open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Saba

**Saba** nyaéta hiji pulo Karibia jeung munisipalitas husus (resmina *badan umum*) nu pangleutikna ti Walanda. Saba, kaasup Pulo Green, jadi munisipalitas husus dina nagara Walanda sanggeus pameupeusan Antillen Walanda dina 10 Oktober 2010.

Salaku bagian ti Walanda, Basa Walanda mangrupa basa resmi. Sanajan afiliasina jeung Walanda, Basa Inggris mangrupa basa utami nu dipaké di pulo ieu jeung geus dipaké di sistim sakolana saprak abad ka-19. Basa Inggris ogé bisa dipaké dina komunikasi jeung pamaréntah ngagantian Guilder Antillen Walanda.

## Tempo ogé
*Walanda Karibia
*Laut Karibia
*Kapuloan Leeward
*Daptar inohong Saba

## Rujukan
## Tumbu kaluar
*
* Island Government of Saba 
* Saba's Tourist Bureau homepage
* Saba Conservation Foundation's homepage
* Saba (N.A.): Bos en nationale parken. 54pp.
Sint Eustatius

**Sint Eustatius**, ogé kawanoh salaku **Statia** () atanapi **Statius**, nyaéta hiji pulo Karibia jeung hiji munisipalitas husus (resmina *badan umum*) ti Walanda.

Sint Eustatius aya di Kapuloan Leeward beula kidul, bagian ti Hindia Kulon, tenggaraeun Kapuloan Virgin jeung kalér-kuloneun Saint Kitts jeung Névis, sarta tenggaraeun Saba, dina . Ibu kota régionalna nyaéta Oranjestad.

Baheulana bagian ti Antillen Walanda, Sint Eustatius jadi munisipalitas husus nagara Walanda ti 10 Oktober 2010.

## Tempo ogé
*Kapuloan BES
*William Halifax

## Rujukan
## Tumbu kaluar
*
* Lonely Planet - St. Eustatius 
*Puseur St. Eustatius pikeun Panalungtikan Arkéologi
Kapuloan Virgin Amérika Sarikat

**Kapuloan Virgin Amérika Sarikat** () nyaéta hiji kapuloan di Karibia nu mangrupa wewengkon insulér ti Amérika Sarikat. Kapuloan ieu géografisna mangrupa bagian ti Kapuloan Virgin jeung aya di Kapuloan Leeward di Antillen Leutik. Baheulana salaku Hindia Kulon Dénmark, kapuloan ieu dijual ka Amérika Sarikat ku Dénmark kalawan Traktat Hindia Kulon Dénmark 1916.

## Iklim 
## Tempo ogé 
*Laut Karibia
*Kapuloan Leeward
*Daptar inohong Kapuloan Virgin Amérika Sarikat
*Kapuloan Virgin Britania

## Rujukan 
## Tumbu kaluar 
* Loka Pariwisata Resmi
* Loka Gubernur
* Kantor Gubernur Létnan 
* 
* *U.S. Census Bureau: Island Areas Census 2000*
* United States Virgin Islands  ti *UCB Libraries GovPubs*
* 
* 
*
Puérto Riko

**Puérto Riko**  resmina **Pasamakmuran Puérto Riko** (; , —harpiahna **Nagara Bébas nu Kaasosiasi Puérto Riko**), nyaéta hiji téritori nu teu kagabung ti Amérika Sarikat, aya di Karibia beulah kalér-wétan, wétaneun Républik Dominika, sarta kuloneun Kapuloan Virgin Amérika Sarikat sareng Kapuloan Virgin Britania.

Hubungan antawis Puérto Riko jeung Amérika Sarikat jujutanna nepi ka Perang Spanyol-Amérika, di aman Spanyol, dina Traktat Paris 1898, méré pulo ieu ka Amérika Sarikat. Warga Puérto Riko janten warga AS dina 1917, sarta Kongrés Amérika Sarikat ngatur rupa-rupa perkawis kahirupan Puérto Riko. Tapi, masarakat pulo teu kaci milu Pamilu Présidén AS.  Saprak 1947, Puérto Riko bisa milih gubernurna sorangan. Basa resmina nyaéta basa Spanyol jeung Inggris, kalwan basa Spanyol jadi basa utami. Status pulitisna ayeuna, kaasup kamungkinan jadi Nagara Bagian atanapi kamerdikaan, diomongkeun luas di Puérto Riko.

## Babagian administratif 
thumb|500px|Munisipalitas di Puérto Riko
Salaku wewengkon nu teu kagabung ti Amérika Sarikat, Puérto Riko teu miboga babagian administratif kahiji sakumaha diterangkeun ku Pamaréntah AS, tapi aya 78 munisipalitas (~kotamadya) di tingkat ka-2 nu mana fungsina salaku *county*. Munisipalitas teras dibagi kana *barrio*. Unggal munisipalitas miboga mayor jeung badan législatif nu dipilih pikeun jabatan 4 taun.

## Iklim 
Puérto Riko miboga iklim tropis kalawan suhu rarata minimal 19,4&nbsp;°C sareng maksimal 29,7&nbsp;°C. Curah hujan rarata taunan nyaéta 1687mm.

## Tingali ogé 
*Daptar inohong Puérto Riko

## Rujukan jeung catetan 
## Tumbu kaluar 
* Loka pamaréntah resmi Puérto Riko  
* Profil Nagara ti BBC
* Profil di Encyclopaedia Britannica
* Datos y Estadisticas de Puerto Rico y sus Municipios  
* 
* 
* 
*
Kapuloan Kayman

**Kapuloan Kayman** {) nyaéta hiji tértori peuntas laut Britania nu aya di Laut Karibia beulah kulon. Wewengkon ieu ngawengku 3 pulo (Kayman Gedé, Kayman Brac, jeung Kayman Leutik), aya di kiduleun Kuba jeung kalér-kuloneun Jamaika.

## Catetan jeung rujukan 
*   *Originally from the CIA World Factbook 2000.*
* 
* 

* 
*  

## Tumbu kaluar 
* Pamaréntah Kapuloan Kayman
* Departemén Pariwisata Kapuloan Kayman
* 
* 
* Komisi Pilem Kapuloan Kayman 
* 
* Cayman Islands ti *UCB Libraries GovPubs*
*
Montserrat

**Montserrat** nyaéta hiji téritori peuntas latu Britania nu aya di Kapuloan Leeward, bagian ti Antillen Leutik di Hindia Kulon. Pulona ukuranna kira-kira  panjangna sarta  lébarna, méré gurat basisir . Ibu kotana, Plymouth, ancur sarta dua per tilu populasi pulo kapaksa ngungsi ku lantaran érupsi Gunung Soufriere Hills saprak 18 Juli 1995.

## Tingali ogé
*Laut Karibia
*Kapuloan Leeward
*Daptar inohong Montserrat

## Rujukan
## Tumbu kaluar
*Pamaréntah Montserrat
*
*Montserrat  ti *UCB Libraries GovPubs*
*
*
*Badan Pariwisata Montserrat
*
*Informasi Wisata Montserrat
Anguilla

**Anguilla** nyaéta hiji téritori peuntas laut Britania jeung wewengkon peuntas laut Uni Éropa di Karibia. Anguilla mangrupa bagian ti Kapuloan Leeward di Antillen Leutik. Anguilla aya di wétaneun Puérto Riko sareng Kapuloan Virgin sarta kaléreun Saint Martin. Wewengkonna ngawengku pulo Anguilla, kira-kira  panjangna jeung  lébarna dina titik nu pangékstrimna, kalawan sababaraha pulo leutik jeung kéi tanpa populasi permanén. Ibu kotana nyaéta The Valley. Total aréa daratan wewengkon ieu nyaéta ,.

## Tingali ogé
*Laut Karibia
*Kapuloan Leeward
*Daptar inohong Anguilla

## Rujukan
## Tumbu kaluar
; Pamaréntah 
* Pamaréntah Anguilla *Loka pamaréntah resmi*

; Informasi umum
* 
*Anguilla  ti *UCB Libraries GovPubs*
*
*

; Pelesir
*
Kapuloan Turks jeung Kaikos

**Kapuloan Turks and Kaikos** ( disingget **TCI**) nyaéta hiji téritori peuntas laut Britania jeung wewengkon peuntas laut Uni Éropa nu ngawengku 2 grup kapuloan tropis di Karibia (**Kapuloan Kaikos** jeung **Kapuloan Turks**. Dina Agustus 2009, Britania Raya nundaan pamaréntahan sorangan Turks jeung Kaikos sanggeus sanggeus dugaan korupsi kamentrian.

