Kabupatén Garut

**Kabupatén Garut** (Aksara Sunda: ) mangrupa salah sahiji kabupatén di propinsi Jawa Kulon, Indonésia. Legana 3065.19&nbsp;km² (1183.48&nbsp;mi²), nu sacara géografis, aya di antara 6°57′34″ – 7°44′57″ Lintang Kidul jeung 107°24′34″ – 108°7′34″ Bujur Wétan. Wawatesanana,

* beulah wétan: kabupatén Tasikmalaya
* beulah kulon: kabupatén Cianjur jeung kabupatén Bandung
* beulah kalér: kabupatén Sumedang
* beulah kidul: sagara Indonésia

Sacara umum, Garut mibanda iklim tropis tapi tiis, suhu hawa rata-ratana 24&nbsp;°C (76&nbsp;°F). Curah hujan taunan rata-rata 2,590&nbsp;mm (102 inci). Wilayah ieu ngawengku wewengkon landeuh nu dikuriling ku gunung api (Gunung Karacak 1838 m, Cikuray 2821 m, Guntur 2249 m, Papandayan 2622 m) di béh kalér, nu luhurna rata-rata 700–750 m luhureun beungeut laut.

## Visi Misi 
Visi jeung misi Kabupatén Garut taun 2019-2024 nyaéta:

Visi: "Garut anu bertakwa, maju jeung raharja"

Misi Kabupatén Garut nyaéta:

# Ngawujudkeun kualitas kahirupan masarakat anu réligius, sehat, cerdas jeung berbudaya.
# Ngawujudkeun palayanan publik anu profésional jeung amanah dibarung ku pamaréntahan daérah anu alus jeung bersih.
# Ngawujudkeun walatrana pangwangunan jeung * stabilitas* infrastruktur numutkeun daya dukung jeung kapasitas lingkungan jeung fungsi rohangan.
# Ngaronjatkeun kamerdikaan ékonomi masarakat dumasar kana poténsi lokal jeung industri tatanén jeung pariwisata anu *kompetitif* dibarengan ku ngokolakeun  tur ngamumulé sumber daya alam.

## Sajarah 
### Kabupatén Limbangan 
Ditilik dina asal-usulna Kabupatén Garut dimimitian ku ayana Kabupatén Limbangan. Limbangan baheulana puseurdayeuh 4Kabupatén Garut saacan dipindahkeun ka Garut. Ngaran Limbangan geus aya dina catetan sejarah mangrupa Babad Limbangan. Numutkeun ti Babad Limbangan, ngaran 'Limbangan' nyaéta usulan ti Sunan Gunung Jati keur ngaganti ngaran Galuh Pakuan. Ngaran 'Limbangan' dicandak ti kecap 'imbangan' anu hartina saimbang. 

Sateuacanna, Kabupatén Limbangan masuk ka karajaan daérah di handapeun Karajaan Pakuan Pajajaran. Sumber lain nyebutkeun yén Limbangan geus jadi daérah otonom anu ngaranna Karajaan Kertarahayu. 

Ku sabab éta, Bupati Limbangan, Adipati Adiwijaya, ngayakeun panitia keur néangan daérah anu cocok jadi ibukota kabupatén Limbangan. Awalna, daérah Cimurah anu jarakna 3 km ti wétan Suci dicalonkeun jadi ibukota kabupatén Limbangan. Pamilihan Cimurah teu jadi ku sabab sumber cai beresih teu dipanggihan. Panitia Ibukota néang deui ka 5 km ti kulon Suci, manggihan hiji daérah anu cocok dijadikeun ibukota. Daérah ieu ngabogaan taneuh anu subur jeung dikurilingan ku mata cai jeung pamandangan gunung saperti Gunung Guntur, Galunggung, Talaga Bodas, jeung Karacak. Pangwangunan infrastruktur pariwisata dikawitan ku diwangunna hotél-hotél anyar saperti Hotel Papandayan, Hotél Villa Dolce, Hotel Belvedere, jeung Hotél Van Hengel. Sababaraha hotél anyar diwangun ogé di Cilawu, Cisurupan, Tarogong, Banyuresmi, Samarang, jeung Pameungpeuk. Kaindahan bentang alam Garut jeung pangwangunan bidang pariwisata makin ngajadikeun Garut jadi pusat pariwisata di jaman kolonial Walanda.

