open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tari Umbul

**Tari Umbul** nyaéta tarian anu asalna ti Désa Situraja, Kacamatan Situraja, Kabupatén Sumedang. Dumasar carita anu dituturkeun ku tokoh tari umbul, Darmansyah, kasenian ieu mimitina aya di Dusun Parugpug kira-kira taun 1940-an, sumping ti wewengkon Indramayu ka Sumedang. Dina pagelaranana, anu ngaribing salian ti mawa lalaguan "Umbul atawa adem ayem" ogé ngaribing silih gantian. Samentara anu naronton salian nyaksikeun kaéndahan tarian, ogé ngincer dibéré tanda karémbong (saléndang), kopéah, jeung sarung. Pamentasan tari umbul mimitina dilakukeun sacara nguriling ti kampung ka kampung anu teu maké panggung, mung dina kamekaranana ditampilkeun deui dina panggung. Pagelaran dilaksanakeun ku gending bubuka (tabuhan pambuka), tuluy anu ngaribing arasup ngabentuk ngajajar bari lempeng, bari ngabawakeun lagu silih gentian.

Tari umbul ngabogaan nilai jeung makna salaku kedalna rasa babarengan antarjalma dina ngawujudkeun kaharmonisan rasa babarengan, jeung kakompakan dina gotong royong, nepi ka napel sipat silih asih ka papada manusa. Mimitina pagelaran tari umbul pikeun seni patunjukan anu ngabentuk hélatan (arak-arakan) anu dilakukeun di jalan di wewengkon Sumedang, ayeuna mah tari umbul téh atos mekar. Tari umbul kiwari ngagaduhan kagunaan henteu ngan saukur disajikeun di acara nikahan, sunatan, nyambut tamu, féstival, jeung hiburan acara nasional, tapi tos jadi tarian babarengan dina tungtung pagelaran. Sangkan tarian langkung dinamis, variatif, jeung menarik, dimekarkeun koréografi, karawitan, jeung tata busanana.

## Rujukan
Seni Bebegig

**Seni Bebegig** nyaéta penjaga alam sakuliring. Bebegig téh mimiti kasohorna di palihan Kaler Desa Sukamantri, nyaéta Tawang Gantung, ti bukit anu sok dianggap keramat ku masyarakat. Lembur ie dianggap ku masyarakat satempat dipercaya tilas karajaan anu di piboga ku Prabu Sampulur anu kasohor sakti jeung pinter. anu ngadogaan luas kira-kira 3,5 ha, jeung  luhurna 950 M DPL jeung  kaasup leweng kalu lain (HAKL). Lembur kawas nu di luhur mah moal kapanggih di lembur batur, di handap aya lereng terjal anu disebut ku masyarakat dengan ngaran Panggeleseran. Di handap Penggelesaran aya walungan anu cainateh meni jernih ti cai nu aya di daérah éta.

Prabu Sampulur nyaéta jalma anu berkuasa di daérah Tawang Gantungan, anu dikenal sakti jeung  pinter. Tah ku kapinteranna manéhna jang nyingsieunan jalema nu boga niat jahat ka karajaan, di jieun we topeng tina kulit kai anu di wangun jiga beungeut anu pikasieuneun. rambutna téh dijienna tina injuk kawung anu ges mirip pisa jeung  rambut anu dilekapan ku atribut mahkota anu dijienna tina kembang bubuay jeung  daun waregu anu ges disusun rapih di luhuren hulu topengna, ditambah dei hihias kembang hahapaan jeung  daun pipicisan. Atribut éta asalna tina tatangkalan liar anu tumuwuh subur didaerah Tawang Gantung, nyaéta anu bisa dipasang dina topeng, padahalmah aya artibut anu boga harti jeung  filosofi kehidupan anu jero pisan. Kasohor ku rakyat pami aya nu niat goreng téh ku kasaktian prabu pas ninggal éta topeng téh ku jiga mahluk anu gedé jeun jangkung heg pikasieuneun.

Prabu Sampilur sok terus méré daun Waregu Pancawarna jeung  Kembang Bubuy. Duan Wargu Pancawarna lain berarti setiap daunna warna warni, daun waregu puncawarna bisa bisebut simbol kabungahan. Sedangken bunga anu kalur tina tatangkalam sejenina nyaéta rotamn anu disebut bubuay téh aya filosofi kehidupanna anu pengaruh pisan kana kahirupan, ani ditingali tina wangun kembang anu ges disusun rapih, annu simbolna runtut raut, sauyuna, sislih asih,silih asah,silih asuh. salajengnna topeng-topeng kulit kai anu dijien ku Prabu Sampulur diterapken dina tatangkalan badag anu aya di daérah Tawang Gantungan, sakingku saktina saha waé jalma anu arek niat goreng, lamun nempo éta tatanggalan badag pasti katempona siga makhluk badak,hideng jeung  pika sienen. Bebegig dijien aya gunana jeung  éta bebegig engges jadi salah satu budaya anu aya di sunda.

## Referensi
Ngabungbang

**Ngabungbang**, disebut ogé **ngabungbang batulawang**, nyaéta kagiatan budaya anu tos lumangsung di masarakat Désa Batulawang, Kacamatan Pataruman, Kota Banjar. Ieu kasenian sok dilaksanakeun dina waktu peuting anu dimimitian ku pamapag para inohong, di antarana nyaéta ti unsur muspida, pamangku adat, jeung pamangku seni anu aya di sabundeureun Kota Banjar.

Numutkeun salah sahiji sesepuh adat, ngabungbang téh nyaéta hiji kagiatan tradisi urang Sunda anu dilaksanakeun dina waktu peuting di handapeun cahaya bulan purnama, tepatna tanggal 14 Mulud. Atawa, ngabungbang téh hartin cicing di luar imah dina kaayaan henteu saré sapeupeuting. Ngabungbang asalna tina rucatan kecap "nga" hartina ngahijikeun tur "bungbang" hartina miceun atawa ngabersihkeun. Saanggeus henteu sare sapeupeuting, kagiatan ngabungbang dilanjutkeun kana mandi.

## Rujukan
Tari Kedempling

**Tari kedempling** nyaéta salah sahiji seni anu asalna ti utara Kabupatén Majaléngka, tepatna di wewengkon Ligung, Jatitujuh, jeung Randegan.Tari kedempling kira-kira mimiti aya taun 1938 muara di komunitas ronggéng dogér anu biasana péntas di hiji tempat ka tempat lain. Dina taun 1940-an, komunitas ronggéng dogér eureun. Jalan jeung waktos, komunitas ieu muncul deui, tapi alat musikna henteu ngagunakeun dogdog, diganti ku kacapi, ketuk, goong, jeung kendang, nepi ka namina dirobah jadi ronggéng kacapi. Mekarkeunna tari topéng di wewengkon Cirebon nepi ka Majaléngka, akhirna nu ngibing ronggéng kacapi mimiti diajar gerak tari topéng khususna topéng tumenggung jeung pangaruh anu kuat tina gerak, pakéan, jeung alat musik anu ngiringan tari topéng, ngawujudlah Ronggéng Kedempling.

