open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ki sireum

**Kisireum**; *Jambosa acuminatissima; Jambu samak* , loba kapanggih hirup di sisi leuweung, sisi susukan, jeung daérah séjén anu taneuhna rada jemlék. Ieu tangkal teu asup kana tangkal anu dilindungi, sanajan henteu aya anu ngahaja dipelak ieu tutuwuhan masih loba kapanggih hirup liar.

## Ciri mandiri
Tangkalna bisa jangkung nepika 34 méter, tangkalna semu beureum, coklat, atawa kulawu. Dauna buleud endog aya ogé anu lonyod, bijil dina régang perenahna pasingareup-singareup. Kembangna ngaranggeuy, bijil tina tungtung dahan panjang 3-6 cm. Kelirna bodas semu beureum, buleudanna kurang leuwih 4 mm. Buahna semu beureum nepika wungu, diaméterna kurang leuwih 10 mm, sikina ngan hiji, buleud, ukuranna 1-10 mili méter.

## Sebaran jeung habitat
Tutuwuhan ieu pituin ti India, Cina beulah kidul, Indonésia nepika ka Papua nugini. Kiwari ieu tutuwuhan geus sumebar méh ka sakabéh daérah tropis.
Tumuwuh di leuweung jeung pigunungan anu palebahan 3.000 tenggoheun cai laut, ngarekahkeun ieu tangkal kujalan dipelak sikina atawa di *stek* dahanna.

## Dicutat tina
Palatum

**Palatum** nyaéta hiji tulang cekung anu ngabentuk lalangit satukangeun alveoli atawa tulang kapanggih dina lalangit baham manusa.  Palatum perenahna antara rongga baham jeung rongga irung. Palatum ogé ngabentuk lalangit cavum oris jeung dasar cavum nasi. Palatum dibentuk ngaliwatan prosés palatal tina prosés maksilaris anu tumuwuh kana medial anu ngahiji jeung septum nasalis dina garis tengah. Ieu prosés ngabentukna téh bakal lumangsung kira-kira dina waktu 9 minggu basa dina kakandungan. 

Palatum anu teuas kabentuk dina waktu tumuwuh awak ku prosés maksilaris jeung tulang palatina anu dihijikeun dina garis tengah ditutupan ku mémbran mukosa anu teuas (durum) kalawan miboga rugae. Palatum durum Lalangit gabentuk 2/3 tina bagian anterior palatum.  Lian ti éta, palatum teu teuas nyaéta hiji jaringan aktip anu panjang tina wates posterior ti durum ka belah tukang diwangun ku mémbran mukosa nu nutupan otot, struktur kelenjar, saluran getih, jeung saraf. Lamun keur ngeleg, palatum anu teu teuas bakal naék keur nutup saluran irung tina faring.  Palatum teu teuas ngabentuk 1/3 bagian postérior. 

Palatum teuas jeung anu henteu kudu diriksa keur manggihan lolonkrang anu lengkep atawa submukosa. Dina palatum anu teuas, aya mutiara epstein anu mangrupa kumpulan sél épitél anu sipatna can tumetep. Kitu ogé kista réténsi anu kapanggih dina gugusi. ￼Dua hal éta bakal ngaleungit kitu waé sanggeus sababaraha minggu babaran. Malah kadang bisa ngaleungit ku sorangan teu kudu diobatan antara dua atawa sapoé.  

## Anatomi 
Struktur anatomi palatum teuas nyaéta fo*ramen anu incisive, foramen utama palatinus, foramina palatinus minor* sareng *rugae palatine* .

* *Incisivum foramen*  aya dina posterior huntu insisivus mimiti rahang anu pangluhurna. Ieu foramen mangrupa muara tina kanalis insisivus anu diliwatan ku *N.nasopalatinus* . Foramen sisipan henteu katempo sacara klinis sabab ditutupan ku papilla  incisiva.
* *Foramen palatinus mayor*   ayana belah huntu molar sagigireum palatum teuas. Ieu foramen diliwatan ku arteri*, vena* jeung nervus palatina mayor.
* *Foramen palatinus minor* diliwatan ku arteri, vena, jeung nervus palatinus minor*,* anu ngajalankeun vaskulaisasi jeung inervasi antara palatum teu teuas jeung tonsilla palatina.
* *Rugae palatina* mangrupa huntu anu ngajajar sacara transversal jeung récol dina mukosa palate keras. Palatum anu teu teuas mangrupa babagian tina lalangit anu sipatna fibromaskular jeung teu boga komponén tulang. Sanajan henteu dibentuk ku tulang, struktur palatum lemes dikuatan ku aponeurosis palatinus anu napel dina bagian posterior palatum teuas 

Faktor anu nyababkeun ayana lolongkrang dina palatum téh nyaéta genetik jeung lingkungan. Salaku conto, faktor genetik nyaéta *sindrom patau* (trisomi 13) patali jeung kabentukna lolongkrang tina lambé atawa maksula. Lamun faktor lingkungan mangrupa pangaruh tina teratogén husus saperti folik antogonis atanapi atawa balukar tina obat anti kejang. 

## Rujukan
Amandel

jmpl|240x240px| Tonsils dina rongga lisan.
**Amandel** atawa **mandel** ( ) mangrupa struktur normal anu kapanggih dina unggal sisi tukang tikoro. Ieu organ bagian tina sistem imun jeung bisa ngahasilkeun antibodi keur ngalawan sababaraha wanda kuman  anu nyerang kaséhatan baham. Ukuran amandel téh leutik, sabab tempatna dina puhu tikoro belah kénca jeung katuhu lebah tungtung tukangeun rongga baham. Duanana diwangun ku jaringan anu méh sarupa jeung kelenjar getah bening anu ditutupan ku lapisan kulit anu warnana kayas. Amandel dina baham barudak leuwih gedé tibatan anu sawawa. Beuki kolot  ukuran amandelna bakal ngaleutikan. Dina awak manusa amandel miboga liang anu gunana pikeun neundeun sél anti inféksi tina jero awak. Amandel ogé ngandung sél B, nyaéta sél getih bodas anu manpaat keur ngalawan inféksi dina awak. Dina amandel ogé aya sél T, nyaéta sél getih bodas keur ngahancurkeun sél anu katépaan ku virus jeung ngawangun imunitas dina organisme anu nyababkeun inféksi.

## Radang 
Radang amandel atawa tonsillitis bisa jadi balukar tina *gugus béta-hemolytic* A-streptococci. Salian ti baktéri, radang ogé bisa disababkeun ku hawa anu kakeunaan virus jeung ciduh anu nyéprét ti jalma anu kaserang gejala panyakit kawas pilek atawa batuk.

Aya dua wanda tonsilitis, nyaéta radang parna atwa kronis. Tonsilitis anu parna miboga keluhan kasorang muriang nepi kan39 derajat Celsius, nyeri tikoro anu salila 24-48 jam kalayan dibarengan ku utah . lamun aya gejala tonsillitis, anjeun tiasa ngalakukeun ieu.

* Pariksa kaayaan amandel keur informasi mimiti naha ngabareuhan atawa henteu.
* Ulah nginum cai és, haseum, lada sabab tiasa ngaatur tonsillitis.
* Jaga kasaimbangan kaséhatan ku cara ngadahar sayur atawa bungbuahanu.
* Lamun kaserang tonsil kronis, konsultasikeun ka dokter THT.

## Rujukan
Bidani

**Bidani**; *Combretum indicum* nyaéta tutuwuhan anu asalna tina kulawarga  *combretaceae*. 

Tangkal bidani/*Combretum indicum* teuas tur bisa ngarambat, kembangan sapanjang taun komo mun usum halodo tur cukup cai.

