open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Seni Pintonan

[thumb| Musik [Orkéstra di Éropah minangka salah sahiji wangun seni pintonan]] 
[thumb| Tari [Jaipongan minangka salah sahiji wangun seni pertunjukan ti wewengkon Jawa Kulon]]
**Seni pintonan** (ᮞᮨᮔᮤ ᮕᮤᮔ᮪ᮒᮧᮔᮔ᮪) (basa Inggris: *performance art*) nyaéta salah sahiji cabang seni anu tujuanana pikeun mintonkeun, magelarkeun jeung nunjukkeun hiji wangun kasenian.

Schecner (1988: 30) nétélakeun yén pintonan nyaéta hiji aktifitas anu dilakukeun ku individu atawa kelompok di hareupeun kelompok éta sorangan atawa kelompok séjénna. Kalawan napak kana harti pintonan éta, tétéla yén pintonan téh kudu bisa ditingali jeung dirasa kalawan ni’mat boh pikeun paminton boh pikeun panongtonna. Upama kecap pintonan ditambahan kecap seni di hareupeunana, mangka ngandung harti “pintonan anu boga ajén seni”, kayaning tari, musik, drama jrrd.
Anu digelarkeun minangka pintonan hareupeun panongton.

Dina seni pintonan téh sakurang-kurangna aya tilu unsur anu jadi dadasarna nyaéta ayana karya seni, tempat pintonan, jeung panongtong (aprésiator).

## Réferénsi
Prasasti Telaga Batu

thumb|right|300px|Prasasti Telaga Batu
**Prasasti Telaga Batu** kapanggih di daerah Sabokingking, Kel. 3 Ilir, Kec. Ilir Timur II, Kota Palembang, Sumatra Selatan, di taun 1950-an. Prasasti ieu kiwari disimpen di muséum Nasional kalawan No. D.155. Di wewengkon prasasti éta di taun-taun sateuacanna kapanggih leuwih ti 30 siki Prasasti Siddhayatra. Babarengan jeung Prasasti Telaga Batu, prasasti-prasasti éta kiwari aya di muséum Nasional, Jakarta.

Prasasti Telaga Batu dipahat dina hiji watu andesit anu geus dibentuk sakumaha hiji prasasti anu ukuran luhurna 118 cm sarta lebarna 148 cm. di bagéan luhurna aya hiasan tujuh hulu naga, jeung di bagéan tengahna aya jiga pancuran tempat ngalirkeun cai. Prasasti ieu ditulis dina aksara Pallawa kalawan ngagunakeun basa Melayu Kuno.

## Transliterasi Prasasti 
Tulisan anu dipahat di prasasti rada panjang, namung sacara gurat badag eusina ngeunaan kutukan saha waé anu ngalakukeun kajahatan di kadatuan Sriwijaya sarta teu taat ka paréntah dātu. Casparis nyawang yén jalma-jalma anu disebatkeun dina prasasti ieu mangrupa jalma anu kategorina bahaya sarta boga potensi keur ngalawan ka kadatuan Sriwijaya nepi ka perlu disumpah.

Disebutkeun jalmana nyaéta mimiti putra raja (*rājaputra*), menteri (*kumārāmātya*), bupati (*bhūpati*), panglima (*senāpati*), Tokoh lokal(*nāyaka*), bangsawan (*pratyaya*), raja bawahan (*hāji pratyaya*), hakim (*dandanayaka*), Pupuhu buruh (*tuhā an vatak* = *vuruh*), Pangawas pagawé rendah (*addhyāksi nījavarna*), ahli sanjata (*vāsīkarana*), tangtara (*cātabhata*), pajabat pengelola (*adhikarana*), karyawan toko (*kāyastha*), pangrajin (*sthāpaka*), kaptén kapal (*puhāvam*), padagang (*vaniyāga*), palayan raja (*marsī hāji*), jeung budak raja (*hulun hāji*).

Prasasti ieu salah sahiji prasasti kutukan anu panglengkepna dina nyantumkeun ngaran-ngaran pajabat pamaréntahan. sababaraha sajarahwan nganggep ayana prasasti ieu, diyakinan puseur Sriwijaya éta aya di Palembang sarta pajabat-pajabat anu disumpah éta tangtuna aya di puseur dayeuh karajaan. Soekmono nyawang dumasar prasasti ieu teu mungkin Sriwijaya aya di palembang ku sabab ayana katerangan anceman kutukan ka saha waé anu doraka ka kadatuan, jeung ngajukeun usulan Minanga saperti dina Prasasti Kedukan Bukit anu diasumsikeun aya di Candi Muara Takus salaku puseur dayeuh Sriwijaya.

## Tempo Ogé 
* Prasasti Kedukan Bukit

## Catetan
Cabé

**Cabé** rawit nyaéta buahna anu leutik asalna tina kulawarga *Solanaceae* sarta mibanda  rasana lada pisan. Buahna anu warna héjo nalika ngora kénéh jeung lamun rada kolot warnana jadi beureum. Tutuwuhan ieu jangkungna 1 – 2.5 méter. Colombus mawa éta cabé ka Éropa pikeun oléh-oléh. Dina sapanjang mangsa satengah abad, cabé geus sumebar nepi ka Afrika, India, Wétan Tengah, Balkan, Tiongkok, Asia jeung Indonésia.
# Bisa nyagerkeun karaheut.

## Kandungan
Céngék mibanda kandungan kapssaisin, kapsantin, karotenoid, alkaloid, atsiri, resin, uap minyak, sarta provitamin A jeung vitamin C anu loba dibandingkeun jeruk. Kandungan vitamin A dina cabé leuwih loba ti batan wortel. Loba kandungan zat antioksidan (kayaning vitamin C jeung bétakarotén), bisa dipaké pikeun nungkulan infertilitas, jeung afrodisiak.

## catetan
Psikolinguistik

**Psikolinguistik** (ᮕ᮪ᮞᮤᮊᮧᮜᮤᮍᮥᮄᮞ᮪ᮒᮤᮊ᮪) nyaéta gabungan tina dua kecap 'psikologi' jeung 'linguistik'.

Psikolinguistik nyaéta salah sahiji cabang kaélmuan kabasaan anu ngulik jeung nalungtik faktor-faktor psikologis jeung neurobiologis anu ngamungkinkeun manusa meunang, maké jeung maham kana hiji basa. 
Tuluy minangka hasil gawe bareng anu leuwih sistematis, mangka lahir hiji kaelmuan anyar anu saterusna disebut minangka psikolinguistik (psycholinguistic).

Psikolinguistik ngawengku prosés kognitif anu bisa ngahasilkeun kalimah anu boga harti jeung bener sacara tata basa tina kandaga kecap jeung struktur tata basa, kaasup ogé prosés anu ngabalukarkeun bisa dipahamna ungkapan, kecap, tulisan, jsb.

## Wilayah Kajian
Psikolinguistik sifatna interdisiplinér jeung ditalungtik ku ahli dina rupa-rupa widang, kayaning psikologi, élmu kognitif, jeung linguistik.  Aya sababaraha sub divisi dina psikolinguistik anu dumasar kana komponén-komponanu ngawangun basa manusa.

*Fonétik jeung fonologi medar sora ucapan.  Dina psikolinguistik, panalungtikanana mokus kana kumaha uteuk mrosés jeung maham kana éta sora. 
*Morfologi medar jeung ngulik struktur kalimah, utamana hubungan antara kecap anu patali jeung diwangunna kekecapan dumasar kana katangtuan-katangtuan. 
*Sintaksis medar jeung nalungtik pola-pola anu nangutkeun kumaha kekecapan dikombinasikeun sangkan ngawangun hiji kalimah. 
*Semantik patali jeung ma’na (harti) tina hiji kecap atawa kalimah. Upama sintaks mah patali jeung struktur formal kalimah, semantik mah patali jeung ma’na aktual kalimah. 
*Pragmatik patali jeung peran kontéks dina ngainterprétasikeun (ngahartikeun) ma’na. 
*Studi ngeunaan cara mikawanoh jeung maca kecap nalungtik prosés anu kawengku dina diserepna informasi ortografik, morfologis, fonologis, jeung semantik tina pola-pola dina tulisan.

