open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Invertebrata

**Invertebrata** nyaéta sato nu teu miboga tulang tonggong atawa kolom vertebral. Lolobana sato nu aya mangrupa invertebrata. Istilah invertebrata nyaéta hiji wangun awal *vertebrae* diturunkeun tina kecap Latén. Wangun awak protozoa leutik pisan antara 10-50&nbsp;µm, tapi aya ogé nu mibanda wangun awak nepi ka 1mm. Sumber dahareun protozoa nyaéta sato jeung tutuwuhan. Dumasar kana alat gerakna, Protozoa dibagi jadi opat kelas nyaéta: 
# Kelas Rhizopoda (suku semu); 
# flagellatae (bulu pecut); 
# kelas Cilliata (Rambut getar);
# kelas Sporozoa (miboga spora).

### Filum Porifera atawa sato Berpori, 
Filum Prifera nyaéta sato cai anu hirup di laut jeung wangun awak kawas tutuwuhan atawa pipah berpori nu napel kana dasar laut sarta bisa bébas pindah tempat. Sumber pangan porifera nyaéta baktéri jeung plankton. Filum Porifera dibagi kana tilu golongan, nyaéta Kelas Corcorea, kelas Hexactinelida jeung Kelas Demospangia.

### Filum Cnidaria 
Filum Cnidaria nyaéta sato nu boga sél panyeureud nu disebut knidosit nu dipaké pikeun néwak mangsa jeung ngabéla diri. Cnidarians dibagi kana 4 golongan: Anthozoa (anemones laut, corals, pens laut), Scyphozoa (ubur-ubur), Cubozoa (ubur-ubur pasagi) jeung Hydrozoa. Filum Cnidari lolobana kapanggih di lingkungan laut.

### Filum Ctenophora 
Filum ctenophora nyaéta sato nu mibanda liang-liang leutik atawa pori dina ampir sakabéh awakna. Pori éta bisa ngaluarkeun racun anu dipaké pikeun ngalumpuhkeun mangsa atawa musuhna. Sanajan bentukna kawas ubur-ubur, tapi Filum Coelenterata teu boga sél panyengat (knidosit) saperti dina filum Cnidaria. Filum Ctenophora kadang dikatégorikeun minangka Coelenterata sabab mangrupa sato berongga nu disebut Coelenteron.

### Filum Platyhelminthes atawa Cacing Pipih 
Filum platyhelminthes nyaéta sato kawas cacing nu boga awak datar jeung teu bubukuan. Flatworm Ieu umumna hirup di walungan, laut, situ atawa salaku parasit di awak organisme séjén. Aya tilu kelas di Platyhelminthes Filum nyaéta Turbellaria (cacing buluan shakes), trematodes (flukes Sip) jeung Cestoda (tapeworms).

### Filum Nematodes (cacing Gilik) 
Filum nematodes nyaéta nu gilik cacing ngawangun. Boh tungtung nu Nematodes Filum awak ngawangun bari tengah tapered jeung rounded. Conto cacing Gilik saperti kawas hookworm, askaris jeung filaria cacing.

## Referensi
Bambang Pamungkas

**Bambang Pamungkas** dipikawanoh ogé minangka **Bépé** () nyaéta pamaén bal Indonésia anu maén pikeun Persija Jakarta di Liga Super Indonésia sarta Tim nasional sépak bola Indonésia. Posisi ilaharna mah nyaéta *striker*.

## Karir 
* SSB Hobby Sepakbola Getas (1988 - 1989)
* SSB Ungaran Sérasi (1989 - 1993)
* Persada Utama Ungaran (1993 - 1994)
* Persikas APACINTI Kab Semarang (1994 - 1996)
* Diklat Salatiga (1996 - 1999)
* Persija Jakarta (1999 - 2000)
* EHC Hoensbroek Norad Holand (2000 (4 bulan))
* Persija Jakarta (2000 - 2005)
* Selangor FC Malaysia (2005 - 2007)
* Persija Jakarta
* Pelita Bandung Raya

## Rujukan
Giribig

**Giribig** nyaéta pakakas keur moé paré, wangunna siga terpal/bilik ngan kembang anyaman leuwih leutik tur rékép nu dijieun tina anyaman awi. lamun teu dipaké, giribig biasana digulungan

## Istilah
Dina basa Sunda, giribig nujul kana pakakas tina anyaman awi nu dipaké keur moé paré. Ieu istilah pedeudeukeut jeung *geribik* dina basa Indonésia, nu boga harti sakabéh jinis anyaman tina awi. Geribik bisa dipaké keur bilik, samak, keré, jeung sajabana.
Giribig sok disebut ogé kajang tayalian bilik anu anyamanna leuwih leutik dijieun tina kulit kiray atawa daging tangkal awi.

## Alat jeung bahan
### Bahan
Giribig ilaharna dijieun tina awi tali, awi wulung (awi hideung), atawa awi liana nu liat.

### Alat
*Bedog
*Ragaji
*Méteran
*Palu
*Péso

## Rujukan
Jackie Chan

**Jackie Chan** () nyaéta saurang aktor, sutradara, *stuntman*, produser, aktor béla diri, aktor bodor, sarta panulis naskah layar lébar Hong Kong. Jackie mimiti diajar béla diri, drama, akrobat, sarta nyanyi dina umur tujuh taun. Sanggeus dianggap minangka panerus Bruce Lee di bioskop Hong Kong, Jackie ngembangkeun seni béla dirina dicampur jeung bodor nu kaleueuwihi. Jackie jadi aktor kasohor di Asia jeung di Amérika Sarikat ogé.

## Karir
### Aktor
## Réferénsi
Fabaceae

, conto buah suku Fabaceae]]
**Fabacéae** atawa **suku polong-polongan** nyaéta salah sahiji suku tutuwuhan dikotil anu pangpentingna jeung panglobana. Réa tutuwuhan budidaya penting kasup kana suku ieu, kalawan boga rupa-rupa kagunaan: siki, buah (polong), kembang, kulit kai, catang, daun, beuti, nepi ka akarna dipaké ku jelema. Bahan kadaharan, inuman, bungbu masak, zat warna, pupuk héjo, parab sato, bahan ubar, nepi ka racun dihasilkeun ku anggota-anggotana. Sakabéh tutuwuhan anggota suku ieu miboga hiji sasaruaan anu jelas: buahna mangrupa polong.
Beubeuritan

anu fiturna ilahar: dua tombol klik jeung panggulung.]]
**Beubeuritan** (Basa Indonésia: *Tetikus*; Basa Inggris: *Mouse*) mangrupa salah sahiji pakakas teuas komputer anu miboga kagunaan pikeun ngoyagkeun tutunjuk (*pointer*) atawa panah panunjuk sarta méré asupan paréntah kana komputer dina naon baé anu bakal dilakukeun pamaké ku tutunjuk éta. Pamakéan tutunjuk jeung beubeuritan teu bisa leupas dina kagiatan uprak-oprék komputer. Douglas mangrupa saurang panalungtik anu asalna mah ti *Stanford Research Institute*.. Nalika bolana ngagorolong ka sagala arah, sénsor di jero beubeuritan ngadétéksi parobahan ieu sarta mindahkeun tutunjuk beubeuritan na layar ka arah nu sarua Pamakéan tutunjuk jeung beubeuritan teu bisa leupas dina kagiatan uprak-oprék komputer.. Beubeuritan ieu diidéntifikasi ku ngariksa bagian handapna. Teu siga beubeuritan mékanis anu mibanda bola, beubeuritan optik mah nojokeun cahya ti bawahna téh Beubeuritan ieu kaasup akselerométer pikeun ngahasilkeun sinyal kaluaran anu gedé sabanding jeung gancangna translasi beubeuritan di tilu arah non-paralél. Beubeuritan ieu kaasup akselerométer pikeun ngahasilkeun sinyal kaluaran anu gedé sabanding jeung gancangna translasi beubeuritan di tilu arah non-paralél. Pakakas beubeuritan 3D geus ngarandapan sajumlahing cara anu béda-béda pikeun ngendalikeun parobahan 3D sarta tutunjuk 2D, kaasup sénsor multi-aksis, akselerométer, lampu IR sarta sénsor IR. Pakakas ieu kawengku ku beubeuritan komputer biasa anu mibanda unit layar taktil leutik di luhurna. Ti batan beubeuritan jenis lian, beubeuritan érgonomis dirarancang luyu pikeun posisi leungeung nu leuwih alami nalika keur dipaké téh. Fungsi-fungsi ieu sok kaasup kana tombol anu bisa diprogram, kasénsitivan anu kaleuleuwihi, beuratna ogé diluyukeun jeung waktu réspon anu leuwih gancang. Fitur-fitur ieu ngamungkinkeun beubeuritan pikeun midang leuwih hadé upamana digunakeun kana program nu leuwih beurat, ngamungkinkeun ogé réaksi pamaké leuwih gancang parobahanna ogé leuwih merenah.