## Galeri 

File:เล็บมือนาง Combretum indicum Photographed by Peak Hora.jpg
File:"Arya" Combretum indicum in Pilangsari 2019 0.jpg
File:"Arya" Combretum indicum in Pilangsari 2019 1.jpg
File:"Arya" Combretum indicum in Pilangsari 2019 2.jpg
File:"Arya" Combretum indicum in Pilangsari 2019 3.jpg
File:"Arya" Combretum indicum in Pilangsari 2019 4.jpg

## Dicutat tina 
## Tutumbu ka luar 
* Madhumalati (*Quisqualis indica*)
Kodon

jmpl|400x400px| Kodon jeung protéin anu disandikeun.
jmpl|201x201px|Pesen RNA.
**Kodon** (kode genetik) mangrupa dérét nukléotida dina mRNA anu dibentuk ku kombinasi tilu nukléotida anu ngaruntuy tuluy nyandi jadi asam amino nepi ka disebut tripel (tilu runtuyan) kodon. Asam amino anu disandikeun téh contona métionin ku runtuyan nukléotida ATG (AUG dina RNA). Loba asam amino anu disandikeun ku sababaraha kodon.  Kodon cicing dina molekul mRNA.  Robahna mRNA jadi protéin dilakukeun dina ségmén énkoding anu diaping ku kodon awal (AUG) jeung kodon ahir (UAA, UAG atawa UGA).  Kodon dina molekul mRNA bisa nyandikeun asam amino dibantuan ku interprétasi kodon ku tRNA. Unggal tRNA mawa asam amino luyu jeung runtuyan tilu nukléotida (antikodon) anu aya dina simpul antikodon tRNA.  Antikodon meungkeut dirina sacara kompleméntér kana kodon dina mRNA nepi ka asam amino anu dibawa ku tRNA luyu jeung kodon anu aya dina mRNA. Pesen génétik ditranslasi kodon ku cara tRNA mawa asam amino luyu jeung antikodon anu kompleméntér ku cara kodon jeung ribosom ngadumaniskeun rupa-rua asam amino jdi runtuyan polipéptida. Satuluyna, ribosom nambahkeun asam amino anu dibawa ku tRNA kana tungtung tungtung polipéptida anu keur tumuwuh. Salila translasi, antikodon jaadi basa panglengkep anu dipasangkeun jeung kodon ngaliwatan beungkeutan hidrogén. Ku kituna, unggal kodon ngandung antikodon anu loyog kalawan molekul tRNA anu béda.  

## Kodon mimiti jeung kodon ahir 
jmpl|170x170px| Kodon dina RNA.

* Kodon awal nyaéta kodon anu ditarjamahkeun dina waktu prosés translasi lumangsung atawa disebut ogé kodon inisiasi (AUG anu nyandian metionin). Salian ti kodon inisiasi, pikeun ngamimitian translasi dibutuhkeun ogé sékuén atawa situs anu disebut Shine-Dalgarno keur ngawanohkeun ribosom anu dibantuan ogé ku faktor inisiasi (dina bentuk tilu wanda protéin).

* Kodon akhir nyaéta salah sahiji tina tilu kodon UAG, UAA atawa UGA.  Kodon akhir disebut ogé kodon terminal anu henteu nyandikeun asam amino. Kodon akhir nyababkeun prosés tarjamahan réngsé anu tujunana keur ngaleupaskeun ribosom. 

## Mangpaat 
### Sintésis protéin 
Léngkah sintésis protéin nyaéta:

* ADN nyitak ARNd dina prosés transkripsi anu lumangsung dina jero inti.
* ARNd kaluar tina inti tuluy ngagabung jeung ribosom dina sitoplasma.
* Datang ARNt mawa asam amino anu luyu jeung kodon.
* Ayana patali unggal asam amino nepi ka jadi protéin.

## Rujukan
Ki séréh

**Ki séréh**; *Cinnamomum parthenoxylon* nyaéta hiji tutuwuhan anu asalna tina kulawarga *lauraceae*. 
Ieu tangkal henteu ngarandapan ngarangrangan daunna atawa héjo sapanjang taun, jangkungna bisa nepi ka. Ieu tutuwuhan loba kapanggih hirup di Asia kalér: (Bhutan, Myanmar, Cambodia, China, India, Indonesia, Laos, Malaysia, Nepal, Pilipina, Thailand, jeung Vietnam). Di Viétnam ieu tangkal jumlahna ngan saeutik malah méh deukeut ka tumpur, dina basa Inggris, Ki séréh/*C. parthenoxylon* disebutna *Selasian wood*, *saffrol laurel*, ogé *Martaban camphor wood*.  
Baheula ngaran [[Synonym (taxonomy)#Heterotypic synonym|*heterotypic synonym]*] *Laurus porrecta* (Roxb.).  Ngaran spésiés  *parthenoxylon* asalna tina *parthenos xylon* (), pihartieuna *"virgin wood"*.  Dina basa  Spanish disebutna  *alcanforero amarillo* tayalian tangkal ieu dipiwanoh ku ngaran *("yellow camphor")* sok disebut ogé  (*mreah prew phnom*).

## Ciri mandiri
Kulit tangkalna/*bark* kulawu nepika coklat.  Daunna héjo lonyod sarta katempo hérang ukuranna 7–10&nbsp;cm panjang ti tungtung ka tungtungnakeun. Kawas tutuwuhan séjén tina kulawarga *Lauraceae,* daun ki séréh ogé ngaluarkeun seungit anu pikaresepeun lamun digésék atawa dibebek.  Kembangna garanggeuy laleutik, buahna hideung.

Di sababaraha daérah di Indonesia, kembang ki séréh/*C. parthenoxylon* jadi perlambang cinta anu sajati, sappait samamanis nepi raga paturay jeung nyawa.  Di sababaraha daérah di pulo Jawa, ieu kembang ogé sok dipaké kalengkepan mangsa nadran ka kuburan pikeun diawurkeun luhureun hunyuran.

## Kagunaan
Seungit anu dihasilkeun tina tangkal ki séréh dimangpaatkeun pikeun nyieun rupa-rupa seuseungitan/parfum, sarua baé jeung tangkal tina kulawarga  *Cinnamomum*.

Ieu tangkal bisa jadi tutuwuhan industri, dimangpaatkeun pikeun diarah  *safrole*na, Bahan campuran pikeun nyieun péstisida *piperonyl butoxide*, bahan pikeun nyieun *piperonal*, saraning ubar  psychoactive drug MDMA. Kualatan loba guna tur mangpaatna, ieu tangkal jadi ngondang jalma jahat pikeun nuar kaaina bari teu bébéja kanu bogana  Cardamom Mountains ogé Botum Sakor National Park di Cambodia  . 
.

## Ngajaga kalumangsungan hirupna 
Dina  2004, pamaréntah Kamboja ngagolongkeun * C. parthenoxylon * bagéan tina spésiés langka anu teumeunang dituar sagawayah. Sagigireun éta, *produksi*, *impor*, jeung *ekspor* minyak saperti  *safrol* di Kamboja geus dilarang tisaprak 2007.

## Dicutat tina
Sitoplasma

jmpl|struktur sél sato
**Sitoplasma** mangrupa bagian tina sél anu dibulen ku mémbran plasma. Sitoplasma diwangun ku cai, protéin, karbohidrat, lemak, mineral jeung vitamin. Sitoplasma fungsina jadi tempat neundeun bahan-bahan kimia sél anu penting keur prosés metabolisme sél, saperti énzim, ion, gula, lemak jeung protéin. Dina sél eukariotik, sitoplasma mangrupa bagian non- nuklir protoplasma. Dina sitoplasma aya sitoskeleton, rupa-rupa organél jeung vesikel, ogé aya sitosol anu mangrupa cacai keur ngambang organél anu lian. Sitosol ngeusi rohangan sél anu henteu ditempatan ku organél jeung vesikula anu jadi tempat réaksi biokimia keur mindahkeun bahan ti luar sél kana organél atawa inti sél. Sitoplasma sifatna koloid. Ukuran partikel anu lebur nyaéta 0,001-0,1 mikron jeung miboga sipat transparan. Sitoplasma aya dina jero sél tapi di luar inti jeung organél sél.

