open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ki pait

**Ki pait** ; * Tithonia diversifolia* nyaéta tutuwuhan anu asalna tina kulawarga *Asteraceae*.
# **Nurunkeun kadar glukosa** dina getih tah éta guna pisan pikeun anu katarajang diabetes/kencing manis. Ku sabab kitu, Ki pait ogé disebut salaku tutuwuhan insulin.
# **Ngubaran arateul jeung budug**, ku jalan ngagolakkeun daun kipait maka caina dipaké pikeun cai mandi, sedengkeun daun sésana diusap dina palebah anu ateul. 

### Generatip
Ngarekahkeun kujalan ngipuk jeung melakeun binih tina sikina. 

File:Flower in family Asteraceae.jpg
File: Arya.Tithonia diversifolia.cangkring.2019.jpg

## Dicutat tina
Kategori :Tutuwuhan tropis
Kabupatén Bireuen

**Kabupatén Bireuen** nyaéta salasahiji kabupatén nu aya di Provinsi Acéh, Indonésia. Bireuen minangka puseur dayeuh ti Kabupatén Bireuen. Kabupatén Bireuen mimitina nyaéta bagéan ti Kabupatén Acéh Kalér. Dina catetan sajarah, Kabupatén Bireuen dipikawanoh ogé ku Jeumpa. Taun 1934 Kabupatén Bireun asup ka Afdeeling Nord Kust van Aceh minangka Onder Afdeeling Bireuen. Kabupatén Bireuen dibéré sesebutan minangka **Kota Juang**. Kabupatén Bireuen kungsi jadi puseur dayeuh Indonésia nalika Yogyakarta kaéréh ku Walanda di kaping 18 Juni 1945 kalawan mangsa pamaréntahana ukur saminggu. Lokasi persis Karajaan Jheumpa aya di Désa Blang Seupeung, Kacamatan Jeumpa, Kabupatén Bireuen kiwari. Ayana Acéh di Provinsi Sumatera Kalér nimbulkeun rasa teu puas ti masarakat Acéh. Tokoh Acéh nungtut sangkan Acéh jadi propinsi sorangan. Hal éta ngalantarankeun pemberontakan Darul Islam/Tentara Islam Indonésia (DI/TII) taun 1953. Pemberontakan ieu bisa ditumpes sanggeus kaluar Kaputusan Perdana Menteri Républik Indonésia kalawan Nomor 1/Missi/1957 ngeunaan Pembentukan Provinsi Daérah Istiméwa Acéh jeung Acéh Kalér sebagai Salah Satu Daerah Tingkat Dua, Bireuen asup ka wewengkon Kabupatén Acéh Kalér. 

Di taun 1999 ngaliwatan Undang Undang Nomor 48 taun 1999 Bireuen jadi Kabupatén nu leupas ti Acéh Kalér minangka kabupatén induk. Kabupatén Bireuen merenahna di jalur Banda Acéh - Médan nu dihapit ku tilu kabupatén nyaéta Kabupatén Bener Meriah, Kabupatén Pidiy Jaya jeung Kabupatén Acéh Kalér nu ngajadikeun Bireuen minangka wewengkon transit nu maju.

## Géografi 
Kabupatén Bireun boga luas wewengkon 1.798,25 km2 atawa 3,16% ti luas Provinsi Acéh. 

### Wates Wewengkon 
jmpl|305x305px|Perenahna Kabupatén Bireuen
Ti taun 2004, sacara administratif Kabupatén Bireuen miboga 17 kacamatan nu ngawengku 609 désa jeung 75 kemukiman kalawan watesna sakumaha ieu di handap:

### Kacamatan 
Kacamatan Peudada mangrupa kacamatan nu pangluasna kalawan luas wewengkon 312,81 km2 sedengkeun kacamatan pangleutikna nyaéta Kacamatan Kota Juang nu luas wewengkona nyaéta 16,91 km2. Kalawan Bireuen minangka puseur dayeuh Kabupatén Bireuen jeung puseur pamaréntahan sarta puseur padagangan jeung bisnis di Kabupatén Bireuen. Kacamatan di Kabupatén Bireuen sakumaha ieu di handap:

### Iklim 
Kabupatén Bireuen boga karakter iklim nu unik sabab salila taun 2020, suhu di Kabupatén Bireuen aya di skala 21,2oC - 34,6oC. Sacara umum, rata-rata hujan nu pangluhurna di Kabupatén Bireuen salila taun 2020 nyaéta di bulan Méi nyaéta 344 mm kalawan jumlah poé turun hujan panglobana nyaéta bulan Désémber nyaéta 15 poé.

## Pamaréntahan 
### Lambang Wewengkon 
## Sumber
Canting

**Canting** nyaéta pakakas anu dipaké pikeun nyokot  malam panas mangsa ngabatik. Canting dijieun tina  tambaga kiwari aya ogé anu dijieun tina teflon, gagangna tina  awi aya ogé tina kai. 
 anu aya di  Museum Nasional Indonesia, Jakarta. Ditengah palebah luhur : canting, pakakas pikeun ngucurkeun lilin/malam; ti kénca ka katuhu: sikat tina tapas kalapa, kaliper beusi jang ngukur, kaliper, capit, palu, jeung kihkir.

## Bagian tina canting 
Canting diwangun tina tilu bagian:
# *Nyamplung*: anu kawas mangkok, paranti nyiuk  malamdijieun tina tambaga.
# *Cucuk*: Kawas pamatuk panjang anu nyambung kana *nyamplung*, taya lian paranti bijilna malam mangsa diguratkeun kana lawon.
# *Gagang*: panyepenganna anu dijieun tina awi atawa kai.

Gedé jeung leutikna nyamplung gumantung kana gambar jeung pola anu bakal dijieun, nyamplung dikerelepkeun kana malam panas sangkan kaeusian. 

## Rupa-rupa canting dumasar kana cucukna
Cucuk canting aya sababaraha rupa gumantung kabutuhan:
# Canting cecek : Canting cecek ieu mibanda cucuk leutik jeung liangna hiji. ilaharna diaké pikeun nyieun panyecek (titik), gurat, jeung tulisan anu ipis.
# Canting *loron* : Canting anu mibanda cucuk dua, ilaharna dipaké pikeun nyieun gurat ganda/kembar. 
# Canting *telon* : Canting anu mibanda tilu cucuk pikeun kaluarna malam 
# Canting *papat*, *liman*, *byok*, rénténg jeung saterusna.

## Dicutat tina
Padati

**Padati** nyaéta gorobag paranti ngunjalan barang anu ditarik maké kuda, sapi, atawa munding. 
Padati ilaharna dipaké ngunjal barang-barang anu beurat tur tempat anu dijug-jug kawilang jauh, saperti ngiangkeun barang dagangan jeung hasil panén ti lembur miang ka kota atawa daérah séjéna.											

## Ciri mandiri
Anu jadi ciri mandirina tina padati :
Gorobagna make hateup, aya nu dijieun tina kai, jarami, ogé injuk. Ieu hateup gunana pikeun ngajaga barang bawaan jeung sais (nu mawana padati) mangsa hujan atawa panas poé. Padati dina kagunaan, husus pikeun ngunjal barang sayuran, buah-buahan, paré, kenténg, bata beureum, awi, jeung sajabana arang langka dipaké ngangkut jalma.												

## Dicutat tina
Sarikaya

**Sarikaya** () nyaéta hiji tutuwuhan anu asalna tina kulawarga *Annonaceae*., Plutella xylostella, sareng rinyuh taneuh . Ékstrak sikina berfungsi salaku racun lambung dina hama serangga ieu.Srikaya juga memiliki manfaat untuk ibu hamil 

## Dicutat tina
ᮊᮝᮜᮤ, ᮎᮤᮃᮙᮤᮞ᮪

**ᮊᮝᮜᮤ** ᮑᮆᮒ ᮠᮤᮏᮤ ᮊᮎᮙᮒᮔ᮪ ᮓᮤ ᮊᮘᮥᮕᮒᮦᮔ᮪ ᮎᮤᮃᮙᮤᮞ᮪, ᮕᮢᮧᮕᮤᮔ᮪ᮞᮤ ᮏᮝ ᮘᮛᮒ᮪, ᮄᮔ᮪ᮓᮧᮔᮦᮞᮤᮃ.

## ᮝᮒᮨᮞ᮪ ᮝᮤᮜᮚᮂ 
## ᮌᮦᮇᮌᮢᮖᮤᮞ᮪ 
## ᮃᮓ᮪ᮙᮤᮔᮤᮞ᮪ᮒᮢᮒᮤᮖ᮪ 
## ᮒᮢᮔ᮪ᮞ᮪ᮕᮧᮁᮒᮞᮤ
Palupuh

**Palupuh** nyaéta lantéy imah panggung anu dijieun tina tangkal awi beunang nyacah.Palupuh  dijieun tina awi leunjeuran panjangna gumantung pangabutuh, awi anu keur meujeuhna lumiat henteu kolot teuing tapi henteu ngora kénéh. Awi keur anu ilahar dipaké palupuh tayalian  awi tali, atawa awi surat. Awi beunang nya cah kakara di beulah (sapat ngan sabeulah), tuluy diberesihan hinis jeung bukuna anu palebah jerona bari  dipoékeun. 

## Dicutat tina
ᮊᮘᮥᮕᮒᮦᮔ᮪ ᮎᮤᮜᮎᮕ᮪

**ᮊᮘᮥᮕᮒᮦᮔ᮪ ᮎᮤᮜᮎᮕ᮪** (ᮃᮊ᮪ᮞᮛ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮘᮊᮥ : ᮊᮘᮥᮕᮒᮦᮔ᮪ ᮎᮤᮜᮎᮕ᮪) ᮙᮍᮢᮥᮕ ᮞᮜᮂ ᮞᮠᮤᮏᮤ ᮊᮘᮥᮕᮒᮦᮔ᮪ ᮓᮤ ᮕᮢᮧᮕᮤᮔ᮪ᮞᮤ ᮏᮝ ᮒᮨᮍᮂ, ᮄᮔ᮪ᮓᮧᮔᮦᮞᮤᮃ. ᮄᮘᮥᮊᮧᮒᮔ ᮑᮆᮒ **ᮎᮤᮜᮎᮕ᮪**.

ᮊᮘᮥᮕᮒᮨᮔ᮪ ᮎᮤᮜᮎᮕ᮪ ᮕᮨᮛᮨᮔᮂᮔ ᮓᮤ ᮝᮒᮨᮞ᮪ ᮕᮢᮧᮕᮤᮔ᮪ᮞᮤ ᮏᮝ ᮘᮛᮒ᮪ (ᮞᮥᮔ᮪ᮓ) ᮏᮩᮀ ᮏᮝ ᮒᮨᮍᮂ.

ᮄᮘᮤᮀ ᮏᮄᮕᮧᮀ ᮎᮜᮥᮀ ᮘᮑᮥᮙᮞᮔ᮪ ᮊᮃᮞᮥᮕ᮪ ᮎᮤᮛᮤ ᮙᮔ᮪ᮓᮤᮛᮤ ᮞᮨᮔᮤ ᮒᮤ ᮊᮘᮥᮕᮒᮦᮔ᮪ ᮎᮤᮜᮎᮕ᮪. 
ᮒᮚᮜᮤᮃᮔ᮪ ᮞᮥᮞᮤᮜᮧ ᮞᮥᮓᮁᮙᮔ᮪ (ᮃᮜ᮪ᮙ᮪) ᮔᮥ ᮍᮧᮊᮧᮏᮧᮃᮔ᮪ᮔ ᮊᮞᮨᮔᮤᮃᮔ᮪ ᮃᮞᮣᮤ ᮘᮑᮥᮙᮞ᮪ ᮄᮉ, ᮙᮀᮞ ᮍᮓᮨᮌ᮪ᮊᮩᮔ᮪ *ᮞᮨᮛᮥᮜᮤᮀᮙ* *ᮃᮊᮢᮧᮔᮤᮙ᮪* ᮒᮤᮔ ᮞ᮪*ᮈᮛᮥᮃᮔ᮪ ᮈᮜᮤᮀ ᮘᮑᮥᮙᮞ᮪*.

