Biola

thumb|300px|right|Biola ditingali ti hareup jeung ti gigir

**Biola** nyaéta pakakas musik kését dumawéi anu mibanda opat senar anu disetél béda nu hiji jeung nu lianna kalayan *interval* sampurna kalima. Nada anu panghandapna nyaéta nada G. Biola mibanda nada pangluhurna di antara kulawarga biola, nyaéta viola sarta cello.

**Biola** kaasup salah sahiji jinis ti sakumpulan Violin, anu diwangun ti: biola leutik, biola tengahan, biola badag sarta biola bass, bédana perenahna dina ukuranana, tapi cara disada sarta cara résonansina sarua.

Biola ditabeuh atawa di paénkeunna ku cara digésék, umumna disebut: pakakas musik gésék. Kulawarga kasebut miboga anggota opat instrumén, biola, viola, cello, sarta bass. Kumpulan pakakas musik ieu kagolong minangka pakakas musik gésék atawa pakakas musik dawai anu dicoo kalayan digésék. Tapi, lamun urang maén biola kalayan posisi anu bener, urang moal ngarasa cangkeul.
dina maénkeun biola, posisi anu perlu diperhatikeun:

* Posisi leungeun kénca minangka tumpuan biola. 
Tumpukan biola dina antara indung ramo sarta ramo curuk dina leungeun kénca anjeun, jadikeun éta minangka tumpuan utama. usahakeunn kabéh beungbeurat tertumpu di dinya sarta ulah ngajadikeun telapak leungeun minangka tumpuan ogé. sarta leungeun kénca urang leuwih gampang gerakna. 
* Teundeun gado anjeun kana panyangga gado sarta jepit ku bahu. 
Téangan posisi anu merenah ku supaya posisi biola stabil. Pikeun latihan, gerakkeun biola kalayan  ngajepit ku gado supaya henteu dicekel. 
* Posisi lengan kénca. 
lamun leungeun kénca anjeun geus nyekel biola sarta bahu anjeun geus diteundeun di panyangga gado, pastikeun lengan kénca anjeun ngambang leupas kalayan nyieun sudut kira-kira 120 darajat. Kenyang sikut anjeun ka luhur ku kituna genggaman leungeun kénca anjeun rada doyong. 
* Leungeun katuhu nyekel *bow*. 
Teundeun indung ramo di hiji sisi, sarta opat ramo séjénna di sisi sabalikna. Saterusna miringkeun posisi ramo-ramo anjeun ku cara metot leungeun rada ka handap sarta tonjolkeun pangkal leungeun rada ka luhur. 
* Waktu maénkeun biola, leuwih hadé nangtung. Supaya anjeun leuwih gampang gerak.
*Maén paké téhnik
#a  Metik
Ieu téh téknik panggampangna. Maksudna, sawaktu urang maén biola, henteu kudu senar kudu digésék kalayan bow tapi dina kasempetan nu tangtu, urang bisa metik éta senar. hal ieu dipigawé pikeun variasi aransemén lagu. 
#b 2 nada dina hiji gésékan
Umumna urang ngagésék hiji nada jeung hiji géséka anu saarah tapi, urang ogé bisa maénkeun 2 nada dina hiji gésék sakaligus. Téhnik ieu dawam dicoo dina lagu syahdu nan sendu. 
#c gésékan banting *(spicato)*
lamun salila ieu anu urang weruh ngan ngagésék dawam kalayan gésékan anu hiji jeung anu séjénna nyambung, urang ogé bisa megatkeun ku cara ngabanting gésékanana. Maksudna nyaéta, sanggeus urang ngagésék hiji nada, urang ngangkatna, saterusna teundeun deui kalayan rada dibanting pikeun gésékan saterusna. Téhnik ieu dawam dipaké pikeun lagu jeung wirahma gancang sarta stakato anu loba. 
#d Tremolando
Pangulangan anu pohara gancang anu dipigawé jeung penclut busur. Biasana hiji nada waé, tapi sakapeung leuwih ti hiji.
#e Geter (vibrato)
nyaéta kalayan ngusikkeun ramo urang ka luhur ka handap sacara lemes sarta stabil ku kituna sora anu dihasilkeun ngageter. vibrato anu alus nyaéta vibra di mana sora anu dihasilkeunana stabil, henteu kadéngé parobahan nada, gancang sarta lemes.

