Sabun

[thumb|right|Sabun hias nu dipaké pikeun tujuan kabersékan [manusa. Nu kawas kieu mah biasana disadiakeun di hotél.]]
**Sabun** nyaéta surfaktan anionik nu dipakéna maké cai pikeun bebérésih. Baheula mah sabun dijieun dina bentuk watangan, tapi kiwari loba anu disadiakeun dina bentuk krim atawa cairan kentel. Eusina nyaéta garam asam lemak natrium (lebu soda) atawa kalium (potas), hasil tina réaksi lemak jeung oksida alkali dina prosés anu katelah panyabunan ('saponifikasi'). Lemak dihidrolisis ku basa, ngahasilkeun garam alkali asam lemak (sabun atah) jeung gliserol.

Kiwari, bahan-bahan nu sok dipaké bebérésih lolobana geus deterjén, lain sabun. Nu jadi alesan nyaéta ku sabab deterjén leuwih gampang jeung leuwih murah dijieun.

## Cara gawé sabun 
Sabun gedé mangpaatna pikeun bebérésih ku sabab molekul sabun bisa napel sakaligus ka molekul nonpolar (kayaning gemuk atawa minyak) jeung molekul polar (kawas cai).

(buntut lemak) :CH3-(CH2)n - COONa: (hulu leyur cai)

Bagian hidrokarbon ngaleyurkeun kokotor jeung minyak, sedengkeun bagian ionik ngaleyurkeun kana cai. Nu tadina teu leyur dina cai jadi bisa kabawa ku ayana émulsifikasi.

## Prakpakan nyieun sabun 
[thumb|Sabun imahan (tanpa mesin) dijual di hiji toko di [Hyéres, Prancis.]]
Kiwari, lolobana sabun dijieun maké cara prosés tiis nu ngaréaksikeun lemak sarupaning minyak jaitun jeung natrium hidroksida. 
### Sajarah modéren 
thumb|200px|right|Iklan sabun Palmolive dina majalah taun 1922
Dina jaman modéren, sabun beuki kapaké ku beuki pentingna hirup berséka pikeun nyingkahan mahabuna mikroorganisme patogénik. Sabun watangan mimiti populér ahir abad ka-19, komo harita geus dimimitian maké iklan.

### Produksi komersil 
Saméméh Révolusi Industri, sabun dijieun dina skala leutik kalawan hasil anu kasar. Sabun alus mimiti dijieun ku Andrew Pears di London taun 1789. Anjeunna lajeng muka pabrik di Isleworth taun 1862, rampak gawé jeung Francis Pears, incuna. Taun 1850-an, William Gossage nyieun sabun alus bari hargana murah antukna bisa diproduksi masal. Tipung sabun mimiti diproduksi ku Robert Spear Hudson taun 1837 ku cara ngaréndos sabunna. Pabrik sabun anu terus nanjung nepi ka kiwari, Unilever, dirintis ku William Hesketh Lever jeung adina James taun 1885 di Warrington.

Dina produksi sabun, industri kedah nengetan masalah nilai pH sabab sabun dianggo dina kulit manusa. Nyaéta, upami sabun ngagaduhan nilai pH anu henteu cocog sareng kulit pangguna éta bakal nyababkeun iritasi. Unggal kulit ogé ngagaduhan nilai pH anu béda, contona dicutat ti sumber website harga pH meter krim:

* pH kulit sacara umum: pH 5,5
* pH kulit raray berminyak: pH 4,0 - 5,2
* pH kulit raray normal: pH 5,2 - 5,7
* pH kulit raray kering: pH 5,7 - 7,0
* pH kulit palem kaki sareng palem tangan: pH 6,5 - 7,0
* pH ubun-ubun: pH 4,5 - 5,5

## Baca ogé 
* Saponin
* Sabun gliserin

## Catetan 
## Rujukan 
* *Soap*. Wikipédia basa Inggris (disalin 6 Oktober 2008)
* Garzena, Patrizia - Tadiello, Marina (2004). Soap Naturally - Ingredients, methods and recipes for natural handmade soap. Programmer Publishing. ISBN 978-0-9756764-0-0.

## Tumbu kaluar 
*Soap History  The Soap and Detergent Association
*A short history of soap  The Pharmaceutical Journal
*Information about soap-making - history, recipes, techniques 
*Link collection on how to make soap at home