## ᮌᮨᮇᮌᮢᮕᮤ
## ᮞᮏᮛᮂ
## ᮘᮥᮓᮚ
ᮎᮤᮜᮎᮕ᮪ ᮙᮤᮘᮔ᮪ᮓ ᮓᮥᮃ ᮘᮥᮓᮚ, ᮑᮆᮒ ᮘᮥᮓᮚ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮏᮩᮀ ᮘᮥᮓᮚ ᮏᮝ

ᮞᮤᮓᮨᮊᮂ ᮊᮥᮕᮒ᮪, ᮞᮜᮂ ᮞᮠᮤᮏᮤ ᮘᮥᮓᮚ ᮒᮤᮀᮌᮜᮔ᮪ ᮊᮛᮥᮠᮥᮔ᮪ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮃᮔᮥ ᮙᮞᮤᮂ ᮓᮤᮏᮜᮔ᮪ᮊᮩᮔ᮪ ᮊᮥ ᮅᮛᮀ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮓᮚᮩᮠᮣᮥᮠᮥᮁ.

## ᮊᮎᮙᮒᮔ᮪
## ᮛᮥᮏᮥᮊᮔ᮪
ᮊᮘᮥᮕᮒᮦᮔ᮪ ᮎᮤᮛᮨᮘᮧᮔ᮪

:*ᮕᮤᮊᮩᮔ᮪ ᮃᮁᮒᮤᮊᮨᮜ᮪ ᮊᮧᮒ ᮔᮥ ᮍᮛᮔ᮪ᮔ ᮞᮛᮥᮃ, ᮒᮨᮙ᮪ᮕᮧ ᮊᮧᮒ ᮎᮤᮛᮨᮘᮧᮔ᮪.*

**ᮊᮘᮥᮕᮒᮦᮔ᮪ ᮎᮤᮛᮨᮘᮧᮔ᮪** ᮙᮍᮢᮥᮕ ᮠᮤᮏᮤ ᮊᮘᮥᮕᮒᮦᮔ᮪ ᮔᮥ ᮃᮚ ᮓᮤ ᮕᮢᮧᮕᮤᮔ᮪ᮞᮤ ᮏᮝ ᮘᮛᮒ᮪, ᮄᮔ᮪ᮓᮧᮔᮦᮞᮤᮃ. ᮄᮘᮥᮊᮧᮒᮔ ᮑᮆᮒ ᮞᮥᮙ᮪ᮘᮨᮁ. ᮊᮘᮥᮕᮒᮦᮔ᮪ ᮄᮉ ᮝᮝᮒᮨᮞᮔ᮪ ᮏᮩᮀ ᮊᮘᮥᮕᮒᮦᮔ᮪ ᮘᮢᮨᮘᮨᮞ᮪ (ᮕᮢᮧᮕᮤᮔ᮪ᮞᮤ ᮏᮝ ᮒᮨᮍᮂ) ᮓᮤ ᮘᮩᮜᮂ ᮝᮦᮒᮔ᮪, ᮊᮘᮥᮕᮒᮦᮔ᮪ ᮊᮥᮔᮤᮍᮔ᮪ ᮓᮤ ᮘᮩᮜᮂ ᮊᮤᮓᮥᮜ᮪, ᮊᮘᮥᮕᮒᮦᮔ᮪ ᮙᮏᮜᮨᮀᮊ ᮏᮩᮀ ᮊᮘᮥᮕᮒᮦᮔ᮪ ᮄᮔ᮪ᮓᮢᮙᮚᮥ ᮓᮤ ᮘᮩᮜᮂ ᮊᮥᮜᮧᮔ᮪ ᮞᮁᮒ ᮊᮧᮒ ᮎᮤᮛᮨᮘᮧᮔ᮪ ᮏᮩᮀ ᮜᮅᮒ᮪ ᮏᮝ ᮓᮤ ᮘᮩᮜᮂ ᮊᮜᮦᮛᮩᮔ᮪ᮔᮔ.

ᮘᮞ ᮔᮥ ᮓᮤᮕᮊᮦ ᮓᮤᮔ ᮕᮌᮥᮔᮨᮙᮔ᮪ ᮞᮕᮧᮕᮧᮆ ᮑᮆᮒ ᮘᮞ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮏᮩᮀ ᮘᮞ ᮎᮤᮛᮨᮘᮧᮔ᮪ 

## ᮞᮏᮛᮂ 
ᮔᮥᮙᮥᮒ᮪ᮊᮩᮔ᮪ *ᮘᮘᮓ᮪ ᮎᮤᮛᮨᮘᮧᮔ᮪*, ᮎᮤᮛᮨᮘᮧᮔ᮪ ᮙᮤᮙᮤᮒᮤᮔ ᮙᮂ ᮍᮔ᮪ ᮅᮊᮥᮁ ᮓᮦᮞ ᮜᮩᮒᮤᮊ᮪ ᮔᮥ ᮎᮤᮎᮤᮀ ᮓᮤᮔ ᮎᮀᮊᮤᮍᮔ᮪ ᮊᮛᮏᮃᮔ᮪ ᮕᮏᮏᮛᮔ᮪. ᮠᮛᮤᮒ ᮔᮥ ᮏᮓᮤ ᮕᮥᮕᮥᮠᮥᮔ ᮑᮆᮒ ᮊᮤ ᮊᮥᮝᮥ ᮎᮨᮁᮘᮧᮔ᮪.

## ᮘᮘᮌᮤᮃᮔ᮪ ᮃᮓ᮪ᮙᮤᮔᮤᮞ᮪ᮒᮢᮒᮤᮖ᮪ 
ᮊᮘᮥᮕᮒᮦᮔ᮪ ᮎᮤᮛᮨᮘᮧᮔ᮪ ᮊᮝᮨᮀᮊᮥ ᮊᮥ |᮳᮰| ᮊᮎᮙᮒᮔ᮪, ᮔᮥ ᮊᮘᮌᮤ ᮓᮩᮄ ᮊᮔ ᮞᮘᮘᮛᮠ ᮓᮦᮞ ᮏᮩᮀ ᮊᮜᮥᮛᮠᮔ᮪. ᮕᮥᮞᮒ᮪ ᮕᮙᮛᮦᮔ᮪ᮒᮠᮔ᮪ᮔᮔ ᮃᮚ ᮓᮤ ᮞᮥᮙ᮪ᮘᮨᮁ, ᮊᮤᮓᮥᮜᮩᮔ᮪ ᮊᮧᮒ ᮎᮤᮛᮨᮘᮧᮔ᮪.

## ᮌᮨᮇᮌᮢᮖᮤ 
ᮊᮘᮥᮕᮒᮦᮔ᮪ ᮎᮤᮛᮨᮘᮧᮔ᮪ ᮃᮚ ᮓᮤ ᮓᮈᮛᮂ ᮘᮞᮤᮞᮤᮁ ᮜᮅᮒ᮪ ᮏᮝ. ᮘᮩᮜᮂ ᮊᮜᮦᮁ ᮙᮍᮢᮥᮕ ᮓᮒᮛᮔ᮪ ᮠᮔ᮪ᮓᮕ᮪, ᮞᮨᮓᮨᮀᮊᮩᮔ᮪ ᮘᮩᮜᮂ ᮊᮥᮜᮧᮔ᮪ ᮊᮤᮓᮥᮜ᮪ ᮙᮍᮢᮥᮕ ᮕᮌᮥᮔᮥᮍᮔ᮪, ᮑᮆᮒ *ᮜᮨᮛᮨᮀ* ᮌᮥᮔᮥᮀ ᮎᮤᮛᮨᮙᮚ᮪.

## ᮒᮢᮔ᮪ᮞ᮪ᮕᮧᮁᮒᮞᮤ 
ᮎᮤᮛᮨᮘᮧᮔ᮪ ᮃᮚ ᮓᮤ ᮏᮜᮥᮁ ᮕᮔ᮪ᮒᮥᮛ, ᮙᮤᮔᮀᮊ ᮜᮝᮀ ᮅᮒᮙ ᮕᮢᮧᮕᮤᮔ᮪ᮞᮤ ᮏᮝ ᮘᮛᮒ᮪ ᮓᮤ ᮘᮩᮜᮂ ᮝᮦᮒᮔ᮪, ᮑᮆᮒ ᮓᮤ ᮊᮎᮙᮒᮔ᮪ ᮜᮧᮞᮛᮤ. ᮓᮤᮔ ᮅᮞᮥᮙ᮪ ᮙᮥᮓᮤᮊ᮪, ᮏᮜᮥᮁ ᮄᮉ ᮙᮍᮢᮥᮕ ᮞᮜᮂ ᮞᮠᮤᮏᮤ ᮏᮜᮥᮁ ᮃᮔᮥ ᮕᮀᮕᮓᮨᮒ᮪ᮔ ᮓᮤ ᮄᮔ᮪ᮓᮧᮔᮦᮞᮤᮃ. ᮓᮤ ᮎᮤᮛᮨᮘᮧᮔ᮪ ᮇᮌᮦ ᮃᮚ ᮏᮜᮔ᮪ ᮒᮧᮜ᮪ ᮕᮜᮤᮙᮔᮔ᮪-ᮊᮔ᮪ᮎᮤ (ᮕᮜᮤᮊᮔ᮪ᮎᮤ), ᮏᮜᮔ᮪ ᮒᮧᮜ᮪ ᮎᮤᮊᮧᮕᮧ-ᮕᮜᮤᮙᮔᮔ᮪ (ᮎᮤᮕᮜᮤ), ᮏᮩᮀ ᮏᮜᮔ᮪ ᮒᮧᮜ᮪ ᮊᮔ᮪ᮎᮤ-ᮕᮨᮏᮌᮔ᮪.

ᮞ᮪ᮒᮞᮤᮇᮔ᮪ ᮎᮤᮛᮨᮘᮧᮔ᮪ ᮙᮍᮢᮥᮕ ᮕᮒᮨᮙᮧᮔ᮪ ᮓᮥᮃ ᮏᮜᮥᮁ ᮅᮒᮙ ᮊᮛᮦᮒ ᮃᮕᮤ ᮔᮥᮏᮥ ᮊ ᮏᮊᮁᮒ: ᮏᮜᮥᮁ ᮊᮜᮦᮁ (ᮒᮤ ᮞᮥᮛᮘᮚ-ᮞᮨᮙᮛᮀ) ᮏᮩᮀ ᮏᮜᮥᮁ ᮊᮤᮓᮥᮜ᮪ (ᮒᮤ ᮚᮧᮌᮡᮊᮁᮒ-ᮕᮥᮁᮝᮧᮊᮨᮁᮒᮧ).