## Organél 
* Mitokondria, fungsina dina prosés oksidasi jeung mualisasi.
* Plastid, anu ngandung klorofil, fungsina dina fotosintésis.
* Vakuola fungsina keur neundeun bahan kadaharan.
* Ribosom, salaku tempat pikeun lumangsungna sintésis protéin .
* Retikulum endoplasma, tiasa dibagi jadi dua:
** Retikulum endoplasma kasar, di mana ribosom napel.
** Retikulum endoplasma lemes.
* Aparat Golgi, aktip fungsina dina sékrési sareng sintésis polisakarida.
* Lisosom, miboga peran dina prosés paéhna rupaning sél.

## Rujukan
Langkap

**Langkap** (*Arenga obtusifolia*) nyaéta hiji tutuwuhan anu asalna tina kulawarga (Arecaceae).  Sanajan teu pati dipikawanoh, ieu tutuwuhan loba kapanggih hirup di daérah landeuh anu deukeut ka laut.  

## Guna jeung mangpaat 
Di Sumatra, cai sadapanna mibanda rasa leuwih amis tur seungit batan kawung dimangpaatkeun  pikeun nyieun tuak. 

## Dicutat tina 
Kategori :Tutuwuhan tropis 
Kategori :Tutuwuhan Indonésia 
Kategori :Arecaceae
Ki kacang

**Ki kacang**; *wuwusu*  ; *Strombosia javanica Blume* nyaéta hiji tutuwuhan anu asalna tina kulawarga Olacaceae. 

## Ékologi Jeung Sebaran 
Loba kapanggih hirup di leuweung anu perenahna 600 m tonggoheun beungeut  cai laut (taltitude). Remen katempo hirup di lamping pasir atawa  tonggong pasir,  sakapeung ogé hirup di dadatar anu negrak. Bisa hirup kalawan subur dina taneuh anu mibanda keusik, sanaja bisa hirup ogé dina taneuh tela. Dileuweung sekunder, ilaharna jarang kapanggih hirup kajaba hiji atawa dua tangkal éta ogé sesa anu henteu diruksak.
Di nagara sejenna Ki kacang disebutna : Banatha (Myanmar ); Belian landak (Malaysia ); Dedali badak (Malaysia); Bayan (Malaysia); Belian landak (Sarawak); Petaling gajah (Malaysia); Kamap (Malaysia). 

## Dicutat tina 
Kategori :Tutuwuhan tropis
Kategori :Olacaceae
Nukléoprotéin

**Nukléoprotéin** nyaéta protéin anu strukturna patali jeung asam nukléat kalawan ngandung DNA sareng RNA di jerona. Wanda nukléoprotéin nyaéta ribosom, nukleosom, jeung protéin nukleokapsid anu asalna tina virus.

## Conto 
### Déoksiribonukléoprotéin 
jmpl|Skéma struktur pita nukleosom. Protéin histon di tengahna digambar ku pita coklat kalayan spiral alfa-hélik; unggal runtuyan DNA tina héliks ganda anu nutupan pedalaman diwarnaan (biru) tina tungtung 5' nepi ka tungtung (beureum) 3'.
Deoksiribanuknukléoprotéin (DNP) mangrupa kompléks DNA jeung protéin. Conto prototipikalna nyaéta nukléosom jeung kompléks DNA anu mulen dalapan protéin histon dina jero sél eukariotik keur ngabentuk kromatin. Protamine bisa ngaganti histon waktu prosés spérmatogenesis lumangsung.

### Ribonukléoprotéin 
Ribonukléoprotéins (RNP) mangrupa kompléks RNA jeung protéin. Énzim telomerase, RNase P, hnRNP, RNP nuklir (snRNPs) jeung ribosom kaasup kana papasingan ribonukléoprotéin. Ribosom dibentuk ku hiji molekul tina 50 protéin ribosom atawa leuwih kalayan dibarengan ku tilu wanda molekul RNA dina prokariota atawa opat wanda molekul dina eukariota .

Sababaraha wanda virus ukur miboga ribonukléoprotéin basajan, hiji molekul RNA, jeung sababaraha molekul protéin anu saru. Virus séjénna miboga ribonukléoprotéin atawa déoksibonukléoprotéin kalawan nyangkaruk protéin anu béda jeung euyeub ku molekul asam ribonukléar.

## Fungsi 
Dina sél eukariotik, DNA diadumaniskeun jeung massa protéin histon anu sarua dina kompléks nukléoprotéin anu disebut kromatin . Déoksibonukléoprotéin dina ieu kompléks babarengan nyieun kompléks multiprotéin jeung DNA keur ngabentuk struktur anu melengkung. Déoksiribonukléoprotéin kalibet dina régulasi réplika DNA jeung transkripsi.jmpl|227x227px| Gambar cross-sectional tina partikel virus Ebola, dilabélan ku struktur protéin utama.Ribonukléoprotéin bisa jadi panyalindungan. Dina sél, mRNA salaku molekul bébas moal kapanggih. RNA sok dipatalikeun jeung ribonukléoprotéin salaku kompléks ribonukléoprotéin.

## Struktur 
Ngaliwatan metodeu kristalografi, spésifikasi struktur ruang jeung fungsi biologis nukléoproteén bisa dipikaharti.   Loba struktur nukléoprotéin virus anu geus kapanggih, kayaning struktur virus flu  rabies, Ebola, Bunyamwera, Schmallenberg,  Hazara, muriang Kongo, jeunf Lassa. Téhnik anu penting keur nyarungsum struktur nukléoprotéin téh nyaéta difraksi sinar-x, résonansi magnét nuklir, jeung mikroskop cryo-éléktron.

## Rujukan
Teknofobia

**Téknofobia** asalna tina gabungan dua kecap nyaéta *tekne* jeung *phobos**.* Kecap *tekne* asalna tina basa Yunani anu miboga harti téhnologi. Ari *phobos* miboga harti rasa kasieun. Jadi, téknofobia téh hartina rasa kasieun ku mekarna téhnologi dina kahirupan sapopoé. Pangaruhna loba pagawé anu *anarkis* ku cara ngancurkeun mesin jeung téhnologi anu aya di tempat pagawéanana. Balukarna tina éta perang, ruksakna lingkungan jeung tumuwuhna konflik lantaran mekarna téhnologi. Misalna, jalma anu tos sepuh yuswana rék diwanohkeun kana téhnologi, dirina ngarasa yén éta téh teu cocog jeung dirina. Ku kituna, éntragan anu geus kolot mindeng ngarasa nyeuri haté nalika kudu maksakeun maké téhnologi dina pakasaban jeung kahirupan sapopoéna. Lantaran, masarakat leuwih resep néangan sakabéh hal dina internét, dibandingkeun datang langsung ka pabukon. Buku anu biasana dicitak, ayeuna geus bisa dibaca ku jalan komputer jeung *handphone*. Hal ieu méré dampak anu goréng ka pagawé. Ieu hal ngalantarankeun, pagawé leungiteun pakasabanana. Salah sahiji nagara nu geus ngalarapkeun ieu téhnologi nyaéta Jepang.  

## Daftar Référénsi
Ékonomi makro

jmpl|352x352px|Bagan Ekonomi Makro
**Ékonomi makro** nyaéta élmu anu maluruh ngeunaan ékonomi sagemblengna. Ékonomi makro digunakeun keur nganalisis jeung ngararancang udagan-udagan kawijakan anu aya patalina jeung kagiatan ékonomi, inflasi, sumber daya manusa, jeung kasaimbangab *neraca pembayaran*. Udagan-udagan éta téh miboga maksud pikeun ngaréngsékeun pasualan-pasualan anu aya di hiji nagara. 