## Rujukan
Furious 7

thumb|202x202px|Logo Furious 7
**Furious 7** (ilahar disebut **Furious Tujuh** atawa **Fast & Furious 7**)  nyaéta pilem aksi Amérika Sarikat anu disutradaraan ku James Wan sarta ditulis ku Gary Scott Thompson jeung Chris Morgan

## Pameran
### Pameran Utama
*Vin Diesel minangka Dominic Toretto
*Paul Walker minangka Brian O'Conner
*Dwayne Johnson minangka Luke Hobbs
*Jordana Brewster minangka Mia Toretto
*Michelle Rodriguez minangka Letty Ortiz
*Tyrese Gibson minangka Roman Péarce
*Chris Bridges minangka Tej Parker
*Elsa Pataky minangka Elena Neves
*Jason Statham minangka Deckard Shaw
*Lucas Black minangka Séan Boswell
### Pameran Rorojong
*Nathalie Emmanuel minangka Ramsey
*Kurt Russell minangka "Mr. Nobody"
*Luke Evans minangka  Owen Shaw
*Tony Jaa minangka Kiet
*Ronda Rousey minangka Kara
*Djimon Hounsou minangka Jakande
*Ali Fazal minangka Safar
*John Brotherton minangka Sheppard
*Roméo Santos minangka Mando
*Eden Estrella minangka Samantha Hobbs
*Charlie jeung Miller Kimsey minangka Jack O'Conner
*JJ Phillips minangka Milionér
*Faheem Najm minangka DJ T Pain
*Britney Alger minangka Jasmine
### Kaméyo
*Noel Gugliemi minangka Hector
*Iggy Azaléa minangka Pupuhu Kru Truck Monster (kaméyo)
*Sung Kang minangka Han Séoul-Oh (rékaman arsip)
*Gal Gadot minangka Gisele Yashar (rékaman arsip)
### Pintonan Kaliwat
*Nathalie Kelley minangka Neela (rékaman arsip)
*Shad Moss minangka Twinkie (rékaman arsip)
*Tego Calderón minangka Tego Léo (rékaman arsip)
*Don Omar minangka Rico Santos (rékaman arsip)

## Réferénsi
FC Barcelona

**FC Barcelona** (dipikawanohna **Barça**) nyaéta hiji kleub olahraga di Barcelona, Katalonia, Spanyol anu mibanda kleub-kleub dina sawatara widang olahraga, tapina nu leuwih ténarna mah nyaéta dina sépak bola. Kleub ieu miboga motto *El Barca Es Mas Que Un Club*.

## Sajarah
Dumasar sajarahna yén kleub Barcelona diadegkeun ku 12 urang anu ngajéjéranna nyaéta Joan Gamper dina tanggal 29 Nopémber 1899 di Katalonia. Pangadegan ieu kleub téh alatan tina sikep kaum katindes, hiji bangsa (Katalonia) anu ngan jadi bagian tina hiji nagara. Ngaliwatan Barcelona ieu urang Katalonia hayang ningalikeun kaleuwihan maranéhanana ka para pangjajah Spanyol. Utamana mun kleub ieu lalawanan jeung Real Madrid, anu ti taun 1930-an harita jamanna Jendral Franco mangrupa kleub favorit pamaréntah Spanyol. Manuel Vazquez Montalban, saurang panulis kaceluk ti Spanyol nyebutkeun yén Barcelona téh senjata pamungkas pikeun hiji bangsa tanpa nagara. ku sabab misi anu dianggap suci ku urang Katalonia éta, Barcelona tumerus ngajaga kamurnian tujuan kleub. Maranéhna embung disaruakeun jeung kleub séjén, sarta teu hayang nurut kana hal-hal komérsial. Ku kituna nepi ka kiwari Barcelona mangrupa hiji-hijina kleub anu teu ngawidian kostumna dipasangan iklan. Kleub ieu miboga jujuluk *Barca* jeung *Los Azulgranas* ku sabab kostumna warna biru jeung beureum medok, anu cenah warna biru beureum sacara ngahaja dicokot tina bandéra Perancis salaku bentuk lalawanan ka pamaréntahan Spanyol di Madrid. Kleub ieu ogé pernah ditempatan ku pamaén-pémaén kelas dunia saperti: Johan Cruyff, Maradona, Ronald Koeman, Gary Lineker, Rivaldo, Luis Figo, Ronaldo, sarta kiwari anu fénoménal mah nyaéta Lionel Méssi.

## Rujukan
A.S. Roma

thumb|Pamaén A.S. Roma
**A.S. Roma** nyaéta hiji kleub sépak bola ti Roma, Italia. A.S. Roma panungtungan meunangkeun liga Seri A dina usun 2000-2001 ku asuhan palatih Fabio Capello. Sanajan kitu, kleub ieu ngahasil nganjrek di *runner-up* Seri A teu kurang ti genep kali ti mimiti gagantian milénium. Lian ti kitu, A.S. Roma ogé ngahasil meunangkeun dua trofi Coppa Italia ku asuhan Luciano Spalletti. Panyetak gol panglobana sapanjang sajarah pikeun A.S. Roma nyaéta Francesco Totti. A.S. Roma miboga stadion markas Stadio Olimpico anu kurang leuwih bisa ngawadahan 72.698 urang panongton. Loba jujuluk anu nujul ka ieu kleub di antarana *Giallorossi* (Konéng jeung Beureum), *La Maggica* (*The Magic One*), *i Lupi* (Ajag). Warna kostum jadi ciri hasna mah nyaéta konéng jeung beureum.

## Sajarah 
A.S. Roma diadegkeun taun 1927 asalna mah tina paleburan tilu kleub dina raraga ngawangun hiji kleub anu bisa nyaingan kleub-kleub
Italia kalér anu leuwih dominan. Sanggeus jadi runner-up dua kali dina taun 1930-an, AS Roma suksés ngarebut gelar Scudetto munggaran taun 1942. A.S. Roma pernah ngalaman dégradasi dina taun 1951, tapi bisa dipromosikan deui ka Serie A nalika aya dina asuhan manajer Giuseppe Viani.

## Kajawaraan 
* Jawara Divisi Munggaran/Serie A: 3 kali dina taun 1941-42, 1982-83; 2000-01
* Jawara Piala Italia/Coppa Italia: 9 kali dina taun 1963-1964, 1968-1969, 1979-1980, 1980-1981, 1983-1984, 1985-1986, 1990-1991, 2006-2007; 2007-2008
* Jawara Piala Fairs/ Piala UEFA/Liga Eropa: 1 kali dina taun 1960-1961

## Rujukan
Batu kuda

**Batu kuda** nyaéta objék wisata Batu Kuda anu pernahna di lamping Gunung Manglayang Désa Cikonéng Kabupatén Bandung Jawa Barat. 

Sigana moal apdol **upama** ka objék wisata alam *Batu Kuda* *henteu* nepi ka batu kudana. Anggangna ti lawang  asup téh kurang leuwih 700 méter. Rada *ngahégak* ka nu teu biasa leuleumpangan mah. Sabab lian ti nanjak teu eureun-eureun téh ampir sapajang jalan ukur mahi keur saurangeun. Laleueur deuih upama tas hujan mah. Tapi balas capé lungsé bakal *kaubaran* mun geus jonghok jeung batu kudana.