### Téhnik Mimiti
* Néangan nada

Dina dasarna, biola distem kalayan senar G-d-a-e (ti handap ka luhur). Jadi, nada dasar biola nyaéta do=G dina biola, euweuh frét panunjuk nada. Jadi, anjeun kudu néangan nada dasar anjeun sorangan. Gunakeun feeling anjeun, éta baris ngababarikeun néangan nada ti do nepi ka si. Supaya gampangna, pernada biasana miboga jarak saramo anu renggang. Kajaba pikeun mi ka fa, sarta si ka do, jarakna hiji ramo rapet.

* Cara ngagésék

bow mibanda ukuran sarta beurat anu béda-béda. Kakuatan sarta lemes henteuna sora biola anu dihasilkeun gumantung ti cara anjeun ngagésék bow dina senar. Mimitian kalayan mecakan ngagésék saban senar. Unggal ngagésék atawa saban nada, dipaké hiji arah gésékan (ti handap ka luhur atawa ti luhur ka handap). Gésékan mimiti kecepatan anu pendék, sedeng, sarta luhur. Usahakeun kakuatan sarta sada gésékan stabil. INGET! ulah mencét teuing senar, sarta ulah ngambang teuing dina senar.

* Maén nada

gabungkan poin a sarta b. Gésék dina nada-nada béda. Latih pikeun perpindahan bowti hiji senar ka senar anu séjénna.

## Busur
thumb|250px|Right|Busur Biola

Busur biola diwangun ti sabatang kai sarta helai-helai buuk kuda anu dipasang ti hiji tungtung iteuk ka tungtung anu séjén. Dina tungtung handapna aya sarupaning sekrup anu dipaké pikeun ngenceungkeun (sawaktu dicoo) atawa ngendorkeun (waktu baris ditunda) buuk kasebut. Di deukeut sekrup aya cecekelan jempol sarta ramo-ramo anu séjén. Buuk anu dipaké pikeun busur biola ieu biasana dicokot ti buuk tungtung kuda bodas jalu (buukna ogé sok miboga warna bodas kaemasan), sanajan busur-busur anu leuwih murah ngagunakeun serat sintétis. Lamun busur biola getol digosok kalayan gala (Basa Inggris: *rosin*) baris nyieun 'cengkeraman' busur ka senar jadi leuwih stabil sarta ka kontrol (henteu gampang ucul), sarta bisa mantuan téhnik geter. Watang kai anu dipaké biasana dijieun ti kai *pernambuco* pikeun hasil anu pangalusna atawa ti kai brasil anu leuwih murah, sarta busur anu murah biasana ngagunakeun serat gelas. Inovasi pamungkas geus matak bisa serat karbon pikeun dipaké minangka matéri pembuatan watang kai busur biola.

## Senar
thumb|200px|Gambar anu di tempokeun nyaéta jambatan sarta senar Biola

Senar dijieun ti peujit domba, direntangkeun, digaringkeun, tuluy dipelintir. Dina hiji sabot kapanggih yén senar peujit ieu bisa dimekarkeun ku cara dicampur logam. Hasil anu ditampa ti prosés ieu téh senar anu leuwih kuat sarta leuwih saimbang, sarta alatan leuwih mundel bisa disetel kalayan tekanan anu leuwih badag, ngahasilkeun volume anu leuwih badag ogé. Dibandingkeun jeung senar sintétis anu loba dipaké ayeuna, senar peujit mibanda sada anu leuwih haneut, kawas sora nyanyian.
Thumb|200px|right|Senar anu acan di pasang
 
Senar modérn ngagunakeun waja mundel, waja untingan, atawa sagala rupa bahan sintétis. Kabéh senar untingan sarta sawatara senar mundel dilapisan ku macam-macam logam pikeun nyesuaikeun massana, diaméterna, sarta kadar caina. Senar pangluhurna E biasana ti waja mundel, anu sakapeung dicampur aluminium pikeun nyegah "siulan". Lapisan emas nyegah karat dina senar sarta ogé ngurangan *"siulan"*. Waja tahan karat ngahasilkeun sora anu saeutik béda. Senar anu inti sintétis ngagabungkeun kualitas anu dihasilkeun senar peujit biasana sok awét sarta stabilitas penyetélan. Senar ieu leuwih sénsitip ka parobahan kelembaban batan senar peujit, sarta henteu pati sénsitip ka parobahan temperatur batan senar logam.