Gerakan tari kedempling nyaéta gerakan gedut, jalak pateuh, koma, oyag bahu, jangkung, ilo, ngayun satengah keupat, barongsay, ngincek, pakbang, jeung ngongkrak panjang. Aya ogé pakéan anu dianggo dina tarian ieu, leuwih basaja ti tari topéng tumenggung diaéhkeun jeung dasi, tutup dada, sabuk, jeung kaca mata sarta ditambah ogé kéris. Kagunaan tari kedempling mimitina nyaéta keur kagiatan babarang (ngamén) di tempat anu kabuka saperti lapangan jeung sajabana. Ti taun 1957, loba masarakat anu ngundang tari kedempling keur tampil boh dina acara boboran, khitanan, atawa haul acara nikahan. Sacara nilai jeung maknana, nilai-nilai babarengan dina gerakan tari kedempling ningalikeun kalemesan paripolah, kaéndahan karakter, jeung kakompakan masarakatna. Salain éta, tarian ieu ngagaduhan peranan dina minuhan pangabutuh ékonomi anu ngaribing jeung panabuh gamelan di komunitasna. Tari kedempling mimiti mekar di Kabupatén Majalengka kalér saperti wewengkon Ligung, Jatitujuh jeung Randegan. Diperkirakeun kasenian ieu mimiti mekar dina taun 1938. Biasana tarian ieu dipentaskeun ti hiji tempat ka tempat séjén atawa disebut babaran (ngamen). Salian ti éta, kasenian ieu biasana dipidangkeun ku ondangan pagawé kontrak perkebunan minangka sarana hiburan peuting sanggeus sadidinten di kebon. Samentara éta, penari kedempling asalna penari doger anu robah profesi kalawan alesan yén seni doger waktu éta geus teu populer di kalangan masarakat. Robah profesi ieu ti penari doger jadi penari kedempling ngan dibekelan ku kaparigelan nari anu bisa, alias teu diajar ti saha wae. Sanajan kitu, gabungan tari tumenggung gaya Cirebonan jeung tari tayub gaya Priangan jadi daya tarik tari kedempling ronggeng. Salian ti éta, tokoh-tokohna geus rada kolot, saperti Sukarta Candra Muda (Aki Karta) anu umurna 69 taun, Meri atawa Ma Ér anu umurna 72 taun, jeung Ayinan (Ma Inah) anu umurna 88 taun. Sedengkeun nu séjénna ngora kénéh

## Rujukan
Acé Bastaman

**Atjé Bastaman** (gumelar di Padahérang, Ciamis, 8 Agustus 1912) nyaéta pangusaha jeung wartawan Sunda. Saanggeus réngsé Schkal School di Ciamis, Atjé nuluykeun sakola ka MULO di Bandung, terus pindah ka Bogor. Saanggeus réngsé, Atjé nuluykeun deui ka AMS di Jakarta. Karesepna kana widang pérs tos kaciri ti baheula, maklum anjeunna tinggal di imah mamangna anu langganan koran *Parahiangan* jeung *Sipatahoenan*. Di MULO Bandung, Atjé aktif jadi anggota Indonésia Muda, pakumpulan nu diresmikeun di Solo, jeung mangrupa puseur organisasi kapamudaan nu sipatna kadaérahan. Atjé ogé kungsi jadi pamingpin pakumpulan Indonésia Muda cabang Bogor nu tos medalkeun majalah sorangan, *Garoeda* (1930-1932).

Mamangna Atjé nawarkeun gawé jadi wartawan *Sipatahoenan* nu harita tos medal unggal poé di Bandung. Ku sabab saméméhna Atjé sok ngabantuan éta koran basa di Ciamis, antukna gampang wé Atjé ditarima ku éta parusahaan koran. Dina wanci panjajahan Jepang, di Bandung ngan koran *Cahaya* (*Tjahaja*) wungkul anu diijinkeun medal, harian ieu dipimpin ku Otto Iskandardinata (nu saméméhna pupuhu ti harian *Sipatahoenan*). Babareungan jeung wartawan nu séjén di, Atjé milu nimrung jeung ngokolakeun harian *Suara Merdeka* (*Soeara Merdeka*) anu mimitina di Bandung, tapi pas Agrési Militer Walanda 1 Juli 1947 "ngungsi" ka Tasikmalaya.

Saanggeus Parjanjian Renville, Atjé babarengan jeung R.S Suradireja jeung Swarha Hasan Wiratman (1948) medalkeun deui harian *Sipatahoenan*. Ngamimitian Atjé ngajabat jadi pupuhu rédaksi, salajeungna ngarangkap jadi pamingpin umum. Salaku wartawan, Atjé kungsi menang uleman ka Amérika Sarikat jeung Éropa (1953).

## Rujukan
Agus Suriamiharja

Agus Suriamihardja. nyaéta Dosen jeung pangarang babar Di Cirebon (12 Des 1942,24 Jul 1998) Tikawit anjeuna mahasiswa loba nulis ngenaan sajak jeung Guguritan ku jenengan Agus Sur. Kawitna ditulis dina s.k SIPATAHOENAN (1960), tuluy majalah-majalah WARGA,LANGEN SARI,SARI,MANGLE,HANJUANG sareng nusejena, sapalih tulisana dijadikeun sindiran ku Mang Koko di antarana nu kantos kasohor nyaéta "Purnama" sinareung "balebat". Saparantosna SGA anjeuna digawe di Padi Sentra taun (1961-1963) salajengna neraskeun ka IKIP Bandung jurusan bahasa sareng sastra Sunda dugika rengse. Anjeuna kantos janteun redaktur majalah Sari. Sareng miluan sababaraha seminar jeung penelitian ngenaan bahasa jeung sastra.

## Rujukan
Wawacan Ahmad Muhamad

**Wawacan Ahmad Muhammad** nyaéta salah sahiji karya sastra Sunda klasik dina wangun wawacan. Ieu naskah dumasar kana titi mangsana réngsé ditulis dina dinten Kemis, 24 Juni 1938 (atanapi 24 Silih Mulud).

Carita ieu dimimitian ku manggalasastra dina pupuh Dangdanggula, anu nyaritakeun asal-usul Raja Jamur di nagara Eusam sarta pusaka mangrupa manuk Titiran Panca Warna anu miboga kakuatan ajaib pikeun mawa kabeungharan.
**Ahmad Muhamad** nyaéta wawacan anu kasohor utamana di lingkungan pasantrén, manawi dicutat tina dongéng Islam.

## Rujukan
Gondang buhun

**Gondang buhun** nyaéta salah sahiji jenis tradisi gondang mangrupa seni tutunggulan ti Kampung Adat Kuta, Ciamis, Jawa Kulon. Gondang buhun asalna tina harmonisasi sora anu diakibatkeun tina sora halu saperti patani anu keur nutu paré, bisa ogé dihartikeun tanda atawa sabagian tina ritual masarakat satempat. Nurutkeun masarakat Kampung Kuta, gondang buhun asalna digunakeun pikeun sabagian tina ritual nyuguh, nyaéta ritual kanggo ngalepas prajurit balatantara Karajaan Pajajaran anu rék mentas ka Sungai Cijolang, rék ka Karajaan Majapahit. Sabot ti dinya, gondang buhun janteun pambuka kanggo satiap ritual nguyuh. Gondang buhun ieu midang sakali satahun, nyaéta satiap ritual nguyuh. Midangna pagelaran eusina biasana patuan sareng nasehat.

Zaman baheula sora nutu halu dihartikeun kanggo tanda kabungah jeung malapetaka. Kabungah anu dimaksud nyaéta bakal aya hajatan, syukuran, atawa hajat nikahan anu ngagunakeun tenda atawa balandongan. Kanggo tanda ayana malapetaka langkung di jerokeun tina kanyaho masarakat kana hal ayana gerhana bulan. Sora nutu halu dina lesung dimanfaatkeun jang méré nyaho tanda ngeunaan kaayaan manusa anu ngahuni alam dunya.

## Rujukan
Kolécér (kaulinan)

**Kolécér** nyaéta sajénis kaulinan pang kasohorna di wewengkon Sunda. Kaulinan ieu téh teu dipaénkeun ku barudak leutik hungkul, tapi ogé dipaénkeun ku remaja jeung déwasa. Di Kabupatén Subang, dipendakeun kolécér nu panjangna dugi ka 6-8 méter jeung pas nincak usum angin, hampir sadaya jelema masang-masangkeun kolécér. Di ieu wewengkon loba tempat nu dinamian pasir kolécér, nyaéta bukit tempat kolécér éta dipaenkeun. Di ieu wewengkon ogé aya kolécér nu mangrupa warisan turunan. Pangeusi anu digawé di luar wewengkon ieu biasana pas nincak kana usum angin balik heula pikeun masangkeun kolécér. Tatanan atawa unsur kaulinan nu dipibanda tina kolécér nyaéta sora anu dihasilkeun atawa nu dikaluarkeun tina puteran kolécér.

