Karajaan Singasari

|-
| colspan="3" style="text-align:center; font-size:95%; padding:0.6em 0em 0.6em 0em;" |al=|pus|250x250px|LokasiPerkembangan Kerajaan Singhasari pada masa pemerintahan Kertanegara
|- 
| colspan="2" |**Ibu kota**
| width="50%" |Kutaraja Singhasari, sebelumnya disebut Tumapel
|- class="mergedbottomrow"
|-
| colspan="2" |**Bahasa**
|Jawa Kuno, Sanskerta
|-
| colspan="2" |**Agama**
|Siwa-Buddha (Hindu dan Buddha), Kejawen, Animisme
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" |**Bentuk pemerintahan**
|Monarki
|- class="mergedrow"
| colspan="2" |**Raja**
|
|- class="mergedrow"
  | style="width:1.0em; padding:0 0 0 0.6em;" |&nbsp;-&nbsp;
    | style="padding-left:0;text-align:left;" |1222-1227
    |Ken Arok
|- class="mergedbottomrow"
| style="width:1.0em; padding:0 0 0 0.6em;" |&nbsp;-&nbsp;
| style="padding-left:0;text-align:left;" |1268-1292
|Kertanegara
|- class="mergedbottomrow"
|- class="mergedbottomrow"
|- class="mergedbottomrow"
|- class="mergedbottomrow"
|- class="mergedbottomrow"
|- class="mergedbottomrow"
|- class="mergedbottomrow"
|- class="mergedbottomrow"
|- class="mergedbottomrow"
|- class="mergedbottomrow"
|- class="mergedbottomrow"
|- class="mergedbottomrow"
|- class="mergedbottomrow"
|- class="mergedbottomrow"
|- class="mergedbottomrow"
|- class="mergedbottomrow"
|- class="mergedbottomrow"
|- class="mergedbottomrow"
|- class="mergedbottomrow"
|- class="mergedbottomrow"
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" |**Sejarah**
|
|- class="mergedrow"
|- class="mergedrow"
| style="width:1.0em; padding:0 0 0 0.6em;" |&nbsp;-&nbsp;
| style="padding-left:0em;text-align:left;" |Perang Ganter
| style="vertical-align: bottom;" |1222
|- class="mergedrow"
|- class="mergedrow"
|- class="mergedrow"
|- class="mergedrow"
|- class="mergedrow"
|- class="mergedbottomrow"
| style="width:1.0em; padding:0 0 0 0.6em;" |&nbsp;-&nbsp;
| style="padding-left:0em;text-align:left;" |Serangan Jayakatwang dari Gelang-gelang
| style="vertical-align: bottom;" |1292
|- class="mergedbottomrow"
|- class="mergedtoprow"
|- class="mergedtoprow"
|- class="mergedbottomrow"
|- class="mergedbottomrow"
|- class="mergedbottomrow"
|- class="mergedbottomrow"
|- class="mergedbottomrow"
|-
| colspan="2" |**Mata uang**
|Koin emas dan perak
|-
| colspan="3" |

| style="vertical-align:top; text-align:center;border:0;" |

|}
|- style="font-size:85%;"
|- class="mergedbottomrow" style="font-size:85%;"
|- class="mergedbottomrow" style="font-size:85%;"
|- class="mergedbottomrow" style="font-size:85%;"
|- class="mergedbottomrow" style="font-size:85%;"
|- class="mergedbottomrow" style="font-size:85%;"
|- class="mergedbottomrow" style="font-size:85%;"
|- class="mergedbottomrow" style="font-size:85%;"
|- style="font-size: 85%;"
| colspan="2" |**Warning**:  *Value not specified for "common_name"*
|}
ka|jmpl|276x276px| Arca Prajnaparamita ieu kapanggih deukeut kuil Singhasari perwujudan dipercaya jadi patung Ken Dedes (kumpulan Nasional Museum Indonésia).  Kaéndahan patung ieu ngagambarkeun subtlety kasenian budaya Singhasari.
**Singasari** ( hanacaraka : ꦏꦫꦠꦺꦴꦤ꧀ꦱꦶꦔ꧀ꦲꦱꦫꦶ    ) Atawa kadang ditulis **Singhasari** atawa **Singosari,** nyaéta karajaan di Jawa Timur, nu diadegkeun ku Ken Arok di 1222 .  Lokasi karajaan ieu kiwari diperkirakeun jadi di wewengkon Singasari, Ciamis .