## Sumber Rujukan
Taman Nasional Bromo Tengger Semeru

**Taman Nasional Bromo Tengger Semeru** nyaéta taman nasional di Jawa Wétan, Indonésia, anu perenahna aya di wewengkon administratif Kabupatén Pasuruan, Kabupatén Malang, Kabupatén Lumajang, jeung Kabupatén Probolinggo. Ieu taman nasional téh gaduh tipe ékosistem sub-montana, montana sareng sub-alphin jeung tangkal-tangkal anu baradag jeung anu yuswana ratusan taun.
Sababaraha jenis tutuwuhan anu aya di Taman Nasional Bromo Tengger Semeru di antaran jamuju *(Dacrycarpus imbricatus)*, cemara gunung *(Casuarina sp.)*, eidelweis *(Anaphalis javanica)*, sawatara jenis anggrek jeung jenis jukut langka *(Styphelia pungieus)*.

## rujukan
Suzanne Pleshette

thumb|200px|Suzanne Pleshette
**Suzanne Pleshette** () nyaéta artis katut modél asal Amerika Serikat anu lahir di New York, New York.

## Filmografi 
**Spirited Away* (2001)
*''The Lion King II: Simba's Pride* (1998)
**Oh, God! Book II* (1980)
**Hot Stuff* (1979)
**The Shaggy D.A.* (1976)
**Support Your Local Gunfighter* (1971)
**Suppose They Gave a War and Nobody Came?* (1970)
**Target: Harry* (1969)
**If It's Tuesday, This Must Be Belgium* (1969)
**The Power* (1968)
**Blackbeard's Ghost* (1968)
**The Adventures of Bullwhip Griffin* (1967)
**Mister Buddwing* (1966)
**Nevada Smith* (1966)
**The Ugly Dachshund* (1966)
**A Rage to Live* (1965)
**Youngblood Hawke* (1964)
**Fate Is the Hunter* (1964)
**A Distant Trumpet* (1964)
**Wall of Noise* (1963)
**The Birds* (1963)
**40 Pounds of Trouble* (1962)
**Rome Adventure* (1962)
**The Geisha Boy'' (1958)

## Référénsi
Dekrit Alhambra

**Dekrit Alhambra** (also known as the **Titah Pangusiran**) nyaéta titah anu dikaluarkeun 31 Maret 1492 ku Karajaan Katolik Spanyol (Isabélla I ti Castile jeung Ferdinand II ti Aragon) anu maréntahkeun diusirna bangsa Yahudi ti Karajaan Castile jeung Aragon katut wilayahna mimiti 31 Juli taun éta kénéh. Ieu paréntah sacara resmi dicabut 16 Désémber 1968 ku Pamaréntah Spanyol, dumasar kana Konsili Vatikan II.

Taun 2014, pamaréntah Spanyol ngaluarkeun UU anu ngatur kawarganagaraan ganda pikeun turunan Yahudi anu diusir jaman harita, pikeun mayar kajadian jaman bihari di éta nagara. Ku kituna, para Yahudi turunan anu kausir alatan Dekrit Alhambra bisa boga kawarganagaraan Spanyol tanpa kudu ninggalkeun kawarganagaraan kiwari."

## Baca ogé
* Diaspora Yahudi

## Rujukan
## Tutumbu kaluar
* Alhambra Decree  – English translation
* The Edict of Expulsion of the Jews  - alternate translation from the Castilian

* Alhambra Decree: 521 Years Later, a blog post on the Law Library of Congress's In Custodia Legis
Khairuddin Barbarossa

**Khairuddin Barbarossa** atawa **Barbarossa Khairuddin Pasya** ( atawa *Hızır Hayreddin (Hayrettin) Paşa*; ogé *Hızır Reis* saméméh diangkat jadi Pasya sarta jadi Kaptén Pasya, gumelar di Khizr atawa Khidr, Turki: *Hızır*; c. 1478 – 4 Juli 1546), laksamana Kasultanan Utsman. Armada laut Barbarossa ngajaga dominasi Utsmani di Mediterania sapanjang abad ka-16, ti mimiti Perang Preveza taun 1538 nepi ka Perang Lepanto taun 1571.

Ngaran *Khairuddin* (basa Arab: **خيرالدين**, anu hartina "kahadéan" atawa "kautamaan agama" Islam) dipaparinkeun ku Sultan Sulaiman Qanuni. Katelah "Barbarossa" ("Janggot beureumm" dina basa Itali) di Éropah, kawarisan ti lanceukna Oruç Reis sanggeus anjeunna palastra dina perang ngalawan Spanyol di Algeria.

### Kélébét (Sanjak) 
Kaligrafi Arab di bagian luhur,  ""  (''nashrun mina'llāhi wa fatḥhun qarībun wa basysyiril-mu’minīna yā muḥammad''), tina ayat Qur'an 61:13, ditambahan ku "Ya Muhammad", ku sabab tungtung ayatna nujul ka Nabi Muhammad.

## Rujukan
## Bacaeun
* 
* 
*  
* 
* 
* 
*  

## Tutumbu kaluar
* Encyclopædia Britannica
* An article on the Barbarossa brothers 
* Another article on the Barbarossa brothers
* Original Gazawat by Seyyid Muradi 
* Hayreddin Barbarossa's tomb in Beşiktaş 
* Hayreddin Barbarossa'nın Hatıraları  (Memoirs of Hayreddin Barbarossa in Turkish)
Kafir

Kecap "Kafir" asalna tina basa Arab. كافر Nu hartina: jalma nu nyumputkeun atawa mungkir hal bener. Sedengkeun sacara syara '(terminologi) kufur téh hartina teu iman ka Allah jeung Rosul, jeung boh ditampik atawa teu ditampik ku manéhna. Jalma nu ngalakukeun kajahatan henteu satia, henteu percaya Allah jeung Rasul disebut kafir.

## Babagian Kafir
### A. Kafir dzimmy
Kafir dzimmy nyaéta kafir anu mayar jizya (upeti) nu dikumpulkeun unggal taun nu jadi sarat bisa henteuna maranéhanana hirup di nagara kaum Muslim. Kafir kawas ieu ulah dimaotan lamun manéhna masih taat aturan nu ditimpakeun ka maranéhna.

### B. Kafir mu'ahad
Kafir mu'ahad nyaéta jalma kafir nu geus aya pajangjian antara maranéhna jeung kaum Muslim supaya henteu perang salila nu geus disatujuan. Jeung kafir kawas kieu ulah dimaotan salila maranéhanana ngalakonan kasepakata anu geus dijieun.

### C. Kafir musta'man
Kafir musta'man nyaéta kafir anu meunang jaminan kaamanan ti muslim atawa mayoritas Muslim. Kafir ieu ogé ulah dimaotan salila aya jaminan kaamanan.

### D. Kafir harby
Kafir harby nyaéta kafir salian tina tilu di luhur. Jenis ieu kafir disyari'atkeun keur diperangan maké katangtuan dina Syari'ah.

## Rujukan
Daptar istilah anak sato

Dina basa Sunda, aya sesebutan husus pikeun rupa-rupa anak sasatoan. Di antarana,
* anak anjing = kirik/kicik
* anak badak = putri
* anak bagong = begu
* anak bandeng = nanar/nénér
* anak banténg = bangkanang
* anak bangbung = kuuk
* anak bangkong = buruy
* anak belut = kuntit
* anak bogo = cingok
* anak boncél = bayong
* anak buhaya = bocokok
* anak deleg/gabus = boncél/kocolan/kokocolan
* anak éntog = titit
* anak embé = cémé
* anak gajah = ménél
* anak hayam = ciak/pitik
* anak japati = piyik
* anak keuyeup = boncérét
* anak kuda = belo
* anak kukupu = hileud
* anak kutu = kuar
* anak lancah = aom
* anak lauk = kebul/burayak
* anak lélé = nanahaon
* anak lubang = leungli
* anak maung = juag/aum
* anak meri = titit
* anak monyét = begog
* anak munding = énéng
* anak reungit = utek-utek
* anak sapi = pedét
* anak ucing = bilatung
* anak Beurit = cindil
* anak hurang = rarong
* anak lauk emas = udikan 

## Dicutat tina
Daptar istilah sora sato

#Anjing 	= ngagogog, nyungungung, babaung.
#Bagong	= sesegrok.
#Domba/embé	= ngabérélé
#Éntog	= ngahoshos.
#Gagak	= ngelak.
#Hayam	= kongkorongok (jago), kokotak (bikang).
#Kuda	= ngahiem.
#Manuk	= récét/ricit (manuk laleutik).
#Maung	= ngagerem, ngagaur.
#Reungit	= ngahieng.
#Tikukur/titiran	= ngantuk (disada terus-terusan).
#Ucing	= ngéong/ éong-éongan.

