open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sisi langit

thumb|right|Horizon.
[thumb|right|Tungtung deuleu Bumi sakumaha katémbong ti [wahana bulak balik Endeavour, 2002.]]
**Sisi langit** atawa **tungtung langit** atawa **tungtung tingal** atawa **horizon** (ti basa Yunani *orizein* anu boga harti "ngawatesan") nyaéta gurat anu misahkeun bumi ti langit. Leuwih benerna, sisi langit nyaéta gurat anu ngabagi arah gurat nu katémbong ku urang kana dua kategori: arah gurat panempo anu motong beungeut Bumi, jeung anu henteu. Di réa patempatan, sisi langit kahalangan ku tatangkalan, wangunan, gunung, jeung nu sarupana.
Arimbi

thumb|Arimbi
Dina wiracarita Mahabarata, **Arimbi** nyaéta hiji raksasi. Manéhna mangrupa baraya Arimba, hiji raksasa. Arimbi ngadahup jeung Bima, salah sahiji Pandawa, sarta ngalahirkeun anak nu dingaranan Gatotkaca.

## Arimbi dina Mahabharata 
Arimbi papanggih jeung Bima waktu manéhna ngalalana di leuweung babarengan Pandawa sadulur jeung indungna Kunti. Lanceuk Arimbi anu ngaranna Arimba, ngajurung manéhna pikeun mawa daging manusa, tapi sabot nyampeurkeun Bima anu keur diuk di tengah leuweung, manéhna ragrag asih sarta henteu tega maéhanana. Manéhna robah jadi wanoja geulis, jangkung, kulitna hideung, sarta nyampeurkeun Bima. Waktu Arimba datang pikeun maéhan Bima, manéhna nyoba narajang Arimbi tapi Arimbi ditangtayungan ku Bima, anu saterusna maéhan Arimba. Satuluyna Bima ngalamar Arimbi. Arimbi cicing di leuweung babarengan jeung Pandawa sarta satuluyna méré Bima saurang anak nu dingaranan Gatotkaca. Waktu Pandawa ninggalkeun leuweung, Bima kudu ninggalkeun Arimbi jeung Gatot Kaca sabab Pandawa keur dina persiapan nyanghareupan perang. Mangtaun-taun ti harita maranéhanana pada papanggih deui.

Lantaran ngaran nu ampir sarupa, Arimba jeung Arimbi dianggap baraya kembar.

## Arimbi dina pewayangan Sunda jeung Jawa 
Dina Mahabarata, Déwi Arimbi nyaéta putri kadua Prabu Arimbaka, raja raksasa ti nagara Pringgandani. Manéhna miboga tujuh urang baraya kandung, nu ngaranna masing-masing Arimba, Arya Purbakesa, Brajadenta, Brajamusti, Brajalamatan, Brajawikalpa jeung Kalabendana.

Déwi Arimbi ngadahup ka Bima alias Werkudara, salah saurang ti lima satria Pandawa, putra Prabu Pandu, raja ti nagara Astina ti permaisuri Déwi Kunti. Ti Déwi Arimbi, Bima miboga saurang anak anu dibéré ngaran Gatotkaca.

Déwi Arimbi jadi ratu nagara Pringgandani, ngagantikeun kalungguhan lanceukna, Prabu Arimba, anu tiwas dina peperangan ngalawan Bima. Tapi alatan Déwi Arimbi leuwih mindeng cicing di *Kasatrian Jodipati* nuturkeun salakina, kakawasaan nagara Pringgandani diwakilkeun ka adina, Brajadenta nepi ka Gatotkaca déwasa sarta diangkat jadi raja nagara Pringgandani kalayan gelar *Prabu Kacanegara*.

Déwi Arimbi miboga kasaktian, di antarana bisa pindah rupa ti wujudna nu mangrupa raksasa jadi putri geulis kawanti-wanti. Kasaktian ieu mangrupa kasinugrahan paméré Déwi Kunti alatan Werkudara nampik ngawin Déwi Arimbi anu waktu éta masih ngawujud raksasi (raksasa awéwé) anu pikasieuneun. Manéhna miboga sipat jujur, satia, bakti sarta pohara nyaah ka anakna. Ahir kahirupanana cenah manéhna gugur di médan perang Baratayuda mangsa ngabélaan anakna, Gatotkaca, anu saméméhna gugur kakeunaan Panah Konta Wijayandanu atawa Konta boga Adipati Karna, raja nagara Awangga.
Incoterm

**Incoterm** atawa **istilah komérsial internasional** (basa Inggris: *international commercial terms*) nyaéta saruntuyan istilah jual beuli internasional nu loba dipaké di sakuliah dunya. Incoetrm dipaké keur ngabagi béaya transaksi jeung tanggung jawab antara nu ngajual jeung nu meuli tur ngagambarkeun prakték transportasi state-of-the-art. Incoterm tumali raket jeung U.N. Convention on Contracts for the International Sale of Goods.
**EXW. Ex Works (nyebut tempat): nu ngajual nyieun barang nu sayaga di tempatna. 

*Group F - Main Carriage Unpaid: 
** FCA. Free Carrier (nyebut tempat): nu ngajual ngurus barang, cléared for export, into the custody of the first carrier (named by the buyer) at the named place. This term is suitable for all modes of transport, including carriage by air, rail, road, and containerised / multi-modal transport. 
** FAS. Free Alongside Ship (named loading port): free Alongside Ship: the seller must place the goods alongside the ship at the named port. The seller must cléar the goods for export; this changed in the 2000 version of the Incoterms.  Suitable for maritime transport only. 
** FOB. Free On Board (named loading port): the classic maritime trade term, Free On Board: seller must load the goods on board the ship nominated by the buyer, cost and risk being divided at ship's rail. The seller must cléar the goods for export. Maritime transport only. 
*Group C - Main Carriage Paid: 
**CFR. Cost and Freight (named destination port): seller must pay the costs and freight to bring the goods to the port of destination. However, risk is transferred to the buyer once the goods have crossed the ship's rail. Maritime transport only. 
**CIF. Cost, Insurance and Freight (named destination port): exactly the same as CFR except that the seller must in addition procure and pay for insurance for the buyer. Maritime transport only. 
**CPT. Carriage Paid To (named place of destination): the general/containerised/multimodal equivalent of CFR. The seller pays for carriage to the named point of destination, but risk passes when the goods are handed over to the first carrier.
**CIP. Carriage and Insurance Paid to (named place of destination): the containerised transport/multimodal equivalent of CIF. Seller pays for carriage and insurance to the named destination point, but risk passes when the goods are handed over to the first carrier.
** CTO. Container Terminal Order. 
*Group D - Arrival: 
**DAF.  Delivered At Frontier (named place) 
**DES.  Delivered Ex Ship (named port) 
**DEQ.  Delivered Ex Quay (named port) 
**DDU.  Delivered Duty Unpaid (named destination place) 
**DDP.  Delivered Duty Paid (named destination place)

## Tanggung jawab nu ngajual dina mayaran
Keur hiji istilah, "Enya" nuduhkeun yén nu ngajual boga tanggung jawab pikeun nyadiakeun jasa nu kaasup dina harga. "Henteu" nuduhkeun yén bagéan ieu mangrupa tanggung jawab nu meuli. Lamun asuransi henteu kaasup dina istilah éta (contona, CFR) mangka asuransi keur transportasi mangrupa tanggung jawab nu meuli.

## Tempo oge
* Geographical pricing

## Rujukan
*In-depth article on mastering incoterms 
*International Chamber of Commerce (ICC) incoterm list
Spéktrum cahaya katémbong

[centre|spéktrum cahaya bodas ka[dispersi ngaliwatan *Edmundscientific Spectroscope*.]]

