Spéktrum sumebar

**Spéktrum sumebar** (Basa Indonésia: *spektrum tersebar*, ) nyaéta hiji padika komunikasi di mana kabéh sinyal komunikasi disebar di sakumna spéktrum frékuénsi anu sadia. Rubakna pita frékuénsi anu dipaké, gumantung kana téknolgi anu dipaké.

## Kasang Tukang 
frame|**Gambar 1:** GSM ngagunakeun *timeslot* sarta *frequency slot*

Padika spéktrum sumebar mimitina dipaké pikeun kapentingan militér anu kacida paduli kana aspék kaamanan. Ku cara ngagunakeun padika ieu, pamakéan frékuénsi memang kurang éfisién, tapi jadi hésé pikeun disadap (*sniff*). Hal ieu béda jeung dua téknologi saméméhna nyaéta *Global System for Mobile communication* (GSM) sarta *Analog Mobile Telephone System* (AMPS), anu ngagunakeun *timeslot* sarta/atawa *frequency slot* (**Gambar 1**).

## Sakolébat Téknologi Spéktrum Sumebar 
frame|left|**Gambar 2:** GSM ngagunakeun *timeslot* jeung *frequency slot*

Téknologi komunikasi Generasi Katilu (3G) sarta Generasi Kaopat (4G) jeung satuluyna  ngagunakeun padika spéktrum sumebar. Kiwari aya dua cabang téknologi spéktrum sumebar dina jero 3G, nyaéta: Wideband CDMA (W-cdma) sarta CDMA 2000 1xev-do (CDMA: Code Division Multiple Access, EV-DO: EVOLUTION Data Optimized). W-cdma (atawa nu  dipikawanoh ogé minangka UMTS - Universal Mobile Telephony System) nyaéta kamajuan téknologi GSM anu ditaratas ku “3G Partnership Project” http://www.3gpp.org ari CDMA2000 ditaratas ku “3GPP2” http://www.3gpp2.org .

Dina W-cdma dipaké spéktrum salega 5&nbsp;MHz pikeun hiji kanal frékuénsi gelombang pamawa, ari dina CDMA 2000 dipaké pita sarubak 1,25&nbsp;MHz (Tempo **Gambar 2**). CDMA2000 1xrtt hartina téknologi kasebut ngagunakeun hiji kanal sarubak 1,25&nbsp;MHz sarta CDMA2000 3xrtt hartina ngagunakeun tilu kanal nu masing-masingna boga rubak 1,25&nbsp;MHz. Ari RTT nyaéta singgetan tina ”Radio Transmission Technology”. Dua téknologi (W-cdma jeung CDMA) ieu henteu saling kompatibel, anu hartina pamaké W-cdma henteu bisa meunangkeun layanan  CDMA. Malah dina prak-prakanana, dua téknologi ieu saéstuna basaing.

## Kauntungan-kauntungan 
### Faktor Kaamanan 
Kauntungan kahiji pamakéan spéktrum sumebar, utamana lamun dibandingkeun jeung padika TDMA dina GSM, nyaéta kamampuhna nu weduk tina gangguan *jamming*, antukna kacida héséna pikeun disadap ku batur. Sarta, lamun frékuénsi radiona bisa diganggu ku *jamming*, komunikasi anu lumangsung tetep henteu bisa dipikanyaho alatan sinyal geus 'diénkripsi'. *Jamming* bisa dilakukeun lamun urang nyaho *timeslot* sarta/atawa *frequency slot* dina waktu kawangunna hiji komunikasi.

[frame|**Gambar 3:** Hubungan antara kode *forward* ti [BTS jeung kode *reverse* PN ti MS]]

### Efisiensi Manajemén Frékuénsi 
Kauntungan kadua tina téknologi spéktrum sumebar nyaéta pamakéan frékuénsi anu sarua. Ku cara maké padika ieu, dina hiji sél (anu biasana diwangun ku 3 séktor) henteu perlu ngalakonan manajemén frékuénsi sarta bisa ngagunakeun frékuénsi anu sarua. Kabalikanana lumangsung dina téknologi GSM, saban séktor di jero hiji sél kudu ngagunakeun frékuénsi anu béda. Hiji Base Transciever Station (BTS) nyieun hiji sél di mana di jerona aya 3 (tilu) séktor anu dipikawanoh minangka séktor alpha (α), séktor béta (β) sarta séktor gamma (γ). Dina saban séktor sadia ratusan *communication resource* anu disebut Kodeu. W-cdma ngagunakeun Orthogonal Vector Spréading Factor (OVSF) ari CDMA 2000 ngagunakeun Walsh Code salaku padika pangkodeuan.