## Réferénsi
Rumah Sakit Tk. II Dustira

jmpl|RS Dustira Cimahi
**Rumah Sakit Dustira** nyaéta rumah sakit anu aya di kota Cimahi pasna di Jalan Jalan Dr Dustira No 1 Cimahi. RS Dustira dibangun taun 1887 anu ngaran mimitina nyaéta *Milifaire Hospital*dijadikeun rumah sakit militer (Militare Hospital) dina  masa penjajahan Hindia-Belanda . Dina jaman pendudukan Jepang 1942-1945, rumah sakit ieu  dipergunakeun jadi  tempat perawatan tawanan tentara Belanda tur parawatan tentara Jepang .

## Palayanan Rawat Jalan 
Rumah Sakit Tk. II Dustira Cimahi ngabogaan 23 Poliklinik palayanan rawat jalan jeung 4 Poliklinik pangrojong.

### 23 Poliklinik 
# Poli Anak
# Poli Tumbuh Kembang Anak
# Poli Talasemia
# Poli Penyakit Dalam
# Poli Bedah
#* Bedah Umum
#* Bedah Urologi
#* Bedah Orthopedi
#* Bedah Syaraf
#* Bedah Plastik
# Poli Obstetric & Gynaecology
# Poli Panyakit Jantung
# Poli Panyakit Gigi & Mulut
# Poli Panyakit Mata
# Poli Jiwa
# Poli Panyakit Syaraf
# Poli Panyakit THT
# Poli Kulit jeung Kelamin
# Poli VCT
# Poli DOTS
# Poli Geriatri
# Poli Paru
# Poli Gizi
# IGD
# Hemodialisa
# Endoskopi
# Akupunktur
# Kateterisasi Jantung

###   4 Poliklinik Pangrojong 
# Fisioterapi
# Laboratorium
# Radiologi
# Lab PCR

## Palayanan Rawat Inap 
# Ruang Teratai
# Ruang Bougenvile
# Ruang Sakura
# Ruang Melati
# Ruang Mawar
# Ruang Dahlia
# Ruang Anggrek
# Ruang Asoka 1
# Ruang Asoka 2
# Cempaka
# Kenanga
# Kemuning
# Ruang Wijayakusuma
# Ruang Anyelir
# Ruang Seruni
# Ruang Flamboyan
# ICU / ICCU
# Ruang Isolasi Covid 19
# Paviliun Siliwangi
# Paviliun Pelangi :
#* Pav.Gardenia
#* Pav.Edelweis
#* Pav.Lavender
#* Pav.Aster
#* Pav.Alamanda
#* Pav.Rosela
#* Pav.Tulip

## Instalasi Gawat Darurat 
Instalasi Gawat Darurat (IGD) ngabogaan palayanan 24 jam jeung doktor jaga, paramedis profesional sarta didukung ku doktor spesialis. Sasabaraha fasilitas di IGD:

* Ambulan sasuai jeung Standar Akreditasi
* Radiologi
* Laboratorium
* Bank Darah
* Farmasi / Apotek

## Medical Check Up 
Medical Check Up Rumah Sakit Dustira ngalayanan:

* Pamariksaan Individu / Perorangan
* Pamariksaan kasehatan calon TNI / POLRI / PNS / STPDN
* Pamariksaan Instansi Pamarentah /  Swasta
* Pamariksaan Calon Legislatif

## Referensi
Seminar

]]
**Seminar** (ᮞᮨᮙᮤᮔᮁ )umumna mangrupa hiji wangun pangajaran akademis, boh di hiji universitas boh nu dibikeun ku hiji organisasi komérsial atawa profésional.  Kecap 'seminar' asalna tina kecap basa Latén "*seminarium*", anu hartina ‘’taneuh pikeu melak binih’’.

Hiji kagiatan seminar biasana mibanda fokus kana hiji topk nu husus jeung anu haladir bisa milu partisipasi kalawan aktif.

 
## Réferénsi
Coklat

**Coklat** asalna tina siki tangkal coklat/ kakao. Mangrupa ngaran tangkal nu diarah buahna.  Buah coklat bangunna lonjong saperti buah gedang, gedéna sedeng sagedé bitis, dieusi siki pirang-pirang sagedé-gedé kaléci jeung tiap siki dibulen ku leuleueur lamun geus kolot.

Pikeun penduduk pituin di daratan rendah tropis di Amérika, tangkal coklat geus dipelak sarta dikokolakeun salila waktu 3000 taun sakumaha di Amérika Selatan sarta Mexico. Penduduk Maeso, Amérika ogé nyieun rupa-rupa coklat, kaasup penduduk Maya sarta Aztecs. Di ditu coklat dipikawanoh kalayan ngaran “XOCOLATL” nyaéta hiji kecap ti bangsaNahuatl anu disebut ogé “bitter water” (hiji mérek bir nu aya di Inggris), hartina cai anu ngandung sajenis alkohol.

Siki buah coklat nu ngandung alkohol kadar luhur difermentasikeun pikeun nyieun sarupaning tipung. Produk anu dihasilkeun éta disebut coklat. Coklat dikonsumsi saban poé, kalayan kombinasi eusi coklat asli, lemak, mentega, sarta gula. Coklat jadi salah sahiji kadaharan pangpopulérna di dunya. Coklat dijieun sarta dibungkus jeung kertas timah dina sagala rupa wangun anu béda. ku sabab coklat pohara nikmat dikonsumsi dina sagala rupa wangun, dijieun ogé produk inuman susu coklat.

Coklat ngandung alkaloid, nyaéta *"theobromine"* sarta *"phenethylamine"*, anu miboga éfék psikologis dina awak. Sajaba ti éta ogé pohara nyambung kalayan otak dina level *"serotonin"*. Numutkeun para ilmuwan, coklat lamun dikonsumsi kalayan henteu kaleuleuwihan bisa nurunkeun tekanan darah, sarta bisa nganetralkeun racun dina sato.

## Rujukan
Latvia

**Républik Latvia** (basa Latvia: ***Latvijas Républika***) mangrupa hiji nagara di Éropa Kalér nu ibu kotana Riga. Latvia miboga wates darat kalawan dua nagara Baltik, Éstonia di kalér jeung Lituania di kidul, sarta kalawan Rusia jeung Belarus di wétan. Latvia ogé miboga wates laut jeung Swédia. Nagara ieu ngagabung ka Uni Éropa dina 1 Méi 2004 jeung ka NATO dina 29 Maret 2004.

## Géografi 
Latvia miboga raloba leuweung jeung leuwih ti 12.000 walungan leutik sarta 3000 dano. Kalobaannnana mangrupa dataran handap nu subur kalawan papasiran di wétan. Titik pangluhurna nyaéta Gaiziņkalns nu nepi ka 311,6 m. Iklim di Latvia téh iklim maritim jeung sedeng.

Di bagian kulon-kalér, aya bagian Laut Baltik aya Teluk Riga. Dina sapanjang basisirna aya sababaraha kota kawas Riga, Daugavpils, jeung Liepāja.

## Politik 
Parlemén Latvia, Saeima, mangrupa hiji parlemén unikameral kalawan 100 anggota nu dipilih langsung saban opat taun. Présidén dipilih ku Saeima dina pamilihan nu béda saban opat taun. Teras, présidén bakal nunjuk hiji perdana menteri.  Perdana menteri jeung kabinétna ngawangun badan éksekutif pamaréntah kalawan sarat kedah ditarima ku Saeima.

Dina 20 Séptémber 2003, dilaksanakeun hiji réferéndum nasional pikeuun nangtukeun asup heunteuna Latvia ka Uni Éropa. Hasilna, 66,9% milih pikeun ngagabung ka Uni Éropa. Latvia minangka anggota pinuh dina 1 Méi 2004. Latvia geus minangka anggota NATO ti 29 Maret 2004.

