open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Raden Kartawinata

[jmpl|234x234px| *Potrét Radén Kartawinata***Gumelar**        1846**dipikawanoh**   Juru Basa, *Penerjamah,*    Patih Sumedang (1883), Patih Sukabumi (1892)**Pasangan**        Radja Retna**Anak**                R. Soeria Tanu Ningrat                    [Soeria Kertalegawa|R.A.A Soeria Kertalegawa                    R. Soeria Kerta Prawita                    R. Pandji Soeria Pamekas                    Modjaningrat                    Hamisah                    Abas Soeria Nata Atmadja**Sepuh**           Muhamad Musa (Bapa)                  R. A. Perbata Mirah  (Indung)**Baraya**     Nyi Radén Ratnaningrum               Nyi Radén Lenggang Kencana

Radén Soeria Nata Ningrat               Radén Ayu Lasminingrat               Radén Haji Zaenal Asikin

]]
**Radén Demang Soerja** **Nata Legawa** (1846-1904) anu dipikawanoh **Radén Kartawinata** nyaéta *penerjamah* Sunda ti kalangan pribumi anu munggaran. Lahir ti pasangan Muhamad Musa jeung **R. A. Perbata**, anu kalungguhanna salaku panghulu (1864-1886) ogé sastrawan Sunda. Muhamad Musa katut **Kartawinata** mangrupa inohong penting dina mekarna tradisi citak di tatar Sunda, jeung dianggap salaku panaratas tulisan buku citak Sunda di abad 19. Kartawinata anclub kana kasusastraan Sunda ti anjeunna sakola di Sumedang. Sabérésna sakola, anjeunna jadi murid anu dipikanyaah ku K.F. Holle, urang Walanda anu diangkat jadi panaséhat pamaréntah di Hindia Belanda nu sakaligus sobat dalit ti ramana sorangan. Gedé pangaruh ti K.F. Holle dina minat kasusastraan Sunda keur **Kartawinata**, kabukti K.F. Holle ngarékoméndasikeun **Kartawinata** pikeun ngalungguhan posisi anu saacanna mémang can aya dina birokrasi kolonial tatar Sunda, nyaéta jadi *penerjemah* basa Sunda munggaran anu asalna ti kalangan pribumi.

## Karya-karyana 
Karya-karyana mangrupa buku tarjamahan anu diantarana: 

* *Soendasch-Hollandsche samenspraken* (Kamus Bahasa Sunda-Walanda) 
* Kitab conto-conto surat anyar 
* Punika cariyosipun Kapitan Mariyon : saking tĕmbung Wĕlandi  
* Carita Tuwan Kapitan Willem IJsbrandtzoon Bontekoe 
* Tjarita Kapitan Bontékoe

* Pondokna Oendang-Oendang Wadya Bala Daratan Oerang Pribumi di Indiya
* *300 Rekenkundige voorstellen voor eerst beginnenden*
* Boekoe wet hal pangadilan hoekoeman baris oerang priboemi di Indië-Nederland
* Mitra noe tani (*de vriend van den Javaanschen-Landman*)
* *Geschiedenis van de Sundalanden* (Babad Tanah Pasundan)

## Rujukan
Bana Goerbana Kartasasmita

**Bana Goerbana Kartasasmita** atawa **Bana Kartasasmita** (nénéhna Bana, Gumelar di Jakarta, 24 Agustus 1937), salah sahiji matématikawan urang sunda. Anjeunna kungsi kuliah di FIIPA UI (kiwari FIMIPA ITB), tapi teu réngsé lantaran meunang kasempetan pikeun nyuprih élmu di *Wichita State University*, Urbana Champaign, Amérika. Sanggeus lulus, anjeunna neruskeun kuliahna di paguron luhur Universitas Illinois, sarta meunangkeun gelar *Master of Science* jeung doktorna (tuluy-tuluy dina taun 1968 jeung 1975) ti paguron luhur nu sarua.

Pacabakan nu kungsi dilakukeun:

1.      di laboratorium Universitas Wichita jeung Universitas Stanford;

2.      staff local KBRI Washington DC dina taun 1963-1965;

3.      asistén pengajar Bahasa Indonesia, Universitas Northern Illinois jeung Universitas Wisconsin;

4.      Dosén ITB dina taun 1976; jeung

5.      Sekretaris Komunikasi dan Kebudayaan Rektor ITB.

Lian ti éta, anjeunna ogé kungsi ngajabat salaku pupuhu himpunan Ahli Matématika Indonésia dina taun 1980-an, tur kungsi nyanggem kieu “Pangajaran Matématika tingkat dasar jeung menengah di Indonésia kakara nincak dina ngajar mikir matématis, encan kana panalungtikan jeung tahap pengembangan”.

## Rujukan
Benjamin Mangkoedilaga

**Benjamin Mangkoedilaga** nyaéta salah sahiji hakim agung di Mahkamah Agung taun 2000-2002. Anjeunna lahir di Garut, tanggal 30 Séptémber 1937.

## Karir 
Saatos lulus studi ti Fakultas Hukum UI dina taun 1967, anjeunna diangkat jadi hakim di Pengadilan Negeri Rangkasbitung ti taun 1967 nepi 1974. Tuluy, anjeunna pindah ka Bali, ditugaskeun di Pengadilan Negeri Denpasar nepi taun 1979. Dina taun 1979, Benjamin balik deui ka Jakarta, jadi hakim di Pengadilan Negeri Jakarta Utara nepi ka taun 1982.

## Rujukan
Julia Suryakusuma

**Julia Suryakusuma** mangrupikeun putri diplomat anu dibabarkeun di New Delhi, India dina kaping 19 Juli 1954. Anjeunna teras-terasan ngiring sareng sepuhna anu ngajalankeun tugas. Salian ti India, ogé kantos ngiring di Inggris (1959-1962), Hongaria (1962-1964) sareng Italia (1968-1971). Saba'da SMA di Jakarta, Julia neraskeun pendidikanana di Fakultas Psikologi, Universitas Indonesia (1974-1976).

## Rujukan
Nanang Iskandar Ma'soem

'''Nanang Iskandar Ma'soem''', gumelar di Tasikmalaya, 6 Agusus 1948. Bapana Haji Ma'soem, nyaéta pangadeg PT Al Ma'soem sareng Yayasan Al Ma'soem.

Anjeunna dipaparin lima putra ti hiji istri. Ti saprak budak kénéh, Nanang tos mantuan usaha bapana dugi ka maotna pun biang taun 2001. Sapaninggalan Haji Ma'soem, Nanang neraskeun usahana bapana minangka direktur Yayasan Al Ma'soem, nu aktipitasna di sektor bahan bakar minyak, air mineral, sareng atikan ti tingkat SD dugi ka Perguruan Tinggi.   

Salian ti éta, Nanang ogé jadi staf pangajar di Universitas Padjadjaran, Bandung.

## Atikan 
Nanang kantos sakola di SDN Bojongloa, Rancaekek, teras ka SMPN 4 Bandung, SMAN 2 Bandung. Anjeunna kuliah dugi ka nyandak master ti Universitas Padjadjaran, Bandung.

## Rujukan
Rachmat Djatnika

**Rachmat Djatnika,** nyaéta rektor UIN Sunan Gunung Djati Bandung ka-5, anu kantos ngajabat ti periode 1986-1995, anu ayeuna janten Guru Besar di UIN Sunan Gunung Djati Bandung. Salah sawios karya tulis anjeuna nu kasohor nyaéta "*Sejarah Masa Lalu Untuk Cerminan Masa Kini Dan Mantap Masa Depan Perjuangan K.H. Wasid dan Para Ulama Banten lainnya Menentang Kolonialisme belanda Pada Tahun 1888 M*".

## Rujukan
Dicky Candra

**Dicky Candra** nyaéta saurang turunan menak. Salain kasohor sebagei tukang bodor anjena ogé sempet diangkat janten wakil bupati garut periode 2009-2013. 

