open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Badan Penyelidik Usaha-Usaha Persiapan Kemerdekaan

, leuwih dipikawanoh salaku **Badan Penyelidik Usaha-Usaha Persiapan Kemerdekaan Indonesia** (disingkat "BPUPKI"), nyaéta hiji badan nu dibentuk ku pamaréntah pendudukan tentara Jepang di Jawa. Pamaréntahan militer Jepang nu diwakilan ku komando AD Ka-16 jeung Ka-25 nyatujuan kabentukna Badan Penyelidikan Upaya Persiapan Kemerdekaan Indonesia dina 1 Maret 1945. Sabab kadua komando ieu boga wewenang kana daerah Jawa (kaasup Madura) jeung Sumatra. BPUPKI sauukur dibentuk pikeun dua wilayah, sedengkeun di wilayah Kalimantan jeung Indonesia Wétan nu dikuasaan komando AL Jepang teu dibentuk badan sarupa.

Nangtuanna badan BPUPKI geus diumumkeun ku Kumakichi Harada dina tanggal 1 Maret 1945, tapi badan ieu diresmikeun dina tanggal 29 April 1945 bareng jeung  poé ulang tahun Kaisar Hirohito. Badan ieu dibentuk pikeun upaya meunangkeun dukungan ti bangsa Indonésia jeung ngajanjikeun bahwa Jepang rék ngabantu proses kamerdekaan Indonésia. Anggota BPUPKI aya 67 urang nu dipimpin ku Dr. Kanjeng Raden Tumenggung (K.R.T.) Radjiman Wedyodiningrat jeung wakil ketua Ichibangase Yoshio (urang Jepang) jeung Raden Pandji Soeroso.

Di luar anggota BPUPKI, dibentuk hiji Badan Tata Usaha (sarupa sekretariat) nu ngabogaan anggota 60 urang. Badan Tata Usaha ieu dipimpin ku Raden Pandji Soeroso jeung wakil Abdoel Gafar Pringgodigdo jeung Masuda Toyohiko (urang Jepang). Tugas ti BPUPKI sendiri nyaéta diajar dan nyidik hal-hal nu patali jeung aspék-aspék politik, ekonomi, tata pamaréntahan, jeung hal-hal nu diperlukeun dina usaha pembentukan negara Indonesia merdeka.

Dina tanggal 7 Agustus 1945, Jepang ngabubarkeun BPUPKI satuluyna nagbentuk Panitia Persiapan Kemerdekaan Indonesia (PPKI) atawa (bahasa Jepang: *独立準備委員会 Dokuritsu Junbi Iinkai*), ku anggota nu jumlahna 21 urang, salaku upaya pikeun mencerminkan perwakilan tina rupa-rupa etnis di wilayah *Hindia-Belanda*, Pasca proklamasi kamerdékaan 17 Agustus 1945 PPKI boga fungsi jeung peran sacara *ex officio*: salaku representasi perwakilan sakabéh rakyat Indonesia, salaku lembaga resmi nu miboga kawenangan pikeun ngesahkeun UUD Negara salaku lembaga nu meunang milih jeung ngangkat presidén jeung wakil presidén salaku lembaga pendiri nagara Republik Indonesia, salaku lembaga paling luhur di Negara Republik Indonesia.

## Ngaran 
Ngaran resmi badan ieu dina bahasa Indonésia yaéta "Badan pikeun nyidik Usaha-Usaha Persiapan Kamerdékaan", tapi ngaran umumna dipikawanoh umum digunakan nyaéta "Badan Penyelidik Usaha-Usaha Persiapan Kemerdekaan". Komando Angkatan Darat ka-25 Jepang nu boga wewenang di Sumatra baru ngizinkeun nangtungna BPUPK pikeun Sumatra dina 25 Juli 1945. Samentara éta, wilayah Kalimantan jeung Indonesia Timur aya di handap kawenangan kaigun (Angkatan Laut) Jepang jeung teu izinkeun nangtungkeun lembaga persiapan kemerdekaan.

## Rujukan:
Achmad Soebardjo

**Raden Achmad Soebardjo Djojoadisoerjo** (gumelar di Teluk Jambe, Karawang, Jawa Kulon 23 Maret 1896 – maot 15 Désémber 1978 dina umur 82 taun) nyaéta salah sahiji inohong anu mawa peran penting dina sajarah Indonesia, utamina dina waktos-waktos ngajelang proklamasi kamerdekaan tanggal 17 Agustus 1945. Anjeunna ogé pernah jadi Menteri Luar Negeri Republik Indonesia anu kahiji sanggeus Indonesia merdeka Anjeunna malahan masihan jaminan kalayan taruhan nyawa yén proklamasi bakal diumumkeun tanggal 17 Agustus 1945 jam 10:00 WIB.

Dina tanggal 16 Agustus 1945, dina Peristiwa Rengasdengklok, Sanggeus golongan muda satuju, Soekarno-Hatta dibawa balik ka Jakarta. Di Jakarta, Achmad Soebardjo langsung ménta idin ka Laksamana Maeda sangkan imahna dipaké pikeun nyusun naskah proklamasi. Anjeunna ogé ilubiung dina nyusun naskah proklamasi babarengan Soekarno-Hatta, di mana anjeunna nyumbangkeun kalimah awal, "Kami bangsa Indonesia dengan ini menyatakan kemerdekaan Indonesia".