## ᮕᮍᮩᮞᮤ 
ᮎᮤᮛᮨᮘᮧᮔ᮪ ᮙᮍᮢᮥᮕ ᮞᮜᮂ ᮞᮠᮤᮏᮤ ᮊᮘᮥᮕᮒᮦᮔ᮪ ᮕᮀᮕᮓᮨᮒ᮪ᮔ ᮓᮤ ᮏᮝ ᮘᮛᮒ᮪. ᮕᮍᮩᮞᮤ ᮎᮤᮛᮨᮘᮧᮔ᮪ ᮓᮤ ᮘᮩᮜᮂ ᮊᮜᮦᮁ ᮅᮙᮥᮙ᮪ᮔ ᮙᮊᮦ ᮘᮞ ᮏᮝ ᮓᮤᮃᮜᮦᮊ᮪ ᮎᮤᮛᮨᮘᮧᮔ᮪ ᮙᮤᮔᮀᮊ ᮘᮞ ᮞᮕᮧᮕᮧᮆ. ᮓᮤᮃᮜᮦᮊ᮪ ᮎᮤᮛᮨᮘᮧᮔ᮪ ᮙᮍᮢᮥᮕ ᮘᮞ ᮏᮝ ᮃᮔᮥ ᮜᮧᮘ ᮘᮦᮓᮔ ᮒᮤ ᮘᮞ ᮏᮝ ᮞ᮪ᮒᮔ᮪ᮓᮁ, ᮃᮔᮥ ᮓᮤᮕᮊᮦ ᮓᮤ ᮘᮞᮤᮞᮤᮁ ᮝᮦᮒᮔ᮪ ᮏᮝ ᮘᮛᮒ᮪. ᮞᮨᮓᮨᮀᮊᮩᮔ᮪ ᮕᮍᮩᮞᮤ ᮓᮤ ᮘᮩᮜᮂ ᮊᮤᮓᮥᮜ᮪ ᮅᮙᮥᮙ᮪ᮔ ᮌᮩᮞ᮪ ᮊᮕᮍᮛᮥᮠᮔ᮪ ᮊᮥ ᮘᮥᮓᮚ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ

## ᮎᮒᮨᮒᮔ᮪
Aksara Siddham

**Aksara Siddhaṃ** atawa **Siddhamātṛkā** (tina basa Sangsekerta *siddhaṃ* hartina "suksés" atawa "sampurna") nyaéta ngaran aksara ti India Kalér anu dipaké pikeun nulis basa Sangsekerta. Aksara ieu diturunkeun tina Aksara Brahmi ngaliwatan Aksara Gupta, anu ogé nurunkeun Aksara Devanagari jeung Aksara Asia anu henteu jiga Aksara Tibét.

Aksara Siddham téh nyaéta salahsahiji abugida anu mangrupa bentuk hibrida antara aksara jeung sistem panulisan dumasar suku kata, sararua jeung Aksara India anu séjénna jeung ogé Aksara di Nusantara jiga Kaganga. Masing-masing Hurup geus ngandung vokal a jeung bisa dirobah ku cara *ngantelkeun* tanda diakritik (Aksara Sunda *rarangkén* ). Tuluy unggal aksara bisa dihapus vokalna ku *pamaéh* (Sanskrit *virama)*

Kiwari naskah Siddham dipaké ngan ukur di Jepang pikeun nulis mantra jeung niron Sutera . Di Jepang naskah ieu dipikawanoh salaku *bonji* (梵字), di *sakola mikkyo* Budha (密 教, Buddhis ésotéris) ti aliran Shingon jeung Tendai Buddhisme sarta sékte sinkrétis Shugendō; di tempat séjén geus euweuh deui anu maké ieu aksara (punah). Kūkai ngawanohkeun naskah Siddham ka Jepang basa manéhna balik ti Cina taun 806, tempat anjeunna dialajar basa Sanskerta jeung biksu ti Nalanda, kaasup saurang lalaki anu ngarana Prajñā. Sutera anu dibawa ka Cina ti India ditulis dina rupa-rupa naskah, jeung naskah Siddham téh mangrupa naskah anu pang pentingna. Basa Kūkai diajar naskah ieu, jalur darat ka India, bagéan tina Jalan Sutra enggeus ditutup ku Kakaisaran Islam Abbasiyah anu geus ngalegaan. Dina panengahan abad ka-9, Cina ngaberesihan internalna tina "agama luar", nu ngakibatkeun pegatna wewengkon Jepang tina sumber téks Siddham. Samentara éta, aksara séjénna saperti Devanagari geus jadi aksara nu loba dipaké di India beulah Kalér, ngagantikeun Siddham nu ngakibatkeun Jepang jadi hiji-hijina tempat naskah ieu disimpen, khususna pikeun nyalin mantra jeung Sutera. Ngan ayeuna aya inovasi pikeun nuliskeun Aksara Bonji dina T-Shirt (Kaos) di Jepang.

## Hurup 
### Vokal 
:
:

:

### Konsonan 
:

:

:

## Référénsi 
* John Stevens. *Kaligrafi Suci Wétan* . (Boston: Shambala, 1995)
* Taikō Yamasaki. *Shingon: Budha Esoterik Jepang* . (Fresno: Shingon Buddhist International Institute, 1988)

## Tumbu luar 
*  Siddham alphabet on Omniglot
*  Examples of Siddham mantras with Roman alphabet equivalents
*  The Heart Sutra
*  Examples of Siddham mantras  Chinese language website.
*  Scripts and Languages of India
*  Bonji Siddham  Character and Pronunciation
*  Bonji Bar Bonji Decoration Bar in Asakusa, Tokyo
*  Siddham/Japanese writing  Diarsipkan 2008-07-06 di Wayback Machine. on a teeshirt.
Jarami

jmpl|Jarami paré 

**Jarami** nyaéta tangkal paré anu geus dipisahkeun tina paréna.
Jarami ogé nunjul kana sésa tina olahan sisikian tatanén mangrupa tangkal-tangkal séréalia anu geus garing, sarta sikina/buahna geus dipipitan atawa dipisahkeun.
Beuratna jarami kurang leuwih sarua jeung beuratna sisikian anu dipanén, jarami mibanda rupa-rupa kagunaan: suluh, parab ingon-ingon, Rarapénn kandang, hateup, bungkus endog, jeung réa-réa deui.  
Jarami remen dikumpulkeun dina wangun gulungan, dibeungkeut, aya ogé anu di *press*, aya ogé anu maké mesin jadi jarami bisa dijieun buleud atawa pasagi. Jarami palebah siki/bulir sabada dicoplokeun paréna, disebut bangkayut. 

## Paribasa
Néangan jarum dina tumpukan jarami. 

File:Strohräder.jpg|Jarami beunang ngagulungkeun baler
File:pile-of-straw.jpg|Tumpukan anu digencét nepika jadi balok
File:Straw-hay-briquettes.jpg|Jarami anu dijieun brikét salaku gaganti batu bara

## Mangpaat jeung kagunaan 
]]

]]
Jarami kungsi, jeung masih dimangpaatkeunpikeun:

* Sendal
:Sendal Koréa, Jipsin, dijieun tina jarami.

* Dadasar kandang/rarapén ogé lantéy imah
* Anyaman 
* Biofuel

* Biomassa

* Bahan konstruksi

* Tatanén

* Kertas 
* Parab ingon-ingon 
:Jarami mangrupa pangan pikeun ingon-ingon. Jarami garing mibanda nutrisi  énergi leuwih saeutik tibatan jarami héjo. Ngan waé ku ayana  baktéri simbiotik anu mencerna serat di jero beuteung sato ingon-ingon, panas anu dihasilkan jeung bisa dipaké pikeun ngatur suhu awak ingon-ingon.

* Latihan manah
:Jarami anu dihijikeun dibeungkeut pageuh sering dianggo salaku udagan jeung sasaran panahan sareng pedang.

* Bungkus
:Jarami parantos dianggo salaku bahan bungkus sareng *anggel* atanapi bantalan wadah. Endog anu dikirimkeun dina peti kai sok nganggo jarami salaku bantal supados endogna henteu peupeus. Ogé dina peti kai anu dieusi botol anggur ogé nganggo jarami  salaku bantalna, sanaos kiwari tos jarang dianggo. Jerami mangrupikeun salah sahiji bahan bungkusan anu ramah lingkungan sabab tiasa bobo tur ancur sacara alami (*biodegradable*). Parusahaan pabrik Laptop, Dell, ogé nganggo jarami kanggo mungkus hasil produksi maranéhna.

* Ngadalikeun érosi

* Tali

## Dicutat tina
Ajiran

**Ajiran** (*Plectranthus amboinicus*) nyaéta tutuwuhan herba anu asalna tina kulawarga *Lamiaceae*. Tutuwuhan ieu remen dimangpaatkeun dina ramuan ubar herbal. 

## Ngaran séjén
Ajiran sok disebut ogé; *acerang, acrang, ajiran* (Sd., Btw.), *sukan, daun hati-hati* (Mly.), *godong kucing, g.kambing* (Jw.), *majha nereng* (Mdr.), *iwak* (Bl.), *golong* (Flor.), jeung *kunu etu* (Tim.) Kiwari ieu tangkal geus loba dipelak atawa dibudidayakeun.	

## Ciri mandiri 
Ajiran mangrupi terna hirupna nahun puhu tangkalna anu geus kolot teuas ngawangun kai, tangkal ajeg ka luhur jangkung nepi ka 1 m Tangkalna bubukuan. Daunna nunggal, buleud endog, tungtung jeung puhuna mencos kalayan tungtungna rérégéan, kajaba palebah puhuna. Tulang daunna nyirip/nyécépét, jeung nyaragak katempo kawas heurap. saluareun daunna baruluan kandel, kawas buludru  kelir bodas kalawan panjang 5-7 cm, rubakna 4–6&nbsp;cm sarna kelirna héjo ngora, lamun seug di gesek/soéhkeun bakal kaangseu seugit. Kembangna majemuk ngawangun turuyan/*tandan* panjangna 20&nbsp;cm, bijil tina tungtung dahan, aya ogé anu tina handapeun puhu daun. Sikina teuas, gepéng, sarta kelirna coklat ngora.

## Dicutat tina
## Baca ogé
* 
* 

## Tutumbu ka luar
* A Taxonomic Revision of tribe Ocimeae Dumort. (Labiatae) in continental South East Asia
* naturemagics.com 
* Obat batuk dari skhtifoundation.org
Leuwi

**Leuwi**; lubuk  nyaéta bagian anu pang jerona tina susukan, situ atawa laut.
Di walungan leuwi téh nunjul kana bagian anu jero sarta lega (leuwih lega ti batan bungkeureuk ) , palid na cai di palebah leuwi katémpo kawas ngeuyeumbeu padahal  ngabulak ti jero. 

Di susukan, leuwi téh mangrupa tempat nyumput jeung hirupna rupa-rupa sato cai, kayaning lauk, hurang, keuyeup, sidat, jeler, jeung sajabana. 
Leuwi larangan, tayalian leuwi anu henteu meunang sagawayah didatangan ku Samarangan jalma. Alatan dipiara pikeun ngajaga kalumangsungan hirup pangeusina, bisa jadi ngan wungkul didatangan ku jalma anu meunang ijin atawa ménak anu kumawasa (mangsa baheula). 

## Paribasa
Aya sababaraha paribasa anu ngagunakeun kecap leuwi :
# Kawas ngalungkeun kuya ka leuwi : Nempatkeun atawa merenahkeun saurang dina tempat anu dipikaresepna.
# Ka cai jadi saleuwi ka darat jadi salebak : Hirup bareng bari sauyunan. 