## Ukuran biola
Barudak anu mimitian diajar biola dina waktu tacan bertumbuh maksimal biasana ngagunakeun biola anu ukuranana leuwih leutik anu dimimitian ti anu pangleutikna 1/16, 1/10, 1/8, 1/4, 2/4 (1/2), 3/4, sarta biola pikeun dewasa 4/4. Sakapeung sakapeung biola ukuranana 1/32 ogé dipaké (ukuranana pohara leutik).
Panjang awak (henteu kaasup beuheung) biola 'pinuh' atawa ukuran 4/4 nyaéta kira-kira 36&nbsp;cm (atawa leuwih leutik nurutkeun sawatara modél ti abad ka-17). Biola 3/4 sapanjang 33&nbsp;cm, 1/2 sapanjang 30&nbsp;cm. Minangka perbandinganna, viola 'pinuh' ukuranana kira-kira 40&nbsp;cm. 
Pikeun nangtukeun ukuran biola anu cocog dipaké ku budak, biasana budak dititah nyekel hiji biola sarta leungeunna kudu nepi ka ngahontal nepi ka ka gulungan sirah biola. Sawatara guru ogé bisa méré ukuran anu leuwih leutik beuki alus.
Anu munggaran diajar maén biola biasana urang kudu ngagunakeun tanda di papan ramo pikeun nandaan posisi ramo leungeun kénca. Tapi biasa mangka baris dilepaskan. Cara anu séjén nyaéta kalayan méré satitik 'tip-ex' bodas minangka tanda posisi ramo anu lila-lila baris leungit lamun terus latihan.
Biola biasana dipaké jeung leungeun katuhu pikeun nyekel busur sarta leungeun kénca mencét senar, sanajan jelema kasebut nyaéta kédé, tapi dina sawatara perkara sakapeung hiji jalma ogé bisa maénkeun kabalikanana.

## Maén Biola
Sanajan aya sawatara pamaén biola anu maénkeun kalayan kédé, tapi mayoritas pamaén biola, kédé atawa henteu kédé, maén biolamah angger wé kalayan biola di leungeun kénca sarta busur di leungeun katuhu. Cara anu bener pikeun maén biola nyaéta kalayan nyekel biola jeung leungeun kénca, sarta panyangga gado dina biola diaping jeung gado sarta taktak kénca, bisa dibantuan kalayan panyangga punduk, tapi loba pamaén anu milih henteu maké. Maén biola bisa dipigawé kalayan nangtung atawa diuk di korsi, luyu seléra pamaén.

Cara maénkeun biola bisa kalayan digésék ku busur atawa dipetik ku ramo leungeun katuhu (téhnik ieu disebut *pizzicato*). Sanajan pikeun pamaén dawam metik senar biola jeung téhnik *pizzicato* sok dipigawé jeung ramo leungeun katuhu, tapi aya ogé pamaén anu metik jeung leungeun kénca sarta lagu-lagu husus anu merlukeun kacepatan luhur antara ngagésék kalayan busur sarta metik ku ramo. Ku kituna ramo leungeun kénca anu dipaké.

### Leungeun kénca
250px|Thumb|Right|Maén paké leungeun Kénca

Alatan biola henteu mibanda *frét* kawas gitar minangka tanda ramo, saurang pamaén biola kudu bener-bener weruh di mana lokasi hiji nada kalayan ngagunakeun parasaan. Hal ieu ngan bisa dipigawé kalayan latihan terus-terusan ku kituna ramo-ramo leungeun bisa sacara otomatis mencét nada anu dipikahayang kalayan pas (ingatan otot). Sajaba ngalatih ramo, pamaén biola ogé kudu ngalatih ceuli ku kituna bisa ngabédakeun nada-nada sumbang, sanajan ngan saeutik waé.

Téhnik anu dipaké ku anu mimiti diajar biola nyaéta nandaan lokasi nada dina biola antara lainna nyaéta maké sélotip anu ditémpélkeun dina beuheung biola, atawa kalayan ngagunakeun Tip X bodas pikeun nandaan posisi ramo. Sanggeus latihan kalayan getol, saurang pamula diharepkeun baris bisa ngingeut-ngingeut sarta ninggalkeun padika-padika di luhur sarta ngandelkeun réfléks waé. Padika ieu dianggap kurang kitu alus alatan ngandelkeun indra panglihatan, lain pikeun ngadéngé, sedengkeun dina maén biola nyaho posisi ramo lain ngaliwatan panglihatan, alatan pamaén ogé kudu maca not musik, tapi kudu ngaliwatan ceuli.