## Ngaran Ibu kota 
Dumasar kana prasasti Kudadu , ngaran resmi ti karajaan nyata **karajaan** Singhasari **Tumapel.**  Nurutkeun *Nagarakretagama* , nalika éta munggaran diadegkeun di 1222 , Ibu na Tumapel ngaranna **Kutaraja.**

Dina 1253 , Raja Wisnuwardhana ngangkat putrana Kertanagara sakumaha yuwaraja sarta ngaganti ngaran ibukota kana **Singhasari.**  Ngaran Singhasari nu ngaran ibukota tuluy malah hadé dipikawanoh ti ngaran Tumapel.  Ku kituna, Tumapel karajaan ieu ogé dipikawanoh ku ngaran Singhasari karajaan.

Ngaran Tumapel ogé nembongan dina hikayat Cina ti Dinasti Yuan kalawan ejaan **Tu-ma-pan.**

## Mimiti ngadeg 
Nurutkeun *Pararaton* , Tumapel mimitina ukur wewengkon bawahan Kadiri Ageung .  Anu ngajabat salaku *akuwu* (sarimbag camat) Tumapel lamun Ametung tunggul .  Anjeunna ditelasan ku cara maké hiji Propinsi Jawa Tengah Kabupatén ku penjaga sorangan ngaranna Ken Arok , anu tuluy jadi akuwu anyar.  Ken Arok ogé pamajikan ka nikah tunggul Ametung ngaranna Ken Dedes .  Ken Arok tuluy maksudna pikeun ngaleupaskeun Tumapel daya Kadiri Ageung .

Dina taun 1254 ngeunaan permasalahan antara Kertajaya raja Kadiri gedé ngalawan brahmins .  The Brahmans sarta ngagabung ku Ken Arok, anu dijadikeun dirina raja munggaran Tumapel judulna **Sri Rajasa Sang Amurwabhumi.**  Perang ngalawan Karajaan Kadiri bitu di Désa, nu dimeunangkeun ku pihak Ganter Tumapel.

*Nagarakretagama* ogé nyebutkeun taun anu sarua pikeun ngadegna Karajaan Tumapel, tapi teu nyabit ngaran tina Ken Arok .  Dina naskah éta, pangadeg Karajaan Tumapel ngaranna **antler Rajasa Sang Girinathaputra** ngéléhkeun Kertajaya raja Karajaan Kadiri.

Di Malurung Prasasti atas ngaran Kertanagara taun 1255 , nyebutkeun yén pangadeg Karajaan Tumapel nyaéta **ngeunaan Gusti Siwa.**  Sugan ieu ngaran judul anumerta of antler Rajasa, sabab di *Nagarakretagama* arwah ti pangadeg Karajaan Tumapel disembah sakumaha Siwa .  Sajaba ti éta, *Pararaton* ogé disebutkeun yén, saméméh advancing gelut ngalawan Karajaan Kadiri, Ken Arok mimitina ngagunakeun nickname of Gusti Siwa.

## Rajasa Dinasti silsilah 
jmpl| Nasab Rajasa Dinasti sahiji prasasti jeung naskah sumber kepujanggaan
ka|jmpl|421x421px| Rajasa dinasti silsilah, kulawarga fatwa ngeunaan Singhasari jeung Majapahit.  Pamingpin anu ditandaan kalawan blok warna dina gambar ieu.
Rajasa Dinasti , diadegkeun ku Ken Arok.  Kulawarga karajaan jadi pangawasa Singasari, sarta nuluykeun di Karajaan Majapahit .  Aya béda antara *Pararaton* jeung *Nagarakretagama* dina urutan nyabit raja Singhasari.