## Rujukan
Eddy Sukardi

**Eddy Sukardi** (maot di Bandung, 05 Séptémber 2014) nyaéta salah sahiji pahlawan kamerdékaan Indonésia nu asalna ti Sukabumi. Dina taun 1945 nepi ka 1946 manéhna pernah ngajabat jadi Komandan Résimén III Tentara Keamanan Rakyat (TKR) anu mingpin wilayah Bogor, Sukabumi, dan Cianjur sangkan bisa ngalawan Sekutu. 

## Perjoangan kamerdékaan 
Dina taun 1945-1946 Eddy jadi Komandan III TKR sangkan bisa meunang ngalawan Sekutu nu dimpingpin ku Inggris. Strategi anu digunakeun ku Edy sangkan bisa meunang ngalawan Sekutu nyaéta ngangunakeun taktik *hit and run* jeung ngagunakeun sanjata di sapanjang wilayah tempur nyaéta Bojongkokosan jeung Cianjur. Inggris kawalahan nepi ka ratusan prajuritna gugur jeung 150 alat kendaraanna ancur. Sanggeus meunangkeun pertempuran ngalawan Inggris, Eddy berhasil ngabatalkeun pergerakan Batalion 3/3 Gurkha Rifles (kasatuan militér Inggris) ti Bandung nepi ka Sukabumi ku cara ngerahkeun pamingpin gerilyawan kota nyaéta Soeroso. 

## Rujukan
Raden Siti Jenab

**Radén Siti Jénab** (gumelar di Cianjur, 1890 – pupus di Cianjur, 1951) nyaéta salah sahiji inohong wanoja anu merjuangkeun pendidikan hususna jang kaum wanoja di Cianjur jeung Jawa Kulon.

## Kahirupan Awal 
Anjeunna téh gumelar di kulawargi ningrat. Ramana, Raden Martadilaga, turunan ti Patih Purwakarta nyaéta Raden Dipamanggala, sarta ibuna, Nyi Radén Siti Mariah, masih kénéh aya patali jeung priyayi Brebes, Jawa Tengah. Siti Jénab hirup di kulawargi anu mentingkeun nilai-nilai pendidikan. Ku kituna, lingkungan kulawargi janten salah sahiji pangrojong anjeunna sakola jeung merjuangkeun pendidikan pikeun sasamana. 

Radén Siti Jénab di Sakola Raden Dewi Sartika atawa anu kasohor ku ngaran Sakola Kautamaan Istri dumasar kana rékomendasi ti RA Cicih Wiarsih atawa Juag Cicih, nyaéta putrina Bupati Cianjur RAA Prawiradireja II. Salila anjeunna sakola, anjeunna meunang bimbingan langsung ti Déwi Sartika salaku pangadeg Sakola Kautamaan Istri. Saanggeus pendidikanna réngsé, Siti Jénab mulih deui ka Cianjur mawa rasa prihatin ngeunaan kondisi kaum wanoja anu teu miboga kasempatan jang sakola nu layak. Rasa prihatin éta anu ngagugah kasadaran Siti Jénab merjuangkeun pendidikan jang kaum wanoja.

## Sakola Istri 
Atikan anu diajarkeun di Sakola Istri Siti Jénab henteu ngan mangrupa maca, tulis, jeung ngitung. Sakola Istri ogé ngajarkeun saperti élmu agama, masak, ngaput, tembang atawa mamaos, musik, jeung tari, anu nambah pangaweruh jeung kaahlian murid-muridna. Di jaman kiwari, jenis sakola ieu bisa kasebut ogé modél pendidikan vokasi. Salian ti éta, pendidikan karakter ogé ditepikeun di Sakola Istri, nu mana bentuk atikanna nyaéta ngeunaan tatakrama, kataatan, jeung kadisiplinan anu teu beda ogé jeung nu diajarkeun di Sakola Kautamaan Istri Déwi Sartika.

Prinsip atikan di Sakola Istri ieu sajalan jeung harepan Siti Jénab yén barudak wanoja kudu jadi jalma anu alus budi jeung miboga kepribadian. Harkat sarta martabat kaum wanoja bisa kaangkat sangkan ngamajukeun bangsa lamun pendidikan ditepikeun merata ka kaum wanoja.

## Référénsi
Anarkisme

**Anarkisme** (Basa Inggris: Anarchism) nyaéta Ideologi anu ngajantenkeun susunan masarakat tanpa kelas hiérarki sosial.

## Anarkis 
* Noam Chomsky
* Leo Tolstoy
William ti Ockham

**William ti Ockham** (ogé **Occam** atawa sababaraha éjahan lainna) (ca. 1285-1349) nyaéta saurang pastor Ordo Fransiskan kabangsaan Inggris jeung filsuf, ti Ockham, désa leutik di Surrey, deukeut East Horsley. William ngawulakeun dirina dina hirup nu balangsak jeung minimalis. Saurang panaratas nominalismeu, manéhna sakapeung dianggap bapana épistemologi modéren jeung filsafat modéren umum, pédah kamandangna didukung argumén kuat, mun ngan individu anu aya, lain universal, ésensi, atawa bentuk supra-individual, jeung mun universal nyaéta hasil astraksi ti individu ku pikiran jelma jeung teu ngawujud di-luar-méntal. Ockham ogé diténjo salaku salah sahiji ahli logika panggedéna salila ieu mangsa.

Dave Beckett ti University of Kent di Canterbury nulis:
:"Aturan hémat jaman tengah, atawa prinsip ékonomis, anu osok dipaké Ockham ayeuna dipikawanoh salaku Péso Ockham."

