open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lomari

thumb|Lomari baju
**Lomari** nyaéta kotak dialus-alus paranti panyimpenan papakéan, parabotan anu teu dipaké. Sok disebut **alamari** atawa **lamari** .

## **Gambaran**
Biasana lomari sok aya kacaan, kaca lomari nu di gigireun jeung pantona maké kaca nepi ka saeusi lomari bisa témbong ka luar, osok disebut ogé prongkas
# Lomari buku  
Cara milih lomari beusi (brankas) :
* Pilih lomari beusi anu ukuranan saluyu jeung barang anu rék di tendeunna, ulah milih brankas anu ukurana pas-pasan dina artian leutik teuing atawa meujeuh bisi ngarusak kana barang anu rék di tendeun.
* Pilih brankas anu bobot beuratna beurat pisan, sangkan teu bisa dipaling atawa di angkut ku nu maling.
* Pilih brankas anu anti panas jeung seuneu, ku sabab loba brankas anu babari kaduruk jeung henteu tahan panas.
* Pilih brankas anu bisa diubah-ubah kodeu koncina, sangkan leuwih aman bisi geus kanyahoan éta kodeu nu saméméhna.

## catetan
Debus Garut

**Debus Garut** nyaéta salah sahiji kasenian tradisional rahayat Jawa Barat anu perenahna di Pameungpeuk Kabupatén Garut, ayana ieu kasenian téh dina abad ka-13 ku salah saurang inohong penyebar Agama Islam, nalika di daérah éta encan mikawanoh kana ajaran agama Islam. Inohong anu nyebarkeunna téh sok disebut **Mama Ajengan**.

## Étimologi
Debus asal tina kecap **gedébus**, ngaran pakakas anu seukeut anu bahana tina beusi anu beulah sisina seukeut.

## Rujukan
Bandar Udara Internasional Rafik Hariri

**Bandara Internasional Rafik Hariri**  (Basa Arab: مطار رفيق الحريري الدولي) mangrupa bandar udara nu aya di bagian kidul Béirut, Libanon, jeung mangrupa sahiji-hijina bandara komérsial nu gawé di nagara ieu. Bandara ieu mangrupa pangkalan ti maskapé nasional Libanon, Middle East Airlines (Méa). Bandara ieu ogé mangrupa pangkalan pausahaan pangangkutan kargo Trans Mediterranean Airways (TMA Cargo). Ngaranna dicandak ti nami pangusaha jeung urut perdana menteri Libanon, Rafik Hariri.

## Tumbu kaluar 
*  Loka resmi Bandara Internasional Rafik Hariri
Ramdhani Qubil AJ

**Ramdhani Qubil AJ** () nyaéta hiji palakon jeung palawak Indonésia. Anjeunna katelah minangka *Jambrong* dina sérial TV, *Lorong Waktu*. Anjeunna ogé maénkeun peran minangka Madit Musyawarah di sinetron *Islam KTP*.

## Sinematografi 
* "*Lorong Waktu*"
* "*Baim Anak Sholeh*"
* "*Mengintip Surga*"
* "*Para Pencari Tuhan*"
* "*Islam KTP*"

## Filmografi 
* "*Selendang Rocker*" (2009)

## Iklan 
* Marimas

## Tumbu kaluar 
* Warta
Dano Van

thumb|270px|Dano Van ti antariksa, Séptémber 1996.
[thumb|270px|right|Dano Van, foto [Landsat.]]

**Dano Van** (Turki: **Van Gölü**, Arménia: **Վանա լիճ**) mangrupa dano nu panggedéna di Turki, aya di bagian wétan nagara éta.

Dano ieu mangrupa dano cai asin jeung aslina téh gunung api nu geus paéh. Dano ieu narima cai ti wahangan-wahangan di sakurilingna. Panjang dano Van nyaéta 120 kilométer, jeung lébarna nyaéta 80 kilométer. Legana nyaéta 3.755 km² jeung aya dina 1.719 méter luhureun laut.

## Tempo ogé 
* Propinsi Van nu aya di gigir wétan dano ieu.

## Tumbu kaluar 
* Dano Van
Organisasi pikeun Kaamanan jeung Sabilulungan di Éropa

**Organisasi pikeun Kaamanan jeung Sabilulungan di Éropa** ( ) mangrupa organisasi antarpamaréntah kaamanan panggedéna di dunya. Tujuanna kaasup masalah kawas ngadalian pakakas, hak asasi manusa, kabébasan pérs, jeung pamilihan adil. Kalobaannana ti 3.500 stafna ngagawé di lapangan, jeung kira-kira 10% di kantor puseur.

OSCE mangrupa hiji organisasi *ad hoc* dina Piagam Sarikat Bangsa-Bangsa (Bab VIII), jeung ditujukeun dina pangélingan awal, panyegahan konflik, manajemén krisis jeung réhabilitasi saenggeus konflik. 56 nagara anggotana asalna ti Éropa, Kaukasus, Asia Tengah, jeung Amérika Kalér jeung ngawengku sabagian beulah bumi kalér. Diwangun dina Perang Tiis salaku forum Wétan-Kulon.

## Sarikat Bangsa-Bangsa 
OSCE nganggap manéhna hiji organisasi régional dina Piagam Sarikat Bangsa-Bangsa Bab VIII jeung mangrupa hiji panénjo Majelis Umum Sarikat Bangsa-Bangsa. Pingpina mibanda pancén masihan laporan rutin ka Déwan Kaamanan Sarikat Bangsa-Bangsa.

## Nagara anggota 
### Mitra sabilulungan 
## Catetan suku 
## Tempo ogé 
* Éropa
* Déwan Éropa
* Uni Éropa

## Pranala luar 
* Official website of the OSCE
* OSCE Handbook  (full version with hyperlinks to key documents)
* OSCE The U.S. Mission to the OSCE
* OSCE The OSCE Mission to Bosnia and Herzegovina
* OSCE POLIS  Policing OnLine Information System
* Open Directory Project - OSCE directory category
* [United States Institute of Peace(https://su.wikipedia.org/wiki/United_States_Institute_of_Peace) online training course for OSCE]  required for U.S. citizens hired by the Organization. Provides a detailed outline of the OSCE, with additional modules on éach major aréa that it is involved in. Website freely available, but tests only given to those who have submitted applications.
* ODIHR OSCE's Office for Democratic Institutions and Human Rights
* OSCE Representative on Freedom of the Media 
* OSCE eLearning unit  créated by ISRG - University of Innsbruck
Téko

thumb|Téko
**Téko** nyaéta wadah cai anu bisa dijingjing ka mamana. Asalna tina basa Cina. Téko osok dipaké paranti nganteuran cai nginum biasana cai entéh, nganteuran ka jalma-jalma anu eukeur gawé di sawah atawa kebon jst. Téko biasana aya gagang paranti panyepenganana pikeun ngajingjing.
# Téko taneuh liat, téko ieu alusna dipaké jinis téh Oolong.

## Cara ngaleungitkeun kokotor dina téko 
Téko ilaharna sok dipaké wadah cai entéh, lila kalilaan téko téh sok jadi kotor alatan urut entéh anu napel warnana. Salian ku lebu bisa ku kulit jeruk nipis. Carana asupkeun beulahan kulit jeruk nipis kana jero téko tuluy digolakeun, sanggeus kitu pareuman éta kompor antepkeun salila sajam.

## Sumber Rujukan
Baso

200px|thumb|baso
**Baso** mangrupa angeun nu dibukuran emih atawa mihun maké daging baruleud sagedé-gedé kaléci. Baso téh asalna ti Tiongkok. Biasana dipidangkeun maké saos, kécap, jeung sambel. Baso téh mangrupa salah sahiji kadaharan nu ngandung protein. Baso dipikaresep pisan ku balaréa, utamana mah ku awéwé, ku sabab baso nu maké saos, sambel jeung kécap kacida segerna. Baso biasana dijual maké gorobag surung atawa aya ogé ditempat nu matuh. Hargana kahontal ku balaréa, ku sabab kitu baso téh geus jadi kadaharan sapopoé masarakat Indonésia.