## Dongéng 
Henteu saeutik dongéng anu nyokot leuwi jadi hiji tempat anu jadi bahan pikeun dicaritakeun atawa di guar, ngagambarkeun kumaha kaayan leuwi, kaayaan sabudeureunna tur pangeusi leuwi. 

## Ngaran tempat anu maké kecap leuwi 
Loba pisan ngaran tempat anu maké kecap leuwi dina hiji keun jeung kecap séjén, saperti :
Leuwihideung, Leuwiliang, Leuwigoong, jeung réa-réa deui. 

## Dicutat tina
Adipati Panaékan

**Radén Ujang Ngoko** (Aksara Sunda Baku: **ᮛᮓᮦᮔ᮪ ᮅᮏᮀ ᮍᮧᮊᮧ**) atawa **Adipati Panaékan** (Aksara Sunda Baku: **ᮃᮓᮤᮕᮒᮤ ᮕᮔᮆᮊᮔ᮪)** mangrupi Bupatos Ciamis/Galuh anu nimbalan dina périodeu 1618 - 1625 Maséhi 

## Biografi 
Kakasihna téh Radén Ujang Ngoko atawa putra Adipati Panaékan putra Prabu Cipta Permana (1595-1618 Maséhi) putra Maharaja Sanghyang Cipta Permana Prabudigaluh Salawé (1580-1595 Maséhi, danget ieu dipikawanoh minangki dusun Tinggarahayu, désa Cimaragas, kacamatan Cimaragas, Ciamis) putra Prabu Haur Konéng, putra Prabu Pucuk Umum (Sunan Parung Gangsa/Pucuk Umum Talaga réndéngan jeung Ratu Parung/Ratu Sunyalarang/Wulansari) Galuh Tanduran/Pangauban Pangandaran, putra Prabu Munding Surya Ageung, putra Prabu Anggalarang.

## Adipati Karuhun Galuh Pangauban Panaékan 
Karajaan Galuh Pangauban diadegkeun ku Prabu Haur Kuning, danget ayeuna kalebet wewengkon pakuwon Putrapinggan, Kalipucang, Pangandaran, kacamatan Kalipucang, Pangandaran (kinten-kinten warsih 1530 Maséhi). Anjeunna kagungan tilu putra, di antawisna yaktos éta Maharaja Upama, Maharaja Sanghyang Cipta jeung Sareuseupan Agung. Minangki putra anu pangageungna, Maharaja Upama neraskeun karajaan Galuh Pangauban ti tuang ramana. Maharaja Sanghyang Cipta didastaan daérah Salawé (Cimaragas) miwah ngadegkeun Karajaan Galuh Salawé. Samentara éta, Sareuseupan Agung jadi raja di wewengkon Cijulang.

## Nasib Tragis Galuh 
Nalika diwisésaan ku Cirebon, wewengkon Galuh masih kénéh karajaan sahandapeun, nanging nalika diwisésa ku Mataram, kalenggahanna dilungsurkeun jadi kabupatosan atawa kadipatosan. Galuh, kawitna salah sawios karajaan robih kalenggahanna jadi kabupatosan, anu mawi ngamargikeun kalenggahan raja, prabu atawa sanghyang robih jadi patih. Adipati Panaékan diangkat jadi Wadana bupatos Mataram di Tatar Priangan ku Sultan Agung 1613 - 1645 M, minangki pangawisésa Mataram.

Nalika Sultan Agung ngawitan nyawiskeun kanggo ngarah perlaya VOC di Batavia warsih 1625, anjeunna nimbalkeun bupatos-bupatosna di Priangan kanggo ilubiung. Perkawis ieu ngajalarankeun bénten-bénten pamadegan di antawis kapala distrik, utamina antawis Dipati Panaékan kalayan Singaperbangsa. Adipati Panaékan palay nyerang saénggal-énggalma, sateuacan VOC langkung kiat. Samentara éta, Singaperbangsa kagungan pamadegan wiréh langkung saé upami pasukan ngiatkeun ti payun logistik sateuacan jengkar nyerang.

## Gugurna Adipati 
Pamustunganana, Adipati Panaékan palastra (katelasan) dina taun 1625 M. Sarira bupatos Wadana dialirkeun ka bangawan Ci Muntur. Saparantos kapendak ku pangiringna, anjeunna tuluy dikurebkeun di Patilasan Karangkamulyan. Adipati Panaékan digentos ku tuang putrana, Ujang Purba, anu mikagungan kalenggahan Dipati Imbanagara (1625 - 1636). Dicarioskeun, saparantos kajantenan ieu Singaperbangsa lajeng ngalihkeun Kertabumi Bojonglopang, danget ayeuna Banjar Kolot. Ku margi éta, Kertabumi miwah disebat Kabupatosan Bojonglopang, jeung mangrupi pangawit Kota Banjar.

## Référénsi
Kapal pangancur Jepang Kuroshio

mangrupikeun kapal katilu tina 19 pangancur kelas Kagerō anu diwangun pikeun Angkatan Sagara Kakaisaran Jepang di akhir taun 1930-an dina Program Maru San Keikaku.

## Latar 
Pangancur kelas Kagerō sacara lahiriah ampir identik sareng kelas Asashio samemehna, kalayan paningkatan anu dilakukeun ku arsiték angkatan sagara Jepang pikeun ningkatkeun stabilitas serta ngamangpaatkeun kalungguhan téknologi torpédo Jepang. Kapal-kapal kelas Kagerō dirarancang pikeun ngiringan kakuatan narajang utama Jepang dina siang jeung wengi ngalawan Angkatan Sagara Amérika Serikat nalika maju ngalangkungan Samudra Pasifik, numutkeun proyéksi strategis angkatan sagara Jepang. Sanaos mangrupikeun salah sahiji kelas kapal pangancur paling kuat di dunya nalika réngsé, ngan hiji anu salamet tina Perang Dunya II.

*Kuroshio* diwangun Galangan Kapal Fujinagata di Osaka dina 31 Agustus 1937 jeung diluncurkeun dina 25 Oktober 1938. Kapal ieu ditugaskeun dina 27 Januari 1940 sareng diparéntah ku Létnan Kolonél Jiro Okamoto.

## Karier
Salila Perang Dunya II, *Kuroshio* parantos kalibet dina perang/operasi ieu:
* Merangan Pearl Harbour
* Kampanye Hindia Walanda
* Perang Midway
* Merangan Samudra Hindia
* Perang Kapuloan Santa Cruz
* Perang Tassafaronga

Dina wengi 7–8 Méi 1943, *Kuroshio* kakeunaan ranjau sagara nalika ngantunkeun Vila () jeung tilelep sareng korban 83 urang. Kapal éta dikaluarkeun tina daptar angkatan sagara dina 20 Juni 1943.

## Tingali ogé 
* Daptar kapal Angkatan Sagara Kakaisaran Jepang

## Rujukan 
## Tumbu kaluar 
* CombinedFleet.com: Kapal pangancur kelas *Kagero*
Suung rampak

**Suung rampak**; *Gymnopus microcarpus* nyaéta suung laleutik nu asalna tina kulawarga *Lyophyllaceae*. Ieu suung bisa dikonsumsi suung rampak sok disebut ogé, suung utah; suung ieu di Maluku disebut na *kulat in sowa*, di daérah Ambon disebutna *kulat tanah* atawa *sayor tanah*.

## Bahan nyieun ubar
Suung rampak sagigireun tiasa dituang, numutkeun catetan (Ying dina taun 1987), suung rampak ku nagara-nagara di wétan hususna bangsa China geus dimangpaatekun pikeun ubar ti abad kahiji kénéh.

## Dicutat tina
Basa

**Basa** mangrupa sistem komunikasi anu diwangun ku tata basa jeung kosa kata. Ieu mangrupa sarana primér pikeun manusa nepikeun harti, boh dina wangun lisan jeung tulisan, sarta bisa ogé nepikeun ku jalan basa isarat. Ulikan ilmiah ngeunaan basa disebut linguistik.

## Dépinisi
Basa téh hiji sora anu bijil tina alat ucap jelema, lain sora anu kaluar tina pakakas séjén. Basa bijil tina ambekan anu kaluar tina paru-paru tuluy ngageterkeun pita sora dina tikoro anu engkéna kaluar tina baham. Hawa anu kaluar tina paru-paru aya anu kahalangan aya ogé anu henteu kahalangan, aya anu kaluar tina baham, aya ogé hawa anu kaluar tina irung.

Basa mibanda sipat *universal*, hartina sakabéh basa mibanda kasaluyuan sacara umum. Basa  nangrupikeun ucapan jalmi, mibanda rundayan, konvénsional, dipaké pikeun alat komunikasi, basa malahan mibanda sipat anu *universal*  sarta poténsina timimiti gumelar.

Basa téh hiji wujud ungkapan anu wujud dasarna ucapan, atawa basa téh alat komunikasi unggal warga masarkat ditepikeun kujalan ucapanna. 
## Dicutat tina
## Tumbu kaluar
* World Atlas of Language Structures: database badag sipat struktural (fonologis, gramatikal, leksikal) basa.
* Étnolog nyaéta katalog komprehensif ngeunaan sakabéh basa hirup anu dipikawanoh di dunya
Shandy Aulia

**Nyimas Shandy Aulia** langkung dikenal salaku **Shandy Aulia** () nyaéta saurang aktris Indonésia.

## Pilem 
* *Rasuk* (2018)
* *Perjanjian dengan Iblis* (2019)
* *Kutuk* (2019)
* *Cinta Itu Buta* (2019)

## Rujukan 
*
Aya Sopia

jmpl|397x397px|Aya Sopia
jmpl
**Aya Sopia** atawa *Hagia Sofia*  nyaéta musium anu panggedéna jeung pangalusna sadunya, ayana di Istanbul Turki. Panalungtik sajarah nyebutkeun yén Aya Sopia mangrupa *Keajaiban Dunia Kedelapan,* lantaran kawéntar ku ciri has seni jeung arsitékturna. UNESCO ngajenengkeun Aya Sopia jadi situs *warisan dunia.* Taun 1453 Aya Sopia jadi saksi sajarah transisi kakawasaan di Istanbul (baheula Konstantinopel) ti sistim Katolik Ortodoks ka sistim pamaréntahan Islam. Sanggeus ngadeg 500 taun, di taun 1934 Aya Sopia robah deui fungsina jadi musium. 11 Juli 2020, Aya Sopia robah deui fungsina jadi masigit, diistrénan ku Présidén Erdogan.

## Sajarah 
Baheula fungsi Aya Sopia nyaéta tempat ibadahna urang Kristen Ortodoks. Ieu tempat, mimiti diwangun taun 360 M, nalika Kaisar Bizantium Constantius jadi pamingpin di Konstantinopel (ayeuna Istanbul). Di taun 395-408 aya konflik pulitik di kulawarga Kaisar Arkadios. Akibatna, di taun 404 M struktur wangunan Arya Sopia ancur diduruk.