; Vérsi Pararaton 
:

# Ken Arok landian Rajasa Sang Amurwabhumi ( 1222 - 1247 ) 
# Anusapati ( 1247 - 1249 ) 
# Tohjaya ( 1249 - 1250 ) 
# Ranggawuni landian Wisnuwardhana ( 1250 - 1272 ) 
# Kertanagara ( 1272 - aya 1292 )

; Vérsi Nagarakretagama

# Rangga Rajasa Sang Girinathaputra ( 1222 - 1227 ) 
# Anusapati ( 1227 - 1248 ) 
# Wisnuwardhana ( 1248 - 1254 ) 
# Kertanagara ( 1254 - aya 1292 )

Carita kasuksesan raja Tumapel versi *Pararaton* tinged banjir getih dijieun dendam.  Ken Arok ditelasan Anusapati (stepson).  Anusapati ditelasan Tohjaya (putra ti Ken Arok tina concubines).  Tohjaya maot pemberontakan Ranggawuni (kids Anusapati ).  Ngan Ranggawuni diganti Kertanagara (putra nya) péacefully.  Bari versi *Nagarakretagama* euweuh mention nu rajapati nu ngagantian raja raja saméméhna.  Hal ieu bisa kaharti ku sabab *Nagarakretagama* mangrupa kitab pujian keur Hayam Wuruk, raja Majapahit .  acara katurunan éta befell Baduy Hayam Wuruk dianggap salaku aib a.

di antara raja leuwih ngan Wisnuwardhana na Kertanagara anu kapanggih keur nyebarkeun prasasti salaku bukti sajarah maranéhanana.  Dina Prasasti Di Malurung (dikaluarkeun Kertanagara on pesenan Wisnuwardhana ) mucunghul mun nelepon Tohjaya salaku raja Karajaan Kadiri, teu raja Tumapel.  Ieu reinforces kabeneran tina warta di *Nagarakretagama* .  Prasasti ieu dikaluarkeun ku Kertanagara taun 1255 salaku Raja bawahan di Karajaan Kadiri.  Ku kituna, warta yén Kertanagara naek tahta dina 1254 bisa didebat.  Chances aya nu Kertanagara jadi viceroy di Kadiri Karajaan kahiji, dina 1268 anjeunna enthroned di Singhasari.  grafik silsilah salian ieu runtuyan pangawasa Rajasa Dinasti, asalna ti *Pararaton* .

## Prasasti Di Malurung 
[ka|jmpl|288x288px| [Mandala Amoghapasa of Singhasari jaman (abad ka 13th), parunggu, 22,5 x 14 cm.  Kumpulan Museum bulu Indische Kunst, Berlin-Dahlem, Jerman. ]]
Kapanggihna prasasti Dina Malurung masihan pandangan sejen nu béda ti versi *Pararaton* anu dipikawanoh ngeunaan sajarah Tumapel.

Tumapel disebutkeun Karajaan diadegkeun ku Rajasa, nicknamed "tina Gusti Siwa", sanggeus nalukkeun karajaan Kadiri.  Saatosna, karajaan beulah jadi dua, Tumapel dipingpin Anusapati bari Kadiri gedé dipingpin Bhatara Parameswara (aka Mahisa Wonga Teleng ).  Parameswara diganti ku Guningbhaya , terus Tohjaya .  Samentara éta, Anusapati diganti ku Seminingrat anu nyepeng Wisnuwardhana .  Di Malurung prasasti ogé nyebutkeun yén sanggeus pupusna Tohjaya , Tumapel karajaan jeung karajaan Kadiri reunited ku Seminingrat.  Kadiri gedé jadi karajaan bawahan dipingpin ku putrana, nyaéta Kertanagara.

## Pamaréntah gabungan 
*Pararaton* jeung *Nagarakretagama* nyebut pamaréntah maranéhna dibagikeun antara Wisnuwardhana na Narasingamurti .  Dina *Pararaton* disebutkeun ngaran aslina Narasingamurti nyaéta Mahisa Campaka.

Lamun carita kup katurunan di *Pararaton* bener hal, mangka éta anu dipikaharti hajat tina aturan joint ieu mangrupa usaha di rekonsiliasi antara dua grup rival.  Wisnuwardhana téh putu Ametung tunggul bari Narasingamurti téh putu ti Ken Arok.