## Tingali ogé 
*Daptar bandar udara di Kapuloan Turks jeung Kaikos
*Daptar pulo di Kapuloan Turks jeung Kaikos Islands
*Daptar inohong Kapuloan Turks jeung Kaikos
*Arsipélago Lucayan
*Telekomunikasi di Kapuloan Turks jeung Kaikos

## Rujukan 
## Tumbu kaluar 
*Loka resmi Pamaréntah Kapuloan Turks jeung Kaikos 
*
*Turks and Caicos Islands  ti *UCB Libraries GovPubs*
*
*
*
Bermuda

ka|300px|jmpl|Bermuda ti angkasa
**Bermuda** (resmina, **the Bermudas** atanapi **Kapuloan Somers** ) nyaéta hiji téritori peuntas laut Britania di Samudra Atlantik Kalér. Ibu kotana nyaéta Hamilton.

Bermuda dipanggih dina 1505 ku navigator Spanyol, Juan de Bermúdez, anu ngaklaimna pikeun Kakaisaran Spanyol. Teu dikawasaan, (saur Bermúdez, anjeunna ninggalkeun pulo éta ngan dieusian ku babi), pulo ieu jadi didumukan ku Britania dina 1609, nyieunnanna wewengkon peuntas laut nu masih aya nu pangkolotna jeung panglobana populasina.

## Tingali ogé 
* Téritori peuntas laut Britania
* Daptar inohong Bermuda

## Rujukan 
*  
* 

## Tumbu kaluar 
* Pamaréntah Bermuda  – loka pamaréntah resmi
* Departemén Hubungan Komunitas jeung Budaya, Bermuda
* 
* Bermuda  ti *UCB Libraries GovPubs*
* 
* 
* http://www.gmanews.tv/story/227546/pinoy-abroad/racist-graffiti-in-bermuda-tell-pinoys-to-move-out
* Bursa Saham Bermuda

;Pelesir
* 
* Bermuda.com
* Departemén Pariwisata Bermuda  (loka pamaréntah Bermuda)
* Bandar Udara Internasional Bermuda
Saint-Martin

**Saint-Martin**, resmina **Koléktivitas Saint-Martin** (), nyaéta hiji koléktivitas peuntas laut Perancis nu aya di Karibia, ngawengku bagian kalér ti pulo Saint Martin sareng sababaraha islét. Bagian kidul pulona, Sint Maarten, mangrupa salah sahiji nagara konstituén Karajaan Walanda.

## Tempo ogé 
*Karibia
*Kapuloan Leeward
*Pulo Saint Martin
*Departemén jeung téritori peuntas laut Perancis
*Sint Maarten
*Walanda Karibia
*''O sweet Saint-Martin's Land'' (lagu kabangsaan dwinagara ti Saint-Martin/Sint-Maarten)
*Sajarah St. Martin
*Daptar pulo nu kabagi

## Rujukan 
## Tumbu kaluar 
* Loka resmi koléktivitas Saint-Martin 
* Loka resmi Biro Pariwisata Saint-Martin

* 
* 
*
Kapuloan Virgin Britania

**Kapuloan Virgin** (), mindeng disebut **Kapuloan Virgin Britania** (, **BVI**), nyaéta téritori peuntas laut Britania nu aya di Karibia wétaneun Puérto Riko. Kapuloan ieu mangrupa bagian ti arsipélago Kapuloan Virgin. Ngaran resmina, "Kapuloan Virgin" (), tapi rarangkén "Britania" sok dipaké pikeun ngabédakeunanan jeung "Kapuloan Virgin Amérika Sarikat".

Kapuloan Virgin Britania ngawengku pulo-pulo utamana (Tortola, Virgin Gorda, Anegada, jeung Jost Van Dyke), sareng sababaraha pulo leutik jeung kéi. Kira-kira 15 pulona didumukan. Ibu kotana, Road Town, aya di Tortola, pulona nu panggedéna. Total populasina kira-kira 22.000, nu mana kira-kira 18.000 aya di Tortola.

## Géografi 
thumb|right|500px|Peta Kapuloan Virgin Britania

Tambihannana ka 4 pulo utama (Tortola, Virgin Gorda, Anegada, jeung Jost Van Dyke), pulo nu lian kaasup:

*Pulo Beef (kahubung jeung Tortola)
*Pulo Cooper
*Pulo Ginger
*Great Camanoe
*Great Thatch
*Pulo Guana (dipibanda ku Henry Jarecki)
*Little Thatch (dipibanda ku John jeung Jill Maynard)
*Pulo Mosquito (dipibanda ku Sir Richard Branson)
*Pulo Necker (dipibanda ku Sir Richard Branson)
*Pulo Norman(dipibanda ku Henry Jarecki)
*Pulo Peter 
*Pulo Salt
*Prickly Pear
*Eustatia
*Batu Saba
*Kéi Frenchman's (kahubung jeung Tortola)
*Kéi Nanny  (kahubung jeung Tortola)
*Pulo Scrub
*Kéi Sandy
*Kéi Green
*Sandy Spit
*Little Jost Van Dyke
*Great Tobago
*Little Tobago
*Kapuloan Dog alias "The Dogs"

## Rujukan 
## Tumbu kaluar 
*British Virgin Islands  ti *UCB Libraries GovPubs*
* 

* 

* Pamaréntah Kapuloan Virgin Britania (loka pamaréntah resmi)
* Pamaréntah BVI, Kantor London &mdash; Loka pamaréntah resmi
*
*
*
Saint-Piér jeung Mikélon

**Saint-Piér jeung Mikélon** (, ) nyaéta hiji koléktivitas peuntas laut téritorial Perancis, aya di Samudra Atlantik beulah kalér-kulon, deukeutna Kanada. Kapuloan ieu aya 6.470 kilométer ti Brest, titik pangdeukeutna ti ditu nu aya di Perancis Métropolitan.

## Tingali ogé 
*Departemén jeung téritori peuntas laut Perancis

## Rujukan 
## Tumbu kaluar 
*
* Pamaréntah Saint-Pierre-et-Miquelon  
* Comité Régional du Tourisme 
*
Saint-Barthélemy

thumb|Bandéra lokal
**Saint Barthélemy** (, ; ), resmina **Koléktivitas téritorial Saint Barthélemy** (), nyaéta hiji koléktivitas peuntas laut Perancis. Mindeng disingket  *Saint-Barth* atanapi **St. Barts** (ogé, '''St. Barth's**), padumuk aslina nyebutanna **Ouanalao'''. Koléktivitas ieu mangrupa bagian ti Kapuloan Leeward jeung aya di Karibia beulah kalér-wétan, sarta aya kl. 35&nbsp;km tenggaraeun Sint Maarten/Saint Martin, jeung kaléreun St Kitts. Puérto Riko aya 240&nbsp;km kuloneunnana.

## Tingali ogé
*Hindia Kulon Perancis
*Laut Karibia
*Kapuloan Leeward
*Daptar inohong Saint Barthélemy
*Departemén jeung téritori peuntas laut Perancis

## Catetan jeung Réferénsi
*Mémoire St Barth : Comprehensive bibliography about the island

## Tumbu kaluar
*Koléktivitas Saint Barthélemy (loka pamaréntah resmi) 
*Comité Territorial du Tourisme (loka badan pariwisata) 
*Gustavia Harbor/Port de Gustavia (loka resmi) 
*Histoire et aménagement linguistique à Saint-Barthélemy  
*
*
Lemah Héjo

**Lemah Héjo** ( hartina "Lemah Para Kalaallit"; ) nyaéta hiji nagara otonom dina Karajaan Dénmark, aya antawis Arktik jeung Samudra Atlantik, wétaneun Arsipélago Arktik Kanada. Lemah héjo mangrupa pulo nu panggedéna aréana sadunya nu sanés hiji buana.