## Tutumbu ka luar 
* http://wotug.ukc.ac.uk/parallel/www/occam/occam-bio.html
Paguron Diniyyah Puteri Padang Panjang

jmpl|Gedong sakola
**Paguron Diniyyah Puteri Padang Panjang** nyaéta pasantrén modéren husus pikeun wanoja anu ayana di Kota Padang Panjang, Sumatra Kulon. Pasantrén ieu diadegkeun ku Rahmah Él Yunusiyah dina tanggal 1 Nopémber 1923. Nepika ayeuna, Diniyyah Puteri geus maju pisan kalayan boga genep program pendidikan anu dimimitian ti tingkat Taman Kanak-Kanak nepi ka Sakola Menengah Atas. Dina Juli 2024, pasantrén ieu meunang Syahadah Mu'adalah ti Al-Azhar Asy Syarif di Mesir, anu méré kasempetan ka lulusanana pikeun neruskeun studi di Universitas Al-Azhar tanpa kudu ngaliwatan séléksi ti Kementerian Agama.
Basa Sunda Bekasi

**Basa Sunda Bekasi** mangrupa ragam géograpis ti basa Sunda anu dipaké di Kabupatén Bekasi jeung Kota Bekasi. Ieu dialék kagolongkeun kana rantay dialék Sunda Basisir Kalér. Basa Sunda dialék Bekasi boga kaunikan tina segi kosakata jeung logatna sorangan lamun dibandingkeun jeung basa Sunda Priangan salaku ragam baku.

## Sebaran
Basa nu panglobana dipaké ku warga Bekasi nyaéta basa Indonésia, lantaran Bekasi mangrupa wewengkon industri anu miboga karagaman tina segi etnis jeung basa. Tapi, aya dua basa daérah anu dipaké ku urang asli di kabupatén jeung kota Bekasi, nyaéta basa Sunda (dialék Bekasi) jeung basa Betawi (dialék Bekasi). Nurutkeun perkiraan dina taun 2024, basa Sunda dialék Bekasi bakal miboga ± 1.200.000 panyatur tina jumlahna 5.710.675 padumuk di Kabupatén jeung Kota Bekasi. Persentasena sakitar 21% tina total populasi di daérah éta.
Basa Sunda dialék Bekasi ogé umumna mangaruhan kana ragam basa Betawi nu dipaké di Kabupatén jeung Kota Bekasi kiwari. Ku lantaran pacampur jeung laju pertumbuhan penduduk anu masif, lila-lila basa Sunda dialék Bekasi miboga ciri-ciri sorangan anu ngawangun hiji dialék. Aya ogé saeutik bédana kosakata antara panyatur basa Sunda di beulah kidul jeung wetan wewengkon lisan. Di beulah kidul, dialekna deukeut ka basa Sunda Bogor. Lamun di beulah wetan, para panyaturna leuwih deukeut sacara budaya jeung linguistik jeung panyatur basa Sunda Karawang. Wewengkon Cikarang mangrupa garis wates budaya antara wétan jeung kidul dina basa Sunda dialék Bekasi. Minangka upaya pikeun ngalestarikeunana, basa Sunda dialék Bekasi ogé diajukeun pikeun bahan pangajaran muatan lokal di tingkat SMA hususna di kacamatan Sétu.
## Kekecapan
## Tingali ogé
* Basa Sunda Basisir Kalér
* Basa Sunda Karawang
* Basa Sunda Bogor
* Basa Sunda di Kota Depok
* Basa Sunda
## Rujukan
### Catetan 
### Catatan suku
### Daptar perpustakaan 
* 
## Tumbu luar
Péso Ockham

jmpl|Ilustrasi William ti Ockham

**Péso Occam** (ogé **Péso Ockham** atawa sababaraha éjahan nu séjén) nyaéta hiji prinsip nu diasongkeun ku William Ockham, saurang pastur Ordo Fransiskan jeung ahli logika Inggris ti abad ka-14. Ieu prinsip ngabentuk dasar **réduksionismeu métodologis**, jeung ogé disebut prinsip hémat.

Dina bentuk anu pangbasajanna, Péso Occam méré kamandang mun jelma téh ulah ngasumsikeun leuwih ti nu sakuduna diperelukeun. Lamun mah aya loba panétélaan pikeun hiji fénomena, pék pilih salah sahiji vérsi anu pangbasajanna. Hiji tangkal kaduruk dina taneuh bisa dibalukarkeun ku badaratna kapal udara mangkeluk luar awang-awang atawa ku béntarna gelap. Ceuk Péso Occam, ngabéntarna gelap mangrupa panétélaan nu dipilih ku sabab ngan butuh panétélaan anu saeutik. Panétélaan pangbasajanna ogé dipilih ku sabab panétélaan ieu biasana leuwih babari pikeun diuji.

## Pabukon
Agama darmik

**Agama darmik** atawa agama-agama India nyaéta kayakinan anu muncul ti anak benua India jeung ngawengku konsép darma. Di antara agama-agama ieu aya Hinduisme, Jainisme, Buddhisme, jeung Sikhisme, anu ogé dikenal minangka agama-agama Timur. Sanaos gaduh sejarah anu saling patalina di India, agama-agama ieu ngabentuk rupa-rupa komunitas sareng henteu diwatesan ngan ukur di wewengkon anak benua India.

