat di Indonésia sarta junun ngusir sekutu ti wewengkon anu geus dikawasa ku Walanda sahingga tentara Jepang suksés ngawasa Indonésia. Saterusna, sanggeus Jepang junun, pamaréntah Hindia Walanda nyerah tanpa sarat ka tentara Jepang, dina waktu perundingan lumangsung di Kalijati. Sanggeus suksés ngajajah wewengkon Indonésia, pamaréntah Jepang ngalaksanakeun formasi militansi ku cara nyieun program-program anu sistematis. Ieu tempat lalampahan mimiti ngawangun naon nu disebut tentara PETA.

## *PEMBELA TANAH AIR (PETA)* 
jmpl|Potret Latihan Prajurit PETA
Tanggal 3 Oktober 1943, Létnan Jenderal Kumakichi Harada, Panglima Tantara Jepang ka-16, ngumumkeun dibentukna Tantara Sukarela Pembela Tanah Air (PETA) ka rahayat Indonésia ku jalan Osamu Seirei No. 44 . Memang Jepang ngawangun tentara PETA pikeun ngajaga wilayahna ti pasukan Sekutu, tapi Indonesia ningali dibentukna tentara PETA minangka persiapan pikeun kamerdikaan Indonesia.  Dicutat tina harian Asia Raya terbitan 4 Oktober 1944, nu nyebutkeun yen anggota militer PETA geus mucunghul. Pembentukan PETA mangrupa léngkah anu sistematis pikeun ngabéla wilayah tina serangan sekutu. Tapi, masarakat Indonésia nganggap ieu bagian tina latihan militer anu geus lila diimpi-impikeun, masarakat harita kacida antusiasna kana ieu palatihan, kalawan sukarela ngadaftarkeun jadi anggota PETA sarta ngalaksanakeun palatihan salila 4 bulan. Sanajan kitu, kabentukna PETA henteu lumangsung kalawan lancar nurutkeun rarancangna sabab ti saprak dibentukna PETA geus sering lumangsung bentrok bersenjata, boh dina skala leutik atawa badag, antara soldadu PETA jeung soldadu Jepang, disababkeun ku tindakan anu ngalanggar hak-hak bangsa Indonesia. Patempuran ieu beuki sering ti poé ka poé nepi ka puncakna dina tawuran di Rengasdengklok dina tanggal 16 Agustus 1945 anu junun ngabébaskeun maranéhna tina kakawasaan anu gagal. PETA salaku organisasi basis militer junun ngalengkepan sarta ngawasan proklamasi. Tanggal 19 Agustus 1945, PETA dibubarkeun ku Jepang.

## Dari Badan Keamanan Militer Hingga Tentara Nasional Indonesia 
## Rujukan
Dinasti Qing

jmpl|wilayah dinasti qing
**Dinasti Qing** salah sahiji dinasti asing anu maréntah cina saenggeus Dinasti Yuan Mongol jeung dinasti qing kaasup dinasti panungtung anu ngawasa di tingkok. asing anu dimaksud hartina dinasti ieu téh dinasti ieu diadegkeun ku urang Mancuria ti *klan Aisin Gioro (Hanyu Pinyin: Aixinjueluo)*, sanggeusna ngadopsi prosedur pamaréntahan dinasti saméméhna sarta ngagabung kana tiongkok. dinasti qing ngahontal puncak dina mangsa pamaréntahan kaisar kangxing.  Dinasti Qing miboga peran anu penting dina sajarah Cina. Dina mangsa revival na diadegkeun ku Manchu laun dimekarkeun jadi kuat, makmur, jeung hasil ngungkulan sagala rupa masalah anu diwariskeun ku dinasti anu miheulaan na. Wewengkon Cina saeutik demi saeutik ngalegaan, nepi ka ngaleuwihan ukuran wewengkon Cina ayeuna. Dinasti Qing dipingpin ku kaisar, tapi aya ogé pamingpin awéwé, salah sahijina nyaéta Cixi. 

