Leungli

**Leungli** atawa **Si Leungli** téh hiji carita tina Sunda. Ieu dongéng rahayat téh nyaritakeun ngeunaan éndahna sosobatan antara hiji budak awéwé miskin jeung lauk mas kagegelanana anu sakti nu ngaranna "Leungli", anu sok nulungan sarta ngabangbrangkeun manéhna nalika lanceuk-lanceukna nganiaya.

Jejer sarta amanat tina ieu legénda téh ampir sarimbag jeung dongéng rahayat ti Éropa nyaéta "Cinderella".

## Ringkesan
Kacaturkeun jaman baheula, aya tujuh duduluran awéwé pahatu lalis hirup babarengan di hiji lembur; si bungsu téh hiji-hijina anak téré tina perkawinan kolotna anu geus tilar dunya. Si bungsu boga pasipatan jeung kapribadian anu papalingpang jeung lanceuk-lanceukna. Manéhna téh budak anu rajin, bageur, jujur, sarta handap asor anu migawé sakabéh pagawéan imah, saperti nyeuseuh, masak, jeung beberesih. Sabalikna, lanceuk-lanceukna mah haroréam, garihal, jahat, ginding, adigung, sarta sirikan anu gawéna ngan ukur nitah ka si bungsu.

Hiji poé, si bungsu kaleungitan sababaraha papakéan lanceukna nalika keur nyeuseuh di walungan. Lanceuk-lanceukna nyarékan lak-lak dasar sarta ngalarang manéhna balik ka imah saméméh éta papakéan kapanggih. Si bungsu satékah polah nyoba néangan éta papakéan di walungan tapi teu hasil. Bakating ku sedih, manéhna ceurik di sisi walungan. Teu nyangka, aya lauk lauk mas anu éndah kalayan sisit emas moncorong némbongan di haraupeunana, luncat tina cai nyoba ngabangbrangkeun haténa. Éta lauk mas téh sakti sarta bisa ngomong ka manusa, tuluy nepikeun ngaranna nyaéta "Leungli". Leungli nyaho naon sababna éta budak ceurik sarta nawarkeun bantuan pikeun néangan papakéan anu leungit. Éta budak kacida bungahna nalika ahirna Leungli manggihan éta papakéan di sapanjang walungan. Ti saprak harita, Leungli jadi sobat satia éta budak, ngadéngékeun bangbaluh haténa, sarta méré panglipur. Unggal-unggal manéhna butuh panyobat Leungli, manéhna sok mawa sangu tina jatah daharna anu disésakeun dina luhureun daun cau pikeun didahar babarengan. Manéhna sok ngageroan ku cara ngeueumkeun tungtung buukna kana walungan bari nembangkeun pantun, teu lila ti harita lauk mas sakti téh pasti némbongan.

Nalika sosobatan antara éta budak jeung Leungli beuki raket, lanceuk-lanceukna nempo parobahan tina laku lampah adina. Adina kacida katémpo beuki jagjag, percaya diri, sarta leuwih bagja, sanajan terus-terusan dianiaya ku maranéhna. Hiji poé maranéhna panasaran tuluy nuturkeun adina ka walungan nepi ka ahirna nyaho kana ayana Leungli. Lanceuk-lanceukna anu jahat téh ngarasa sirik tuluy nyusun rencana pikeun néwak Leungli. Maranéhna niron cara ngageroan anu biasa dipigawé ku adina sarta ngabobodo éta lauk mas sakti, nepi ka kacangreud dina jero jaring.
Pandeuri dina poé éta, si bungsu anu bageur nyoba ngageroan Leungli di walungan tapi Leungli teu némbongan. Manéhna balik ka imah bari sedih kusabab kaleungitan sobatna sacara ngadadak. Nalika manéhna asup ka dapur, manéhna kacida reuwasna manggihan sisit jeung cucuk lauk dina piring anu tétéla tina sésa awak Leungli. Lanceuk-lanceukna anu jahat geus masak Leungli pikeun dahar beurang maranéhna. Manéhna ceurik kanyenyeri tuluy nguburkeun titinggal awak Leungli di tukangeun imahna.

Ku darmanning Pangéran, tina kuburan Leungli téh jadi tangkal emas kalayan daun emas sarta bungbuahan mangrupa permata. Nalika aya jalma anu nyoba mawa daun emas atawa buah permata éta, kabéhanana robah jadi lebu tuluy leungit, iwal ti si bungsu anu bageur. Ngan manéhna hiji-hijina anu bisa mawa kabeungharan tina éta tangkal sakti. Carita ngeunaan tangkal sakti téh sumebar ka sakuliah karajaan nepi ka ahirna kadéngé ku pihak karaton. Hiji poé, saurang pangéran anu kasép nganjang ka éta lembur pikeun nempo tangkal emas sakti anu kawéntar téa, ahirna manéhna nyaho kana carita di satukangeun éta tangkal sarta panggih jeung si bungsu. Éta pangéran mikareueus kana kageulisan sarta kahadéan haté si bungsu, tuluy duanana silih pikacinta, kawin, pindah ka karaton sarta hirup bagja salalawasna.

## Amanat carita
Leungli téh mangrupa dongéng budak anu kawéntar di kalangan masarakat Sunda. Ieu carita téh jadi sarana atikan tradisional pikeun ngajar barudak sangkan boga pasipatan bageur ka dulur sarta ka mahluk hirup lianna kaasup sato (dina ieu carita nyaéta lauk mas). Para kolot mindeng ngadongéngkeun ieu carita saméméh barudak saré kalayan harepan sangkan barudak bisa niron conto hadé tina pasipatan si bungsu anu bageur tur rajin. Ieu carita ogé nyekel deleg kana téma moral tradisional, nyaéta anu hadé bakal meunang kamulyaan sarta anu jahat bakal meunang hukuman. Téma karma sarta carita fabél anu ngajar ngeunaan kawelas asih jeung kahadéan téh ampir sarimbag jeung carita Jataka dina agama Budha, hal ieu téh meureun mangrupa tapak tina rasa hormat tradisional urang Sunda ka alam sarta ayana pangaruh Hindu-Budha.

## Rujukan