**Spéktrum cahaya katémbong** (**cahya** atawa **spéktrum katémbong**) nyaéta bagian tina spéktrum éléktromagnétik anu katénjo ku panon manusa. Radiasi éléktromagnétik dina wengkuan panjang gelombang ieu disebut minangka cahaya katémbong atawa cahaya waé. Euweuh watesan anu pas pikeun spéktrum cahaya katémbong; panon normal manusa bakalan nampa panjang gelombang ti 400 nepi ka 700 nm, sanajan sawatara jalma bisa nampa panjang gelombang ti 380 nepi ka 780 nm. Panon anu geus ngaluyukeun jeung cahaya biasana mibanda kapeka (sénsitivitas) maksimum kira-kira 555&nbsp;nm, di wewengkon konéng dina spéktrum cahaya katémbong.

Panjang gelombang anu katémbong ku panon ogé ngaliwatan "jandela optik", nyaéta wewengkon spéktrum éléktromagnétik anu sabagian gedé teu diatenuasi waktu ngaliwat atmosfir Bumi (sanajan cahaya biru leuwih sumebar batan cahaya beuruem, anu mangrupa alesan ku naon langit katémbong paul. Radiasi éléktromagnétik di luar hontalan panjang gelombang katémbong, atawa jandela transmisi séjénna, ampir sakabéhna diserep ku atmosfir.

## Warna-warna dina jero spéktrum 
Sanajan spéktrum cahaya mangrupa spéktrum anu kontinu sahingga euweuh wates anu écés antara hiji warna jeung nu séjénna, tabel di handap ieu méré wates kira-kira pikeun warna-warna spéktrum:Thomas J. Bruno, Paris D. N. Svoronos. *CRC Handbook of Fundaméntal Spectroscopic Correlation Charts.* CRC Press, 2005.

## Tempo ogé 
* Frékuénsi
* Panjang gelombang
Juru (disambiguasi)

**Juru** atawa **sudut** bisa nujul ka sababaraha harti:

* Juru (élmu ukur) salaku leganan puteran,
* Juru (wangunan) salaku rohang dina wangunan,
* Juru (kaulinan) salaku posisi dina lapangan kaulinan (olahraga).
Juru (élmu ukur)

Rohang jeung legana puteran.|thumb

**Juru** atawa **Sudut** dina élmu ukur nyaéta juru sahiji ruas gurat ti hiji titik pangkalna ka posisi anu séjén. Sajaba ti éta, dina bangun dua diménsi anu merenah (*beraturan*), juru ogé bisa dihartikeun minangka rohang antara dua ruas gurat lempeng anu silih potong. Legana juru dina bunderan nyaéta 360°. Lega juru dina juru tilu nyiku nyaéta 180°. Lega juru dina bangun pasagi atawa juru opat nyaéta 360°. Pikeun ngukur juru bisa dipaké busur darajat.
Ganitri

**Ganitri**; Jamitri (*Elaeocarpus ganitrus*) nyaéta ngaran tangkal anu sikina teuas kalawan beungeutna kawas anu kahakan cacing sarta ngabentuk rupa-rupa ukiran anu éndah. Di Cipagalo jeung Cipadung, Bandung, ieu tatangkalan dijadikeun ngaran patempatan nyaéta Ciganitri. Kiwari, siki ganitri réa dimangpaatkeun pikeun hiasan kembang garing, sarta pikeun pangagem ageman Hindu mah siki ganitri téh dipaké pikeun sarana ibadah upamana waé dijadikeun tasbé.

Di India, ieu tatangkalan dingaranan rudraksa. Ceuk sakaol, dina hiji waktu, cai panon Siwa ragrag, tuluy tumuwuh jadi tangkal rudraksa sarta sumebar di Naari Baratawarsa jeung sabudeureunana, satuluyna sumebar nepi ka kapuloan Indonésia, kalayan ngaran populerna téh génitri atawa genitri.

thumb|200px|left|Siki ganitri dihias emas
Rudraksa, asalna ti kecap rudra (Siwa) sarta aksa (panon). Rudraksa éta buah kadeudeuh Siwa antukna dianggap suci. Siki panon
Siwa ieu ku panganutna dipercaya bisa ngabérésihkeun dosa ku cara melong, nyagap atawa ngajadikeun sarana japa. Ku alatan éta, siki-siki éta diuntuy, dipaké pikeun japa mala. Japa hartina mindo kecap suci, sedengkeun mala nyaéta kecap séjén pikeun tasbé atawa rosario, untuyan siki-sikian, rukmi, mutiara, muté, merjan, atawa candana.

Sajaba pangaruh kaagamaan, pikeun pamakéna, ganitri dipercaya bisa ngahasilkeun éfék biomédis sarta bioéléktromagnétik antukna ngahasilkeun éfék kaséhatan, kasegaran, sarta kabugeran.

Ganitri ogé dipercaya bisa nyerep polutan antukna di sawatara jalan di Bandung dipelakan ganitri minangka tangkal nu mageran jalan.

Indonésia mangrupa panghasil 70% kaperluan siki ganitri di dunya. Ajén ékonomina ngahontal ratusan miliyar rupiah.

## Tempo ogé 
* http://newspaper.pikiran-rakyat.co.id/prprint.php?mib=beritadetail&id=29619
* http://www.ommrudraksha.com 

## Rujukan 
*  First Indian Edition: Munshiram Manoharlal, 2003, ISBN 81-215-1087-2.
* T. Bachtiar, Pikiran Rakyat, 26 Agustus 2008
Juru tilu

**Juru tilu** atawa **sisi tilu** nyaéta ngaran hiji bangun anu dijieun ku tilu sisi anu mangrupa gurat lempeng sarta tilu juru (sudut). Ahli matematika Euclid anu hirup kira taun 300 SM manggihan yén jumlah tilu juru (sudut) dina hiji juru tilu nyaéta 180 darajat. Hal ieu ngajadikeun urang bisa ngitung lega salah sahiji juru lamun dua juru séjénna geus dipikanyaho.

## Papasingan juru tilu 
Nurutkeun panjang sisina:

* **Juru tilu sarua sisi** nyaéta juru tilu anu tilu sisina sarua panjang. Balukarna kabéh juruna ogé sarua legana, nyaéta 60o.
* **Juru tilu sarua suku** nyaéta juru tilu anu dua tina tilu sisina sarua panjang. Juru tilu ieu mibanda dua juru anu sarua lega.
* **Juru tilu** nyaéta juru tilu anu tilu sisina béda panjangna. Lega kabéh juruna ogé béda.

Juru tilu sarua sisi 
Juru tilu sarua suku 
Juru tilu sambarang 
 
Juru tilu sarua sisi Juru tilu sarua suku Juru tilu sambarang 
 
Nurutkeun juru panglegana:
* **Juru tilu nyiku** nyaéta juru tilu anu lega juru panglegana sarua jeung 90o. Sisi nu di hareupeun juru 90o disebut *hipoténusa* atawa sisi doyong.
* **Juru tilu léncop** nyaéta juru tilu anu lega juru panglegana o
* **Juru tilu mintul** nyaéta juru tilu anu lega juru panglegana > 90o

Juru tilu nyiku 
Juru tilu mintul 
Juru tilu léncop 
 
Juru tilu nyiku Juru tilu mintul Juru tilu léncop

## Bunderan dina juru tilu jeung bunderan dina luar juru tilu 
Hiji bunderan anu aya dina jero juru tilu sarta nyigeung tilu sisi juru tilu kasebut disebut **bunderan dina juru tilu**. *Jari-jari* bunderan dina juru tilu bisa ditéang maké rumus:
:r = \frac{L}{s}\, di mana **r** nyaéta *jari-jari* bunderan dina juru tilu, **L** nyaéta lega juru tilu sarta **s** nyaéta satengah ubeng juru tilu.

Hiji bunderan anu aya di luareun juru tilu sarta ubeng bunderan kasebut nyigeung tilu juruna disebut **bunderan luar juru tilu**. *Jari-jari* bunderan luar juru tilu bisa ditéang maké rumus:
:R = \frac{a.b.c}{4.L}\, di mana **R** nyaéta *jari-jari* bunderan luar juru tilu; **a**, **b** sarta **c** nyaéta tilu sisi juru tilu sarta **L** nyaéta lega juru tilu.

