Piteket Kebantenan

**Prasasti Kebantenan** nujul ka lima lémpéng tambaga nu kapanggih di Kebantenan, Bekasi. Ieu prasasti kiwari disimpen di Musieum Nasional, Jakarta, dinomeran E.42-a (I), E.42-b (II), E.43 (III), E.44 (IV), jeung E.45 (V). Ieu papanggihan kungsi dilaporkeun dina NGB. 1886:30 jeung NBG. 1911. XXVIII. Prasasti Kebantenan eusina maké basa Sunda kuna jeung tanpa titimangsa, tapi dumasar gaya jeung jenis aksarana katut ngaran raja nu disebutkeun, kanyahoan yén ieu prasasti téh dikaluarkeun ku Sri Baduga Maharajadiraja nu ngawasa Pakuan Pajajaran (1482-1521).

## Eusi 
Éta lima lémpéng prasasti téh, anu tilu aya tulisanana bulak-balik, sedengkeun nu dua ukur sabeungeut.

### Lémpéng E.42-a 
500px|Piteket Kebantenan lambar E42a *recto*
* Hareup
:*// Ø // Oṁ Avighnam as·tu, nihan· sakakala ra-
:* hyaṁ niskala vas·tu ○ kañcana pun·, turun· ka ra-
:* hyaṁ niṁrat· kañcana, ma○kaṅuni ka susuhunan· Ayə-
:* na ḍi pakuAn· pajajaran· pun·, mulaḥ mo mihape

500px|Piteket Kebantenan lambar E42a *verso*
* Tukang
:*ḍayəhan· ḍi jayagiri, ḍəṁ ḍayəhan· ḍi su‹n›ḍasəmbava,
:*Aya ma nu ṅabayuAn· ○ Iña Ulaḥ ḍek· ṅahəryanan·
:*Iña, ku na ḍasa, cala○gara, kapas· timbaṁ, pare
:*ḍoṁḍaṁ pun·, maṅ‹k›a ḍituḍi‹ṁ› ka para muhara, mulaḥ ḍek· men·-

### Lémpéng E.42-b 
500px|Piteket Kebantenan E42b
:*taAn· Iña beya pun·, kena Iña nu puraḥ ḍibuhaya,
:*mibuhayakən· na kacari○taAn· pun·, nu pagəḥ ṅavaka-
:*n· na ḍevasasan·na ○ pun· Ø , Ø

### Lémpéng E.43 
500px|Piteket Kebantenan E43 sisi hareup
* Hareup
:*// Ø // pun· Ini pitəkət· śri buḍuga maharaja ratu haji
:*ḍi pakvan·, śri saṁ ratu ḍevata, nu ḍipitəkətan· ma na lə-
:*maḥ ḍevasasana, ḍi su‹n›ḍasəmbava, mulaḥ vaya nu ṅubaḥ ya,
:*mulaḥ vaya nu ṅahəryanan ya,  tebeḥ timur haṁgat· ciraAb·
:*, ka saṁ hyaṁ salila, ti barat· haṁgat· ru‹ṁ›səb·, ka mu‹ñ›jul· ka ci-
:*bakekeṁ, ciho‹ñ›je, ka mu(ha)ra cimu‹ñ›caṁ pun·, ti kiḍul·

500px|Piteket Kebantenan E43 sisi tukang
* Tukang
:*haṁgat· L̥ vəṁ comon·, mulaḥ mo mihape ya, kena
:*na ḍevasasana saṁgar kami ratu, saparaḥ jalan· gəḍe,
:*kagiraṁkən·, L̥ maḥ laraṁṅan· pigəsanən·na para viku
:*pun·, Ulaḥ ḍek· vaya nu kəḍə ḍi bənaṁṅiṁ ṅagurat· ke-
:*naIṁ heman·, ḍi viku pun·

### Lémpéng E.44 
* Hareup
:*Ini pitəkət(·) nu (s)eba ḍi pajajaran· mi(t)ə(k)ə-
:*tan(·) ti kabuyutan·  ḍi su‹n›ḍasəmbava, aya ma nu ṅaba-
:*yuAn· mulaḥ A(ya)  nu ñəkapan ya, mulaḥ aya
:*nu munaḥ-munaḥ Iña, nu ṅahəryanan·, lamun aya nu

* Tukang
:*kəḍə pa‹L̥›baḥna luraḥ su‹n›ḍasəmbava, ku ṅaIṁ ḍititaḥ ḍipaEḥ-
:*han·, kena Eta luraḥ kavikvan·,

### Lémpéng E.45 
:*// Ø // pun· Ini pitəkət· sri baḍuga maharaja ratu haji ḍi pakvan· sri saṁ
ratu -
:*ḍevata, nu ḍipitəkətan· ma na L̥ maḥ ḍevasasana, ḍi gunuṁ samaya
sugan·n aya
:*nu ḍek· ṅahəriAnan· Iña, ku paluluraḥhan· ku paL̥L̥maḥhan· mulaḥ aya
:*nu ṅahəriyanan· Iña, ti timur ha‹ṁ›gat· ciUpiḥ ti barat· ha‹ṁ›gat· ciləbu
:*ti kidul· ha‹ṁ›gat· jalan· gəḍe pun· mulaḥ aya nu ṅahəriAnan· Iña ku ḍa-
:*sa ku calagara Upəti paṁgəR̥ s· R̥ ma Ulaḥ aya nu me‹n›taAn· Iña -
:*kena, saṁgar kami ratu nu puraḥ mibuhayakən· na karatu(ya)n· nu
pagəḥ ṅavakan·
:*na ḍevasasana pun· Ø Ø

## Rujukan 
* Richadiana Kartakusuma (1991). Anekaragam Bahasa Prasasti di Jawa Barat Pada Abad Ke-5 Masehi sampai Ke-16 Masehi: Suatu Kajian Tentang Munculnya Bahasa Sunda. Tesis
* Aditia Gunawan & Arlo Griffiths. Old Sundanese Inscriptions: Renewing the Philological Approach. Archipel, 101 | 2021, 131-208.https://doi.org/10.4000/archipel.2365