Pasukan Jepang masuk ka Garut ti daérah Bandung nepi ka Stasiun Cibatu, Stasiun Garut, jeung ngaliwatan jalan raya Tarogong. Pamaréntah Jepang mulai ngawasaan tempat strategis saperti Hotel Papandayan, *Noormaal School*, jeung pertokoan anu dibogaan ku masarakat Walanda atawa Tiongkok. Pamaréntahan turunan Walanda anu dipégang ku Adipati Moesa Soeria Kartalegawa masih berlaku dumasar ti Pasal 3 Osamu Seirei.

## Géografi 
### Wilayah 
Kabupatén Garut ngabogaan lega 3065.19 km², nu sacara géografis, aya di antara 6°57′34″ – 7°44′57″ Lintang Kidul jeung 107°24′34″ – 108°7′34″ Bujur Wétan. Kabupatén Garut wawatesan jeung Kabupatén Tasikmalaya di wétan, Kabupatén Cianjur jeung Kabupatén Bandung di kulon, Kabupatén Sumedang di kalér, jeung Samudra Indonésia di kidul.

Kabupatén Garut mangrupa salah sahiji kabupatén anu nyangga Kota Bandung salaku Ibukota Jawa Kulon, anu jarakna 61,5 km ti pusat Kota Bandung. Hal ieu nyebabkeun Kabupatén Bandung boga kadudukan strategis dina ékonomi, sosial, politik, jeung budaya, hususna dina ngembangkeun wilayah Bandung Raya jeung sabudeureunna. 

### Géomorfologi 
Kabupatén Garut dibagi jadi opat satuan morfologi, nyaéta morfologi kerucut gunung api, bukit rélief kasar, bukit rélief halus jeung pedataran. Satuan morfologi kerucut gunung api aya di puncak Gunung Karacak, Cikuray, jeung Papandayan, miboga ciri has mangrupa tinggi diluhur 2.000 méter anu >40% lembah sempit, pola aliran walungan mancar ti pusat gunung, jeung disusun ku lahar, lava andésit, jeung bréksi vulkanik.

### Iklim jeung Cuaca 
Numutkeun ti klasifikasi iklim Köppen, wilayah Kabupatén Garut kaasup ka daérah iklim tropis baseuh (humid tropical climate) tipe Af nepi Am. Iklim jeung cuaca di Kabupatén Garut dipengaruhan ku pola sirkulasi angin musiman, topografi regional nu bergunung di tengah Jawa Kulon, jeung élévasi topografi aréa Bandung. Curah hujan rata-rata di daérah Garut aya dina rata-rata 2.589 mm, jeung di sabudeureun pegunungan Garut aya di 3500 - 4000 mm. Ku sabab éta, iklim Garut ngabogaan bulan baseuh 9 bulan jeung bulan garing 3 bulan. Suhu bulanan daérah Garut aya di kisaran 24-27°C. Angka penguap keringatan (evapotranspirasi) Kabupatén Garut numutkeun kana Iwaco-Waseco (1991) nyaéta 1.572 mm/taun. Dina sapoé, inténsitas hujan di Kabupatén Garut leuwih ti 200 mm, ngaleuwihan ambang batas serap cai hujan sakitar 150 mm. Cai hujan anu teu kaserep jadi salah sahiji risiko rawan caah di Kabupatén Garut.

Dina musim hujan, angin ti arah kalér ngulon mawa udara baseuh ti Laut Tiongkok Kidul jeung kulon laut Jawa. Dina musim halodo, angin kering anu suhuna relatif tinggi dibawa ti arah kidul ngétan, nyaéta ti Australia ===

# Badan Kepegawaian jeung Diklat
# Badan Kesatuan Bangsa jeung Politik
# Badan Penanggulangan Bencana Daerah
# Badan Pendapatan Daerah
# Badan Pengelola RSU dr. Slamet
# Badan Pengelolaan Keuangan jeung Aset Daerah
# Badan Perencanaan Pembangunan Daerah
# Dinas Kapendudukan jeung Pencatatan Sipil
# Dinas Kaséhatan
# Dinas Ketahanan Pangan
# Dinas Komunikasi jeung Informatika
# Dinas Koperasi jeung UMKM
# Dinas Lingkungan Hirup
# Dinas Pariwisata jeung Kabudayaan
# Dinas Pekerjaan Umum jeung Penataan Ruang
# Dinas Pemadam Kebakaran
# Dinas Pemberdayaan Masyarakat jeung Desa
# Dinas Pemuda jeung Olah Raga
# Dinas Penanaman Modal jeung Perizinan Terpadu
# Dinas Pendidikan
# Dinas Pengendalian Penduduk, Keluarga Berencana, Pemberdayaan Perempuan jeung Perlindungan Anak
# Dinas Perhubungan
# Dinas Perikanan jeung Peternakan
# Dinas Perindustrian, Perdagangan, Energi jeung Sumber Daya Mineral
# Dinas Perpustakaan jeung Kearsipan
# Dinas Pertanian
# Dinas Perumahan jeung Pemukiman
# Dinas Sosial
# Dinas Tenaga Kerja jeung Transmigrasi
# Inspektorat
# Satuan Polisi Pamong Praja
# Sekretariat Daerah
# Sekretariat DPRD

