Kabupatén Aceh Tenggara

**Kabupatén Acéh Tenggara** nyaéta hiji kabupatén anu  aya di Propinsi Acéh, Indonésia. Puseur pamaréntahanna aya di Kota Kutacane, Kabupatén ieu  diwangun ku  dataran luhur kaasup dijerona *Taman Nasional Gunung Leuser*, sarta wilayah dataran landeuh anu aya  di Lembah Alas. Pernahna ieu Kabupatén aya di wewengkon kidul ngulon/*tenggara* Propinsi Acéh anu  watesna langsung jeung  propinsi *Sumatera Utara*. Dina ahir taun 2023, jumlah warga pangeusi Acéh Tenggara lobana 231.331 jiwa.

## Sajarah
Sajarah Kabupatén Acéh Tenggara dimimitian ti diadegkeuna pamaréntahan di sakuliah wewengkon Acéh dina mimiti taun 1946 kujalan ngagolongkeun daérah-daérah anu aya dina wewengkon tengah Acéh, tayalian Takengon, Gayo Lues, jeung Tanah Alas ka jero hiji "keluhakan" anu disebut *Keluhakan* Acéh Tengah. Puseur dayeuh  *keluhakan* direncanakeun giliran unggal genep bulan éwang ti mimiti Takengon, Blangkejeren, sarta Kutacane.

Jarak anu kacida jauh sarta waktu anu kacida lila ti Kutacane Takengon, kurang leuwih 250&nbsp;km lamun leumpangnepika 5-8 poe, lamun seug ngagunakeun kandaraan  kudu ngaliwata  Aceh Timur jeung Aceh Utara kalawan jarak kurang leuwih 850&nbsp;km, anu ngabalukarkeun dina prakna ngajalankeun pamarentahan henteu bisa lumangsung éféktif alatan kitu dina  tanggal 21 Séptémber 1953 sababaraha inohong anu asalna ti Sumatera Kaler nyoba ngasupkeun  daérah Tanah Alas ka jero wilayah Sumatera Kaler.

Ngan waé ieu upaya henteu meunang pangrojong ti rakyat di Tanah Alas sarta ditolak ku Daud Beureueh salaku pingpinan militér Acéh. Hal ieu ngarojong pingpinan di Tanah Alas jeung Gayo Lues pikeun ngawujudkeun kabupaten sorangan, tur leupas ti Kabupatén Acéh Tengah. Sabada ngaliwatan parjuangan tur babalagempagan anu panjang, antukna Wali kota Syahadat hasil ngajadikeun  Pangkowilhan I Letjend. Koesno Oetomo sacara *de facto* ngalegalkeun Daérah Tanah Alas jeung Gayo Lues ngajadi Kabupatén Acéh Tenggara dina tanggal 14 Novémber 1967.

Dina taun 1974, sabada bajuang salila 17 taun tisaprak 1956, Pamarantah tungtungna medalkeun UU No. 4 taun 1974 ngeunaan ngawujudkeun Kabupatén Acéh Tenggara anu diresmikeun ku *Menteri Dalam Negeri*, Amir Machmud dina tanggal 26 Juni 1974 dina hiji acara anu dilaksanakeun di Kutacane. Dina poé eta ogé Gubernur Daérah Istiméwa Acéh A. Muzakkir Walad ngalantik/ngistrénan Wali kota Syahadat salaku Pajabat Bupati Kabupatén Acéh Tenggara. Dina tanggal 24 Juli 1975 Wali kota Syahadat sacara *definitif* diangkat salaku Bupati Acéh Tenggara anu munggaran.

Kadieunakeun dina tanggal 10 April 2002, 57% tina wilayah Kabupatén Acéh Tenggara dimekarkeun pikeun ngawujudkeun  Kabupatén Gayo Lues dumasar kana Undang-Undang Nomor 4 Taun 2002.

## Géografi 
### Wates wilayahna
## Pamaréntahan 
### Bupati 
### Dewan Perwakilan 
### Kacamatan 
## Démografi 
Kabupatén Aceh Tenggara dieusi ku dua sékésélér asli di wilayah ieu, tayalian urang  Alas anu nyicingan sabagian gedé wilayah Acéh Tenggara sarta suku Karo anu nyicingan wewengkon wétan jeung  tenggara anu watesna langsung jeung propinsi Sumatera Utara.

## Ékonomi 
### Komoditi Séktor Peternakan 
# Sapi: 35.137 ekor/thn
# Munding: 3.386 ekor/thn
# Embé: 7.998 ekor/thn
# Domba: 8.341 ekor/thn
# Hayam Negeri: 302.906 ekor/thn
# Hayam Pedaging: 39.380 ekor/thn
# Meri: 182.003 ekor/thn
# Kuda: 198 ekor/thn

### Komoditi Séktor Bungbuahan 
=== Komoditi Séktor Perkebunan

## Pariwisata 
### Tempat Wisata 
* Benteng Kuta Reh
* Taman Nasional Gunung Leuser
* Arung Jeram Sungai Alas
* *Air Terjun* Lawe Gurah (Simpur Jaya, Ketambe)
* *Air Terjun* Ketambe 
* *Air Terjun* Lawe Dua
* *Air Terjun* Gulo
* *Air Terjun* Bakbahu (Deleng Pokhisen)
* *Air Terjun* Pokhisen (Jambur Lateng)
* *Air Terjun* Sampuran Manuk
* *Air Terjun* Lawe Sikap (Mbarung)
* *Festival* Seni Gayo-Alas
* Bukit Cinta (Bukit Mbarung)
* *Pemandian Air* Panas Lawe Ger-ger
* *Pemandian Air* Panas Uning Sigugur
* *Jamur* Mamang
* *Pantai* Goyang
* *Pantai* Barat
* *Pantai* Timur
* *Masjid* Agung At-Taqwa
* Intan Waterboom
* Pondok Jamniz
* Pondok Wisata Batu Mbogoh
* Alas Hills (Bukit Mbarung)

## Dicutat tina 
## Tutumbu ka luar 
*  Situs Independen Putera Daerah Kabupaten Aceh Tenggara