## Daptar Pustaka 
Hadi, Ahmad, spk. 2013. Peperenian: Kandaga, Unak-anik, Tutungkusan jeung Rusiah basa Sunda (Édisi Révisi). Bandung: CV Geger Sunten.
Daptar istilah pakarang sato

#Badak  boga pakarang = cula
#Bagong	boga pakarang = sihung 
#Bangbara	boga pakarang = panyeureud
#Banténg	boga pakarang = tanduk
#Buhaya	boga pakarang = buntut (seuseukeutan)
#Embé/domba	boga pakarang = tanduk
#Gajah	boga pakarang = gading & tulalé
#Hayam jago	boga pakarang = siih
#Kalajengking	boga pakarang = panyeureud
#Kamarang	boga pakarang = panyeureud
#Kapiting	boga pakarang = panyapit
#Landak	boga pakarang = cucuk (bulu)
#Lélé	boga pakarang = pamatil
#Maung	boga pakarang = kuku & sihung
#Munding	boga pakarang = tanduk
#Nyiruan	boga pakarang = panyeureud
#Oray 	boga pakarang = sihung (peurahan)
#Sapi	boga pakarang = tanduk
#Singa	boga pakarang = kuku & sihung
#Tawon/tiwuan	boga pakarang = panyeureud
#Ucing	boga pakarang = kuku
#Uncal	boga pakarang = tanduk

## Daptar Pustaka 
Hadi, Ahmad, spk. 2013. Peperenian: Kandaga, Unak-anik, Tutungkusan jeung Rusiah basa Sunda (Édisi Révisi). Bandung: CV Geger Sunten.
Daptar istilah ngeunaan sasatoan

Dina basa Sunda réa istilah-istilah anu patali jeung sasatoan, di antarana:
#Badot		= embé jalu nu meujeuhna begér, kaambeu bau.
#Bajir/majir	= munding, domba, embé nu teu daékeun anakan, jadi lintuh loba gajihna.
#Bangus	= sungut sasatoan suku opat.
#Balung	= 1. Jawér hayam nu ka luhur (bagian luhur); 2. Tulang.
#Bibit	= ingon-ingon indungna nu (bakal) diarah anakna: lauk emas, domba émbe, munding.
#Borontok	= warna bulu hayam, hideung atawa beureum campur totol-totol bodas
#Buntut	= bagian awak sato nu pangtukangna.
#Burih	= bagian eusi beuteung bangsa manuk tempat ngancurkeun (ngagiling) kahakananana.
#Camani	= hayam camani, hayam nu hideung nepi ka tulang-tulangna, sok dipaké ubar atawa tumbal.
#Cécépét	= anggahota lauk cai pikeun kasaimbangan awakna.
#Cungur	= tungtung irung sasatoan sabangsa munding, jsb.
#Dada mento	= daging dada hayam jeung bangsa manuk lianna.
#Danten	= sato bikang nu tacan ngendog atawa anakan, tapi geus gedé (hayam danten, embé danten, jsb).
#Daringanti	= tanduk munding nu hiji ka luhur, hiji deui ka handap.
#Dongkol	= munding dongkol, munding nu tandukna duanana ngeluk (ngulapés) ka handap.
#Jago	= hayam jaluna.
#Jajalon	= munding, jsb. Jalu anu mimiti resep ka bikang.
#Jajangkar	= hayam jago nu mangkat begér
#Jambul	= bulu anu jadi luar biasa dina hulu hayam, jsb.
#Jarah	= munding jarah, munding nu teu diurus, diantep sakarepna di sampalan, di leuweung.
#Jawér	= gagabér (hayam, jsb) handapeun caréham.
#Kondang	= warna bulu hayam semu konéng.
#Kukuncung	= bulu nu ngacung atawa ngacir dina huluna (merak, jsb.)
#Kumahkar	= hayam bikang nu kokotak rék ngendog.
#Leker	= bangun tanduk munding anu tungtung jeung tungtung méh padeukeut.
#Pamatuk	= sungut sasatoan sabangsa manuk, hayam, jsté. Paranti macok.
#Pancawarna	= manuk titiran/purukutut nu sorana pohara alusna, langka tur hésé ngalana.
#Palén	= munding jalu nu mangkat begér.
#Pelung	= hayam pelung, hayam nu tarik sarta lambat kongkorongokna, kadéngé ka jauhna.
#Ranggah	= tanduk ranggah, tanduk munding nu melung ka luhur; tanduk uncal nu ranggakgak.
#Renggé	= warna bulu hayam nu méh siga célé leutik.
#Rintit	= hayam rintit, hayam nu tungtung buluna carentik.
#Sanggadulang	= bangun tanduk munding anu melengkungna rubak ka gigir.
#Sasapihan	= anak hayam nu geus disapih ku indungna.
#Sisit	= bagian kulit sasatoan tina sabangsa tanduk nu nyusun.
#Telih	= sarupa kantong handapeun beuheung hayam jeung bangsa manuk lianna, tempat ngumpulna kahakanan.
#Tumang	= anjing nu buluna hideung meles.
#Tunggir	= bagal buntut hayam jeung bangsa manuk, ngandung gajih pikeun ngaleuciran buluna.
#Tutul	= maung tutul, maung nu buluna konéng totol-totol hideung.

## Rujukan
## Tempo ogé
*Daptar istilah anak sato
*Daptar istilah pakarang sato
*Daptar istilah sora sato
Cangkok

anyar]]
**Cangkok** nyaéta salah sahiji cara pikeun ngembangbiakeun tutuwuhan ku cara melak babagian catang na nu diusahakeun akaran heula, saméméh diteukteuk tuluy dipelak dina taneuh. Tuwuhan nu bisa dicangkok ngan ukur tutuwuhan *dikotil* jeung tuwuhan *biji terbuka*. nyaéta: 
# Péso nu teu tihiangan
# Taneuh hideung nu *gembur*
# Plastik atawa tapas kalapa
# Tali pelastik
# Cai sacukupna
# Ragaji

## Léngkah-léngkah Nyangkok Tuwuhan
Dina nyangkok tuwuhan téh aya sababaraha léngkah nu kudu dilakonan sangkan hasilna bisa hadé kawas nu dipikahayang, nyaéta:
# Pilih catang tangkal nu geus kolot/ boga *kambium* (rambutan, jambu, buah, kadongdong,jsté) miboga diaméter kira-kira 2&nbsp;cm. 
# Keureut babagian kulit catang kira-kira 10&nbsp;cm, satuluyna antepkeun salila 10-15 menit atawa nepi ka getahna garing.
# Sanggeus garing, campurkeun taneuh jeung cai sacukupna, tuluy diaduk nepi ka rata baseuhna (Tong baseuh teuing).
# Kemudian tanah tersbut ditempelkan ke batang yang telah di kerat kulitnya dan dibungkus menggunakan plastik atau sabut kelapa.
# Saméméh nalian pelastik atawa tapas kalapa, pastikeun catang tangkal nu geus disisit katutupan ku taneuh, sangkan catangna teu kakurangan cai. Satuluyna antepkeun salila 3-4 bulan, sarta sébor 3x saminggu.
# Sanggeus 3-4 bulan, akar cangkokan bakal jadi, keureut ti belah handap cangkokan maké ragaji. 
# Keureut catang-catang laleutik jeung daun, ku sabab bakal mangaruhan jeung bakal ngakibatkeun gerakan nu ngabalukarkeun sababaraha akar na paregat. 
# Buka bungkus cangkokan, kudu ati-ati sangkan akarna teu ruksak.
# Tuluy pelak heula dina *polybag* nepi ka catang jeung daun-daun anyarna jaradi.
# Sanggeus catang jeung daun anyar jadi, cangkokan geus siap dipelak langsung dina taneuh.

