Kala karatuan

**Kala karatuan** nujul kana guratmangsa karatuan (karajaan) saméméh ngadegna Républik Indonésia.

## Milénium kahiji 
* **70**: Pasukan Romawi anu dipingpin ku panglima Titus nyerang Bangsa Yahudi di Baitul Maqdis
* **150**: Salakanagara di Jawa
* **abad ka-4**: Karajaan Kutai di Kalimantan
* **abad ka-5**: Tarumanagara di Jawa
* **414**: Biksu Fa Hien ka Ye Po Ti
* **450-an**: Prasasti Jambu
* **571**: Kanjeng Nabi Muhammad Shollallahu Alaihi Wasallam dilahirkeun
* **632**: Kanjeng Nabi Muhammad Shollallahu Alaihi Wasallam tilar dunya
* **636**: Perang Yarmuk
* **661**: Ngadegna kakholifahan Bani Umayyah
* **669**: Warta Cina ngabéjakeun datangna utusan Tolomo (Taruma),sanggeus taun ieu, teu kabéjakeun deui datang utusan Tolomo
* **670**: Sunda Galuh di Jawa
* **682**: Prasasti Kedukan Bukit ditulis di Sriwijaya (Palémbang, Sumatra)
* **686**: Dina Prasasti Kotakapur, Sriwijaya ngancem arék ngarurug Bumijawa, para ahli aya anu ngahartikeun Bumijawa téh Pulo Jawa tapi ari Boechari mah ngahartikeun Bumijawa Lampung.
* **717**: Mimitian Kalénder Sanjaya (Sanjayawarsa)
* **732**: Wangsa Sañjaya didirikan menurut Prasasti Canggal
* **750**: Ngadegna kakholifahan Bani Abbasyiah
* **751**: Perang di walungan Talas antara Bani Abbasyiah ngalawan Cina Dinasti Tang
* **760**: Prasasti Dinoyo
* **824**: Candi Borobudur dibangun ku Samaratungga ti Wangsa Sailéndra
* **850**: Candi Prambanan atawa Rara Jonggrang dibangun
***904**/**826S**: Prasasti Pesindon
* **929**: Mpu Sindok mindahkeun puseur dayeuh Medang ti Jawa Tengah ka Jawa Timur, dimimitian dinasti anyar nyaéta Wangsa Isyana
* **932**: Prasasti Kebonkopi II

## Milénium kadua 
### Abad ka-11
* **1017**: Medang jaman Dharmawangsa Teguh ngalaman mahapralaya, akibat serangan Haji Wurawari
* **1019**: Salah saurang anu salamet tina kajadian mahapralaya nyaéta Airlangga, ngadegkeun karajaan Kahuripan
* **1025**: Sriwijaya dirurug karajaan Chola
* **1030**:
**Prasasti Sanghyang Tapak (952 Saka) dikaluarkeun ku Sri Jayabhupati
** Prasasti Horren
** Airlangga merangan Hasin, Wuratan, jeung Wengker
* **1032**: Airlangga mindahkeun puseur dayeuh karajaan ti Watan Mas ka Kahuripan
* **1042**: 
** Airlangga mindahkeun puseur dayeuh karajaan ti Kahuripan ka Dahana
** Airlangga meulah Kahuripan jadi Janggala jeung Pangjalu
* **1071**: Perang Manzikert antara Turki Seljuk ngalawan Romawi
* **1099**: Tentara Salib ngarebut Baitul Maqdis

### Abad ka-13
* **1200**-an: Islam mekar di Acéh.
* **1222**: Kén Angrok ngarurug Kadiri, nelasan Kertajaya, laju ngadegkeun Tumapel.
* **1225**: Ceuk Cau Ju Kua dina bukuna Chu Fan Chi, Sin-t'o aya dina kakawasaan San Fo Tsi.
* **1227**: Anusapati naék tahta di Tumapel ngagantikeun Kén Angrok
* **1229**: Prasasti Sadapaingan
* **1248**: Ranggawuni naék tahta di Tumapel ngagantikeun Anusapati
* **1257**: Baab Mashur Malamo ngadegkeun Kasultanan Ternaté di Maluku
* **1268**: Krtanagara naék tahta di Singhasari, ngagantikeun Ranggawuni. Karajaan Tumapel leuwih kawentar ku sebutan karajaan Singhasari di jaman Krtanagara
* **1275-1290**: Kertanagara ngirim ékspédisi Pamalayu ka Kadatuan Malayu di Sumatra.
* **1292**: Jayakatwang nelasan Kertanagara; Singasari anggeusan.
* **1293**:
**Mongol ngarurug ka Jawa minangka hukuman pikeun Kertanegara ti Kublai Khan ti Dinasti Yuan, tapi kalah éléh.
**Majapahit diadegkeun ku Radén Wijaya di wétan Jawa.
* **1294**: Sang Lumahing Taman naék tahta Sunda ngaganti Sang Rakéyan Darmasiksa
* **1300**: Sang Lumahing Tanjung naék tahta Sunda ngaganti Sang Lumahing Taman