##### *Kesultanan Ottoman* 
Di taun 1453 aya kajadian Perang Salib, antara *Bizantium* jeung *Ottoman.* Hasil ahirna, *Kesultanan Ottoman* mampuh ngéléhkeun *Kekaisaran Bizantium. Kesultanan Ottoman* dipingpin ku Sultan Mehmed II. Hal ieu ngalantarankeun sistim pamaréntahan ngilu robah, ti sistim Ortodoks ka sisitim pamaréntahan Islam. Aya Sopia anu jadi simbol tempat ibadah urang Kristen, robah fungsi jadi masigit. Ornamén-ormén di Aya Sopia dipinuhan ku kaligrafi karya seniman Kazasker Mustafa Izzet. Kaisar Justinian I, maréntahkeun dua arsiték anu kawéntar pikeun ngararancang *desain* Aya Sopia sangkan jadi wangunan anu miboga ciri has *kekaisaran Bizantium* anu éndah. Dua arsiték éta téh nyaéta Isidorus Miletus (ahli fisika jeung matématika) jeung Anthemius of Tralles (ahli matématika jeung géométri). Ciri hasna miboga kubah anu gedé. Sakabéh propinsi anu aya di Konstantinopel kudu ngirimkeun karya arsitéktur panghadéna keur ngawangun Aya Sopia. Bahan baku pikeun nyieun lalangit dikirim ti Suriah jeung Anatolia (ayeuna Turki Timur). Batu bata dikirim ti nagara Afrika.

## Daftar Référénsi
Bondol héjo

Bondol héjo ; Erythrura prasina

**Bondol héjo**;  *pin-tailed parrotfinch*; (*Erythrura prasina*) manuk leutik anu asalna tina kulawarga *Estrildidae*. Ieu manuk loba kapanggih hirup : Malaysia, Brunei, Cambodia, Indonesia, Laos, Burma, Vietnam, Thailand and China.

Tempat hirupna di wewengkon subtropis / tropis di leuweung-leuweung anu aya pigunungan,  leuweung jemlék di daérah landeuh, ogé kapanggih hirup dina dapuran awi kitu deui di pasawahan. Ieu manuk kagolongkeun kana hama, hususna kana tangkal  paré. IUCN ngagolongkeun ieu  spésiés anu henteu pati bahaya atawa nyingareupan katumpuran. 

Dina kaping 2 Agustus 2007, para ilmuwan sajeroning lalampahan  ékspedisi ka pigunungan  Gunung Mantalingahan di kiduleun  provinsi Palawan di Filipina ngiberkeun hiji pamanggih, manuk ieu buntut-jarum jeung sato séjéna, numutkeun Dr. Lawrence Heaney, taya lian ahli biologi ti Chicago Field Museum.

## Ciri mandiri
Manuk ieu sok datang abrul-abrulan mangsa usum panén paré, lamun tos bérés panén manuk ieu sok ngabrul deui pindah ninggalkeun tempat éta pikeun néangan tempat séjén. Bulu manuk jalu kelirna héjo pipina  bulao palebah beuteungna semu beureum. Anu bikangna pipina  biru ngan leuwih ngora sarta beuteungna henteu beureum. Duanana mibanda buntut anu mencos, ngan anu jalu buntutna leuwih panjang. Mangsa nyiar hakaneun abring-abringan, katempo enteup dina congo tangkal awi bari macokan kembangna, tangkal paré, kituna téh bari ricit disarada.

## Asal muasal
*Estrildinae* disawang asalna ti  India tuluy nyebar ka  (habitat Afrika jeung Samudra Pasifik), Numutkeun  *phylogeny* Antonio Arnaiz-Villena *et al.*.

## Dicutat tina 
## Tutumbu ka luar 
*Pin-tailed Parrotfinch Species Profile
Aristokrasi

jmpl|326x326px|Gambaran Sistim Pamaréntahan Aristoteles 

**Aristokrasi** nyaéta salah sahiji wangun pamaréntahan anu dicekel ku raja atawa kaom bangsawan. Inohong atawa jelema anu percaya kana ieu sistim pamaréntahan téh disebutna aristokrat. Pamadegan séjén ngeunaan wangenan aristokrasi nyaéta wangun sistim pamaréntahan, anu mana hiji kakawasaan pangluhurna dicekel ku kelompok anu miboga hak anu isitiméwa (*ilmuwan* atawa *cendikiawan*). Aristokrasi asal kecapna tina basa Yunani anu miboga harti aturan panghadéna (*aturan terbaik*). Disebut aturan panghadéna téh lantaran bisa ngaruntuhkeun sistim pamaréntahan monarki dina mangsana. Ieu kelompok ogé patukang tonggong jeung sistim pamaréntahan démokrasi, lantaran sistim pamaréntahan aristokrasi cirina turun-tumurun, misalna ngarundaykeun ti bapa ka anakna. Ieu kelompok téh kawilang leutik, tapi miboga pangaruh jeung kakuatan pulitik anu luhung. Dina prungna, ieu konsép téh masih kénéh abstrak, lantaran can nyosok jero kana runtuyan prosedurna. Pikeun ngalarapkeun ieu konsép jadi sistim pamaréntahan hiji nagara, aya sababaraha pamadegan pikeun ngarundaykeun kritériana. Kahiji, pikeun nangtukeun hiji kakawasaan, bisa ditinggali asal-usul pancakaki lingkungan kulawargana. Ku kituna, anu miboga hak pikeun icikibung dina pamaréntahan kasang tukangna kudu ti kulawarga karajaan. Kadua, udagan dina sistim pamarétahan aristokrasi pikeun nyiptakeun pamaréntahan anu hadé.
* Pikeun ngalaksanakeun hiji program kanagaraan prosés sawala leuwih nyosok jero, sabab ngan saukur jelema anu miboga kamampuh anu bisa icikibung dina pamaréntahan.
* Teu aya pulitik anu mihak hiji kelompok, sabab sakabéh kelompok anu nyumponan sarat bakal dibéré kakawasaan anu imbang jeung kelompok séjénna.

## Kahéngkéran 
Kahéngkéran sistim pamaréntahan aristokrasi di antarana:

* Kakawasaan mindeng disalagunakeun, masarakat teu boga kalungguhan sarta teu bisa icikibung méré pamadegan atawa nyawad kana sistim anu geus dijieun ku pamaréntah.
* Timbulna KKN (Korupsi, Kolusi, jeung Népotisme), dilantarankeun anu nyekel kakawasaan mangrupa hiji kelompok, tangtu waé nalika nyieun kawijakan salian pikeun ngaraharjakeun masarakat ogé méré untung pikeun kelompokna.

## Impleméntasi 
Nagara-nagara anu ngagunakeun sistim pamaréntahan aristokrasi di antarana: 

* Inggris, mangrupa Nagara anu ngalarapkeun sistim pamaréntahan aristokrasi. Kiwari, sistim pamaréntahanana geus campur baur jeung sistim démokrasi. Sanajan kitu, inohong anu miboga kalungguhan pikeun ngawasa parlemén masih kénéh diangkat ti kulawarga karajaan, sarta turun-tumurun. 
* Nigéria, sistim pamaréntahanana masih ngagunakeun sistim aristokrasi pikeun disababaraha Nagara bagian, kalawan raja salaku pamingpin Nagarana. Nanging, sacara administrasi wangun nagarana geus robah jadi Republik. Présidén miboga kalungguhan salaku simbol pikeun Nagara.
* India, ngalarapkeun sistim pamaréntahan aristokrasi nalika karajaan Mughal mingpin dina mangsana.

## Daftar Référénsi
IKEA

**IKEA** (Swédia: [ɪ²keːa], /aɪkiːə/) mangrupa hiji parusahaan *produk rumah tangga* nu diadegkeun ku Ingvar Kamprad. IKEA mangrupa singgetan ti Ingvar Kamprad, ngaran nu ngadegkeunnana. Elmtaryd, Agunnaryd,  ngaran lemburna Ingvar di Småland, Swédia.  Kiwari, IKEA geus aya 375 toko nu sumebar di 46 nagara.  Unggal taunna aya 884 miliar jelema nu datang ka tokona sarta 1,2 triliun jelma nu ngaksés IKEA sacara onlén. Ti budak kénéh, Ingvar geus apal kumaha carana mekarkeun *perniagaan.*

* **1945**

Dina koran lokal aya iklan munggaran ti toko IKEA. Dina ahir taun, dapur restoran IKEA geus lengkep, kaasup *oven microwave* - hal anyar jaman harita. Toko sagedé 31.000 meter persegi ieu miboga desain nu ngabuleud.

* **2018**

Pendiri Ingvar Kamprad pupus dina 27 Januari 2018. IKEA di Indonesia mangrupa toko ka-364 di dunya. Taun 2014 memang jadi taun kahiji IKEA muka tokona di Indonésia. Tapi, saupama nilik tina sajarahna, sabenerna IKEA geus aya lila di Indonésia.

## Daptar Rujukan
Bioma

**Bioma** nyaéta salah sahiji lahan taneuh anu lega kalawan dibagi wandana dumasar kana iklim. Dina bioma, tutuwuhan jeung sasatoan bisa bumetah hirup jeung néangan kadaharan. Bioma ogé tangtu miboga ékosistem dina dina lingkup lahan anu sarua. Bioma dumasar kana lahan disebutna bioma terestrial. Bioma dumasar kana ayana cai anu jadi sumber kahirupan disebut bioma akuatik. 
## Jenis
### Bioma gurun
Bioma gurun ayana di daérah tropis anu jadi tapel wates jeung lahan jukut. Ciri-ciri bioma gurun nyaéta garing jeung curah hujan nyirorot (250 mm/taun) anu ngabalukarkeun datangna hujan teu tangtu. Lamun keur usum hujan, tutuwuhan anu aya di gurun mah bakal mekar karembangan jeung baruahan. Suhu di bioma gurun lamun pabeubeurang kurang leuwih kana 45^0 C anu ngabalukarkeun luhurna uap anu kaluar. Sabalikna, lamun dina waktu peuting suhu gurun téh bisa jadi nepi ka 0^0C.

### Bioma lahan jukut
Bioma lahan jukut pernahna antara lahan tropis jeung subtropis. Ciri-cirina nyaéta curah hujan antara 200-250 mm dina sataun kalayan datangna hujan teu tangtu. Tingkat panyerepan cai di ieu bioma kacida luhurna jeung seserepan cai téh kawilang gancang pisan ngamalirna anu ngabalukarkeun tutuwuhan ogé hésé keur nyerep cai.

### Bioma leuweung lumut 
Bioma leuweung lukut loba kapanggih di suku gunung atawa pagunungan. Leuweung lumut kawangun dina tapel wates kondénsasi hawa tina cai. Tumuwuhna lukut téh lolobana dina beungeut taneuh, batu, jeung dahan-dahan kai anu baradag ukuranana nepi ka nutupan babagianana. Bioma leuweung lukut mah kaayanana lembap jeung suhuna handap nepi ka ngahasilkeun ibun dina sapopoéna.

## Rujukan
Daun déwa

**Daun déwa**; *(Gynura divaricata)*  nyaéta hiji tutuwuhan anu asalna tina kulawargga asteraceae. Daun déwa dipikawanoh alatan dipercaya bisa ngubaran rupa-rupa kasakit, tur gampang bisa dipelak di buruan. 

## Ngaran séjén
Urang Cina nyebat ieu tangkal *samsit*.  Di Thailand disebutna *waan mahaakaa*. 

## Habitat 
Ieu tangkal tumuwuh kalawan subur di daérah anu luhurna 200-800 méter dpl (dpl),  daun déwa réproduksi ku beutina atanapi sték dahanna.
Cara pamakéanana rupa-rupa, aya anu digodog, dijieun ntéh, malahan diasakan/dioséng dicampur jeung bahan kadaharan séjénna. 