## Babagian Administratif 
Latvia dibagi kana 26 distrik (*rajoni*) jeung 7 kota (*lielpilsētas*).

## Démografi 
Ti raloba abad nu baheula, padumuk Latvia geus kawangun ti raloba étnis sanajan di abad ka-20 aya perobihan nu lumayan dramatis, disababkeun ku Perang Dunya I jeung II, répatriasi urang Jérman Baltik, Holocaust, jeung panjajahan ku Uni Soviét.

Sénsus nu kahiji di taun 1897 nerangkeun yén 68,3% ti 1,93 yuta padumuk Latvia asalna ti bangsa Latvia, 12% ti Rusia, 7,4% Yahudi, 6,2% Jérman, jeung 3,4% ti Polandia. Sésana diwangun ti rupa-rupa kabangsaan nu séjén.

### Basa 
Basa resmi Latvia nyaéta basa Latvia nu kaasup ka kumpulan basa Baltik dina rumpun basa Indo-Éropa. Basa Rusia mangrupa basa minoritas nu paling ngalega, raloba padumukna nu sanés bangsa Rusia tiasa ngaharti basa éta.

### Agama 
Padumuk Latvia kalobaannana pangagem agama Kristen. Kumpulan panggedéna nyaéta Luteran, diteraskeun ku Katolik Roma jeung Garéja Ortodoks. Aya ogé agama nu asalna tina mitologi di wanci pra-Kristen, Dievturi. Salian ti éta, aya ogé minoritas kaom Yahudi.

## Tempo ogé 
* Pariwisata di Latvia
* Militér di Latvia
* Daptar nagara-nagara di dunya

## Tumbu kaluar 
*  Situs resmi kamenterian kabinét
*  Policy.lv
Gaok

**Gaok** mangrupa seni tradisional anu geus ngalaman singkritisme antara ajén-ajén budaya etnis Sunda buhun jeung budaya bernuansa islami anu dibawa ti cirebon. Di jero pintonan sok dimimitian ku bacaan Basmallaa sedengkeun basa anu ditepikeun nyaéta basa sunda. Sakapeung gayana kawas jelema anu keur ngumandangkeun adzan. Busana anu dipaké pikeun pamaén mangrupa busana has sunda. Seni ieu mimitian ngembang di Majaléngka saprak asupna ajaran Islam kira-kira abad 15 sabot pangeran Muhammad nyebarkeun agama Islam. Anu dilaksanakeun minangka usaha dina dakwah islam. Nepi ka ayeuna seni tradisonal Gaok masih aya nyaéta anu dimekarkeun di désa Kulur Kacamatan Majaléngka ku saurang seniman ngaranna Pidawuh Wangsaharja saprak kira-kira taun1920.

Kasenian ieu kaasup seni sastra jenis mamacan (maca teks) atawa singgetan ti wawar ka anu acan (ngabejaan ka anu tacan nyaho), anu dipintonkeun tanpa penggung dina acara ritual atawa upacara adat anu umumna dilaksanakeun sabot ngayun (acara kalahiran orok ) ku cara ngadadarkeun carita kawas Babad Cirebon anu ditembangkeun ngaliwatan vokal para pamaén anu jumlahna antara opat nepi ka genep jalma. Kalayan raksukanana maké kampret/ toro pepek kalayan beubeur, dipingpin ku saurang dalang/pengawawit sarta juru mamaos, diatur dumasar runtuyan;

* tatalu 
* lalaguan  
* tarian
* pintonan

Sedengkeun pakakas musik anu dipaké nyaéta Gong Buyung sarta Kecrek ti Awi. Durasi pamaén biasana lumangsung sapeupeuting. Para pamaénna sacara gagantian nembangkeun tembang kalayan sora nu keras, ku kituna dingaranan Gaok anu dicokot ti kecap “ ngagorowok “ (ceuceuleuweungan) jeung wangun pupuh atawa kakawen.

 
## Referensi
Kopi

thumb|200px|Siki Kopi
thumb|right
**Kopi** mangrupa tangkal nu asalna ti Daksi di buana Afrika. Siki kopi nu geus ditipungkeun sok ditinyuh ku cai ngagolak keur inumeun.. Sanggeus ngadahar daun sarta sikina, kalakuan domba éta jadi anéh. Nyaksian hal éta, nu ngangonna ogé ngasaan pepelakan anu didahar ku domba téa. Hasilna, manéhna ngarasakeun sensasi anu saterusna kasebarluaskeun. Carita séjén anu mekar ngeunaan panimuan kopi, nyaéta ti saurang syékh Arab anu nyalametkeun dirina tina kalaparan kalayan nyieun sop tina siki céri anu aya dina semak belukar.

Ti kira-kira abad ka-5 sarta abad ka-6 kasebut, carita panimuan kopi mekar. Khaldi dipikanyaho saterusna papanggih jeung saurang rahib ngaranna Chadély atawa Scyadly, dicaritakeun kajadian anu dialaman dirina sarta embéna, ogé ka rahib kasebut, ditembrakkeun sarupaning siki céri anu didahar. Rahib kasebut ogé saterusna hayang ngarasakeun pangaruh anu diceritakeun Khaldi. Biji-bijian anu ditarimana dilemeskeun sarta dicampur jeung cai panas. Éta sajarah inuman kopi mimiti

## Jenis Kopi
Numutkeun daérahna, nyaéta:
### Kopi Arabika 
Asalna ti Moka, TanahArab. Rasana kurang pait, lamun di ékspor ku urang sok disebut kopi jawa.

### Kopi Liberia 
Asal ti Liberia,ogé rasana kurang pait.

### Kopi Robusta 
Asalna ti Kongo. Rasana pait, jeung najan nginumna saéutik, akibatna sok hésé saré. Tangkal kopi robusta leubeut buahna.

## Tingali ogé 
* Entéh
* Matte

## Rujukan 
3. Huongvicafe
Aluminium

thumb|200px| Aluminium
**Aluminium** nyaéta barang logam anu kacida hampangna jeung warnana méh saperti timah bodas. Sok dijieun parabotan dapur saperti panci, kobokan, rantang, jeung sajabana. Mangrupa hiji tina logam-logam anu panglobana nu aya di alam . Ampir 8 persén tina kerak bumi ngandung aluminium. Kahengkeranana nyaéta yén aluminium henteu kungsi kapanggih leupas di alam, tapi kacampur kalayan sagala rupa zat, sarta bagian ti loba babatuan jeung taneuh.

Ku sabab éta, masalah anu disanghareupan nyaéta kumaha nyieun logam nu murah sarta aya dina jumlah-jumlah nu réa. Dina tanggal 23 Pebruari 1886, saurang ahli kimia anu umurna 22 taun anu ngaranna Charles Martin Hall manggihan solusi masalah éta sarta lahir jaman logam anyar, jaman alumunium. Manéhna ngalééhkeun cryolite, hiji sanyawa aluminium, nu dicampur jeung aluminium oksida, sarta ngocorkeun arus listrik saarah kana campuran éta. 

Sanggeus dilééhkeun, muncul kancing-kancing leutik aluminium metalik, prosés kahiji anu kungsi kapanggih pikeun ngahasilkeun logam. Aluminium mékanik nyaéta sajenis logam bodas kawas pérak anu ngempur anu beuratna kira-kira ngan hiji pér tilu ti beurat beusi. Logam éta bisa dirobah jadi kawat-kawat anu leuwih lemes ti buuk-buuk anu panglemesna, sarta dijieun jadi lembaran-lembaran sababaraha kali leuwih ipis ti kertas hiji buku.

Salah sahiji bentuk ti aluminium nyaéta Aluminium Dioksida (Al2O3). Aluminium dioksida dianggo keur industri pengolahan hawa pikeun misahkeun gas ka masing-masing molekul na atawa disebut separasi gas. Aluminum dioksida nu diaktifkeun disebat activated alumina desiccant.