Dina istilah basa Sunda, "nyeguk", tekanan angin nu tarik, muterkeun kolécér éta dugi ngalengkung ka tukang jeung pas waktu angin éta teu tarik deui, puteran kolécér balik deui kasentek ka payun bari kasada "wuuk". Beuki kasada sora nu dihasilkeun, beuki saé kualitasna tina kolécér eta. Karesep masyarakat kana kolécér nyebabkeun kaulinan ieu ngagaduhan tahapan pikeun ngabuat kolécér nu sampurna.

## Rujukan
Stasion Klari

**Stasion Klari (KLI)** (Aksara Sunda Baku: ) nyaéta stasion karéta api kelas III/leutik anu perenahna di Gintungkerta, Klari, Karawang. Stasion anu aya dina tingkat kaluhuran +23 m ieu kaasup ka Daérah Operasi I Jakarta. Stasion ieu miboga opat jalur kalawan jalur 2 jeung 3 minangka jalur lurus.

Di stasion ieu ogé diwangun gudang semén pikeun ngalayanan bongkar muat karéta api angkutan Semén STAR/Semén Bima dari Stasion Kréték anu mimiti beroperasi di tanggal 2 Nopémber 2015.

## Layanan karéta api 
### Panumpang 
#### lokal ékonomi AC 
* Cilamaya Éksprés/Lokal PWK, jurusan Jakarta
* Walahar Éksprés/Lokal PWK, jurusan Purwakarta
* Jatiluhur/Lokal CKP, jurusan Jakarta jeung jurusan Cikampék

### Barang 
* KA Semén Bima/Semén STAR, jurusan Kréték

## Tingali ogé 
Karéta api

## Rujukan 
## Tumbu kaluar 
 Situs Resmi PT Kereta Api Indonesia
Abdurrahman

**Abdurrahman** lahir di Jatiwangi, 29 Maret 1943. Anjeunna janten Sarjana Sastera, organisator. Saentos sakola SD sareng SMP di Jatiwangi, anjeunna nuluykeun ka SMA Cirebon taun 1961, tapi anjeunna pindah ka SGA Majalengka. Saatos tamat sakola anjeunna kantos janten guru di SD Cibali, Cikijing tapi ngan ukur 7 bulan. Anjeuna asup ka FS-Unpad Jurusan Bahasa jeung sastera sunda. Saatosna jadi Sarjana Muda, anjeunna ereun kuliah jeung ngajar. Terus didamel di Kebun Binatang Bandung. Genep taun satuluyna anjeunna nuluykeun jeung tamat S-1 bari terus digawe di Kebun Binatang. Sabot tahun 1969 jadi anggota Pangurus Yayasan Atikan Sunda anu ngagarap sababaraha sakola SD jeung  SLTA di Kodya jeung  Kabupaten Bandung, jeung di tahun 1999 kapilih jadi ketuana.

## Rujukan 
Taun 1978 anjeunna diangkat jadi pangurus Yayasan Margasatwa Tamansari anu ngalola Kebon Binatang Bandung.
Angklung gubrag

**Angklung gubrag** nyaéta saparangkat angklung anu aya di Kampung Cipinang, Désa Argapura, Kacamatan Cigudeg, Kabupatén Bogor. Ieu angklung dimaénkeun dina waktu utamana sahubungan jeung ritual melak paré. Dipercanten bisa nyuburkeun pepelakan. Angklung gubrag terdiri dari 9 buah angklung anu ageungna ngaréntét, dua buah dogdog lojor, jeung 3 buah angklung leutik anu disebut roel, salah sahijina dicepeng ku dalang.

## Rujukan
Kuda kosong

**Kuda kosong** nyaéta hiji hal kasenian anu mimiti nalika Kabupatén Cianjur dipingpin ku bupati anu mimiti, nyaéta Radén Kanjeng Aria Wiratanudatar. Ceuk béja, dina waktu harita wewengkon kasundaan dipingpin raja Mataram jeung Cianjur nyerahkeun upeti ka Mataram. Saanggeus sawala, Cianjur ngirimkeun wakil nyaéta Aria Natadimanggala pikeun nyerahkeun upeti mangrupa 3 siki paré, 3 siki pedes (lada), jeung 3 siki cabé rawit. Satiap upeti anu diserahkeun miboga harti masing-masing; jeung raja Mataram bisa nyangkem méré balasan mangrupa keris, kuda karajaan, jeung tangkal saparantu pikeun dalem Cianjur. Akhirna kuda éta dibawa balik ka Cianjur bari dituntun, henteu ditaékan, ku lantaran Aria Natadimanggala meni patuh jeung ngahargaan yén kuda éta hadiah pikeun adina (dalem Cianjur). Saanggeus nepi di Cianjur,  kuda éta diarak kukurilingan. Kulantaran kuda éta dina nalika dibawa ti Mataram nepika ka Cianjur henteu ditaékan maka akhirna disebut kuda kosong. Makna kuda kosong kalobaan masyarakat osok dikaitkeun jeng hal anu goib. Maranéhna ngama'naan kuda kosong ditaékan ku Eyang Suryakéncana anu teu katempo.

## Rujukan
Kirata

**Kirata** nyaéta istilah basa anu ngarujuk kana nyieun papanjangan atawa harti dina kecap anu geus aya tiheula. Kecap *kirata* éta sorangan mangrupa kirata tina *kira-kira sugan nyata*. Kirata ilahar aya di basa Sunda ku lantaran Urang Sunda anu mindeng tur beuki nyieun singgetan-singgetan atawa papanjangan-papanjangan tina kecap anu geus aya pikeun heuheureuyan baé.

Salian di basa Sunda, kirata ogé dipikawanoh di basa séjén, saperti basa Indonésia, basa Inggris, jeung sajabana.

## Conto kirata 
* Korsi (cokor di sisi)
* Guru (digugu jeung ditiru)
* Sémah (ngahésékeun nu boga imah)
* Cacangkir (panyangcang pikir)
* Tampolong (tamba nempo ka kolong)
* Dasi (dina dada ngarah aksi)

## Tingali ogé 
Basa

## Rujukan
Uyeg

**Uyeg** ceuk katerangan salasahiji mantan pupuhu pamungkas ti *uyeg lama*, asal-usul lahirna uyeg téh geus aya ti zaman karuhun para bangsawan Bogor. Katerangan séjén ti salasahiji tokoh Pajararan Bogor, kasenian uyeg sok ditampilkeun dina upacara 'Seuren Tahun Tutug Galur' di Pakwan Pajajaran, dijadikeun salasahiji upacara ngaagungkeun  Ambu Sri Rumbiang Jati (Dewi kasuburan pare) jeung Sang Rama Hyang Guru Bumi (Dewa kasuburan taneuh). Dilaksanakeunnana dina waktu malem purnama, salila dalapan poè. Saacan dimimitian ku kagiatan upacara Gondang pupulur, Gondang babalar, Gondang papag pasang (nyampeur), Gondang matuh dumuk (nyalikkeun).

Uyeg mangrupa hiji wangun téater rakyat Jawa Barat anu masih ngabogaan ciri-ciri tina pola struktur budaya. Kasenian téater rakyat ieu biasana nampilkeun carita-carita buhun. Seni téater uyeg biasana midangkeun tokoh-tokoh saperti, Raja Uyeg (Nungawasa Alam Uyeg), Sarda jeung Ibong (tokoh antagonis anu sadar ditatar ku Siluman), Siluman, Nyi Widah, jeung nu ngibing ronggeng uyeg. Dumasar dimanfaatkeun salaku salasahiji wahana anu ngesian upacara ritual. Figur mistis Sri jeung Guru Bumi (Kuwera) patali pisan jeung pandangan hirup ritus masyarakat agraris, jeung pagawaen pepelakan. Hal ieu masih kénéh aya di lingkungan masyarakat Kanekes (Baduy) jeung babaraha daérah Banten Kudul nu séjén.
Stasion Cikaum

**Stasion Cikaum (CKM)** nyaéta stasion karéta api kelas III/leutik anu perenahna di Tanjungrasa Kidul, Patok Beusi, Subang. Stasion anu aya dina tingkat kaluhuran +35 m ieu kaasup ka Daérah Operasi III Cirebon. Stasion ieu miboga opat jalur kalawan jalur 2 jeung 3 minangka jalur lurus.