## Hasiat
# *Analgesik* (meredakan rasa nyeri)
# Anti *Inflamasi* (*anti radang*) - Khasiat daun dewa ngalancarkeun getih anu nyalira dina awakm.
# Dimangpaatkeun pikeun nurunkeun   darah tinggi.
# Ngubaran raheut jeung barareuh.
# Dimangpaatekun pikeun ngurangan rasa nyeri.
# Ubar ngalancarkeun kahampangan.
# Ubar nurunkeun panas/galingging.
# Bisa ogé dipaké pikeun ngubaran kencing manis atawa *diabetes mellitus*.
# Daun dewa ubar pikeun meresihan racun dina awak.
# *Antikoagulan* pikeun ngécérkeun getih.     .

## Dicutat tina
Kategori :Tutuwuhan ubar 
Kategori : Tutuwuhan Tropis
Kategori :Asteraceae
ᮃᮓᮤᮕᮒᮤ ᮕᮔᮆᮊᮔ᮪

**ᮛᮓᮦᮔ᮪ ᮅᮏᮀ ᮍᮧᮊᮧ** ᮃᮒᮔᮕᮤ **ᮃᮓᮤᮕᮒᮤ ᮕᮔᮆᮊᮔ᮪** ᮙᮍᮢᮥᮕᮤ ᮘᮥᮕᮒᮤ ᮎᮤᮃᮙᮤᮞ᮪ / ᮌᮜᮥᮂ ᮃᮔᮥ ᮙᮥᮀᮌᮛᮔ᮪ ᮓᮤᮔ ᮱᮶᮱᮸ ᮕᮦᮛᮤᮇᮓᮩ ᮱᮶᮱᮸ - ᮱᮶᮲᮵ ᮙᮞᮦᮠᮤ 

## ᮘᮤᮇᮌᮢᮖᮤ 
ᮊᮊᮞᮤᮂᮔ ᮒᮦᮂ ᮛᮓᮦᮔ᮪ ᮅᮏᮀ ᮍᮧᮊᮧ ᮃᮒᮔᮕᮤ ᮕᮥᮒᮢ ᮃᮓᮤᮕᮒᮤ ᮕᮔᮆᮊᮔ᮪ ᮕᮥᮒᮢ ᮕᮢᮘᮥ ᮎᮤᮕ᮪ᮒ ᮕᮨᮁᮙᮔ (᮱᮵᮹᮵-᮱᮶᮱᮸ ᮙᮞᮨᮠᮤ) ᮕᮥᮒᮢ ᮙᮠᮛᮏ ᮞᮀᮠᮡᮀ ᮎᮤᮕ᮪ᮒ ᮕᮨᮁᮙᮔ ᮕᮢᮘᮥᮓᮤᮌᮜᮥᮂ ᮞᮜᮝᮦ (᮱᮵᮸᮰-᮱᮵᮹᮵ ᮙᮞᮦᮠᮤ, ᮃᮚᮩᮔ ᮓᮥᮞᮥᮔ᮪ ᮒᮤᮀᮌᮛᮠᮚᮥ, ᮓᮦᮞ ᮎᮤᮙᮛᮌᮞ᮪, ᮊᮎᮙᮒᮔ᮪ ᮎᮤᮙᮛᮌᮞ᮪, ᮎᮤᮃᮙᮤᮞ᮪) ᮕᮥᮒᮢ ᮕᮢᮘᮥ ᮠᮅᮁ ᮊᮧᮔᮦᮀ, ᮕᮥᮒᮢ ᮕᮢᮘᮥ ᮕᮥᮎᮥᮊ᮪ ᮅᮙᮥᮙ᮪ (ᮞᮥᮔᮔ᮪ ᮕᮛᮥᮀ ᮌᮀᮞ / ᮕᮥᮎᮥᮊ᮪ ᮅᮙᮥᮙ᮪ ᮒᮜᮌ ᮏᮒᮥᮊᮢᮙᮤ ᮞᮛᮨᮀ ᮛᮒᮥ ᮕᮛᮥᮀ / ᮛᮒᮥ ᮞᮥᮑᮜᮛᮀ / ᮝᮥᮜᮔ᮪ᮞᮛᮤ) ᮌᮜᮥᮂ ᮒᮔ᮪ᮓᮥᮛᮔ᮪ / ᮕᮍᮅᮘᮔ᮪ ᮕᮍᮔ᮪ᮓᮛᮔ᮪, ᮕᮥᮒᮢ ᮕᮢᮘᮥ ᮙᮥᮔ᮪ᮓᮤᮀ ᮞᮥᮛᮡ ᮃᮌᮩᮀ, ᮕᮥᮒᮢ ᮕᮢᮘᮥ ᮃᮀᮌᮜᮛᮀ.    

## ᮃᮓᮤᮕᮒᮤ ᮊᮛᮥᮠᮥᮔ᮪ ᮌᮜᮥᮂ ᮕᮍᮅᮘᮔ᮪ ᮕᮔᮆᮊᮔ᮪ 
ᮊᮛᮏᮃᮔ᮪ ᮌᮜᮥᮂ ᮕᮍᮅᮘᮔ᮪ ᮓᮤᮃᮓᮨᮌ᮪ᮊᮩᮔ᮪ ᮊᮥ ᮕᮢᮘᮥ ᮠᮅᮁ ᮊᮥᮔᮤᮀ (ᮃᮚᮩᮔ) ᮓᮤ ᮓᮆᮛᮂ ᮊᮙ᮪ᮕᮥᮀ ᮕᮥᮒᮢᮕᮤᮀᮌᮔ᮪, ᮊᮜᮤᮕᮥᮎᮀ, ᮕᮍᮔ᮪ᮓᮛᮔ᮪ , ᮊᮎᮙᮒᮔ᮪ ᮊᮜᮤᮕᮥᮎᮀ, ᮕᮍᮔ᮪ᮓᮛᮔ᮪ (ᮊᮤᮔ᮪ᮒᮨᮔ᮪-ᮊᮤᮔ᮪ᮒᮨᮔ᮪ ᮝᮁᮞᮤᮂ ᮱᮵᮳᮰ ᮙᮞᮦᮠᮤ). ᮛᮏ ᮄᮉ ᮊᮌᮥᮍᮔ᮪ ᮒᮤᮜᮥ ᮕᮥᮒᮢ, ᮓᮤᮃᮔ᮪ᮒᮝᮤᮞ᮪ᮔ ᮑᮆᮒ ᮙᮠᮛᮏ ᮅᮕᮙ, ᮙᮠᮛᮏ ᮞᮀᮠᮡᮀ ᮎᮤᮕ᮪ᮒ ᮞᮛᮨᮀ ᮞᮛᮩᮞᮩᮕᮔ᮪ ᮃᮌᮥᮀ. ᮙᮤᮔᮀᮊ ᮕᮥᮒᮢ ᮃᮔᮥ ᮕᮍᮌᮩᮀᮔ, ᮙᮠᮛᮏ ᮅᮕᮙ ᮍᮝᮛᮤᮞ᮪ᮊᮩᮔ᮪ ᮊᮛᮏᮃᮔ᮪ ᮌᮜᮥᮂ ᮕᮍᮅᮘᮔ᮪ ᮒᮤ ᮛᮙᮔ. ᮙᮠᮛᮏ ᮞᮀᮠᮡᮀ ᮎᮤᮕ᮪ᮒ ᮓᮤᮕᮞᮤᮠᮔ᮪ ᮓᮆᮛᮂ ᮞᮜᮝᮦ (ᮎᮤᮙᮛᮌᮞ᮪) ᮞᮛᮨᮀ ᮍᮓᮨᮌ᮪ᮊᮩᮔ᮪ ᮊᮛᮏᮃᮔ᮪ ᮌᮜᮥᮂ ᮞᮜᮝᮦ. ᮞᮙᮨᮔ᮪ᮒᮝᮤᮞ᮪ ᮆᮒ, ᮞᮛᮩᮞᮩᮕᮔ᮪ ᮃᮌᮥᮀ ᮏᮔ᮪ᮒᮨᮔ᮪ ᮛᮏ ᮓᮤ ᮓᮆᮛᮂ ᮎᮤᮏᮥᮜᮀ.

## ᮔᮞᮤᮘ᮪ ᮒᮢᮌᮤᮞ᮪ ᮌᮜᮥᮂ 
ᮔᮜᮤᮊ ᮓᮤᮊᮝᮞᮃᮔ᮪ ᮊᮥ ᮎᮤᮛᮨᮘᮧᮔ᮪, ᮓᮆᮛᮂ ᮌᮜᮥᮂ ᮙᮞᮤᮂ ᮊᮦᮔᮦᮂ ᮊᮛᮏᮃᮔ᮪ ᮘᮝᮠᮔ᮪, ᮔᮍᮤᮀ ᮔᮜᮤᮊ ᮓᮤᮊᮝᮞ ᮊᮥ ᮙᮒᮛᮙ᮪, ᮞ᮪ᮒᮒᮥᮞ᮪ᮔ ᮓᮤᮒᮥᮛᮥᮔ᮪ᮊᮩᮔ᮪ ᮏᮔ᮪ᮒᮨᮔ᮪ ᮊᮘᮥᮕᮒᮦᮔ᮪ ᮃᮒᮔᮕᮤ ᮊᮓᮤᮕᮒᮨᮔ᮪. ᮌᮜᮥᮂ, ᮃᮔᮥ ᮊᮝᮤᮒ᮪ᮔ ᮠᮤᮏᮤ ᮊᮛᮏᮃᮔ᮪ ᮛᮧᮘᮤᮂ ᮞ᮪ᮒᮒᮥᮞ᮪ᮔ ᮏᮔ᮪ᮒᮨᮔ᮪ ᮠᮤᮏᮤ ᮊᮘᮥᮕᮒᮦᮔ᮪, ᮃᮔᮥ ᮍᮊᮤᮘᮒ᮪ᮊᮩᮔ᮪ ᮇᮌᮦ ᮌᮨᮜᮁ ᮛᮏ, ᮕᮢᮘᮥ ᮃᮒᮔᮕᮤ ᮞᮀᮠᮡᮀ ᮛᮧᮘᮤᮂ ᮏᮔ᮪ᮒᮨᮔ᮪ ᮕᮒᮤᮂ. ᮃᮓᮤᮕᮒᮤ ᮕᮔᮆᮊᮔ᮪ ᮓᮤᮃᮀᮊᮒ᮪ ᮏᮔ᮪ᮒᮨᮔ᮪ ᮝᮨᮓᮔ ᮘᮥᮕᮒᮤ ᮙᮒᮛᮙ᮪ ᮓᮤ ᮒᮒᮁ ᮕᮢᮤᮃᮍᮔ᮪ ᮊᮥ ᮞᮥᮜ᮪ᮒᮔ᮪ ᮃᮌᮥᮀ |᮱᮶᮱᮳| - |᮱᮶᮴᮵| ᮙ᮪, ᮙᮤᮔᮀᮊ ᮕᮍᮥᮃᮞ ᮙᮒᮛᮙ᮪.