## Rujukan
Cobék basréng

**Cobek Basreng** nyaéta baso digoréng anu dibungbuan ku bungbu cobék. Carana mah basajan ukur ngaréndos gula beureum, céngék, jeung diuyahan saeutik.
Kawah Putih

,Bandung]]
**Kawah Putih** mangrupa salah sahji tempat wisata di Bandung anu paling populér. Objék wisata nu hiji ieu, bisa di aksés ti Jl.Raya soréang-Ciwidéy, jeung lokasina teu jauh ti Situ Paténggang Ciwidéy. Ti pusat kota Bandung, jarakna kurang leuwih 50&nbsp;km kiduleun Bandung. 
Sacara géografis, Kawah Putih aya di kawasan pagunungan anu jangkungna dugi 2.400 meter dpl. Teu héran mun hawa di aréa wisata Kawah Putih téh tiis jeung seger. Hawa sapopoéna di Kawah Putih bisa tepi ka 8oC. Matak, tong poho mawa jekét atawa *sweater* kandel. 

## Sajarah Kamekaranana
Carita ngeunaan Kawah Putih ieu, dimimitian basa abad ka-10. Baheula aya kajadian bituna Gunung Patuha anu gedé
pisan. Sanggeus bitu, aya kajadian anéh, di mana réa manuk anu hiber ngaliwatan Kawah Putih ngadadak maraot. Numatak warga anu aya disabundeurannana nganggap yén tempat éta téh angker. Lila-lila éta daérah teu angker deui. Pangpangna sanggeus taun 1837, ahli botani asal Jerman, Dr. Franz Wilhelm Junghuhn, ngayakeun panalungtikan di kawasan Ciwidéy jeung ahirna nepi di puncak Gunung Patuha sarta nempo kaayaan situ anu bodas tur kacida éndahna. Di Situ éta, kaambeu bau warirang anu bau pisan. Ti saprak harita, objék Wisata Ciwidéy loba nu apal. 
Objék Wisata Kawah Putih, sabenerna mah situ anu asalna tina bituna Gunung Patuha. Sakumaha ngaranna, taneuh di wewengkon ieu, warnana bodas, warna ieu asalna tina campuran unsur warirang. Salian ti éta, cai situna gé warnana bodas kahéjo-héjoan jeung warna ieu gé bisa robah kumaha luhur handapna suhu, faktor cuaca, jeung kadar warirangna. 
Ku pamaréntah lokal, kawasan ieu, mimiti dimekarkeun ti taun 1987 minangka objék déstinasi wisata alam anu éndah. Sacara bertahap, fasilitas panunjang diayakeun pikeun ngadukung kaayaan alam wisatana. Ti mimiti akses transportasi ti panto gerbang nepi ka kawah, aréa parkir anu lega, pusat informasi, restoran, warung makan, mushola, nepi ka toilet umum. 
Hiji hal anu matak kataji ku Kawah Putih nyaéta lobana kagiatan anu bisa dilakukeun di dieu, mimiti ti menikmati kaéndahan kawah, mendaki, berkuda, ngalukis, nepi ka *pre-wedding* (poto pangantén). 
Pamandangan di Kawah Putih éndah pisan. Ti kajauhan, geus katempo taneuh anu warnana bodas lir salju, ku lantaran kadar warirangna gedé kénéh, Anjeun disarankeun mawa masker jeung wisatawan gé dianjurkeun ulah lila teuing di aréa Kawah Putih, ku sabab bisa ngaganggu pernapasan. 
ku sabab kaunikan alamna anu éndah, loba pasangan pangantén anu ngaabadikeun momen *pre-wedding* ku cara di poto anu latarna Kawah Putih di Ciwidéy ieu. Spot paporit anu sering diabadikeun nyaéta, aréa dekeut situ jeung *background* pasir sarta tatangkalan. 
Wisatawan anu daratang di Kawah Putih ogé bisa menikmati kaéndahan alam di Situ Paténggang ku sabab jarakna dekeut. Salian ti éta, anjeun bisa mulih ka Kota Bandung keur wisata kulinér Bandung anu murah atawa balanja anu unik.

## Referensi
[Kawah Putih Ciwidey, Satu Lagi Pesona Alam di Bandung - INITEMPATWISATA.com] (tanggal akses 02 juni 2015)
LG G4

**LG G4** nyaéta telepon cerdas Android nu dikembangkeun ku LG Electronics. Diwanohkeun tanggal 28 April 2015 tur kaluar munggaran di Koréa Kidul tanggal 29 April 2015, ieu telepon mangrupa gagantina G3 taun 2014. G4 mangrupa update ti G3, nu direvisi rarancang, display, katut kamerana.

G4 meunang tinjauan positif; lamun G4 dipuji alatan kualitas tampilan, kaméra, katut performa keseluruhanana, kritik mah ngagolongkeun G4 minangka parabot handal nu henteu ngandung parobahan atawa inovasi substansial nu cukup dibandingkeun jeung pendahuluna nu ngajadikeun ieu parabot ngungkulan jauh ti batan sainganana, tapi bisa narik pamaké nu merlukeun telepon calakan kalayan panyimpenan tambahan katut batré nu bisa diganti. G4 maké batré 3000&nbsp;mAH nu bisa dicopot jeung dipasang jeung ngarojong téhnologi Qualcomm Quick Charge 2.0 kalayan adaptor AC nu kompatibel, nu henteu dibarengkeun.

Kaméra tukangna boga sénsor 16-mégapiksel kalayan liang lénsa f/1.8, autofokus aktif infra beureum, stabilisasi gambar optik tilu sumbu, katut torélap cahaya nada ganda. "Sénsor spéktrum kelir RGB" anyar perenahna di handapeun *flash*, nu nganalisis cahaya rohangan pikeun ngoptimalkeun kasaimbangan bodas katut kelir flash pikeun ngabangkitkeun gambar nu katingali alami. Kaméra  "narsis" hareupna 8-mégapiksel.

Kinerja LG G4 henteu kawas parabot nu maké Qualcomm's Snapdragon 810 SoC (kawas LG G Flex 2), nu panas teuing antukna *Ars Technica* ngarasa perlu ngurangan tugas nu loba maké CPU pikeun ngurangan kaleuwihan panas nu ngaganggu kinerjana. Sanggeus ngabandingkeun sarta nguji hal-hal séjéna, kacatet yén sistim dina képéng Snapdragon 808 G4 mah leuwih hadé ti batan 810 (uji babandingan maké HTC One M9), nu ahirna méré catetan yén "sacara subjéktif, [G4] karasa gancang, tur kami leuwih resep kaluaran panasna 808. Lamun anjeun boga perhatian kana skor babandingan, G4 kawas Samsung Exynos SoC dina Galaxy S6." Bari nganggap yén kamérana mangrupa bagéan panghadéna dina ieu parabot, *Ars Technica* nyimpulkeun yén G4 mangrupa "telepon cerdas kompetén nu sampurna, tapi teu pati luar biasa."

## Tempo ogé
* Babandingan telepon cerdas

## Rujukan
## Tutumbu luar
*
Hama

**Hama** nyaéta sato; *organismé* nu ngaganggu produksi pertanian misalna céléng, bajing, beurit, jeung nu pangutamana serangga. Hama ogé bisa disebut sagala jinis sasatoan nu ngarugikeun jeung ngaganggu tutuwuhan nu eukeur dibudidayakeun ku manusa jeung lain tutuwuhan liar nu aya di alam. Sato ieu bisa nyababkeun karusakan, jeung aya sababaraha sato nu bisa nyababkeun panyakit husus kana tutuwuhan.											
Hama teu datang tina luhur taneuh waé, bisa ogé tina jero taneuh éta sorangan.											