## Runtuhna Dinasti Qing 
Runtuhna Dinasti Qing dina 1911 mangrupa hasil revolusi anu dimimitian dina 1894 nalika pamimpin revolusioner Sun Yat Sen, ogé katelah Sun Zhongshan, ngadegkeun Revive China Society di Hawaii sarta engké di Hong Kong. Dina 1905, Sun ngadéklarasikeun loba grup revolusioner pikeun jadi hiji pihak kalayan pangrojong Jepang sarta dibere manifesto Tilu Prinsip Rahayat. Dina 1911, Partai Nasionalis Cina nyatakeun perang ka Wuchang, anu dibela ku Dinasti Qing, jeung 15 propinsi nyatakeun kamerdikaanna. Numutkeun sababaraha laporan, pangadilan Qing boga tujuan pikeun ngadegkeun républik jeung Yuan Shikai salaku presiden. Xuantog lahir di 1912, nalika Sun nyiptakeun konstitusi anyar pikeun nagara, Républik Cina, anu nempatkeun pondasi pikeun sababaraha taun pangwangunan pulitik di wewengkon Yuan. Dina taun 1917, aya kampanye pikeun ngagulingkeun pamaréntahan Qing, jeung Xuantog mangrupa turunan dua urang Peking anu tungtungna ngeureunkeunana.

## Rujukan
Hindu di Indonésia

**Hindu di Indonesia** mangrupa agama anu pang lamina atawa anu ngagaduhan umur pangpanjangna di Indonesia. Hindu nyaéta agama anu di pikanyaho ku masarakat waktu jaman kapungkur, margi agama Hindu mangrupa agama anu datangna ka Nusantara sateucana datangna islam. Mimitina  hubungan Indonesia jeung india mangrupa hubungan dagang anu kapangaruhan ku agama jeung budaya anu di bawa ku India ka hiji tempat di Indonesia
jmpl|dewa

Dina pangembanganana, aya pangaruh budaya nu nepi ka ayeuna masih katingali di Indonesia. Ngalangkungan para padagang ti India anu kapungkur naretep di wilayah palabuhan anu kanyatanna seuer anu netep jeung kawin jeung padumukan nu aya di wilayahna atawa pribumi. Tuluy ngagancangkeun proses sumebarna agama jeung budaya di India, ti ngawitan abad ka-7 ngahontal pamekaran na di Nusantara. 

## Téori Masuknya Hindu ke Indonesia 
### 1.Téori Waisya 
Téori waisya di turunkeun ku agama Hindu nyaéta budaya di bawa ku sakelompok padagang (Waisya). Nyaéta numutkeun ka téori-téori na nyaéta kelompok kelompok anu maénkeun peran anu gedé nyebarkeun agama jeung budaya Hindu ka Nusantara. Aranjeunna ngabantah dina waktu éta paling aya hubunganana jeung pamaréntahan jeung jalma-jalma Pedagang. 

### 2. 
## Rujukan
Laban

**Laban**  (latin: ***Vitex pinnata***) nyaéta hiji tutuwuhan anu asalna tina kulawarga Lamiaceae . Ieu tangkal pituin ti Asia Kidul jeung  Asia Tenggara. Tangkalna lila ka gedé, jangkungna bisa nepika 20 méter buleudan tangkalna 1–3 m. Kulitna mibanda kelir  kulawu -coklat-konéng.
 

## Ciri mandiri 
Kulit tangkalna bareulah, korodok, sarta kelirna kulawu semu konéng nepika semu coklat nepika coklat ngora. Kulit palebah jerona mibanda kelir konéng pias ngajadi héjo mangsa ka mangsa katojo panon poé. ‘’Gubalna’’ mibanda kelir konéng ngora nepika semu coklat. Daunna 3- nepika 5-foliolat. Daunna *sessile*. Dua lambar anu pang luarna jauh leuwih leutik tibatan nuséjéna, buleud endog sakapeung aja oge nu lonyod. Panjang dauna 3–25&nbsp; Rubakna 1,5–10&nbsp; Tungtung daun méncos; vena sekundér lobana 10-20 pasang. 
Kembangna ngaranggeuy, kelirna bulao semu ngora. Buahna mibanda diaméter 5–8&nbsp; kelirna ngahideungan umpama geus asak.