ᮔᮜᮤᮊ ᮞᮥᮜ᮪ᮒᮔ᮪ ᮃᮌᮥᮀ ᮍᮝᮤᮒᮔ᮪ ᮑᮤᮃᮕ᮪ᮊᮩᮔ᮪ ᮗᮧᮎ᮪ ᮓᮤ ᮘᮒᮗᮤᮃ ᮓᮤᮔ |᮱᮶᮲᮵|, ᮃᮔ᮪ᮏᮩᮔ᮪ᮔ ᮙᮛᮦᮔ᮪ᮒᮂᮊᮩᮔ᮪ ᮘᮥᮕᮒᮤ-ᮘᮥᮕᮒᮤᮔ ᮓᮤ ᮕᮢᮤᮃᮍᮔ᮪ ᮊᮀᮌᮧ ᮄᮜᮥᮘᮤᮅᮀ. ᮠᮜ᮪ ᮄᮉ ᮑᮘᮘ᮪ᮊᮩᮔ᮪ ᮘᮦᮔ᮪ᮒᮨᮔ᮪-ᮘᮦᮔ᮪ᮒᮨᮔ᮪ ᮕᮨᮔ᮪ᮓᮕᮒ᮪ ᮓᮤ ᮃᮔ᮪ᮒᮝᮤᮞ᮪ ᮊᮨᮕᮜ ᮓᮤᮞ᮪ᮒᮢᮤᮊ᮪, ᮅᮒᮙᮤᮔ ᮃᮔ᮪ᮒᮝᮤᮞ᮪ ᮓᮤᮕᮒᮤ ᮕᮔᮆᮊᮔ᮪ ᮞᮛᮨᮀ ᮞᮤᮍᮕᮨᮁᮘᮀᮞ. ᮃᮓᮤᮕᮒᮤ ᮕᮔᮆᮊᮔ᮪ ᮠᮧᮚᮧᮀ ᮑᮨᮛᮀ ᮞᮌᮔ᮪ᮎᮀ-ᮌᮔ᮪ᮎᮀᮔ, ᮞᮒᮩᮃᮎᮔ᮪ ᮗᮧᮎ᮪ ᮘᮩᮊᮤ ᮊᮤᮃᮒ᮪. ᮞᮙᮨᮔ᮪ᮒᮝᮤᮞ᮪ ᮆᮒ, ᮞᮤᮍᮕᮨᮁᮘᮀᮞ ᮊᮌᮥᮍᮔ᮪ ᮕᮨᮔ᮪ᮓᮕᮒ᮪ ᮚᮦᮔ᮪ ᮜᮀᮊᮥᮀ ᮞᮆ ᮅᮕᮙᮤ ᮕᮞᮥᮊᮔ᮪ ᮊᮀᮌᮧ ᮍᮤᮃᮒ᮪ᮊᮩᮔ᮪ ᮠᮩᮜ ᮜᮧᮌᮤᮞ᮪ᮒᮤᮊ᮪ ᮞᮒᮩᮃᮎᮔ᮪ ᮃᮀᮊᮒ᮪ ᮑᮨᮛᮀ.

## ᮌᮥᮌᮥᮁᮔ ᮃᮓᮤᮕᮒᮤ 
ᮕᮙᮥᮞ᮪ᮒᮥᮍᮔᮔ, ᮃᮓᮤᮕᮒᮤ ᮕᮔᮆᮊᮔ᮪ ᮒᮤᮝᮞ᮪ ᮓᮤᮔ ᮱᮶᮲᮵ ᮙ᮪. ᮞᮜᮤᮛ ᮘᮥᮕᮒᮤ ᮝᮓᮔ ᮓᮤᮕᮜᮤᮓ᮪ᮊᮩᮔ᮪ ᮊ ᮝᮠᮔ᮪ᮒᮨᮔ᮪ ᮎᮤ ᮙᮥᮔ᮪ᮒᮥᮁ. ᮞᮕᮛᮔ᮪ᮒᮧᮞ᮪ ᮊᮕᮨᮔ᮪ᮓᮊ᮪ ᮊᮥ ᮕᮨᮍᮤᮊᮥᮒ᮪ᮔ, ᮃᮔ᮪ᮏᮩᮔ᮪ᮔ ᮒᮨᮛᮞ᮪ ᮓᮤᮊᮥᮛᮨᮘ᮪ᮊᮩᮔ᮪ ᮓᮤ ᮞᮤᮒᮥᮞ᮪ ᮊᮛᮀᮊᮙᮥᮜᮡᮔ᮪. ᮃᮓᮤᮕᮒᮤ ᮕᮔᮆᮊᮔ᮪ ᮓᮤᮌᮨᮔ᮪ᮒᮧᮞ᮪ ᮊᮥ ᮕᮥᮒᮢᮔ, ᮅᮏᮀ ᮕᮥᮁᮘ, ᮃᮔᮥ ᮊᮌᮥᮍᮔ᮪ ᮌᮨᮜᮁ ᮓᮤᮕᮒᮤ ᮄᮙ᮪ᮘᮔᮌᮛ ( ᮱᮶᮲᮵ - ᮱᮶᮳᮶ ). ᮓᮤᮎᮛᮤᮇᮞ᮪ᮊᮩᮔ᮪, ᮞᮘᮧᮒ᮪ ᮊᮏᮓᮤᮃᮔ᮪ ᮄᮉ ᮞᮤᮍᮕᮨᮁᮘᮀᮞ ᮒᮨᮛᮞ᮪ ᮍᮜᮤᮂᮊᮩᮔ᮪ ᮊᮨᮁᮒᮘᮥᮙᮤ ᮊ ᮘᮧᮏᮧᮍᮣᮧᮕᮀ, ᮃᮚᮩᮔ ᮘᮔ᮪ᮏᮁ ᮊᮧᮜᮧᮒ᮪. ᮊᮥᮙᮁᮌᮤ ᮆᮒ, ᮊᮨᮁᮒᮘᮥᮙᮤ ᮓᮤᮞᮨᮘᮒ᮪ ᮇᮌᮦ ᮊᮘᮥᮕᮒᮦᮔ᮪ ᮘᮧᮏᮧᮍᮣᮧᮕᮀ, ᮞᮛᮨᮀ ᮙᮍᮢᮥᮕᮤ ᮎᮤᮊᮜ᮪ ᮘᮊᮜ᮪ ᮊᮧᮒ ᮘᮔ᮪ᮏᮁ.

## ᮛᮦᮖᮦᮛᮦᮔ᮪ᮞᮤ
Sastra Bandingan

**Sastra bandingan** atawa *literary comparative*.  Sastra bandingan miboga pancén pikeun maluruh sakurang-kurangna dua novél anu béda. Aya sababaraha hal anu miboga pakait jeung istilah sastra bandingan. Kahiji, ieu istilah dipaké pikeun studi sastra lisan, umumna dina kamekaran carita rayat. Kadua, istilah sastra bandingan dipaké pikeun maluruh ngeunaan patula-patalina dua karya sastra atawa leuwih. Tapi inohong  anu kawéntarna nyaéta Abel Francois Villeman jeung Ampere kalawan gelar “*Bapak Sastra Bandingan*”;
# maluruh téma hiji karya;
# maluruh gerakan atawa loyogna hiji karya.
# nganalisis karyana.

Tina pedaran di luhur, panalungtik bisa milih anu luyu jeung objék garapan panalungtikan. Widang kajian sastra bandingan dibagi dumasar sababaraha sawangan pikeun ngalarapkeun tiori kana prakték.

##### Kajian anu sipatna komparatif 
Ieu widang miboga fokus kana téks sastra anu rék dibandingkeun. Ieu ulikan mangrupa léngkah munggaran ayana sastra bandingan, sarta dianggap pangpentingna. Nu diulikna bisa pangaruhna atawa sasaruaanana. Biasa anu dianalisisna unsur-unsurna tapi bisa ogé téks anu sarua tina wanda téks anu béda.

**Kajian anu sipatna historis**

Kasang tukang tina ieu kajian nyaéta sisi sajarah tina gelarna éta karya. Ieu ulikan museur kana ajén-ajén historis nu jadi kasang tukang ayana hiji téks jeung téks séjénna, atawa antara téks di hiji tempat jeung asupna ka tempat séjén.

**Kajian bandingan téoritik**

Panalungtikan nu sipatna téoritik mangrupa ulikan dina konsép, kriteria, watesan atawa aturan-aturan dina widang sastra. Upamana konsép ngeunaan aliran, *genre,* bentuk, téori atawa kritik sastra.

##### Kajian antar disiplin élmu 
Téks sastra réa nu eusina patali jeung élmu séjén. Upamana waé dina wawacan aya nu eusina agama, seni, hukum, ékonomi, sajarah, *pertanian*, tetekon hirup, jeung sajabana. Ku kituna éta téks bisa dibandingkeun jeung élmu nu patali jeung eusi éta téks.

## Daftar Référénsi
Sandi Morse

jmpl|369x369px|Sandi Morse**Sandi morse** nyaéta pakakas pikeun ngirimkeun télégram. Sandi morse mangrupa sistim alih wahana hurup, angka, jeung tanda baca ngagunakeun kode-kode husus. Ieu sandi téh diciptakeun ku Samuel F.B. Morse jeung Alfred Vail taun 1835. Sandi morse mindeng digunakeun dina kagiatan pramuka. Udaganana, sangkan manusa leuwih babari nalika rék babagi béwara. Samuel Morse miboga éta ide nalika manéhna lalayaran jeung kulawargana di bulan Oktober taun 1832.

Di tahun 1837, Samuel Morse papanggih jeung dua babaturanana nyaéta Leornardo Gale jeung Alfred Vail.
* Méré béwara anu sipatna rusiah:

## Angka 
Alih wahana wangun angka kana wangun sandi morse:

## Daftar Référénsi
Ilia II

**Ilia II** (Georgian: ილია II), ogé ditarjamahkeun salaku Ilya atanapi Elijah (lahir 4 Januari 1933), nyaéta Catholicos-Patriarch of All Georgia sareng pamimpin spiritual Garéja Ortodok Georgia. Anjeunna sacara resmi ditata salaku Catholicos-Patriarch of All Georgia, Uskup Agung Mtskheta-Tbilisi sareng Metropolitan Bishop Bichvinta sareng Tskhum-Abkhazia, His Holiness and Beasalam Ilia II.
Walot

***Walot***; (*Brucea javanica*) nyaéta tutuwuhan anu asalna tina kulawarga *simaroubaceae*. Sakabéh bagéan tangkalna mibanda rasa pait malahan matak weureu (racunan), sanajan kitu ieu tutuwuhan bisa dimangpaatekun pikeun ubar. Utamana ngubaran malaria, disentri, jeung miceun waé.

## Ciri mandiri 
Tangkalna ngarungkun, jangkungna kurang leuwih 1-2,5 m, baruluan kelirna konéng. Bisa ogé disebut tangkal leutik, tutuwuhan ieu mun diantepkeun  jangkungna bisa nepika 10  m. Daunna tunggal, tulang daun kawas cucuk lauk, jumlah anak daunna 5-13, perenahna pasingareup-singareup, kalawan ngéntép kawas *spiral*. dan Guinea Baru. Baheula, di Kalimantan Tengah jeung Sulawesi Kidul ieu tutuwuhan téh loba kapanggih hirup. Kiwari, ieu tutuwuhan jarang kapanggih. Di sabudeureun Jakarta, Depok,jeung Bekasi, ieu tutuwuhan kapanggih hirup di kebon-kebon anu bogana arusaha dina widang jamu.

Di Indonesia, tutuwuhan ieu hirup ngarungkun malahan dijadikeun pager hirup. Tutuwuhanieu bisa direkahkeun ku jalan dipelakeun bijina. Tangkal walot remen katempo hirup di tempatanu negrak, saperti: leuweung *sekunder* tegalan, malahan di daérah anu taneuhna loba mibanda keusik sarta apu ieu tutuwuhan bisa hirup kalawan subur. Ogé bisa hirup di daérah anu iklimna garing atawa baseuh, muson jeung jemlek, hingga 1-500 mdpl.