## Jinis hama tutuwuhan
***Molusca**, di antarana bekicot, siput, jeung sajabana.
***Aves**, bangsa manuk, hayam (lamun ngaganggu/ngadaharan tutuwuhan).
***gegeremet**, jins nu panglobana, misalkeun simeut, hileud, wereng, kumbang, jeung sajabana.
***Mamalia**, Beurit nyaéta salah sahiji conto nu sok kapanggih.

## Rujukan
Bangbung

**Bangbung** nyaéta salah sahiji jinis kumbang nu dicirikeun ku ayana tanduk dina sirahna. Tanduk ieu katingal jelas dina bangbung jalu.

## Tingali ogé
*Bangbung uncal

## Referensi
Sunan Kali Jaga

**Radén Syahid** anu dipiwanohna mah **Sunan Kali Jaga** (éjahan Jawa: Sunan Kali Jogo) atawa sok disebut ogé **Syaikh Melaya **. Makamna aya di Kadilangu, Demak.

Sunan Kali Jaga nyaéta putera Tumenggung Melayakusuma di Jepara. Tumenggung Melayakusuma muasalna mah ti seberang, katurunan Adipati Tuban ku Sri Prabu Brawijaya, antukna anjeunna ganti ngaran jadi Tumenggung Wilatikta (Majapahit). Tumengung Melayakusuma téh bisa jadi saurang imigran Jawa mangsa koloni Jawa di Malaka anu geus asup Islam di Malaka, tuluy balik deui sangkan netep di Jawa. Sunan Kali Jaga nikah jeung putri Sunan Ampel dina umur kurang leuwih 20 taun nya dina taun 1470 M. Sunan Kali Jaga hirupna leuwih ti 100 tahun, nya ti patengahan abad ka-15 nepi ka ahir abad ka-16. Sunan Kali Jaga nikah jeung Déwi Saroh binti Maulana Ishaq, nu tuluy dipaparin 3 urang putera nyaéta Raden Umar said anu tuluy meunang gelar Sunan Muria, Déwi Rukayah jeung Déwi Sofiah. Sunan Kali Jaga hirup di tilu mangsa pamaréntahan, nyaéta mangsa pamungkas Majapahit (Karajaaan Majapahit runtuh dina taun 1478 M.), jaman Kasultanan Demak (ngadeg dina taun 1481-1546 M.) jeung Kasultanan Pajang (panungtungan dina taun 1568 M.) Ku kituna Sunan Kali Jaga hirup leuwih ti 100 taun lilana, ti patengahan abad ka-15 nepi ka ahir abad ka-16.

## Référénsi
Batik lémbang

**Batik lémbang** nyaéta lawon motif batik anu asalna ti wewengkon Lémbang, Kabupatén Bandung Barat. Anu jadi ciri has batik Lémbang téh nyaéta motifna anu nyokot tina wangun-wangun sayuran jeung bungbuahan. Iwal ti éta motif has nu séjénna dicokot tina ikon-ikon nu aya di Bandung Barat saperti kebon entéh Cikole, Observatorium Boscha, curug Malela, Gunung Tangkuban Parahu nepi ka Gunung Jayagiri.. Dina prosés nyieun kaén batikna sarua baé jeung batik séjénna.  Kiwari geus aya 24 motif batik anu jadi ciri hasi di wewengkon Lémbang jeung sabudeureun Kabupatén Bandung Barat.Motif-motif nu aya téh sakumna dipaténkeun ku surat kaputusan Bupati nomer 430/kep.702-perekonomian/2013. 

## Sumber Rujukan
Cita Citata

**Cita Rahayu** leuwih dipikawanohna mah **Cita Citata** () nyaéta saurang panyanyi ogé aktris Indonésia . Cita mimiti kaceluk ku lagu *Sakitnya Tuh di Sini* anu diwanohkeun dina sinétron *Diam-Diam Suka: Cinta Lama Bersemi Kembali*. Cita ogé jadi salah sahiji pameran dina sinétron éta. Cita-citata mimiti icikibung dina dunya musik ku singel Kaliméra Athéna ciptaan Doél Sumbang. Nalika kelas 4 SD kénéh, Cita sok nyanyi dangdut dina acara résépsi nikahan. Ti SMA, Cita mimiti nyanyi pop. Tuluy Cita nyanyi musik jazz. Ogé gabung jeung Sani Musik Indonésia dina taun 2014 minangka panyanyi dangdut. Antukna Cita medalkeun singel anu judulna *Sakitnya Tuh di Sini*.
## Singel
**Sakitnya Tuh Disini*
**Kalimerah Athena*
**Perawan atau Janda*
**Goyang Dumang*
**Aku Mah Apa Atuh*
**Meriang (Merindukan Kasih Sayang)*
**Penipu*

## Rujukan
Halu

**Halu** nyaéta parabot dapur nu magrupa kai panjang lonyod nu dipaké keur nutu dina lisung. Ilaharna barang nu ditutuna nyaéta paré sangkan jadi béas atawa sangu ketan ajang nyieun ulén jeung opak ketan.    Halu kudu dijieun tina kai teuas tur lempeng, wangunna panjang sarta buleud (silinder).

## Aspék Budaya Sunda 
Halu lain saukur catang kai, tapi miboga harti simbolis anu jero:

### 1. Simbol "Lalaki" sarta Kasuburan 
Dina *kosmologi* Sunda, halu dianggap salaku simbol *maskulinitas* (lalaki), sedengkeun lisung dianggap salaku simbol *feminitas* (awéwé/rahim). Pertemuan antara halu sarta lisung nalika nutu paré ngalambangkeun prosés kaciptana kahuripan sarta kasuburan alam.

### 2. Waditra dina Kasenian Tutunggulan 
Sora halu anu keuna kana biwir atawa jero lisung nyiptakeun wirahma anu disebut **Tutunggulan**. Ieu kasenian mangrupa bagian tina ritual mapag panén atawa upacara hajatan. Para awéwé di lembur silih témbalan nabeuhkeun halu kana lisung nepi ka ngahasilkeun sora anu harmonis sarta artistik.

### 3. Pakakas Ritual sarta Mitos 
Dina upacara **Sérén Taun**, halu dipaké sacara ritual pikeun nutu paré sacara simbolis. Aya ogé mitos yén halu henteu meunang dipaké sacara sagawayah, upamana henteu meunang dipaké neunggeul taneuh atawa ditaréjang, sabab dianggap henteu sopan ka **Nyi Pohaci Sanghyang Asri**.

## Paribasa Sunda 
Kecap halu ogé asup kana paribasa atawa babasan Sunda, contona:
* *"Heuras genggerong jiga halu"* – Ngagambarkeun jalma anu hésé dikandapan atawa kaku dina nyarita.

## Rujukan 
## Tutumbu Kaluar 
* Alat Tatanén Tradisional di Tatar Sunda
Gilles de Rais

**Gilles de Rais** mangrupikeun bangsawan Prancis dina abad ka-15, tentara jeung mangrupa réncang Joan of Arc salila Perang Saratus Taun ngalawan Inggris. karir militér Rais mawa Rais meunang loba pujian, tapi reputasi dibédakeun jeung gaya hirup méwah nyumputkeun sisi poék pikasieuneun nu mangrupa tuduhan Satanisme, pemerkosaan jeung pembunuhan. Ti taun 1430-an, Rais dilaporkeun nyiksa jeung maéhan barudak sacara brutal, loba ti maranéhna budak lalaki patani nu datang ka istanana keur garawé jadi tukang ngabersihan buruan. saenggeus penganiayaan seksual, Rais bakal maéhan maranéhna ku cara motongkeun genggerong atawa motongkeun beuheungna. nu séjén dipotong beuheung jeung dimutilasi, jeung rais nepika dikenal keur ngambeu sirah buntung sababaraha korbana.