## Pangeusi 
Jumlah pangeusi Kabupatén Garut taun 2020 nyaéta 2.585.610 jalma, naék jumlahna di taun 2021 2.604.790 jalma. Laju tumuwuhna pangeusi taun 2010-2020 nyaéta 0,75%, sedengkeun laju tumuwuhna pangeusi taun 2020-2021 gedéna 0,56%. Kapadetan pageusi Kabupatén Garut taun 2020 nyaéta 843,54 per km2, sedengkeun taun 2021 849,80 per km2.

* RS Umum Daerah dr. Slamet Garut, Jl. Rumah Sakit No.12 Garut
* RS Umum Tk. IV Guntur, Jl. Bratayuda 101 Garut
* RS Umum Daerah Pameungpeuk Prov. Jabar, Jl. Raya Miramareu No 99 Desa Sirnabakti Kec. Pameungpeuk
* RS Umum Nurhayati Garut, Jl. Jendral Sudirman No. 6
* RS Umum Annisa Queen, Jln. Jenderal Sudirman No 208 Desa Suci Kaler Kecamatan Karangpawitan Kab. Garut
* RS Umum Intan Husada, Jl. Suherman Nomor 72 Desa Tarogong Kec. Tarogong Kidul Kabupaten Garut 44151 Provinsi Jawa Barat
* RS Medina, Jl. Raya Wanaraja No. 500 RT. 004 RW. 008 Desa Cinunuk Kec. Wanaraja
* Bethesda Medical Centre Garut
* Klinik Mahesa Medical Center

Jumlah tanaga kaséhatan anu kacatetdi taun 2021 nyaéta aya:

# Pasar Ciawitali
# Pasar Jagal
# Pasar Modern Limbangan
# Pasar Kadungora
# Pasar Wisata Samarang
# Pasar Ceplak
# Modern Market Rancabuaya
# Garut Plaza
# Ramayana Garut

## Transportasi 
jmpl|Statsion Garut
jmpl|Statsion Garut
Panjang jalan di Kabupatén Garut taun 2017 nyaéta 385,29 km, kalawan 331,45 jalananu geus diaspal, jalan karikil 53,84 km. Jalan anu diaspal lolobana aya di Kacamatan Garut Kota

Angkutan darat dirojong ku ayana angkot, terminal, jeung karéta sarta statsion. Aya terminal Guntur anu nyadiakeun rupa-rupa trayék angkot ka rupa-rupa daérah. Sedengkeun statsion anu aya di Kabupaten Garut nyaeta:  

# Statsion Bumiwaluya
# Statsion Cibatu
# Statsion Cipeundeuy
# Statsion Garut
# Statsion Leles
# Statsion Leuwigoong
# Statsion Warungbandrek

Karéta api anu eureun di Statsion Garut nyaéta Karéta Api Cikurai jeung Karéta Api Garut Cibatuan.

## Kabudayaan 
Kabupatén Garut jadi salah sahiji puseur kabudayaan Sunda. Salah sahiji buktina nyaéta ayana sababaraha situs sejarah, salah sahijina Situ Cangkuang. Situ Cangkuang awalna mangrupa daérah anu geus diwangun ti jaman karajaan Sunda nyaéta Karajaan Galuh. Di Situ Cangkuang, aya salah sahiji paninggalan tatar Sunda mangrupa Candi Cangkuang.

Di samping paninggalan sajarah, Kabupatén Garut katelah ku rupa-rupa seni tradisional. Salah sahiji bentuk seni tradisional anu katelah nyaéta adu domba Garut. Kagiatan adu domba Garut dimimitian di jaman  pamaréntahan Suryakanta Legawa. Adu domba garut mangrupa adu katangkasan domba anu biasana diiringan ogé ku atraksi musik tradisional. Di wewengkon Wanaraja, aya tradisi surak ibra atawa boboyongan anu lahir jeung nyimbolkeun perlawanan pajoang Indonésia ka pamaréntahan penjajah Walanda. Kasenian ieu dilakukeun ku cara ngaboyong jeung ngangkat pamaén satinggi-tinggina saacan dilempar jeung ditangkep. Ciri khas lain ti surak ibra nyaéta ayana gerakan pencak silat pamaén anu diiringan ku pembawa obor jeung musik ti kendang, dogdong, angklung, keprak, jeung pentungan bambu.