## Sajarah 
Bukti ngeunaan ayana agama prasejarah di anak benua India kapanggih dina lukisan batu Mesolitikum anu sumebar di daérah éta. Masarakat Harappa ti peradaban Lembah Indus, anu ayana ti taun 3300 nepi ka 1300 SM (kalebet periode kamatangan antara 2600–1900 SM), nunjukkeun ayana budaya urban awal anu ngaliwatan Vedisme.

Sejarah agama India anu katulis dimimitian ku Vedisme, praktik agama ti masarakat Indo-Iran kuno, anu engkéna dikumpulkeun sarta disunting jadi teks Veda. Prosés nyusun, ngedit, jeung komentar kana teks-teks ieu dikenal salaku periode Veda, anu lumangsung kira-kira taun 1750 nepi ka 500 SM. Bagian filosofis ti Veda dirangkum dina Upanishad, anu ilaharna disebut salaku Vedānta, anu bisa dihartikeun salaku "bagian akhir ti Veda" atawa "tujuan anu pangluhurna ti Veda." Upanishad anu langkung awal diperkirakeun ditulis saméméh Era Umum, kalayan lima ti sebelas Upanishad utama kamungkinan gedé ditulis saméméh abad ka-6 SM, anu ngandung sebutan awal ngeunaan Yoga jeung Moksha.

Periode sramaṇa antara taun 800 nepi ka 200 SM nandakeun transisi antara Hinduisme Veda jeung Hinduisme Purana. Gerakan Shramana, nyaéta gerakan agama kuno di India anu mandiri tapi paralel jeung tradisi Veda, sering kali nangtang loba konsép ngeunaan jiwa (Atman) jeung realitas pangluhurna (Brahman) anu aya dina Veda jeung Upanishad. Dina abad ka-6 SM, gerakan Shramana mekar jadi Jainisme jeung Buddhisme, nyababkeun perpecahan agama di India jadi dua cabang filosofis utama: astika, anu ngagungkeun Veda (contohna, genep aliran Hindu ortodoks), jeung nastika (siga Buddha, Jainisme, Charvaka, jeung sajabana). Sanajan kitu, dua cabang ieu tetep babagi konsép saperti Yoga, saṃsāra (siklus lahir jeung maot), sarta moksha (pembebasan tina siklus éta).

Periode Purana (200 SM – 500 M) jeung Abad Pertengahan Awal (500–1100 M) nyiptakeun variasi anyar dina Buddhisme, kaasup bhakti sarta aliran Shaivisme, Shaktisme, Vaishnavisme, Smarta, jeung kelompok-kelompok leutik konservatif saperti Shrauta.

Dina periode awal Islam (1100-1500 M), ogé muncul rupa-rupa gerakan anyar. Sikhisme didirikan dina abad ka-15 dumasar kana ajaran Guru Nanak jeung salapan Guru Sikh saterusna di India Utara, kalayan kalolobaan pengikutna asal ti wewengkon Punjab. Salila masa pamaréntahan Inggris di India, reinterpretasi jeung sintésis Hinduisme mekar, anu ngabantu gerakan kamerdikaan India.
Abdul Muthalib

**Syaibah bin Hāsyim**, anu langkung dikenal ku ngaran Abdul Muthalib, nyaéta pamingpin kaopat ti *konfederasi* suku Quraisy. Anjeunna gumelar taun 497 sareng pupus taun 579, anjeuna tayasanés éyangna kuanjeun  Nabi Muhammad.

## Kahirupan awal 
Bapana nyaéta Hasyim bin Abdu Manaf, anu tayasanés sékésélér Bani Hasyim anu dipihormat, salah sahiji marga kaum Quraisy di Mekkah. Aranjeunna ngaku salaku rundayan ti Ismā'īl sareng Ibrahim. Ibuna nyaéta Salma binti Amr ti Bani Najjar, klan kaum Khazraj di Yatsrib (anu engké disebat Madinah). Hasyim tilar dunya nalika dagang di Syam (ayeuna Suriah), sateuacan Abdul Muthalib lahir.

Wasta anu aslina nyaéta "Syaibah," anu hartosna 'anu kuna' atanapi 'anu rambutna bodas,' anu ngarujuk kana garis bodas anu aya di antawis rambut anu hideung meles. Sakapeung ogé disebut Syaibah al-Ḥamd, anu hartosna 'Panghulu garis bodas anu terpuji. Saatos ramana ngantunkeun, anjeunna ageung di Yatsrib sareng ibuna sareng kulawargana dugi ka yuswa kira-kira dalapan taun, nalika pamanna, Muthalib bin Abdu Manaf, sumping pikeun ngadeuheusan sareng mundut ka ibuna, Salmah, sangkan mercantenkeun ka anjeunna dina pangurusanna. Salmah kawitna henteu hoyong ngantep putrana angkat, sareng Syaibah ogé nolak angkat tanpa idin indungna. Nanging, Muthalib ngajelaskeun yén kasempetan di Yatsrib henteu tiasa dibandingkeun sareng di Mekah. Salmah katarik ku penjelasanna, janten anjeunna satuju pikeun ngaleupaskeun Syaibah. Nalika mimiti sumping di Mekkah, jalma-jalma nganggap budak anu teu dikenal éta mangrupikeun palayan Muthalib, sareng mimitian nyebutna Abdul Muthalib, anu hartosna 'palayan Muthalib.