frame|left|**Gambar 4:** Hiji *handset* dilayanan ku séktor PN=292

Dina padika spéktrum sumebar, saban séktor dibédakeun (dicirikeun) ku Pseudorandom Number (PN), ilahar dipikawanoh ku sebutan PN Offset (Tempo **Gambar 3**). Hiji “handset” atawa *mobile station* (MS) nyaéta terminal anu dipaké ku langganan (bisa mangrupa pakakas keupeul “handset” ogé pakakas nu dumasar PCMCIA nu dipaké pikeun *notebook*) baris ngalakonan itungan matematis anu disebut konvolusi sangkan bisa néangan MS nu boga niléy panghadéna. Sacara téoritis, harga konvolusi antara hiji séktor jeung MS nyaéta 1 (hiji). Tapi tangtu waé, dina prak-prakan henteu kitu. Dina prak-prakanana, ditéang harga konvolusi anu ngadeukeutan harga 1. Salah sahiji sipat tina spéktrum sumebar nyaéta laku 'diskriminatif'. BTS leuwih milih pikeun ngaladénan MS anu mibanda harga konvolusi pangalusna sarta 'ngantep' MS séjén anu harga konvolusinya leuwih goréng.

### *Throughput* anu Leuwih Gedé 
Hiji konéksi MS-BTS dina jero hiji sesi, saeutikna mibanda 1 (hiji) Kodeu Fundaméntal; sarta lamun MS miharep *throughput* anu leuwih luhur mangka bisa ménta Kodeu Tambahan ku jalan SCAM (*Supplemental Code Assignment Message*) ka BTS anu patali. Penambahan kodeu ieu biasana boga sipat samentara sarta kacida gancang waktu pamakéanana (skalana ngan sawatara detik). Dina **Gambar 4**, katémbong hiji MS keur dilayanan ku séktor PN=292 sarta meunang 4 (opat) Walsh Code minangka kanal komunikasi. CDMA2000 nawarkeun laju aksés sagancang 153 Kbps, antukna dikatégorikan minangka téknologi 2,5G.

Dina hiji séktor aya ratusan Kodue nu jadi sumber daya (*resource*) komunikasi anu bisa dipaké. Hiji kodeu ngawakilan hiji kanal sagedé 9,6 Kbps, tapi *setting* ieu ogé gumantung ka operator. Lamun dina hiji mangsa, hiji MS merlukeun *throughput* anu leuwih gedé (misalna, waktu *browsing*), mangka MS baris ménta tambahan kodeu ka BTS sarta *throughput* ngaronjat. Lamun henteu diperlukeun deui, tambahan kodeu ieu baris 'dileupaskeun' sarta bisa dipaké ku langganan séjén.

## Pasualan Dina Spéktrum Sumebar 
Pasualan nu ilahar mecenghul balukar pamakéan téknologi ieu téh:
# Ngaheureutna sél (*cell breathing*).
# Polusi sinyal pilot (*pilot pollution*).
Pikeun nungkulan pasualan ieu, operator kudu ngalakonan optimasi sacara regulér.

## Operator nu Maké Spéktrum Sumebar (3G) di Indonésia 
Di Indonésia, operator anu ngagunakeun W-cdma kiwari nyaéta:
* Telkomsel .
* Excelcomindo.
* Indosat GSM .
* Cyber Access Communication (Geus jalan kalawan ngaran PT. HCPT nu boga ngaran komersil ”3”).
* Natrindo (palaksanaan kawates).

Ari operator nu maké CDMA 2000 nyaéta:
* Telkomflexi.
* Esia .
* Mobile8.
* Indosat Starone .
* Sampoerna Télékomunikasi (Ceria), saacanna: Mandara Seluler.
* Wireless Indonésia Network (ngahiji jeung primasel).
* Primasel (tacan jalan).