Lemah héjo geus dieusian, sanajan teu teterusan, ku urang Inuit langkung Kanada pikeun 4500-5000 taun. Dina abad ka-10, urang Norse midumukan bagian kidul Lemah Héjo. Dina abad ka-13, Inuit datang, sarta dina ahir abad ka-15, koloni Norse ditinggalkeun. Dina awal abad ka-18, hubungan antara Skandinavia jeung Lemah Héjo ngadeg deui sarta Dénmark nyieun kakawasaanna kana Lemah Héjo.

## Tempo ogé 
*Daptar inohong Lemah Héjo
*Militér Lemah Héjo
*Telekomunikasi di Lemah Héjo

## Catetan suku 
## Bacaan salajengna 
* Ehrlich, Gretel, *This Cold Heaven: Seven Seasons in Greenland*, (Vintage, 2003)
* Kpomassie, Tete-Michel, *An African in Greenland*, (NYRB Classics, 2001)

## Rujukan 
* Alley, Richard B. The Two-Mile Time Machine: Ice Cores, Abrupt Climate Change, and Our Future. Princeton University Press, 2000, ISBN 0-691-00493-5.
* Bardarson, I. (ed. Jónsson, F.) "Det gamle Grønlands beskrivelse af Ívar Bárðarson (Ivar Bårdssön)", (Copenhagen, 1930).
* CIA World Factbook, 2000.
* Lund, S. 1959. The Marine Algae of éast Greenland. 1. Taxonomical Part. *Meddr Gronland.* 156(1), pp.&nbsp;1–245.
* Lund, S. 1959. The Marine Algae of éast Greenland. 11. Géographic Distribution. *Meddr Gronland.* 156, pp.&nbsp;1–70.
* Steffen, Konrad, N. Cullen, and R. Huff (2005). "Climate variability and trends along the western slope of the Greenland Ice Sheet during 1991–2004," *Proceedings of the 85th American Meteorological Society Annual Meeting* (San Diego).
* Stern, Pamela R. Historical dictionary of the Inuit. Scarecrow Press, 2004. ISBN 978-0-8108-5058-3

## Tumbu kaluar 
; Pamaréntah
* Greenland Home Rule *loka pamaréntah resmi* (dina Basa Inggris)
* 
* 
*
Basa Kawi

thumb|300px|right|aksara kawi
**Basa Kawi** nyaéta salah sahiji jenis basa anu pernahna tumuwuh di pulo Jawa dina mangsa karajaan-karajaan Hindu-Buda, dipaké pikeun nulis karya-karya sastra.
Dina tradisi Jawa basa Kawi ogé disebut basa Jawa Kuna, anu mangrupa basa Jawa Kuna murni nu dipangaruhan ku Basa Sansekerta.
Basa tumuwuhna saluyu jeung tumuwuhna kahirupan manusa.
kitu deui basa kawi, basa kawi anu digunakeun masarakat Jawa saprak abad ka-1 nepi ka abad ka-15.
Dina abad ka-1 nepi ka abad ka-6 masih kénéh dina tutur lisan.
Basa Kawi kapangaruhan ku Basa Sanskerta nepi ka 45%.
Mulai abad ka-7 nepi abad ka-15 basa Kawi dipaké dina basa lisan boh tulis.
jadi ti mimiti abad ka-16 nepi ka ayeuna anu dipaké nyaéta Basa Jawa kiwari anu mangrupa pengembangan tina basa kawi.
## Referensi
Daptar nagara di Amérika Kalér

Di handap ieu nyaéta **Daptar nagara di Amérika Kalér**

## Nagara daulat
* Amérika Sarikat
* Antigua jeung Barbuda
* Bahama
*
* Bélis
* Dominika
* Dominika, Rép.
* Él Salvador
* Grénada
* Guatémala
*
*
* Jamaika
* Kanada
* Kosta Rika
* Kuba
* Méksiko
* Nikaragua
* Perancis
** Guadelup
** Martinik
*
* St. Kitts jeung Névis
* Saint Lusia
* St. Vincent jeung Grénadin
* Trinidad jeung Tobago
* Walanda
** Bonére
** Saba
** Sint Eustatius
Noemi

thumb|200px
**Veronica Scopelliti** atawa leuwih dikenal ku sebutan **Noemi** (Roma, 25/1/1982) ieu mangrupa penyanyi sarta nu nulis lagu ti Italia.

## Diskografi 
### Album 
* 2009 - *Sulla mia pelle*
* 2010 - *Sulla mia pelle (Deluxe Edition)*
* 2011 - *RossoNoemi*

### Extended Play (EP) 
* 2009 - *Noemi*

### Singel 
250px|right|thumb|Noemi jeung Fiorella Mannoia
* 2009 - *Briciole*
* 2009 - ''L'amore si odia* (Noemi jeung Fiorella Mannoia)
* 2010 - *Per tutta la vita*
* 2010 - *Vertigini*
* 2011 - *Vuoto a perdere*
* 2011 - *Odio tutti i cantanti*
* 2011 - *Poi inventi il modo*
* 2012 - *Sono solo parole''

## Tumbu kaluar 
* noemiofficial.it
* arcadinoemi.it
Kuraso

]]
**Kuraso** (, ; Papiamentu: *Kòrsou*) nyaéta hiji pulo di Laut Karibia beulah kidul, leupas basisir Vénézuéla. **Nagara Kuraso** (Dutch: *Land Curaçao*, Papiamentu: *Pais Kòrsou*), nu ngawengku pulo utamina jeung Klein Kuraso ("Kuraso Leutik"), nyaéta hiji nagara konstituén Karajaan Walanda. Ibu kotana nyaéta Willemstad.

Kuraso mangrupa wewengkon panggedéna jeung panglobana populasina di Kapuloan ABC (Aruba, Bonére, jeung Kuraso) ti Antillen Leutik. Wewengkon ieu aréana . Dina 1 Januari 2009, populasina 141.766 jiwa.

Saméméh 10 Oktober 2010, basa Antillen Walanda dipeupeus, Kuraso diparéntah salaku (Basa Inggris: *Island Territory of Curaçao*, Basa Walanda: *Eilandgebied Curaçao*, Papiamentu: *Teritorio Insular di Kòrsou*), 1 ti 5 téritori pulo ti Antillen Walanda. Kode nagara ISO 3166-1 alpha-3, CUW, sareng kode nagara ISO 3166-1 alpha-2, CW, geus disadiakeun pikeun Kuraso, tapi cctLD Internér .cw tacan dipaké.

## Tingali ogé
*Laut Karibia
*Curaçao
*Karajaan Walanda
*Antillen Leeward
*Daptar inohong Kuraso

## Catetan jeung réferénsi

*Habitantenan di Kòrsou, sinku siglo di pena i gloria: 1499–1999. Römer-Kenepa, NC, Gibbes, FE, Skriwanek, MA., 1999. Curaçao: Fundashon Curaçao 500.
*Social movements, violence, and change: the May Movement in Curaçao. WA Anderson, RR Dynes, 1975. Columbus: Ohio State University Press.
*Stemmen uit het Verleden. Van Buurt, G., Joubert, S., 1994, Curaçao.
*Het Patroon van de Oude Curaçaose Samenleving. Hoetink, H., 1987. Amsterdam: Emmering.
*Dede pikiña ku su bisiña: Papiamentu-Nederlands en de onverwerkt verleden tijd. van Putte, Florimon., 1999. Zutphen: de Walburg Pers
* , broekmans.com 
* , kitlv.nl
* 
* 

## Tumbu kaluar
*Curacao-gov.an – loka resmi pamaréntah Kuraso
*
Wewengkon Antartika Australia

**Wewengkon Antartika Australia** (; AAT) nyaéta hiji bagian ti Antartika. Wewengkon ieu diklaim ku Britania Raya jeung ditempatkeun dina otoritas Pasamakmuran Australia dina 1933. Wewengkon ieu mangrupa wewengkon Antartika panggedéna nu diklaim ku hiji nagara.