## Kamulyaan 
Kertanagara éta raja panungtungan sarta raja gréatest dina sajarah Singhasari ( 1272 - aya 1292 ).  Anjeunna raja munggaran anu Mindahkeun horizons maranéhna luar Jawa .  Dina 1275 anjeunna dikirim pasukan ekspedisi Pamalayu sangkan Sumatra salaku bulwark dina nyanghareupan perluasan bangsa Mongol .  Dina waktu éta pangawasa Sumatera nyaéta karajaan Dharmasraya (tuluyan tina Royal Melayu ).  karajaan ieu pamustunganana dianggap geus subdued, kalawan dispatches bukti yén Amoghapasa patung Kertanagara , minangka tanda silaturahim antara dua nagara.

Dina 1284 , hiji ekspedisi Kertanagara ogé ngawasa Bali .  Dina 1289 Kaisar Kublai Khan dikirim utusan ka pamundut Singhasari yén Java sadar ku kadaulatan tina éta Mongol .  Tapi pamundut ieu ditampik emphatically ku Kertanagara .  *Nagarakretagama* nyebut wewengkon Singhasari bawahan luar Java salila Kertanagara antara séjén Indonésia , Bali , Pahang , deserts , sarta Bakulapura.

## Runtuh 
ka|jmpl|260x260px| kuil Singhasari diwangun salaku tempat beternak Kertanegara , raja pamungkas Singhasari.
Singhasari karajaan éta sibuk ngirim pasukan pakarang luar Java pamustunganana ngalaman porous asup ka jero.  Dina 1292 hiji pemberontakan Jayakatwang bupati Gelanggelang , saha misan a, sakali beuteung, kitu ogé dulur tina Kertanagara sorangan.  Dina serangan nu Kertanagara tiwas.

Runtagna Singhasari, Jayakatwang jadi raja sarta ngawangun hiji ibukota anyar dina Karajaan Kadiri.  Tumapel-Singhasari sajarah Karajaan datang ka hiji tungtung.

## Hubungan jeung Majapahit 
*Pararaton,* *Nagarakretagama,* sarta prasasti Kudadu ngabejaan Raden Wijaya incu Narasingamurti nu jadi hukum Kertanagara kabur ti pati.  Hatur nuhun kana pitulung Aria Wiraraja (lawan pulitik Kertanagara ), anjeunna engké pardoned ku Jayakatwang jeung dibéré hak nyetél désa Majapahit .

Dina 1293 datang tentara Mongol dipingpin ku Ike Mese nalukkeun Java .  maranéhna dipaké Raden Wijaya ngéléhkeun Jayakatwang di Kadiri gedé.  Runtagna Kadiri, Raden Wijaya kalawan halus trik ganti baju ngusir Mongol tentara kaluar tina tanah Jawa.

Raden Wijaya tuluy nyetél éta Karajaan Majapahit salaku tuluyan tina Singhasari, sarta nyatakeun dirina minangka anggota Rajasa Dinasti, dinasti diadegkeun ku Ken Arok.

## Tempo ogé 
* Prasasti Di Malurung 
* Kadiri karajaan 
* karajaan Majapahit 
* karéta Singosari

## Rujukan 

## bacaan salajengna 
* Poesponegoro & Notosusanto (ed.). 1990.  *Indonesian Sajarah Nasional Jilid II.*  Jakarta: Balé Pustaka 
* Purwadi. 2007.  *Sajarah ti Kings Jawa.*  Yogyakarta: Studi Media 
* Rm Mangkudimedja. 1979.  *Serat Pararaton Jilid 2.*  Jakarta: Departemen Pendidikan dan Kebudayaan, Sastra Book Publishing Project Indonésia sarta Wewengkon 
* Slamet Muljana. 2005.  *Ka puncak grandeur* (reissue 1965).  Yogyakarta: LKIS 
* Slamet Muljana. 1979.  *Nagarakretagama jeung Tafsir sajarah.*  Jakarta: Bhratara

## Tumbu éksternal 
*  Tarjamahan Script nagarakretagama  
*  Sajarah The ngadegna Singhasari dumasar Interprétasi ngeunaan Sajarah Pararaton