## Néangan lega sarta ubeng juru tilu 
* Luas = \frac{alas.tinggi}{2}\,
* Ubeng = sisi1 + sisi2 + sisi3\,

**Téorema Heron**

----

Téorema Heron biasana dipaké pikeun néangan lega hiji juru tilu sambarang. a, b sarta c masing-masing nyaéta tilu sisi juru tilu.

* s = \frac{1}{2} ubeng = \frac{a+b+c}{2}\,
* Luas = \sqrt{s(s-a)(s-b)(s-c)}\,

**Juru tilu sarua sisi**

----

Pikeun néangan lega sarta ubeng juru tilu sarua sisi anu boga sisi a bisa dipaké rumus:

* Lega = \frac{a^2}{4} \sqrt{3}\,
* Ubeng = 3.a\,

## Dalil Pitagoras 
175px|thumb|right|Juru tilu nyiku
**Dalil Pitagoras** ngan lumaku pikeun juru tilu nyiku. Pitagoras nganyatakeun yén:
c^2 = a^2 + b^2\,

Lamun aya tilu bilangan a, b jeung c anu nyumponan rumus di luhur, mangka tilu bilangan kasebut disebut **Triple Pythagoras**. *Triple Pythagoras* kasebut bisa diwangun ngagunakeun rumus kasebut kalawan ngasupkeun hiji harga n di mana n nyaéta bilangan buleud positif.

## Tempo ogé 
* Trigonométri
* Hukum sinus
* Hukum kosinus
Suangkung

**Suwangkung** atawa **suangkung** (*Caryota mitis*) nyaéta hiji spésiés tutuwuhan kembangan ti kulawarga palem ti India jeung Asia Tenggara. Ieu spésiés téh minangka hiji-hijina ti kulawarga palem anu daunna meulah dua (alatan ieu dina basa Inggris katelahna *fishtail palm*). Runggunuk tangkalna bisa nepi ka jangkung 8 m sarta diaméter 4 m. Diaméter kaina bisa nepi ka 15&nbsp;cm.

## Rujukan 
* Clustered Fishtail Palm
* Fishtail Palm 
* Palms: Caryota mitis
Juru lima

right|Juru lima sarua sisi
Dina élmu ukur, **juru lima** atawa **sisi lima** nyaéta poligon naon baé anu boga lima juru atawa lima sisi. Sanajan kitu, istilah ieu mindeng dipaké pikeun nujul kana **juru lima sarua sisi**, di mana kabéh sisina mibanda panjang anu sarua sarta sakabéh sudut juru-juruna sarua badag (108°).

Lega juru lima sarua sisi kalawan panjang sisina *a* nyaéta
A = \frac{5a^2}{4}\cot \frac{\pi}{5} = \frac {a^2}{4} \sqrt{25+10\sqrt{5}} \simeq 1,72048 a^2
Prisma (optik)

thumb|Dispérsi cahya ku prisma.Dina élmu optik, **prisma** nyaéta pakakas anu dipaké pikeun mantulkeun cahaya atawa pikeun misahkeunana (dispérsi) kana warna spéktral (warna katumbiri), anu sacara talari (tradisional) dijieun dina wangun prisma kalayan dasar sagitilu.
Wiracarita

**Wiracarita** (Basa Sansakerta: वीरचरित) atawa disebut ogé **épos** nyaéta sarupaning karya sastra tradisional anu nyaritakeun dongéng kapahlawanan (*wira* hartina pahlawan sarta *carita* nyaéta carita/dongéng). Épos ieu remen ogé dinyatakeun dina wangun puisi.

Sawatara conto épos nu kawéntar nyaéta Ramayana, Mahabarata, Illiad, jeung Odysseus.
Gambir

**Gambir** nyaéta sarupaning tutuwuhan. Di Indonésia gambir umumna dipaké dina nyeupah. Pamakéan anu leuwih penting nyaéta minangka bahan pawarna. Gambir ogé ngandung katekin (*catechin*), hiji bahan alami anu boga sipat antioksidan. India ngimpor 68% gambir ti Indonésia, sarta ngagunakeunana jadi bahan campuran nyeupah.

Gambir dihasilkeun ogé ti tumbuhan *U. acida*.

## Gambaran
Tutuwuhan perdu satengah ngarambat kalawan pacabangan nu manjang. Daunna lonjong, manjang, sarta tungtungna mencop, beungeutna teu buluan (leueur), kalawan gagang daun nu pondok. Makuta kembangna boga warna kayas atawa héjo;

### Budidaya
## Rujukan
Akar

**Hidroponik** nyaéta salasahiji métodeu budidaya melak pepelakan anu henteu ngagunakeun média taneuh, nanging ngamangpaatkeun cai anu parantos dicampur ku nutrisi mineral. Dina dunya kuliner, sayuran hasil hidroponik sering dianggap langkung séhat sarta higiénis kanggé dijantenkeun bahan sayuran dina goréngan atanapi katuangan sanésna margi prosés tumuwuhna anu langkung kakontrol.

**Akar** nyaéta bagian tutuwuhan anu aya di jero taneuh pikeun anu awakna geus mangrupa kormus.

thumb|250px
Sipat-sipat akar:
# mangrupa bagian tutuwuhan anu biasana aya dina jero taneuh, sarta tumuwuhna nuju ka puseur bumi (géotrop) atawa nuju ka cai (hidrotrop), ninggalkeun hawa jeung cahaya.
# henteu ruruasan sarta henteu ngandung daun atawa sisit atawa bagian-bagian lainna.
# warna henteu héjo, biasana semu bodas atawa semu konéng.
# tumuwuh terus tapi ilaharna tumuwuhna masih éléh gancang lamun dibandingkeun jeung bagian nu aya di beungeut taneuh.
# bangun tungtungna remen ogé méncos, sahingga leuwih gampang pikeun nembus taneuh.

Guna akar pikeun tutuwuhan:
# nguatkeun nangtungna tutuwuhan.
# pikeun nyerep cai sarta zat-zat kadaharan anu puyar dina jero cai dina taneuh.
# ngunjalan cai sarta zat-zat kadaharan anu geus diserep ka tempat-tempat dina awak tutuwuhan anu merlukeunana.
# sakapeung minangka tempat paragi numpukeun kadaharan.

## Macem akar 
Sacara umum, aya dua rupa akar nyaéta:
# Akar *serabut*. Akar ieu ilaharna aya dina tutuwuhan monokotil. Sanajan sakapeung, aya tutuwuhan dikotil ogé nu mibandaana (kalayan catetan, tutuwuhan dikotil kasebut dipelakkeun ku cara cangkok, atawa sték). Guna utama akar *serabut* nyaéta pikeun ngukuhkeun nangtungna tutuwuhan.
# Akar *tunggang*. Akar ieu umumna aya dina tutuwuhan dikotil. Guna utamana nyaéta pikeun nunda kadaharan.

## Robahan akar 
# **Akar hawa**. Akar naék ka luhur taneuh, hususna ka luhur cai kawas dina genera Mangrove (*Avicennia*, *Soneratia*).
# **Akar gantung**. Akar sapinuhna aya di luhur taneuh. Akar gantung aya dina tutuwuhan epifit Anggrék.
# **Akar banir**. Akar ieu réa aya dina tutuwuhan wanda tropik.
# **Akar pangiseup**. Akar ieu aya dina tutuwuhan wanda parasit kawas *benalu*.

## Sesebutan husus pikeun akar 
* Akar pancer: akar lulugu atawa akar poko nu terus ka handap.
* Akar mayang: dahan-dahan laleutik tina akar pancer.
* Beuti: akar anu ngabenggul sarta dagingan.
* Canir: akar nu rubak nyéréngkébéng (upamana caringin, kiara).
* Jangkar: akar nu témbong luhureun taneuh.