## Babagian
Wewengkon ieu dibagi kana 9 distrik:

## Stasion
]]
Stasion aktip jeung teu aktip di wewengkon ieu:

## Tingali ogé
*Sistim Wangunan Antartika Australia

## Tumbu kaluar 
* Divisi Antartika Australia
* Stasion Rusia
Antartika Argéntina

**Antartika Argéntina** () nyaéta hiji bagian di Antartika nu diklaim ku Argéntina salaku bagian ti wewengkon nasionalna. Wewengkon Antartika Argéntina ngawengku Samenanjung Antartika jeung hiji bagian sagitilu nepi ka Kutub Kidul. Wewengkon ieu diwatesan ku 25° jeung 74° imbit kulon, sareng 60° lintang kidul. Administratifna, Antartika Argéntina mangrupa hiji departemén ti propinsi Tierra del Fuego, Antartika, jeung Kapuloan Atlantik Kidul. Otoritas propinsi kadudukanna aya di Ushuaia. Gubernur sacara taunan nunjuk délégasina pikeun région Antartika.

## Tingali ogé
* Markas Marambio
* Markas Esperanza
* Markas San Martin
* Belgrano II

## Rujukan
## Bibliograpi
* 

## Tumbu kaluar
*Markas Marambio
*Dirección Nacional del Antártico: Bases
*Sajarah Antartika Argéntina
Klaim téritorial di Antartika

7 nagara miboga **klaim téritorial** dina 8 téritori di **Antartika**. Nagara-nagara ieu geus ngusahakeun nempatkeun panénjoan jeung fasilitas panalungtikannana di Antartika di wewengkon nu diklaimna.

## Klaim téritorial Antartika 
7 nagara daulat gues nyieun 8 klaim téritorial di lemah Antartika kiduleun 60° lintang kidul saméméh 1961. Klaim-klaim ieu ngan geus diakuan antawis nagara-nagara nu nyieunanna. Taya klaim nu miboga populasi pribumi. Kapuloan Orkney Kidul aya di wewengkon nu diklaim ku Argéntina jeung Britania Raya; sarta Kapuloan Shetland Kidul aya di wewengkon nu diklaim ku Argéntina, Chili, jeung Britania Raya. BR, Perancis, Australia, Selandia Anyar, jeung Norwégia sadayana silih ngakuan klaim-klaimna, nu teu patumpuk-tumpuk. Saméméh 1962, Téritori Antartika Britania mangrupa hiji depéndensi ti Kapuloan Falkland sarta ngawengku ogé Géorgia Kidul jeung Kapuloan Sandwich Kidul. Wewengkon Antartika éta teras jadi wewengkon peuntas laut mimiluan disahkeunnana Traktat Antartika. Géorgia Kidul jeung Kapuloan Sandwich Kidul tetep hiji depéndensi Kapuloan Falkland nepi ka 1985.

### Klaim resmi 
### Klaim nu patumpuk-tumpuk 
### Teu diklaim 
### Baheula 
### Kamungkinan klaim
Aya spékulasi ngeunaan kamungkinan klaim. AS jeung Rusia (salaku nagara panerus Uni Soviét) geus ngaklaim miboga hak klaim sarta aya ogé spékulasi ngeunan Brasil nu ngajieun klaim nu diwatesan ku 53 jeung 28° imbit kulon, patumpuk-tumpuk jeung klaim Argéntina sareng Britania, tapi heunteu jeung Chili.

## Wewengkon pulo Sub-Antartika 
4 wewengkon pulo nu aya di kaléreun 60° lintang kidul kadang dihubungkeun jeung buana Antartika. Wewengkon-wewengkon ieu teu boga padumuk pribumi.

* *Pulo Bouvet* (depéndensi Norwégia)
*''* Téritori Kidul Perancis
* *Pulo Heard jeung Kapuloan McDonald* (téritori peuntas laut Australia)
**'' Géorgia Kidul jeung Kapuloan Sandwich Kidul (téritori peuntas laut Britania)

## Traktat Antartika 
:

]]

## Rujukan jeung catetan 
## Tingali ogé 
* Sistim Traktat Antartika
* Antartika
* Sajarah Antartika
Sint Maarten

**Sint Maarten** () nyaéta hiji nagara konstituén Karajaan Walanda. Wewengkon ieu ngawengku bagian kidul ti pulo Saint Martin, nu kalérna nyaéta koléktivitas peuntas laut Perancis, Saint-Martin. Ibu kotana nyaéta Philipsburg.

Saméméh 10 Oktober 2010, Sint Maarten kawanoh salaku Téritori Pulo Sint Maarten (, ), jeung mangrupa 1 ti 5 téritori pulo (*Eilandgebieden*) nu ngawangun Antillen Walanda.

## Tingali ogé
*Karibia
*Kapuloan Leeward
*Saint Martin
*Walanda Karibia
*Bandar Udara Internasional Putri Juliana
*Basisir Maho
*''O sweet Saint-Martin's Land* (lagu kabangsaan dwinagara Saint-Martin/Sint-Maarten)
*Daptar pulo nu kabagi

## Catetan jeung réferénsi
*Gert Oostindie (1998) *Het paradijs overzee: de 'Nederlandse' Caraïben en Nederland*. Amsterdam: Bert Bakker.
*Gert Oostindie and Inge Klinkers (2001) *Knellende koninkrijksbanden: het Nederlandse dekolonisatiebeleid in de Caraïben, 1940-2000''. Amsterdam: Amsterdam University Press.

## Tumbu kaluar
;Organisasi
* Perpustakaan Umum Philipsburg Jubilee 
* Kamar Dagang jeung Industri St. Maarten - Loka resmi

;Universitas
* Universitas St. Maarten 
* Akademi Internasional Karibia 
* SMA St. Dominic 
* Akademi St. Maarten

;Pelesir

*
* Biro Pariwisata St. Maarten - Loka resmi Kantor Pariwisata St. Maarten
* Bandar Udara Internasional Putri Juliana  - Loka resmi

;Warta jeung opini
* St. Maarten Daily Herald  - Koran lokal
* St. Maarten Island Times - Warta jeung kajadian
* St. Martin News Network - Warta jeung opini
Daratan Adélie

**Daratan Adélie** () nyaéta bagian ti basisir Antartika antawis 136° imbit wétan (deukeut Titik Pourquoi Pas dina ) jeung 142° imbit wétan (deukeut Point Alden dina ). Wewengkon ieu diklaim ku Perancis salaku 1 ti 5 distrik Daratan Kidul jeung Antartika Perancis, sanajan teu sadaya nagara ngauan klaim ieu. Saprak 12 Januari 1956, aya basis panalungtikan Perancis dina , Stasion Dumont d'Urville. Stasion Perncis nu kahijina, Port Martin, diwangun dina 9 April 1950 dina , tapi ancur ku sabab kahuruan dina wengi 22-23 Januari 1952.

Daratan Adélie wawatesan jeung Téritori Antartika Australia boh di kulonna (Claire, Daratan Wilkes) boh di wétanna (Daratan George V).

## Tingali ogé
* Daptar tempat nu dingaranan dumasar nami jalma
* Stasion Charcot

## Rujukan
* Fire destroys station in Antarctica, French expedition's loss, *The Times*, 26 Januari 1952.

## Tumbu kaluar
* http://www.discoverfrance.net/Colonies/Terre_Adelie.shtml
Wewengkon Antartika Britania

**Wewengkon Antartika Britania** (; BAT) nyaéta hiji bagian ti Antartika nu diklaim ku Britania Raya salaku salah sahiji téritori peuntas lautna. Wewengkon ieu ngawengku daérah kiduleun 60° lintang kidul jeung antawis  jeung . Wewengkon ieu patumpuk-tumpuk jeung klaim Antartika Argéntina (Antartika Argéntina) jeung Chili (Propinsi Antártica Chilena).

## Tingali ogé
*Téritori peuntas laut Britania
*Survéy Antartika Britania

## Catetan suku
## Tumbu kaluar
* Survéy Antartika Britania 
* Wewengkon Antartika Britania
Daratan Ratu Maud

**Daratan Ratu Maud** () nyaéta hiji wewengkon (kl. 2,7&nbsp;yuta kilométer pasagi [1&nbsp;yuta&nbsp;mil&nbsp;pasagi] di Antartika. Wewengkon ieu diklaim salaku hiji wewengkon depéndensi ku Norwégia. Wewengkon ieu aya antawis 20° imbit kulon jeung 45° imbit wétan, antawis Wewengkon Antartika Britania jeung Wewengkon Antartika Australia.