## Distribusi 
Di wilayah Indo-Malaysia ieu tangkal kapanggih di Kalimantan, Sabah, Sarawak, sarta sapanjang Kalimantan.

## Ékologi 
Hirup kalawan subur di leuweung sekundér, di sisi susukan di jajalaneun ka leuweung aya ogé di tegalan  patengah jeung eurih/*cylindrica* . Spésiés kawilang kuat mangs aya kahuruan leuweung. Dina iklim tropis kawas di Kalimantan Wétan, kembang jeung buah henteu aya usumna ti Januari nepi ka Désember. Buahna dihakan manuk jeung sikina mikabutuh cahaya panon poé pikeun sirungan tur hirup .

## Dicutat tina
Bintaro

**Bintaro**; *(Cerbera manghas)*, nyaéta hiji tutuwuhan anu asalna tina kulawarga *Apocynaceae*. Di Afrika tropis, ieu tutuwuhan kapanggih hirup di pulo Pemba (Tanzania), Madagaskar, Seychelles,jeung Mauritius."

## Ciri mandiri 
Daunna buleud endog, kelirna héjo ngora, ngéntep paselang seling. Kembangna seungit kalawan mahkota kembang mibanda diaméter 3–5&nbsp;cm wangunna kawas tarompét kalawan puhuna mibanda kelir beureum ngora.

## Ékologi
Di Madagaskar bintaro nyebar, aya di wewengkon beueus sapanjang basisir ogé di leuweung garing di darat nepi ka tonggohna 150 m.
Buah bintaro sok diala sikina, kujalan ngagaringkeun heula buahna tulus di cokél eusina/éséna.

Tangkalna nyebar sacara alami di sakuliah daérah tropis Indo Pasifik, ti Seychelles nepika  Polinesia Prancis. Bintaro remen mangrupakeun bagéan tina hiji ékosistem leuweung babakoan. Di Indonésia bintaro kiwari dimangpaatkeun pikeun tutuwuhan hias jeung pangihan di jalan-jalan, sisi basisir, jeung taman-taman kota.

File:Cerbera-manghas-SF23150-07.jpg|Daun Bintaro
File:Cerbera-manghas-SF24189-02.jpg|Buah bintaro kolot jeung kembang bintaro
File:Cerbera manghas fruit.jpg|Buah ngora
File:Cerbera-manghas-SF24189-06.jpg|Dipaké ngiuhan taman kota

## Dicutat tina
Melampodium divaricatum

***Melampodium divaricatum*** nyaéta tutuwuhan nu asalna ti sababaraha wewengkon, di antarana Méksiko, Amérika Tengah, Amérika Kalér jeung Kidul, Karibia, Brasil, Myanmar, Kuba, jeung Pilipina. Di Indonésia, tutuwuhan ieu dikenal salaku **kembang panonpoé leutik** nu dimangpaatkeun salaku ubar tradisional pikeun nyageurkeun bohak. Carana nyieunna nyaéta ku ngerempeh atawa numuk daun sakuduna, teras ditapelkeun kana bagian awak anu bohak.

## Ciri-ciri 
Tutuwuhan ieu bisa tumuwuh kalayan hadé dina sagala rupa jenis taneuh, tapi leuwih resep kana taneuh lempung anu mibanda kalembaban rata, drainase alus, sarta kéna panonpoé pinuh. Sanajan butuh kalembaban anu konsistén, tutuwuhan ieu leuwih resep kana bagian taneuh anu rada garing. Salian ti éta, éta tutuwuhan cukup tahan kana cuaca usum panas anu panas jeung lembab, sanajan batangna nu leuwih jangkung sok rawan rubuh dina usum panas.

Tutuwuhan ieu gaduh batang nu cabangna dikotomis, ramping, bertangkai, aya bintik bungur sarta pulvinous dina node. Cabang ngora bisa boh bulu hampang atawa henteu buluan, kalayan alur hampang sarta node jeung ruas anu écés. Daunna saderhana, silih tatangkalan, biasana tumuwuh dina batang dikotomis, wangunna utuh, elips, lonjong, atawa lanset kalayan ukuran kira-kira 2,5–7 x 0,5–3,5 cm, sarta mibanda permukaan hispid. 

Teras, bentuk kembangna heterogamous kalayan bonggol anu mibanda dua atawa leuwih cabang. Kembang pita warna konéng caang, sedengkeun kembang cakramna konéng dugi ka rada poék, kasusun dina wangun ngagimbung atawa cembung. Buahna nyaéta achenes anu sering kapayungan ku bract involucral subtending, rada pipih, melengkung, mibanda ornamen kuat, ukuranana kira-kira 3,5 x 2 mm, sarta henteu mibanda pappus.