* Nangtukeun kagiatan ékonomi di hiji nagara*;* b) *pengeluaran* pamaréntah*.* Ékonomi makro miboga sababaraha kawijakan di antarana:

* Kawijakan fiskal, mangrupa kawijakan anu ngatur kaluar-asupna beubeutian di hiji nagara. Hasilna bisa tina pajeg, dengda, gratifikasi, jeung hal séjénna. Beuti anu ka luar biasana dibalukarkeun ku kagiatan *impor* barang ti luar nagri pikeun nyumponan pangabutuh masarakat di hiji nagara.
* Kawijakan monétér, mangrupa kawijakan anu miboga fungsi pikeun ngukur sabaraha loba dana anu dikaluarkeun ku bank sentral anu aya di Indonésia pikeun masarakat. Tina ieu kawijakan bakal dipaluruh naha nagara téh *inflasi* atawa *defiasi**.*  
* Kawijajakan *segi penawaran,* miboga fungsi pikeun nyaimbangkeun *neraca keuangan* pikeun hiji nagara.

## Pasualan 
Pasualan-pasualan anu aya dina ékonomi makro di antarana:

* Masarakat anu teu boga pakasaban. Ieu hal dilantarankeun minat jasa jeung barang nurun. Lian ti éta loba masarakat anu mindeng pundah-pindah pakasaban.
* Inflasi, mangrupa kaayaan harga-harga naék teu luyu jeung kaayaan ékonomi di hiji nagara.
* *Neraca pembayaran* teu saimbang. 

## Daftar Référénsi
Ki calung

**Ki calung**; *ajang kelicung* ; *(Diospyros maorophylla BL)* nyaéta hiji tutuwuhan anu asalna tina kulawarga *ebenaceae*. 
Ki calung kagolongkeun kana tangkal anu gedé, sarta kaina kuat, lemes, kelirna beureum sarta kuat ku rinyuh. Loyog pisan dipaké pikeun bahan bangunan, kontruksi, parabot, jeung sajabana. 

## Habitat 
Ki calung loba kapanggih hirup di sisi susukan, dina taneuh lémpar anu henteu kakeueum cai.  Kulit tangkalna beureum semu coklat, kaina bodas nyacas/bersih.

Kembangna bodas tur kaangseu seungit, kembangan dina bulan April nepika Okto er. Buahna buleud semu lonyod, kelirna beureum gedéna 5-6,5 X 5-7,5&nbsp;cm.

## Guna jeung mangpaat 
Ki calung salaku  flora identitas Indonésia ti Nusa Tenggara Barat, kungsi jadi gambar anu ditempatkeun dina  perangko  di Indonesia. Kaina bisa dimangpaatekun pikeun rupa-rupa parabot Rumah Tangga kayaning: korsi, lomari, dipan, méja, patung, jeung sajabana. Kaina mibanda kualitas anu hadé, kuat, *pola* jeung kelir dina kaina matak pikaresepeun. 

## Dicutat tina
Kategori :Ebenaceae 
Kategori :Tutuwuhan tropis 
Kategori :Tutuwuhan industri
Kategori :Tutuwuhan
Teurab

**Teurab** mangrupa hiji aktipitas pikeun sékrési atawa miceun gas tina saluran pencernaan luhur (tikoro jeung lambung) nu biasana dilakukeun ku sato jeung jelema ngaliwatan sungut. Teurab biasana sorana kadéngé.

## Rujukan 
## Tumbu kaluar
Binglu

**Binglu**; *Binjai*; *Mangifera caesia* nyaéta hiji tutuwuhan anu asalna tina kulawarga *anacardiaceae*. Tangkal binglu masih kénéh barayana tangkal  kemang *(mangifera kemana)*, wujudna kawas buah/manggah malahan dina rasa leuwih amis tur seungit.
Binglu hirup kalawan subur di daérah landeuh mimiti 400 m, arang langka hirup di daérah anu perenahna 800 m dpl. ieu tangkal bisa kapanggih hirup sisi susukan alatan akarna kuat kakeueum cai.

Kaina bisa dimangpaatekun pikeun nyieun papan, jeung bahan bangunan séjén anu sakira henteu beurat. 
Buahna anu geus asak bisa didahar dina kaayaan seger, saméméhna kudu dipesék heula tina cangkangna.  
Pucuk daunna ogé bisa didahar mangrupa lalab. Tangkal ieu bisa dijadikeun salaku tatangkalan hias disisijalan, alatan mangsa usum kembangan ieu tangkal katempo éndah kitu deui daunna ngarumpuyuk matak ngiuhan jalan. 

## Daérah sebaran 
Binglu pituin ti India. Tuluy nyebar sacara alami di Sumatra, Jawa, Kalimantan jeung  Semenanjung Malaya; sabagéan ahli percaya kana asal muasal ieu tangkal téh ti Kalimantan. Tuluy dibudidayakeun di daérah : Bali, Filipina jeung Thailand, jarang katempo di Jawa kulon. 

## Dicutat tina 
## Tutumbu ka luar 
*  IUCN Red List - *Mangifera caesia*
*  ANACARDIACEAE 
*  Cyber Plant Conservation Project 
*  Sightings: A Mysterious Tree Bears Fruit , artikel populer dengan foto pohon dan buah
*  *Mangifera caesia* di BoDD – Botanical Dermatology Database
Silia

**Silium** (loba disebut silia) nyaéta organél sél anu miboga fungsi salaku alat gerak  sababaraha sél anu diaméterna kurang leuwih 0,25 μm jeung panjangna 2 nepi ka 20 μm. Bentuk silia téh manjang jeung dibulen ku hiji mémbran sél anu lincah. Jumlah silia dina unggal sél aya kana 200 siki. Silia béda jeung flagéla (loba disebut flagelum ) anu diaméterna leuwih panjang kira-kira kana 10 nepi ka 200 μm. Lian ti éta, jumlah flagéla biasana kawatesanan, ukur hiji atawa sababaraha hiji wungkul dina unggal sél.  Loba organisme eukariotik unisélular bisa gerak dina cai kalayan peran ti silia jeung flagéla.  Bentuk silia téh menjul semu ipis anu fungsina keur mindahkeun leuleugeut anu bisa meungkeut kokotor laleutik sangkan kaluar tina bayah jeung mindahkeun zigot di sapanjang tuba utérina.

Pinding silia miboga cincin luar kalayan jumlah doublét salapan mikrotubula (ukur hiji tubula asésori anu napel) jeung 2 fibril panengah anu kontruksina sarua jeung mikrotubula. Unggal doublét dihubungkeun ku protéin anu ngandung néksin. Dina sub-doublet aya sapasang molekul protéin anu disebut dinein. Dinein miboga gugus salaku  ATPase (Adenosine Tri Phospat) keur ngarojong prosés hidrolisis ATP.

Dina lumangsungna sistem panganmbeu, silia miboga reséptor sénsorik anu disebut protéin. Ieu variasi dina runtuyan asam amino ngabalukarkeun reséptor sénsitif kana sagala rupa bau. Unggal neuron sénsorik miboga hiji reséptor husus dina silia keur  nyungsi bau anu tangtu. Waktu bau patali jeung reséptor keur nyungsi éta bau, neuron sénsorik bakal kaiket jeung reséptor anu karangsang. Indra pangambeu téh mangrupa hiji-hijina informasi indrawi anu dikirim langsung ka *korteks serebrum*, ari sénsasi anu séjén mah ngaliwatan thalamus. Sajaba ti éta, keur meresihan  rasa bau mah aya mémbran mukosa nu nyieuhkeun saliter leuleugeut dina unggal poéna ditambah jutaan silia anu napel babarengan. Silia tuluy tumuluy mindahkeun mukosa anu fungsina meresihan mukus 12-15 per detik jeung nyurung lendir kana tikoro. Ieu hal miboga udagan keur nahan polusi anu bakal asup kana awak manusa.