## Rujukan
Gembyung

**Gembyung** nyaéta ensambel musik anu diwangun ti sawatara waditra saperti tarompet anu mangrupa jenis kasenian bernafaskan Islam. Sanajan kitu, di lapang kapanggih sawatara kasenian Gembyung anu henteu ngagunakeun waditra tarompet. Tugasna salaku: pamaén kenting hiji jeung dua; pamaén kemong hijijeung dua; pamaén kendang katipluk; pamaén kolenter; pamaén gembyung hiji jeung dua; pamaén suling; pamaén rebab; sarta pamaén kemong hiji jeung dua.

## Gembyung Di Majaléngka
Biasana kasenian Gembyung ti Kabupatén Majaléngka ieu dipintonkeun nalika dina acara-acara religius, contona dina acara nikahan, muludan, peresmian masjid atawa haolan kawas di Pasantrén Barang Cirebon, sarta di salah sahiji pasantrén di Kabupatén Subang (di Pamanukan). Sajaba ti éta, kungsi ogé dipintonkeun pikeun ngawakilan seni tradisional Majaléngka anu dilaksanakeun di Taman Mini Indonésia Indah dina taun1984 sarta 1986.

Pintonan seni Gembyung dikawitan ku macakeun tawasul sarta hadhoroh ka Nabi Muhammad SAW, para kulawargana sarta para sahabatna sarta ka para umatna anu taat ka Anjeunna. Tuluy nembangkeun shalawat ti Kitab barjanji (nyaéta kitab anu ditulis Imam Barjajnji) atawa anu disebut Debaan, dipirig ku musik gembyung.  Mimiti ayana seni budaya tradisional Gembyung di Kabupatén Majaléngka kira-kira saméméh taun1930­ an. Para inohong seni  ieu nyaéta H.E. Zaenal Muttagin, Dudung, ustadz Sadeli ti Gunung Manik kacamatan Talaga, H.E. Jaelani, SH ogé Bupati ayeuna Hj. Tutty Hayati Anwar SH., M.Si. Sanajan kaasup seni anu miboga akar budaya buhun (kuno), tapi dina sumebarna condong dikemas sacara dinamis ku para seniman anu ahli di widangna nyaéta kalayan nuturkeun perkembangan jaman.

## Kelompok Pintonan Gembyung Di Majaléngka
Sawatara kelompok kasenian gembyung di antarana:

* Group Laila, lulugu Bapa Oyo, di Buninagara Bantarujeg;
* Panji Wulung, lulugu Kyai Bahrudin, di Gunung Manik;
* Mekar Budaya Putra, lulugu Yaya Suhaya, di Gunung Manik; ditambah dua group séjénna di Ganéas sarta Salado;
* Miftahul Jannah, lulugu Noyadi, di Darmalarang, Banjaran;
* Panca Darma, lulugu Jaenudin, di Burujul Wetan Jatiwangi.

## Referensi
Doctor of Divinity

[250px|thumb|right|[Aquatint tina hiji *Doctor in Divinity* dina Univérsitas Oxford, nganggo jubah beureum jeung hideung disaruakeun kalawan posisina. Ti *History of Oxford* karya Rudolph Ackermann, 1814.]]

**Doctor of Divinity** (D.D., *Divinitatis Doctor* dina basa Latin) mangrupa hiji gelar akademik lanjutan dina ilmu téologi. Sajarahna, gelar ini nunjukkeun yén bahwa nu mibandana geus kagungan lisénsi ti hiji univérsitas pikeun ngawulang téologi Kristen atawa widang-widang kaagamaan nu patali.

## Tempo ogé
* Doktor Téologi
* Doctor of Sacred Theology
* Doctor of Ministry

## Tumbu kaluar 
* The Rise and Fall of the Earned Doctorate of Divinity in the Presbyterian Church in Canada..., a PDF paper by Dan Shute, retrieved July 30, 2006.
Karédok

**Karédok** nyaéta kadaharan sabangsa loték anu bahanna tina lalab atah sabangsaning engkol ,bonténg, saladah, térong, leunca jeung nu séjénna..Karédok bisa disebut unik lantaran kabéh lalabna masih seger, teu ngaliwatan prosés masak nepi ka kandungan gizi jeung seratna loba pisan.

## Rupa-rupa Karédok
### 1. Karédok sayur
:* Bahan Karedok[2]:
::* 100 gram kacang panjang anu ngora kénéh, teuk-teuk 1/2 cm
::* 2 lambar daun engkol , piceun tulang daunna, siksikan
::* 100 gram Togé 
::* 100 gram térong buleud, belah 4-8
::* 100 gram bangkuang , potong 1/2 cm
::* 100 gram bonténg, beulah, potong 1/2 cm
::* 25 gram daun surawung
::* 50 gram emping goréng 
:* Sambel Kacang[2] :
::* 200 gram suuk goréng 
::* 5 siki céngék/ luyu jeung pangabutuh
::* 2 siki cabé beureum
::* 2 sendok téh cikur
::* 1/2 sendok téh tarasi
::* 1-2 sendok cuka
::* 1 sendok téh uyah
::* 1 sendok gula beureum
::* 150 ml cai asak
:* Cara Nyieun Karédok
::* Campurkeun bumbu jeung kabéh bahan lalab-lalaban atah [2].leuwih ngirut lamun maké goréng emping di handapna dipurulukan[2].

:

### 2. Karedok Leunca
:*Bahan											

### 3. Karedok Kacang Panjang
:*Bahan .

## Referensi
Batu Rosetta

**Batu Rosetta** nyaéta hiji batu granodiorit anu kacida pentingna pikeun panalungtikan modérn dina prosés panarjamahan téks kuna. Ieu batu miboga tulisan dina tilu rupa aksara, nyaéta aksara démotik basa Mesir, basa Yunani, sarta hiroglif Mesir.. 

Ieu batu dijieun dina taun 196 SM sarta kapanggih deui dina taun 1799. Ku sabab basa Yunani geus dipikawanoh sacara lega dina mangsa éta, Batu Rosetta jadi konci utama pikeun narjamahkeun hiroglif. Thomas Young mimitina hasil nyurahan sababaraha bagian téks dina taun 1814, anu tuluy disampurnakeun ku Jean-François Champollion dina taun 1822. Ieu pamanggihan téh kacida pentingna sabab muka jalan pikeun narjamahkeun rupa-rupa téks hiroglif séjénna anu kapanggih di Mesir.

## Sajarah Pamanggihan 
Batu Rosetta mangrupa pamanggihan arkéologi anu teu kasangka-sangka. Dina bulan Juli 1799, aya laporan anu nyebutkeun yén ieu batu kapanggih ngagolépak kitu baé dina taneuh, tapi aya ogé laporan séjén anu nyebutkeun yén ieu batu téh asalna aya di jeroeun témbok kuna. Nalika éta, hiji kompi pasukan Perancis keur meunang pancén pikeun ngabérésihkeun jalan sarta ngalegakeun bénténg pertahanan anu harita katelah Bénténg St. Julien.

## Pungsi jeung Panarjamahan 
Thomas Young mimitina hasil nyurahan sababaraha bagian téks dina taun 1814, anu tuluy disampurnakeun ku Jean-François Champollion dina taun 1822. Ieu pamanggihan téh kacida pentingna sabab muka jalan pikeun narjamahkeun rupa-rupa téks hiroglif séjénna anu kapanggih di Mesir.

## Dicutat tina
## Tumbu kaluar 
*  The British Museum
*  The Finding of the Rosetta Stone 
*  An account of Napoleons findings in Egypt
*  Conservation and 1998 restoration of the Rosetta Stone at the British Museum
*  Poto Batu Rosetta kalawan detail alus (1,3 MB)
*  The Rosetta Project
Luksemburg

**Luksemburg**, atawa resmina **Kadipatén Ageung Luksemburg** (, , ) mangrupa hiji nagara nu teu boga wates laut nu aya di Éropa bagian kulon-kalér, tepung wates jeung Perancis (73&nbsp;km), Jérman (138&nbsp;km), jeung  Bélgia (148&nbsp;km).