## Cara nyieun
Pikeun nyieun baso téh, sadiakeun bahan-baanna, saperti daging sapi, tipung aci, baking soda, jeung endog katut ditambahan es batu. Pikeun bungbuna, lemeskeun bawang beureum, bawang bodas, uyah jeung pécin saperluna nepi ka karasa pas, gumantung kana kahayang, bisa ogé ditambahan pedes saperluna.

Prak-prakan nyieun basona mah, campurkeun daging sapi, tipung aci jeung baking soda, endog sarta bungbu anu geus dilemeskeun, tuluy giling nepi ka lemes, bari ngagiling tambahan ku és batu saeutik-saeutik nepi kalemes tuluy rawatan. Taheurkeun cai dina panci nepi ka ngagolak, tuluy adonan baso nu tadi dibuleud-buleudkeun sakahayang tuluy asupkeun kana cai anu ngagolak téa, tungguan nepi ka basona ngararambang tuluy jait, tiiskeun. Bahan-bahan pikeun ngabungbuan cai basona nyaéta cai saperluna (ci kaldu tulang sapi),1 sdt pedes, bawang bodas, pécin, uyah saperluna. Kabéh bahan-bahan nu tadi dilemeskeun tuluy tumis maké minyak saeutik nepi ka seungit tuluy tambahkeun ka cai atawa kaldu sapi anu geus ngagolak saméméhna pamungkas asupkeun baso. Sabada éta siapkeun mangkok sarta mie konéng, soun atawa bihun,  sosin tuluy asupkeun baso jeung caina, tong poho tambahan ku saos,kecap jeung sambel

## Rujukan
Huma

]]

**Huma** nyaéta tempat melak paré di pasir, lain di sawah. Pare anu dipelakna husus keur dipelak di darat. Taneuh huma dina masarakat tradisional Sunda biasana dikokolakeun salila hiji nepi ka tilu taun. Prosés éta lumangsung sacara tuluy-tinuluy.
Unggal geus panén di huma patani nyieun lahan anyar atawa ngagarap taneuh huma nu séjén nu geus balik deui ka asal, tapi kaayaan geus robah.
Naskah Carita Parahyangan nyebutkeun lahirna lima urang titisan Panca Kusika, nyaéta Sang Mangukuhan, Sang Karungkalah, Sang Katungmaralah, Sang Sandanggreba, sarta Sang Wretikandajun.
*“... Sang Mangukuhan njieun manéh panghuma, Sang Karungkalah njieun manéh panggerek, Sangkatungmaralah njieun manéh panjadap, Sang Sandanggreba njieun manéh padagang”*.

Hartina:“... Sang Mangukuhan jadi tukang ngahuma , Sang Karungkalah jadi tukang moro , Sang Katungmaralah jadi tukang sadap (nu nyieun gula beureum ti nira enau), Sang Sandanggreba jadi tukang dagang”.
Ieu némbongkeun yén ngahuma, moro, jeung nyadap nyaéta jenis-jenis pakasaban sarta jadi kabiasaan masarakat Sunda dina jaman baheula
## Prak-prakan Ngahuma 
Sacara umum, kagiatan ngahuma bisa dikelompokeun jadi 5 tahap, anu dina saban tahapannya sok dibiruyungan jeung upacara selamatan sangkan usaha tatanén teu nyanghareupan bangbalu atawa keuna ku hama.
# Ngabuka leuweung anu baris dipaké minangka ladang ku cara ngabersihkeun jukut atawa tatangkalan nu aya. Dina masarakat Sunda pakasaban ieu disebut kalayan istilah **nyacar**. Pakasaban ieu biasana dipigawé ku lalaki kalayan ngagunakeun pakakas antara séjén bedog sarta parang. 
# Motongan tangkal badag kalayan ngagunakeun kampak, patik, atau baliung (sajénis kampak badag). Saterusna, dipigawé pembakaran sésa régang kai sarta taneuh leuweung anu geus dituar pikeun ngagancangan prosés burukna sakaligus ngarahkeun zat nutrisi taneuh (mangrupa lebu leuweung anu geus dibeuleum) dina pepelakan nu ngahasilkeun pangan anu geus dipilih, ku kituna sampurnana prosés ngabakar jadi penting pikeun nangtukeun hasil panén. Sanggeus dibeuleum, biasana taneuh henteu langsung disambut, tapi diingkeun sababaraha jam nepi ka taneuh jadi tiis. 
# Melak binih mangrupa pepelakan biji-bijian sarta padi-padian. Di tatar Sunda, pakasaban ieu dipikawanoh kalayan istilah **ngaseuk**, ku cara ngabolongan taneuh pikeun melak binih ku aseuk (pakakas mangrupa iteuk kai kalayan panjang kira-kira 1.5méter sarta tungtung anu dijieun rada runcing).  Kagiatan ieu dipigawé ku lalaki sarta wanoja, pepelakan anu dipelak sajaba jenis biji-bijian sarta padi-padian, dipelak ogé kacang-kacangan sarta jagong. 
# **Ngoyos** atawa lahan tina jukut-jukut anu tumuwuh di kira-kira pepelakan sabot nungguan mangsa panén salila 3-4 bulan saterusna. Dina awalna, pahuma ngan ngagunakeun leungeun waé sabot menyiangi jukut, tapi sanggeus aya perkembangan pakakas mangrupa pacul sarta kored (pacul leutik), mangka pahuma ngagunakeun pakakas dina ngaseuk sarta ngoyos. 
# mangsa panén. Pakasaban panén biasana dipigawé ku para wanoja sacara gotong royong, sedengkeun lalaki mibanda tugas ngunjalan hasil panén ka imah séwang-séwangan.

## Rujukan
Keris

thumb|200px|right|Keris
**Keris** nyaéta ngaran pakarang kabangsaan, paranti nubles, sok dialus-alus dijieun perhiasan.  Pakarang anu seukeut anu dijieun tina pamor atawa logam. Baheula mah keris jadi pakarang keur perang atawa gelut ngalawan musuh, tapi ayeuna keris leuwih difungsikeun jadi benda pusaka anu dikoléksi lantaran hobi atawa dianggap jimat sabab dipercaya salaku benda karamat anu miboga kakuatan gaib.

## Bahan keris
Bahan pikeun nyieun keris asalna tina *pamor* (benda padat anu asalna ti luar angkasa), aya tilu macem pamor di antarana; **pamor météorit** (anu ngandung beusi jeung nikel), **siderit** (ngandung besi), jeung **aérolit** (sarupa batu, disebut *batu pamor*). Keris dijadikeun pakarang khas diunggal daérah di Indonésia. Peran sosial dina kontéks sistem budaya ahirna mah leuwih dominan dibandingkeun jeung fungsi téhnisna minangka pakarang keur nubles. Pamahaman kana istilah-istilah ieu aya  mangpaatna dina prosés neuleuman pangaweruh ngeunaan keris.

## Cara mikeun keris
Cara mikeun keris, anu mikeunna nyekel tungtungna, jeung anu narima kudu narima landéanna, lamun tibalik anu mikeun dianggap ngarempak. Pangantén lalaki saméméh munjungan (sungkem) kudu neundeun heula kerisna.

## Rujukan
Opak

**Opak** nyaéta kadaharan tina béas ketan. Cara ngolahna bagenyel digepeng-gepeng nepi ka jadi ipis pisan, sagédé-gédé piring terus dipoé nepi ka garing, di daharna sanggeus didéangkeun atawa digoréng nepi ka beukah.