Ngalatih pendengaran pikeun pamula leuwih hadé dipigawé ti awal mula latihan sangkan fondasina kokoh. Salah sahiji téhnik anu mindeng dipaké nyaéta kalayan ngalatih sora anu sarua. Kaopat senar biola mibanda opat 'nada kabuka' atawa 'senar kabuka', nyaéta G-d-a-e (dibéré kelir hideung dina gambar), nada anu aya soraan lamun senar digésék tapi henteu dipencét ku ramo. Kaopat nada kabuka ieu baris terus miboga sora lamun nada sarupa dina senar séjén dibunyikeun (alatan persamaa frékuénsi), contona senar D baris berbunyi lamun nada D (kénca handap dina gambar) dina senar G dibunyikan. Dina posisi kahiji aya salapan 'nada katutup' (atawa 'senar katutup', nyaéta nada anu sorana lamun dipencét ku ramo) anu mibanda résonansi akustik jeung kaopat nada kabuka di luhur.

*Posisi ramo

[thumb|250px|Posisi Ramo dina [fret biola]]

Ramo leungeun biasana dibéré nomer 1 (curuk) nepi ka 4 (cingir), sarta not-not musik, utamana pikeun pamula, dibéré panomoran kitu pikeun nandaan ramo mana anu kudu dipaké. Nomer 0 hartosna nada kabuka (ramo henteu mencét senar). Bagan di gigireun / sabeulah némbongkeun posisi kahiji dina biola, nyaéta nada-nada anu bisa dipencét ku ramo anu henteu kudu ngagésér posisi leungeun. Anu henteu kasampak dina gambar di gigireun / sabeulah nyaéta jarak antara nada-nada kasebut anu beuki luhur beuki leutik jarakna. Gurat bulao nandakeun posisi sélotip pikeun ramo 1-2-3 anu dawam dipaké ku pamula.

Posisi ramo, kawas anu geus jéntrékeun di luhur, mangrupa istilah pikeun ngagambarkeun lokasi leungeun rélatif ka beuheung biola. Posisi natural (nyaéta posisi dasar) disebut Posisi 1; dina posisi ieu leungeun kénca nyekel beuheung biola sacara natural, ramo-ramo leungeun bisa dipaké pikeun maénkeun sakumna tangga nada G mimitian ti senar G kalayan nada pangluhurna nada B dina senar E. Dina biola atawa pakakas-pakakas musik gésék séjénna posisi ieu mangrupa posisi anu pang mindengna dipaké.

Kalayan ngagésér posisi leungeun kénca turun ka arah awak biola mangka disebutkeun posisina geus robah. Posisi 2 dihontal kalayan ngaposisikeun ramo curuk (ramo 1) dina ramo 2 di posisi 1, kalayan kecap séjén posisi ramona ngagésér hiji; Posisi 2 mibanda hontalan mimitian ti nada réndah B di G sarta nada pangluhurna C# di E. Posisi katilu ti C di G nepi ka D# sarta saterusna. Sanggeus Posisi 5 biasana ngan pamaén anu mahér anu makéna pikeun bisa memainkan nada-nada luhur di senar E, sarta biasana geus henteu dibéré ngaran deui (mis. sanajan sacara téori aya Posisi 15, posisi anu dianggap pangluhurna, tapi hal kasebut henteu kungsi diajarkan sacara lisan). Wates luhur nada biola gumantung dina tingkat kamahéran saurang pamaén biola, anu bisa kalayan gampang maén dua tangga nada dina hiji senar, atawa maksimal opat tangga nada dina kaopat senar. Posisi pang rendahna biasana disebut Posisi ½, nyaéta di antara nada kabuka sarta Posisi 1, sanajan posisi ieu jarang dipaké.