Dicky Candra lahir di Tasikmalaya, Jawa Barat, 12 Mei 1974 anjeuna mulai karir di dunia hiburan pas janten coverboy di majalah Mode. Ti dinya anjeun na mulai kabanjiran tawaran maen sinetron pas dekade 90-an.

## Referensi
Apong Hérlina

**Apong Hérlina** () nyaéta salah saurang alumni Fakultas Hukum Universitas Indonésia taun 1989.  Anjeunna aktivis hukum di Indonésia. Saparantos lulus kuliah, anjeunna kungsi ngajabat jadi tenaga sukaréla di Lembaga Bantuan Hukum (LBH) Jakarta, taun 1988 dugi 1989. Taun 1997 dugi 2000, anjeunna dipercanten jadi diréktur di Lembaga Bantuan Hukum (LBH) Jakarta. 

Apong kungsi nyuprih élmu D3 Bahasa Inggris di IKIP Jakarta, anu ayeuna mah kasohor ku Universitas Negeri Jakarta (UNJ), anu lulus taun 1987. Anjeunna mangrupi salah saurang anggota DPP Asosiasi Perempuan Indonésia untuk Keadilan (APIK) nalika taun 1995. Apong ogé kauninga kungsi jadi koordinator Kelompok Perempuan untuk Keadilan Buruh (KPKB) jeung *Cénter for Indonesian Migrant Workers* ti saprak taun 1996. Langkung ti dinya, anjeunna ogé kungsi jadi anggota Tim Naskah Akademis Badan Pembinaan Hukum Nasional (BPHN) nalika 1993, Komisi Nasional Perlindungan Anak taun 1998, *Convention Watch Working* *Group* di Program Kajian Wanoja Pascasarjana Universitas Indonésia nalika 1995, jeung sékrétaris Komite Aksi Pembébasan dan Narapidana Politik ti saprak 1998. 

## Rujukan
Atjoem Kasoem

**Atjoem Kasoem** nu gumelar di Kadungora, Garut 9 Januari 1916, anjeunna téh pangusaha nu boga toko tasma di jalan Braga, Bandung. Sateuacanna, jadi pagawé toko tasma nu bogana téh urang Jérman, Kurt Schlosser. Ti dinya anjeunna téh diajar ogé panyoalan tasma.

Ti saprak loba urang Jérman ditaréwakan ku pamaréntah Hindia Walanda, lajeng Kurt Schlosser kedah digentos kapamilikan toko tasma éta daék teu daék dibikeun ka pagawéna nyaéta Kasoem. Pas keur jaman pamaréntahan Jepang, Kasoem jadi urang pribumi mimiti nu boga toko tasma di Indonésia éta gé dibantosan ku Ki Hajar Déwantara panyoalan ngurus itu ieu da anjeunna caket jeng pamaréntah Jepang.

Taun 1960, Kasoem indit ka Jérman Barat jang diajar. Lajeung pas tos balik deui ka Indonésia, anjeunna pas taun 1974 ku artos 69 juta téh ngabangun pabrik lénsa tasma nu aya di Kawédanan Lélés, Garut, diistrénan taun 1974. Kasoem ngantunkeun kaping 17 Juni 1979.

Pamaréntah Indonésia méré pangajén alatan jadi panaratas optik di Indonésia.

## Rujukan
Dumbo

***Dumbo*** nyaéta salah sahiji pilem animasi anu diproduksi ku Walt Disney jeung didistribusikeun ka bioskop ku RKO Radio Pictures dina tanggal 23 Oktober 1941 di Amérika Sarikat.

## Referensi
Achmad Tirtosudiro

Letnan Jenderal TNI (Purn.) **Achmad Tirtosudiro**, nami keur leutik Muhamad Irsyad atawa Mamit (gumelar di Purwakarta 8 April 1922 Bapana Tirtosudiro saurang pagawé Djawatan Karéta Api (DKA) asalna ti Kutoarjo, Jawa Tengah. Indungna Siti Aminah, putra H. Thoha anu ngadegkeun Pasantrén Legok, Pléréd, Purwakarta. Achmad kungsi jadi wartawan, diaping ku Otto Iskandardinata dina danget ngelola surat kabar *Sipatahoenan.*    

## Atikan 
Achmad Tirtosudiro nyuprih élmu ti  *Hollandsch-Inlandsche School* atawa HIS di Cirebon, Cimahi, Bandung, jeung HIS Arjuna di Bogor taun 1928-1935. Anjeunna ogé lulusan ti MUKO Bogor (1939), AMS (*Algemeen Midelbare School*) Yogyakarta di taun 1941. Anjeunna kungsi miluan atikan dasar militér nu diayakeun ku Jepang nyaéta Chuo Seinen Kunrensho di taun 1943-1944 jeung Tyuo Kyo Shu Sho di taun 1944-1945. Achmad Tirtosudiro ogé kungsi diajar di Universitas Gadjah Mada jurusan hukum, nanging henteu rengsé. Tahun 1955, anjeunna sakola militér ka Amérika Serikat di Kota Fort Leavenworth Nagara Bagian Kansas. 

## Organisasi 
Achmad Tirtosuryo nyaéta salah sahiji inohong anu ngadegkeun Himpunan Mahasiswa Islam (HMI) jeung Ikatan Cendekiawan Muslim (ICMI). Dina waktu kuliah di Universitas Gadjah Mada, Achmad kungsi jadi Ketua Umum Pengurus Besar Himpunan Mahasiswa Islam (1948), Komandan Kompi Bandung TRI-KA (1947-1948), Kepala Bagian Yogya-Korps Karta Mahasiswa (1947-1948), jeung Ketua Umum Perhimpunan Pemuda Mahasiswa Indonésia (1948).

## Rujukan
Suparna Sastra Diredja

**Suparna Sastra Diredja** nyaéta saurang pajuang anu dileungitkeun tina Indonesia ti saprak Gerakan 30 September 1965. Anjeunna lahir di Kabupatén Garut, Jawa Barat, dina tanggal 2 Pébruari 1915.

## Rujukan
Maudy Koesnaedi

**Maudy Koésnaédi** téh nyaéta salah sahiji modél, aktris, jeung préséntér TV nu gumelar 8 April 1975. Ngaran lengkepna mah Maudy Kusnaria Koésnaédi, seuweuna Koesnaedi Bagdja jeung Sondari Soemijati. 

Ngaranna mimiti sohor sabada merankeun tokoh Zaenab, wanoja pikayungyuneun dina sinétron *Si Doel Anak Sekolahan* bareng jeung Rano Karno. Inyana mitembeyan nété karirna dina dunya modelling nepi ka diistrénan salaku None Jakarta 1993. Dina dunya modelling, Maudy Koésnaédi kungsi jadi modél vidéo klip dina lagu *Andai Dia Tahu* nu dilagukeun ku grup band Kahitna (taun 1996) jeung *Kau yang Terindah* yasana Java Jive (taun 1997). Salian ti jadi modél, Maudi Koésnaédi kungsi nyutradaraan sandiwara musikal Batawi nu judulna *Cinta Dasimah* taun 2009*.*

Bakatna dina dunya seni peran tuluy mékar ngaliwatan pilem-pilem nu dipaénkeun ku inyana. Maudy Koésnaédi kungsi merankeun tokoh Inggit Garnasihdina pilem* Soekarno*(taun 2013),salah sahiji garwaSoekarnonu ahirna pepegatan. Maudy gé merankeun tokoh nu sarua (Zaenab) dina pilemSi Doel Anak Sekolahan nu di-remake kalawan judul* Si Doel The Movie* (taun 2018) jeung* *Akhir Kisah Cinta Si Doel** (taun 2020). Di saluareun éta, Maudy Koésnaédi kungsi merankeun rupa-rupa tokoh dina sawatara pilem lianna.