## Cara Nyieun Opak
prosés nyieuna kaasup sederhana namung kudu miboga kaparigelan. Sangkan hasil opak téh ngeunah kudu ngaliwatan prosés nyieuna kawilang lila. Sanggeus asak di asupkeun kana dulang tuluy ditutuan ku halu bari dicampuran sambara. Sambarana nyaéta uyah jeung cipati. Sanggeus adonan jadi disebutna **jengél** atawa **jangggél**. Tuluy  diléot sina baruleud ipis bari didadasaran ku samak lempit. Sanggeus kitu dipoé nepi ka garing. Biasana dipoé dina ayakan, opak anu geus garing disebut **babanggi**.  Lamun geus garing prosés terahir nyaéta dibeuleum. Dibeuleumna saperti saté ku sabab opak di tojoskeun kana kawat saperti saté. Opak dianggap asak lamu geus beukah jeung warnana semu konéng.

## Rupa-Rupa Opak
# Opak Beureum 
# Opak Bodas 
# Opak Sampeu
# Opak Jepit
# Opak Ketan
# Opak Beuleum

## Rujukan
Musium

thumb|right|200px|musium textil

**Musium** atawa muséum nyaéta gedong pikeun nongtonkeun rupa-rupa barang kuna atawa kahot, ari di Jakarta sok disebut Gedong inten atawa Gedong Gajah.
## Rupa-Rupa Musium 
### Numutkeun asal koléksi 
* Musium Umum, nyaéta musium anu koléksina téh aya patalina kana disiplin ilmu, téhnologi jeung seni.
* Musium Husus, nyaéta musium anu koléksina ngan saukur patali jeung sawidang disiplin ilmu.
### Numutkeun Kalungguhanana 
* Musium tingkat Nasional, nyaéta musium anu koléksina ti sakuliah nusantara.
* Musium tingkat Regional, nyaéta musium anu koléksina ti wilayah provinsi anu tangtu.
* Musium tingkat Lokal, nyaéta musium anu koléksina ti wilayah kabupatén atawa kotamadya nu tangtu.
### Numutkeun nu ngokolakeunana 
* Musium Pamaréntah, nyaéta musium anu dikokolakeun jeung diurus ku pamaréntah.
* Musium Swasta, nyaéta Musium anu dikokolakeun jeung diurus ku pihak swasta.
### Numutkeun wangunanana 
* Musium Terbuka, nyaéta musium anu objékna disimpen di rohangan anu *terbuka*.
* Musium Tertutup,nyaéta musium anu objékna disimpen di rohangan anu *tertutup*.
* Kombinasi tina dua wangun nu geus disebutkeun saméméhna.

## Rupa-Rupa *Pengunjung* Musium 
* Tipe barudak, biasana leuwih resep ningalian, nyo'o rupa-rupa barang , jeung teu pati resep maca pedaran ngeunaan barang-barang nu aya.
* Tipe nu nyorangan, datangna ngan saukur sakeudeung ukur ningalian jeung maca pedaran hungkul, leuwih resep kaulinan anu sifatna interaktif.
* Tipe kelompok anu sapasang-sapasang, biasana rada lila *kunjunganana*, leuwih resep maca pedaran sangkan leuwih jéntré, teu pati resep kana kaulinan interaktif jeung teu resep ngobrol jeung *guide* anu aya di musium.
* Tipe komunitas sosial, datangna sakeudeung-sakeudeung, resep ngabanding-bandingkeun antara gagasan jeung pedaran ka *guide*, teu pati resep maca pedaran sacara taliti, jeung tara ngobrol.

## Referensi
Pabukon

**Pabukon** nyaéta lomari atawa rak wungkul pikeun ngéntépkeun rupa-rupa buku dina basa walanda mah *Bibliotheek*, dina basa sansekerta mah *sarwasastra*, *pustaka*.
## Tujuan Perpustakaan
### Tujuan Umum
Ku ayana pabukon di sakolaan lain ngan saukur pikeun ngumpulkeun jeung neundeun bahan-bahan pustaka, tapi ogé ku ayana pabukon bisa mantuan murid jeung guru dina ngaréngsékeun pancén-pancén dina prosés diajar ngajar.
## Rupa-Rupa Pabukon
Dumasar kana tujuanana pabukon dibagi jadi sababaraha hiji, nyaéta:
1. Perpustakaan Nasional/ Pabukon Nasional.
2. Perpustakaan Wilayah/ Pabukon Daérah.
3. Perpustakaan Umum/ Pabukon Umum.
4. Perpustakaan Keliling/ Pabukon *keliling*.
5. Perpustakaan Sekolah/ Pabukon Sakola.
6. Perpustakaan Perguruan Tinggi/ Pabukon Paguron Luhur.
7. Perpustakaan Khusus(Dinas)/ Pabukon Khusus(Dinas).

## Referensi
Sééng

**Sééng** mangrupa parabot dapur pikeun ngéjo atawa naheur cai. Sééng téh nyaéta parabot dapur keur nyangu anu cara ngasakanana diseupan, aya nu dijieun tina tambaga, aya ogé anu dijieunna tina séng, alumunium, atawa kaléng.

## Konstruksi sarta Bahan 
Wangun sééng téh unik pisan sarta miboga filosofi tatanén:
* **Bahan**: Baheula mah sééng téh dijieun tina tambaga anu kandel sangkan panasna awét sarta asakna sangu téh pulen. Ayeuna mah geus loba anu dijieun tina alumunium sangkan leuwih hampang.
* **Wangun**: Wangunna jangkung, bagian handapna lébar, bagian tengahna (beuheungna) rada leutik, sarta bagian luhurna (biwirna) mébér rubak. Wangun ieu dijieun sangkan aseupan bisa nangkring kalawan ajeg sarta *uap* cai henteu loba nu kaluar.

## Aspék Budaya Sunda 
Salian ti pakakas dapur, sééng miboga peran penting dina upacara adat:

### 1. Simbol Kapamingpinan sarta Kulawarga 
Sééng dianggap salaku simbol kakuatan kulawarga. Dina adat istiadat Sunda, sééng téh mindeng dijantenkeun barang bawaan (sésérahan) nalika pangantén lalaki sumping ka imah pangantén awéwé. Ieu ngalambangkeun yén lalaki geus siap nyadiakeun kabutuhan pangan pikeun kulawargana.

### 2. Seni Béla Diri (Sééng-Sered) 
Dina sawatara daérah, aya kasenian anu disebut **Sééng-Sered**. Ieu téh mangrupa kaulinan atawa seni tarung anu ngagunakeun sééng salaku pakakasna, biasana dipidangkeun dina acara ritual adat panén atawa hajatan.

## Tutumbu Kaluar 
* Sééng dina Kabudayaan Sunda

## Referensi
Aseupan

**Aseupan** nyaéta parabot dapur nu dijieun tina anyaman awi tur wangunna nyueung atawa nyungcung. Lamun ditangkubkeun pikeun ngasakan seupan-seupanan. Aseupan wangunna saperti seuseukeut patlot.											

Aseupan atawa kukusan nyaéta wadah paranti nyeupan sangu atawa kadaharan séjén . Kawas sééng aseupan mangrupa parabot masak anu penting nyaéta pikeun nyangu. Aseupan téh sapasang jeung sééng anapon conto kadaharan anu wangunna sarua jeung aseupan nyaéta sangu tumpeng

## Aspék Budaya sarta Filosofi 
Dina pandangan masarakat Sunda, aseupan miboga harti anu luhur:
# **Wangun Nyungcung**: Wangun aseupan anu nyungcung ka luhur sarta ka handap téh dianggap salaku simbol hubungan antara manusa sareng Pangéran (vertikal). Ieu ogé anu jadi dasar wangun **Tumpeng** anu mindeng disebut "Sangu Aseupan".
# **Simbol Kasuburan**: Dina upacara adat, aseupan dianggap salaku pasangan tina sééng. Upami sééng dianggap simbol wadah, aseupan dianggap simbol eusi anu mawa berkah pangan.

