Malaka

**Malaka** nyaéta ngaran hiji tangkal anu  buahna remen diolah salaku  manisan tangkal ieu asalna tina  génus *Phyllanthus*. Dina basa Jawa disebutna  *mlåkå* atawa *kemlåkå*. Meureun ieu ngaran asalna tina basa Sanskerta *amalaka*, anu kadieunakeun  nyerep kana rupa-rupa basa séjénna, proto  basa Melayu  anu kiwari  basa Malaysia katut  basa Indonésia.

Di daérah séjén, ieu tangkal disebut ogé; *rheum* (Ach.), *balaka*, *balangka* (Mng.), *melaka, malaka* (Mly.,Mal.), *kemlåkå, mlåkå* (Jw.), *kemlaké, melaké* (Btw.), *mlakah* (Mdr.), *amla* (Bl.), sarta  *karsinta* (Florés). Ngaran séjénna kayaning *mamla*, *amlaki*, *ammalaki*, *amala*, *nillika*, *nellikya*, *nellikai*, sarta sebutan-sebutan séjén dina basa- basa séjén di wewengkon benua India. Dina  basa Inggris disebut salaku  *Indian gooseberry*.

Sakumna  pakar di Malaysia boga sangkaan lamun ieu ngaran tangkal ngajadi asal muasal ngaran Kota Melaka, anu kadieunakeun jadi ngaran hiji *selat*, Selat Malaka.

## Ciri Mandiri 
Tangkal malaka saliwatan kawas tangal cermé, pédah leuwih gedé sarta jangkungna nepika 18 m tingginya. Dahanna paparéngkolan, *Tajukna*/jumplukan tangkalna  ngarangkadak.

Daunna nunggal, laleutik manjang, perenahna selangseling dina régang anu leutik tur ipis; umumnamah katempo kawas entepan daun anu nyécépét *majemuk*. Sapasang daun panumpu anu leutik, méncos, coklat semu beureum, ngahompét  cupat daun anu pendék. Dina waktu-waktu anu tangtu tangkal malaka ngarangrangan  daunna.
Kembang-kembang anu  jalu jeung bikang  kelirna konéng semu hejo, ngéntép dina ranggeuyan leutik anu bijil tina kélék daun. Buah malaka ogé sarimbag jeung cermé, ngan leuwih buleud sarta kurang babalingbingan. Konéng, konéng semu héjo, atawa semu coklat, kalayan 6 tulang ngabalingbing. Rasana haseum rada kesed semu pait. Di tengahna aya siki anu teuas, anu diwangun ku tilu bagéan siki anu dijerona aya 1- 2 siki.

## Guna jeung mangpaat 
Ampir sakabéh bagéan tangkal malaka bisa dimangpaatkeun, puhu tangkal  pepagan, akar, daun, kembang, buah, jeung  biji dimangpaatkeun pikeun ubar tradisional. Utamana di India, buah malaka mangrupakeun hiji unsur penting dina widang ubar tradisional Ayurveda.

DiNusantara ieu buah sok dimangpaatkeun pikeun bahan manisan, diasakan jeung cai gula. Rasana teu béda jauh jeung barayana, cermé.

Buahna mibanda kandungan vitamin C anu kawilang loba, sarta  tanin. Ékstrak buah malaka dimangpaatkeun salaku bahan kelir tradisional.

Tangkal malaka dina agama Hindu hiji tangkal anu dianggap suci atawa disucikeun. Asal muasalna ti India jeung  Nepal, baheula ieu tangkal loba kapanggih di Jawa, aya ogé anu kapanggih hirup liar di leuweung-leuweung  dataran landeuh anu garing. Ieu tangkal kaasup tahan tina kahalodoan.

Vitamin C anu dipibanda mibanda kagunaan aktif salaku antioksidan, pektin, ogé asam amino anu bisa nyegah tur nurunkeun kadar koléstérol jahat (LDL) sarta sakaligus  ngaronjatkeun kadar kolésterol baik (HDL),oge dimangpaatkeun pikeun ngajaga kaséhatan kulit. Sagigireun éta, kandungan ieu ogé bisa nyingkahan numpukna gaji/lemak  dina pembuluh getih  jeung artéri anu bisa ngabalukarkeun d*arah tinggi*, panyakit jantung sarta *stroke*.

## Dicutat tina 
* *A Field Guide to Forest Trees of Northern Thailand*, by Simon Gardner, P. Sidisunthorn and V. Anusarnsunthorn. Kobfai Publishing Project, Bangkok, 2000. (p.&nbsp;318)
* *RASAYANA: Ayurvedic Herbs for Longevity and Rejuvenation*, by Dr H. S. Puri, published by Taylor & Francis, London in 2003, Amla pages 22–42.

## Tutumbu kaluar
* "*Amalaki*"  — 2006 monograph by Todd Caldecott, Cl.H., RH(AHG)
* Pharmacological Studies On Emblica Officinalis 
* Amla, Key Herb Of Ayurvedic Medicine
* Cultivation - from Indian National Medicinal Plants Board 
* Origin And Botanical Traits  PDF
* About Amalaki - Experiences of People Using the Amalaki Fruit