## Pariwisata 
Ti mimiti aya, Kabupatén Garut katelah ku tempat wisatana. Malah geus ti jaman kolonial Walanda kénéh Garut kawentar salaku salah sahiji tujuan wisata, boh keur wisatawan lokal atawa luar, nepi ka katelah salaku *"Swiss van Java".*. Pangwangunan infrastruktur masif ti jaman kolonial Walanda berhasil narik wisatawan ti luar nagari hususna ti Éropa.

Aya loba tempat wisata di Garut, ti mimiti wisata basisir di Kidul nepi ka panorama pagunungan, kawah, situ, jeung curug.  Sababaraha obyék wisata nu aya di Garut di antarana:
# Basisir Santolo
# Basisir Cilauteureun
# Basisir Rancabuaya
# Candi Cangkuang
# Curug Orok
# Curug Sanghiang Tarajé
# Kebon sato Cikembulan
# Pamandian Cipanas
# Pameungpeuk
# Sampireun
# Situ Bagendit
# Situ Cangkuang
# Cagar Alam Gunung Papandayan

Image:gunungcikuray.jpg|Gunung Cikuray di kiduleun kota Garut
Image:Bagendit.jpg|Situ Bagendit, Garut
Image:Situ_Cangkuang,_Leles,_Garut,_Indonesia.jpg|Situ Cangkuang
Image:Cangkuang_4.jpg|Candi Cangkuang
Image:Papandayan_best_view,_Gunung_Papandayan,_Cisurupan,_Garut,_Jawa_Barat,_14122014.jpg|Gunung Papandayan, Garut
Image::Pamengpeuk_Beach,_Garut.jpg|Basisir Santolo

### Hotél 
Jumlah hotél di Kabupatén Garut taun 2020 aya 167 panginepan, kalawan 2.607 kamar jeung 3.393 tempat saré. Kitu ogé taun 2021, hotél aya 167. Lolobana hotél aya di Kacamatan Tarogong Kidul anu lobana 21 unit, disusul ku Kacamatan Garut Kota 19 unit jeung Kacamatan Balubur Limbangan 14 unit. 

# Hotél Santika Garut
# Aleyra Hoté.l and Villa's Garut
# Favehoté.l Cimanuk
# Harmoni Hoté.l Garut
# Bukit Alamanda Resort & Resto
# Kampung Sumber Alam
# Tirtagangga Hoté.l
# Sabda Alam Resort Hoté.l

## Hasil bumi & industri 
Kasuburan taneuh teu rata kapangaruhan ku pagunungan, walungan, jeung tatar handap basisir, antukna usaha tatanén nu loyog nyaéta perkebunan kawas entéh, ogé tani (sawah & huma), sayur, peternakan, sarta ngokolakeun leuweung.

Sababaraha hasil bumi Garut nu has di antarana,
* jeruk garut
* domba garut
* dodol garut 
* minyak akar wangi (Vetiver, *Andropogon zizanioides*)
* batik tulis garutan
* kaén sutra
* serat haramay
* batu ali
* karajinan kulit
* karajinan awi
* kaos oblong garut
* chocodot (coklat + dodol )
* Brodol (brownis dodol)
* gantungan konci
* jaket kulit
* dorokdok sapi + munding
* gamelan sunda
* pakaian tradisional sunda
* karajinan kerang laut

## Béas Garut
Béas Garut teu pati kawentar kawas béas Cianjur atawa béas Thailand, dalah kitu lamun seug dititénan mah béas Garut téh  leuwih onjoy batan nu lian.

## Galeri 

Image:COLLECTIE TROPENMUSEUM Monumentale trap naar bordes van het sanatorium te Garoet. TMnr 60002524.jpg|Sanatorium Garut, taun1920-an
Image:COLLECTIE TROPENMUSEUM Twee versierde rammen worden getoond ter ere van het bezoek van de Gouverneur-Generaal van Nederlands Oost-Indië Mr. Dirk Fock aan Garoet West-Java TMnr 60011070.jpg|Adu domba di Garut (taun1921)
Image:COLLECTIE TROPENMUSEUM Hoofdweg van Garoet links de apotheek Preanger TMnr 10014985.jpg|Jalan raya Garut, taun1936

## Tumbu Luar 
* Ramatloka Resmi 

## Dicutat tina