## Cara Ngagunakeun 
Dina prak-prakanna, aseupan téh tara nangtung sorangan, tapi kudu dipasangkeun jeung sééng. Aseupan diasupkeun kana baham sééng anu geus dieusi cai, tuluy diteundeun di luhureun hawu.
* Sangu atawa bahan kadaharan diteundeun di jero aseupan.
* Saab cai tina sééng bakal asup kana sela-sela anyaman aseupan pikeun ngasakeun kadaharan.
* Sangu anu dihasilkeun tina aseupan biasana leuwih pulen sarta miboga seungit anu has tina awi.

## Wangun jeung Filosofi 
## Tutumbu Kaluar 
* Pakakas Dapur Tradisional di Tatar Sunda

## Referensi
Bubur lemu

**Bubur lemu** atawa **Bubur sumsum** nyaéta kadaharan anu dijieun tina tipung béas. Diolahna aya ogé nu sok dicampur cipati jeung gula beureum.

## Étimologi 
Dina basa Sunda, kecap **lemu** miboga harti lembut, lemak, atanapi gurih. Nami ieu dipilih dumasar kana kaayaan buburna anu lembut nalika diteureuy sarta miboga rasa gurih anu kuat tina campuran cipati kalapa anu kentel.

## Aspék Budaya 
Di tatar Sunda, bubur lemu miboga harti simbolis dina kahirupan masarakat:
# Pangreuwas: Mindeng disajikeun sanggeus hiji kulawarga bérés ngayakeun hajatan badag. Dipercaya, dahar bubur lemu bisa ngaleungitkeun rasa capé ("lemu" hartosna mulihkeun tanaga).
# Katuangan Orok sarta Sepuh: Kusabab téksturna anu kacida lembutna, bubur lemu sering dijadikeun katuangan tambahan pikeun orok anu nuju diajar dahar atanapi pikeun jalma sepuh anu parantos ompong.
# Menu Buka Puasa: Salasahiji menu tajil anu populér sabab rasana anu amis seger sarta hampang di jero patuangan.

## Variasi 
Salian ti bubur lemu polét (bodas wungkul), aya ogé variasi Bubur Lemu Campur anu disajikeun babarengan jeung bubur kacang héjo, candil, atanapi bubur kétan hideung.

## Rujukan 
## Bahan Jieun
Aya sababaraha bahan anu kudu disiapkeun, nyaéta.
* 100 gram gula beureum, siksikan nepi ka lemes
* Daun pandan
* Gula bodas saluyu karesepna
* 100 ml cai

### Cara Ngajieun 
----Bubur:
# Campur tipung, uyah, jeung santen nepi ka rata. 
# Saring supaya tipung kacampur rata
# Campuran éta kudu terus dikocék rata nepi ka kentel jeung ngagolak
# Jait tuluy tiiskeun
Cai gula:
# Campur kabéh bahan
# Panaskeun di seuneu anu leutik, tuluy jait 
# Saring cai pikeun nngaleungitkeun nu ngeres
# Sajikeun bubur tuluy kucuran ku cai gula

## Rujukan
Susu

200px|thumb|left|Susu botol
**Susu** mangrupa bahan kadaharan anu istimiwa pikeun manusa alatan ngeunah sarta eusina anu nyumponan, sajaba cai susu ngandung kabéh zat anu diperlukeun ku awak, kabéh zat kadaharan anu kaeusi dina cai susu bisa diserep ku getih sarta dimangpaatkeun ku awak. Cai susu mangrupa bahan kadaharan utama pikeun mahluk anu anyar lahir, boh pikeun sato boh manusa.
## Sumber Susu
Cai susu anu sumebar sarta dipikawanoh di pasaran nyaéta cai susu sapi. Sabenerna cai susu embé sarta munding henteu éléh ajén gizina dibandingkeun jeung cai susu sapi. Ngan alatan faktor kabiasaan sarta kasadiaan nu ahirna cai susu sapi leuwih pinunjul dipasaran. Sawatara wewengkon di Indonésia geus ngamangpaatkeun susu embé sarta munding nyaéta diwewengkon Sumatera Kalér, Sumatera Kulon sarta Sulawesi Kidul. Komo dinagara séjén susu embé geus dianjurkan ku dokter-dokter sarta dipaké pikeun ubar laki-rabi saprak tiheula. Salian ti éta ogé sumber susu nu séjénna aya tina munding, onta, sarta kuda.

## Cai Susu Minangka Bahan Kadaharan
Minangka bahan kadaharan atawa inuman, cai susu sapi miboga peunteun gizi anu luhur, alatan ngandung unsur-unsur kimia anu diperlukeun ku awak kawas Calsium, Phosphor, Vitamin A, Vitamin B sarta Riboflavin anu gedé peunteunna. Komposisina anu gampang diancurkeun kalayan kandungan protéin, mineral sarta vitamin anu luhur, ngajadikeun susu minangka asal bahan kadaharan anu fléksibel anu bisa diatur kadar lemakna, ku kituna bisa minuhan kahayang sarta karesep konsumén. Cai susu kaasup jenis bahan pangan hewani, mangrupa cairan bodas anu dihasilkeun ku sato ingon-ingon mamalia sarta ditampa ku cara diperah. Ayeuna di Sumatera Kalér susu dihasilkeun di Kabupatén Deli Serdang, Simalungun, Binjai sarta Medan. Pikeun pulo Jawa, susu dihasilkeun sarta diprosés di antarana wewengkon Jawa Kulon nyaéta Lembang sarta Ujung Berung, Jawa Tengah nyaéta di Semarang, Ungaran sarta Boyolali sarta di Jawa Wétan nyaéta di Pujon, Nongko jajar, Batu sarta Grati. Di Amérika Sarikat, wewengkon-wewengkon utama nu ngahasilkeun susu perenahna deukeut wewengkon urban atawa dayeuh anu mundel nu nyicingan. Nagara bagian Amérika Serikat anu mangrupa pengahasil susu utama nyaéta Wisconsin, California, New York, Minnesota, Pensylvania, Michican, Ohio sarta Iowa. Produksi susu total di Amérika Sarikat sok nuturkeun kamekaran jumlah nu nyicingan. Hal ieu aya kamungkinan alatan ngaronjatna produksi susu unggal sato sarta turunna konsumsi susu sarta produk susu (ti 325&nbsp;kg/kapita dina taun 1950 jadi 250&nbsp;kg dina waktu ayeuna). Saprak taun 1950, produksi susu unggal sapi geus ngalipet dua, nyaéta antara 4500 nepi ka 5400&nbsp;kg susu sapi unggal taunna minangka tahap produksi anu umum. Loba sapi anu istimiwa, anu bisa ngahasilkeun 13.500&nbsp;kg susu/taun. Di jaman 9000 saméméh maséhi, susu sapi dipaké pikeun kadaharan, sasajén, korban, kosmétik sarta ubar di Amérika Sarikat. Masarakat India ngahasilkeun mantéga pikeun kaperluan kadaharan sarta sesembahan suci saprak 2000 taun saméméh maséhi, sedengkeun di Mesir masarakatna geus ngamangpaatkeun susu, kéju, sarta mentéga saprak 3000 taun saméméh Maséhi.

## Rujukan
Sawala

jmpl|366x366px|Sawala panel.
**Sawala** nyaéta badami atawa tukeur pikiran keur nyangking pamahaman ngeunaan sabab hiji masalah nepi ka meunang bongbolonganana. Kecap sawala atawa diskusi asalna tina basa Latin *discutio* atanapi *discusum* anu hartina silih tukeur pikiran jeung dina basa Inggris (discussion) anu hartina badami. Sawala bisa dilaksanakeun ku dua jalma atawa leuwih dina waktu anu sarua. Tujuan tina diskusi nyaéta pikeun nyangking pamahaman anu jangkep jeung jéntré ngeunaan hiji informasi, opini, jeung rupa-rupa pangalaman anu geus dibagi-bagi. Diskusi ogé dipaké pikeun meunangkeun hiji kacindekkan, ungkara, atawa kaputusan akhir. Sawala umumna dibarengan ku debat antara pamilon diskusi. 