Aréa stasion ieu jadi tempat dirucatna KA atawa KRL anu geus heubeul jeung kolot. Tempat nu saperti kieu deui aya di Stasion Purwakarta.

## Tingali ogé 
Karéta api

## Rujukan 
## Tumbu kaluar 
 Situs Resmi PT Kereta Api Indonesia
Stasion Pegadén Baru

**Stasion Pegadén Baru (PGB)** nyaéta stasion karéta api kelas I anu perenahna di Kamarung, Pagadén, Subang. Stasion anu aya dina tingkat kaluhuran +35 m ieu kaasup ka Daérah Operasi III Cirebon. Stasion ieu miboga opat jalur kalawan jalur 2 jeung 3 minangka jalur lurus. Stasion ieu mangrupa stasion panggedéna sarta stasion karéta api hiji-hijina di Kabupatén Subang anu ngalayanan naék-turun panumpang.

## Layanan karéta api 
### Kelas ékonomi AC prémium 
Kutojaya Utara, jurusan Jakarta jeung jurusan Kutoarjo

### Kelas ékonomi AC 
* Matarmaja, jurusan Jakarta jeung jurusan Malang
* Gaya Baru Malam Selatan, jurusan Jakarta jeung jurusan Surabaya
* Tawang Jaya, jurusan Semarang
* Tegal Éksprés, jurusan Jakarta jeung jurusan Tegal

## Tingali ogé 
Karéta api

## Rujukan 
## Tumbu kaluar 
 Situs Resmi PT Kereta Api Indonesia
Ahmad Affandi

**Achmad Affandi** dilahirkeun di kuningan tepatna kaping 27 oktober 1927 jakarta- anjeuna wafat dina kaping 29 desember 1990. Anjeuna janteun dosen dirjen paternekan,dirjen pertanian, mentri ngora dina urusan pangan jeung mentri pertanian. Dina ngamimitian karirna, anjeuna satamat SMA leubeut ka fakultas pertanian anu aya di UI(tamat 1958).  Anjeuna neraskeun deui ka universitas ketucky anu tempatna di Amerika serikat (1959).saumur revolusi aktif anjeuna ngajabat sabagai tentara pelajar. geus tamat di universitas anjeuna janteun dosen dina tahun(1959-1964), terus diperbantoskeun di hankam dina taun(1965-1967).

Singkat carita, salila janteun dirjen tanaman pangan, anjeuna ngabangun 618 balai panyuluhan direktoratna anu tepatna di 13 provinsi.  waktu anjeuna ngajabat janteun mentri pertanian,  indonesia ngabogaan béas anu unggul jeung ngaraih pangajen ti badan pangan dunia (FAO) PBB.

## Rujukan
Surah Al-Ma'idah

'''Surah Al-Ma'idah''' (basa Arab: المائدة) nyaéta surat ka-5 dina Al-Qur'an. Ieu surat téh aya 120 ayat, kaasup kana golongan surat-surat Madaniyah nu turun di Madinah  Sawaréh turun di Mina. Judul Al-Ma'idah hartina. 
Sababaraha ayatna lungsur nalika peristiwa Haji Wada (haji pamungkas Nabi Muhammad SAW).

## Étimologi 
Nami '''Al-Ma'idah''' (المائدة) hartosna "hidangan" atanapi "méja anu aya tuangeunana". Nami ieu patali jeung pamundut para pangiring Nabi Isa as sangkan Allah nurunkeun hidangan ti langit (Ayat 112-115) salaku tanda kakawasaan Allah sarta kaimanan maranéhna.

## Téks Surah sarta Hartosna 
Ieu di handap mangrupakeun ayat ka-3 tina Surah Al-Ma'idah (سورة المائدة) anu negeskeun sampurnana agama Islam:

## Poko-poko Eusi 
Surah Al-Ma'idah (سورة المائدة) ngandung rupa-rupa hukum sarta sajarah penting, di antarana:

### 1. Hukum Kadaharan sarta Ibadah 
* **Kadaharan Halal sarta Haram:** Ngatur ngeunaan sasatoan anu halal sarta haram didahar (Ayat 3): حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنزِيرِ...
* **Wudu sarta Tayamum:** Penjelasan ngeunaan tata cara nyucikeun diri sateuacan sholat (Ayat 6): يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ...
* **Hukum Khamr sarta Judi:** Penegasan ngeunaan haramna inuman keras (khamr) sarta judi (Ayat 90-91): إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْأَنصَابُ وَالْأَزْلَامُ رِجْسٌ مِّنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ...

### 2. Kaadilan sarta Hukum Pidana 
* **Nanjeurkeun Kaadilan:** Parentah pikeun méré hukuman sarta janten saksi anu adil (Ayat 8): كُونُوا قَوَّامِينَ لِلَّهِ شُهَدَاءَ بِالْقِسْطِ...
* **Hukuman Maok:** Katangtuan hukum pikeun jalma anu maok (Ayat 38): وَالسَّارِقُ وَالسَّارِقَةُ فَاقْطَعُوا أَيْدِيَهُمَا...

### 3. Sajarah sarta Carita Para Nabi 
* **Carita Qabil sarta Habil:** Lalakon dua putra Nabi Adam (Ayat 27-31): وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ ابْنَيْ آدَمَ بِالْحَقِّ...
* **Nabi Musa sarta Bani Israil:** Nalika mawa Bani Israil ka tanah suci (Ayat 21): يَا قَوْمِ ادْخُلُوا الْأَرْضَ الْمُقَدَّسَةَ...
* **Mujijat Nabi Isa:** Carita hidangan ti langit (Ayat 112-115): هَلْ يَسْتَطِيعُ رَبُّكَ أَن يُنَزِّلَ عَلَيْنَا مَائِدَةً مِّنَ السَّمَاءِ...

## Référénsi
Surah Al-An'am

Surat '''Al-An'am''' (basa Arab: الانعام) nyaéta surat ka-6 dina Al-Qur'an. Ieu surat téh aya 165 ayat, kaasup kana golongan surat-surat Makkiyah nu turun di Mekkah. Judul Al-An'am hartina Ingon-ingon.

## Étimologi 
Nami '''Al-An'am''' (الأنعام) hartosna "sasatoan ingon-ingon" (saperti onta, sapi, sarta domba). Nami ieu dianggo margi dina ieu surah dicaritakeun kumaha kaum musyrik nyieun aturan sorangan ngeunaan sasatoan dumasar kana kapercayaan karuhun maranéhna (Ayat 136-144).

## Téks Surah sarta Hartosna 
Ieu di handap mangrupakeun ayat munggaran tina Surah Al-An'am (سورة الأنعام) anu negeskeun yén sagala puji ngan kagungan Allah Nu Nyiptakeun alam dunya:

## Poko-poko Eusi 
Surah Al-An'am (سورة الأنعام) miboga sababaraha pedaran penting ngeunaan kaimanan, di antarana:

### 1. Aqidah sarta Tauhid 
* **Bukti Kakawasaan Allah (Ayat 95):** إِنَّ اللَّهَ فَالِقُ الْحَبِّ وَالنَّوَىٰ... (Saéstuna Allah téh anu nulas sarta meulah siki ogé batu/buah...)
* **Tugas Para Rasul (Ayat 48):** وَمَا نُرْسِلُ الْمُرْسَلِينَ إِلَّا مُبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ... (Sarta Kami henteu ngutus para Rasul téh iwal ti pikeun méré kabar gumbira sarta pépéling...)
* **Kaimanan ka Poé Kiamat (Ayat 32):** وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا لَعِبٌ وَلَهْوٌ... (Sarta hirup di dunya téh taya lian ngan saukur kaulinan sarta tontonan...)