Préstasina dina dunya seni peran geus ngalantarankeun Maudy nyangking sawatara pangajén, diantarana nyaéta  *Aktris Terbaik - Piala Vidia Festival Film Indonesia 2011, 50 Wanita Tercantik di Indonesia* ( taun 2012), *Aktris Pendukung Wanita Terbaik* - Indonesian Movie Awards (taun 2014), *Presenter Non Berita Terbaik* - Anugerah Komisi Penyiaran Indonesia (taun 2016), 10 Wanoja Inspiratif (taun 2016), jeung salian ti éta. https://id.wikipedia.org/wiki/Maudy_Koesnaedii

Taun 2001, Maudy Koésnaédi jatukrami ka Frederik Johannes Meijer atawa nu nelah disebut *Erik Meijer,* jajaka turunan Walanda tur diparengkeun boga budak nu dingaranan Eddy Maliq Meijer taun 2007*.*
Kahuruan Lapas Tangerang

**Kahuruan Lembaga Pamasarakatan Kelas I Tangerang**, atawa ilaharna dipikawanoh minangka **Kahuruan Lapas Tangerang**, mangrupa hiji insidén kahuruan anu kajadian di Lembaga Pamasarakatan Kelas I Tangerang dina tanggal 8 Séptémber 2021. Kahuruan ieu niwaskan 46 urang jeung mikaraheut 76 urang, kalawan rincian 73 urang raheut hampang jeung 3 urang raheut beurat.

## Référénsi
Éka Kurniawan

**Éka Kurniawan** (gumelar di Kota Tasikmalaya, Jawa Barat, 28 Nopémbér 1975, umurna 45 taun) nyaéta Novélis Indonesia anu ayeuna ngamimitian dina dunya tulisan internasional, tur geus narima sababaraha pangajén. saméméha, anjeuna ngaréngsékeun studi S-1 di Fakultas Filsafat Universitas Gadjah Mada, Yogyakarta.

Eka kawéntar ku karyana Cantik Itu Luka, anu dirilis taun 2002. Novel ieu geus diterbitkeun dina sababaraha basa asing.

## Rujukan
Urang Ainu

, alat musik tradisional has urang Ainu.]]
]]

   (ogé disebut *Ezo* dina téks-téks sajarah) nyaéta hiji kelompok étnis pribumi di Hokkaidō, Kapuloan Kuril, jeung sabagéan badag Sakhalin. Kira-kira ayeuna téh aya leuwih ti 150.000 urang Ainu; jumlah anu pastina mah teu dipikanyaho ku sabab loba urang Ainu anu nyumputkeun asal usul maranéhannana alatan masalah étnis di Jepang. Mindeng pisan kapanggih urang Ainu anu hirup kénéh teu nyahoeun gurat katurunan maranéhannana, lantaran kolot jeung aki-ninina ngarahasiakeun pikeun ngariksa barudak maranéhna ti masalah sosial.

## Tempo ogé 
* Basa Ainu
* Bandéra Ainu

## Rujukan
Lutung Mentawai

al=Lutung Mentawai|jmpl|Lutung Mentawai
**Lutung Mentawai** (*Presbytis potenziani*) atawa sok disebut ogé Joja nyaéta spésiés primata anu kagolong kana kulawarga Cercopithecidae, sarta sub kulawarga Colobinaé. Lutung Mentawai mangrupa sato éndemik anu aya di Pulo Mentawai, Indonésia. Tempat cicing alamina aya di leuweung tropos garing atawa di leuweung subtropis. Hanjakal, ieu sato téh kaacam musnah ku sabab leuweung, tempat cicingna diraruksak ku jalma anu teu tanggung jawab. Sajaba ti disebut Lutung Mentawai atawa Joja, ngaran séjén tina sato ieu nyaéta *Mentawai Leaf Monkey*, *Golden-bellied Mentawai Island Langur*, atawa *Long-tailed Langur.* 

## Sistem Kawin 
Sok sanajan Lutung Mentawai téh kagolong kana sasatoan anu ngadahar bungbuahan, sisikian jeung kekembangan, anu biasana ngabogaan sipat *poligami,* tapi Lutung Mentawai anu kagolong kana *Prebytis* ieu ngabogaan sistem kawin monogami. Hal ieu jadi kajadian anu ngirut sarta jarang kapanggih dina monyét anu kagolong kana kulawarga ieu. Tonggongna hideung meles sarta hérang, beuteungna coklat kolot, sabudeureun beungeutna warna bodas, sarta beuheung jeung buntutna panjang hideung meles siga sutra. Kaunikan séjén tina Lutung Mentawai nyaéta bisa ngaluarkeun sora saméméh meleték panon poé sarta kajadian ieu téh tanda tritorial kakawasaanna. Kahirupan sosialna beda jeung primata séjénna, jalu jeung bikangna ngabogaan sora kalayan prilaku primitif. Sajaba ti ruksakna tempat cicing asli Lutung Mentawai, utamana di Pulo Siberut, musanahna ieu sato ogé dipangaruhan ku nu moro sacara ilégal, ahirna kaayaan jumlah ieu sato téh kacida matak prihatinna.  Baheula nu moro téh ukur ngagunakeun panah, kitu ogé pikeun ngabasmi hama, sedengkeun kiwari mah, moro téh ngagunakeun bedil angin jeung moro sato-sato primata anu geus langka. Joja jadi salah sahiji spésiés prioritas anu bakal di konsérvasi dina taun 2008-2018, anu geus dipunlikasikeun ku *Kementrian Kehutanan Republik Indonesia* dina siaran pers nomor S.22/II/PIK-1/2008 (Kementerian Kehutanan Republik Indonesia,2008).  

## Rujukan
Téologi

**Téologi** (basa Yunani θεος, *theos*, "], Gusti", jeung λογια, *logia*, "kecap-kecap," "kocapeun," atawa "wacana") atawa kadang disebut **élmu ageman** nyaéta wacana anu dumasar kana nalar ngeunaan agama, spiritualitas jeung Gusti. Cindekna, téologi nyaéta élmu anu mikaajar saniskara hal anu patali jeung kayakinan ngageman. Téologi ngawengku sakur hal anu patumbu jeung Gusti. Istilah *téologisasi* ngarujuk kana kacenderungan pikeun ngagunakeun juru sawang téologis dina ngobrolkeun jeung nyawalakeun sagala pasualan ngeunaan manusa.

## Rujukan
## Pranala luar 
* Religion Online  (sumber-sumber online)
* Program Teologi (Studi Teologi Evangelikal némbongkeun sumber-sumber, artikel jeung forum sawala audio tur vidéo anu némbongkeun para pakar)
* Wabash Center  (sumber-sumber online)
* Computer-Assisted Téologi (sumber-sumber online)
* Agama virtual (sumber-sumber online)
* Bibliotik Klasik Kristen  (sumber-sumber online)
* Fides Quaerens Internetum  (sumber-sumber online)
* Theopedia (Calvinis konsérvatip)
* TheoWiki  (InterFaith)
* Apologetika Katolik America (Katolik Roma)
* Iman dan Teologi (Protéstan)
* Sumber-sumber pikeun Téologi Kristen (Protéstan)
* Monergisme: Teologi Sistematika (Calvinis konsérvatip)
* Third Millennium Ministries (Sumber-sumber téologi Réformasi)
* Wesley Center for Applied Theology  (Wesleyan/Kasucian)
* Sawala Téologi  (terbuka/non-dénominasional)
* Réfleksi jeung Laporan Katolik Tradisional (Katolik, Ekumenis, Spiritualitas, Kaadilan Sosial)
* Dispénsasional Tradisional (Sumber-sumber konsérvatip dispénsasional)
* Téologi Umum — Sains ngeunaan Allah ku Vladimir Antonov
* www.CatholicBridge.com  Dialog antara Katolik jeung Evangelikal ku David MacDonald
Aat Soeratin

**Aat Soeratin** nyaéta salah sahiji budayawan Sunda réa kabisa anu gumelar di kota Bandung tanggal 12 Maret 1954. Anjeunna téh putra kaopat Bapa Soegeng Natawisastra jeung Ibu Siti Halimah.