## Tujuan 
jmpl|Panumbu catur keur nyarita dina sawala.
* Ngabéréskeun atanapi ngajawab masalah anu aya.
* Nambahan wawasan, élmu, sareng pamahaman hiji kanyataan anu tangtu.
* Prakték nyarita di hareupeun balaréa jeung diajar jadi pangrungu anu hadé.
* Ngalatih individu pikeun silih hormat kana sawangan séwang-séwangan.
* Hiji cara keur ngaronjatkeun tradisi intelektual.
* Ngaronjatkeun kasadaran jeung sénsitipitas kana masalah dina lingkungan sosial .
* Nyaruakeun visi jeung misi kalawan ngagedékeun kawani dina nangtukeun kaputusan.

## Wanda 
### Sawala panel 
* Panel dipimpin ku moderator .
* Masalah anu dibahas keur jadi sabiwir hiji di masarakat.
* Bisa nepikeun inpormasi atawa pangaweruh keur pamirsa.
* Bédana kamandang panelis bakal ngaronjtkeun panitén pamilon dina sawala.
* Pamilon bakal diarahkeun kana pamikiran kritis jeung ngalatih kaparigelan nyarita.
* Nganalisis masalah.
* Kasuksésan sawala panel gumantung kana kamampuh ngatur panumbu catur. 

### Simposium 
* Formal.
* Masalah anu dipidangkeun patali jeung puseur implengan kaahlian masing-masing.
* Pamilon langkung aktip ilubiung.
* Masalah anu dibahas leuwih lega ambahanana.
* Henteu nangtukeun kaputusan.
* Bakal meunangkeun babandingan ngeunaan masalah.

### Lokakarya 
* Masalah dibahas kalawan nyosok jero.
* Sawala ngaliwatan infrastruktur, réspon, démontrasi (ngalakukeun).
* Pamilonna nyaéta miboga pagawéan atawa profési anu sarua.
* Lokakarya diayakeun pikeun evaluasi proyék anu geus dilaksanakeun, manggihan hal anyar jeung ngabagi pangalaman.

### Brainstroming 
* Brainstorming mangrupa kagiatan sakumpulan jalma anu ngahasilkeun atawa nyiptakeun ideu anyar.
* Bakal netepkeun informasi.
* Bakal nangtukeun kriteria anu bener.
* Nangtukeun ideu anu mernah.
* Néangan bonglongan kumaha nangtukeun kaputusan anu tepat.

### Seminar 
* Pasualan anu dibahas aya dina wengkuan husus.
* Tujuanana nyaéta pikeun matotoskeun hiji masalah.
* Sawala ilmiah .
* Dipungkas ku kacindekkan atawa kaputusan dina bentuk usulan, saran, resolusi atawa rekomendasi.

## Rujukan
Nami

**Nami** ("Cat Burglar" Nami) mangrupa salah sahiji kru bajak laut Topi Jarami dina Anime Manga One Piece karya Eiichiro Oda.

## Kru Topi Jarami
Nami nyaéta Navigator bajak laut topi jerami. Dina carita Baratie, sabada Nami jadi kru topi jarami, Nami kabur mawa Going Merry.

Ahirna, Luffy, Roronoa Zoro, Usopp, jeung Sanji ngudag Nami ka Désa Kokoyashi. Di dinya, Luffy gelut jeung Arlong di Arlong Park, pikeun nyalamatkeun Nami. Sabada ngéléhkeun Arlong, ahirna Nami jadi salah sahiji kru topi jerami.

## Kaparigelan jeung Kakuatan
Nami nyaéta Navigator jeung Kartografer, ogé Klimatolog anu ahli dina widangna, tur profesional. anjeunna miboga kamampuan pikeun merkirakeun kaayaan cuaca jeung parobahanna (utamana di Grand Line, ogé bisa ngaramalkeun cuaca jeung badai anu teu kaduga nu sok muncul di Grand Line ku instingna jeung suhu awakna. Nami ogé dibéré julukan maling jeung copet anu hebat. Dina caritana saméméh gabung jeung bajak laut Topi jerami, nami lumpat sabari nyolong dompet panduduk désa.

## Diajar di Pulo Langit
Nami anu di teleport ku Kuma, ahirna nepi di pulo langit Wéatheria. Ieu pulo nyaéta pulo anu husus nalungtik cuaca. Nami anu sempet pingsan, dirawat ku salah sahiji profesor di dinya. Di pulo ieu Nami diajar tehnologi anyar ngenaan cuaca.

## Rujukan
Topéng banjét

**Topéng banjét** nyaéta wangun kasenian tradisional kalayan jenisna kaasup seni pintonan rahayat atawa bisa diasupkeun ogé ka dina wangun teater tradisional.
Topéng Banjét anu didéfinisikeun minangka seni pintonan rahayat anu sok dimimitian ku banyolna atawa bobodoran tuluy diteruskeun ku pintonan seni drama tradidional, topéng banjét mangrupa kasenian anu turun tumurun.
Contona Topéng Banjét Karawang, Ronggéngna boga gaya Ronggéng Karawang, nyanyi kawih sunda jeung kabéh lalakon maké basa sunda. 
Ieu hal béda jeung topéng banjét di Bekasi sok sanajan kawih sunda tapi sakabéh pintonanna maké basa Bekasi (dialék basa Jakarta).
Topéng Bajét atawa Topeng Karawang, mangrupa hiji seni pintonan sarupaning Longser anu hirup sarta ngembang di di Wewengkon Karawang sarta Subang.
Dina perkembanganna, Banjet ngalaman parobahan, kawas Banjet Margaluyu anu dilengkepan kalayan instrumen, sarta Gambang, Kolenang, Saron, Panerus, sarta Goong Gantung, anu mimitina ngan waditra-waditra anu kagabung dina Ketuk Tilu.
Kabéhanana nyieun hiji jenis pintonan unik anu tinangtu baris nyieun Anjeun kabetot pikeun nyaksianana.

## Fungsi
*Hiburan 
*Sosialisasi.
*Edukasi
*Ekonomi
## Pamaén
Ti saprak taun 1949 dieuwuhkeunna tahap Ngajantuk jeung Ngedok. 
Tapi  pamaén nambahan beuki loba sabab sanggeus pintonan banyolan diteruskeun ku sababaraha lalakon.
Ku sabab éta kabutuhan pamaén nyaéta:Saurang sindén, saurang ronggéng inti, saurang ronggéng, dua urang awéwé, dua urang palaku jawara.
## Raksukan
Pakéan anu digunakeun dina kasenian Topéng Banjét nalika minton dumasar kana kagunaanna aya dua jenis. Pakéan husus anu digunakeun ku ronggéng topéng nyaéta:   
*Kembang Topéng/Sayang atawa Sabrok 
*Toka-toka 
*Amben jeung amprang
Pakéan husus nyaéta pakéan nalika merankeun salah sahiji peran dina lalakon nyaéta pakéan biasa anu ilahar digunakeun sapopoena.
## Runtuyan
Anapon runtuyan mintonkeunna angger samodél kieu:
*Takolan munggaran
*Tembang munggaran 
*Topéng (ronggéng) 
*Bobodoran
*Ronggéng.
Dihandap ieu sawatara conto lalakon Topéng Banjét, nyaéta:
*Dosa
*Jawara néangan panganten
*Sanggabuana adu jago
*Naraka dunya
*Kawinan iblis.