## Mangpaat jeung kagunaan 
kiri|jmpl|Walot
Sacara émpiris walot mibanda hasiat pikeun nurunkeun kadar gula getih anu ngarandapan gering *diabétes melitus*. Akarna dimangpaatkeun pikeun ngubaran malaria, weureu kadaharan, jeung galingging. Daunna dimangpaatkun pikeun ngubaran nyeri cangkéng.

## Kandungan kimia 
Walot mibanda : *brusamarin, kosamin, yatanin, brusealin*, glukosa, jeung *yatanosida* A jeung B. Tutuwuhan ieu ogé mibanda  *fenol* (kayaning *brusenol*, jeung *asam bruseoleat*) Dina sikina ibanda *brusatol*, jeung  *brusein* A,B,C,D,E,G, jeung H. Daging buahna mengandung minyak lemak, asam oleat, asam linoleat, asam stearat, dan asam palmitoleat. Buah dan daunnya mengandung tanin.

Ditalungtik, *kosamin* dina *dosis* saeutik hasilna *emetokatartik* jeung *kolagoga*. Bisa ngabasmi *nematoda* jeung *taenia* anu aya dina anjing. Sarta mibanda sipat antibiotik, jeung  yingkahan darah kentel. Ngan baé, dina dosis anu gedé, ieu mangrupa racun anu matih tur bahaya. *Yatanin* ipikanyaho mibanda sipat *protozoasidal* *(pembunuh protozoa)* anu henteu aya éfék sampingna. *Yatanosida* anu *diisolasi* dina taun 1945 ngabalukarkeun réaksi keracunan parna malahan bisa ngabalukarkeun sato anu jadi uji coba bakal paéh.  University of North Carolina (AS) menemukan zat yang bersifat anti-leukemia dari biji buah makasar, seperti bruseosida dan brusein. Universitas London mengisolasi zat sitostatik (bruceolid, seperti bruseolid-A) dari akar, buah, dan pepagan buah makasar yang didapati dari Fiji.

Di Kalimantan, siki buahna didahar pikeun ngubaran nyeri beuteung atawa peujit murilit. Sedangkan, lumatan buah makasar di Masyarakat kampung Gunung Dieng, Wonosobo, sikina ngahaja dibebek tuluy ditinyuh diinum mangrupa gaganti kopi. 

## Dicutat tina 
;Bibliografi

* 
* 
* 
*
Lampeni

***Lampeni***; *Ardisia elliptica* nyaéta tutuwuhan anu asalna tina kulawarga Primulaceae . Ieu tutuwuhan loba kapanggih di  India, Sri Lanka, Indochina, Malaysia, Indonesia jeung New Guinea. Tutuwuhan ieu gancang gedéna sarta mibanda kembang anu éndah, ku kituna ieu tutuwuhan remen ngahaja dipelak pikeun hiasan di buruan. 

## Spésiés 
*Ardisia solanacea* jeung *Ardisia humilis* ku sababaraha ahli botani dianggap sarua spésiés na jeung *Ardisia elliptica*. 

Di alam liar ieu  tutuwuhan buahan dina umur 2-4 taun, sedengkeun di kebon anu ngahaja dipelak dina umur 1-2 taun geus mimiti buahan. Tutuwuhan déwasa di leuweung anu kasorot ku panonpoé bisa buahan nepi ka 400 siki. Buahna laleutik gampang dihakan an ku manuk-manuk anu sok ngakuan bungbuahan, ku cara kitu ieu tutuwuhan bisa gancang narékahan ka mana-mana. 

## Dicutat tina 
Kategori :Tutuwuhan tropis 
Kategori :Tutuwuhan hias 
Kategori :Primulaceae
Kapal pangancur Jepang Hayashio

mangrupikeun kapal kalima tina 19 pangancur kelas Kagerō anu diwangun pikeun Angkatan Sagara Kakaisaran Jepang di akhir taun 1930-an dina Program Maru San Keikaku.

## Latar 
Pangancur kelas Kagerō sacara lahiriah ampir identik sareng kelas Asashio samemehna, kalayan paningkatan anu dilakukeun ku arsiték angkatan sagara Jepang pikeun ningkatkeun stabilitas serta ngamangpaatkeun kalungguhan téknologi torpédo Jepang. Kapal-kapal kelas Kagerō dirarancang pikeun ngiringan kakuatan narajang utama Jepang dina siang jeung wengi ngalawan Angkatan Sagara Amérika Serikat nalika maju ngalangkungan Samudra Pasifik, numutkeun proyéksi strategis angkatan sagara Jepang. Sanaos mangrupikeun salah sahiji kelas kapal pangancur paling kuat di dunya nalika réngsé, ngan hiji anu salamet tina Perang Dunya II.

*Hayashio* diwangun Perusahaan Dok Uraga dina 30 Juni 1938 jeung diluncurkeun dina 19 April 1939. Kapal ieu ditugaskeun dina 31 Agustus 1940 sareng diparéntah ku Létnan Kolonél Wakahito Yamakuma.

## Karier
Salila Perang Dunya II, *Hayashio* parantos kalibet dina perang/operasi ieu:
* Merangan Pearl Harbor
* Kampanye Filipina (1941-1942)
* Kampanye Hindia Walanda
* Perang Midway
* Merangan Samudra Hindia
* Perang Kapuloan Solomon Wétan
* Tokyo Éksprés
* Perang Kapuloan Santa Cruz
* Perang Sagara Guadalkanal

Dina 24 Nopémber 1942, *Hayashio* kakeunaan merangan kapal udara milik Pasukan Udara Angkatan Darat Amérika Serikat jeung kabeuleum. Kapal éta ditorpédo ku  di Tanjung Guna, Teluk Huon () sabab rusak parah. *Hayashio* dikaluarkeun tina daptar angkatan sagara dina 24 Désémber 1942.

## Tingali ogé 
* Daptar kapal Angkatan Sagara Kakaisaran Jepang

## Rujukan 
## Tumbu kaluar 
* CombinedFleet.com: Kapal pangancur kelas *Kagero*
Alap-alap coklat

**Alap-alap coklat** () nyaéta hiji manuk pamangsa/*prédator* anu asalna tina kulawarga *accipitridae*. Ieu manuk mimiti diguar ku  Nicholas Aylward Vigors jeung Thomas Horsfield dina taun 1827.

## Ciri mandiri 
jmpl 
Manuk ieu kagolongkeun manuk gedé, 
panjang awakna 41-53 cm. Bulu palebah luhur jeung handap awakna borontok coklat. Bulu-bulu dina pundukna katempo henteu méres malah saliwat mah kawas acak-acakan. Ieu kaayaan méh sarua jeung alap-alap tina spésiés anu séjén, Cékér kelirna semu héjo. .

## Kabiasaan hirup
Remen katempo eunteup dina dahan anu negrak, utamana anu doyong nyingareupan kanu lega. 
Moro hakaneun sarupaning sasatoan anu aya di luhureun taneuh, kayaning : Manuk leutik, beurit , oray , kadal , jeung sajabana. 
Mangsa keur hiber jangjangna mébér rada kaluhur, ngalayang kakalayangan antaré/alon naker..

## Ngaran séjén 
* Basa Indonesia = Alap alap Coklat..
* Basa Italia = *Falco bruno*.. Di Australia, ieu manuk kapanggih hirup di sakabéh Buana. 

## Kahakanan 
Kahakanan manuk alap alap coklat kayaning mamalia leutik, gegeremet, reptil jeung manuk leutik..

## Galeri 

Image:Falco berigora.jpg|Gambar rékaan John Gould
Image:Brown falcon1444.jpg|Potrét manuk alap-alap coklat
Image:Brown falcon whole body444.jpg|Alap-alap coklat
File:Falco berigora -Phillip Island, Victoria, Australia -flying-8 (1).jpg|Terbang di Victoria, Australia
Image:Brown Falcon pikedale.ogv|Video alap-alap coklat di Pikedale, S. Queensland

## Dicutat tina 
## Tutumbu ka luar 
* Monsoon Studio 
* BirdLife
* IUCN Redlist 

Kategori :Sasatoan
Palangka sriman sriwacana

Dina cutatan Carita Parahiyangan sapertos kieu:

“Anu Susuktunggal inyana nu nyieuna palangka Sriman Sriwacana Sri Baduga Maharajadiraja Ratu Haji di Pakwan Pajajaran nu mikadatwan Sri Bima Punta Narayana Madura Suradipati, inyana Pakwan Sanghiyang Sri Ratu Dewata. "

       Hartina:

*       "Sang Susuktunggal nyaéta anu ngadamel tahta Sriman Sriwacana (pikeun) Sri Baduga Maharaja, ratu penguasa di Pakuan Pajajaran anu dumuk di istana Sri Bima Punta Narayana Madura Suradipati, nyaéta istana Sanghiyang Sri Ratu Dewata."*

Palangka Sriman Sriwacana mangrupikeun batu ukuran 200 x 160 x 20 cm, kanggo tempat panobatan anu bakal janten raja ti kulawarga karajaan Sunda, dina tradisi monarki Tatar Pasundan. 

Palangka Sriman Sriwacana sorangan ayeuna tiasa dipendakan di payuneun tilas Istana Surosowan di Banten. Kusabab ngagurilap, urang Banten nyebatna watu gigilang. Kecap gigilang hartosna ngagurilap atanapi hérang, hartosna sami sareng kecap Sriman.

Kecap palangka umumna ngandung hartos korsi (Sunda, pangcalikan), anu sacara kontekstual hartosna tahta pikeun karajaan. 

Dina hal ieu, tahta penobatan mangrupikeun korsi khusus anu dianggo ngan ukur dina upacara penobatan. Éta di luhur palangka yén raja (calon) raja diberkahan (diwastu) ku imam pangluhurna. Tempatna aya di kabuyutan karajaan, henteu di jero karaton. 

Numutkeun tradisi, tahta éta didamel tina batu sareng digosok kalayan bérés lemes sareng ngagurilap.

Batu Tahta sapertos kieu biasana disebat batu pangcalikan atanapi batu ranjang (upami kabeneran dilengkepan ku suku sapertos balai biasa). 

Batu pangcalikan tiasa dipendakan, contona di makam kuno caket Situ Sangiang di Desa Cibalanarik, Kacamatan Sukaraja, Tasikmalaya sareng di Karang Kamulyan, urut pusat Karajaan Galuh di Ciamis. 

Sedengkeun Batu Ranjang nganggo anu aya ukiranana tiasa dipendakan di Désa Batu Ranjang, Kacamatan Cimanuk, Pandeglang (dina plot sawah anu dihapit ku tangkal).

Ahir jaman Pajajaran taun 1579 Maséhi dicirian ku kabawana Palangka Sriman Sriwacana, korsi nalika hiji raja dinobatkeun, ti Pakuan dugi ka Surasowan di Banten ku pasukan Maulana Yusuf. 

Batu ukuran 200 x 160 x 20 cm kedah dibawa ka Banten kusabab tradisi politik dina waktos éta meryogikeunana. Mimiti ku dibawana Palangka, teu mungkin deui Pakuan janten dinobatkeun janten raja énggal. 

Kadua, ku gaduh Palangka, Maulana Yusuf ngaku janten "sah" panerus kakawasaan Pajajaran kusabab nini buyutna nyaéta putri Sri Baduga Maharaja.

Sedengkeun atribut karajaan Pajajaran sacara resmi dihaturkeun ka Karajaan Sumedang Larang ku opat Kandaga Lante.