Gilles de Rais bisa disebut psikopat. jalma nu saolah mibanda 2 karakter beda. keur saha ogé anu maca biografi atawa artikel ngeunaan Gilles de Rais, tangtubakal sarua pendapatna. Boh umpatan naon nu pantes dibikeun keur manéhna gara-gara kalakuan super telengesna éta. Korban nu metot haténa bakal dipenggal sirahna jeung diteundeun sarta dikoleksi jadi tanda manéhna ngahurmat sosok korban.

## Rujukan
Arakatra Project

**Arakatra Project** nyaéta hiji proyek ngamumule budaya Indonésia nganggo gaya Pop Culture. Dina proyek ieu ngagaduhan *local genius* nu ngajadikeun nilai leuwih tina kabudayaan Indonésia. Arakatra nyalira nyokot tema *superhero* atanapi pahlawan super nu terinspirasi ti budaya, alam, jeung fauna endemik Indonésia nu ngombinasikeun jeung baju jirah sebagai kakuatanna. Arakatra nyalira di cokot tina bahasa sansekerta nyaéta Arakatra jeung Nusantara nu ngandung arti Palindung Nusantara. kabéh satria ieu dikelompokkeun ka sababaraha segmen nyaéta fauna, alam,, wangunan/tugu, sarekat pamaréntah, jeung mitis/lagenda.

## Warta ngeunaan Arakata Project
Bandung - Paguyuban Mojang Jajaka kabupatén Bandung Barat (PMJ KBB) dina dinten Minggon, 17 Mei 2015 anu lokasina di *Car Free Day* Dago Kota Bandung ngayakeun aksi kampanye nu ngeunaan pencegahan dini kanker serviks husus na kanggo kalangan remaja putri sareng ngayakeun galang dana kanggo kegiatan seminar jeung sumbangan kanggo penderita kanker melalui Yayasan Kanker Serviks cabang Kota Bandung. Kanggo ngamariahkeun kagéatan minggon isuk nu kamari, Paguyuban Mojang Jajaka kabupatén Bandung Barat ngakolaborasi jeung *cosplay maker* kanggo ngaramekeun aksi éta jeung poto sasarengan jeung masihan donasi saikhlasna, nu merankeun éta cosplay téh nyaéta putra daerah atanapi pemuda KBB nu ngagaduhan kapedulian kanggo ngembangkeun sareng mertahankeun budaya Indonésia umumna. Aya ogé julukan kanggo katilu superhero, nyaéta Ksatria Arakatra nu masing-masing ngagaduhan nami nyalira (Hideung_Borobudur Arakatra, béréum_Cendrawasih Arakatra, jeung Bodas_Monas Arakatra).

## Tumbu luar
Nawaladutawisata newsletter 

## Sumber Rujukan
## Galeri Foto
LG G3

**LG G3** nyaéta telepon cerdas Android nu dikembangkeun ku LG Electronics. Iteu telepon munggaran dirilis di Koréa Kidul tanggal 28 Méi 2014, mangrupa gaganti LG G2 taun 2013. Ngawarisan unsur rarancang ti G2, saperti bezel layar ipis katut tombol power sarta volume nu ayana di tukang, G3 ngabédakeun manéh ku ngajadi telepon cerdas munggaran ti  pausahaan gedé nu nerapkeun penampil quad HD (1440p), sarta misahkeu sistem infra beureum autofokus hibrid keur kamérana. LG ogé ngunggulkeun "kulit métalik" palastik parabotna — nu dirarancang keur méré penampilan kualitas leuwih luhur duna parabot, sarta antar beungeut pamaké "nu leuwih basajan" maké sistem bantuan pribadi pinter kaintegrasina.
left|thumb|160x160px|Sistem autofokus laser maké komponén nu awalna dirarancang keur vakum robotik LG.

## Rujukan
Mubah

**Mubah** (Basa Arab: ????, "Mubaah"; "Bisa") nyaéta hiji status Hukum kana hiji aktivitas di dunya Islam. Kagiatan nu jadi status hukum mubah bisa keur dipigawé, malah leuwih condong kana disarankeun (paréntah), tapi euweuh jangji dina bentuk Kertajati dina bentuk ganjaran ka dinya. Mubah bsa dihartikeun ogé hiji perkara nu lamun dipigawé ku jalma Muslim mukallaf moal matak meunang dosa jeung teu diganjar. Conto: dahar jeung nginum, balanja, heureuy, ngalamun, jeung sajabana.

## Ciri-ciri
Mubah bisa kanyahoan dina tilu cara:

1. Aya nash tina syara 'nu nyebutkeun yén éta téh teu dosa lamun dipigawé. Saumpama dina Firman Allah:

 وَلاَ جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا عَرَّضْتُم بِهِ مِنْ خِطْبَةِ النِّسَاء أَوْ أَكْنَنتُمْ فِي أَنفُسِكُمْ

nu hartina : Jeung euweuh dosa kanggo Anjeun pikeun Djafar awewe jeung satir atawa nyumputkeun (kahayang pikeun nikah maranéhna) dina hate anjeun (Surat al-Baqarah: 231).

2. Teu disebutkeun dina syara '. Hal ieu nuduhkeun yén hiji hal anu mubah, dalilna mangrupa kaédah «al baroah al ashliyah« (tina asalna sagala hal anu halal, saperti hukum ngarekam tilawah Al-Qur'an jeung pangajian maké recorder, USB, atawa handycam, dakwah via Internét jeung sajabana.

3. Aya nash nu nyebutkeun yén éta téh mubah atawa halal.

 أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ إِلَى نِسَآئِكُمْ هُنَّ لِبَاسٌ لَّكُمْ وَأَنتُمْ لِبَاسٌ لَّهُنَّ

"Diijinkeun ka anjeun dina peuting dina bulan puasa dicampurkeun jeung istri anjeun; . maranéhanana garments jeung anjeun nu hiji pésta maranéhna "(Surat Al-Baqarah: 187)

## Rujukan
Élvi Sukaésih

**Élvi Sukaésih** () nyaéta saurang panyanyi dangdut légéndaris, sarta meunang jujuluk minangka Ratu Dangdut Indonésia. Anjeunna mimiti nyanyi ti keur kelas 3 Sakola Dasar (SD) kénéh, tuluy midangna minangka béntang di sawatara pilem layar lébar.
* Jalal Kojak Palsu (1977)
* Penasaran (1977)
* Betty Bencong Slebor (1978)
* Mana Tahaaan... (1979)
* Cubit-Cubitan (1979)
* Kerinduan (1979)
* Kisah Cinta Rojali Dan Zuleha (1979)
* Irama Cinta (1980)
* Aduhai Manisnya (1980)
* Gaya Merayu (1980)
* Senggol-Senggolan (1980)
* Mandi Madu (1986)
* Hantu Biang Kerok (2009)

## Album
* Raja dan Ratu - Rhoma Irama dan Elvy Sukaesih, 1975
* Pesta Panen, 1990
* The Return of Diva, 1992

## Rujukan
Ikkeu Nurjanah

**Hartini Erpi Nurjanah** leuwih dipikawanohna mah **Ikkeu Nurjanah** () nyaéta saurang panyanyi dangdut anu mimiti ténah liwat lagu *Terlena*. Ikkeu téh anak ti bapana Abdul Pihar Tanjung jeung ibuna Junaerti. Pangabisana dina ngahaleuang téh teureuh ti akina anu saurang musisi Malayu Deli, sarta ti bapana ogé anu mémang resep nyanyikeun lagu-lagu Malayu Deli. Ikke digedékeun di lingkungan kulawarga saderhana di daérah Pademangan, Jakarta Utara, hiji padumukan reuteum.

## Rujukan
Bianca Liza

**Liza Mayang Gemila** leuwih dipikawanohna mah **Bianca Liza** () nyaéta saurang aktris ogé presenter anu aktip midang di tipi. Bianca sok maén dina sérial FTV, pilem jeung sinétron ogé. Bijilna dina sinétron éta ngabalukarkeun loba ditéangan, ku sabab peranna minangka pamaén antagonis.