## Rujukan
Kabudayaan Sunda

thumb|400px|right|urang sunda baheula
**Kabudayaan Sunda** nyaéta sagala rupa hal anu aya hubunganna jeung budaya Sunda.

## Watek Urang sunda 
Saban bangsa mibanda étos, kultur, sarta budaya anu béda. Tapi tong anéh lamun aya bangsa anu boga kahayang pikeun melakeun étos budayana ka bangsa séjén, alatan nyangka yén etos sarta kultur budaya mibanda kaonjoyan. Istilah éta dipaké dina abad ka-14 Masehi nyaéta jaman Majapahit. Tatanén geus tumuwuh mangabad-abad di masarakat sunda, ti mimiti jaman purba kabiasaan tatanén geus dilakonan ku masarakat Sunda, sabab kaayaan alam anu nyadiakeun minangka kabutuhan pikeun neruskeun hirup harita. 
*Asahan mangrupa batu husus paranti ngasah sabangsaning péso, bedog, jsté.  Dina basa Sunda aya anu disebut undak-usuk basa anu mangrupa padodan pikeun basa masarakat sunda.  Tétéla geuning basa Sunda téh mangrupa basa anu madeg mandiri, basa anu tumuwuh di lingkungan masarakat Sunda, basa nu kudu dijaga, kudu diriksa jeung diraksa ku sakumna urang Sunda minangka salah sahiji unsur budaya pikeun ngécéskeun yén “Basa Sunda Jati Diri Urang Sunda”.

### Pamali
Pamali, mangrupa istilah Basa Sunda pikeun ngagambarkeun norma tradisi lokal.

## Ageman 
Masarakat Sunda henteu kawas lolobana masarakat anu séjén, di mana masarakat Sunda henteu miboga mitos ngeunaan panyiptaan atawa mitos-mitos séjén anu ngécéskeun asal-usulna.  Henteu saurang ogé weruh ti mana datangna urang Sunda, ogé kumaha maranéhanana nyicingan di Jawa Barat. Jigana dina abad-abad kahiji Masehi, sajumplukan leutik suku Sunda maluruh leuweung-leuweung gunung sarta ngalakonan budaya ngahuma pikeun muka leuweung.
 
Kabéh mitos pangmimitina ngomong yén urang Sunda leuwih pantes gawé ngahuma batan patani paré. Ageman masarakat Sunda baheula nyaéta ageman pituin urang Sunda nyaéta Sunda wiwitan.  Sanajan mustahil pikeun nyaho sacara pasti kawas naon kapercayaan Sunda wiwitan jeung iraha tumuwuhna, tapi numutkeun pituduh nu kapanggih dina wawacan sarta suku Baduy nyebutkeun yén ageman maranéhanana nyaéta Sunda Wiwitan (urang Sunda anu pangheulana).  Lain ngan suku Baduy anu ampir leupas ti elemen- elemen Islam, tapi suku Sunda ogé nempokeun karakteristik Hindu anu saeutik pisan.

Kaayeunakeun masarakat Sunda kiwari geus loba anu kapangaruhan ku agama islam malah ampir kabéh, tapi lain hartina ageman sunda wiwitan leungit. Kiwari ageman sunda wiwitan dipaké ku sawatara masarakat Sunda saperti masarakat Baduy. Iwal ti éta ageman anu masih hirup di masarakat sunda kiwari nyaéta upacara-upacara asat saperti sérén taun, pésta rakyat jsb.

## Rujukan
Parikesit

[thumb|300px|Parikesit dina wanda [Wayang Kulit]]
**Parikesit** nyaéta salah sahiji tokoh wayang dina wiracarita Mahabarata. Parikesit nyaéta putra tunggal Abimanyu anu gugur di Baratayuda. Abimanyu lahir di poé pamungkas Baratayuda, Indungna nyaéta Déwi Utari. Parikesit jadi raja Astina ngagantikeun Yudistira anu moksa jeung dulur-dulurna. Parikesit boga lima istri nyaéta Déwi Puyangan, Déwi Gentang, Déwi Satapi, Déwi Impun, jeung Déwi Dangan.

Numutkeun pawayangan, sabada Baratayuda, Aswatama, putra Dorna anu salamet asup ka kémah Pandawa terus maténi sababaraha jalma di antarana Dréstajuména, Srikandi, jeung Pancawala. Tapi nalika Aswatama rék maéhan Parikesit, sacara teu kahaja panah pasopati anu disimpen ku Arjuna di handapeun ranjang parikesit langsung niir beuheung Aswatama, sabab Parikesit najongan éta panah. Aswatama paéh harita kénéh.

Nalika Parikesit jadi raja, Karajaan Astina pernah diserang dua kali. Serangan pertama datang ti karajaan Sindukalangan anu dipingpin ku Jayawikata, anak Jayadrata. Serangan kadua datang ti Karajaan Gilingwesi anu diluluguan ku Prabu Watuaji. Prabu Baladéwa anu geus jadi patapa  ngilu perang ngabantuan Parikesit. Dina pawayangan Prikesit paéh lantaran dipacok ku oray. Terus manéhna nyieun munara anu jangkung sangakan oray teu bisa naék, tapi takdir mah teu bisa disingkahan, Parikesit dihakan ku Naga Tatsaka anu robah wujud jadi hileud anu kaluar ti bungbuahan anu rék didahar ku Parikesit.

## Référénsi
Saté

thumb|Saté embé jeung saté hayam
**Saté** nyaéta daging anu dikeureutan sagedé-gedé indung leungeun sarta dicolok ku sujén, diasakanana dibeuleum dina luhureun ruhak. Ilaharna saté maké daging saperti daging embé, kelenci, domba, jeung sapi.
# Saté lilit, nyaéta saté bahan dasarna udang, ieu kadaharan téh khas Bali.
# Saté maranggi, nyaéta saté tina daging sapi. Saté maranggi ngandung saeutik kolesterolna.
# Saté gembrung atawa saté jeprét, nyaéta saté tina kulit sapi anu dibeulahan tuluy dikulub, sanggeus kitu ditojoskeun kana nyéré.  
# Sate torpedo, nyaéta saté anu dijieun tina kanjut embé. Saté ieu dipercaya bisa ningkatkeun séksual lalaki.
# Saté penyu, nyaéta saté tina daging penyu. Saté ieu lolobaba di Bali. Saté penyu loba ngandung kolesterol. Ieu kadaharan téh geus rada langka ku sabab sato penyu ayeuna meh punah jadi salah sahiji sato anu dilindungi ku pamaréntah. 
# Saté laleur, basa Madura mah di sebut saté lalér, ieu saté téh lain tina daging laleur tapi tina daging embé atawa hayam anu diteukteukan laleutik saperti laleur. Saté ieu aslna ti Pamekasan Madura. Cara ngabeuleumna teu pati lila saperti saté-saté nu laina, bumbuna sarua ilaharna saté nu lain.
# Saté kalong nyaéta kadaharan khas Cirebon. Saté ieu dijieun tina daging munding anu dilemeskeun ku cara di tutu. Rasana amis, hampir sarua jeung dendeng. Disebut Saté Kalong ku lantaran nu dagangna nalika soré nepi ka subuh.
# Saté kerang nyaéta kadaharan khas Surabaya. Saté kerang dijieuna tina daging kerang. Saté ieu béde jeung saté nu umumna di beuleum ieu saté kerang mah di kulub.
# Saté buntel, nyaéta sajenis saté anu dijieuna tina daging embé anu dicincang anu dibungkus ku lemak embé tuluy dibeuleum. Bumbuna nyaéta pedes jeung kécap amis. Ieu kadaharan téh khas Surakarta.