## Tingali ogé
* Pulo Bouvet
* Pagunungan Ratu Maud

## Catetan jeung rujukan 
## Bibliograpi
* 
*
*

*
*
*
*

## Tumbu kaluar 
* Institut Pakutuban Norwégia
* Departemén Hubungan Kutub
Depéndensi Ross

**Depéndensi Ross** () nyaéta hiji wewengkon di Antartika. Wewengkonna malang antawis 160° imbit wétan nepi ka 150° imbit kulon, antawis Kutub Kidul jeung 60° lintang kidul. Depéndensi ieu dingaranan dumasar kana nami Sir James Clark Ross, nu manggihan Laut Ross, sarta ngawengku bagian ti Daratan Victoria, sarta kalobaannana bagian ti Lemah És Ross. Pulo Ross, Kapuloan Balleny, sarta Pulo Scott ogé mangrupa bagian ti Depéndensi, ogé jeung Pulo Roosevelt.

## Tumbu kaluar
* New Zealand, Antarctica and the Southern Ocean &mdash; Kamentrian Hubungan Luar Nagri jeung Padagangan.
* Antarctica New Zealand
* 50 taun Markas Scott 
* Sajarah - ti Universitas Canterbury
* Perangko Depéndensi Ross
* Peta Depéndensi Ross (bagian tengah) 
* Panalungtikan ku NIWA di Antartika
Antartika Chili

:*Antártica ngalih ka dieu. Pikeun buana Antartika, tingali artikelna*
**Wewengkon Antartika Chili** () nyaéta wewengkon Antartika nu diklaim ku Chili. Wewengkon Antartika Chili aya ti 53°Kulon nepi ka 90°Kulon sarta ti Kutub Kidul nepi ka 60°Kidul, sabagianna patumpuk-tumpuk jeung klaim Antartika Argéntina sarta Britania. Wewengkon ieu diadministrasi ku munisipalitas Cabo de Hornos di daratan utama Amérika Kidul.

Dina organisasi téritorial Chili, **Antártica** nyaéta ngaran ti komune nu ngadministrasi wewengkon ieu. Komune Antártica diatur ku minisipalitas ti Cabo de Hornos kalawan kadudukannana di Puerto Williams sarta aya di Propinsi Antártica Chilena, nu mana mangrupa bagian ti Région Magallanes jeung Antártica. Komune Antártica dijieun dina 11 Juli 1961, sarta gumantung ka Propinsi Magallanes nepi ka 1975, basa Propinsi Antártica Chilena dijieun.

## Komune Antártica
**Antártica** nyaéta hiji komune ti Chili di Propinsi Antártica Chilena, Région Magallanes jeung Antártica Chilena, nu ngawengku sadaya ***Territorio Chileno Antártico***—wewengkon di Antartika nu diklaim ku Chili. Wewengkon ieu diadministrasi ku munisipalitas Cabo de Hornos di daratan utama Amérika Kidul.

## Rujukan
## Tumbu kaluar
* Gobierno Regional Magallanes y Antártica Chilena 
* Gobernación Provincia de Antártica Chilena 
* Institut Antartika Chili 
*  Munisipalitas Tanjung Horn
Éksklave

.]]

**Éksklave** nyaéta bagian atanapi daérah hiji bagian administratif, biasana ti hiji nagara, nu kapisah (sanés pulo) sarta dikurilingan ku bagian administratif lianna. Conto éksklave nyaéta Oblast Kaliningrad nu kaasup dina Féderasi Rusia, tapi kapisah ti wewengkon Rusia lianna ku Lituania jeung Polandia.

## Tingali ogé 
* Énklave - nagara atanapi bagian nagara nu dikurilingan ku wewengkon nagara lian.
Swabia Anyar

**Swabia Anyar** () nyaéta hiji ngaran kartografis nu kadang dibéré ka aréa Antartika antawis 20° imbit wétan jeung 10° imbit kulon di Daratan Ratu Maud, nu mana dikawasaan ku Noreégia salaku wewengkon depéndensina dina Sistim Traktat Antartika. Swabia Anyar dijelajahan ku Jérman dina awal taun 1939 sarta dingaranan dumasar kapal ékspédisina, *Schwabenland*, nu mana ngaranna dumasar kana wewengkon Swabia di Jérman.

## Tingali ogé
*Daptar ékspédisi Antartika

## Rujukan
## Pustaka
* D.T. Murphy, *German exploration of the polar world. A history, 1870–1940* (Nebraska 2002).

## Tumbu kaluar
* Kartographische Arbeiten und deutsche Namengebung in Neuschwabenland, Antarktis
Pulo Peter I

**Pulo Peter I** () nyaéta hiji pulo vulkanis di Laut Bellingshausen,  ti Antartika. Wewengkon ieu diklaim salaku hiji depéndensi ti Norwégia. Bareng jeung Daratan Ratu Maud sarta Pulo Bouvet, minangka 3 wewengkon depéndensi Norwégia di wewengkon Antartika jeung sub-Antartika. Pulo hiji kahiji katingali ku Fabian Gottlieb von Bellingshausen dina 21 Januari 1821 sarta dingaranan dumasar Peter I ti Rusia.

## Tempo ogé
* Daptar pulo Antartika jeung Sub-Antartika
* Daptar gunung seuneu di Antartika

## Rujukan
### Bibliograpi
* 
* 
* 
*
Énklave

B.]]
**Énklave** atanapi **daérah kantong** nyaéta nagara/bagian nagara nu dikurilingan ku wewengkon nagara lian.

## Nagara énklave 
 (héjo) sakabéhna dikurilingan ku Afrika Kidul.]]
Sababaraha énklave mangrupa nagara daulat nu sakabéh wewengkonna dikurilingan ku nagara lian, jadina teu bisa disebut éksklave. Ngan aya 3 nagara éksklave nyaéta:
* Républik San Marino, dikurilingan ku Italia
* Vatikan, dikurilingan ku kota Roma, Italia
* Karajaan Lésotho, dikurilingan ku Afrika Kidul.

## Nagara basisir 
Sababaraha énklave mangrupa nagara nu dikurilingan ku nagara lian, kajaba dina hiji bagian di mana nagara éta miboga aksés ka cai leupas (contona: laut) liwat basisir leutikna. Contona:
* Républik Gambia, dikurilingan ku Sénégal, miboga jalur basisir sapanjang 50&nbsp;km ka Samudra Atlantik.
* Kasultanan Brunéi, dikurilingan ku Malaysia Wétan, miboga aksés ka Laut Cina Kidul.
* Kapangéranan Monako, dikurilingan ku Perancis, miboga aksés ka Laut Tengah.
Sanajan Portugal, Koréa Kidul, jeung Irlandia wawatesan jeung ukur hiji nagara, maranéhna miboga aksés ka cai internasional nu lumayan luas jadina teu bisa dilandi énklave.

## Bagian basisir 
Sababaraha wewengkon teu bisa didatangan ti nagarana iwal langkung cai internasional. Wewengkon-wewengkon ieu bisa dianggap salaku peupeusan nu kapisah (*detached fragment*) ti hiji nagara tinimbang disebut énklave, sabab wewewngkon-wewengkon éta teu bisa minuhan sarat nu ngaharuskeun wewengkonna katutup sakabéhna ku wewengkon nagaara lian. Contona:
* Kota Céuta jeung Mélilya, duannana piboga Spanyol, di basisir kalér Maroko.
* Gibraltar, jajahan Britania di basisir kidul Spanyol.
* Oecussi-Ambeno, bagian ti Timor Lésté nu aya di Timor Kulon, Indonésia, bisa diaksés langkung laut.
* Kabinda, wewengkon Angola nu dilingkung di antawis Républik Démokratik Kongo jeung Kongo.
* Kaliningrad, wewengkon Rusia nu aya antawis Polandia jeung Lituania. Saméméh Perang Dunya II, Kaliningrad mangrupa bagian ti propinsi Prusia Wétan, Jérman.