Senar anu dipaké pikeun maénkeun hiji nada biasana mangaruhan kualitas nada, atawa anu disebut kalayan timbre, anu dihasilkeun. Contona, sanajan nada E pendék bisa dicoo di senar G (Posisi 2 - Posisi 5) sarta di senar D (Posisi 1), tapi sakapeung nu nulis musik hayangeun nada kasebut dicoo di senar nu tangtu, contona kalayan markah sul G anu hartosna 'dicoo di senar G' sarta saterusna. Lamun henteu disebutkeun sacara éksplisit, mangka saurang pamaén bisa sacara leupas ngagunakeun senar anu dipilihna.

*Senar kabuka

thumb|200px|right| Nada Dasar dawai Biola

Ngagésék atawa metik nada kabuka (senar kabuka) nyaa éta nada anu dibunyikeun ku cara henteu mencét senar maké ramo anu mibanda sora anu has sarta béda kalayan nada anu sarua anu dibunyikeun sacara katutup (dipencét ku ramo), contona nada kabuka D (di senar D) sarta nada D dina senar G. Hal ieu disebabkeun geter senar anu leuwih sabaraé dina sadel luhur lamun henteu dihalangan ku ramo leungeun. Sajaba ti nada G pendék, anu ngan mibanda hiji cara pikeun maénkeunana, biasana pamaén musik biola klasik condong nyingkahan sora nada kabuka, alatan kualitas nadana anu leuwih 'garihal' — utamana nada kabuka E — dibandingkeun nada-nada katutup séjénna, sarta pamaén henteu bisa ngagunakeun téhnik geter (vibrato) dina nada kabuka, sanajan pikeun pamaén anu mahér hal ieu bisa diakalan ku cara ngalakonan téhnik vibrato dina nada anu saoktaf leuwih luhur ti nada kabuka kasebut.

Sawatara nu nulis musik bisa ngabubuhkeun tanda di musikna lamun hiji nada perlu dicoo kalayan ngagunakeun senar kabuka, kawas dina karya-karya mimiti komponis kawas Bach. Nada kabuka ogé bisa dicoo dina bagian musik anu gancang, anu sorana kurang leuwih henteu bisa dibédakeun.

**Pemberhentian dobel*

*Pemberhentian dobel* mangrupa istilah pikeun téhnik maénkeun biola kalayan ngagésék dua nada katutup dina dua senar anu béda sacara babarengan, anu ngahasilkeun sada *kord*. Téhnik *pemberhentian dobel* ogé bisa dicoo ngan ukur ku hiji nada katutup sarta nada séjénna mangrupa Senar kabuka. Tilu atawa opat nada ogé bisa dicoo sacara babarengan ku pamaén anu mahér, anu sok disebut kalayan 'pemberhentian dobel tilu' sarta 'pemberhentian dobel opat' (nada-nadana bisa dicoo sacara babarengan atawa kalayan ngalakonan téhnik pemberhentian dobel dua kali)

*Geter

Geter atawa *vibrato* mangrupa téhnik ngageterkeun senar jeung ramo ku cara mencét senar.

*Harmonik

Nada harmonik dina biola disadakeun kalayan nyabak (lain mencét) senar dina posisi nu tangtu anu ngabalukarkeun timbulna sora anu leuwih luhur ti sora nada dina posisi anu sarua lamun dipencét.

### Leungeun katuhu
right|250px|Ku leungeun Katuhu

Leungeun katuhu minangka pemegang busur mibanda lalakon penting dina nyiptakeun sora. Leungeun katuhu tanggung jawab dina hal kualitas nada, ritme, dinamik, artikulasi, sarta timbre. Kalayan nyaho téhnik-téhnik ngagésék busur anu alus, mangka saurang pamaén bisa mengatur sora anu dihasilkeun ku biola. 
Téhnik anu pangpentingna dina ngagésék biola nyaéta cara nyekel busur. Biasana busur dicekel kalayan jempol anu diasupkeun antara tungtung handap busur. Ramo-ramo anu séjén diteundeun palebah luhur busur.
Sora anu dihasilkeun baris leuwih teuas lamun busur digésék kalayan kacepatan luhur atawa kalayan méré tekanan dina senar biola. Kualitas sora anu dihasilkeun béda, lamun senar beuki dipencét ku busur, mangka sora anu dihasilkeun baris beuki garihal.
Posisi senar anu digésék ogé mangaruhan sora anu dihasilkeun. Senar anu digésék di deukeut jembatan biola (*sul ponticello*) baris leuwih badag sorana batan lamun digésék jauh ti jembatan biola.
Aya loba téhnik ngagésék biola anu matak bisa sagala rupa pamaén pikeun ngahasilkeun sagala rupa sora, kaasup di antarana nyaéta *legato*, *collé*, *ricochet*, *sautillé*, *martelé*, *spiccato*, sarta *staccato*.