## Pola gerak 
Pola gerak silia téh gancang jeung dadak dumadakan kalayan tujulna ka arah anu tangtu (*stroke aktif* ). Cara gerakna tungtung silia napel kana lapisan mukoid, tuluy silia gerak lalaunan nepi ka tungtung lapisan anu tadi geus kaliwatan ( recovery stroke). Babandingan durasi gerak anu dilakukeun ku silia kurang leuwih kana 1: 3. Dumasar kana ieu katerangan, gerakan silia bakal sarua jeung ngayunna leungeun waktu keur ngojay. Silia henteu ngalakukeun gerakan sakaligus, tapi gerakan ngaruntuy saperti éfék domino *(metachronical*  waves) anu tujulna ngan ka saarah wungkul. Ieu hal ngabalukarkeun pola gerak silia boga hiji *frékuénsi kedut (ciliary beat frequency)1000* geteran per menit. Gerakan silia téh bisa jadi balukar ayana mikrotubulus anu silih gésér anu sumber énergina ATP anu asalna tina mitokondria . ATP asalna tina karuksakan ADP ku ATPase. ATP aya dina leungeun dinein anu ngahubungkeun mikrotubulus jeung pasanganna. Sawatara ti éta, pasangan tadi téh dipatalikeun kana bahan élastis anu ceuk sangkaan mah disebut nexine.

## Rujukan
Kumpay

**Kumpay**; *Lycopodium* nyaéta hiji tutuwuhan anu asalna tina kulawarga *lycopodiaceae*. Tina basa Yunani *lukos* hartina ajag jeung *podion* hartina ngaleutikan,  *pous* hartina suku.  *Genus*na  *clubmoss*es, dipiwanoh ogé *ground pines* atawa *creeping cedars*. 
Tina  kulawarga  *Lycopodiaceae*, dua anu pang katempona béda *circumscriptions* tina genus anu dipaké. Ogé *Pteridophyte Phylogeny Group* dogolongkeun taun 2016 *(PPG I)*, *Lycopodium* mangrupikeun salah sahiji tina salapan *genera* tina kulawarga *Lycopodioideae*, kitu deui aya dina 9 nepi ka 15 spésiés. Anjeunna nempatkeun kana *Musci (mosses)* dibarengan ku *genera* sapertos *Sphagnum* sareng kaasup spésiés sapertos *Lycopodium selaginoides*, ayeuna disimpen dina genus *Selaginella* dina runtuyan anu sanés pikeun *Lycopodium*. Sumber anu bénten nganggo *substansi* anu bénten circumscriptions tina genus. Tradisional, *Lycopodium* dianggap hiji-hijina genus anu aya di kulawarga Lycopodiaceae, janten kalebet sadaya spésiés dina kulawarga, sanaos sakapeung ngaluarkeun hiji tempat dina genus *monotypic* *Phylloglossum*. Sumber anu sanés ngabagi spésiés *lycopodiaceae* kana tilu *genera* anu sacara jelas, *Lycopodium*, *Huperzia* (including *Phylloglossum*) ogé *Lycopodiella*. Dina panempo ieu, *Lycopodium* sensu lato ngagaduhan kurang leuwih 40 spésiés. 

## Dicutat tina
## Tutumbu ka Luar
* Species list (takes a broad view of the genus, including the species here separated in the genus *Diphasiastrum*)
* Burning *Lycopodium* Powder: Simulating a Grain Elevator Explosion  by Kevin A. Boudreaux

Kategori : Tutuwuhan ubar
Amoeba

jmpl|Ilustrasi mikroorganisme amoeba.
**Amoeba** nyaéta salah sahiji wanda Protozoa anu kaasup kana golongan Rhizopoda atawa Sarkodina . Suku samar anu dipiboga ku amoeba bisa dipaké keur nyokot kadaharan. Amoeba mimiti kapanggih ku  August Johann Rösel von Rosenhof dina taun 1757. Mimitina para ilmuwan ngajadikeun amoeba salaku *Proteus animalcule* saperti dewa Yunani Proteus anu bisa ngarobah bentukna. Ngaran amibe téh meunang Bory de Saint-Vincent tina Basa Yunani *amoibé* (αμοιβή), anu hartina bisa robah bentuk.  

## Ciri 
jmpl|Wujud amoeba ditempo dina mikroskop.
*Sél amoeba ngan aya hiji jeung biasa hirup dina lingkungan anu becék, aya unsur caian jeung dina kadaharan.
* Eusi sél geus disalindungan ku mémbran sél jeung mémbran plasma. Gunana nyaéta keur ngatur kaluar asupna zat jeung gas, koordinasi alat gerak jeung meunangkeun rangsangan anu asalna ti lingkungan saluareun sél.
* Amoeba bisa nganak ku cara meulah dirina kalawan teu kudu ngaliwatan tahap-tahap mitosis. Proses meulah dirina dimimitian tina beulahna inti sél jadi dua tuluy dituturkeun ku beulahna sitoplasma. Beulahna initi sél anu jero téh lila-lila bakal pegat jeung jadi dua sél anak amoeba.
* Amoeba bisa hirup bébas jeung jadi parasit dina awak manusa atawa sasatoan. Biasana anu jadi parasit mah sok ngabalukarkeun rupa-rupa panyait anu ngabahayakeun.
* Dina kaayaan anu nguntungkeun, amoeba bisa ngarobah dirina jadi kista. Lamun kaayaan di lingkunganana geus balik deui, kista amoeba rusak jeung bakal kaluar amoeba anu anyar keur ngamimitian deui hirupna.

### PAM
PAM téh wancahan tina *Primary Amebic Meningoencephalitis* nyaéta panyakit radang jeung karusakan jaringan uteuk anu disababkeun ku amoeba *Naegleria fowleri*. Ieu amoeba mindeng kapanggih dina cai walungan, cinyusu, cai sagara jeung taneuh. Ukuranana ukur 8-15 mikrométér. gumantung kana lingkungan jeung tahap kahirupanana. *Naegleria fowleri* bisa kapanggih ogé dina pangojayan anu teu kaurus jeung alat keur manaskeun cai pribadi di imah. Suhu panghadéna keur ieu amoeba hirup téh 46^0 sarta bakal paéh lamun suhu lingkunganana beuki panas. Cara asup kana awak manusana ieu amoeba téh bisa ngaliwatan irung waktu keur ngasupkeun mastaka kana cai jeung nyingreup cai keur meresihan irung. Sanggeus asup terus mapay kana babagian awak anu tujulna kana otak manusa

Gejala ieu panyakit bakal terus ngaronjat ti awal nepi ka ahir, malah diagnosa ogé kadang muncul sanggeus [[pasié] tilar dunya. Gejala mimiti nyaéta nyeri mastaka anu kaliwat saking, sebel, suhu awak undak jeung utah-utahan. Ieu kaayaan bakal lumangsung sanggeus lima poé kakeunaan ieu panyakit. Sanggeus kitu, lamun beuki parah pasién bakal nyeri beuheung, pikun, ngejejeng jeung sasar poho kana sagala rupa anu ahirna beuki parna tuluy koma.

## Rujukan
Ékonomi Mikro

[jmpl|240x240px|[Gambar di luhur mangrupa kurva kaayaan minat jeung kagiatan nawar. Eusina ngajelaskeun kaayaan produk jeung kawijakan distribusi harga. ]]
**Ékonomi mikro** mangrupa kagiatan pikeun maluruh sikep konsumén jeung perusahaan. Kagiatan dina ékonomi mikro di antarana nangtukeun harga barang di pasar jeung kuantitas *faktor input*.
* **David Ricardo**, nyebutkeun yén ékonomi mikro maluruh palaku ékonomi anu kudu miboga informasi ngeunaan asal-usul hiji pasar. Padagang jeung nu meuli biasana nyieun *kesepakatan* harga dina interaksi pasar barang. Analisis anu dibutuhkeunnya nyaéta: a) proses ngawangun harga; b) faktor-faktor anu mangaruhan minat; c) wangun pasar; d) konsép *elastisitas permintaan* jeung *penawaran*. Ékonomi mikro mangrupa pondasi pikeun nyieun kawijakan keur ngatur harga jeung bati*.* Kawijakan anu dijieun bisa ngajadikeun perusahaan jadi stratégis jeung inovatif.
* Nyusun prédiksi. Kalungguhan ékonomi mikro dina bisnis bisa nyieun prédiksi ngeunaan hal naon waé anu jadi minat di pasar.
* Maham sikep konsumén. Ékonomi mikro kudu bisa mikanyaho kahayang jeung pangabutuh konsumén.
* Ngaronjatkeun produktivitas perusahaan. Ieu hal bisa kahontal lamun dirojong ku sababaraha aspék, kawas sumber daya manusa, jeung produk anu hadé.