## Géografi 
right|225px|thumb|Peta Luksemburg

Luxemburg mangrupa salah sahiji nagara pangleutikna di Éropa. Nagara ieu aya dina tingkat ka-167 dina daptar nagara dumasar kana legana. Nagara ieu legana kira-kira 2.586&nbsp;km². Di kalér, bagian-bagian ti Ardennes, raloba pasir jeung gunung kalawan luhurna nu handap. Buurgplaatz mangrupa titik pangluhurna dina 559 m.

Wates wétan Luksemburg diwangun ku tilu walungan, Moselle, Sauer/Sûre, jeung Our.

## Basa 
Kaayaan basa di Luxemburg dicirian ku praktik jeung pangakuan kana tilu basa resmi: basa Perancis, basa Jérman, jeung basa Luxemburg, hiji basa Franconi ti wewengkon Moselle nu mirip jeung basa Jérman.

Kira-kira 10% padumukna mangrupa séké-sélér Portugis jeung nyaturkeun basa Portugis.

## Agama 
87% padumuk Luksemburg pangagem Katolik Roma jeung 13% mangrupa Protéstan, Yahudi, jeung Islam.

## Tempo ogé 
* Daptar nagara

## Tumbu kaluar 
*  Situs resmi
*  Situs resmi pariwisata
Katé bodas

[thumb|right|Gambar [Sirius|Sirius A jeung Sirius B nu dicandak ti Téléskop Angkasa Hubble. Sirius B, nu mangrupa katé bodas, bisa ditempo salaku titik leuleus di kénca handapeun Sirius A nu leuwih caang.]]

**Katé bodas**, ogé disebut **katé dégenerasi**, mangrupa béntang leutik nu teu frui nyinar, kawangun ti materi kadégenerasi. Katé bodas diduga minangka fase évolusi pangahirna béntang nu massana alit jeung nengah.

Kateubiasaan katé bodas nu kahijina kanyahoan dina taun 1910 ku Henry Norris Russell, Edward Charles Pickering, jeung Williamina Fleming; ngaran *katai putih* (basa Inggris: *white dwarf*) digunakeun ku Willem Luyten taun 1922.

## Tempo ogé 
* Wates Chandrasekhar

## Réferénsi 
* White Dwarf Stars, Steven D. Kawaler, in *Stellar remnants*, S. D. Kawaler, I. Novikov, and G. Srinivasan, edited by Géorges Meynet and Daniel Schaerer, Berlin: Springer, 1997. Lecture notes for Saas-Fee advanced course number 25. ISBN 3-540-61520-2.
* *Black holes, white dwarfs, and neutron stars: the physics of compact objects*, Stuart L. Shapiro and Saul A. Teukolsky, New York: Wiley, 1983. ISBN 0-471-87317-9.
Bob sadino

**Bob Sadino** lahir di Lampung 9 Maret 1933 nyaéta saurang pangusaha asal Indonesia anu bisnisna dina widang pangan tur peternakan. manéhna pamilik ti jaringan usaha *Kemfood* jeung *Kemchick*.. Bob sadino dikenal ku Gaya ngomongna anu blak-blakan sarta gaya pakéanna anu cuek maké kaméja leungen pondok tur calana pondok anu jadi ciri khasnya. Bob Sadino lahir ti hiji keluarga anu hirupna berkecukupan. manéhna budak  bungsu ti lima bersaudara. Sawaktu kolotna tilar Bob anu pas éta umurna 19 taun miboga warisan sakabéh harta kakayaan keluargana ku sabab lanceuk-lanceukna anu lain geus dianggap hirupna mapan..manéhna cicing  salila kurang leuwih 9 taun di ditu, nalika cicing di Belanda,Bob papanggih  jeung pasangan hirupnya *Soelami Soejoed*. dina taun 1967, Bob jeung keluarga balik  ka Indonésia. Bob sadino nyandak 2 Mercedesna, jieunan taun 1960-an. Salah sahijina dijual pikeun meuli meuli tanah di Kemang, Jakarta Selatan sawatara lainna tetep disimpen. Saatos sababaraha lami cicing tur hirup di Indonésia, Bob mutuskeun pikeun kaluar ti pagawéanna ku sabab manmehna miboga tekad pikeun gawe sacara mandiri. pagawéan mimiti anu dilakonana saatos kaluar ti perusahaan nyaéta nyewakeun mobil Mercedes anu amenahna, tur anu  nyupiranna. Nanging lebar, nalika éta manéhna kacilakaan anu nyabakeun mobilna ruksak. ku sabab teu teu boga duit pikeun menerkeun,Bob pindah pagawéan jadi tukang batu. Gajina nalika éta ngan Rp.100. manéhna ogé sempet ngalaman depresi balukar tekanan hidup anu dialamana. kiwari mah bob sadino tos sukses jadi pengusaha direktur ti *Kemfood* jeung *Kemchick*jeung mangrupa anu ngamimitian ngagunakleun perladangan sayur sistem hidroponik di Indonésia.
## Referensi
Serat Kanayagan

**Serat kanayagan** nyaéta sistim nuliskeun karawitan, boh sekar, boh gending, dina paélmuan musik umum disebut notasi. Anapon serat kanayagan dipikawanoh ogé minangka titi laras. Kanayagan, jangkar kecapna nayaga ngandung harti nabeuh/ ngagending. Gamelan selap pangmindengna dipake dina gamelan paranti marengan wayang.

Serat Kanayagan diusulkeun dina babaraha rakitan anu nyarupaan sistem kromatik dina musik barat. Aya rakitan 10 nada, 15 nada, jeung 17 nada. Rakitan ieu diusulkeun pikeun méré gambaran transposisi atau ngageserkeun nada dasar hiji laras anu sinah bisa tumbuk jeung laras nu lian, contona laras Saléndro. Ku ayana sistem ieu, dua waditra nu disurupkeun kana dua laras nu beda bakal bisa akur. Contona, kacapi laras Saléndro bisa akur jeung rebab nu maén laras Madenda, ku sabab aya nada nu sarua, atawa disebutna "nada tumbuk". Dua laras bisa miboga dua nada tumbuk nu disebutna dwiswara, jeung dua laras nu tumbuk tilu nada disebutna triswara. 

Singketna mah, ieu serat angka nu mindeng dipake, jeung cara macana:

Nada-nada seselan aya dina laras pélog/degung jeung sorog/madenda. Aya deui lambang nada pikeun nuduhkeun nada poko, dicokot tina istilah buhun (heubeul):

Lian ti lambang nada, aya tanda titik (.), tanda enol (0), garis nada, garis matra, tanda rajék (*ulang*), ornamén, jeung tanda ligatura. 

## Catetan
Embé

**Embé** nyaéta salah sahiji sato *memamah biak* anu ukuranana sedeng. Embé anu sok dijadikeun ingon-ingon (*Capra aegagrus hircus*) nyaéta *subspesies* tina embé liar anu sumebar di Asia Barat Daya (wewengkon “*Bulan sabit yang subur*” jeung Turki) sarta Éropa.  Dumasar kana asalna, aya tilu rupa embé, nyaéta embé lokal, embé Ras jeung embé bestar. Embé lokal atawa embé anu aya di Indonesia nyaéta embé kacangan atawa embé Jawa, embé gembrong atawa embé Bali, jeung embé mrica ti Sulawesi. Sedengkeun embé Ras atawa embé ti luar nagri nyaéta embé étawa ti India, embé saanen jeung embé toggenberg ti Swiss, embé anglo-nubian ti Afrika, embé alpino ti Pagunungan Alpen Swiss, embé beetal ti Pakistan. Embé bestar nyaéta embé hasil ngawinkeun tina embé lokal jeung embé Ras.

## Referensi
Liechtenstéin

**Kapangéranan Liechtenstéin**, nu ibu kotana Vaduz, mangrupa hiji nagara kapangéranan salega kirang leuwih 120 kilométer pasagi nu kakurung daratan. Aya di wétaneun Walungan Rhéin di antara nagara Austria jeung Swiss, sagala urusan luar nagri nagara ieu diurus ku Swiss.