## Rujukan
Sri Maharaja Tarusbawa

**Sri Maharaja Tarusbawa** nyaéta Raja munggaran di Karajaan Sunda. Anjeunna jadi Raja di Karajaan Sunda ti taun 669 nepi ka 723 Masehi.
Nalika Tarumanagara dipingpin ku mitohana, pamor karajaan geus pareum pisan. Sang Tarusbawa ngupayakeun malikkeun deui kadigjayaan Tarumanagara saperti nalika pamaréntahan dipingpin ku Sri Maharaja Purnawarman (395-434 Masehi). Sang Tarusbawa lahir jeung digedékeun di Sundapura (dayeuh Sunda) tilas puseur dayeuh Tarumanagara.
Sanggeus karaton réngsé diwangun, salajéngna diberkahan (*diprebokta*) ku *Bujangga Sedamanah*, di hareupeun Sang Maharaja Tarusbawa. Jumlah 5 karaton éta, dina sastra klasik sering disebut *panca persada*. Prameswari Sang Maharaja Tarusbawa nyaéta *Manasih* putrina Sang Linggawarman, raja kaduawelas (pamungkas) Tarumanagara. Rayina *Manasih*, *Sobakancana*, jadi istri Sri Jayanasa nu ngadegkeun Karajaan Sriwijaya, nu sarua naék tahta di taun 669 Masehi.

## Catetan
Topeng cirebon

thumb|Topeng Cirebon

**Topéng Cirebon** nyaéta kasenian pintonan anu asalna ti wewengkon Cirebon, Jawa Kulon. Di jero ieu kasenian téh kawengku aspék seni rupa, jeung musik, jeung seni gerak. Dina sakabéh perbendaharaan seni pagelaran Jawa Kulon, pagelaran topéng kaasup nu pangdinamisna jeung canggih. Di  Jenis kadua nyaéta Topéng Babakan, mintonkeun sarangkaian tari tunggal, anu masing-masing ngagambarkeun tokoh nu tangtu.

## Wayang Topéng
Drama-tari has Cirebon. Wayang topéng ogé dikenal ku ngaran wayang wong jeung wayang dalang (carita dibawakeun ku dalang), mintonkeun 20 nepi ka 30 tokoh topéng nu dipirig ku gamelan lengkep dina laras saléndro nu nadana lima. Pagelaran wayang ieu bisa lumangsung sapopoé jeung ngabutuhkeun penari nu loba, nayaga, jeung pangrajin nu parigel. Pagelaran ieu kacida mahalna, nepi ka ayeuna jarang aya nu nganggap. Sabalikna, topeng babakan mah masih kapanggih di pilemburan wilayah budaya Cirebon.

## Topéng Babakan jeung Tokohna
Topéng babakan mangrupa sarangkaian tari. Dina unggal babak nu bisa lumangsung nepi ka sajam, ngan tokoh utama nu maén. Sakabéh tokoh dibawakeun ku penari nu sarua, nyaéta dalang topéng. Aya lima tokoh dina wayang babakan. Nu kahiji nyaéta Panji. Tokoh panji miboga watek lemes, murni, jeung lugu siga orok nu karék brol, namung wijaksana, pinter ngadalikeun diri, jeung handap asor. Panji mangrupa tokoh sajarah, tapi dina topéng babakan manéhna ogé ngagambarkeun sipat dasar manusa.

Sangges nari sajam, dalang topeng nu geus cape ngareureuh, diuk deukeut kotak kai di hareupeun nayaga. Saurang tukang bodor, Pentul naék panggung ngahibur para tatamu salila jeda jeung ngabahas masalah sosial jeung para nayaga sarta para panongton. Nalika dalang topéng geus meunangkeun deui kakuatana, manéhna méré isarat ka Pentul pikeun nyingkah ka pipir.

Tokoh kadua nu maén nyaéta Samba, lalaki nu pinuh ku heureuy jeung resep ngagoda, ngawakilan mangsa keur leutik. Ngaran séjénna nyaéta Pamindo, nu artina ganda atawa nu kadua. Di tengah pintonan, Samba dipairan ku Pentul tukang bodor nu nanyakeun saha dirina jeung naon nu rék dilakukeun. Samba muka saeutik topéngna nepi ka bisa ngawanohkeun manéh. Manéhna méré nyaho Pentul yén manéhna téh diondang pikeun nari. Paguneman nu singget éta ngawanohkeun para penari ka panongton jeung sakalian ngabéwarakeun runtuyan pintonan. Sangges éta Samba nuluykeun nari.
Tuluy kaluar Tumenggung, lalaki anu kuat jeung kalungguhanna luhur, ngagambarkeun pribadi anu mapan. Saperti dana dua adegan saméméhna, dalang topéng ngamimitian pagelaran teu maké topéng. Sangges mungkas bagian kahiji, manéhna istirahat, diuk di deukeut kotak.

## Referensi
Céndol

thumb|Céndol
**Céndol** téh mangrupa salah sahiji inuman has ti Sunda, sarupa jeung dawet tapi béda. Biasana céndol dijieun tina tipung hunkwéh jeung diwarnaan maké pawarna dahareun. Numutkeun CNN, céndol téh abus ka 50 inuman pangeunahna di dunia. Di gérénté-géréntél, didaharna maké peueut dicipatian. Mimitina mah, galokeun tipung hunkwé jeung cai, campurkeun pawarna pandan, tuluy golakeun nepi ka jadi bubur kentel. Tuluy geus kitu bubur diasupkeun kana saringan, anteupkeun nepi ka marurag jadi céndol. Mun geus tiis, kari campurkeun jeung peuyeum sampe, cipati tuluy kincaan. Leuwih ngeunah mun dipidangkeun maké és serut.

## Rujukan
Kangsa

thumb|250px|Kamsa dipaténi ku Krésna jeung Baladéwa
**Kangsa**, Kamsa, alias Jaka Maruta nyaéta salah sahiji tokoh antagonis dina wiracarita Mahabarata. Wujudna manusa satengah Raksasa, ngaran Indungna Déwi Mahérah, carogéna Prabu Basudéwa, Raja Mandura. Wujud raksasana diwariskeun ti Bapana, Prabu Gorawangsa, raja Guwabarong anu nyamar jadi Prabu Basudéwa. Prabu Gorawangsa dipaténi ku Prabu Basudéwa, matakna Kangsa lahir teu boga Bapa. Kangsa diasuh ku Patih Suratimantra.

Patih Suratimantra, adina Prabu Gorawangsa ngadidik Kangsa jadi sakti, terus diaku ku Bapana, Prabu Basudéwa. Versi séjén nyebutkeun yén anu ngalatih Kangsa téh nyaéta resi Anggawasa, lantaran manéhna nyangka yén Kangsa téh anakna sah tih Prabu Basudéwa.
Sanggeus sawawa Kangsa nyanghareup Bapana ka Karajaan Mandura, terus nungtut sangkan Karajaan Mandura dibikeun satengahna ka manéhna. Nalika manéhna ngadéngé ramalan yén manéhna bakal paéh ku budak kembar Basudéwa nyaéta Krésna jeung Baladéwa, Kangsa langsung boga ambisi pikeun maéhan anak Basudéwa. Dina caros kangsa Adu Jago, usaha anu dilakukeun ku Kangsa nyaéta ku cara nantang Prabu Basudéwa anu taruhanna nyaéta tahta karajaan. Nu tarung ti pihak Kangsa nyaéta Patih Suratimantra anu boga élmu aji semangka (lamun paéh terus diceburkeun ka cai bakal hirup deui). Sedengkeun ti pihak Basudéwa nyaéta Brataséna (ngaran Bima keur ngora). Bima geus kawalahan, lantaran suratimantra hirup deui, untungna Arjuna boga ide, manéhna nyelupkeun panah pasopati ka cai. Nalika Suratimantra nyebur ka cai, manéhna lain hirup deui tapi kalah lééh.