## Tingali ogé 
* Éksklave - wewengkon hiji nagara nu kapisah ti wewengkon utama nagara éta.
Gunung Ararat

**Gunung Ararat** (Basa Turki: **Ağrı Dağı**; Basa Arménia: **Արարատ**; Basa Pérsia: **آرارات**; Basa Ibrani: **אררט**, Basa Ibrani Standar **Ararat**, Basa Ibrani Tiberia **ʾĂrārāṭ**), puncak nu pangluhurna di Turki modérn, nyaéta hiji gunung seuneu nu aya di Turki beulah kalér-wétan, 16 km kuloneun Iran sarta 32 km kiduleun Arménia.
[right|360px|thumb|Großer Ararat (Mitte) und Kleiner Ararat (links) (Landsat, [NASA)]] 
[right|360px|thumb|[Yérévan kalawan Gunung Ararat di tukangna]]

## Tumbu kaluar 
* NASA Earth Observatory page
* Space shuttle image and basic details. 
* Global Volcanism Program, Mount Ararat page .
Antartika Brasil

**Antartika Brasil** () nyaéta ngaran ti wewengkon Antartika kiduleun 60° lintang kidul, sarta ti 28° imbit kulon nepi ka 53° imbit kulon, diajukeun salaku *Zone of Interest* ku sarjana géopulitis, Therezinha de Castro. samentara inti perkawis panunjukan éta teu pernah diterangkeun bener-bener, sarta formalna teu silih sihung jeung klaim Argéntina sareng Britania Raya nu géografisna patumpuk-tumpuk jeung wewengkon ieu.

## Rujukan
### Catetan
### Bibliograpi
*Castro, Therezinha. *"Antárctica: Assunto do Momento". Revista de Clube Militar* (Brasil), 1958.
*Castro, Therezinha. *Atlas-Texto de Geopolítica do Brasil*. Rio de Janeiro: Capemi Editora, 1982.
*Child, Jack. *Antarctica and South American Geopolitics: Frozen Lebensraum*. New York: Praeger, 1988, Chaper 6.
*Coelho, Aristides Pinto. *"Novas tendências". Boletim Antártico*, no. 4, Jan 1985.
*Dodds, Klaus. *Geopolitics in Antarctica : views from the Southern Oceanic Rim*. Chichester ; New York : Published in association with Scott Polar Reséarch Institute, University of Cambridge by J. Wiley, 1997.
*Moneta, Carlos J., ed. *La Antártida en el Sistema Internacional del Futuro*. Buenos Aires: Grupo Editor Lationoamericano, 1988.
*Schmied, Julie. *La Política Antárctica de los Países Latinoamericanos*. Madrid: Instituto de Cuestiones Internacionales, 1988.
*WorldStatesmen - Antarctica
*Flags of the World - Antarctica
*Peta némbongkeun Antartika Brasil
*Antarctica, But Sliced Differently
*W.L. de Freitas, A Antártica no contexto do Sistema Interamericano e a paz nas Américas, Colégio Interamericano de Defesa, Washington, D.C.

## Tumbu kaluar 
* Komite Parleméntér Antartika Brasil &mdash; Loka resmi
* Loka resmi Program Antartika Brasil
* Loka Program Antartika Angkatan Laut Brasil 
* Puseur Météorologi Nasional di Stasion Com. Ferraz Antarctic  - webcams langsung sarta data cuaca ti Markas Antartika Brasil.
* Loka Kamentrian Proyék Antartika Lingkungan Brasil
Basa Arménia

**Basa Arménia** ( dina OAT atanapi  dina OAK, —''*) nyaéta hiji basa Indo-Éropa nu dipaké ku urnag Arménia. Basa ieu mangrupa basa resmi di Républik Arménia jeung Nagorno-Karabakh. Basa ieu ogé dipaké di komunitas-komutias Arménia. Basa ieu ngagunakeun alfabét Arménia, nu mana jadi perhatosan linguistikawan pikeun pamekaran fonologina nu béda dina basa Indo-Éropa.

## Conto
## Tingali ogé
* Alfabét Arménia
* Tiori Glottalik
* Graeco-Arménia
* Daptar basa Indo-Éropa
* Dialék Homshetsi

## Catetan suku
## Rujukan

* Adjarian, Herchyah H. (1909) *Classification des dialectes arméniens, par H. Adjarian.* Paris: Honoro Champion.
* Clackson, James. 1994. *The Linguistic Relationship Between Armenian and Greek.* London: Publications of the Philological Society, No 30. (and Oxford: Blackwell Publishing)
* Fortson, Benjamin W. (2004) *Indo-European Language and Culture.* Oxford: Blackwell Publishing.
* Holst, Jan Henrik (2009) *Armenische Studien.* Wiesbaden: Harrassowitz.
* Hübschmann, Heinrich (1875) "Über die Stellung des armenischen im Kreise der indogermanischen Sprachen," *Zeitschrift für Vergleichende Sprachforschung* 23.5-42. English translation 
* Mallory, J. P. (1989) *In Search of the Indo-Europeans: Language, Archaeology and Myth.* London: Thames & Hudson.
* Vaux, Bert. 1998. *The Phonology of Armenian.'' Oxford: Clarendon Press.
* Vaux, Bert. 2002. "The Armenian dialect of Jeruslame." in Armenians in the Holy Land. "Louvain: Peters.

## Tumbu kaluar
* 
* armenianlanguage.org
* armenian-dictionary.com
* Basa Arménia di Ethnologue
Lambang Arménia

**Lambang Nasional Arménia** (, *Hayastani Zinanshan*) miboga hiji heulang sarta singa nyekelan hiji taméng. Lambang nu ayeuna diadopsi dina 19 April 1992, ku kaputusan Déwan Luhur Arménian. Dina 15 Juni 2006, hukum ngeunaan lambang nagara Arménia disahkeun ku Parlemén Arménia.

## Rujukan
## Tumbu kaluar
* *Lambang Arménia.html)* dina *Flags of the World*
* Armenica.org
* Lambang Nasional Républik Arménia - Loka resmi
Bandéra Arménia

**Bandéra nasional Arménia**, **Triwarna Arménia** (kawanoh ogé salaku Եռագույն, *Yeřaguyn*}}), miboga 3 warna sacara horisontal kalawan panjang nu sarua. Beureum di luhur, paul di tengah, sarta oranye (ogé kasebut salaku "warna aprikot") di handap. Dina 15 Juni 2006, Hukum Bandéra Nasional Arménia, disahkeun ku Majelis Nasional Arménia.

Loka semi-resmi, Yeraguyn.com, nyadiakeun panduan ieu:

## Tingali ogé
* Lambang Arménia
* Daptar bandéra Arménia

## Rujukan
## Tumbu kaluar
* 
*  Bandéra Arménia
* Armenica.org
* Yeraguyn.com
Bandéra Apganistan

**Bandéra Apganistan** ieu dipaké ku pamaréntahan transisi Nagara Islam Afganistan dina taun 2002-2004 jeung resmina dipaké saprak 4 Januari 2004. 

## Tingali ogé 
* Lambang Apganistan
Urang Arménia

:*Artikel ieu ngeunaan Urang Arménia salaku grup étnis. Pikeun jalmi nu hirup di Arménia, tingali Démografi Arménia.*
:*Kadé kaliru jeung Arminianisme.*

**Urang Arménia** atanapi **Bangsa Arménia** (, ) nyaét hiji bangsa jeung grup étnis pribumi Daratan Luhur Arménia.

Konsentrasi panglobana aya di Arménia, kalawan 97,9% ti populasi atanapi 3.145.354 jiwa urang Arménia.

Kristen mimiri nyumebar di Arménia gancang sanggeus pupusna Yésus, ku usaha St. Thaddeus jeung St. Bartholomew Dina awal abad ka-3, Arménia Arsacid minangka bangsa kahiji nu ngadopsi Kristen salaku ageman nagara.  Kalobaannana urang Arménia ngagem Garéja Apostolik Arménian, hiji garéja Non-Chalcedonia.