### Abad ka-14 
* **1308**: Sang Lumahing Kikis naék tahta Sunda ngaganti Sang Lumahing Tanjung
* **1309**: Jayanegara ngaganti Radén Wijaya di Majapahit
* **1328**: Tribhuwana Wijayatunggadewi ngagantik Jayanegara di Majapahit
* **1330**: Sang Lumahing Kiding naék tahta Sunda ngagantikeun Sang Lumahing Kikis
* **1340**: Aki Kolot naék tahta Sunda ngagantikeun Sang Lumahing Kiding
* **1350**: 
**Prebu Maharaja naék tahta Sunda ngaganti Aki Kolot
** Hayam Wuruk nyilih Tribhuwana Wijayatunggadewi di Majapahit
* **1357**: 
**Perang Bubat
** Padompo
** Hiyang Bunisora nyilih lanceukna, Prebu Maharaja, anu palastra di Majapahit
* **1365**: Kakawin Jawa kuno Nagarakertagama ditulis.
* **1429**: Ratu Suhita ngaganti Wikramawardana ngawasa Majapait.
* **1447**: Kertawijaya (Brawijaya I) ngaganti Suhita di Majapait.
* **1684**:
**VOC ngabuang Syeikh Yusuf ka Sri Lanka
**VOC ngangkat bupati-bupati di Priangan

### Abad ka-18 
* **1703-1707**: Pabaruntakan Radén Alit Prawatasari ka VOC di Cianjur nepika Banyumas
* **1705**: Priangan Timur jeung Cirebon dipasrahkeun ku Susuhunan Pakubuwana I ka VOC
* **1706**: 
** Gubernur Jendral Joan van Hoorn ngangkat Pangéran Arya Cirebon salaku opzigter atawa pamangku wilayah Priangan
** Untung Surapati palastra
* **1707**: Herman de Wilde ngabongkar kuburan Untung Surapati, mayitna di duruk, tuluy lebuna di piceun ka laut
* **1708**: Amangkurat III sumerah ka VOC, ku VOC di buang ka Sri Langka
* **9 Oktober 1740**: Pembantaian urang Tionghoa di Batavia.
* **1743**: Ku bantuanna VOC, karaton Kartasura hasil direbut ti leungeun pabaruntak sok sanajan dina kaayaan geus ajur. Pasukan gabungan Kartasura, VOC, jeung Madura, terus ngungudag Amangkurat V nepika kacerek tuluy dibuang ka Sri Langka, ngan ari Mas Said mah teu katéwak
* **1745**: Sanggeus diayakeun panalungtikan pikeun rélokasi karaton, kapilih desa Sala ku usulna Baron van Hohendorff salaku tempat ngadegna karaton. Susuhunan Pakubuwana II tuluy ngadegkeun puseur dayeuh anyar di désa Sala, di gigireun Bangawan Beton. Alternatif lianna keur lokasi karaton harita nyaéta Talawangi jeung Sanasewu
* **13 Pébruari 1755**: Kasapukan Giyanti ngabagi Karajaan Surakarta jadi Kasunanan Surakarta jeung Kasultanan Ngayogyakarta
* **31 Désémber 1799**: Vereenigde Oost-Indische Compaigne (VOC) dibubarkeun.

### Abad ka-19 
* **1803** - **1838**: Perang Padri
* **1825**-**1830**: Perang Diponegoro
* **28 April 1859**: mimiti Perang Banjar
* **26 Maret 1873**: mimiti Perang Acéh
* **1894**: Perang Lombok.

### Abad ka-20 
## Rujukan