## Budidaya 
Tutuwuhan ieu gampang dibudidaya ngagunakeun siki anu bisa dipanén dina jumlah loba. Leuwih hadé, siki disemai heula supaya tumuwuh kalayan optimal, tuluy dipindahkeun ka tempat anu dipikahoyong.

## Mangpaat 
Tutuwuhan ieu tiasa ngubaran bohak, muriang, malaria, beuteung kembung, nyeri beuteung, kolik, nyeri sendi, nyeri otot, jantung ngadepruk, pusing, rematik, panyakit konéng, jeung anuria. Salian éta, tutuwuhan ieu gaduh sipat diuretik jeung karminatif.

## Rujukan
Zamia furfuracea

***Zamia furfuracea*** nyaéta salah sahiji spésiés tutuwuhan rungkun leutik tina kulawarga Zamiaceae. Tutuwuhan ieu asalna tina bioma anu boga iklim tropis baseuh di daérah Méksiko, tepatna di Veracruz. Dina basa Inggris, tutuwuhan ieu katelah *cardboard palm*. Ngaran ilmiah *Zamia furfuracea* munggaran diwanohkeun ku Carl Linnaeus the Younger dina taun 1789.

Tutuwuhan ieu rungkun tropis anu sanajan mirip palem, sabenerna kagolong kana sikas. Tutuwuhan ieu mangrupa tutuwuhan purba anu geus hirup ti jaman dinosaurus. Biasana, Zamia furfuracea dijadikeun tutuwuhan hias sarta peryogi cahaya sedeng nepi ka caang. Sadaya bagian tutuwuhan ieu miboga racun, tapi bagian sikina anu paling bahaya, malah bisa nyababkeun maot, jadi kudu dijauhkeun ti sasatoan piaraan.

## Mangpaat 
*Zamia furfuracea* nyaéta rungkun anu jangkung jeung mencolok, kalayan daun badag, sumebar, sarta miboga loba cabang, sahingga cocog dijadikeun hiasan di taman tropis. Tutuwuhan ieu ogé sering dipelak di taman kukupu tropis sabab daunna bisa jadi tempat panyumputan pikeun sababaraha spésiés kukupu. Biasana, tutuwuhan ieu dijieun titik fokus dina susunan tutuwuhan anu leuwih gedé atawa dipelak dina wadah badag di tempat anu caang jeung katempo jelas.

Sanajan éndah, tutuwuhan ieu kacida racunna, sarta nepi ka ayeuna teu aya ubar anu dipikanyaho pikeun ngarawat keracunanana. Racunna bisa mangaruhan manusa (utamana barudak), anjing, jeung ucing lamun dikonsumsi, nyababkeun gejala sapertos lieur, muntah, komo bisa ngabalukarkeun maot. Ku sabab éta, lamun sasatoan piaraan ngasupan bagian mana waé tina tutuwuhan ieu, perlu geuwat dibawa ka dokter hewan pikeun ditangani sacara darurat.

## Rujukan
Senna spectabilis

***Senna spectabilis*** mangrupa tutuwuhan nu bentukna tangkal loba tagkai bagéan tina famili *Fabaceae* (suku polong-polongan).*Senna spectabilis* nyaèta spesies tangkal leutik nepi ka ukuran sedeng (kira-kira ukuranna 10 meter) tangkalna ngabogaan loba tangkai. Asalna ti Amerika Tengah jeung Selatan, jeung geus bisa ngarèkahan di loba bagèan daérah tropis anu lembab., khususna Filipina, Afrika Timur jeung Afrika Selatan. Tutuwuhan ieu téreh ngarékahan utamana di daerah anu taneuh na jéro, tahan ku séneu jeung ku rayap, sarta kuat ku taneuh asam. Tutuwuhan jenis ieu gampang di budidayakeun lantaran tutuwuhan ieu tahan ku hama jeung panyakit, sarta lewih tahan halodo lamun di bandingkeun jeung jenis *senna* lainna.