### 2. Bantahan ka Kaum Musyrik 
* **Hukum Sasatoan (Ayat 143-144):** ثَمَانِيَةَ أَزْوَاجٍ... (Aya dalapan rupa (sasatoan) anu papasangan...) – Ieu bantahan kana adat musyrik anu ngaharamkeun sato sacara batil.
* **Larangan Sirik (Ayat 101):** بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ... (Nu nyiptakeun langit jeung bumi kalawan sampurna...) – Allah teu miboga anak sarta teu miboga sakutu.

### 3. Wasiat Sapuluh (Al-Washaya al-Asyr) 
* **Prinsip Moral (Ayat 151):** قُلْ تَعَالَوْا أَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ... (Pék ucapkeun: "Hayu aranjeun kadieu, kaula rék macakeun naon anu diharamkeun ku Pangéran aranjeun ka aranjeun...")

## Référénsi
Surah Hud

Surat **Hud** (basa Arab: هود) nyaéta surat ka-11 dina Al-Qur'an. Ieu surat téh aya 123 ayat, kaasup kana golongan surat-surat Makkiyah nu turun di Mekkah. Judul Hud hartina Nabi Hud.
Surah Fatir

Surat **Fatir** (basa Arab: فاطر) nyaéta surat ka-35 dina Al-Qur'an. Ieu surat téh aya 45 ayat, kaasup kana golongan surat-surat Makkiyah nu turun di Mekkah. Judul Fatir hartina Nu Nyiptakeun.
Surah Yunus

Surat **Yunus** (basa Arab: يونس) nyaéta surat ka-10 dina Al-Qur'an. Ieu surat téh aya 109 ayat, kaasup kana golongan surat-surat Makkiyah nu turun di Mekkah  Ayat 40, 94, 95, turun di Madinah. Judul Yunus hartina Nabi Yunus.

1.Iman: Al Quran sanés sihir, Allah maréntahkeun jagat raya ti Arash-Na; syafaat ngan ukur ku izin Allah; Wali Allah; Wahyu Allah nerangkeun hal-hal anu teu katingali ka manusa; Allah nyaksian sareng niténan kalakuan hamba-Na di dunya; Allah téh henteu gaduh anak.

2.Hukum: Nangtukeun itungan taun sareng waktos ku lumakuna panonpoé sareng bulan; hukum nyusun hijihal ngalawan Allah sareng nolak ayat-ayat-Na.

3.Carita: Carita Nabi Nuh a.s. sareng umatna; Nabi Musa sareng Firaun tur tukang sihir; carita Bani Israil saatos kaluar ti Mesir; Nabi Yunus a.s. sareng rayatna.

4.Sareng anu sanésna: Manusa émut ka Allah dina waktos kasusah sareng hilap nalika aranjeunna bagja; kaayaan jalma nu hadé jeung jalma goréng/jahat dina poé kiamat; Al-Quran moal aya nunandingan; rasul ngan ukur ngirimkeun risalah.
Surah Fussilat

Surat **Fussilat** (basa Arab: فصلت) nyaéta surat ka-41 dina Al-Qur'an. Ieu surat téh aya 54 ayat, kaasup kana golongan surat-surat Makkiyah nu turun di Mekkah. Judul Fussilat hartina Nu Dijelaskeun.
Surah Muhammad

Surat **Muhammad** (basa Arab: محمد) nyaéta surat ka-47 dina Al-Qur'an. Ieu surat téh aya 38 ayat, kaasup kana golongan surat-surat Makkiyah nu turun di Madinah. Judul Muhammad hartina Nabi Muhammad.
Stasion Cipunegara

**Stasion Cipunegara (CRA)** nyaéta stasion karéta api kelas III/leutik anu perenahna di Kiarasari, Compréng, Subang. Stasion anu aya dina tingkat kaluhuran +21 m ieu kaasup ka Daérah Operasi III Cirebon. Stasion ieu miboga opat jalur kalawan jalur 2 jeung 3 minangka jalur lurus.

Sanajan diaranan Cipunegara, stasion ieu perenahna lain di Kacamatan Cipunagara, tapi di wétaneunana. Stasion ieu ogé teu jauh ti Walungan Cipunagara.

## Insidén 
Di tanggal 11 Nopémber 2015, karéta api Argo Bromo Anggrék nabrak mobil box di palintasan anu euweuh palangan. Ku sabab kitu, lokomotipna anjlok sarta kaluar tina nalika rék asup Stasion Cipunegara. Kajadian ieu ngabalukarkeun babaraha lalampahan karéta api kaganggu.

## Tingali ogé 
Karéta api

## Rujukan 
## Tumbu kaluar 
 Situs Resmi PT Kereta Api Indonesia
Surah An-Nisa'

Surat **An-Nisa**' (basa Arab: النّساء) nyaéta surat ka-4 dina Al-Qur'an. Ieu surat téh aya 176 ayat, kaasup kana golongan Surah Madaniyah, nyaéta surah anu lungsur saatos Nabi Muhammad SAW hijrah ka Madinah. Surah ieu mangrupakeun surah pangpanjangna kadua saatos Al-Baqarah. 

## Étimologi 
Judul An-Nisa' hartina Wanoja. Disebat kitu margi di jerona seueur pisan aturan anu ngatur hak sarta kawajiban awéwé, boh dina kulawarga boh dina masarakat, anu sateuacanna (jaman Jahiliyah) sering pisan diculikeun.

## Téks Surah sarta Hartosna 
Ieu di handap mangrupakeun ayat munggaran tina Surah An-Nisa (سورة النساء) kalayan tarjamah dina basa Sunda anu diserat nganggo aksara **Pegon**:

**(Tarjamah: Hé manusa! Pék aranjeun takwa ka Pangéran aranjeun, anu parantos nyiptakeun aranjeun tina diri anu sahiji...)**

## Poko-poko Eusi 
Surah An-Nisa ngandung rupa-rupa hukum sarta tungtunan hirup, di antarana:

### 1. Hukum Kulawarga sarta Kamasarakatan 
* **Hak Awéwé:** Ngatur ngeunaan mahar (mas kawin), hak waris pikeun awéwé, sarta tata cara pergaulan salaki-pamajikan.
* **Anak Yatim:** Peringatan keras pikeun ngajaga sarta ngokolakeun harta anak yatim kalayan amanah.
* **Hukum Waris (Faroid):** Penjelasan detil ngeunaan babagian warisan pikeun ahli waris (Ayat 11-12).

### 2. Hukum Ibadah sarta Muamalah 
* Tata cara Tayamum sarta sholat dina kaayaan perang (Sholat Khauf).
* Larangan ngahakan harta batur kalayan jalan anu batil (teu bener).
* Parentah pikeun nanjeurkeun kaadilan sanajan ka diri sorangan (Ayat 135).

### 3. Aqidah sarta Sajarah 
* Peringatan ngalawan kaum Munafék.
* Bantahan kana anggapan kaum Nasrani ngeunaan nyalibna Nabi Isa as. Al-Qur'an negeskeun yén Nabi Isa teu dibunuh sarta teu disalib, tapi diangkat ku Allah ka langit (Ayat 157-158).

## Kaistiméwaan 
Surah An-Nisa (سورة النساء) miboga peran penting dina ngangkat harkat sarta martabat manusa ku cara ngaleungitkeun kabiasaan Jahiliyah anu nganggap awéwé salaku barang warisan. Ieu surah ogé negeskeun yén lalaki sarta awéwé miboga ajén anu sarua di payuneun Allah dumasar kana katakwaanana.

## Référénsi
Stasion Terisi

**Stasion Terisi (TIS)** nyaéta stasion karéta api kelas III/leutik anu perenahna di Karangasem, Trisi, Indramayu. Stasion anu aya dina tingkat kaluhuran +18 m ieu kaasup ka Daérah Operasi III Cirebon. Stasion ieu miboga opat jalur kalawan jalur 2 jeung 3 minangka jalur lurus. Sanggeus kurang leuwih 6 taun ngan pikeun ngalayanan parsilangan jeung parsusulan antarkaréta api, stasiun ieu tos ngalayanan panumpang deui sejak tanggal 1 Agustus 2019.