## Tingali ogé 
* Daptar inohong Arménia
* Diaspora urang Arménia
* Hamsheni
* Masarakat Kaukasus

## Catetan 
## Rujukan 

* 

## Bacaaan salajengna 
* Géorge A. Bournoutian, *A History of the Armenian People*, 2 vol. (1994)
* Géorge A. Bournoutian, *A Concise History of the Armenian People* (Mazda, 2003, 2004).
* 
* 
* I. M. Diakonoff, *The Pre-History of the Armenian People* (revised, trans. Lori Jennings), Caravan Books, New York (1984), ISBN 978-0-88206-039-2.
* 
* Russell D. Gray and Quentin D. Atkinson, "Language-tree divergence times support the Anatolian theory of Indo-European origin", Nature, 426, 435-439 (2003)

## Tumbu kaluar 
* Proyék FACES – Populasi urang Arménia sakuliah dunya
Urang Rusia

**Urang Rusia** (, *russkiye*) nyaéta hiji grup étnis Slav Wétan pribumi Rusia, maké Basa Rusia sarta utamina hirup di Rusia jeung nagara-nagara tatanggina. Dumasar kana sénsus taun 2002, étnis Rusia jumlahna kira-kira 80% ti sadaya populasi Rusia.

## Tingali ogé
* Lech, Czech, jeung Rus''.
* Daptar inohong Rusia
* Daptar seniman Rusia
* Budaya Rusia
* Diaspora Urang Rusia

## Rujukan jeung catetan
## Tumbu kaluar
*  Prominent Russians: faces of Russia - Russia Today
*  4.1. Population by nationality 
*  "People and Cultures: Russians" dimedalkeun ku Akademi Sains Rusia
*  China Internet Information Center – The Russian Ethnic Group 
*Russkiy Mir Foundation
* Russian folk costumes (female) 
* Pre-Revolutionary photos of women in Russian folk costumes
Tigran Sargsyan

**Tigran Sargsyan** (, ) nyaéta Perdana Mentri Arménia saprak 9 April 2008. Dina 9 April 2008, anjeunna ditunjuk salaku Perdana Mentri Arménia ku Présidén Serzh Sargsyan.

Anjeunna teu mibanda hubungan kakulawargaan husus jeung Présidén Arménia, Serzh Sargsyan. 

## Rujukan
## Tumbu kaluar
Serzh Sargsyan

**Serzh Azati Sargsyan** (, ) nyaéta Présidén katilu Arménia. Anjeunna geus meunangkeun pamilu présidén Arménia 2008 kalawan dukungan partéy konsérvatif, Partéy Républikan Arménia, di mana pupuhuna téh anjeunna, sarta mimiti ngajabat dina April 2008.

## Rujukan
## Tumbu kaluar
*Loka resmi

|-
Présidén Arménia

**Présidén Arménia** nyaéta gelar pupuhu nagara Arménia saprak kamerdikaanna ti Uni Soviét dina 1991.

## Pamingpin Arménia saprak 1918
### Républik Démokratik Arménia (1918-1920)
:**Pupuhu Déwan Nasional**
*Avetis Aharonyan (30 Méi - 1 Agustus 1918)
:**Pupuhu Déwan Arménia**
*Avetik Sahakyan (1 Agustus 1918 - 5 Agustus 1919)
:**Pupuhu Parlemén**
*Avetis Aharonyan (5 Agustus 1919 - 2 Désémber 1920)

### Républik Féderatif Sosialis Transkaukasia Soviét (1922-1936) jeung Républik Sosialis Soviét Arménia (1936-1991)
:**Sékrétaris Kahiji Partéy Komunis Arménia**
*Gevork Alikhanyan (Désémber 1920 - April 1921)
*Sergey Lukashin (April 1921 - 29 April 1922)
*Askanaz Mravyan (29 April 1922 - Maret 1923)
*Ashot Hovhannisyan (Maret 1923 - Juli 1927)
*Haik Osepyan (Juli 1927 - April 1928)
*Aykaz Kostanyan (April 1928 - 7 Méi 1930)
*Aghasi Khanjian (7 Méi 1930 - 9 Juli 1936)
*Amatuni Vartapetyan (13 Juli 1936 - 21 Séptémber 1937)
*Grigory Arutyunov (24 Séptémber 1937 - Nopémber 1953)
*Suren Tovmasyan (Nopémber 1953 - 28 Désémber 1960)
*Yakov Zarobyan (28 Désémber 1960 - 5 Pébruari 1966)
*Anton Kochinyan (5 Pébruari 1966 - 27 Nopémber 1974)
*Karen Demirchyan (27 Nopémber 1974 - 21 Méi 1988)
*Suren Arutyunyan (21 Méi 1988 - 6 April 1990)
*Vladimir Movsisyan (6 April - 30 Nopémber 1990)
*Stepan Pogosyan (30 Nopémber 1990 - 14 Méi 1991)
*Aram Sargsyan (14 Méi - 7 Séptémber 1991)

:**Pupuhu Déwan Luhur**

### Républik Arménia (1991-ayeuna)
:**Présidén**

## Pamilu panganyarna
## Rujukan
*Pangawasa Arménia

## Tumbu kaluar
*Pamaréntah Républik Arménia
*Présidén Arménia
Perdana Mentri Arménia

**Perdana Mentri Arménia** nyaéta mentri pangluhurna dina pamaréntahan Arménia, sarta dipéntaan ku konstitusi pikeun "ngawaskeun aktivitas umum Pamaréntah jeung ngatur gawéna para Mentri." Perdana Mentri ditunjuk ku Présidén Arménia, tapi bisa diturunkeun ku mosi teu percaya ti parlemén. Présidén umumna dipertimbangkeun leuwih kiat ti Perdana Mentri.

Perdana Mentri kahiji ngadeg taun 1918 kalawan diwangunna Républik Démokratik Arménia, tapi dihupus basa Républik Démokratik Arménia digabung ka Républik Féderatif Sosialis Soviét Transkaukasia. Nalika Arménia merdika, jabatan Pedana Mentri diayakeun deui.

## Daptar Pupuhu Pamaréntahan Arménia (1918 – ayeuna)
### Républik Démokratik Arménia (1918–1920)
:**Peradana Mentri**
*Hovhannes Katchaznouni (30 Juni 1918 – 28 Méi 1919)
(di Tbilisi, Géorgia nepi ka 19 Juli 1918)
*Alexander Khatisyan (28 Méi 1919 – 5 Méi 1920)
*Hamo Ohanjanyan (5 Méi 1920 – 25 Nopémber 1920)
*Simon Vratsian (25 Nopémber 1920 – 2 Désémber 1920)

### Républik Féderatif Sosialis Soviét Transkaukasia (1922–1936) jeung Républik Sosialis Soviét Arménia (1936–1991)
:**Pupuhu Déwan Komisaris Rahayat**
*Sergey Lukashin (21 Méi 1922 – 24 Juni 1925)
*Sarkis Ambartsumyan (24 June 1925 – 22 Maret 1928) (kahiji kali)
*Sahak Ter-Gabrielyan (22 Maret 1928 – 10 Pébruari 1935)
*Abram Guloyan (10 Pébruari 1935 – Pébruari 1937)
*Sarkis Ambartsumyan (Maret 1937 – Méi 1937) (kadua kali)
*Stepan Akopyan (Méi 1937 – 21 Séptémber 1937)
*Aram Piruzyan (23 Nopémber 1937 – Oktober 1943)
*Agasi Sarkisyan (Oktober 1943 – 1946)

:**Pupuh Déwan Mentri**
*Agasi Sarkisyan (1946 – 29 Maret 1947)
*Saak Karapetyan (29 Maret 1947 – Nopémber 1952)
*Anton Kochinyan (20 Nopémber 1952 – 5 Pébruari 1966)
*Badal Muradyan (5 Pébruari 1966 – 21 Nopémber 1972)
*Grigory Arzumanyan (21 Nopémber 1972 – 28 Nopémber 1976)
*G.A. Martirosyan (28 Nopémber 1976 – 17 Januari 1977)
*Fadey Sarkisyan (17 Januari 1977 – 16 Januari 1989)
*Vladimir Markaryants (16 Januari 1989 – 13 Agustus 1990)
*Vazgen Manukyan (13 Agustus 1990 – 25 Séptémber 1991)

### Républik Arménia (1991 – ayeuna)
:**Perdana Mentri**

## Catetan

&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;**α.**&nbsp;&nbsp;&nbsp; Basa keur ngajabat, ditelasan dina panémbakan parlemén Arménia 1999.