## Dicutat tina
Syiah

**Islam Syiah** atawa Syiah (bahasa Arab: شِيعَة, translit. *syīʿah*, anu asalna ti kecap *Syīʿatu ʿAlī*, "pengikut Ali") mangrupakeun cabang Islam anu panggedéna kadua. Kaum Syiah yakin yén Nabi Muhammad ngangkat Ali bin Abi Thalib salaku panggantina jeung Imam (pamingpin spiritual jeung politik) sababaraha kali salila hirupna, utamina di Ghadir Khum. Nanging, suksesi Muhammad salaku pamingpin umat Islam kaganggu ku sabagian sahabat Nabi di Saqifah, anu milih Abu Bakar. Pandangan ieu béda jeung pandangan Sunni, anu percayana yén Muhammad henteu nunjuk pangganti saméméh maot, sareng yén Abu Bakar, anu diangkat salaku khalifah ku sakelompok sahabat Nabi di Saqifah, dianggap minangka khalifah kahiji saatos Muhammad.

Kaum Syiah percaya yén Ali sareng sababaraha putra Muhammad, anu disebut Ahlul Bait, kedah janten penerus Muhammad salaku pamingpin spiritual sareng politik Islam. Aranjeunna yakin yén ngan ukur Gusti anu berhak nunjuk hiji jalma salaku Imam pikeun ngajaga Islam, ngajar Syariah, sareng mingpin Ummah Islam. Ayeuna, Islam Syiah dibagi jadi dua kelompok utama: Dua Belas Imam sareng Ismailiyah, dimana Dua Belas Syiah mangrupikeun kelompok panggedéna sareng paling berpengaruh. Islam Syiah mangrupakeun cabang Islam panggedéna kadua, anu ngawengku sakitar 10 dugi ka 15 persén ti sadaya Muslim. Syiah Dua Belas Imam mangrupikeun cabang panggedéna tina Islam Syiah, anu ngawengku sakitar 85 persén ti sadaya Muslim Syiah. Ayeuna, seueur usaha parantos dilakukeun ku ulama Syiah sareng Sunni pikeun nyatujuan aliran sareng cabang Islam, sapertos Fatwa Syeikh Syaltut ngeunaan Syiah.

## Étimologi 
Syiah atanapi Syi'ah (bahasa Arab: شِيعَة; /ˈʃiːə/) sacara harfiah hartosna nuturkeun jalma atanapi kelompok séjén. Istilah ieu parantos dianggo sababaraha kali dina Al-Qur'an. Contona, dina ayat 15 Surah Al-Qasas, salah sahiji pengikut Musa disebut salaku Syiah Musa, sareng di tempat sanés, Ibrahim disebut salaku Syiah Nuh. Dina sajarah Islam, istilah Syiah, dina arti aslina, dianggo pikeun pengikut jalma anu béda, sapertos "Syiah Ali bin Abi Thalib" atanapi "Syiah Muawiyah bin Abi Sufyan." Nanging, sapanjang waktos, istilah ieu janten sacara khusus ngarujuk ka pengikut Ali anu percaya kana Imamahna.

"Syiah" mangrupikeun bentuk pondok tina kalimat historis "Syi`ah` Ali" (شيعة علي), anu hartosna "pengikut Ali." Istilah ieu patali sareng turunna Q.S. Al-Bayyinah ayat "khair al-bariyyah," di mana Nabi Muhammad nyarios, "Wahai Ali, anjeun sareng pengikut anjeun mangrupikeun jalma anu untung - ya 'Ali anta wa syi'atuka hum al-faizun."

Ayeuna, istilah ieu ngarujuk ka kaum Muslim anu percaya yén pamingpin umat saatos Muhammad kedah dipiboga ku Ali sareng para penerusna. Nawbakhti nyatakeun yén istilah Syiah ngarujuk ka sakelompok Muslim anu nganggap Ali salaku Imam sareng Khalifah dina jaman Muhammad sareng saatosna. Sedengkeun, Al-Shahrastani negeskeun yén istilah Syiah ngarujuk ka aranjeunna anu percaya yén Ali ditunjuk salaku Pewaris, Imam, sareng Khalifah ku Muhammad.
Pastur

Pastur atawa diéjah pastor nyaéta sesebutan keur pamingpin agama dina lingkung Garéja Katolik. Di Indonésia mah, ieu sesebutan téh osokna dipaké pikeun imam dina lingkung Garéja Katolik Roma, ari di nagara-nagara nu maké basa Inggris, osok dipaké dina lingkung Garéja Protéstan.

Kecap *pastur* ieu mimitina tina basa Latén *pastōr* nu hartina ingueun.
Psikologi évolusionér

**Psikologi évolusionér** mangrupa cabang anyar dina psikologi anu museurkeun kana ngulik kamungkinan pangaruh tina faktor génétik kana rupa-rupa aspék paripolah manusa. Cabang ieu nyatakeun yén manusa, sarua jeung mahluk hirup séjén di bumi ieu, geus ngalangkungan prosés évolusi biologi salila sajarah ayana. Ngaliwatan évolusi ieu, manusa ngamekarkeun rupa-rupa mékanisme psikologis anu mucunghul pikeun ngarojong kasalametan hirupna jeung ayana. Dina panalungtikan téoritis anu nyobaan ngaduga paripolah, psikologi évolusionér geus ngahasilkeun panemuan ngeunaan rupa-rupa topik, kawas pola pernikahan, persepsi kaéndahan, jeung kapinteran. Akar sajarah psikologi évolusionér asalna ti téori seleksi alam anu dikedalkeun ku Charles Darwin.
Ki damar

**Ki damar** (*Agathis alba* (Rumph. ex Hassk.) Foxw., baheula dipikawanoh minangka *Agathis dammara*) nyaéta sabangsa tangkal anggahota tutuwuhan (Gymnospermae) pituin Indonesia. Damar sumebar di Maluku, Sulawesi, nepi ka Filipina (Palawan jeung Samar). Di Jawa, ieu tutuwuhan diala getahna. Getah damar ieu diolah pikeun dijadikeun kopal.
jmpl|Ki damar di Taman Hutan Raya Ir. H. Djuanda Bandung|kiri

## Ciri mandiri jeung habitat 
Ieu tutuwuhan boga tangkal anu jangkungna bisa nepi ka 65 méter, batangna buleud silindris kalawan diaméter nepi ka 1,5 méter. Kulit luarna warna abu sarta ngolopék semu beureum.