## Layanan Karéta Api 
*Argo Cheribon, tujuan Jakarta jeung tujuan Cirebon (éksekutip argo-ékonomi AC plus, sabaraha jadwal)
* Tegal Ekspres, tujuan Jakarta jeung tujuan Tegal (ékonomi AC)

## Jadwal Perjalanan 
Berikut ieu nyaéta jadwal karéta api panumpang nu berhenti di Stasion Terisi **per 16 Agustus 2019 (revisi Gapeka 2017).**

## Insidén 
Nalika poé Jumat, 3 Juni 2005 pukul 05.02 WIB, KA Bengawan jurusan Stasion Pasar Senén nyuruduk KA Bima jurusan Jakarta Gambir di jalur 2 Stasion Terisi. Lokomotip KA Bengawan anu nomerna CC 201 59 nabrak karéta pembangkit KA Bima ti tukang. Kajadian ieu lumangsung alatan KA Bengawan gagal ngalakukeun pengeréman darurat. Babaraha panumpang KA Bengawan luka ringan.

## Tingali ogé 
Karéta api

## Rujukan 
## Tumbu kaluar 
 Situs Resmi PT Kereta Api Indonesia
Daéng Soetigna

**Daéng Sutigna**, dipikawanoh **Éclé** atawa **Étjlé** (), nyaéta salah sahiji guru nu leuwih kasohor salaku panyipta angklung diatonis. Karya anjeunna nu bisa ngadobrak tradisi, nyieun waditra tradisional Indonésia jeung bisa maenkeun  musik-musik Internasional. Anjeunna ogé aktip dina pintonan orkes angkulung di sagala wewengkon di Indonesia. 

## Atikan jeung karier 
Indung jeung bapana Daéng Soetigna mangrupa bangsawan Sunda. Anjeunna baruntung bisa ngalaman pangajaran jaman Walanda nu saat éta masih kawates pisan keur pribumi. Anjeunna kungsi diajar di Sakola HIS Garut (1915-1921) sarta Sakola Raja (Kweekschool) Bandung (taun 1922–1928). Saatos tamat ti HIK, Daéng Soetigna janteun guru di *Schakelschool* Cianjur (1928), HIS Kuningan (1931), Pupuhu Sakolah Rakyat (1942), sarta SMP Kuningan. Taun 1948, Daéng pindah ka Bandung janteun  pupuhu  sekolah SD jeung ditempatkeun kana Jawatan Kabudayaan Provinsi Jawa Barat. Taun 1950, diangkat jadi Panilik Sakola dina bagian kursus-kursus dina Kementerian Atikan jeung Kabudayaan Jakarta.

## Pangajén 
Pangajén nu ditarima ku Daéng di antawisna:
* Piagam Pangajén di Widang Kasenian khususnna jeung Kabudayaan ti Gubernur Jawa Barat, Brigjed Mashudi (28 Februari 1968).
* Piagam Pangajén pikeun ngadorong kamekaran kasenian angklung di ibukota ti Gubernur DKI Jakarta, Ali Sadikin (10 September 1968).
* Tanda Kahormatan Satya Lencana Kabudayaan ti Presiden Republik Indonesia, Jend. Soeharto (15 Oktober 1968).
* Piagam Pangajén dina pabinaan jeung pangembangan seni daérah, khususna seni angklung, ti Gubernur Jawa Barat, H.A. Kunaefi (17 Agustus 1979).

Saatos ngantunkeun, Daéng masih narima pangajén, di antawisna:
* Piagam Pangajén, salaku seniman angklung nu geus berkarya ngaharumkeun Jawa Barat di tingkat Nasional, ti Gubernur Jawa Barat, Danny Setiawan (21 Juli 2005).
* Piagam Pangajén dan Metronome Award 2006, salaku pengembang musik tradisional angklung, ti Pusat Persatuan Artis Penyanyi, Pencipta Lagu, dan Penata Musik Rekaman Indonesia (21 Juli 2005).
* Pangajén Nasional Hak Kekayaan Intelektual 2013, nu atos nyiptakeun angklung, ti Menteri Hukum dan Hak Asasi Republik Indonesia, Amir Syamsudin (26 April 2013).

## Rujukan
Stasion Kertasemaya

**Stasion Kertasemaya (KTM)** nyaéta stasion karéta api kelas III/leutik anu perenahna di Kertasemaya, Kertasemaya, Indramayu. Stasion anu aya dina tingkat kaluhuran +12 m ieu kaasup ka Daérah Operasi III Cirebon. Stasion ieu miboga opat jalur kalawan jalur 2 jeung 3 minangka jalur lurus. Stasion ieu mangrupa stasion pangwétanna di Kabupatén Indramayu.

Ti saprak pangwangunan jalur ganda Cikampék-Cirebon di taun 2002-2003, stasion ieu miboga opat jalur kalawan jalur 2 jeung 3 minangka sepur lurus. Euweuh karéta api anu eureun di stasion ieu iwal ti mun aya pasusulan antarkaréta.

Ka beulah kidul stasion ieu, saméméh Stasion Arjawinangun, aya Stasion Kaliwedi anu geus teu aktip ti saprak pangwangunan jalur ganda.

## Tingali ogé 
Karéta api

## Rujukan 
## Tumbu kaluar 
 Situs Resmi PT Kereta Api Indonesia
Stasion Haurgeulis

**Stasion Haurgeulis (HGL)** nyaéta stasion karéta api kelas I anu perenahna di Haurgeulis, Haurgeulis, Indramayu. Stasion anu aya dina tingkat kaluhuran +23 m ieu kaasup ka Daérah Operasi III Cirebon. Stasion ieu miboga opat jalur kalawan jalur 2 jeung 3 minangka jalur lurus.

Stasion ieu mangrupa stasion pangkulonna di Kabupatén Indramayu sarta jadi stasion anu penting di Indramayu Kulon, ku lantaran loba karéta api kelas ékonomi anu eureun di Haurgeulis. Kiwari stasion ieu geus maké kanopi di aréa émplasemén ti mimiti taun 2016.

## Layanan karéta api 
### Panumpang 
#### Kelas campuran 
* Cirebon Éksprés (reguler dan fakultatif), jurusan Jakarta jeung jurusan Cirebon (éksekutip-ékonomi AC plus)
* Tegal Bahari, jurusan Jakarta jeung jurusan Tegal (éksekutip-ékonomi AC plus; ngan pas jadwal lalampahan nu tangtu)
* Ciremai, jurusan Cikampék nyambung ka Bandung jeung jurusan Semarang (éksekutip-bisnis)
* Fajar Utama YK, jurusan Jakarta jeung jurusan Yogyakarta (éksekutip-ékonomi AC prémium)
* Singasari, jurusan Jakarta jeung jurusan Blitar (éksekutip-ékonomi AC plus)

#### Kelas bisnis 
Sawunggalih Tambahan, jurusan Jakarta (jadwal isuk-isuk; kadang ditambahan kelas éksekutip)

#### Kelas ékonomi AC prémium 
* Tawang Jaya Prémium (jadwal tambahan, iwal ti PLB 7042), jurusan Jakarta jeung jurusan Semarang
* Mantab Prémium, jurusan Madiun liwat Semarang-Solo
* Kutojaya Utara, jurusan Jakarta (tambahan, jadwal isuk-isuk) jeung jurusan Kutoarjo (régulér)

#### Kelas ékonomi AC plus 
* Bogowonto, jurusan Jakarta (kadang ditambahan kelas éksekutip)
* Gajah Wong, jurusan Yogyakarta
* Kutojaya Utara Tambahan, jurusan Jakarta (jadwal isuk-isuk)

#### Kelas ékonomi AC 
* Matarmaja Tambahan, jurusan Jakarta
* Gaya Baru Malam Selatan, jurusan Jakarta jeung jurusan Surabaya
* Brantas, jurusan Blitar
* Kertajaya, jurusan Jakarta jeung jurusan Surabaya
* Tawang Jaya, jurusan Jakarta jeung jurusan Semarang
* Tegal Éksprés, jurusan Jakarta jeung jurusan Tegal