Basa keur sakola di SMA, anjeunna geus aktip dina dunya lalakon tuluy ngadegkeun Depot Kreasi Seni Bandung (DKSB) jeung Harry Roesli dina taun 1975. Sabada lulus ti SMA, anjeunna asup ka Akademi Kehutanan, laju digawé di Departemén Kehutanan salaku panalungtik saméméhna lulus ti Akademi anu geus disebut. Ku sabab resep ulin ka daérah-daérah nu aya di Indonesia, panggih jeung suku-suku nu teu dipikawanoh, anjeunna jadi resep diajar kana kasenian suku-suku nu tos disebat éta. Dina taun 1989-1991, anjeunna meneliti adat, kebudayaan, jeung kasenian suku Asmat. 

Dina taun 1992, anjeunna jadi pupuhu di Yayasan Budaya Indonesia dina widang dokumentasi jeung informasi budaya-budaya etnis di Indonésia supados aya orang Indonésia anu apik dina pendokumentasian. Saur anjeunna, dokumentasi jeung informasi (visual jeung audiovisual) malahan dikempelkeun ku orang-orang asing.

Salian ti éta, anjeunna ogéngabengker dina acara Pekan Olahraga Nasional (PON) 2016 jeung Pekan Paralimpik Nasional (Peparnas) 2016 Jawa Barat. Anjeunna jeung réréncangan seniman legendaris anu kaasup tim salapan nerjemahkeun "Berjaya di Tanah Legenda" dina perhelatan kolosal anu dilakonkeun ku ribuan penari.

## Atikan 
Anjeunna asup ka SD Soka Bandung taun 1960 nepi ka taun 1967. Tuluy nuluykeun sakola ka SMPN 2 Bandung nepi ka taun 1970. Tos lulus ti SMP, anjeunna asup ka SMAN 3 Bandung nepi ka taun 1973. Sanggeus éta, anjeunna nuluykeun sakola nepi ka perguruan tinggi dina Akademi Kehutanan ngan teu nepi ka rengse ku margi tos aya padamelan. 

## Pagawéan 
* Panalungtik potensi leuweung Indonésia di Pulau  Sumatera jeung Kalimantan (1976);
* Rédaktur pelaksana Majalah Gaya (1985-1986);
* Pangajar dina Fakultas Atikan Bahasa dan Sastra IKIP Bandung (1985-1989);
* Panalungtik kabudayaan di Pulo Kalimantan, Irian, jeung Timor Tmur (1990-1991)
* Rédaktur pelaksana Jurnal Wisata/Kebudayaan *Scope* (1993)
* Rédaktur pelaksana Tabloid Deru (1998);
* Rédaktur palaksana Majalah Dunia Musik (1999)

## Organisasi 
Pupuhu Scout Pedestrian Bandung (1971);

Pupuhu Kelompok Musik dan Teater Depot Kreasi Seni Bandung (1971);

Pupuhu Depot Kreasi Seni Bandung (1975);

Seksi Teater dina Pengayoman Artis Parahyangan/Patria, Bandung (1981);

Pupuhu Yayasan Budaya Indonésia (1992);

Pupuhu Rumah Nusantara (1999)

## Karya 
Sutradara sekitar 100 episode Inohong di Bojongrangkong, TVRI Stasiun Bandung (1989)

Tim penyutradaraan Pergelaran Kebudayaan Masyarakat Asmat di beberapa negara Eropa (1989)

## Kahirupan pribadi 
### Istri 
Dra. Rachmawati Rachman

### Putra 
Jiwa Palamarta

Langit Geganawiati (alm)

Cahara Nusa Antara

## Rujukan
Garéja-Garéja Katolik Wétan

**Garéja-Garéja Katolik Wétan** atawa **Gareja-Gareja Katolik Oriéntal** () atawa **Garéja-Garéja Katolik Ritus Wétan** anu kungsi disebut **Gareja-Gareja Uniat** nyaéta dua puluh tilu Garéja partikular Kristen Wétan *sui iuris* dina pasakutuan sampurna kalawan Sri Paus di Roma, minangka bagian ti Garéja Katolik sadunya. Dina pingpinan batrik-batrik, uskup-uskup métropolit, jeung uskup-uskup agung utama, pamaréntahan Garéja-Garéja Katolik Wétan diayakeun miturut kana Kitab Kanon Garéja-Garéja Wétan. Salian ti éta, unggal Garéja Katolik Wétan mibanda kanon-kanon jeung hukum-hukumna sorangan, tur dirojong pikeun ngamumulé tradisina séwang-séwangan. Nurutkeun kana data *Annuario Pontificio* (buku rujukan taunan Garéja Katolik), sakumna umat Garéja-Garéja Katolik Wétan jumlahna kurang leuwih 16 yuta urang atawa 1,5% ti jumlah sakabéh umat Katolik, perséntase saleuwihna kaadeg ku 1,2miliar leuwih umat Garéja Latin (Garéja Kulon).

## Catetan 
## Rujukan 
## Bacaan satuluyna 
* 

## Tutumbu kaluar 
*Statistik Garéja Katolik Wétan 2015 
*Déklarasi Bareng Paus Benediktus XVI jeung Batrik Oikumene Bartolomeus I, 2006
*Conto kidung Katolik Wétan dina basa Inggris
Kord

**Kord** nyaéta kumpulan tilu nada atawa leuwih anu lamun dipaénkeun babarengan bakal kadéngé harmonis. Kord bisa dipaénkeun ku cara pegat-pegatan atawa bisa ogé dibarengkeun. Kord téh dipaké pikeun ngaramékeun hiji lagu. Conto alat musik séjén anu bisa maénkeun kord nyaéta gitar (akustik jeung listrik), orjen, *electona*. Kord anu ngaranna béda tapi lamun dipaénkeun sorana sarua disebut **Kord Enharmonis**. Contona: kord Cb (Ces mayor) jeung B (B mayor).

## Sajarah 
Musik geus wanoh kana notasi ti saprak taun 590 anu ditimukeun ku Paus Agung Grégori. Notasi ieu disebut Notasi Grégorian. Namung karék disampurnakeun kira-kira taun 950 dibuktikeun ku ayana Notasi Balok.
Mimitina mah nalika taun 1600-1750 (Mangsa Barok) ilaharna jelema mikawanoh kana musik polifoni jeung élmu kontrapung, mangrupa mélodi séjén anu pasalingsingan. Karék, pas taun 1725 jelema wanoh kana kord dina musik homofoni, Remeau nulis buku ''Traite d'Harmonie* taun *1722*. Mimitina kord disusun ku tilu nada, laju dibalikkeun, mangrupa mayor, minor, aughmented, diminished, jeung tuluy ditambah nada séptim, sixth, jsb.. Mulai taun 1750 dina Mangsa Klasik kord bisa mekar nepi ka ayeuna dina mangsa blues (1870), jazz (1920), pop jeung rock (1955), jsb. anu wanoh kana kord ninth, eleventh, thirdteenth, jsb.