Regenerasi tutuwuhan ieu téréh nyebabkeun bisa jadi potensi gulma. Ukuran kaina nu leutik umumna sok digunakeun keur suluh, tiang bangunan, jeung bahan utilitas umum. Penelitian lanjutan masih diperlukeun ngeunaan pengolahan budaya *S. spectabilis.*

## Rujukan
Palem jepang

kiri|jmpl|Wangun buah ***Ptychosperma macarthurii*** koléksi Kebon Raya Cibodas, Cianjur.
**Palem jepang** atawa ***Ptychosperma macarthurii*** nyaéta salah sahiji tangkal anu asalna tina kulawarga *(Arecaceae)*, asli Australia jeung Papua Nugini. Tangkal ieu tumuwuh di daérah dataran rendah atawa hutan hujan dataran rendah dina élévasi 50 m.

## Ciri mandiri 
Palem jepang miboga ciri-ciri tangkal jangkungna nepi ka 7 m Kembangna tuwumuh dina bulan Oktober nepi ka Nopémber, sedengkeun buahna dina awal taun nyaéta bulan Januari. Warna kembangna bodas, krém, atawa abu-abu nu henteu ngenjréng. Wangun buahna buleud tur lonjong, miboga kulit buah anu ngandung daging, panjangna 0.5-1 inchi, warnana beureum.

## Kagunaan 
Kusabab Palem jepang tumuwuh di daérah anu tiis jeung miboga daun anu majemuk. Palem jepang cocog pikeun taman tropis atawa dijadikeun tutuwuhan hias, bisa dipelak dina pot kusabab tumuwuhna gancang. Palem jepang  geus sumebar ka sabudereun dunya pikeun bisa dipelak di jero atawa di luar rohangan.
## Rujukan
Tali Anjing

***Acalypha hispida***, nu leuwih dipikawanoh salaku Tali Anjing atanapi Ékor Kucing, mangrupakeun tutuwuhan hias anu remen kapanggih di buruan imah atawa dipaké minangka tutuwuhan pager. Tutuwuhan ieu mibanda kembang nu jangkung ngajuntai kawas buntut ucing kalayan warna beureum mencorong.

Asalna ti Hindia Barat, tina Kapuloan Bismarck, tutuwuhan ieu geus sumebar ka sababaraha wewengkon di sakuliah dunya, di antarana Kapuloan Andaman, Bangladesh, Benin, Burundi, Kapuloan Caroline, Kapuloan Cayman, Komoro, Kapuloan Cook, Kuba, Républik Dominika, Ékuador, Guinea Khatulistiwa, Gambia, Kapuloan Gilbert, Kapuloan Teluk Guinea, Haiti, Kapuloan Leeward, Madagaskar, Kapuloan Marianas, Marquesas, Kapuloan Marshall, Kapuloan Nicobar, Puerto Rico, Kapuloan Society, Tanzania, Thailand, Trinidad-Tobago, Tuamotu, Kapuloan Tubuai, Vanuatu, jeung Kapuloan Antilles Venezuela.

## Kagunaan 
Tutuwuhan ieu cocog dipelak langsung di taneuh minangka hiasan taman atawa ditanam dina pot gantung pikeun memperindah lingkungan. Salian ti dijadikeun tutuwuhan hias, Tali Anjing ogé miboga mangpaat dina pengobatan tradisional. Bagéan tutuwuhan anu biasa dipaké nyaéta kembang jeung daunna. Kandungan kimia dina tutuwuhan ieu dipercaya bisa ngabantu ngubaran sababaraha panyakit, saperti utah getih, vitiligo, tatu getihan, disentri, radang peujit, jeung cacingan.

## Rujukan
Tayuman

jmpl|Foto ieu Lokasina di Taman Hutan H Djuanda, Bandung

**Bauhinia purpurea** atawa **Tayuman**, nu langkung dikenal minangka tangkal anggrek ungu atanapi tangkal borondong, mangrupikeun tangkal hias anu asalna tina anak buana India sareng Myanmar, sareng parantos sumebar ka daérah tropis sareng subtropis di sakuliah dunya

## Gambaran tangkal 
* **Ukuran sareng Bentuk:** Tangkal ieu semi-gugur kalayan makuta anu buleud, tiasa ngahontal jangkungna dugi ka 20-35 kaki (6-10 meter).
* **Daun:** Daunna ageung, dua-lobed, kalayan bentuk haté anu lemes.
* **Kembang:** Kembangna mirip anggrek, warna na ti ungu nepi ka bodas, sareng muncul dina jumlah anu seueur. 
* **Buah:** Buahna mangrupa polong kering anu panjangna dugi ka 12 inci (30 cm), ngandung 12 nepi ka 16 siki.