### Papasan jeung pasusulan 
* KA Matarmaja Tambahan jurusan Jakarta Pasar Senén (PLB 7033) papasan luar biasa jeung KA Argo Jati Fakultatif jurusan Cirebon (KA 40F) tuluy disusul luar biasa ku KA Gajayana Tambahan jurusan Jakarta Gambir (PLB 7007) anu duanana ngaliwat langsung
* KA Mantab Prémium jurusan Madiun (KLB 10084) disusul luar biasa ku KA Harina jurusan Surabaya (KA 75/74) anu ngaliwat langsung

## Jadwal karéta api 
Ieu jadwal karéta api panumpang anu eureun di Stasion Haurgeulis **per 1 Méi 2019 (révisi Gapeka 2017).**
* **KA Régulér & Fakultatif**

* **KA Tambahan (beroperasi nalika lebaran jeung natal-taun anyar; kadang ogé nalika poé libur nasional atawa ahir pekan nu tangtu)**

## Insidén 
Di tanggal 10 Nopémber 2010 kira-kira jam 11 beurang, mangratus-ratus panumpang KA Bengawan jurusan Tanah Abang - Solo pp ngamuk kalawan meupeuskeun kaca wangunan sarta ngaruksak barang-barang di kantor stasion sabada keuheul ngadagoan 4 jam leuwih, eureun di Stasion Haurgeulis, lantaran anjlogna KA Cirebon Éksprés di Stasion Telagasari.

## Tingali ogé 
Karéta api

## Rujukan 
## Tumbu kaluar 
 Situs Resmi PT Kereta Api Indonesia
Stasion Kaliwedi

**Stasion Kaliwedi (KLW)** nyaéta stasion karéta api non-aktip kelas III/leutik anu perenahna di Kaliwedi Lor, Kaliwedi, Cirebon. Stasion anu aya dina tingkat kaluhuran +6 m ieu kaasup ka Daérah Operasi III Cirebon. Stasion ieu miboga tilu jalur kalawan jalur 2 jeung 3 minangka jalur lurus.

Wangunan stasion ieu masih kénéh aya, malahan papan ngaranna ogé masih kénéh kapasang. Saacan ditutup di taun 2002 lantaran aya pangwangunan jalur ganda, stasion ieu ngalayanan pasilangan jeung pasusulan antarkaréta.

## Insidén 
Di tanggal 15 Nopémber 2011, Karéta api Argo Jati nabrak minibus APV di palintasan anu teu dipalangan di Désa Ujungsemi, Kaliwedi, Cirebon, anu jaraknya 500 méter ti stasion ieu. Lima urang tiwas dina kacilakaan ieu.

## Tingali ogé 
Karéta api

## Rujukan 
## Tumbu kaluar 
 Situs Resmi PT Kereta Api Indonesia
Stasion Arjawinangun

**Stasion Arjawinangun (AWN)** nyaéta stasion karéta api kelas II anu perenahna di Jungjang, Arjawinangun, Cirebon. Stasion anu aya dina tingkat kaluhuran +8 m ieu kaasup ka Daérah Operasi III Cirebon. Stasion ieu miboga lima jalur kalawan jalur 2 jeung 3 minangka jalur lurus.

Ti saprak pangwangunan jalur ganda di taun 2002-2003, stasion ieu miboga 5 jalur. Jalur 5 dipaké pikeun bongkar muat angkutan semén atawa kricak.

Di beulah kalér stasion ieu, saacan Stasion Kertasemaya, aya Stasion Kaliwedi anu geus teu aktip ti saprak diresmikeunna jalur ganda Cikampék-Cirebon.

## Layanan karéta api 
### Panumpang 
#### Kelas campuran (éksekutif-ékonomi AC plus) 
* Tegal Bahari, jurusan Jakarta (ngan jadwal isuk-isuk, KA 61)
* Cirebon Éksprés, jurusan Cirebon (ngan jadwal beurang, KA 68)

#### Kelas ekonomi AC 
Tegal Éksprés, jurusan Jakarta jeung jurusan Tegal

### Barang 
Karéta api Indocement, jurusan Purwokerto, Solo-Brambanan, Karangtalun, sarta Semarang

## Jadwal kereta api 
Ieu mangrupa jadwal karéta api panumpang anu eureun di di Stasion Arjawinangun **per 1 April 2017 (dumasar Gapéka 2017).**

## Tingali ogé 
Karéta api

## Rujukan 
## Tumbu kaluar 
 Situs Resmi PT Kereta Api Indonesia
Jalur karéta api Cikampék–Cirebon

**Jalur karéta api Cikampék-Cirebon** nyaéta jalur karéta api utama di lintas kalér pulo Jawa. Jalur karéta ieu mangrupa jalur pangsibukna di pulo Jawa. Ti mimiti 2002 jalur ieu enggeus mangrupa *double track* pikeun ngarojong kalancaran lalampahan karéta api. Jalur ieu kaasup ka Daérah Operasi III Cirebon.

## Sajarah 
Staatsspoorwegen mimiti ngawangun jalur karéta api di Cirebon ti saprak tungtung dékadeu 1900-an. Jalur anu ngan nepi Cikampék dipanjangan deui pikeun ngalayanan panumpang karéta api di Cirebon. Di tanggal 3 Juni 1912, jalur karéta api Cikampék-Cirebon bérés diwangun sarta mangrupa bagian ti pangwangunan jalur karéta api ka Purwokerto jeung Kroya. Jalur anu ka Cirebon difungsikeun pikeun ngahubungkeun jalur SS jeung jalur Semarang–Cheribon Stoomtram Maatschappij (SCS). Di tanggal 1 Nopémber 1914, dua stasion éta bisa kahubungkeun.

## Jalur nu kahubung 
### Aktip 
* Jalur karéta api Rajawali-Cikampék
* Jalur karéta api Cikampék-Padalarang
* Jalur karéta api Cirebon-Tegal
* Jalur karéta api Cirebon-Prupuk

### Teu aktip 
* Jalur karéta api Karawang-Cikampék (via Wadas)
* Jalur karéta api Cikampek-Cilamaya
* Jalur karéta api Cirebon-Kadipatén
* Jalur karéta api Jatibarang-Indramayu
* Jalur karéta api Jatibarang-Karangampél
* Pacabangan ka Cirebon Palabuan

## Daptar stasion jeung halteu 
**Katerangan:**

* Stasion gedé (kelas badag tipeu A/B/C) ditulis **kandel**.
* Stasion manengah (kelas I/II) ditulis ***kandel-déngdék***.
* Stasion/halteu leutik (kelas III) ditulis biasa.
* Stasion/halteu nu geus teu aktip ditulis *déngdék*

### Cikampék-Haurgeulis 
* **Stasion Cikampék** (CKP)
* *Halteu Pangulah Simpang* (PLS)
* Stasion Tanjungrasa (TJS)
* Stasion Pabuaran (PAB)
* Stasion Pringkasap (PRI)
* Stasion Pasirbungur (PAS)
* Stasion Cikaum (CKM)
* *Halteu Gambarsari* (GBR)
* ***Stasion Pegadén Baru*** (PGB)
* *Halteu Cipicung* (CPC)
* Stasion Cipunegara (CRA)
* ***Stasion Haurgeulis*** (HGL)

### Haurgeulis-Cirebon 
* ***Stasion Haurgeulis*** (HGL)
* *Halteu Cipedang* (CPA)
* Stasion Cilegéh (CLH)
* *Halteu Sukamelang* (SUK)
* Stasion Kadokangabus (KAB)
* Stasion Terisi (TIS)
* Stasion Telagasari (TLS)
* **Stasion Jatibarang** (JTB)
* Stasion Kertasemaya (KTM)
* *Halteu Purwantara* (PRT)
* *Stasion Kaliwedi* (KLW)
* *Halteu Tegalgubug* (TGB)
* ***Stasion Arjawinangun*** (AWN)
* Stasion Bangoduwa (BDW)
* Stasion Cangkring (CNK)
* **Stasion Cirebon** (CN)

## Tingali ogé 
Karéta api

## Rujukan 
## Tumbu kaluar 
 Situs Resmi PT Kereta Api Indonesia
Daptar bandar udara di Indonésia

Ieu mangrupa **daptar bandar udara di Indonésia** sarta kodeu IATA na séwang-séwang, ngan teu kabéh bandara miboga kodeu IATA:

## Bandara 
## Tingali ogé 
* Daptar bandar udara pangsibukna di Indonésia

## Rujukan 
## Tumbu kaluar 
*  Situs web PT Angkasa Pura I
*  Situs web PT Angkasa Pura II 
*  Daptar bandara di situs Dirjen Hubud Kemenhub RI 
*  World Airport Codes: Daptar Bandar Udara Indonésia
*  Peta Interaktif dan Data Bandar Udara Udara Indonésia
*  Peta dan Data Bandar Udara Udara Indonésia
Prebu Maharaja

**Prebu Maharaja** nyaéta raja Sunda anu maréntah salila tujuh taun (1350-1357). Dina taun 1357, bareng jeung anak nu cikalna nyaéta Puteri Dyah Pitaloka atawa Citraresmi ogé para ponggawana indit ka Karajaan Majapait pikeun ngawinkeun Puteri Dyah Pitaloka jeung Raja Majapait nyaéta Hayam Wuruk, anu saméméhna geus ngirimkeun lamaranana ka Karajaan Sunda. Ku sabab tipu muslihat Patih Gajahmada, éta paniatan anu hadé téh barobah jadi peperangan anu kacida rongkahna di Palagan Bubat, atawa dipikawanoh salaku Pabubat atawa Pasundabubat (nurutkeun *Pararaton*). Dumasar kana naskah Pangéran Wangsakerta, Prebu Maharaja atawa nu biasa disebut **Prabhu Linggabuanawisésa** dipikawanoh ku sebutan **Sang Mokténg Bubat** (*Yang mendiang di Bubat*).

Paristiwa Bubat ngabalukarkeun Prebu Maharaja gugur salaku pahlawan anu mertahankeun kamerdékaan jeung harga diri nepi ka dipikawanoh salaku **Prebu Wangi**, nyaéta ngaran nu seungit ku sabab kasinatriaanana. Sanggeus Raja Linggabuana gugur di Palagan Bubat, pamaréntahan Karajaan Sunda nu sakuduna digantikeun ku anak bungsuna nyéta Nisakala Wastu Kancana nu harita hirup kénéh ku sabab teu ngilu ka Palagan Bubat, digantikeun heula ku adina Prabu Maharaja nu ngaranna Rahyang Bunisora Suradipati salaku wakil nagara salila 14 taun (1357-1371), nu engkéna lamun Niskala Wastu Kancana geus gedé miboga hak kana tahta karajaanana.

## Rujukan
Pamenang Selatan, Merangin

**Pamenang Selatan** nyaéta salah sahiji kacamatan di Kabupatén Merangin, Propinsi Jambi , Indonésia.
Rahmat M. Sas. Karana

**Rakhmat Mulyono Sastrasenjaya Karana** (gumelar di Cijulang, Ciamis, 8 Désémber 1942) mangrupa salah sahiji panyair jeung pamedal buku-buku Sunda. Anjeuna kungsi nyuprih élmu di SGB nu satuluyna ka SGPD, ngan leuwih muserkeun kana kasusasteraan jeung kasenian. Nalika anjeuna jadi siswa SGPD, anjeuna geus ngamimitian nulis jeung aktif dina organisasi Kujang Putra. Sajak-sajakna nu kungsi dimuat dina majalah *Kalawarta Kudjang*, *Langensari*, *Manglé*, *Mingguan Sunda*, jeung sajabana. Kungsi gawé di rédaksi *Kalawarta Kudjang*, *Langensari*, jeung *Mingguan Sunda*, ogé kungsi jadi sekretaris rédaksi majalah *Budaya Jaya* jeung mingpin rédaksi mingguan *Fusi*. Nalika pamedal Dunia Pustaka Jayamuka cabang di Bandung, anjeuna diangkat jadi kepala perwakilan. Tuluy anjeuna ngadegkeun pamedal, ti mimiti Mitra Kencana, tuluy Rahmat Cijulang anu husus medalkeun buku basa Sunda. Anjeuna ogé kungsi jadi sekretaris anu satuluyna jadi ketua di PPSS. Karya-karya anjeuna salian sajak anu maké basa Sunda, ogé aya sajak anu maké Indonésia. Kumpulan sajak anu geus dipedalkeun nyaéta *Ombak Laut Kidul* , *Tepung Di Bandung*, jeung *Surat Panjang Ti Cijulang*. Ku sabab karyana anu kawéntar, anjeuna meunang hadiah sastera Piagem Moh. Ambri (1967) ti PPSS keur bukuna nyaéta *Ombak Laut Kidul*. Ngaran samarana nyaéta **Nandang K. Sum.**. Salian nyieun sajak jeung buku basa Sunda, anjeuna ogé kungsi ngajieun carita pondok anu judulna *Abunawas Saémbara*.

## Rujukan
Muko-muko Bathin VII, Bungo

**Muko-muko Bathin VII** nyaéta salah sahiji kacamatan di Kabupatén Bungo, Propinsi Jambi , Indonésia.
Siulak Deras, Gunung Kerinci, Kerinci

**Siulak Deras** nyaéta salah sahiji kalurahan di kacamatan Gunung Kerinci, Kabupatén Kerinci,  Propinsi Jambi, Indonésia.
Plak Naneh, Siulak, Kerinci

**Plak Nanéh** nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Siulak, Kabupatén Kerinci,  Propinsi Jambi, Indonésia.
Tungkal IV Désa, Seberang Kota, Tanjung Jabung Barat

**Tungkal IV Desa** nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Seberang Kota, Kabupatén Tanjung Jabung Barat,  Propinsi Jambi, Indonésia.
Pekan Jum'at, Muko-muko Bathin VII, Bungo

'''Pekan Jum'at''' nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Muko-muko Bathin VII, Kabupatén Bungo,  Propinsi Jambi, Indonésia.
Ibu nagara

**Ibu Nagara** nyaéta gelar teu resmi anu dipaké di babaraha nagara pikeun pamajikan kapala nagara boh **présidén** boh pangawasa monarki. Di Amérika Serikat gelar ieu ogé dipaké pikeun pamajikan gubernur jeung wali kota. Gelar ieu biasana pikeun pamajikan perdana menteri atawa kapala pamaréntahan.

## Rujukan 
## Tumbu kaluar 
* Current First Ladies (biographies and photo profiles)
Stasion Luwung

**Stasion Luwung (LWG)** nyaéta stasion karéta api kelas III/leutik anu perenahna di Luwung, Mundu, Cirebon. Stasion anu aya dina tingkat kaluhuran +7 m ieu kaasup ka Daérah Operasi III Cirebon. Stasion ieu miboga opat jalur kalawan jalur 2 jeung 3 minangka jalur lurus.

Sabada diwangunna jalur ganda di lintas Cirebon–Prupuk, tata letak stasiun ieu dirobah, anu matak kiwari stasion ieu miboga opat jalur karéta api kalawan jalur 2 jeung 3 minangka sepur lurus. Euweuh karéta api anu eureun di stasion ieu, iwal ti mun aya pasusulan antar karéta api.

## Tingali ogé 
Karéta api

## Rujukan 
## Tumbu kaluar 
 Situs Resmi PT Kereta Api Indonesia
Balik Bukit, Lampung Kulon

**Balik Bukit** nyaéta salah sahiji kacamatan di Kabupatén Lampung Kulon, Propinsi Lampung, Indonésia.
Kelumbayan Kulon, Tanggamus

**Kelumbayan Barat** nyaéta salah sahiji kacamatan di Kabupatén Tanggamus, Propinsi Lampung , Indonésia.
Métro Kibang, Lampung Wétan

**Metro Kibang** nyaéta salah sahiji kacamatan di Kabupatén Lampung Wétan, Propinsi Lampung , Indonésia.
Padang Ratu, Lampung Tengah

**Padang Ratu** nyaéta salah sahiji kacamatan di Kabupatén Lampung Tengah, Propinsi Lampung , Indonésia.