## Petikan
Petikan atawa *pizzicato* (*disingget pizz*) nandakeun téhnik metik senar biola jeung ramo leungeun katuhu.

## Téhnik busur séjénna
*Col legno

(Italia: col legno - kalayan kai) - Ngabunyikeun senar jeung bagian kai busur, lain suraina.

*Spicacto

mantulkeun busur dina senar kalayan kecepatan sedeng, biasana dilakukeun jeung permainan ramo anu gancang.

*Tremolando

pangulangan anu pohara gancang (biasana hiji nada waé, tapi sakapeung leuwih ti hiji) anu dipigawé jeung penclut busur.

## Peredam sora
thumb|250px|right|Peredam Sora

Hiji peredam sora bisa dipasangkeun dina jembatan biola pikeun ngahasilkeun nada anu leuwih anca. Pakakas ieu bisa mangrupa jepitan kawas penjepit baju tina plastik atawa hiji pangganjel ti karét atawa beusi.
Sajaba pikeun latihan di tempat anu henteu matak bisa pikeun bersuara teuas, sawatara musik ogé sacara husus dituliskeun *con sordino* (mindeng disingget *con sord*, *sord*, *sordino*) anu hartosna "cicing" dina basa Italia. Pamaén tuluy masangkeun peredam sora kasebut. Lamun dina musik ditulis *senza sordino* (atawa *senza sord*) mangka pakakas kasebut dileupas.

Dina musik basa Inggris, istilah anu dipaké nyaéta *mute* atawa *unmute*. Ékuivalensina dina basa Jerman sarta Perancis nyaéta *mit DäMPFER* (*DäMPFER auf*)*—ohne DäMPFER* (*DäMPFER ab/weg*) sarta *sourdine*.

Lamun basa jadi hahalang, mangka saurang pamaén biola bisa ngabubuhkan tanda *Mute-on* sign anu hartina "cicing" sarta peredam sora dipasang sarta *Mute-off* anu hartina peredam sora dileupas dina kertas musik maranéhanana. Contona nyaéta dina karya kawas Simfoni No.4 (*Mahler*) dina basa Jerman anu deudeuieun aya patunjuk pikeun masangkeun sarta ngalepas peredam sora.

## Pamaén biola
## Komposer musik biola
[thumb|250px|Itzhak Perlman bermain biola di [Gedung Putih ]]

Umumna maranéhanana ogé bisa maén biola

# Johann Sebastian Bach
# Balabhaskar
# Arcangelo Corelli
# František Drdla
# Fritz Kreisler
# Antonio Lolli
# Wolfgang Amadeus Mozart
# Otto Funk
# Niccolò Paganini
# Zoltan Paulinyi
# Florizel von Reuter
# Oskar Rieding
# Alessandro Rolla
# Camille Saint-Saëns
# Pablo de Sarasate
# Arnold Schoenberg
# Luka Sorkočević
# Giuseppe Tartini
# Teodorico Pedrini
# Henri Vieuxtemps
# Antonio Vivaldi
# Henryk Wieniawski
# Eugéne Ysaÿe
# Andrea Zani

### Komposer anu bisa maén biola
# Édouard Lalo
# Bedřich Smetana

### Pemain anu  geus kawéntar
# Itzhak Perlman
# Vanessa Mae
# Sarah Chang
# Yehudi Menuhin
# Hillary Hahn
# Joshua Bell
# Jascha Heifetz
# Nigel Kennedy

### Tokoh geus kawéntar dina maén biola
# Thomas Jefferson
# Albert Einstein
# Orson Welles

Fiktif:

# Sherlock Holmes

### Pamaén biola Indonesia
# W. R. Soepratman
# Luluk Purwanto
# Idris Sardi sarta anakna Santi Sardi
# Maylaffayza Wiguna

### Tokoh anu geus kawéntar di Indonésia dina maén biola
# Gilang Ramadhan

## Tempo Ogé
* Concerto pikeun biola
* Sonata pikeun biola
* Biola Carnatic
* Biola barok
* Luthier

## Rujukan