Kangsa langsung ngamuk harita kénéh, teu lila manéhna langsung néwak Krésna jeung Baladéwa. Tapi Krésna jeung Baladéwa geus siap saacanna, terus maranéhna ngaluarkeun pakarang pusakana anu langsung diarahkeun ka Kangsa. Cakra nu Krésna jeung nanggala nu Baladéwa langsung maéhan Kangsa harita kénéh.

## Vérsi Mahabarata India
Dina Mahabarata, Kangsa nyaéta putra Ugraséna, raja Mandura. Kangsa nu sakti sok ngalakukeun hal sakahayangna, malah mah tahta Bapana dicokot sacara paksa terus Bapana dipenjarakeun. Nalika ngadéngé ramalan ti Batara Narada yén manéhna bakal paéh ku anakna Déwaki, Kangsa langsung menjarakeun Déwaki anu karék nikah jeung Basudéwa. Padahal Déwaki téh adina sorangan.

Di penjara unggal Déwaki ngalahirkeun, orokna langsung dipaténi ku Kangsa. Tapi anu katujuh mah disalametkeun ku Déwi Néndra anu ngawasa rasa tunduh. Éta orok dingaranan Baladéwa atawa Balarama. Pon kitu deui anu kadalapan, orokna salamet sacara gaib, Basudéwa bias kaluar ti penjara terus nitipkeun orokna ka Nandagopa. Orok kadalapan nu béré ngaran Krésna ieu téh diasuh ku Yasoda. Saluyu jeung ramalan Batara Narada, sanggeus sawawa krésna bakal ngéléhkeun Kangsa terus ngabébaskeun Ugraséna, Basudéwa, jeung Déwi Déwaki.

## Référénsi
Kiliningan

right|thumb|300px|Kendang
**Kliningan** nyaéta saperangkat gamelan surupan saléndro dibarengan ku dua juru sekar anu kawengku ti pasindén jeung wira swara, lamun dipintonkeun sacara khusus disebut kliningan. Kiliningan ogé disebut siku-siku jurutilu nu sok ditakolan dina musik. Upamina dina Tanji.

## Etimologi
Kiliningan asalna ti ngaran salah sahiji waditra nu dina mimitina dijadikeun salah sahiji waditra dina kasenian ieu.

## Materi Pagelaran Kiliningan
right|thumb|350px|Rebab jeung Juru Rebab
Materi seni Kiliningan kawengku ku dua unsur nu ngahiji, nyaéta juru sekar jeung juru gending. Nu kaasup ka juru sekar nyaéta: Sindén, sedengkeun nu kaasup juru gending nyaéta: nayaga jeung pangrawit. Juru sekar dina kiliningan dibagi deui jadi dua, nyaéta awéwé jeung lalaki. Juru sekar awéwé disebut pasindén, sedengkeun juru sekar lalaki disebut wira swara. Sakurang-kurangna dina hiji pagelaran kiliningan kudu aya hiji sindén jeung hiji wira swara.
Pancén juru sekar nyaéta salaku nu ngawih. Dina raraga ngawihkeun lagu-lagu unggal juru sekar kudu nuturkeun aturan gending (musik nu mirigna) anu geus baku dipirig ku nayaga. Aya ogé musik pamirigna dingaranan gamelan. Gamelan dina seni Kiliningan biasana laras saléndro. Waditrana dua saron, peking, demung, bonang, rincik, kenong, goong jeung kempul, ketuk kempyang, gambang, hiji set kendang, sarta rebab.
Unggal waditra dipaénkeun ku hiji nayaga atawa disebut ogé pangrawit nu biasana lalaki. Pangrawit dina Kiliningan dipingpin ku saurang anu sakapeung ogé ngarangkep jadi nayaga ogé. Pangaturna disebut Lurah Sekar.
Materi anu disajikeun dina Kiliningan utamana nyaéta lagu-lagu khas Kiliningan, dina umumna ogé wangunna sekar tandak anu dibawakeun ku juru sindén jeung wira swara. Lagu-laguna mangrupa gabungan ti lagu-lagu tradisi gubahan anyar, atawa lagu-lagu anu masih dipikanyaho ku nu nyiptakeunna, saperti Es Lilin jieunan Bu Mursih, Sakadang Kuya jeung Torotot Héong jieunan RTA Sunarya jrrd.

Gambar:Demung Saron Peking, STSI Surakarta.jpg|Demung
Gambar:COLLECTIE TROPENMUSEUM Man die de kenong bespeelt in een gamelanorkest TMnr 20000373.jpg|Kenong

## Rujukan
Buroq

thumb|150px|Right| Buroq

Kasenian **Buroq** lahir di Cirebon kira-kira taun1920 di désa Kalimaro kacamatan Babakan. Panyiptana nyaéta Bapa Ta'al.

Genjring **Buroq** mangrupa kasenian helaran atawa arak-arakan utamana dina khitanan pikeun ngarak pengantin sunat. Tapi lila-lila, boneka ieu ogé mindeng dimunculkeun nalika acara-acara agama Islam, kawas acara khataman Alquran, sunatan sarta ngahudangkeun saurkawas di Désa Pakijangan.

Kaayaan  bulan puasa di Désa Pakijangan, sabenerna hampir euweuh bédana jeung kaayaan bulan Puasa di wewengkon-wewengkon masarakat muslim séjénna.  Sanggeus berbuka, masarakat minuhan masjid pikeun ngalaksanakeun solat Tarawih.  Anu ngabédakeun nyaéta nalika isuk, nalika jalma séjénna masih saré, para nonoman sarta seniman **Buroq** malahan ngariung di salah sahiji tempat pikeun ngahudangkeun warga séjénna sangkan ngalaksanakeun saur.  Di Désa Pakijangan, hal ieu geus dipigawé ku para pamaén orkes Buroq Bandarjaya saprak 20 taunkatukang.

## Referensi
Kolek

thumb|250px| Kolek Cau jeung Hui
**Kolek** nyaéta salah sahiji kadaharan amis panutup has Indonésia nu bahan dasarna tina gula arén, santen, jeung daun pandan.  Salian ti éta, kolek ogé jadi kadaharan nu dipikaresep ku loba jalmi keur buka puasa lamun bulan Ramadan. Kolek miboga sababaraha jinis saperti kolek cau lantaran bahan pokona cau, kolek hui, kolek nangka, kolek sampeu, jeung sajabana. Biasana kolek sok disayogikeun keur haneut kénéh. 

## Sejarah 
Dicutat dina buku *Jejak Rasa Nusantara* karya sajarawan nu ngaranna Fadly Rahmat, kolek téh dipangaruhan ku budaya Arab. Ditilik dina ngaranna, kolek téh asal katana dina khalik nu hartina Sang Pancipta, Allah SWT. Salain éta, kolek ogé jadi media keur nyebarkeun agama Islam dina zaman baheula.  

## Jinis Kolek 
# Kolek cau
# Kolek candil ketan
# Kolek waluh
# Kolek hui
# Kolek duren
# Kolek sampeu

Jeung sajabana.

## Bahan-bahan 
* 10 cau kepok nu geus asak, potong serong
* 800 ml santan tina 1/2 butir kelapa (kuled kumaha salera)
* 65 gram gula arén atau gula berem.
* 65 gram gula bodas
* 2 lambar daun pandan
* 1 sendok téh uyah
* 200 ml cai bodas

## Referensi
Cingcangkeling

thumb|150px|right|Barudak keur ulin bari ngawih cing cangkeling
**Cingcangkeling** nyaéta kawih paranti milang saméméh barudak ulin ucing-ucingan. Ieu kawih kaulinan barudak cingcangkeling téh dilakukeunna bari ngariung henteu papisah saurang-saurang tapi babarengan jeung biasana sok ditunjuk ku juru ngawihna nu salah saurang budak éta, budak nu kabilang ditunjuk nurutkeun wirahma kawihna, tuluy kudu ngudak budak séjén nu teu katunjuk.

 
## Referensi