## Bacaan nu patali 
* Grout, Donald Jay (1960). *A History Of Western Music*. Norton Publishing.
* Dahlhaus, Carl. Gjerdingen, Robert O. trans. (1990). *Studies in the Origin of Harmonic Tonality*, p.&nbsp;67. Princeton University Press. ISBN 0-691-09135-8.
* Goldman (1965). Cited in Nattiez (1990).
* Jones, George T. (1994). HarperCollins *College Outline Music Theory*. ISBN 0-06-467168-2.
* Nattiez, Jean-Jacques (1990). *Music and Discourse: Toward a Semiology of Music* (*Musicologie générale et sémiologue*, 1987). Translated by Carolyn Abbate (1990). ISBN 0-691-02714-5.
* Norman Monath, Norman (1984). *How To Play Popular Piano In 10 Easy Lessons*. Fireside Books. ISBN 0-671-53067-4.
* Stanley Sadie and John Tyrrell, eds. (2001). *The New Grove Dictionary of Music and Musicians*. ISBN 1-56159-239-0.
* Surmani, Andrew (2004). *Essentials of Music Theory: A Complete Self-Study Course for All Musicians*. ISBN 0-7390-3635-1.
* Benward, Bruce & Saker, Marilyn (2002). *Music in Theory and Practice, Volumes I & II'' (7th ed.). New York: McGraw Hill. ISBN 0-07-294262-2.
* 
* 
* 

## Rujukan 
## Tutumbu kaluar 
*
Vincent Persichetti

**Vincent Ludwig Persichetti** (gumelar 6 Juni 1915, maot 14 Agustus 1987) nyaéta saurang komposer, guru jeung pianis ti Amérika. Saurang pangatik jeung panulis musik anu penting, Persichetti mangrupa pangeusi pituin Philadelphia. Manéhna dipikawanoh ku sabab integrasi dina sababaraha idé anyar dina komposisi musik kana karya jeung pangajaranna sorangan, sarta sabab ngalatih loba komposer kawentar dina komposisi di Sakola Juilliard.

## Sumber
*Bell, Larry. Review of *Vincent Persichetti: The Louisville Orchestra* for Sequenza21.com http://www.sequenza21.com/2005/03/larry-bell-on-vincent-persichetti.html
*Burleson, Geoffrey "Vincent Persichetti and the Piano Sonata". Liner notes to *Vincent Persichetti: Complete Piano Sonatas*. New World Records.
*Cassaro, James P. "Persichetti, Vincent". Grove Music Online (OperaBase, source: *The New Grove Dictionary of Opera*, 1992), ed. Deane L. Root (subscription access), accessed 12 May 2011.
*Patterson, Donald L., and Janet L. Patterson. "Vincent Persichetti: A Bio-Biography".  Westport, Conn: Greenwood Press, 1988.
*Shackelford, Rudy. "Conversation with Vincent Persichetti.” *Perspectives of New Music* 20, no.1/2 (Autumn 1981- Summer 1982): 104-133.
*Simmons, Walter. *Voices of Stone and Steel: The Music of William Schuman, Vincent Persichetti, and Peter Mennin*. Lanham, MD: Scarecrow Press, 2011.  .
*Simmons, Walter G. "Persichetti, Vincent". Grove Music Online, ed. Deane L. Root, (subscription access) accessed 12 May 2011.
*Vicki BrightbilL, Persichetti: Pennsylvania Center for the Book. (n.d.). Retrieved September 28, 2020, from https://pabook.libraries.psu.edu/persichetti__vincent

## Bacaeun satuluyna
*
* Minut, Mirabella A. "Style and Compositional Techniques in Vincent Persichetti's Ten Sonatas for Harpsichord. ". DMA diss. Muncie: Ball State University, 2009.
*Morris, Donald. “The Life of Vincent Persichetti, With Emphasis on His Works for Band.” PhD Dissertation, Florida State University, 1991.

## Tutumbu kaluar
*Vincent Persichetti's page at Carl Fischer 
*Vincent Persichetti's page at Theodore Presser Company
*Vincent Persichetti papers, 1901-1996 Music Division, The New York Public Library.
*Vincent Persichetti collection of noncommercial recordings, 1940-1987 Music Division, The New York Public Library.
*Dorothea Flanagan Persichetti scrapbook, 1925-1941 Music Division, The New York Public Library.
*UNSUNG SONGS  discussion of Emily Dickinson Songs, Opus 77, by Vincent Persichetti (1915–1987)
*Bandroom.com Persichetti information and trivia
*List of works from ArkivMusic 
*Vincent Persichetti Society
*Vincent Persichetti Music Association

### Wawancara
*Vincent Persichetti interview by Bruce Duffie, November 15, 1986
*David Dubal interview with Vincent Persichetti, WNCN-FM, 3-Jun-1984
*Interview with Tim Page, WNYC, May 12, 1987
* http://digitalcollections.nypl.org/items/748791f0-b2a6-0133-79c5-60f81dd2b63c New York Public Library 1978

### Regepkeun
*Art of the States: Vincent Persichetti *Night Dances, op. 114* (1970)
Nagara sosialis

**Nagara Sosialis** atawa **Républik Sosialis** (kadang disebut **Nagara Buruh**) nyaéta ngarujuk Kana Nagara anu sacara Konstitusi dimaksudkeun pikeun ajegna ideologi Sosialisme.

Di nagara-nagara Kulon (Éropa rejeung Amérika) istilah “Nagara Komunis” kadang dianggo kanggo ngarujuk kana Nagara Sosialis anu diparéntah ku kakuasaan partai tunggal khususna anu nganut kana ideologi Marxisme-Leninisme.
Teuleumna Pengayoman IV

Tanggal 17 Séptémber 2021, kapal Pengayoman IV teuleum sabot meuntas ti Darmaga Wijayapura Cilacap, Jawa Tengah, ka Darmaga Sodong Nusakambangan.

## Referensi
Urang Zaza

**Urang Zaza** (*dımli*) nyaéta hiji sélér jeung grup étnis pribumi Turki.

## Catetan
*'DIMLĪ-ZAZA' – Encyclopaedia Iranica"
*Werner E. (2017) Rivers and Mountains A Historical, Applied Anthropological and Linguistical Study of the Zaza People of Turkey including an Introduction to Applied Cultural Anthropology
*Lutwig Paul, "Zazaki", Gernot Windfuhr, Iranian Languages, Routledge, 2012, Chapter Nine.
*V. Minorsky, Daylam-La Domination des Dailamites, Paris, 1932
*Blau, Gurani et Zaza in R. Schmitt, ed., Compendium Linguarum Iranicarum, Wiesbaden, 1989, 3-88226-413-6, pp. 336–40
*Arakelova, Victoria (1999). "The Zaza People as a New Ethno-Political Factor in the Region": 397.
Nada

**Nada** nyaéta uni anu kaatur jeung mibanda frékuénsi tunggal tumangtu. Dina téori musik, unggal nada mibanda luhurna nada atawa tala tumangtu miturut kana frékuénsina atawa jarak rélatip luhurna nada éta kana luhurna nada patokan. Nada dasar hiji karya musik nangtukeun frékuénsi unggal nada dina karya musikna. Nada bisa diatur dina tangga nada anu bararéda. Istilah "nada" sok dipahilikeun pamakéannana jeung "not", sanajan dua istilah ieu hartina béda.

Nada dina not dibédakeun wangunna jadi 3, nyaéta not angka, not hurup, jeung not balok. Not angka dibédakan jadi 3, nyaéta oktap luhur, oktap sedeng, jeung oktap héndép. Sedengkeun, notasi hurup dibédakeun jadi 5, nyaéta oktap leutik, oktap gumurat 1, oktap badag, oktap kontra, jeung subkontra.