## Rujukan 
# Hidayat, Rachmat Taufik, spk., Peperenian Urang Sunda, Kiblat, Bandung, 2005.
Hawa

**Hawa** atawa **udara** ngarujuk kana campuran gas anu aya dina beungeut Bumi. Hawa Bumi anu garing ngandung 78% nitrogén, 21% oksigén, sarta 1% saab cai, karbon dioksida, sarta gas-gas séjén.

Udara ti nu alam tiasa dipisah-pisahkeun atawa séparasi gas. Salah sahijina nganggo media nu ngarana molecular sieve.

Kagunaan ti ngahasilkeun gas-gas murni sapertos oksigen murni anu dianggo ku medis sareng dianggo ogé ku industri.

Kandungan (unsur sanyawa gas jeung partikel) dina hawa baris obah gumantung kana luhurna hiji patempatan (posisi) ti beungeut  taneuh.Kitu ogé massana baris ngurangan nuturkeun luhurna, beuki deukeut jeung lapis troposfir, mangka hawa beuki ipis. Pososo ngaliwatan wates gravitasi bumi, baris hapa tina hawa.

Mangsa mahluk hirup ngambekan, kandungan oksigén ngurangan samentara kandungan karbon dioksida nambahan. Mangsa tutuwuhan ngalakonan sistem fotosintésa, oksigén dileupaskeun ka sabudeureunana.

Di antara gas-gas anu ngawangun hawa nyaéta di antarana:

* Hélium
* Nitrogén
* Oksigén
* Karbon dioksida

## Tumbu kaluar
Gas

**Gas** nyaéta hiji kaayaan barang. Kawas cacai (basa Indonesia: cairan), gas miboga kamampuh pikeun ngocor sarta bisa ngarobah bentuk. Tapi béda jeung cacai, gas anu teu kaampeuh henteu ngeusian hiji rohang anu geus ditangtukeun, sabalikna maranéhanana mekar sarta ngeusian rohang naon baé di tempat maranéhanana cicing.

## Tempo ogé 
* Padat
* Gas idéal
* Téori kinétik gas
Cacai

[thumb|200px|right|[Cai, nyaéta barang éncér anu pohara diperlukeun dina kahirupan]]
**Cacai** (basa Indonesia: cairan) nyaéta salah sahiji ti opat kaayaan barang anu volumena tetep dina kaayaan suhu sarta tekenan tetep; sarta, bentukna ditangtukeun ku wadah nu ditempatanana. Cacai ogé neken ka sisi wadahna sarta ogé kana barang anu aya dina cacai kasebut; tekenan ieu di*salur*keun ka sakumna arah.

## Tempo ogé 
* Fase barang séjénna: padet, gas, sarta plasma
Pariwara

**Pariwara** atawa **sambung layang** nyaéta promosi barang, jasa, pausahaan sarta ideu anu kudu dibayar ku hiji **sponsor**. Pamasaran nempo pariwara minangka bagian tina stratégi promosi sagemblengna. Komponén séjénna tina promosi kaasup publisitas, hubungan masarakat, penjualan, jeung promosi penjualan.

## Sajarah pariwara 
Pariwara tulis mimiti dipikawanoh saprak jaman Yunani kuna. Mangsa harita, pariwara eusina ngeunaan budak beulian anu kabur ti dununganana atawa ngeunaan pintonan adu tanding Gladiator, dina mangsa ieu pariwara ngan saukur mangrupa surat *edaran*. Sawatara waktu satuluyna kakara mecenghul padika pariwara anu ditulisku leungeun sarta maké keretas anu leuwih badag di Inggris. Pariwara munggaran anu dicitak di Inggris bulan Maret 1648. Nepi ka taun 1850-an, di Éropah pariwara tacan sapinuhna dimuat dina koran. Lolobana masih mangrupa pamflt, leaflet, sarta brosur. Pariwara majalah munggaran mecenghul dina majalah Harper taun 1864.halamansatu.net 

## Catetan sarta rujukan 
## Tempo ogé 
* iklan jajar
Térmométer

thumb|right|Hiji térmométer
**Térmométer** (Aksara Sunda: ᮒᮦᮁᮙᮧᮙᮦᮒᮨᮁ) nyaéta pakakas anu dipaké pikeun ngukur suhu (temperatur), atawa robahan suhu. Istilah térmométer asalna tina kecap-kecap basa Latén *thermo* anu hartina panas sarta *méter* anu hartina ngukur. Cara gawé térmométer aya rupa-rupa, anu pangilaharna dipaké nyaéta térmométer cai raksa.

## Wanda térmométer 
Aya rupa-rupa térmométer nurutkeun cara gawéna:
* Térmométer cai raksa
* Termokopel
* Térmométer infra beuruem
* Térmométer Galileo
* Térmistor
* Térmométer mékanik dua pelat logam
* Sénsor suhu jungkrang pita silikon

## Tumbu ka luar
Térmistor

**Térmistor** () nyaéta pakakas atawa komponén atawa sénsor éléktronika anu dipaké pikeun ngukur suhu. Cara gawé termistor nyaéta robahan harga résistansi lamun suhu atawa temperatur anu ngeunaan térmistor ieu robah. KEcap térmistor ieu mangrupa gabungan antara kecap termo (suhu) sarta résistor (pakakas pangukur résistansi).

Térmistor kapanggih ku Samuel Ruben dina taun 1930, sarta meunang hak patén di Amérika Sarikat kalayan nomer patén #2.021.491.
Aya dua macem térmistor sacara umum: **Posistor** atawa **PTC** (Positive Temperature Coefficient), sarta **NTC** (Negative Temperature Coefficien). Harga rūsistansi dina PTC baris naék lamun suhuna naék, samentara NTC malahan kabalikanana.

## Tempo ogé 
Thermistor anu dipaké rujukan dina tulisan artikel ieu.
Barométer

[thumb|right|Hiji [diagram nu mintonkeun barométer cai raksa basajan]]
thumb|right|Barométer Jerman ti satengah kadua abad ka-20
**Barométer** nyaéta pakakas anu dipaké pikeun ngukur tekenan hawa. Barométer ilahar dipaké dina ramalan cuaca, di mana tekénan hawa anu gedé nandakeun cuaca anu "soméah", sedengkeun tekenan hawa nu leutik nandakeun bakal aya angin puyuh (basa Indonesia: badai).

## Étimologi 
Istilah 'barométer' diwanohkeun dina taun 1665-1666 ku saurang élmuwan ti Irlandia nu ngaranna Robert Boyle. Kecap kasebut diturunkeun tina istilah Yunani *báros* anu hartina 'beurat, bobot' sarta métron anu hartina 'ukuran', jadi harti salengkepna **ukuran beurat hawa**.
Ampérméter

thumb|Ampérméter analog

**Ampérméter** nyaéta pakakas ukur pikeun ngukur arus listrik boh pikeun listrik DC atawa AC. Pakakas ampérméter ieu miboga simbol A m, A-m, atawa A·m dina hijian SI, sarta bisa mangrupa pakakas ukur analog (jarum, pikeun modél lawas) atawa pakakas ukur digital (pikeun anu anyar sarta anu leuwih taliti). Pikeun wanda analog, ampérméter ieu ngagunakeun kakuatan magnét anu biasana henteu bisa ngukur sacara pas.
Cai raksa

**Cai raksa** atawa **raksa** atawa **mérkuri** (asal kecap basa Latén: Hydrargyrum, cai/cacai pérak) nyaéta unsur kimia dina tabel périodik kalayan simbol **Hg** sarta nomer atom 80. Unsur golongan logam transisi ieu boga warna mérak sarta mangrupa hiji ti lima unsur (babarengan sesium, fransium, galium, sarta brom) anu wujudna éncér dina suhu kamar. Cai raksa réa dipaké minangka bahan amalgam huntu, térmométer, barométer, sarta parabot ilmiah séjén, sanajan pamakéanana pikeun bahan pangeusi térmomter geus digantikeun (ku térmométer alkohol, digital, atawa térmistor) kalayan alesan kaséhatan sarta kaamanan alatan sipat racun (toksik) anu dipibogana. Unsur ieu dibeunangkeun utamana ngaliwatan prosés réduksi tina *cinnabar* mineral. Karapetanana anu luhur ngabalukarkeun barang-barang kawas bal biliar jadi ngapung lamun diasupkeun kana jero cacai raksa, ngan 20% eusi (volumena) nu  kakeueum.