## Daftar Référénsi
Antraks

jmpl|250x250px|Baktéri Antraks.
**Antraks** nyaéta salah sahiji panyakit langka kalawan disababkeun ku baktéri nu ngabentuk spora *Bacillus anthracis*. Umumna ieu panyakit téh nyorang sasatoan boh anu dikukut atawa anu abur di habitat aslina. Antraks bisa tépa ka manusa ngaliwatan kontak jeung sato anu kakeunaan ku baktéri *Bacillus anthracis*. Prosésna bisa tépa ngaliwatan tatu dina kulit, ngadahar daging anu geus kakontaminasi baktéri antraks, jeung nyingreup spora antraks. Biasana inféksi ieu panyakit bisa cageur ngan ku obat-obatan anu ngandung antibiotik.

## Sajarah 
Panyakit antraks geus dijéntrékeun bangsa Yunani jeung Roma kira-kira 700 tahun saacan Maséhi. Tapi, kakara dina taun 1800-an panalungtik bisa manggihan baktéri anu nyababkeun panyakit antraks. Di Indonesia antraks mimiti sumebar taun 1884 di Teluk Betung. Ti harita ieu panyakit loba kapanggihna kasusna di masarakat. 

Dina taun 1885, antraks dilaporkeun nyerang daerah Buleleng (Bali), Rawas (Palembang) jeung Lampung. Sataun sanggeus kitu, daérah Banten, Padang, Kalimantan Barat jeung Kalimantan Timur. Ieu panyakit bias keuna kana sapi, munding, embé, domba, jeung bagong anu kajadian periodeu 1906- 1957 di sababaraha daérah Indonésia saperti Jambi, Palembang, Padang, Bengkulu, Buktitinggi, Sibolga, Medan, Jakarta, Purwakarta, Bogor, Priangan, Banten, Cirebon, Tegal, Pekalongan, Surakarta, Banyumas, Madiun, Bojonegoro, Sumbawa, Sumba, Lombok, Flores, Bali, SulawesiSelatan, Menado, Donggala jeung Palu.

Dina taun 1975, wabah antraks aya di genep daérah, nyaéta Jambi, Jawa Barat, Nusa Tenggara, Sulawesi Selatan jeung Sulawesi Tenggara. Jumlah munculna panyakit unggal 100.000 populasi sato unggal ancaman di provinsi nuduhkeun angka pangluhurna di Jambi (530 unggal 100.000) jeung panghandapna di Jawa Barat (0,1 unggal 100.000).

## Rujukan
Ki hileud

**Ki hileud**; *genggeyan* ; *Hyptis brevipes* nyaéta tutuwuhan anu asalna tina genus *Hyptis*. Tutuwuhan ieu dipiwanoh mangrupa jukut anu kembangna baruleud leutik. Ki hileud pituin ti Méksiko, Karibia sareng seueur Amérika kidul sareng parantos dikenalkeun di Asia Tenggara, tutuwuhan ieu kagolongkeun tutuwuhan liar. 

## Ngaran séjén
Ki hileud mibanda ngaran anu béda-béda diunggal nagara, kayaning : *nanto-iganigakusa* (Taiwan), *genggeyan atawa kaneja* (Indonesia), *sawi hutan* (Malaysia), *ortela-brava* jeung *fazendeiro* (Brasil). *Hyptis brevipes* hirupna nahun, jangkungna bisa nepi ka 1 méter kalawan mibanda tangkal anu pasagi (*khas labiate*). Remen tangkal ngorana baruluan kandel, beuki ngolotan tangkalna beuki ngurangan buluna.

## Guna jeung mangpaat 
Daun tina tutuwuhan ieu remen dipaké ngubaran cacing karemi, cacing dina padaharan, cénang, raheut jeung sajabana. 

## Galeri 

File :Arya-Hyptis brevipes - daun pusar - ganggeyan - anyelir Kedungjaya 2019 0.jpg|Ki hileud anu geus garing 
File :Arya-Hyptis brevipes - daun pusar - ganggeyan - anyelir Kedungjaya 2019 1.jpg|Rungkun ki hileud
File :Arya-Hyptis brevipes - daun pusar - genggeyan - lengkongwetan 2019 0.jpg|Kembang jeung Daun Lengkongwetan, Sindangwangi, Majalengka
File :Arya-Hyptis brevipes - daun pusar - ganggeyan - lengkongwetan 2019 1.jpg|Kembang jeung Daun Lengkongwetan, Sindangwangi, Majalengka
File:Arya-Hyptis brevipes - daun pusar - ganggeyan - lengkongwetan 2019 2.jpg|Kembang jeung Daun Lengkongwetan, Sindangwangi, Majalengka

## Dicutat tina
Halusinasi

jmpl|Ilustrasi déprési anu bisa ngabalukarkeun halusinasi.
**Halusinasi** nyaéta gangguan psikologis kalawan gejala ayana sénsasi anu diprosés ku uteuk jeung bisa mangaruhan sistem indra manusa nepi ka ngalaman hal-hal anu teu nyata.  Halusinasi teu bisa dipikapaham ku batur, sabab bener-bener mangrupa pangaruh sénsorik anu dijieun ku pikiran jalmana sorangan. Tapi, keur anu ngalamanana mah karasa nyata pisan, ngadesek jeung kacida jéntréna. Keur jalma anu kakeunaan Skizofrenia 70 persen di antarana bakal ngalaman halusinasi. Halusinasi béda jeung gangguan waham sindiran (jalma anu kakeunaan ngarasa diobrolkeun ku batur); béda ogé jeung *thought echo* (eusi pikirana diulang-ulang dina sirahna), *thought insertion* (eusi pikiran ti luar asup kana jero uteuk), *thought withdrawal* (eusi pikiranana dicokot ku hal anu aya di luar dirina), *thought broadcasting* (eusi pikiranana diémbarkeun nepi ka batur téh pada mikanyaho) anu mangrupa gangguan eusi pikir. Ari halusinasi mah mangrupa gangguan persépsi.

## Faktor 
* Gangguan méntal, rupa-rupa gangguan méntal anu nyababkeun hiji jalma teu bisa ngabédakeun mana imajinasi jeung kanyataan jiga délusi. Gejalana bisa kaalaman ku anu kakeunaan panyakit skrizofernia, dementia, jeung delirium.
* Obat anu disalahgunakeun, pangaruh obat anu disalahgunakeun kacida gedéna keur jalma anu ngalaman halusinasi. Biasa halusinasi muncul sanggeus nginum alkohol, kokain jeung obat-obatan anu kagolong kana wanda halusinogén.
* Kurang saré, biasana keuna ka jalma anu ngalaman insomnia atawa kurang saré alatan loba pikiran jeung nyanghareupan pasualan kahirupan anu beurat.
*Kondisi kaséhatan, sababaraha kondisi kaséhatan anu kakeunaan gangguan halusinasi nyaéta:
** Panyakit kanker, AIDS, gagal ginjal jeung liver.
** Ngalaman Parkinson.
** Muriang.
** Migrain.
** Isolasi sosial, utamana lansia.
** Cacat indra pangrungu jeung panempo.
** Epilépsi.

## Rujukan
Aldi Taher

**Rahmat Aldiansyah, S.E.** langkung dikenal salaku **Aldi Taher** () nyaéta saurang aktor jeung panyanyi Indonésia berdarah Minangkabau.