Daunna teu saperti daun tutuwuhan Gymnospermae lain anu boga daun jarum, tapi saperti daun Angiospermae, nyaéta daun lébar. Bentuk strobilusna saperti endog.
jmpl|Wangun kulit batang ki damar|kiri
Ki damar biasa tumuwuh di hutan hujan dataran rendah nepi ka tingkat kaluhuran 1.200 méter di luhureun sagara. Di Jawa, biasana ieu spésiés ilahar dipelak di pagunungan.

## Mangpaat 
Ki damar biasana dipelak pikeun diala résinna. Résin ieu bisa diolah jadi kopal anu boga nilai guna pikeun industri. Ieu résin saperti getah anu kaluar tina kulit batang nalika dikolopék.

Kaina teu pati awét jeung teu pati kuat. Biasana ngan dipaké pikeun papan suhunan. Rapet kaina kira-kira 380–660 kg/m³.

Tangkal ki damar biasa ogé dipelak pikeun jadi pangiuhan sapanjang jalan, saperti di Jalan Dago, Bandung. Tajukna tegak jangkung sarta cagakna anu teu pati lébar.

## Rujukan
Tauhid uluhiyah

**Tauhid uluhiyah** Allah téh nya éta ngagesakeun sakabéh bentuk ibadah ngan ka Allah, saperti doa, ménta, tawakal, sieun, ngaharepkeun, nyembelih, bernadzar, sarta sagala rupa ibadah anu geus diajarkeun ku Allah jeung Rasulullah Shallallahu ‘Alaihi Wasallam. Ngahususkeun hiji jinis ibadah pikeun salian ti Allah téh mangrupikeun lampah zalim anu gedé pisan di sisi-Na, anu mindeng disebut minangka syirik ka Allah. Ku ngagesakeun Allah dina tauhid uluhiyah-Na, jalma éta geus bisa disebut salaku jalma anu iman. Ku kituna, loba ulama nu nyebutkeun yén tauhid uluhiyah téh mibanda kahormatan anu leuwih luhur tur jadi anu paling penting dina bertauhid. Beda jeung tauhid rububiyah, anu dipiboga ku jalma anu iman ogé jalma kafir, sahingga teu ngajadikeun anu ngalakukeunana jadi jalma anu iman ka Allah. Tauhid uluhiyah atawa tauhid ibadah téh bagian tina tauhid anu ngajarkeun ngeunaan ngagesakeun Allah dina ibadah.
Sajarah basa Inggris

Sajarah basa Inggris dimimitian ku invasi Anglia-Saxon ka pulo Britania kira-kira 1.500 taun ka tukang. Basa Inggris nyaéta basa Jérmanik Kulon anu diturunkeun tina dialék Anglo-Frisian anu dibawa ka pulo Britania ku imigran Jérmanik ti bagian kalér-kuloneun anu ayeuna disebut Walanda jeung Jérman. Asalna, Inggris Kuna nyaéta grup dialek anu ngagambarkeun rupa-rupa asal-usul karajaan Anglia-Saxon Inggris. Salah sahiji dialek ieu, West Saxon pamustunganana datang ka ngadominasi. Basa Inggris Kuna aslina ieu lajeng dipangaruhan ku dua gelombang invasi.

Gelombang invasi munggaran nyaéta panyatur cabang Skandinavia tina kulawarga basa Jerman. Aranjeunna nalukkeun sareng netepkeun bagian Inggris dina abad ka-8 sareng ka-9.

Lajeng gelombang kadua invasi ieu Normans dina abad ka-11 anu spoke dialek Perancis. Dua invasi ieu nyababkeun basa Inggris "campuran" dina sababaraha darajat (sanaos henteu kantos janten basa hibrida literal).

Hirup babarengan sareng anggota étnis Skandinavia pamustunganana nyababkeun nyederhanakeun tata basa sareng pengayaan inti Anglo-Inggris tina basa Inggris.
The Astrophysical Journal

***The Astrophysical Journal*** (***ApJ***) nyaéta jurnal saintifik copélna astrofisika jeung astronomi nu diténjo ku batur sapagawéan, nangtung saprak taun 1895 ku astronom Amérika ngaranna George Ellery Hale jeung James Edward Keeler. Ieu jurnal geus teu dituluykeun deui dina édisi citakna, kur nyésa édisi éléktronikna hungkul saprak taun 2015.