## Pasipatan 
### Fisik 
thumb|left|Cai raksa
Raksa kaasup logam beurat, konduktivitas listrik jeung panasna leutik.

### Isotop 
Raksa mibanda tujuh isotop stabil, tapi nu panglobana mah  (29.86%). Radioisotop nu umurna pangpanjangna nyaéta  (umur nyatengah 444 taun) jeung  (umur nyatengah 46,612 poé), anapon nu lianna teu leuwih ti sapoé. Isotop nu panglobana ditalungtik (maké NMR) nyaéta  jeung .

## Rujukan 
* *Mercury* (disalin 20 Agustus 2009).

## Bacaan salajengna 
* Jane M. Hightower *Diagnosis: Mercury: Money, Politics, and Poison* Island Press (October 1, 2008) ISBN 1-59726-395-8 ISBN 978-1-59726-395-5
## Tumbu kaluar 
*  Gotmercury.Org, a mercury-in-fish calculator, which uses FDA mercury data with the EPA's formula to determine your safe exposure.
*  ATSDR - Toxfaqs™: Mercury 
*  ATSDR - Public Health Statement: Mercury 
*  ATSDR - ALERT! Patterns of Metallic Mercury Exposure, 6/26/97 
*  ATSDR - MMG: Mercury 
*  ATSDR - Toxicological Profile: Mercury 
*  National Pollutant Inventory - Mercury and compounds Fact Sheet
*  The Why Files: Mercury Miasma 
*  Webelements.com – Mercury
*  Material Safety Data Sheet – Mercury
*  Hg 80 Mercury
*  Global Mercury Assessment report 2002 by the UNEP.
*  A summary of the UNEP report by Greenfacts.
*  Natural Resources Defense Council (NRDC): Mercury Contamination in Fish guide – NRDC 
*  Global Mercury Trade 
*  Euro MPS back mercury crackdown
Arus listrik saarah

right|222px|thumb|Sawatara conto listrik arus saarah

**Listrik arus saarah** (Basa Indonésia: *Arus searah*   sarta disingket DC) nyaéta kocoran arus listrik anu tetep ti poténsial luhur ka poténsial handap. Ilaharna ngocorna listrik ieu lumangsung dina hiji konduktor kawas kabel, tapi bisa ogé lumangsung dina semikonduktor, isolator, atawa ogé rohang hapa kawas pancaran éléktron atawa pancaran ion. Dina listrik arus saarah, muatan listrik ngocor ka hiji arah, béda jeung listrik arus bulak-balik (basa Inggris: Alternating Current (AC)). Istilah lawas anu dipaké saméméh listrik arus saarah nyaéta **arus galvanis**.

Aluran tanaga listrik komérsil munggaran (anu dijieun ku Thomas Edison dina tungtung abad ka 19) ngagunakeun listrik arus saarah. Alatan listrik arus bulak-balik leuwih gampang dipaké dibandingkeun jeung listrik arus saarah pikeun ngalurkeun sarta ngabagi tanaga listrik, di jaman ayeuna ampir kabéh aluran tanaga listrik ngagunakeun listrik arus bulak-balik.
Volméter

thumb|Volméter digital

**Volméter** mangrupa pakakas pikeun ngukur kuatna tegangan listrik dina hiji sirkuit listrik. Pakakas ieu diwangun ku tilu lambaran tambaga anu dipasang dina hiji bakelite anu dirarangkén dina hiji bumbung (silinder) kaca atawa palastik. Lambaran bagian luar kapeto jadi anoda sedengkeun anu di tengah minangka katoda. Ilaharna silinder kasebut ukuranana 15 x 10&nbsp;cm (luhur x diaméter).
thumb|Volméter analog (maké jarum)
Arus listrik bulak-balik

thumb|right|250px|Lampu-lampu dayeuh anu ditoong ku kaméra anu usik. Listrik arus bulak-balik ngabalukarkeun lampu kucap-kiceup anu ngajadikeun gurat katémbong pegat-pegat.

Listrik **Arus bulak-balik** (Basa Indonésia: *arus bolak-balik*   sarta disingket AC) nyaéta arus listrik di mana gedéna arus jeung arahna robah-robah bulak-balik. Béda jeung listrik arus saarah (basa Inggris: direct current sarta disingket DC) di mana arah arus anu ngocor henteu robah-robah nurutkeun waktu. Bentuk gelombang listrik arus bulak-balik biasana ngawangun gelombang sinusoida, ku cara ieu bisa ngalurkeun énergi paling éfisién. Tapi dina panerapan-panerapan husus anu séjén, wangun gelombang séjén ogé bisa dipaké, contona bentuk gelombang segi tilu atawa wangun gelombang pasagi.

Sacara umum, listrik bulak-balik hartina pangaluran listrik ti sumber asalna (contona PLN) ka kantor-kantor atawa imah-imah. Tapi aya ogé conto séjén kawas sinyal radio atawa audio anu dialurkeun ngaliwatan kabel, anu ogé mangrupa listrik arus bolak-balik. Dina panerapan-panerapan ieu, tujuan utama anu pangpentingna nyaéta ngabonceng (ngangkut) informasi anu ditumpangkeung (dimodulasi) atawa dikodeukeun dina jero sinyal arus bulak-balik kasebut.
Galvanométer

**Galvanométer** nyaéta pakakas ukur arus anu pohara lemahna. Cara gawéna sarua jeung Ampérméter, Volméter, sarta Ohméter. Tilu pakakas éta cara gawéna sarua jeung motor listrik, tapi alatan dilengkepan ku pér, mangka kumparanana henteu muter.
Konduktor

**Konduktor** atau **panganteur** bisa ngarujuk kasababaraha ngaran:
* Konduktor listrik: material anu bisa nganteurkeun arus listrik kalawan gampang
* Konduktor panas: material anu bisa nganteurkeun panas kalawan gampang
Éléktrométer

thumb|Diagram elektroskop
**Éléktrométer** nyaéta pakakas ukur muatan listrik atawa béda poténsial listrik. Wanda éléktrométer aya rupa-rupa, mimiti ti jieunan leungeun nepi ka pakakas éléktronik kalawan katalitian anu hadé pisan. Éléktrométer modéren anu dumasar kana téknologi bumbung hapa atawa fase padet (*solid state*) bisa dipaké pikeun ngukur arus listrik anu pohara leutik nepi ka 1 femtoamper. **Éléktroskop** nyaéta pakakas sarupa anu leuwih basajan, anu cara gawéna dumasar kana prinsip anu sarupa, tapi ngan némbongkeun kuat rélatif voltase atawa muatan listrik.

