Wolff Schoemaker

**Prof. C.P. Wolff Schoemaker** mangrupa arsitek nu kacida ahlina. Di Bandung sorangan, anjeunna geus nyieun 25 rancangan. Lolobana anjeunna nyieun wangunan ibadat. Ti mimiti gareja nepi ka masigit.

## Biografi jeung Karyana
Gumelar di Banyubiru, Semarang Jawa Tengah tanggal 25 Juli 1882. Prof. Ir. Charles Prosper Wolff Schoemaker salila hirup kungsi nyebutkeun yén anjeunna asup Islam jeung ngaranna diganti jadi Kemal Schoemaker tapi layonna angger dimakamkeun di Astana Kristen Pandu, Blok CB Kelas 1 nomor 1086. Salila hirupna, anjeunna sok ngarancang sababaraha wangunan di Dayeuh Bandung.

Karya Schoemaker nu punjul dina ngarancang wangunan ibadat katembong tina wangunan gereja St. Petrus. Gereja ieu diwangun di taun 1922 kalawan acuan prinsip Néo Gothik nu dihijikeun jeung langgam lokal sacara kawates. Denah wangunanna bentuk salib kalawan interior kaca patri nu aya di tembok wétan panti iman. Di isuk-isuk, cahya bisa ditingali sacara pinuh ku umat nu miluan misa isuk. Gereja St. Petrus ngabogaan ciri khas mangrupa hateup menara loceng lancip, luhurna 26 meter, dijieun ti struktur baja. Masjid Raya Cipaganti, masjid ieu sakalian mangrupa wangunan ibadat umat Islam nu diwangun di tengah masarakat Eropa. Dina taun 1933, daerah Cipaganti jeung sakurilingna mangrupa paniisan urang Walanda jeung masarakat Eropa lianna.

Wangun hateup masigit éta kasusun tilu jeung di luhurna aya tambahan, mangrupa ngahijina sababaraha gaya arsitektur modérn jeung tradisional. Interiorna dihias ku lampu antik nu dijieun ti bahan logam konéng. Lampu éta biasa disebut “lampu gambreng”. Ditempatkeun digantung di tengah rohang solat. Dina salah sahiji kolom sakaguruna aya ragem hias ornamen kaligrafi jeung floral. Titi mangsa pangwangunan masigit éta dipasang dina salah sahiji sisi bagéan hareup masigit. Aya hiji prasasti nu napel di tembok hareup wangunan masigit aya  tulisan:

thumb|300px|right|Villa Isola
Pada bagéan handapna aya tulisan nu ngajelaskeun arsitek jeung pelaksana pangwangunan masjid éta: *Architect Prof. Schoemaker. Anu Ngadegkeun Anggadibrata. Dibantoe Koe Keramisch Laboratorioem* (kiwari Balai Besar Keramik).
## Kontroversi Astana Wolff Schoemaker
Prof. Ir. Charles Prosper Wolff Schoemaker tilar dunya dina interniran Jepang di Bandung. Saperti nu geus dijelaskeun, saurna Wolff Schoemaker kungsi asup Islam alias jadi *Muallaf* ngan angger dikurebkeun di Astana khusus Kristen. Dina tutunggul watuna katulis:

Salajengna teu kabaca deui sabab kakubur ku taneuh. Dina ahir Juli 2002, astana ieu kungsi rék dibongkar sabab salila salapan taun teu mayar retribusi. Sanajan gedéna ngan Rp 20.000/taun. Rencana éta ahirna dibatalkeun sanggeus putra bungsuna almarhum présidén Sukarno, Guruh Soekarnoputra méré bantuan.

Astana *maestro* nu ngarancang wangunan éta sabenerna geus lila ditéangan cucuna, Juan Schoemaker nu kaleungitan akina. Anjeunna ngan nyaho, akina nyaéta arsitek di Nusantara. Tapi di manana anjeunna teu apal di mana. Sakanyahona mah akina loba ngarancang wangunan di dayeuh Bandung. Juan gawé salaku panalungtik ka Johns Hopkins University. Salila usaha néangan mangtaun-taun, unggal datang ka Indonésia, anjeunna sok boga tarékah néangan informasi ngeunaan astana akina. Ahirna, taun 2003 anjeunna manggihan astana akina.

Gambar:Kalakop - Braga Street.jpg|Kalakop
Gambar:COLLECTIE TROPENMUSEUM Mensen voor de met filmaffiches beplakte gevel van de Majestic bioscoop waarin zich tevens een Chinees restaurant en een dancing bevinden TMnr 60044085.jpg|Restoran China
Gambar:COLLECTIE TROPENMUSEUM Katholieke kerk Bandoeng TMnr 60016845.jpg|Gereja St. Petrus
Gambar:Gedung.Merdeka.jpg|Gedung Merdeka
Gambar:Grand Preanger Bandung 2008 sk.jpg|Grand Préanger Hotel

## Catetan