## Tujuleun
Liang hideung badag kacida

**Liang hideung badag kacida** nu dipikawanoh dina basa Inggris salaku ***supermassive black hole*** disingget **SMBH** atawa **SBH** nyaéta hiji liang hideung, anu miboga massa aya kana ratusan rébu, jutaan, atawa miliaran kalina massa panonpoé (''''*). Ari liang hideung sorangan nyaéta objék astronomi nu geus ngarandapan runtagna gravitasi, nyésakeun hiji daérah rohang angkasa nu wangunna buleud, di dinya, euweuh hiji-hiji acan objék nu bakal bisa ngaléos, kaasup cahya. Tina bukti-bukti nu geus katénjo, ampir unggal galaksi miboga liang hideung badag kacida dina puseurna. Kawas, galaksi catang bobo (*milky way'') boga liang hideung badag kacida nu luyu jeung sumber radio Sagitarius A*. Akrési gas unggalbéntang kana liang hideung badag kacida téh prosés anu boga papancén pikeun méré tanaga keur inti galaksi aktif (AGN) jeung quasar.

## Béréndélan pabukuan
Bibcode

**Bibcode** (dipikawanoh ogé salaku **refcode**) nyaéta pangawanoh  ringkes nu dipaké ku sababaraha sistim data astronomi jang nangtukeun référénsi literatur ku cara nu unik.
ArXiv

**arXiv** (diucapkeun jadi "erkip" (*archive*)—X-na ngarépréséntasikeun hurup Chi Yunani⟨χ⟩) nyaéta hiji répositori nu molongo jang sasaha baé (*open-access*) dina édisi pra-citak jeung paska-citak éléktronik (dipikawanoh salaku *e-prints*) nu disapukan jang ngunjal sanggeus moderasi, ngan lain panénjoan ku babaturan sapagawéan. Répositori ieu téh ngalimpud péper (*papers*) saintifik dina bidang matematika, fisika, astronomi, téknik éléktro, élmu komputer, biologi kuantitatif, statistika, matematika kauangan, jeung ékonomi, nu bisa dibuka dina jero jaringan (*online*).

## Tujuleun
PubMed Identifier

***PubMed Identifier*** nu hartina **Pangawanoh PubMed** atawa disingget **PMID** nyaéta hiji bilangan buleud (*integer*) nu unik, dimimitian ku `1`, dilarapkeun unggal catetan PubMed. PMID teu sarua jeung PMCID (*PubMed Central identifier*) nu ngidéntifikasi kabéh hasil gawé nu dikedalkeun dina PubMed Central nu bébas jang diaksés.

## Référénsi
Tauhid asma wa sifat

**Tauhid asma wa sifat** nyaéta bagian tina mentauhidkan (ngagesakeun) Allah dina akidah Islam. Tauhid ieu mangrupikeun wujud panglaksanaan ngagesakeun makhluk ka Allah ngeunaan nami-nami sareng sipat-sipat-Na, anu mana nami-nami sareng sipat-sipat ieu geus ditetepkeun ku-Na sorangan.

Tauhid Asma' was Shifat nyaéta ngagesakeun Allah ku cara netepkeun nami-nami sareng sipat-sipat anu geus ditetepkeun ku-Na (dina firmanna) atawa anu disebatkeun ku Rasul-Na (dina hadits), tanpa ngalakukeun ilustrasi (Takyif), nyarupaan jeung naon-naon (Tamtsil), nyimpangkeun harti (Tahrif), atawa malahan nolak nami atawa sipat éta (Ta’thil).

## Dalil 
Dalil ngeunaan Tauhid Asma' jeung Sifat tina al-Quran di antarana nyaéta firman Allah anu hartosna:

* “Henteu aya nu leuwih hadé kecuali nami-nami Allah anu pangalusna, mangka berdoalah ka-Na kalayan nyebut nami-nami éta, sarta tinggalkeun jalma-jalma anu nyimpang tina kebenaran ngeunaan nami-nami-Na.” (QS. al-A’raaf: 180)
* “Sareng ngan ukur ka-Na anu gaduh sipat anu Maha Luhur di langit sareng di bumi; sarta Anjeunna anu Maha Perkasa deui Maha Bijaksana.” (QS. Ruum: 27)
* “Maka ulah anjeun nyieun penyerupaan-penyerupaan ka Allah. Sungguhna Allah nyaho, sedengkeun anjeun henteu nyaho.” (QS. An-Nahl: 74)

Dalil tina as-Sunnah di antarana nyaéta ucapan Nabi ﷺ:

* “Saéstuna Allah miboga salapan puluh salapan nami, saha waé anu ngapalkeun nami-nami éta bakal asup ka surga.” (HR. at-Tirmidzi 3508)
* “Aku ménta ka-Na kalayan sadaya nami-Nya, anu geus Anjeunna sebatkeun pikeun diri-Nya, atawa anu Anjeunna turunkan dina kitab-Nya, atawa anu Anjeunna ajarkeun ka salah sahiji hamba-Nya, atawa anu Anjeunna simpen dina ilmu ghaib anu aya di sisi-Nya.” (HR. Ahmad 3712)
Yhapojj

**Jamareuan Macaiah Jones** (lahir Juli 9, 2003), sacara profésional dikenal salaku **Yhapojj** (digayakeun salaku **YhapoJJ** ), nyaéta rapper Amérika sareng panulis lagu.

## Biografi 
Jones lahir 9 Juli 2003  di Huntsville, Alabama. Anjeunna mimiti rap nalika kakandungan COVID-19. Dina Nopémber 2023, anjeunna ngaluarkeun EP *Evolution of Xur* . Dina Désémber 2023, sareng Xaviersobased sareng Nettspend, Jones nyababkeun karusuhan mini di Mercury Lounge di Manhattan.