## Munisipalitas 
Liechtenstéin dibagi kana 11 munisipalitas (*gemeinde*):
* Vaduz
* Schaan
* Balzers
* Triesen
* Eschen
* Mauren
* Triesenberg
* Ruggell
* Gamprin
* Schellenberg
* Planken

## Réferénsi 
## Tumbu kaluar 
*  Situs wéb resmi Liechtenstéin
*  Situs wéb resmi Kapangéranan 
*  Situs wéb resmi pariwisata
Opera

**Opera** nyaéta salah sahiji wangun seni pintoan panggung, ti mimiti pintonan dramatis nepika pagelaran musik.  Opera téh drama nu ngandung musik jeung nyanyian Dina magelarkeun sandiwara, opera maké élémén anu has téater kayaning artistik panggung, raksukan, jeung akting tapi kekecapan atawa rumpaka dina opera mah leuwih diyanyikeun daripada dicaturkeun. Nu nyanyi téh sok bari dipiring ku énsambel musik ti mimiti orkestra leutik nepiha orkéstra simfoni pinuh.

Opera tradisional kabagi dua modél nyanyian, nyaéta; *résitatif*, *déklamasi* jeung nyanyian anu nuju kana bagian tunggal anu dinyanyikeun. Bagian pondok anu dinyanyikeun ogé dipasrahleun minangka *ariosos*. Unggal nyanyian dina opera sok dipirig ku musik. Nu nyanyi jeung peran maranéhna nalika minton disusun nuutkeun golongan dumasar gedé-leutikna sora maranéhna. Mun nu nyanyina lalaki digolongkeun minangka sora bas nu ngawengku sora *bas*, *bariton* jeung *alto*.  Ana pon mun nu nyanyina wanoja, sorana dibagi kana *contralto*, *mezzo-sopran*, jeung sora *sopran*. Masing-masing tina ieu klasifikasi téh boga sub bagian deui atawa *fach* kayaning liris panyanyi *sopran, coloratura, spinto* jeung *dramatis sopran* anu nyambungkeun sora panyanyi jeung pancén anu luyu pikeun warna nada sora jeung kualitasna.

Opera téh kaideuan tina réa kasenian séjénna. Can aya katerangan anu jelas naha ieu opera téh mangrupa wangun musik pangluhungna atawa lain nu mangrupa subjék padungdengan ti mimiti abad ka-17. Seni visual kayaning ngalukis, dilaksanakeun pikeun ngajadikeun tongtonan visual di panggung, anu dianggap minangka bagian anu penting dina pintonan panggung.

Nari ogé mindeng dianggap minangka bagian tina pintonan opera.  Alatan kitu, opera anu kawentar karya Richard Wagner anu nuju kana gaya minangka *Gesamtkunstwerk*, atawa karya seni adumanis.   
## Réferénsi
Ngawuluku

**Ngawuluku** asal kecapna tina wuluku anu hartina parabot paranti nyambut sawah, sedengkeun ngawuluku ngagunakeun wuluku.

## **Pakakas nu dipaké**
**Pasangan** nyaéta parabot paranti ngahijikeun munding anu rék digawékeun, dijieun tina kai, dipasangan dina punduk munding . 
Babagian pasangan: 
* **Sambilan** nyaéta kai nu ngahapit kana beuheung munding.
* **Sawed** atawa **tali sawed** nyaéta tali anu meulit kana beuheung munding. Dina sesebutan waktu urang Sunda, aya nu disebut pecad sawed (kira-kira jam 10.00), dicokot tina waktu dipecatkeunana tali sawed tina beuheung munding téa (pikeun ngareureuhkeun munding) nu ilaharna kira-kira jam 10.00.
* **Tinggar manuk** nyaéta paseuk anu ditancebkeun dina pasangan, paranti ngaitkeun konali.
* **Konali** nyaéta tali anu nyambungkeun pasangan jeung cacadan singkal atawa garu.

Singkal nyaéta parabot paranti nyungkalkeun taneuh (paranti ngawuluku). Babagian singkal:
* **Babantal** nyaéta bagian handap singkal, tempat napelna lanjam.
* **Lanjam** nyaéta  seuseukeut singkal, bahanna tina beusi.
* **Bubuntut** nyaéta kai anu napel kana babantal nu biasa dicekel ku nu keur ngawuluku.
* **Cacadan** nyaéta  ruyung atawa awi anu dipaké panyéréd singkal (garu) anu ngahubungkeun wuluku jeung munding.
* **Paseuk**, aya dua rupa nyaéta : 
# paranti muntangna cacadan kana bubuntut.
# paranti nungkulkeun atawa nanggahkeun kabantal, ngatur jero déétna tapak singkal.
* **Paranat** nyaéta tambang paranti narik hulu munding lamun dipiderkeun.

Garu nyaéta pakakas paranti ngalembutkeun taneuh beunang macul atawa beunang ngawuluku.
Babagian garu:
* **Huntu garu** nyaéta dijieun tina ruyung atawa beusi anu nyocod dina garu, wangunna kawas sisir.
* **Cagak** nyaéta panahan cacadan anu luhur, paranti diuk tukang munding.
* **Kokolécéran** nyaéta kai anu dipaké mageuhan cacadan anu luhur.
* **Cacadan** nyaéta awi anu nyodor ka hareup, anu dipaké narik garu.
* **Pamélét** nyaéta awi paranti ngaratakeun taneuh lamun geus lembut.

## catetan
Kawih kaulinan

thumb|150px|right|Barudak keur ulin bari ngawih pérépét jéngkol
**Kawih Kaulinan** nyaéta kakawihan barudak atawa kawih murangkalih, mangrupa sabangsa kawih anu biasa dikarawihkeun ku barudak bari arulin, boh dilakukeun di jero imah, boh di luar upamana di buruan keur kaayaan caang bulan, atawa di tempat lianna tempat maranéhna ulin. Rakitan kakawihan barudak mangrupa lalaguan balaréa anu sipatna *anonim*, biasana tara sarua unggal daérah sok aya baé bédana saeutik. Budak nu biasana ngawih lamun keur ulin téh sok babarengan jeung babaturannana, tara sosoranganan.

## Conto Kawih Kaulinan
* Cing Cangkeling atawa cingcangkeling
* Cing Ciripit
* Cok Cang (Cokcangan)
* Hompilah
* Tutunjukan
* Prang-pring
* Eundeuk-Eundeuk Cang
* Pacublak-Cublak Uang
* Tungtung Kalintungan
* Caca Burané
* Tokécang
* Sasalimpetan
* Ambil-Ambilan
* Ayang-Ayang Gung 
* Pérépét Jéngkol
* Paciwit-Ciwit Lutung
* Ucang-Ucang Anggé
* Trang-Trang Koléntrang
* Olé-Olé Ogong
* Kalong King
* Meuncit Reungit
* Tong Tong Papatong
* Pim-Pom Pilem
* Oray-Orayan

## Referensi
Loték

**Loték** nyaéta kadaharan anu bahanna tina sabangsaning lalab-lalaban kayaning kangkung, engkol, kacang panjang, waluh, jsb.Ngolahna Lalab-lalaban diseupan atawa dikulub, tuluy diabuskeun kana bungbu (suuk, uyah, gula, jsb anu diréndos)

## Referensi
Kanker

**Kanker** nyaéta numuwuhna sel nu terus tumbuh di jero awak anu henteu nuturkeun pola pertumbuhan anu normal. Sél-sél nu nyieun kanker téh nyebar ka sakumna awak ka bagian-bagian anu meureun jauh ti tempat di mana kanker aya. Kajaba lamun kanker éta diangkat atawa diancurkeun, kanker bisa ngabalukarkeun pati ka penderitana.

