Kabupatén Aceh Besar

**Kabupatén Acéh Besar** () nyaéta salah sahiji Kabupatén di Propinsi Acéh, Indonésia. dina akhir taun 2023, jumlah pangeusi Acéh Besar lobana 435.298 jiwa.

Kabupatén ieu mangrupa Kabupatén pangkulonna  di Indonésia. Saméméh dimekarkeun dina akhir taun 1970-an, puseur dayeuh Kabupatén Acéh Besar asalna aya di Kota Banda Acéh. Sabada Kota Banda Acéh pisah  ngajadi kotamadya mandiri, puseurna Kabupatén dipindahkeun ka Jantho di Pigunungan Seulawah. Kabupatén Acéh Besar ogé mangrupakeun  tempat gumelarna pahlawan nasional Cut Nyak Dhien anu asalna ti Lampadang.

## Sajarah 
Nalika Acéh masih kénéh jadi hiji karajaan, anu dimaksud  Acéh atawa Karajaan Acéh tayalian wewengkon  anu kiwari kasohor ngaranna Kabupatén Acéh Besar ditambah jeung sababaraha daérah anu geus ngajadi bagéan ti Kabupatén Pidie. Salian éta, kaasup ogé Pulo Wéh (kiwari geus ngajadi pamaréntah kota Sabang), sawaréh wilayah pamaréntah kota Banda Acéh, sarta sababaraha wewengkon ti Kabupatén Acéh Barat. Acéh Besar dina istilah Basa Acéh disebut *Acéh Rayeuk*. Disebut Aceh Rayeuk alatan ieu Acéh anu sabenerna jadi puseur Kerajaan Acéh sagigireun éta nya didieu kota karjaaan anu ngaranna Bandar Acéh atawa  Bandar Acéh Darussalam. Pikeun ngaran Acéh Rayeuk aya ogé  anu nyebutna   Acéh Lhee Sagoe (*Aceh Tiga Sagi*).

Saméméhna dipedalkeun Undang-Undang Darurat Nomor 7 Taun 1956, Kabupatén Acéh Besar mangrupakeun wewengkon anu diwangun ku tilu kawadanan, tayalian Kawadanan Seulimum, Kawadanan Lhoknga jeung Kawadanan Sabang. Antukna sabada ngaliwatan waktu anu panjang tur hetén dina usaha. Kabupatén Acéh besar disahkeun ngajadi daérah otonom ngaliwatan  Undang-Undang Nomor 7 Taun 1956 kalawan puseur dayeuhna mangsa harita di Banda Acéh jeung oge mangrupakeun wilayah hukum Kotamadya Banda Aceh.

Ku ayana pamenta jeung kamekaran daérah anu beuki ngaronjat tur nempo pikahareupeunna, Kota Banda Acéh salaku puseur dayeuh dianggap geus teu éfisién, dina mangsa kiwari anapon pikahareupeunna. Usaha mindahkeun puseur dayeuh ieu ti Kota Banda Acéh mimiti dikeureuyeuh ti taun 1969, tempat anu munggaran dipilih Kecamatan Indrapuri anu jarakna kurang leuwih 25&nbsp;km ti  Kota Banda Acéh. Usaha mindahkeun dayeuh ieu tacan lumangsung sakumaha anu direncanakeun.

Kadieunakeun dina tanu 1976 kadua kalina mitembeyan mindahkeun deui puseur dayeuh kalawan pindah tempatna kanu séjén nyaéta di Kecamatan Seulimeum perenahna  di kemukiman Janthoi anu jarakna kurang leuwih  52&nbsp;km ti Kota Banda Aceh.

Usaha ieu antukna ngabuahkeun hasil dimimitian ku kaluarna Paraturan Pamaréntah Republik Indonésia Nomor 35 Taun 1976 ngeunaan Pamindahan puseur dayeuh Kabupatén Daérah Tingkat II Acéh Besar ti wilayah Kotamadya Daérah Tingkat II Banda Aceh ka kemukiman Janthoi di Kacamatan Seulimeum, Wilayah Kabupatén Daérah Tingkat II Acéh Besar, dumasar kana hasil panalungtikan anu dilakukeun  ku tim Departemén Dalam Negeri Républik Indonésia tut Pamaréntah Daérah anu  gawé bareng jeung  konsultan PT Markam Jaya anu di  tempo tina sagala rupa aspék bisa  disimpulkeun yén anu dianggap minuhan sarat salaku  puseur dayeuh téh taya lian Kabupatén Daérah Tingkat II Acéh Besar tayalian Kemukiman Janthoi kalayan dibéré ngaran **Kota Jantho**.