## Filmografi
### Film
*Aku, Kau & Kua (2014)
### FTV
*Kejamnya Anak Kandung Mulianya Anak Pungut
*Cintaku Di Kandang Bebek
### Sinétron
*Inayah (2009)
*Kejora Dan Bintang (2009)
*Ufo (2010)
*Dia Bukan Anakku (2010)
*Mertua Dan Menantu (2010)
*Lagu Cinta Nirmala (2011)
*Memori Cinta (2011)

## Rujukan
Narji

**Sunarji** leuwih dipikawanohna mah **Narji** () nyaéta saurang palawak anu ténar liwat grup lawak Cagur. Grup lawak ieu dijejeran ku Narji, Wendy Cagur jeung Denny Cagur, anu mimiti midang dina program-program bodoran di stasiun tipi TPI, salah sahijina acara *Chatting*. Narji nikah jeung Widiyanti anu saurang pramugari dina tanggal 10 Pébruari 2008, akadna di Pekalongan, Jawa Tengah, sedengkeun résépsina di Jakarta.

## Karir
Karir munggaranna ditaratas jeung grup bodor Cagur. Narji sorangan dipiwanoh ku masarakat luyu jeung suksésna Cagur minangka salah sahiji grup bodor pang-ngetopna. Kiwari, lian jadi palawak, Narji sok midang minangka pamawa calagara jeung présénter. Narji kungsi midang jadi Panglima Perang Républik BBM dina acara Républik BBM di Indosiar. Narji ogé kungsi jadi béntang tamu dina sitkom OB. Ari pilem munggaranna nyaéta Pijat Atas Tekan Bawah. Di pilem ieu, Narji kudu merankeun saurang gay.

## Filmografi
### Pilem
*Pijat Atas Tekan Bawah (2009)

### Vidio Klip
*Cari Jodoh - Wali Band

## Rujukan
Mansyur S.

**Mansyur Subhawannur** leuwih dipikawanohna mah **Mansyur S.** () nyaéta saurang panyanyi dangdut légéndaris Indonésia. Anjeunna ogé kungsi maén sinétron. Sawatara lagu anu kaceluk sok dihaleuangkeun nyaéta saperti Zubaédah, Khana jeung Rembulan. Album munggaran anu dipedal ku anjeunna nyaéta *Pesan Perpisahan* taun 1969. Sapanjang taun 1990-an nepi ka taun 2000, anjeunna geus medalkeun tilu album per taun. Anjeunna ogé kungsi medalkeun album aliran musik gambus, Sunda, malah mah album lagu pop. Sanajan kitu, leuwih luyuna mah dina musik dangdut baé.
## Rujukan
Rubén Onsu

**Ruben Samuel Onsu** leuwih dipikawanohna mah **Ruben Onsu** ()  nyaéta saurang presenter, aktor, panyanyi, ogé tukang ngabodor. Mimiti ténarna mah sanggeus mawakeun acara Rumpi. Ruben Onsu kungsi milu maén dina Lénong Bocah taun 1990 an. Tuluy dipaparin anak awéwé dina tanggal 6 Méi 2015 anu dingaranan Thalia Putri Onsu.

## Karir
Ruben Onsu ngamimitian karirna di Lénong Bocah, tuluy icikibung dina dunya présénter. Acara anu pernah dilakonanana téh di antarana Supersoulmate Show, Infotainment Pagi Kiss di Indosiar, Weekend Seru, Cari-Cari Pacar, Belum Cukup Gede, jeung Happy Family. Taun 2008, Ruben Onsu kungsi milu ngarojong pilem Anda Puas, Saya Loyo. Saméméhna ogé maén dina pilem Tina Toon jeung Lenong Bocah The Movie (2004). Lian ti éta, manéhna ogé medalkeun alabum munggaran nu témana *Kak Ruben Bersama Sanggar Ananda* dina taun 2008. Dina acara Panasonic Award ka 12 nu diayakeun dina tanggal 27 Maret 2009, Ruben Onsu jad jawara dina katégori Présénter réality Show. Lian ti éta, masih kénéh loba prestasi nu geus diraih ku manéhna.

## Sinématografi
### Pilem
* Tina Toon dan Lenong Bocah The Movie (2004)
* Anda Puas, Saya Loyo (2008)
* Pijat Atas Tekan Bawah (2009)

### Sinétron
* Supergirl

### Acara Bodor
* Lenong Bocah
* Tawa Sutra

### Pamawa calagara
* Rumpi
* Empat Mata
* Mamamia
* Santapan Nusantara
* Kuis Siapa Berani
* Supermama Selebconcert
* The Master
* Superstar Show
* Indonesian Idol
* Superseleb Show
* Who Wants to be a Millionaire?
* Metro Xin Wen
* Supersoulmate Show
* Sergap
* Derap Hukum
* Belum Cukup Gede
* Weekend Seru
* Cari-Cari Pacar
* Happy Family
* Insert
* Kiss Pagi
* Super Twin
* Ceriwis
* DuaRR
* Ranking 1
* On The Spot
* Viva Dangdut Mania

## Rujukan
Gimpo

**Gimpo** nyaéta salah sahiji kota di Propinsi Gyeonggi, Koréa Kidul. Wawatesan jeung Incheon, nu babagi sisi muhara Walungan Han di Koréa Kidul, kawas Seoul jeung kota Paju katut Goyang. Koréa Kalér aya di sabrang Walungan Han. Walikota kiwari nyaéta Young-Rok,Yoo. Populasi ieu dayeuh leuwih ti 300,000 nu jadi leuwih ti 71,000 KK.

Bandara Gimpo (saméméhna mah ngaranna Bandara Internasional Kimpo) baheulana perenahna di jero kota, tapi kiwari mah jadi bagéan Seoul. Institusi atikan térsiér perenahna di kota kaasup di antarana Kimpo College katut Universitas Joong-ang Seungga. Aya 27 sakola dasar, 12 sakola panengah, jeung 8 sakola luhur, kaasup Sakola Luhur Basa Deungeun Gimpo. Tilu sakola dasar, dua panengah, katut dua sakola luhur perenahna di kota nu disebut Tongjin.

## Sajarah modéren
Dina taun 1914, county Yangchéon katut Gimpo ngahiji. County Yangchéon misah jadi dua kota (Yangdong katut Yangséo). Dina taun 1958, bandara internasional Yéouido dipindahkeun ka Gimpo. Taun 1963, kota Yangdong katut Yangséo dijadikeun Yeongdeungpo-gu; kaasup bandara Gimpo. Taun 1973, kota Gyéyang katut Ojéong di Buchéon pindah ka Gimpo. Taun 1989, bagéan kota Gyéyang dipasrahkeun ka Incheon, nu ngawatesan Inchéon jeung Séoul kidul kulon.

## Statistik
## Sister cities
* Xinmin, China
* County Hampyeong County, Koréa Kidul

## Tempo ogé
* Daptar kota di Koréa Kidul
* Géografi Koréa Kidul
* Wewengkon Ibukota Nasional Seoul
* Bandara Gimpo

## Tutumbu luar
*Loka ramat pamaréntahan kota
Iyéth Bustami

**Sri Barat** leuwih dipikawanohna mah **Iyéth Bustami** () nyaéta saurang panyanyi dangdut Indonésia anu mimiti ténarna liwat lagu *Laksamana Raja di Laut* dina taun 2003. Iyéth ditikah ku Éka Sapta Nugraha dina tanggal 6 April 2004, dipaparin anak nu tuluy dingaranan Zaviena Bintang Nugraha dina tanggal 23 Pébruari 2009. Nepi ka kiwari geus dipaparin tilu urang putra. Taun harita ogé, Eddy Lestahulu ku bantuan aranseménna Alik Ababiel, Iyeth medalkeun album nu ngaranna *Rumah Cinta* anu diproduksi ku label Maheswara Musik.

## Diskografi 
* ''Pop Melayu '40-'60* (1994)
* *Rumah Cinta* (1994)
* *Pop Minang '95* (1995)
* *Cinta Hanya Sekali* (2000)
* *Zapin-Dut: Laksmana Raja di Laut* (2003)
* *Mana* (2007)
* *Sudahlah'' (2011)

## Rujukan