## Rujukan 
*
Sanggalangit

**Sanggalangit**; *tali putri; Cassytha filiformis*. *love-vine* , nyaéta spésiés tutuwuhan ngarambat, parasit *obligat* tina kulawarga *lauraceae*. 
Ieu tutuwuhan pituin ti Afrika tuluy nyebar ka Australia ngaliwatan Asia .

## Ékologi 
Di Cina Kidul, sanggalangit hirup ti mimiti sisi basisir nepika palebah tongohna 1600 mdpl. Arang langka katempo hirup di lamping pasir, hirup ngalumbuk dina tangkal atawa rungkun kawas simbut . 

Kamampuan tina ieu tutuwuhan hirup bisa nyebar nepika sakuliah dunya, asal aya tangkal atawa rungkun anu bisa diancikan.  

## Sebaran sarta Ékologi 
Sanggalangit sumebar sacara lega di wewengkon tropis sarta subtropis, kaasup Asia, Australia, nepi ka Afrika. Biasana kapanggih di kebon, sisi leuweung, atawa tatanén anu kurang kaurus, numpang dina rupa-rupa tutuwuhan inang.

## Tutumbu ka luar 
* Cuscuta australis di Kew Science
* Cuscuta australis dina World Flora Online

File:Cassytha filiformis 026.jpg
File:Cassytha filiformis (6016171937).jpg
File:Starr 031108-0293 Cassytha filiformis.jpg
File:Starr 070321-5939 Cassytha filiformis.jpg

## Dicutat tina
Kategori :Tutuwuhan tropis 
Kategori : Tutuwuhan ubar 
Kategori :Lauraceae
UNICEF

[jmpl|402x402px|Nalika mimiti ngadeg, [logo UNICEF masih kénéh ngagunakeun logo organisasi PBB (Pasarikatan Bangsa-Bansa). Di taun 1953, PBB ngabéwarakeun yén UNICEF mangrupa organisasi anu ngadeg sacara mandiri, sarta miboga program anu weuteuh. Kiwari, logo UNICEF mung ninggalikeun tulisan *unicef* anu ngagunakeun aksara leutik. Lian ti éta, aya gambar indung jeung budak di gigireunana. Lamun ditarjamahkeun kana basa Sunda, UNICEF téh hartina waragad keur barudak ti *Pasarikatan Bangsa-Bangsa* (PBB), pikeun mantuan kasus kalaparan di Lombok. Ieu laporan téh digunakeun ku UNICEF pikeun ngaévaluasi pasualan-pasualan anu keur disanghareupan. Lain ti éta aya sababaraha kantor cabang di nagara anggota séwang-séwangan.

##### Badan Éksékutif 
Badan éksékutif atawa *the ececutif board* mangrupa bagian tina UNICEF anu miboga pancén pikeun ngarojong pamaréntah jeung ngawas organisasi luyu jeung kaédah kawijakan majelis umum di PBB. Lian ti éta, badan éksékutif ogé miboga pancén pikeun nyapukan kawijakan, program nagara, jeung anggaran. Badan éksékutif diwangun ku 36 anggota, anu ngawakilan lima kelompok regional di nagara anggota PBB. Nagara anggota dipilih langgung ku Déwan Ékonomi jeung Sosial PBB.

##### Biro Umum 
Biro umum miboga pancén pikeun jadi cukang lantaran antara sekretaris UNICEF jeung kelompok regional pikeun nguruskeun administrasi jeung fungsional. Lima anggota ti badan éksékutif mangrupa anggota biro umum.

##### Direktur Éksékutif 
Direktur éksékutif miboga pancén pikeun pikeun ngayakeun sawala jeung badan éksékutif UNICEF, ngalaksanakeun program gawé, sarta nyieun kaputusan anu cocog. 

## Daftar Référénsi
Kapal pangancur Jepang Tanikaze

mangrupikeun kapal kasalapan tina 19 pangancur kelas Kagerō anu diwangun pikeun Angkatan Sagara Kakaisaran Jepang di akhir taun 1930-an dina Program Maru San Keikaku.

## Latar 
Pangancur kelas Kagerō sacara lahiriah ampir identik sareng kelas Asashio samemehna, kalayan paningkatan anu dilakukeun ku arsiték angkatan sagara Jepang pikeun ningkatkeun stabilitas serta ngamangpaatkeun kalungguhan téknologi torpédo Jepang. Kapal-kapal kelas Kagerō dirarancang pikeun ngiringan kakuatan narajang utama Jepang dina siang jeung wengi ngalawan Angkatan Sagara Amérika Serikat nalika maju ngalangkungan Samudra Pasifik, numutkeun proyéksi strategis angkatan sagara Jepang. Sanaos mangrupikeun salah sahiji kelas kapal pangancur paling kuat di dunya nalika réngsé, ngan hiji anu salamet tina Perang Dunya II.

*Tanikaze* diwangun Galangan Kapal Fujinagata dina 18 Oktober 1939 jeung diluncurkeun dina 1 Novémber 1940. Kapal ieu ditugaskeun dina 25 April 1941 sareng diparéntah ku Létnan Kolonél Kiichi Shintani. 

## Karier
Salila Perang Dunya II, *Tanikaze* parantos kalibet dina perang/operasi ieu:
* Merangan Pearl Harbor
* Perang Midway
* Merangan Samudra Hindia
* Perang Kapuloan Santa Cruz
* Perang Sagara Guadalkanal

Dina 24 Nopémber 1942, *Tanikaze* kakeunaan merangan torpédo ti . Kapal éta tilelep di Terusan Sibutu, caket Tawi-Tawi () sareng korban pupus 114 orang, jeung 126 orang salamet. *Tanikaze* dikaluarkeun tina daptar angkatan sagara dina 10 Agustus 1944.

## Tingali ogé 
* Daptar kapal Angkatan Sagara Kakaisaran Jepang

## Rujukan 
## Tumbu kaluar 
* CombinedFleet.com: Kapal pangancur kelas *Kagero*
Rabiés

**Rabiés** atawa panyakit **anjing gila** mangrupa panyakit inféksi parna tina sistem saraf mamalia (kaasup manusa) anu disababkeun ku virus rabié. Ieu panyakit kacida ngabahayakeunana jeung miboga sipat zoonotik atawa bisa ditépakeun ti sato ka manusa. Transmisi lumangsung waktu partikel virus dina ciduh sato anu katerap rabié asup kana awak manusa atawa kana sato galak anu sipatna sénsitip. Contona bisa tépa ngaliwata gégélan. Sato anu bisa népakeun panyakit rabiés di antatanya anjing, kucing, monyét, rakun jeung kalong .Leuwih ti 99% anu pupus ku rabiés disababkeun ku gégélan anjing.

## Sajarah 
### Étimologi 
Kecap rabiés asalna tina basa Sansankerta Buhun *"rabhas"* nu hartina ngalakukeun kajahatan atawa hal-hal anu patali jeung hukum. Dina basa Yunani, rabiés disebut " *lyssa* " atawa " *lytaa* " anu hartina édan. Dina basa Jérman, rabies disebut " *tollwut* " anu asalna tina basa Indo-Jermanik " *dhvar* " anu hartina ngarusak jeung " *wut* " anu hartina ambek. Dina basa Perancis, rabies disebut " rage " tina kecap barang " *robere* " anu hartina jadi gélo.

### Catetan sajarah 
Rabiés lain panyakit anyar dina sajarah peradaban manusa. Catetan tinulis ngeunaan tingkah laku anjing nu jadi pibahayaeun kapanggih aya dina Kodeu Mesopotamia  ditulis 4000 taun kalarung ogé dina Kode Babul Eshunna anu ditulis taun 2300 SM. Kira-kira 500 SM, Demokritos ogé nulis ciri-ciri gejala panyakit anu méh sarua jeung rabiés. Hippokrates, Plutarkhos, Xenophon, Epimarcus, Virgil, Horatius, sareng Ovidius minangka jalma-jalma anu nyebatkeun karakteristik rabiés dina tulisanana. Celsius, dokter di jaman Romawi, ngahubungkeun hidrofobia (sieun ku cai) jeung digégél anjing dina taun 100 Maséhi. Cardanus, panulis Romawi, ngajelaskeun katépaan ciduh anjing jeung rabiés. Harita, panulis Romawi geus ngajelaskeun matéri anu tépa dina bentuk racun, virus téh nyaéta kecap Latin anu hartina racun. Ieu virus dikelompokkeun kana kelompok V dina sistem klasifikasi Baltimore, nyaéta virus RNA runtuyan tunggal kalayan sénsé négatif*.* Karakter *Rhabdoviridae* dibungkus, bentukna siga pélor anu panjangna 180 nm jeung miboga diamétér 75 nm. 