## Tumbu ka luar 
*  Build this FET electrometer - A very simple circuit - 2 components
*  Simple FET electrometer - A simple bridged circuit 
*  An op-amp electrometer
*  Early electrometers
*  *Charging an Electroscope by Induction Using a Negatively-charged Balloon* ti Multimedia Physics Studios
Konduktor listrik

**Konduktor listrik** atawa **panganteur listrik** nyaéta material anu bisa nganteurkeun arus listrik, boh mangrupa zat padet, nyacai (éncér) atawa gas. Alatan sipatna anu konduktif (gampang nganteurkeun) mangka disebut **konduktor**. Konduktor anu alus nyaéta anu mibanda résistansi jinis anu leutik. Ilaharna logam boga sipat konduktif. Emas, pérak, tambaga, alumunium, séng, beusi paturut-turut mibanda résistansi jinis nu beuki badag. Jadi salaku pangateur emas téh pohara alus, tapi alatan kacida mahal hargana, mangka sacara ékonomis tambaga jeung alumunium pangréana dipaké.
Pasirmulya, Banjaran, Bandung

**Pasirmulya** nyaéta salah sahiji désa di Kacamatan Banjaran, Kabupatén Bandung,  Propinsi Jawa Kulon, Indonésia.
Kunti

**Kunti** (basa Sansakerta: कुंती; *Kuntī*) dina carita Mahabarata nyaéta anak awéwé ti Prabu Kuntiboja. Manéhna nyaéta barayana Basudéwa anu mangrupa bapana Baladéwa, Kresna jeung Subadra. Manéhna ogé nyaéta indungna Yudistira, Werkudara, jeung Arjuna sarta ogé mangrupa pamajikan kahiji Pandu. Sajaba ti éta, Kunti ogé indungna Karna.

Satilarna Pandu Déwanata, manéhna ngasuh Nakula jeung Sadéwa, anak Pandu ti Déwi Madrim. Saréngsé Baratayuda, manéhna jeung iparna Dréstarata, Gandari, jeung Widura indit tatapa nepi ka tungtung hirupna.

## Asal-usul
Bapana Kunti nyaéta Raja Suraséna ti Wangsa Yadawa, sarta waktu orok manéhna dibéré ngaran Prita. Manéhna mangrupa adina Basudéwa, bapana Kresna. Satuluyna manéhna diangkat anak ku Raja Kuntiboja anu henteu mibanda anak, sarta saprak harita manéhna dibéré ngaran Kunti. Sanggeus Kunti jadi anakna, Raja Kuntiboja kakara boga anak kandung.

## Mangsa ngora
Dina waktu Kunti masih ngora, manéhna dibéré hiji mantra sakti ku Resi Durwasa sangkan bisa nyalukan déwa-déwi luyu jeung anu dipikahayangna. Dina hiji poé, Kunti hayang mecakan éta kasinugrahan sarta nyalukan Déwa Surya. Surya anu ngarasa dicalukan, nanya ka Kunti, naon anu dipikahayangna. Tapi Kunti ngajurung Sang Déwa pikeun balik ka panyicinganana. Alatan Kunti geus nyalukan déwa kasebut sangkan datang ka bumi tapi henteu hayangeun berkah nanaon, Sang Déwa méré hiji budak ka Kunti.

Kunti henteu hayang mibanda anak sawaktu ngora, mangka manéhna ngasupkeun orok kasebut kana karinjang sarta malidkeunana ka walungan Aswa. Saterusna orok kasebut dipulung ku saurang kusir ti kadaton Astinapura anu ngaranna Adirata, sarta éta budak dingaranan Karna.

## Kahirupan saterusna
Saterusna, Kunti kawin jeung Pandu, saurang raja di Astinapura. Pandu ogé kawin jeung Madrim minangka pamajikan nu kadua, tapi hésé boga anak. Tungtungna Pandu jeung dua pamajikanana hirup di leuweung. Nya di dinya Kunti ngaluarkeun mantra rusiahna. Manéhna nyalukan tilu Déwa sarta ménta tilu budak ti maranéhanana. Budak kahiji dibéré ngaran Yudistira ti Déwa Yama, nu kadua ngaranna Bima ti Déwa Bayu, sarta anu pamungkas ngaranna Arjuna ti Déwa Indra. Saterusna Kunti ngabéjaan mantra kasebut ka Madrim. Madrim nyalukan Déwa Aswin sarta nampa budak kembar, sarta dibéré ngaran Nakula jeung Sadéwa. Lima anak Pandu kasebut dipikawanoh kalawan ngaran Pandawa.

Sanggeus nemahan patina Pandu jeung Madri, Kunti ngasuh lima budak kasebut sosoranganan. Luyu jeung amanat Madrim, Kunti jangji baris nganggap Nakula jeung Sadéwa kawas anakna sorangan. Sanggeus perang rongkah di Kurusétra lumangsung sarta umurna geus pohara kolot, Kunti indit ka leuweung babarengan jeung misanna anu séjén kawas Dréstarata, Widura, jeung Gandari pikeun ninggalkeun kahirupan duniawi. Maranéhanana mikeun karajaan ka Yudistira. Di jero leuweung, Kunti jeung anu séjénna kabeuleum ku seuneu.

## Tempo ogé 
* Karna
* Pandawa

## Tumbu ka luar 
*  Ajaran Dewi Kunti 
*  Carita anu némbongkeun kebesaran Dewi Kunti
*  Carita sarta inohong-inohong dina Mahabharata
Biofilm

* dina jero katéter.]]
**Biofilm** nyaéta wangunan komunitas-komunitas mikroorganismeu nu dibulen ku matriks polimér nu napel dina barang inert anu cicing atawa hirup.  Biofilm mindeng dicirikeun ku napel dina hiji barang, wangunna hétérogén, biodiversitas, interaksi kumunitas anu pajeulit, sarta matriks ékstrasélulér zat polimérik.

## Rujukan 
* *Biofilm''. Wikipédia édisi basa Inggris (disalin 28 Agustus 2008).

## Bacaeun salajengna 
* 
* 
* Center for Biofilm Engineering's Hypertextbook 
* 
* Biofilms specialists in France 
* All about biofilms in streams 
* Biofilm, BioMineWiki 
* Agile Sciences antibiofilm technology
* Environmental Biotechnology CRC, biofilm specialists in Australia 
* Bacterial Biofilms (Microbial Mats)
Multiméter

**Multiméter** nyaéta pakakas ukur listrik anu mindeng dipikawanoh minangka *VOM (Volt/Ohm méter)* anu bisa ngukur tegangan (voltméter), résistasi (ohm-méter), atawa arus (ampér-méter). Aya dua kategori multiméter: multiméter digital atawa **DMM** *(digital multi-meter)(*pikeun anu anyar sarta leuwih taliti hasil ukurna), sarta **multiméter analog**. Unggal kategori bisa ngukur listrik AC, atawa listrik DC.
Surah Al-Bayyinah

**Surah Al bayyinah** (basa Arab:**البينة**, "Katerangan nu tétéla") nyaéta surah ka-98 dina al Qur'an. Surah ieu diwangun ku 8 ayat, kaasup golongan surah-surah Madaniyah, diturunkeun sanggeus surah At Talaq. Dingaranan Al Bayyinah (Katerangan nu tétéla) dicokot tina kecap-kecap "al bayyinah" anu aya dina ayat kahiji surat ieu.

## Poko-poko eusi 
Pernyataan ti ahli Kitab sarta jalma-jalma musyrik yén maranéhanana baris tetep dina agamana masing-masing nepi ka datangna nabi anu geus dijangjikan ku Pangéran. Sanggeus Nabi Muhammad s.a.w. datang, maranéhanana ka lebah dua, aya anu beriman sarta aya anu henteu, padahal nabi anu datang éta sipat-sipatna luyu jeung sipat-sipat anu dipikanyaho ku maranéhanana dina kitab-kitab maranéhanana sarta mawa ajaran anu bener nyaéta ihlas dina ibadah, ngadegkeun solat, ngalakonan zakat.

Dina surat ieu Alloh ngajelaskeun yén ajaran Muhammad s.a.w. nyaéta ajaran anu bener sarta ageman anu dibawana nyaéta ageman anu lempeng anu ngawengku poko-poko ajaran anu dibawa nabi-nabi anu baheula.

## Eusi jeung Tarjamah 
## Tumbu ka luar
Lolong warna

**Lolong warna** nyaéta hiji cacad anu dilantarankeun ku kahenteumampuh sél-sél congcot panon pikeun nyerek hiji spéktrum warna nu tangtu alatan faktor génetis.