Sél-sél di jero awak sok tumuwuh. Dina unggal sél-sél éta ngaleutikan sarta ngaleungit, tempat sél éta digantikeun ku sél-sél anyar kalayan jenis nu persis sarua. Tapi sél-sél kanker katingal béda di antara sél-sél awak anu normal. Sél-sél éta kasampak kawas sél ngora bagian ti awak di mana sél-sél éta tumuwuh. Tapi cukup béda pikeun dipikawanoh minangka kanker sabot ditempo ngaliwatan mikroskop. Sabot sél-sél kanker ieu beulah sarta nambahan jumlahna, sél-sél éta henteu robah jadi wangun anu bener-bener dewasa sarta saterusna ngandeg ngembang biak. Tapi, sél-sél éta tetep ngora sarta tetep nambahan jumlahna nepi ka jadi picilakaeun.

Sabada sél-sél kanker tumuwuh, sél-sél éta henteu tetep aya dina hiji tempat, tapi nyebar sarta pindah di antara sél-sél anu normal. Sél-sél éta jadi loba, ku kituna, sél-sél normal dina bagian awak ieu henteu bisa terus digawé atawa komo henteu bisa hirup. Sabot kanker asup kana getih, kanker éta dibawa ka bagian-bagian awak anu jauh. di ditu kanker éta baris tumuwuh pikeun nyieun gumpalan-gumpalan badag anu ngaggangu kagiatan-kagiatan ti sél-sél anu normal.

Penderita kanker bisa maot kajaba lamun pertumbuhan sarta sumebarna kanker dieureunkeun. Éta sababna naha kudu ngariksakeun diri sacara berkala pikeun ngadeteksi kanker sarta ngubaranana saméméh panyakit éta nyebar leuwih jauh. Kanker henteu disebarkeun ti jelema anu hiji ka jelema anu séjénna ngaliwatan hubungan. Tacan aya ubar anu kapanggih anu bisa ngubaran kanker sacara tuntas sarta kapaké pikeun kabéh jenis kanker. Salah sahiji ti sasaran-sasaran anu pangbadagna ti pengobatan nyaéta bener-bener nyurtian sipat sarta cukang lantaran kanker, sarta néangan cara pikeun nungkulan sarta nyageurkeunana.

## Rujukan
Béntang Pasantrén

**Béntang Pasantrén** téh novel karangan Usép Romli anu diterbitkeun munggaran ku Pustaka Dasentra Bandung, taun 1983. Ukuran bukuna 18&nbsp;cm x 12&nbsp;cm kandelna 72 kaca. Citakan kaduana diterbitkeun ku Kiblat Buku Utama Bandung, taun 2006, ukuran bukuna dirobah jadi 20,5&nbsp;cm x 15&nbsp;cm, kandelna mah angger 72 kaca.*Béntang Pasantren* nyaritakeun katresna santri ka putra ajengan anu jadi rebutan lurah santri jeung santri kahot séjénna. Kahirupan jeung sifat santri alus pisan digambarkeun minangka bungbu katresna antara santri anu asalna tina kasang tukang atikan sakola umum, tapi ku indung bapana dipasantrenkeun lantaran hayang sina jadi ajengan siga akina jeung mojang geulis putra kameumeut ajengan nu dipikahayang tur diparebutkeun ku lurah santri jeung santri senior séjénna. 
## Rujukan
Cukil

**Cukil** basa Jawana akeul, sungkal, cokél nyaéta parabot paranti nyiuk sangu, dijieunna tina kai, alumunium, atawa plastik. Cukil téh parabot tina kai atawa logam(biasana tina alumunium) anu fungsina keur nyiuk sangu. Biasa ogé disebut céntong disababaraha tempat anu dihartikeun minangka séndok paranti dahar boh anu tina logam atawa tina daun cau.											

## Konstruksi sarta Bahan 
Cukit dijieun kalawan merhatikeun kakuatan sarta kanyamanan leungeun nalika nyiduh sangu anu beurat.
* **Bahan**: Biasana dijieun tina kai nangka, kai puspa, atawa siksikan awi tali anu kandel. Bahan kai dipilih sangkan henteu panas kana leungeun sarta henteu ngaruksak tékstur sangu.
* **Wangun**: Diwangun ku dua bagian utama, nyaéta gagang (panyepengan) sarta daun cukil anu datar sarta rada rubak pikeun nyiuk sangu.

## Aspék Budaya sarta Fungsi 
Dina kahirupan dapur urang Sunda, cukil miboga peran anu **spésifik**:
# **Ngarih**: Cukil dipaké babarengan jeung hihid nalika ngahihidan saanb panas sangu dina dulang.
# **Nyiuk Sangu**: Nalika mindahkeun sangu tina dulang kana boboko, cukil dipaké sangkan sangu tetep ngeprul sarta henteu cepel.
# **Simbol Kasabaran**: Prosés ngarih nganggo cukil merlukeun kasabaran sangkan sangu bener-bener galo sarta asakna sampurna.

## Tutumbu Kaluar 
* Alat Dapur Tradisional Jawa Barat
Taleus

**Taleus** nyaéta tutuwuhan sabangsa bolang anu sok beutian,Takeus téh aya nu bisa didahar jeung aya ogé nu jadi papaés buruan wungkul.

## Sajarah Singget
Taleus mangrupa pepelakan herba nu hirupna bisa mangtaun-taun. Taleus kaasup kana suku tataleusan (Aracéae), Wanguna ajeg, jangkungna 1&nbsp;cm atawa leuwih sarta mangrupa pepelakan sausum atawa sapanjang taun. Taleus miboga sawatara ngaran umum nyaéta Taro, Old cocoyam, ‘Dash(e)en’ sarta ‘Eddo (e)’. Di sawatara nagara dipikawanoh kalayan ngaran séjén, kawas: Abalong (Philipina), Taioba (Brazil), Arvi (India), Keladi (Malaya), Satoimo (Japan), Tayoba (Spanyol) sarta Yu-tao (China.

Ieu pepelakan asalna ti wewengkon Asia Tenggara, nyebar ka China dina abad kahiji, ka Jepang, ka wewengkon Asia Tenggara séjénna sarta ka sawatara pulo di Samudra Pasifik, kabawa ku migrasi nu nyicingan. Di Indonésia talas bisa aya ampir di sakumna kapuloan sarta sumebar ti tepi basisir nepi ka pagunungan di luhur 1000 m dpl., boh liar boh dipelak.

## Jenis Pepelakan
Pepelakan taleus ngandung asam perusi (asam bulao atawa HCN). Sistim akarna serabut, liar sarta pondok. Beutina rupa-rupa. Beurat beutina bisa tepikeun ka 4&nbsp;kg atawa leuwih, wanguna silinder atawa buleud, ukuranana 30&nbsp;cm x 15&nbsp;cm, kelirna coklat. Daunna boga wangun taméng atawa haté, panjang lambaran daunna 20–50&nbsp;cm. Panjang dahana bisa nepi ka 1 méter, kalayan kelir palapahna nu rupa-rupa. Kembangna diwangun luhur tongkol, seludang sarta dahan. Kembang jalu sarta kembang bikangna misah, bikangna aya di handap, sedengkeun kembang jalu aya di di béh luhur, sarta dina penclutna aya kembang gabug. Buahna mangrupa buah buni. Sikina loba, wanguna buleud endog, panjangna ± 2&nbsp;mm.

Sagala rupa jenis taleus nu aya di wewengkon Bogor nyaéta taleus sutra, taleus bentul katut taleus ketan. Taleus sutra daunna warna héjo ngora sarta miboga bulu lemes kawas sutra. Dipanén dina umur 5-6 bulan. Beutina semu soklat kalayan ukuran anu ngabadagan. Taleus bentul mah beutina leuwih badag jeung kelir catangna leuwih wungu ti batan taleus sutra. Taleus bentul bisa dipanén sanggeus umur 8-10 bulan kalayan beuti anu rélatif leuwih badag sarta boga warna leuwih ngora semu konéng. Taleus ketan mah kelir palapahna héjo kolot semu beureum. Di Bogor dipikawanoh ogé jenis taleus anu disebut taleus mantéga (taleus gambir/taleus hideung), alatan watang sarta daunna boga kelir gandola (bungur kolot).

