Éstrogén

[thumb|[Éstriol. Cirikeun dua gugus hidroksil (-OH) nu kabeungkeut ku cingcin D (cingcin paling katuhu).]]
[thumb|[Éstradiol. Cirikeun hiji gugus hidroksil nu kabeungkeut ku cingcin D. Suku kecap 'di' nujul ka ieu hidroksil jeung nu na cingcin A (paling kénca).]]
[thumb|[Éstron. Cirikeun gugus keton (=O) nu kabeungkeut kana cingcin D.]]
**Éstrogén** (**estrogen**, **oestrogen** atawa **œstrogen**) nyaéta hiji golongan sanyawaan stéroid nu penting dina daur éstrus salaku hormon séks utama wanoja.

Éstrogén dipaké salaku bagian dina sababaraha kontrasépsi oral, terapi gaganti éstrogén pikeun istri balangantrang, sarta dina terapi hormon pikeun istri cacad kelamin.

Sakumaha galibna hormon stéroid, éstrogén bisa nembus mémbran sél; di jero sél, éstrogén bisa interaksi jeung reséptor éstrogén.

Éstrogen (atawa oestrogen) téh sakelompok sanyawa stéroid anu utamana jadi hormon séks awéwé. Sanajan aya ogé dina awak lalaki, kadarna leuwih luhur dina awak awéwé umur subur. Hormon ieu nu nyababkeun mucunghul jeung ngajaga ciri-ciri kelamin sekundér saperti payudara, nulungan kana kandelna lapisan éndométrium, sarta ngatur siklus haid. Nalika menopause, kadar estrogen mimiti turun sahingga bisa nimbulkeun géjala saperti hot flash, kringet peuting, jeung kahariwang kaleuleuwihi.

Aya tilu jinis estrogen utama dina awak awéwé, nyaéta estradiol, estriol, jeung estron. Ti mimiti haid kahiji (menarke) nepi ka menopause, estrogen utama nyaéta 17β-estradiol. Katilu jinis estrogen ieu dijieun tina androgen ku bantosan énzim; estradiol asalna tina testosteron, sedengkeun estron asalna tina androstenadion. Estron pangaruhna leuwih lemah tibatan estradiol, tapi sanggeus menopause, kadar estron leuwih loba tibatan estradiol. Sababaraha sanyawa alami jeung buatan boga aktivitas sarupa jeung estrogen. Zat buatan ieu disebut xenoestrogen, sedengkeun nu asalna tina tutuwuhan disebut fitoestrogen.

Estrogen dipaké pikeun bahan pil kontrasepsi jeung terapi pikeun awéwé menopause. Tapi lamun awak kapapar estrogen kaleuleuwihi dina jangka panjang, résiko kanker payudara jeung kanker éndométrium bakal ningkat. Ieu aya hubunganana jeung pangaruh estrogen kana laju pembelahan jeung maotna sél, nu nyieun sél leuwih rentan kana kasalahan genétik lantaran spési oksigén réaktif anu diaktipkeun ku métabolit estrogen. Sanajan kitu, fitoestrogen bisa ngurangan résiko ieu lantaran bisa bersaing dina reséptor estrogen, ngagerakkeun produksi globulin pangiket hormon séks, sarta ngahambat énzim dina jalur sintésis estrogen.

Dina prosés katabolisme, estrogen dirobah jadi sanyawa panengah anu disebut estrogen-katekol ngalangkungan dua jalur: 2-hidroksilasi ku énzim CYP1A1 jeung 4-hidroksilasi ku énzim CYP1B1. Sanyawa ieu tuluy dileungitkeun ku rupa-rupa mékanisme saperti métílasi (ku énzim catechol-o-methyltransferase), hidroksilasi, oksidasi, détoksifikasi, sulfinasi (ku énzim sulfotransferase), jeung glukuronidasi (ku énzim UGT). Biasana, estrogen-katekol boga waktu satengah hirup pondok lantaran gancang dimétílasi jadi 2-metoksiestradiol atawa 4-metoksiestradiol. Sababaraha sanyawa estrogen-katekol boga sipat nimbulkeun tumor, ari sabagian deui anti-tumor; misalna, 4-hidroksiestradiol bisa ngaktipkeun reséptor estrogen jeung memicu adenokarsinoma dina éndométrium, sedengkeun 2-metoksiestradiol boga sipat anti-tumor lantaran bisa ngahambat pembelahan sél jeung pembentukan pembuluh darah anyar dina sél kanker.

## Tipeu éstrogén 
Éstrogén alami anu utama nyaéta éstradiol, éstriol, jeung éstron, dijieun tina androgén ngagunakeun énzim. 
* Ti mimiti kareseban nepi ka ménopauseu, éstrogén nu utama nyaéta 17-β-éstradiol. Pikeun istri balangantrang nu dominan téh éstron. 
* Éstradiol dihasilkeun tina téstostéron, sedengkeun éstron tina androsténédion. 
* Éstron leuwih lemah batan éstradiol.

Sababaraha zat sintétik jeung alami geus dilaporkeun mibanda aktivitas éstrogénik. Zat sintétik kawas kieu disebutna xénoéstrogén, sedengkeun nu asalna tina tutuwuhan disebut fitoéstrogén.
## Rujukan 
*Wikipédia édisi basa Inggris. *Estrogen*. Dicutat 18 Séptémber 2007.

## Baca ogé 
*Bikang
*Éndokrinologi
*Éstradiol
*Progéstéron
*Progéstin

## Tumbu kaluar 
* 
*Nussey and Whitehéad: *Endocrinology, an integrated approach*, Taylor and Francis 2001. Free online textbook.