Lolong warna mangrupa cacad génetik / bawaan anu diturunkeun ti kolot ka anakna, cacad ieu mindeng ogé disebaut sex linked (patali jeung wanda baga purusa), alatan cacad ieu dibawa ku kromosom X. Hartina kromosom Y henteu mawa panyabab lolong warna. Hal ieu pisan anu ngabédakeun antara lalaki jeung awéwé nu katalangsara lolong warna. Wanoja jeung nu mawa sipat, sacara fisik henteu ngalaman cacad lolong warna sakumaha awéwé  normal umumna. Tapi awéwé jeung nu mawa sipat boga poténsi nurukan faktor lolong warna ka anakna jaga.Lamun dina dua kromosom X ngandung faktor lolong warna mangka hiji wanoja kasebut ngarandapan lolong warna.

Saraf sél dina rétina diwangun ku sél batang anu peka kana cahaya hideung jeung bodas, sarta sél congcot anu peka kana warna séjénna. Buta warna lumangsung sabot saraf panarima cahaya dina rétina ngalaman parobahan, utamana sél congcot. Sél

Lolong warna sorangan bisa digolongkeun jadi 3 rupa nyaéta trikromasi, dikromasi jeung monokromasi.
Lolong warna wanda trikomasi nyaéta parobahan kapekaan warna hiji atawa leuwih ti hiji rupa sél congcong. Aya tilu rupa trikomasi nyaéta:

* Protanomali anu mangrupa kalemahan dina warna beureum, 
* Deuteromali nyaéta kalemahan dina warna héjo, 
* Tritanomali (low blue) nyaéta kelemahan warna paul.
Wanda lolong wana ieu pisan anu pangmindengna kaalaman dibandingkeun jeung rupa lolong warna séjénna.

Dikromasi nyaéta heneuweuhna salah sahiji ti 3 rupa sél congcot, ngawengku: 
* protanopia nyaéta heneuweuhna sél congcot warna beureum antukna caangna warna beureum jeung campuranana ngurangan, 
* deuteranopia nyaéta heneuweuhna sél congcot anu peka kana héjo, sarta 
* tritanopia pikeun warna paul.

Sedengkeun monokromasi ditandaan ku leungitna atawa nguranganana kabéh panempo warna, antukna anu katémbong ngan bodas jeung hideung dina wanda lolong warna husus (typical) sarta saeutik warna dina wanda atypical. Rupa lolong warna ieu kajadianana pohara langkana.

Lolong warna bisa diuji ku uji Ishihara, di mana bunderan - bunderan boga warna anu sawatara di antarana dirarancang sangkan aya tulisan nu tangtu anu ngan bisa katempo atawa henteu bisa katempo ku nu katalangsara ku lolong warna
Surah Al-Qadar

**Surah Al Qodar** (basa Arab:**الْقَدْرِ**) nyaéta surah ka-97 dina al Qur'an anu diwangun ku 5 ayat sarta kaasup golongan surah Makkiyah. Surah ieu diturunkeun sanggeus surah 'Abasa sarta dingaranan "al qodar" (kamulyaan) anu dicokot tina kecap "al qodar anu aya dina ayat kahiji surat ieu. 

## Ringkesan
Al Qur'an mitembeyan diturunkeun dina peuting Lailatul Qodar, anu ajénna leuwih ti sarébu bulan. Dina Islam disebutkeun yén dina peuting ieu malaikat Jibril jeung nu séjénna turun ka dunya pikeun ngatur sagala urusan. Dina surah al qodar ieu diterangkan yén awal mulana al Qur'an diturunkeun nyaéta dina peuting Lailatul Qodar sarta diterangkan ogé luhurna darajat peuting ieu.

## Eusi jeung Tarjamah
## Rujukan 
## Tumbu luar
Surah Al-'Alaq

jmpl|Surah Al 'Alaq
'''Surah Al 'Alaq** (basa Arab:**العلق''', "Sagumpal Getih") nyaéta surah ka-96 dina al Qur'an. Surah ieu diwangun ku 19 ayat sarta kaasup golongan surah-surah Makkiyah. Ayat 1 nepi ka 5 ti surah ieu téh ayat-ayat Al Quran anu munggaran diturunkeun, nyaéta waktu Nabi Muhammad nyepi di guha Hiro. Surah ieu dingaranan Al 'Alaq (sagumpal getih), dicokot tina kecap "Alaq" anu aya dina ayat ka-2 surat ieu. Surat ieu dingaranan ogé Iqro atawa Al Qolam. 

## Poko-poko eusi 
Paréntah maca Al Quran; manusa dijadikeun tina sagumpal getih; Alloh ngajadikeun qolam minangka pakakas pikeun ngamekarkeun pangaweruh; manusa narindak ngaleuwihan wates alatan ngarasa dirina sarwa cukup; anceman Alloh ka jalma-jalma kapir anu ngahalangan kaum muslimin ngalaksanakeun paréntah mantenNa. 

Surat Al 'Alaq ngajelaskeun yén Alloh nyiptakeun manusa tina barang anu hina satuluyna ngamuliakeunana ku cara ngajar maca, nulis sarta maparin pangaweruh. Tapi manusa henteu inget deui kana asalna, alatan éta maranéhna henteu sukur kana nikmat Alloh éta, malah maranéhna ninindak ngaleuwihan wates alatan nempo dirina geus ngarasa sarwa cukup. 

## Eusi jeung Tarjamah
## Rujukan
Lift

**Lift** adalah angkutan transportasi vertikal yang digunakan untuk mengangkut orang atau barang. Lift umumnya digunakan di gedung-gedung bertingkat tinggi; biasanya lebih dari tiga atau empat lantai. Gedung-gedung yang lebih rendah biasanya hanya mempunyai tangga atau eskalator. Lift-lift pada zaman modérn mempunyai tombol-tombol yang dapat dipilih penumpangnya sesuai lantai tujuan mereka.

## Sejarah dan alur waktu 
Lift awalnya adalah derek yang terbuat dari tali. Pada taun 1853, Elisha Graves Otis, salah séorang pionir dalam bidang lift, memperkenalkan lift yang menghindarkan jatuhnya ruang lift jika kabelnya putus. Rancangannya mirip dengan suatu jenis mekanisme kéamanan yang masih digunakan hingga kini.

*23 Maret 1857 - Lift Otis pertama dipasang di New York City.
*1880 - Lift listrik pertama, dibuat oleh Werner von Siemens.
*2004 - Pemasangan lift penumpang tercepat di dunia, di gedung Taipei 101 di Taipei, Taiwan. Kecepatannya adalah 1.010 méter per menit atau 60,6&nbsp;km per jam.

## Jenis 
Ada beberapa jenis lift:
*Lift penumpang
*Lift barang
*Lift pasien (Bed Elevator)
**dumbwaiter*, lift berbentuk kotak kecil yang sering digunakan di restoran atau perpustakaan untuk mengangkut barang-barang dalam suatu gedung.

## Lihat pula 
*Eskalator
*Tangga
*Transportasi vertikal
Sisi genep

[left|thumb|Ngagambar sisi genep nu boga aturan maké [jangka sarta panggaris. Padika ieu dituliskeun ku Euclides dina *Elements*, Buku IV, Proposisi 15.]]
Dina élmu ukur, **sisi genep** atawa **juru genep** (**héksagon**) nyaéta hiji sisi réa klayan genep sisi sarta genep juru. Hiji sisi genep nu boga aturan mibanda perlambang Schläfli {6}.

## Sisi genep nu boga aturan 
Hiji sisi genep nu boga aturan nyaéta hiji sisi genep kalawan panjang sisi sarta lega juru anu sarua. Juru dina sisi genep nu boga aturan nyaéta 120°. Sisi genep ieu mibanda genep simétri garis sarta 6 simétri puter. Sajumlah sisi genep bisa disusun babarengan ku cara matemonkeun tilu sisi genep dina unggal salah sahiji juruna. Susunan ieu dipaké éngang madu pikeun nyieun kandangna, alatan susunan sisi genep mangrupa wangun anu pangéfisienna ditingali tina sisi rohang jeung bahan wangunan.