## Tempo ogé 
* Basa nganada
Apollonius ti Perga

**Apollonius ti Perga** (basa Yunani: Ἀπολλώνιος) (sakira 262 SM–sakira 190 SM) nyaéta saurang ahli géometri jeung astronom Yunani anu dipikawanoh ku sabab karyana ngeunaan siksikan congcot. Métodologi jeung términologina anu inovatip, hususna dina widang congcot, méré pangaruh ka loba sarjana sanggeusna kaasup Ptolemaeus, Francesco Maurolico, Isaac Newton, jeung René Descartes. Ogé Apollonius anu méré ngaran elips, parabola, jeung hiperbola, sakumaha anu arurang pikanyaho kiwari. Hipotésis ngeunaan ékséntrisitas orbit, atawa deferent jeung epicycle, pikeun ngajéntrékeun pausikan kapijeueung ti planét-planét jeung parobahan cepetna Bulan, dipatalikeun jeung ngaranna. Téorema Apollonius ngadémonstrasikeun yén dua modél éta téh ékuivalen di handap paraméter-paraméter anu luyu. Ptolemaeus ngagambarkeun téori ieu dina *Almagest* XII.1. Kawah Apollonius di Bulan dingaranan pikeun ngaajénan jasana.
Kararanggé

**Sireum kararanggé** atawa **raranggé** (genus ***Oecophylla***) gegeremet eusosial ti kularwarga Formicidae (ordo Hymenoptera) anu hirupna dina tatangkalan (arboréal) sarta dipikawanoh ku kabiasaanana nyieun sayang tina dangdaunan anu dirapet maké sutra bilatungna. Pagawé utama panjangna , pagawé minor ampir ngan satengahna.
Lagu

**Lagu** (basa Hormat: **Mamaos**) nyaéta raéhan seni nada atawa sora dina urutan, kombinasi, jeung hubungan témporal (ilaharna diiringan ku alat musik) pikeun ngahasilkeun raéhan musik anu mibanda kahijian jeung kasinambungan (ngandung wirahma). Jeung ragam nada atawa sora anu ngawirahma disebut ogé minangka lagu.

Lagu bisa dinyanyikeun sacara solo, duaan (duét), tiluan (trio) atawa raraméan (kowayer). Kocapan dina lagu ilaharna bentukna sajak ngawirahma, namung aya ogé anu sipatna kaagemanan atawa prosa merdika. Lagu bisa dikategorikeun ku loba jinis, gumantung kana ukuran anu digunakeun.

## Bacaan satuluyna 
* Marcello Sorce Keller (1984), "The Problem of Classification in Folksong Research: a Short History", Folklore, XCV, no. 1, 100- 104.
The Carpenters

**The Carpenters** nyaéta hiji grup musik ti Amérika Sarikat. Anggota-anggotana Richard Carpenter jeung Karen Carpenter. 

Diadegkeun di Downey 1968. Grup musik ieu kaasup kana rupa musik pop
The Doors

**The Doors** nyaéta hiji grup musik ti Amérika Sarikat. Anggota-anggotana Jim Morrison, Ray Manzarek, Robby Krieger jeung John Densmore. 

Dibentuk di Los Angeles juni 1965. Grup musik ieu ka asup kana rupi musik rock
Latifa

**Latifa Bint Alaya El Arfaoui** leuwih dipikawanoh salaku **Latifa** (; ) nyaéta saurang penyanyi jeung aktris Tunisia.

## Tumbu luar 
*
2023

2023 taun ayeuna taun nu ka-2023 dina kalénder Gregoria, jeung taun nu ka-23 dina abad ka-21, jeung taun ka-4 dina dékade 2020-an

## Kajadian 
## Gumelaran 
## Kapupus 
## Poé peré nasional di Indonésia 
## Rujukan
Inostrancevia

***Inostrancevia*** nyaéta génus therapsida karnivora punah, ngandung anggota famili Gorgonopsidae panggedéna, prédator dicirian liwat sihungna nu siga huntu pedang. Rupa-rupa spésiés cicing di Rusia kalér salila Tatarium luhur (Vyatskium), mangrupa tahap régional Rusia mirip sareng tahap Wuchiapingium tina periode Perm Ahir, kira-kira 259 nepi ka 252,3&nbsp;juta taun ka pengker. Sato ieu dipikanyaho tina sajumlah tangkorak jeung dua rorongkong nu ampir lengkep.

## Pamanggihan 
jmpl| Rorongkong Holotipe  *Inostrancevia alexandri*
Fosil mimitina kapendak dina Sokolki Assemblage Zone ti Formasi Kutuluk jeung Salarevo di Oblast Arkangelsk

## Klasifikasi 
Di handap mangrupa kladogram tina analisis filogenetik ku Gebauer (2007):

{{clade|{{clade
   |1=*Aloposaurus*
   |2={{clade
      |1=*Cyonosaurus*
      |2= }} }}|style=font-size:100%;line-height:85%|label1=Gorgonopsia&nbsp;}}

## Referénsi 
## Tautan éksternal 
* Taxonomical Information
* 
* Anatomical Information
Najib Mikati

**Najib Azmi Mikati** (; ) nyaéta saurang pulitisi anu ngajabat salaku Perdana Menteri Lébanon salila dua périodeu. Dina bulan April 2005 nepi ka Juli 2005, manéhna ngajabat jadi Perdana Menteri Lébanon minangka pamaréntahan samentara. Dina tanggal 25 Januari 2011, Mikati dicalonkeun ku konsultasi parlemén pikeun ngajalankeun pancénna minangka Perdana Menteri sanggeus Omar Karami anu mundur sabada gagal ngabentuk pamaréntahan anyar salila tujuh minggu sanggeus pangunduran manéhna anu saméméhna. Kapamaréntahan ieu dibentuk tanggal 13 Juni 2011, sanggeus loba diharé-harékeun. Tanggal 22 Maret 2013, Mikati ngajukeun pangunduran manéhna ti kantor, sanggeus Présiden Lébanon Michel Suleiman ditarima tanggal 23 Maret 2013.

Mikati mangrupa saurang pangusaha anu beunghar, dagang dina bisnis télékomunikasi. Manéhna téh saurang Muslim Sunni jeung dipikawanoh salaku jelema anu pro-Suriah.

## Référénsi 
## Tutumbu kaluar 
* BBC Indonesia: Presiden Lebanon tunjuk PM pro Suriah

|-
Pédagogi

jmpl|250x250px| Guru leur ngamotivasi muridna sangkan aktif diajar.
**Pédagogi** nyaéta élmu atawa seni keur jadi guru. Ieu istilah tujul kana neuleuman strategi atawa gaya dina ngajar jeung diajar. Leuwih basajanna nyaéta élmu ngeunaan atikan jeung pangajaranana. Pédagogi ogé kadang tujul kana digunakeunna stratégi pangajaran anu mernah. Patali jeung stratégi pangajaran, falsafah pangajaran dilarapkeun jeung dipangaruhan ku kasang tukang pangaweruh atawa pangalaman, situasi pribadi, lingkungan, jeung tujuan pangajaran anu dirumuskeun ku siswa jeung guru. Salah sahiji contonya nyaéta sakola anu husus ngalatih daya pikir gaya Sokrates. 

## Étimologi 
Kecap "pedagogi" asalna tina basa Yunani kuna  (paidagōgeō; tina  *país:* anak jeung  *AGI:* kalungguhan; sacara harfiah hartina "nuyun atawa silih asuh"). Di Yunani kuno, ceuk  biasana dilarapkeun ka budak beulian anu niténan atikan budak dununganana, di antarana ngarojong anjeunna ka sakola  atawa tempat latihan , jeung nyadiakeun alat musikna (sapertos alat musik).  Kecap nu patali jeung pédagogi, nyaéta atikan,  kiwari dipaké pikeun nuduhkeun sakabéh kontéks diajar, ngajar jeung rupa-rupa kagiatan nu patali jeung éta. Malcolm Knowles ngungkabkeun istilah séjén anu sarua jeung pédagogi, nyaéta andragogi, anu nuduhkeun élmu jeung seni ngadidik jalma anu leuwih sawawa.

## Rujukan
Jargon

**Jargon** nyaéta kandaga kecap husus anu dipaké di wewengkon atawa lingkungan anu tangtu. Jargon biasana teu dipikaharti ku jalma ti wewengkon séjénna. Upamana "jargon komputer" hartina istilah-istilah anu pakait jeung komputer sacara husus sarta ngan kaharti ku jalma anu neuleuman widang komputer wungkul.

*

## Rujukan
Nick Kuipers

**Nick Kuipers** dibabarkeun ping 08 Oktober 1992 di Walanda. Anjeunna téh salah saurang pamaén bal profésional Walanda anu ayeuna maén salaku Bek Tengah keur Persib Bandung.  Saacanna maén di MVV Maastricht jeung ADO Den Haag. 