## Épidémiologi 
Rabiés aya di sakuliah dunya, iwal di wilayah Antartika, 95% manusa anu tilar dunya alatan rabiés aya di Asia jeung Afrika.  Unggal taun, ampir 59.000 urang tilar dunya alatan panyakit rabiés.  Digégél ku anjing miboga kontribusi 99% kasus rabiés manusa jeung 40% jalma anu digégél anjing tuluy keuna rabiés lolobana barudak sahandapeun 15 taun. Rabiés silvatic aya di Amérika Kalér jeung Australia. Kombinasi tina dua wanda bentuk rabiés ogé tiasa lumangsung di sababaraha daérah sakuliah dunya.

## Rujukan
Chévron

jmpl|Logo Chévron
**Chévron** mangrupa perusahaan minyak jeung énérgi panggedéna sadunya. Chévron ngadeg ping 10 Séptémber 1879. Di Amérika Serikat, industri minyak jeung gas mampu ngahasilkeun bati 3,3 triliun dolar. Ieu perusahaan miboga udagan pikeun ngaronjatkeun industri gas, minyak, jeung panas bumi. Kagiatanana ngawengku produksi, éksplorasi, ngajual, *penyulingan,* manufaktur kimia, jeung pembangkit daya.

Kasang tukang perusahaan Chévron asalna ti Standard Oil Company. Inohongna Frederick Taylor. Tempat mimiti anu digali pikeun néangan minyak nyaéta Los Angeles. Produk mimitina nyaéta *minyak tanah,* anu dihasilkeun ku cara ngamurnikeun minyak di California. Éta minyak dimangpaatkeun jadi sumber listrik, ieu hal mawa perusahaan nanjeur lantaran loba anu kataji ku produkna. Taun 1911, Undang-Undang monopoli nitah Standard Oil Co pikeun dibagi jadi sababaraha perusahaan. Taun 1984, SoCal digabung jeung Gulf Oil, tuluy ngaganti ngaranna jadi perusahaan Chévron. Ti dinya perusahaan tuluy mekar. Taun 2000 Chévron meuli Texaco, taun 2005 meuli Unocal, jeung di taun 2011 meuli Atlas Énérgi. Kiwari, Chévron mangrupa salah sahiji perusahaan minyak panggedéna sadunya.

Operasional éksplorasi, produksi minyak jeung gas Chévron aya di Amérika Serikat, Kazakstan, Angola, Nigéria, jeung Australia. Perusahaan Chévron ngahasilkeung jeung ngajual produk pétrokimia, zat tambahan, *pelumas,* sarta bahan bakar. Lian ti éta, Chévron ogé ilubiung dina produksi jeung panalungtikan énérgi alternatif kawas hidrogen, sél bahan bakar, bahan bakar nabati, angin, panonpoé, jeung énérgi panas bumi.

## Stratégi 
Salaku perusahaan énérgi, bisnis Chévron dipangaruhan ku produksi minyak. Chévron geus boga prédiksi yén produksi pikeun ka hareupna bakal nurun, lantaran minatna ogé ngilu turun ku ayana Gas Alam Cair anu miboga poténsi bakal ngagantikeun kalungguhan minyak atah.  Chévron sifat bisnisna vértikal, anu bisa produksi, éksplorasi, *penyulingan, pengangkutan,* nepi ka bisa ngajualna. Ku kituna, Chévron bisa leuwih bisa éfisién ngatur sagala hal ngeunaan dana. Stratégi séjén anu digunakeun Chévron nyaéta ngamangpaatkeun proyék Gas Gorgon di Australia anu keur mekar. Hargana geus diprédikasi nepi ka 43 miliar dolar. Lian ti éta proyék, aya ogé produksi Gas Alam Cair, anu minatna keur naék di nagara Cina.

## Daftar Référénsi
Bronkitis

jmpl|Skéma bronkitis akut.
jmpl|Virus bronkitis.
**Bronkitis** nyaéta radang dina saluran hawa atawa saluran bronkus. Bronkus mangrupa saluran anu patali jeung bayah beulah kénca. Ieu bagian saluran napas anu bentukna jiga ngarancabang nepi ka disebut cabang tikoro. Waktu salurah hawa radang inféksi, hawa bisa asup jeung kaluar tina bayah jadi ngurangan. Waktu ngalaman radang bakal kabentuk lendir atawa reuhak kandel nepi ka batuk sabab terus narékahan terus ngaluarkeun tina baham.

## Wanda bronkitis
* jmpl|Nyingreup haseup roko bisa jadi faktor keuna panyakit bronkitis.Bronkitis akut dipikawanoh ogé flu dada nyaéta radang atawa bareuh dina saluran nafas anu aya dina jero bayah. Ieu panyakit disebabkan virus anu sarua jeung influenza. Ieu kaayaan biasana cageur sorangan dina waktu saminggu atawa bisa jadi leuwih parna lamun teu diubaran. Gejalana batuk leungit sanggeus sababaraha minggu, ayana reuhak anu waranana bodas, kulawu jeung konéng semu héjo jeung nafas pondok utamana waktu geus ngaluarkeun tanaga.
*Virus flu biasa bakal mangaruhan saluran pernapasan kaasup bronkus. Virus bronkitis anu sering keuna ka manusa nyaéta Rhinovirus jeung patogén anu nyababkeun flu. Bronkitis anu disababkeun ku virus bisa cageur kitu waé atawa dina waktu saminggu, utamana lamun anu kakeunanana miboga sistem imun anu kuat.
*Baktéri, teu loba bronkitis anu disababkeun baktéri. Tapi sakalina beunang bakteri bisa keuna bronkitis akut. Obatna nyaéta antibiotik anu diinum luyu jeung aturan. Wanda bronkitis anu keuna ka barudak nyaéta mychoplasma pneumoniaé. Bronkitis alatan ku baktéri bisa kajadian tina kontak hawa jeung barang anu geus kakontaminasi.
*Rhinitas alérgi, radang mémbran irung anu muncul alatan réaksi anu kaleuleuwihi tina sistem imun kana alergén (nu ngabalukarkeun alergi). Anu dimaksud alergén téh nyaéta kebul, tetep, lukut, jeung sél [[kulit] pangleutikntina awak sato. Prosés radang bayah anu kaalaman téh tangtu disababkeun ku loba teuing alergén anu asup kana awak ngaliwatan irung. Waktu karasa panyakit bronkitis, loba reuhak anu nyangkaruk dina saluran nafas.

*Gangguan sistem imunitas, ieu kajadian bisa nyababkeun awak lemah utamana keur ngalawan inféksi anu asup kana awak. Lamun awak leuleus pasti bakal gampang gering boh sabab katépaan baktéri atawa virus.
*GERD (asam lambung), bisa mangaruhan kana sistem pernapasan. Asam lambung anu asup kana bayah tuluy kana tikoro bisa nyababkeun iritasi anu nyababkeun reuhak pinuh ngahalangan dada.
*Péptisida, zat anu bisa maéhan hama anu aya dina pepelakan di kebon, huma, sawah jeung tempat lianna. Péptisida téh eusina baruang anu kacida bahayana. Bentuk péptisida anu ngeprul lamun disemprotkeun téh bisa kasingreup ngaliwatan bayah. Balukar tina péptisida nyaéta pneumonitis, baeuhna bayah jeung tilar dunya.

= Rujukan =