Lega hiji sisi genep nu boga aturan kalawan panjang sisi *s* diitung kalawan rumus
A = \frac{3 \sqrt{3}}{2}t^2 \simeq 2.598076211 s^2,
sedengkeun ubengna 6t\,\!, diaméter panjang 2t\,\!, sarta diaméter pondok t\sqrt{3}\,\!.

## Sisi genep nu aya di alam sarta jieunan manusa 

Gambar:Honey_comb.jpg|Sarang éngang madu
Gambar:Carapax.svg|*Scutum* tina karapaks kuya
Gambar:Saturn_hexagonal_north_pole_feature.jpg|Awan kutub kalér di planét Saturnus, kapanggih ku Voyager 1 jeung Cassini http://www.nasa.gov/mission_pages/cassini/multimedia/pia09188.html  http://www.nasa.gov/mission_pages/cassini/media/cassini-20070327.html 
http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=1988Icar...76..335G&db_key=AST&data_type=HTML&format=
Image:Hexa-peri-hexabenzocoronene ChemEurJ 2000 1834.jpg|Struktur kristal tina *koronen* nu kabentuk tina cincin aromatis héksagonal, katimu ku Müllen spk., Chem. Eur. J., 2000, 1834-1839.
Gambar:Giants causeway closeup.jpg|Lajur basal alami di ''Giant's Causeway'', Irlandia
Gambar:Fort-jefferson Dry-tortugas.jpg|Gambar di Fort Jefferson di Taman Nasional Dry Tortugas, Amérika Sarikat
Gambar:Jwst front view.jpg|Eunteung dina Teleskop Webb dijieun tina 18 potongan sisi genep.
Gambar:Départements de France.svg| Nagara Perancis bentukna jiga sisi genep antukna sakapeung disebut "L'hexagone" (sang sisi genep).

## Tumbu ka luar 
* 
* Definition and properties of a hexagon With interactive animation
* Cassini Images Bizarre Hexagon on Saturn  
* Saturn's Strange Hexagon 
* A hexagonal feature around Saturn's North Pole
* "Bizarre Hexagon Spotted on Saturn" - from Space.com (27 March 2007)
Surah At-Tin

**Surah At Tin** (Arab: **التِّينِ**, "Buah Tin") nyaéta surah ka-95 dina al Qur'an. Surah ieu diwangun ku 8 ayat sarta kaasup golongan surah Makkiyah. Surah ieu diturunkeun sanggeus surah Al Buruj. Ngaran at Tin dicokot ti kecap "at-tin" anu aya dina ayat kahiji surah ieu anu hartina buah tin. 

## Ringkasan eusi 
Surah at Tin dimimitian ku sumpah Allah anu nyebutkeun buah Tin, buah Zaitun, Gunung Sinai, sarta Mekah (ayat 1 nepi ka 4). Ayat satuluyna ngécéskeun yén manusa diciptakeun dina wangun anu sahadé-hadna. Cacak kitu, manusa tungtungan baris dipulangkeun ka tempat anu panghandapna atawa panghinana lamun henteu ngajalankeun paréntah Alloh. Jelema anu baris salamet tina kahinaan nyaéta jelema anu iman sarta ngalakonan amal soléh sarta maranéhanana baris meunangkeun pahala anu mayeng. Ayat ka-7 ngécéskeun Muhammad nyaéta utusan Alloh, anu ajaranana henteu kaci disaléwéngkeun (basa Indonesia: didustakan). Ayat pamungkas nganyatakeun yén Alloh nyaéta "Hakim Anu Pangadilna".

## Eusi jeung Tarjamah 
## Rujukan 
## Tumbu ka luar 
* At-tin at Sacred Texts
* At-tin at Altafsir.com
Élmu ukur

**Élmu ukur** atawa **géométri** (tina basa Yunani *γεωμετρία*; géo = bumi, metria = ukar-ukur) sacara harafiah hartina ulikan ngeunaan ukar-ukur bumi, nyaéta cabang tina matematika anu ngulik hubungan dina jero rohang.

## Élmu ukur munggaran 
Catetan munggaran ngeunaan élmu ukur bisa disusud nepi ka ka jaman Mesir kuna, peradaban landeuheun Walungan Indus sarta Babilonia. Peradaban-peradaban ieu dipikanyaho ngabogaan kaahlian dina irigasi, ngandalikeun caah sarta ngawangun wangunan nu gararedé. Lolobana élmu ukur Mesir kuno jeung Babilonia kawates ngan dina utang-itung panjang ségmén-ségmén garis, lega, jeung eusi (volume).

## Tempo ogé 
* Simétri
Surah Al-Insyirah

**Surat Al Insyiroh** (basa Arab:**الانشراح**, "Longsong") nyaéta surat ka-94 dina al Qur'an. Surat ieu diwangun ku 8 ayat sarta kaasup kana golongan surat-surat Makkiyah sarta diturunkeun sanggeus surat Ad-duha.

## Poko-poko eusi 
Panegesan ngeunaan nikmat-nikmat Alloh SWT anu dibikeun ka Nabi Muhammad SAW, sarta pernyataan Alloh yén sajaba kasusah aya kamudahan; alatan éta diparéntahkeun ka Nabi sangkan tetep ngalakonan amal-amal soléh sarta tawekal ka Mantenna.

## Eusi jeung Tarjamah 
## Hubungan surah Al Insyirah jeung surat At Tin 
Dina surat Alam Nasyroh, Alloh SWT ngécéskeun paréntah ka Nabi Muhammad SAW salaku manusa sampurna. Mangka dina surat At Tin, diterangkeun yén manusa éta téh mahluk Alloh anu miboga kasanggupan boh lahir boh batin. Kasanggupanana éta jadi kanyataan lamun maranéhanana nurutan tapak lacak Nabi Muhammad SAW.

## Tumbu ka luar
Surah Ad-Dhuha

**Surat Adh-duhaa** (basa Arab:**الضحى**) nyaéta surat ka-93 dina al Qur'an sarta diwangun ku 11 ayat. Surat ieu kaasup golongan surat Makkiyah sarta diturunkeun sanggeus surat Al Fajar. Ngaran Adh Dhuhaa dicokot tina kecap anu aya dina ayat kahiji, anu hartina *"waktu duha"*.

Surat Adh Dhuhaa, ngajelaskeun ngeunaan bimbingan Alloh SWT ka Nabi Muhammad SAW ku cara anu teu kendat-kendatna sarta ngandung ogé paréntah ka Nabi sangkan sukur kana sagala nikmat. 

## Poko-poko Eusina 
# Alloh SWT sekali-kali moal ninggalkeun Nabi Muhammad SAW.
# Isaarat ti Alloh SWT yén kahirupan Nabi Muhammad SAW sarta dakwahna baris nambahan alus sarta mekar.
# Larangan ngécé ka budak yatim sarta ngusir jalma baramaén.
# Paréntah ngucapkeun nikmat anu dipaparin ku Alloh minangka tanda sukur. 

## Eusi jeung Tarjamah
## Tumbu ka luar
Trapésium

thumb|Trapésium nyiku jeung trapésium biasa kalawan luhur **t**
**Trapésium** nyaéta bangun datar dua diménsi anu dijieun ku opat rangkay (basa Indonesia: rusuk) anu dua di antarana sajajar tapi henteu sarua panjangna.

Trapésium anu rangkay katiluna ajeg lempeng kana rangkay-rangkay nu sajajar disebut trapésium nyiku.

## Rumus trapésium 
### Kuriling 
K = \sum_{i=1}^4 rangkay_i

### Lega 
L = Jumlah panjang 2 rangkay sajajar x \frac{1}{2} x t