## Habitat 
Tangkal ieu tumbuh subur di daérah kalayan sinar panonpoé pinuh sareng taneuh anu ngagaduhan drainase anu saé. Tangkal ieu ogé tahan kana kaayaan halodo

## Manpaat 
* **Tutuwuhan Hias**
** Kusabab kembangna nu éndah sareng warnana nu mencorong, tangkal ieu sering dipelak pikeun ngahias taman, kebon, sareng sisi jalan.
** Tangkalna ogé tiasa nyayogikeun kalangkungan atanapi tempat teduh di lingkungan rumah tangga.
* **Obat Tradisional**
** Dina pengobatan tradisional, bagéan tangkal ieu dipercaya bisa ngubaran rupa-rupa panyakit.
** **Daunna**: Dipaké pikeun ngubaran batuk sareng panyakit kulit.
** **Kulit tangkalna**: Bisa dipaké pikeun nyubuhkeun borok, panyakit kelenjar, sareng minangka panawar racun.
** **Akarnya**: Dipaké pikeun masalah pencernaan jeung inflamasi (radang) 

## Budidaya 
# **Milih Siki atanapi Stek**
#* Siki kedah direndem heula dina cai haneut supados gancang mecenghul.
#* Stek batang langkung gancang tumbuh tibatan siki 
# **Nyayagikeun Taneuh**
#* Taneuh kedah subur, hampang, sarta drainaséna saé.
#* pH taneuh netral atanapi rada asam.
# **Cara Melak**
#* Melak di tempat nu kénging cahaya panonpoé.
#* Jarak tanam 3-5 meter supados tangkal tiasa mekarkeun kalayan leluasa.
# **Perawatan Tangkal**
#* **Nyiram**: Dilakukeun rutin, tapi ulah nepi ka beueus teuing.
#* **Mupus**: Pupuk organik atanapi NPK dipasihkeun sabulan sakali.
#* **Mangkasan**: Ranting garing dipangkas supados ngadorong pertumbuhan anyar.
# **Nyegah Hama jeung Panyakit**
#* **Hama**: Kutu daun sareng ulat tiasa menyerang, tiasa diatasi ku insektisida alami.
#* **Panyakit**: Jamur tiasa muncul mun taneuh teuing baseuh, pastikeun drainase saé.
# **Mangsa Kamekaran**
#* Tangkal ieu biasana mimiti mekar dina umur 2-3 taun, utamina dina usum garing

Ku cara budidaya nu leres, tangkal Tayuman tiasa mekarkeun kalayan saé, nyayogikeun kaéndahan tur mangpaat pikeun lingkungan. 

## Rujukan
Sterculia urceolata

***Sterculia urceolata*** nyaéta tutuwuhan anu kaasup kana kulawarga Malvaceae. Tangkal ieu tumuwuh dina bioma tropis baseuh, sarta sumebar di wewengkon Sumatera dugi Jawa, Sulawesi dugi Maluku. Ngaran élmiah Sterculia urceolata munggaran diwanohkeun ku Sm dina publikasi A.Rees, Cycl. 34: no. 3 (1816). 

## Ngaran Lain 
Cassia spectabilis DC. (1813); Cassia speciosa Kunth (1824); Cassia humboldtiana DC. (1825); Cathartocarpus humboldtianus Loudon (1830); Cathartocarpus speciosus (DC.) G.Don (1832); Cathartocarpus trinitatis (DC.) G.Don (1832); Cassia trinitatis Benth. (1840); Cassia edulis Posado in Baill. (1872); Cassia edulis Posada-Ar. (1872); Cassia edulis Sessé & Moc. (1888); Cassia totonaca Sesse & Moc. (1894); Cassia carnaval Speg. (1910); Cassia amazonica Ducke (1922); Pseudocassia spectabilis (DC.) Britton & Rose (1930).