## Karir 
**Nick Kuipers** ngamimitian karirna di RKVVL. Anjeunna tuluy gabung jeung tim ngora MVV Maastricht  tuluy dipromosikeun ka tim kahiji Liga Jupiler keur musim 2010/2012. Kuipers mimiti maén di tim senior MVV Maastricht dina ping 13 Agustus 2010 ngalawan FC Volendam dina kompetisi Eerste Divisie anu hasilna imbang 2-2.

## Rujukan
Nazisme

Nazisme atawa resmina Nasional Sosialisme (Jérman: *Nationalsozialismus*), ngarujuk kana ideologi totaliter Partai Nazi (*Partai Pagawé Nasional Sosialis Jérman*, Jérman : *Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei* atawa *NSDAP*) di handapeun kapamingpinan Adolf Hitler.
Ezra Walian

**Ezra Harm Ruud Walian** dibabarkeun ping 22 Oktober 1997 di Walanda. Anjeunna salah saurang pamaén bal profésional Indonésia anu maén jadi striker keur klub Liga 1 Persib Bandung. 

## Rujukan
Andragogi

jmpl|Pangajaran keur jalma anu sawawa.
**Andragogi** nyaéta prosés ngalibetkeun peserta didik sawawa kana pangalaman diajar anu terstruktur. Ieu istilah asalna dipaké ku Alexander Kapp, salah saurang pangatik urang Jerman dina taun 1833. Satuluyna dimekarkeun kana tiori pangajaran keur jalma anu geus sawawa ku pangatik ti Amérika, Malcolm Knowles ( 24 April 1913 - 27 November 1997 ). Andragogi asalna tina basa Yunani anu hartina ngarahkeun jalma anu geus sawawa anu béda hartina jeung pedagogi anu  hartina nyaéta ngarahkeun barudak salaku peserta didik dina kagiatan pangajaran. Istilah andragogi geus dipaké pikeun nuduhkeun bédana antara pangajaran mandiri jeung pangajaran anu dilaksanakeun ku batur.

Tiori Knowles ngeunaan andragogi bisa katangén dina opat postulat anu basajan.  

# Jalma anu sawawa kudu kalibet dina ngararancang jeung ngaevaluasi pangajaran anu dilakonanana (patali jeung konsép diri jeung motivasi diajar).
# Pangalaman (kaasup pangalaman ngalakukeun kasalahan) jadi dadasar pikeun kagiatan diajar (konsép pangalaman).

## Rujukan
Babandul

ayunan.]]
 (**v**) jeung akselérasi (**a**)]]

**Babandul** nyaéta beungbeurat anu napel dina hiji tali jeung bisa ngayun bébas jeung périodik, ieu jadi dasar gawé hiji jam dingding buhun anu mibanda ayunan. Dina widang fisika, prinsip ieu mimiti kapanggih taun 1602 ku Galiléo Galilei, mun périoda (lilana gerak osilasi hiji ayunan, T) kapangaruhan ku panjangna tali jeung akselérasi gravitasi sakumaha rumus:

:T \approx 2\pi \sqrt\frac{L}{g} \qquad \qquad \qquad \theta (juru- ayunan ) 

sabot L mangrupa panjang tali jeung g mangrupa akselérasi gravitasi.

## Périodeu ngayun 
{{multiple image
|align = first
|direction = horizontal
|width = 220
|image1 = Pendulum 10 degree.gif
|image2 = Pendulum 45 degree.gif
|image3 = Pendulum 90 degree.gif
|footer = Périodeu ngayun jadi leuwih panjang sabot amplitudo *θ0* (rubakna ayunan) nambah. Périodeu diitung ku T \approx 2\pi \sqrt\frac{L}{g}.
}}

Périodeu ngayun hiji babandul ditangtukeun ku panjangna babandul, kuatna gravitasi jeung amplitudo *θ0* (rubakna ayunan). Périodeu teu gumantung kana massa babandul. Lamun amplitudo kawates ku ayunan anu leutik, périodeu *T* babandul basajan, waktu anu diperelukeun pikeun sasiklus lengkep nyaéta:

:T \approx 2\pi \sqrt\frac{L}{g} \qquad \qquad \qquad \theta_0 \ll 1  \qquad (1)\,

anu mana ***L*** nyaéta panjang babandul, jeung ***g*** nyaéta gaya gravitasi.

## Rujukan 
### Catetan suku 
### Daptar pabukon 
* Michael R. Matths, Arthur Stinner, Colin F. Gauld (2005) *The Pendulum: Scientific, Historical, Philosophical and Educational Perspectives*, Springer
* Michael R. Matthews, Colin Gauld and Arthur Stinner (2005), The Pendulum: Its Place in Science, Culture and Pedagogy. *Science & Education*, *13*, 261-277.
Karajaan Bohémia

**Karajaan Bohémia** (; ; ) nyaéta nagara anu perenahna di wewengkon Bohémia, Éropa Tengah. Lolobana wewengkonna ayeuna mangrupa bagéan ti Républik Céko. Karajaan ieu mangrupa bagéan ti Kakaisaran Romawi Suci nepi ka pamubaran kakaisaran éta taun 1806, laju jadi bagéan ti Kakaisaran Austria, tuluy Austria-Hongaria ti 1867. Alatan éléhna Blok Poros dina Perang Dunya I, boh karajaan Bohémia jeung Austria-Hongaria dibubarkeun nu matak Bohémia jadi bagéan ti Républik Cékoslowakia.

## Pangabagéan administratip 
## Rujukan 
* 
* 
*
Basa Céko

**Basa Céko** (*Čeština* ) nyaéta bagéan tina basa Slavia Kulon kalawan kira-kira 14 nepi ka 15 yuta panyatur tulén anu kasebar di Céko, Slowakia, Austria, Hongaria, Amérika Kalér. Amérika Kidul jeung Haiti; basa ieu mangrupa basa anu lolobana dicaturkeun di Républik Ceko jeung mangrupa basa lisan urang Républik Céko di sakuliah dunya. Basa ieu katelah minangka *Bohemian* di Inggris nepi ka ahir abad ka-19. Basa Céko sarupa jeung basa Slowakia ogé jeung basa Polski atawa jeung basa Sorbia ku sabab basa-basa éta asalna tina hiji rungkun cabang anu sarua.

## Foném Basa Céko 
Di handap ieu téh répréséntasi grafik ngeunaan foném-foném basa Céko:

:A, Á, B, C, Č, D, Ď, E, É, Ĕ, F, G, H, Ch, I, Í, J, K, L, M, N, Ň, O, Ó P, Q, R, Ř, S, Š, T, Ť, U, Ú, Ů, V, W, X, Y, Ý, Z, Ž

## Fonologi 
Basa Céko sakumaha basa Slavik séjénna kawentar mibanda loba kekecapan anu katempona euweuh vokalan kayaning: *zmrzl* (beku, *zmrzlina* = és), *ztvrdl*, *scvrkl* (rusak jadi leutik), jeung *čtvrthrst* (pilembureun). Tatapi mirip kawas misalkeun dina basa Sangsekerta, konsonan *r*, *l*, *y* jeung *v* miboga fungsi minangka vokal. Alatan éta aya paribasa dina basa Céko, "strč prst skrz krk" anu hartina kira-kira "asupkeun ramo kana jero tikoro manéh". Cara ngocapkeunna, hurup r miboga peran minangka vokal, dikocapkeun "er" (sakumaha dina kecap "saperti").