Sabada ditetepkeun Kota Jantho salaku puseur dayeuh Kabupatén Daérah Tingkat II Acéh Besar anu anyar, kukituna ngeureuyeuh  mimiti mindahkeun puseur dayeuh, kalawan pindah  sakabeh aktivitas kanto sacara resmi ti Banda Acéh ka Kota Jantho dina tanggal 29 Agustus 1983, kalayan diresmikeun ku Bapak Menteri Dalam Negeri Républik Indonésia mangsa éta, tayalian Bapak Soepardjo Rustam dina kaping 3 Méi 1984.

Di dayeuh  Jantho ngan aya kompleks perumahan sarta kantor-kantor pamaréntahan, teu aya losmén anapon hotél. Kota Jantho dihubungkeun ku labi-labi kalawan jarakna 60&nbsp;km ti Banda Acéh, 28&nbsp;km nuju ka  Saree, sarta  12&nbsp;km nuju ka  jalan utama Banda Acéh–Médan. Kira-kira 12&nbsp;km ti dayeuh Jantho ini aya curug.
* **Masjid Tua Indrapuri**. Masjid ieu perenahna sabudeureun 25&nbsp;km ka kidul ka Medankeun jeung bisa dijugjug nganggo transportasi naon waé ogé. Wewengkon Indrapuri bajeulana mangrupakeun Karajaan Hindu jeung jadi tempat pamujaan saméméh Islam datang. Kadieunakeun, Sultan Iskandar Muda nepangkeun Islam ka  masarakat. Jeung sabada sakabéh masarakat muhit Islam, tempat anu saméméhna  kuil dirobah ngajadi  hiji  masjid. Bangunan masjid ngadeg di luhur taneuh anu legana 33.875 m², perenahna dina  4,8 méter saluhureun beungeut cai  laut jeung kurang leuwih  150 méter tii sisi susukan Krueng Acéh.
* Taman Hutan Rakyat Po Cut Meurah Intan
* Pusat Latihan Gajah Saree
* Gunung Seulawah Agam
* Cagar Alam Jantho
* Pemandian alam di Brayeun Leupung
* Pantai Lhok Seudu

## Galery 

File:Kuta Éseukanda Muda.JPG|Benteng Sultan Iskandar Muda
File:Gl%C3%A9Uj%C3%B4ngPancu.JPG|Sebuah pemandangan di Ujông Pancu, Peukan Bada
File:Waduk Keuliling,Kuta Cot Glie, Aceh Besar, Indonesia.jpg|Waduk Keuliling di Kuta Cot Glie
File:Pant%C3%A9Uj%C3%B4ngPancu.JPG|Lhok Mata Ie, Peukan Bada
File:Panté_Lhôk_Nga.JPG|Pantai Lhok Nga
File:Lhôk_Mata_Ië.JPG|Pantai Lhok Mata Ie
File:Indrapatra Fortress building.jpg|Benteng Indra Patra

## Kebudayaan 
### Kulinér has 
Kabupatén Acéh Besar mibanda hiji kadaharan anu has, tayalian Bolu manis ala Acéh anu museur di kacamatan Peukan Bada. Bolu ieu kasohor alatan mibanda rasana anu has, ngan waé hésé rék mekar alatan ku kaayaan anu can sapinuhna tingtrim. Sagigireun ti éta aya ogé  gulé embé  (kari) sarta  *ayam tangkap* anu kasohor nikmat hiji deui *Sie rebuh* (daging Kulub) jeung  asam *keu eung* (asem lada).

## Dicutat tina 
## Tempo ogé 
* Kota Jantho

## Tutumbu ka luar 
* Situs Resmi Kabupaten Aceh Besar