&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;**β.**&nbsp;&nbsp;&nbsp; Pupus ku serangan jantung basa keur ngajabat.

## Tumbu kaluar
*Pamaréntah Républik Arménia
Sistim présidénsial

. Républik parleméntér kalawan kaprésidénan éksekutif dipilih ku parlemén]]

Hiji **sistim présidénsial** nyaéta hiji sistim pamaréntahan di mana hiji badan éksekutif aya jeung *ngalulugu* sacara kapisah ti badan législatif, nu mana teu miboga tanggung jawab kanana sarta nu teu bisa nolakna, dina kaayaan normal.

## Républik kalawan pamaréntahan sistim présidénsial
* Amérika Sarikat
* Apganistan
* Argéntina
* Arménia
* Azerbaijan
* Bélarus
* Bolivia
* Brasil
* Chili
* Dominika (Santo Domingo)
* Ékuador
* Él Salvador
* Guatémala
* Haiti
* Honduras
* Indonésia
* Iran
* Kazakhstan
* Kénya
* Kolombia
* Koréa Kidul
* Kosta Rika
* Liberia
* Maladéwa
* Kapuloan Marshall
* Méksiko
* Myanmar
* Nauru
* Nikaragua
* Nigeria
* Panama
* Paraguay
* Péru
* Pilipina
* Seychéll
* Sierra Leone
* Siprus
* Sudan Kidul
* Sri Lanka
* Sudan
* Suriname
* Tanzania
* Uganda
* Uruguay
* Uzbékistan
* Vénézuéla
* Zambia

## Tingali ogé
* Sistim parleméntér
* Sistim semi-présidénsial

## Rujukan
## Tumbu kaluar
* The Great Debate: Parliament versus Congress 
* Castagnola, Andréa/Pérez-Liñán, Aníbal: Presidential Control of High Courts in Latin America: A Long-term View (1904-2006), in: Journal of Politics in Latin America, Hamburg 2009.
Nairi

**Nairi**  nyaéta ngaran basa Akkadia (KUR.KUR *Na-i-ri*, ogé ''Na-'i-ru'') pikeun hiji séké Arménia di Daratan Luhur Arménia, sacara kasar ngarah ka Van jeung Hakkâri di Turki modérn. Nairi méh bisa disaruakeun jeung **Nihriya**, nu kawanoh ti sumber-sumber Mésopotamia, Hittite, jeung Urartéa.

## Rujukan
## Bacaan salajengna 
* Warren C. Benedict, Urartians and Hurrians. Journal of the American Oriental Society 80/2, 1960, 100-104.
* Ralf-Bernhard Wartke, Urartu Das Reich am Ararat, Verlag Philipp von Zabern, Mainz/Rhein 1993
* A. G. Sagona, Matasha McConchie, Liza Hopkins (2004) "Archaeology at the North-east Anatolian Frontier", ISBN 90-429-1390-8

## Tingali ogé 
* Hayasa
* Daratan Luhur Arménia
Urartu

**Urartu** (Basa Assyria: ''*; Babylonia: *Urashtu*), ngarah ka Ararat atanpai **Karajaan Van** (Urartu: **;) nyaéta hiji karajaan Jaman Beusi nu museur sakitareun Dano Van di Daratan Luhur Arménia.

## Tingali ogé
* Arménia
* Chaldia
* Rungkun basa Hurro-Urartu
* Daptar raja Urartu
* Gunung Ararat
* Rungkun basa Nakh–Dagéstan
* Basa Proto-Arménia
* Turki

## Rujukan
### Catetan suku
### Babacaan
* Ashkharbek Kalantar, *Materials on Armenian and Urartian History* (with a contribution by Mirjo Salvini), Civilisations du Proche-Orient: Series 4 – Hors Série, Neuchâtel, Paris, 2004;ISBN 978-2-940032-14-3
*Boris B. Piotrovsky, *The Ancient Civilization of Urartu* (translated from Russian by James Hogarth), New York:Cowles Book Company, 1969.
* M. Salvini, *Geschichte und Kultur der Urartäer*, Darmstadt 1995.
* R. B. Wartke, *Urartu&nbsp;— Das Reich am Ararat* In: Kulturgeschichte der Antiken Welt, Bd. 59, Mainz 1993.
* P. E.  Zimansky, *Ecology and Empire: The Structure of the Urartian State*, [Studies in Ancient Oriental Civilization], Chicago: Oriental Institute, 1985.
* P. E. Zimansky, *Ancient Ararat. A Handbook of Urartian Studies*, New York 1998.

## Tumbu kaluar
* 
* An Urartian Ozymandias  – artikel ku Paul Zimansky, *Biblical Archaeologist''
* Paadaban Urartu
* Urartu (Ararat Yunani)
* Ibu Kota jeung Périféri di Karajaan Urartu, Yehuda Dagan, Otoritas Kaantikan Israél
* [Panggalian Altintepe di Erzincan(https://su.wikipedia.org/wiki/Erzincan).]
Dinasti Orontid

dina Dinasti Orontid.]]

**Dinasti Orontid** (ogé kawanoh dina basa aslina, **Yervanduni** (, ) nyaéta hiji dinasti Arménia sarta pangawasa nagara panerusna Karajaan Ararat. Orontid ngadeg kakawasaanna di Arménia kira-kira dina jaman invasi Scythia jeung Medes dina abad ka-6 SM.

## Raja-raja Orontid dina tradisi Arménia
*Orontes I Sakavakyats (570-560 SM)
*Tigranes Orontid (560-535 SM)
*Vahagn (530-515 SM)
*Hidarnes I (ahir abad ka-6 SM)
*Hidarnes II (awal abad ka-5 SM)
*Hidarnes III (patengahan abad ka-5 SM)
*Ardashir (saparo ahir abad ka-5 SM)

## Raja jeung Satrap
*Orontes (401-344 SM)
*Darius Codomannus (344-336 SM)

### Dinasti Orontid
* Orontes II (336-331 SM)
* Mithranes (331-323 SM)
* Perdiccas (non-dinasti) (323 SM)
* Neoptolemus (non-dinasti) (323-321 SM)
* Eumenes (non-dinasti) (321 SM)
* Mihran (321-317 SM)
* Orontes III (317-260 SM)
* Sames ti Sophene (Arménia jeung Sophene +260 SM )
* Arsames I (260 SM-228 SM) (Arménia, Sophene, jeung Commagene)
* Charaspes (diragukeun)
* Arsames II (Sophene +230 SM, kamungkinan jalim nu sarua jeung Arsames I)
* Xerxes (228-212 SM) (Sophene jeung Commagene)
* Abdissares (212-200 SM) (Sophene jeung Commagene)
* Orontes IV (228–200 SM) (Arménia)
* Ptolemaeus (201 SM-163 SM) (Commagene)
* Kakawasaan Seleucid (200-189 SM)
* Kakawasaan Artaxiad (189-163 SM)

## Raja Commagene Orontid
*Ptolemaeus 163 SM-130 SM
*Sames II Theosebes Dikaios 130 SM-109 SM
*Mithridates I Callinicus 109 SM-70 SM
*Antiochus I Theos 70 SM-38 SM
*Mithridates II 38 SM-20 SM
*Antiochus II 20 SM-20 SM
*Mithridates III 20 SM-12 SM
*Antiochus III 12 SM-17
*Dikawasaan ku Romawi 17-38
*Antiochus IV 38-72 jeung geureuha, Iotapa

## Tingali ogé
*Dinsati Artaxiad
*Commagene
*Daptar pangawasa Commagene

## Catetan
## Bacaan salajengna
*Cyril Toumanoff. "A Note on the Orontids." *Le Museon*. 72 (1959), pp. 1-36 and 73 (1960), pp. 73-106.
* Hakop Manandyan. *Քննական Տեսություն Հայ Ժողովրդի Պատմության* (*A Critical Study of the History of the Armenian People*). vol. i. Yerevan: Haypethrat, 1944.

## Tumbu kaluar
*The Yervanduni Dynasty-A. Richard Diebold Center for Indo-European Language and Culture
Nokia 2110

**Nokia 2110** nyaéta hiji telepon keupeul nu dijieun ku pausahaan télékomunikasi Nokia.

## Tumbu kaluar