## Asal Tutuwuhan 
Tutuwuhan ieu kawitna ti Amérika Kalér (Méksiko), Amérika Tengah sareng Amérika Kidul (Argéntina, Bolivia, Kolombia, Paraguay, jeung Péru). Biasana tumuwuh di Leuweung anu miboga jangkung 2000 m.

## Rujukan
Cedar Jepang

jmpl|Cryptomeria japonica di Kebun Raya Cibodas
**Cedar Jepang** anu ngabogaan ngaran ilmiah *Cryptomeria japonica* nyaéta salah sahiji tutuwuhan anu tumuwuh asli ti nagara Jepang tur dipikawanoh ku ngaran *sugi.*

## Ciri 
Cedar Jepang mangrupakeun tatangkalan *evergreen* nu bisa tumuwuh nepi ka jangkungna 70 méter kalayan diaméter tangkal nepi ka 4 méter. Kulit tangkalna miboga warna beureum-coklat sarta melok-melok vértikal. Daunna wangunna siga jarum, nagabentuk spiral, panjangna kira-kira 0,5–1 cm. Konus sikina ngabentuk buleud, diaméterna 1–2 cm, sarta diwangun ku sakitar 20–40 sisit.

## Habitat jeung distribusi 
Cedar Jepang atawa *Sugi* geus dipelak di Tiongkok salila lila pisan, nepi ka sering dianggap salaku tatangkalan asli di dinya. Sababaraha bentuk *sugi* nu dipilih pikeun hiasan jeung produksi kai di Tiongkok ti baheula kungsi dianggap minangka variétas nu béda, nyaéta *Cryptomeria japonica var. sinensis* (atawa malah disebut spésiés nu béda, *Cryptomeria fortunei*). Tapi, variétas éta sabenerna masih aya dina wates variasi alami nu kapanggih di Jepang, sarta euweuh bukti nu jelas yén spésiés ieu kungsi tumuwuh sacara alami di Tiongkok. Analisis génétik kana populasi *sugi* nu pang kasohorna di Tiongkok, nyaéta nu aya di Gunung Tianmu nu di dinya aya tangkal-tangkal nu diperkirakeun geus ampir 1000 taun nunjukkeun yén populasi éta asalna tina prosés introduksi, lain spésiés asli.

Di luar habitat aslina, *Cryptomeria japonica* ogé kungsi ditepikeun ka Kapuloan Azorés dina pertengahan abad ka-19 pikeun produksi kai. Ayeuna, tatangkalan ieu jadi spésiés nu panglobana dipelak di kapuloan éta, kalayan luas leuweung *sugi* ngahontal leuwih ti 12.698 héktar, nu nyusun 60% leuweung produksi jeung sakitar 1/5 tina total luas daratan di daérah éta.

## Pamakéan 
Kai tina cedar Jepang dipikawanoh lantaran bauna nu has, hampang tapi kuat, sarta tahan ku cai jeung lila proses pangburukeuna. Kai ieu sering dipaké dina konstruksi, pangjieunan jati, panél intérior, jeung karajinan tradisional Jepang kawas pangjieunan torobong jeung kotak. Di Jepang, tangkal ieu ogé mindeng dipelak di sabudeureun kuil jeung tempat suci, kalayan loba tangkal kolot nu geus dipelak ratusan taun ka tukang.

## Daptar rujukan
Ochna kirkii

***Ochna kirkii*** mangrupikeun tutuwuhan rungkun sedeng nepi ka gedé anu tiasa tumuwuh dugi ka 2 meter. Tutuwuhan ieu asalna tina bioma tropis garing di Kenya, Tanzania, jeung Mozambique, sarta geus diwanohkeun ka Seychelles.

Daunna wangunna oval, lonjong, atawa kawas endog, kalayan panjang sakitar 5-10 cm. Kembangna konéng, ukuranana 3,5-5 cm, kalayan 5 kelopak buleud anu nyebar lega (15-25 mm). Saatos kelopak bungana ragrag, calyx robah jadi beureum caang jeung jadi leuwih gedé.

Tutuwuhan ieu sering disaruakeun jeung *Ochna serrulata*, tapi mibanda kembang jeung daun anu leuwih gedé. Ngaran ilmiahna diwanohkeun ku Daniel Oliver taun 1868, sarta dipikawanoh salaku *Mickey Mouse Plant* sabab buah asakna anu hideung ngagantung dina kelopak beureum caang jiga karaktér kartun Micky Mouse.