Jenis taleus séjén biasana henteu dikosumsi alatan rasana henteu ngeunah atawa ateul. Contona nyaéta Taleus Sente anu watang jeung daunna badag, loba dipaké pikeun pajangan sarta daunna mindeng dipaké pikeun kadaharan lauk. Keur taleus Bolang mah miboga rasa anu ateul, jeung batang sarta daun anu siga totol-totol.

## Ngaran daérah
Taleus mibanda ngaran daérah anu béda-béda: *eumpeu* (Acéh), *talo* (Nias), *bete* (Manado), *kaladi* (Ambon), *kaladi*, *kuladi*, *taleh* (Minangkabau), *keladi*, *toto* (Lampung), *bolang, taleus* (Sunda), *dongéng* (Jawa), *dongéng,  kaladi* (Madura), *kladi, dongeng* (Bali), *aladi* (Gorontalo), *talak* (Tolitoli), *paco* (Makasar), *aladi* (Bugis), *bete* (Ternate), *komo* (Tidore).

## Rujukan
Korsi

**Korsi** nyaéta pangdiukan saurangeun nu sukuna opat, jangkungna leuwih kurang sapanjang bitis kolot, sok disebut ogé korsih, korsi panjang bisa di diukan ku dua urang atawa leuwih. bojod korsi nu pangdiukannana tina rarawat (ram) hoé nu rusak nepi ka lamun diuk téh birit bisa moncor ka hadap, sok disebut ogé bodol.
# Korsi sudut asmad hampir sarua jeung korsi sudut japara ku sabab ajén ukir anu dijualna. Rupa-rupa korsi roda :
# Korsi roda manual, nyaéta korsi roda anu dipajukeuna ku leungeun  anu maké korsi roda, bisa dipaké pikeun sagala kagiatan, beuratna kira-kira  21–24&nbsp;kg.
# Korsi roda reclining, korsi roda ieu osok disebut korsi **roda rebah**. Korsi ieu bisa disarandéan kalayan nyalsé ku sabab bisa di atur panyarandéanana kira-kira *kemiringan* ± 145°-180° saluyu jeung kabutuhan pasén. Salain ti éta paranti paninjekan suku ogé bisa di atur, bisa di naékeun atwa di turunkeun. korsi ieu biasana dipaké ku pasén annu boga panyakit stroke atawa pasén anu miboga masalah din tonggong.  Ku sabab korsi ieu aya bagian-bagian anu bisa diatur, lantaran kitu osok dipaké pikeun pasén anu keur *therapy* di luhur korsi roda ieu.
# Korsi roda pikeun iinditan, korsi roda anu  didésain *simple* beuratna kira-kira  12–15&nbsp;kg. modél korsi roda ieu leuwih *trendy* jeung loba jinisna, saperti rodana leutik saperti roda stroller, materialna dijieun tina bahan pilihan jeung warnana ogé matak ngirut. Korsi roda (*Wheelchair*) mangrupa alat bantu médis pikeun mobilitas pasén, boh kagiatan di jero rohangan atawa di luar.
# Korsi roda listrik nyaéta korsi roda anu dipajukeuna ku motor listrik anu biasana dipaké lalampahan jauh ku pasén. Ilaharna ieu korsi téh sok dipaké ku pasén anu cacat atawa  cacat ganda nepi ka teu bisa majukeun korsi ku sorangan. Cara majukeuna ngan saukur majukeun tuas saperti joystick. Biasana ieu korsi téh aya alat pikeun ngeusi ulang batré  anu bisa langsung diasupkeun dina stop kontak di imah.
# Korsi roda olahraga, nyaéta korsi anu dipaké pikeun olahraga, kapasitasna nyaéta 1 roda di hareup saperti *trike* (sapeda roda tilu). Mangrupa perangkat anu umum dipanggihan dina acara pekan olah raga atawa *Olimpiade* pikeun anu cacat.

## Galeri

image:Camping-Chair.gif|korsi lipet
image:Leichtgewicht Rollstuhl.jpg|korsi roda
image:Ackerman farmer.jpg|korsi goyang

## catetan
Yoséph Iskandar

**Yoseph Iskandar** lahir di Purwakarta 11 Januari 1953, ngantunkeun di Kecamatan Ujungberung, Bandung, 26 Maret 2008, tabuh 1.00 WIB. Panyajak, sutradara, panulis carpon, novel, roman, jeung drama dina basa Sunda. Tamat ti SMA, Yoseph asup ka ATPU (Akademi Téknik Pekerjaan Umum) di Bandung. Tapi Yoseph leuwih kataji kana kagiatan kasenian mahasiswana batan kuliahna; di antarana Yoseph kungsi mingpin “Teater Khas" (1977-1981). Saterusna, Yoseph milih pikeun ninggalkeun dunya téhnik. Bareng jeung sastrawan saentraganana saperti Eddy D. Iskandar, Godi Suwarna, Juniarso Ridwan, Beni Setia saparakanca, anjeunna nyieun hiji organisasi para sastrawan Sunda , nu dingaranan Durma Kangka.

## Karya-karyana
Yoseph mimiti nulis carpon jeung sajak Sunda. Taun 1979-1985 jadi salah saurang rédaktur *Manglé*. Waktu harita, minatna kana sajarah Sunda mimiti kahudangkeun. Yoseph mimiti diajar maca jeung neuleuman naskah Wangsakerta ku suwargina Saleh Danasasmita. Saterusna, éta naskah téh jadi modal pikeun ngarang novel-novél sajarahna, kayaning *Perang Bubat* (1988), *Wastu Kancana* (1989), *Prabu Wangisutah* (1991), *Tanjeur na Juritan*, *Jaya di Buana* (1991), *Pamanahrasa* (1991), *Putri Subanglarang* (1991), *Prabu Anom Jayadéwata* (1996), *Tri Tangtu di Bumi* (1996). Novélna *Tanjeur na Juritan Jaya di Buana* dilélér Hadiah Sastra Rancagé (1992). Novél sajarahna *Tri Tangtu di Bumi* ogé meunang Hadiah Sastra Rancagé 1997. Sajak-sajak Yoseph diterbitkeun babarengan jeung karya panyajak saentraganana saperti Eddy D.Iskandar, Godi Suwarna, Beni Setia, jeung lain-lainna, dina *Antologi Puisi Sunda Mutakhir* (1980) jeung *Tumbal* (1984). Drama karyana "Juag Toéd" (1984) mindeng dipentaskeun sacara kolosal tur disutradaraan ku anjeunna di Bandung, Jakarta jeung kota-kota lianna di Jawa Barat. Ieu drama komedi teu leupas tina sajarah kamekaran seni tari jaipongan nu dipopiulérkeun ahir taun 1970-an ku Gugum Gumbira, Tati Saléh (alm), jeung Euis Komariah.  
Yoseph kawilang panulis drama sajarah nu kawilang produktif.   Hal ieu bisa dititénan tina naskah drama nu judulna “Ngadegna Pajajaran”, “Pemberontakan Cakrawarman”, “Runtagna Pajajaran”, “Nyi Puun”, “Tanjeur Pajajaran”, “Haji Prawatasari”, jeung sajabana.   Salian ti éta, salaku panulis nu sadar kana sajarahna, Yoseph ogé kawilang peka dina neuleuman réalitas sosial di sabudeureunana.   Saperti dina drama nu judulna “Juag Toéd”, “Haréwos Nu Gaib”, “BOM”, atawa “Cucunguk”, nu di jerona ngandung kritikan-kritikan nu nyugak.   Dina féstival Drama Basa Sunda (FDBS) IX taun 2006, “Cucunguk” jadi naskah drama nu panglobana dipilih ku pamilon. Salian ti éta dina widang atikan, Yoseph ogé kungsi jadi dosén di UNPAS, UNTIRTA, UC Santa Cruz California Amerika.
## Referensi