## Tempo ogé 
* Daptar Basa

## Rujukan
Surat kuasa

**Surat kuasa** mangrupa pernyataan ngalimpahkeun wewenang ti hiji jalma ka jalma séjén atawa pihak lianna pikeun ngalaksanakeun hiji kagiatan anu aya dina pernyataan. Ieu surat biasana aya patalina jeung kagiatan ngalaksanakeun pancén anu penting, ku kituna diperlukeun surat kuasa. Ku alatan éta, surat kuasa biasana diléalkeun ku stempel dina kolom tanda tangan surat kuasa. Dina kasus hukum, pengacara hukum kudu diangkat dumasar kana surat kuasa pikeun mantuan tersangka dina prosés penyidikan. Panaséhat hukum atawa advokat henteu boga kawasa nangtukeun tindakan hukum luyu jeung ngaran hiji jalma dina ngaréngsékeun hiji pasualan. Validitas surat kuasa bisa ditingali dina tanggal ditandatanganan, bagian tina tanda tangan, ngaran jeung identitas surat kuasa, perkara hukum atawa tindakan anu diwenangkeun, katangtuan pikeun delegasi kakawasaan ( substitusi) jeung tanda tangan surat kuasa jeung jalma nu narima surat kuasa.

Surat kuasa dina basa Walanda sok disebut *lastgeving,* *volmacht,* atawa *machtiging.* Tilu kecap ieu sarua hartina, nyaéta méré kakawasaan, méré paréntah atawa tindakan maréntah. Sacara prinsip, surat kuasa nyaéta hiji kalakuan maréntahkeun atawa méré paréntah atawa méré surat kuasa. Ku kituna, teu bener lamun kakawasaan kagunaan Pangacara kop ti panarima tina surat kuasa atawa kop ti hiji kantor anu diajukeun ku urang. Sabab dina kontéks méré kakawasaan, jalma anu méré paréntah anu méré kakawasaan, jeung jalma anu narima kakawasaan nyaéta anu maréntah.

## Wanda 
Dina jihad eusi, aya dua surat kuasa, nyaéta surat kuasa umum jeung surat kuasa khusus.

* Surat kuasa umum nyaéta surat kuasa ti hiji jalma ka jalma séjén pikeun ngatur sababaraha atawa sakabéh tindakan hukum ngeunaan kapentingan surat kuasa. Contona, surat kuasa pikeun ngurus sakabéh hartana. Surat kuasa umum ampir sarua jeung *zookwaarneming*, nyaéta jalma anu ngurus harta atawa kapentingan jalma séjén tanpa surat kuasa atawa nu mindeng disebut salaku surat kuasa tanpa wasiat.

## Nyieun 
### Dijieun di notaris 
* Mibanda kakuatan bukti sampurna.
* Kuasa teu gampang pikeun dicabut surat kuasa, utamana lamun nu narima surat kuasa bantahan jeung teu satuju kana pencabutan. Pencabutan surat kuasa ngan bisa dilaksanakeun ku ayana notaris anu dijieun otentik sarta geus dikirimkeun salinan ka panarima surat kuasa.

### Dijieun sorangan 
* Pencabutan éta bisa gampang dipigawé, salah sahiji cara ku ngirimkeun pencabutan surat kuasa ka majelis hakim anu nalungtik perkara jeung salinanana dibikeun ka panarima surat kuasa.
* Mibanda bukti kurang lengkep.

## Rujukan
Luhut Binsar Pandjaitan

jmpl|2023
Jenderal TNI (HOR) (Purn.) Luhut Binsar Pandjaitan, M.P.A. (lahir 28 Séptémber 1947) nyaéta Menteri Koordinator Bidang Kemaritiman RI dina Kabinet Kerja Juli 2016 sarta kapilih deui dina mangsa Kabinet Indonésia Maju Présidén Joko Widodo jeung Wakil Présidén Ma'ruf Amin pikeun 2019– Periode 2024 salaku Menteri Koordinator Bidang Kemaritiman sareng Investasi di Indonésia. Manéhna ogé jadi Kepala Staf Présidén RI ti 31 Désémber 2014 nepi ka 2 Séptémber 2015. Dina 12 Agustus 2015, manéhna diangkat ku Présidén Joko Widodo jadi Mentri Koordinator Bidang Politik, Hukum, jeung Kaamanan ngagantikeun Tedjo. Edhy Purdijatno. Dina perombakan Kabinet Kerja Jilid II tanggal 27 Juli 2016, anjeunna diangkat jadi Menteri Koordinator Bidang Kemaritiman ngagantikeun Rizal Ramli. Tanggal 15 Agustus 2016, Présidén Joko Widodo ngalaksanakeun léngkah-léngkah anu patali jeung polémik kapamilikan paspor Amerika Serikat (AS) ku Menteri ESDM Arcandra Tahar, sahingga Présidén mecat Archandra kalayan hormat ti Menteri ESDM. Énergi jeung Sumber Daya Mineral sarta ngangkat Luhut anu ogé Menteri Koordinator Bidang Kemaritiman jadi Pajabat Samentara (Plt) Menteri ESDM.

Saacanna asup ka Kabinet Kerja, Luhut pernah jadi Menteri Perindustrian jeung Perdagangan taun 2000–2001 waktu Abdurrahman Wahid jadi Présidén RI 1999–2001. Saacanna jadi Menteri Perindustrian jeung Perdagangan, manéhna jadi Duta Besar RI ka Singapura.
Étnologi

**Étnologi** mangrupa salah sahiji cabang élmu tina antropologi budaya anu medar ngeunaan prinsip kamanusaan dina kabudayaan rupa-rupa étnis .  Informasi anu dicangking  ku cara ngarékam sacara rinci ngeunaan hiji kabudayaan jaman baheula jeung ayeuna.  Wengkuan utamana nyaéta ngabalukarkeun bédana pola pikir jeung paripolah individu dina hiji kabudayaan.  Étnologi geus dipaké dina ngembangkeun tiori komunikasi.  Salian ti éta, étnologi ogé dipaké dina antropologi sosial budaya. 

## Métodeu 
Étnologi ngagunakeun prinsip kamanusaan salaku wujud élmu. Prinsip ieu utamana patali jeung ulikan budaya rupa-rupa étnis. Pangaweruh ngeunaan kabudayaan kabentuk ku jalan observasi sababaraha kali kana rupa-rupa etnis dina waktu nu tangtu. Data anu kakumpul dina wangun informasi ngeunaan sajarah kamekaran jati diri séké sélér anu pindah ti hiji tempat ka tempat anu séjénna. 

Étnologi ngutamakeun maluruh informasi ngeunaan ajén-inajén budaya jeung karakter manusa anu geus aya dina mangsa kiwari dibandingkeun jeung jaman baheula. Informasi dipedar sacara rinci ku jalan rékaman anu aya. Catetan ieu diturunkeun tina informasi awal budaya étnis anu bakal ditalungtik. Dina lumangsungna, dilarapkeun étnografi. 

## Wengkuan Élmu 
Lingkup étnologi nyaéta ngeunaan hal-hal anu nyiptakeun béda dina pola pikir jeung paripolah individu dina mangsa katukang jeung kiwari sarta cukang lantaranana. Pola pikir jeung pola kabiasaan ieu kalebet ritual perkawinan, ékonomi, politik jeung agama. Salian ti éta, étnologi ogé ngabahas bédana pola kabiasaan dina tradisi lisan, kasenian baheula jeung kiwari. Étnologi ogé nalungtik parobahan budaya alatan tumuwuhna budaya sorangan atawa pangaruh budaya séjén. 

## Fungsi 
Étnologi geus dipaké dina ngamekarkeun téori komunikasi .  Mangpaatna utamana dina widang komunikasi lintas budaya jeung komunikasi antarbudaya. Salian ti éta, étnologi ogé jadi dadasar kapanggihna tiori ngeunaan pangalaman jeung interpretasi dina widang étnografi. Ieu prinsip tuluy dipaké dina pamahaman lampah sakelompok jalma atawa budaya. 

Étnologi ogé dipaké dina antropologi sosial jeung antropologi budaya. Pamakéan étnologi ngajadikeun panalungtik teu kudu langsung di lokasi panalungtikan. Éta ngan ukur kudu ngalaksanakeun kajian banding ngeunaan rupa-rupa tradisi jeung budaya ku cara ngamangpaatkeun literatur ilmiah. 

## Rujukan 
## Daptar Pabukon