## Kagunaan 
Ochna kirkii sering dipaké minangka tutuwuhan hias lantaran kaéndahan kembang konéngna anu gedé, ogé buah hideungna anu kontras jeung kelopak beureum caang. Tutuwuhan ieu cocog pikeun taman jeung kebon leutik, nyayogikeun unsur éstétika anu matak pikaresepeun jeung unik.

## Rujukan
Kembang borondong garing

jmpl|Hydrangea macrophylla di Kebon Raya Cibodas, Cianjur.

**Hydrangea macrophylla** atau **Kembang Borondong Garing** nyaéta sebutan dina basa Sunda pikeun kembang **Bokor**, anu dina basa Latin disebut **Hydrangea macrophylla**. Kembang ieu asalna tina Jepang sareng Tiongkok, sarta miboga ciri khas kembang anu ngumpul nyusun bola badag, dijieun tina kembang-kembang leutik nu rapet. Warna bungana rupa-rupa, gumantung kana pH taneuh; taneuh asam ngahasilkeun kembang warna biru, sedengkeun taneuh basa ngahasilkeun kembang warna beureum atanapi ungu

Dina budaya Sunda, kembang ieu disebut "Borondong Garing" alatan bentuk kembangna nu ngumpul mirip jeung borondong, kadaharan tradisional tina tipung ketan nu bentukna bulat-bulat leutik. Kembang Borondong Garing sering dipelak minangka tutuwuhan hias di kebon atanapi buruan imah alatan kaéndahan bungana. Salaku tambahan, kembang ieu ogé dianggap miboga harti simbolis salaku lambang kahadean sareng katulusan haté.

## Manpaat 
* **Tutuwuhan Hias:**
** Kembang bokor sering dipelak minangka hiasan di kebon atawa buruan imah alatan kaéndahan bungana anu mencolok.
* **Simbolisme Budaya:**
** Dina sababaraha budaya, kembang bokor dianggap ngalambangkeun ketulusan, rasa syukur, jeung kaanggunan.
* **Pangobatan Tradisional:**
** Sababaraha bagian tina tutuwuhan ieu, saperti daun jéung akarna, dipaké dina pangobatan tradisional pikeun ngubaran rupa-rupa panyakit, contona batu ginjal jeung radang sendi

## Budidaya 
# **Pemilihan Bibit:**
#* Bibit bisa didapet tina stek batang atawa biji. Stek batang leuwih sering dipaké sabab leuwih gancang tumuwuh dibandingkeun biji.
# **Penanaman:**
#* **Media Tanam:** Campuran taneuh subur, humus, jeung pasir pikeun ngaronjatkeun drainase.
#* **pH Taneuh:** pH taneuh mangaruhan warna kembang; taneuh asam ngahasilkeun kembang biru, sedengkeun taneuh basa ngahasilkeun kembang beureum atawa ungu
#* **Lokasi:** Tanam di tempat anu meunang cahaya panonpoé cukup, tapi hindarkeun cahaya panonpoé langsung anu teuing terik.
# **Perawatan:**
#* **Penyiraman:** Lakukeun penyiraman sacara teratur, utamana dina usum halodo, pikeun ngajaga kalembaban taneuh.
#* **Pemupukan:** Paké pupuk organik atawa NPK sabulan sakali pikeun ngarojong pertumbuhan kembang. Tapi, ulah teuing loba méré pupuk sabab bisa nyababkeun daun leuwih gancang tumuwuh dibandingkeun kembang. 
#* **Pemangkasan:** Pangkas cabang anu geus kolot atawa ruksak pikeun merangsang pertumbuhan cabang jeung kembang anyar.
# **Pengendalian Hama jeung Panyakit:**
#* **Hama:** Kutu daun jeung ulat bisa ngaganggu kembang bokor; gunakeun insektisida alami pikun ngontrol hama ieu.
#* **Panyakit:** Jamur bisa nyababkeun daun nguning; pastikeun taneuh teu teuing baseuh pikeun nyegah pertumbuhan jamur.

Ku perawatan anu tepat, kembang bokor bisa jadi hiasan anu éndah jeung awét di lingkungan anjeun.

## Sumbér