Dina Méi 2024, anjeunna ngarilis *PS Fuck You* . Albeum ngan ngandung hiji fitur, Lil Tony, dina lagu "Sswerve Geeked".

## Kasenian 
Jones nyarioskeun  Michael Jackson salaku pangaruh. Anjeunna ogé kipas tina  . Lagu-laguna ngagaduhan serigala fiksi anu namina Xur. Anjeunna ogé ngagunakeun trik vokal sarupa ILoveMakonnen . Kolaborasi sareng *FLOOD*, anjeunna nyiptakeun daptar puter pangaruhna. Daptar puter kalebet lagu-lagu ku Gladys Knight &amp;amp; the Pips, The Isley Brothers, Lil' O, Z-Ro, UGK, Miley Cyrus, Lil B, OG Maco sareng Anquette .

## Diskografi 
* *PS Bangsat Anjeun* (2024)
* *Pluto* (2023)
* *Gossip Girl* (2023)
* *SSETTIWORLD* (2022)
* *Nalika Malaikat Ceurik* (2022)
* *Cinta Musuh Anjeun* (2021)
Ibrahim Musa

**Syekh Ibrahim Musa** anu kawentar ku gelar Inyiak Parabék (4 Agustus 1884 – 25 Juli 1963) nyaéta saurang ulama, politikus, jeung pangajar ti Indonésia. Sanggeus ngaliwatan sababaraha paguron, dina umur 18 taun anjeuna indit ka Mekah pikeun diajar salila 8 taun. Anjeuna mulang deui ka Minangkabau dina taun 1909 sarta mimiti ngajar dina taun 1912. Satuluyna, anjeunna indit deui ka Mekah dina taun anyar jeung mulang deui dina taun 1915. Waktu éta, anjeunna geus meunang gelar Syekh Ibrahim Musa atawa Inyiak Parabek minangka pangakuan kana élmu agamana.

Nalika mulang deui ka Minangkabau, Inyiak Parabek ngadegkeun Sumatra Thawalib di Parabék, sedengkeun Inyiak Abdul Karim Amrullah (kolotna Buya Hamka) ngadegkeun Thawalib di Padang Panjang. Madrasah anu diadegkeun dina taun 1910 dimimitian ku halaqah di Parabék. Lilana pendidikanana variatif, aya anu nepi ka 11 taun. Tapi saprak taun 1980 nepi ka ayeuna, waktu pendidikanana jadi 6 taun. Bedana, ayeuna aya pendidikan Takhashus, anu ngamungkinkeun murid-murid Parabék anu geus tamat tapi teu acan wareg ku élmu-na pikeun nambahan pendidikan nonformal.

## Kahirupan 
Sapanjang hirupna, Ibrahim Musa kungsi kawin sababaraha kali, tapi teu sakabéhna miboga anak. Tina kawin jeung Syarifah Gani, putri H. Abdul Gani, saurang sudagar beunghar ti Padang, anjeunna boga tilu urang anak: Maryam Ibrahim, Thahir Ibrahim, sareng Thaiyyib Ibrahim. Syarifah Gani ngadampingan anjeunna nepi ka wafat.

Satuluyna, anjeunna kawin jeung Rimbok asal Karatau jeung Limbok asal Lima Puluh Kota. Ti Rimbok, anjeunna boga lima urang anak: Shafiah Ibrahim, Sa’adah Ibrahim, Anis Ibrahim, Halimah Sa’diyah, sareng Muhammad Farid Ibrahim (dua anak anu pamungkas pupus waktu masih kénéh leutik). Sedengkeun tina kawin sareng Limbok, anjeunna dikaruniai saurang putri, nyaéta Khadijah Ibrahim.
# *Saha Hidayah as-Shibyan*, nyaéta kitab élmu Balaghah. Dicitak ku percetakan Baroe Fort de Kock, tapi teu dijelaskeun taun terbitna. Kitab ieu kantos diajarkeun di Thawalib Parabek sababaraha periode, saméméh diganti ku kitab-kitab séjén anu leuwih ringkes sareng leuwih gampang dipalajari.
# *Hidayah* ditulis dina taun 1912 dina basa Minangkabau, teras diterjemahkeun ku murid Inyiak, Muchtar Said (anu ayeuna jadi Pimpinan Madrasah). Eusi kitab ieu nyaéta élmu tauhid aliran Ahlus Sunnah wal Jamaah.

## Rujukan
Sulaiman Ar-Rasuli

**Sulaiman Ar-Rasuli** anu ogé dipikawanoh salaku Inyiak Canduang (10 Desember 1871 – 1 Agustus 1970) nyaéta saurang ulama Minangkabau anu ngadegkeun Persatuan Tarbiyah Islamiyah (Perti) jeung Madrasah Tarbiyah Islamiyah (MTI) Canduang. Anjeunna dianggap salaku tokoh anu nyebarkeun gagasan keterpaduan adat Minangkabau jeung syariat ngaliwatan ungkapan *Adaik basandi syarak, syarak basandi Kitabullah*.

## Kahirupan 
### Pangatikan 
Sulaiman lahir di Candung tanggal 10 Désémber 1871 tina pasangan Muhammad Rasul Tuanku Mudo jeung Siti Buliah. Anjeuna meunang pendidikan agama anu kahiji ti bapana anu mangrupakeun guru agama di Surau Tangah. Aki Sulaiman ti pihak bapana, Tuanku Nan Paik, ogé mangrupakeun ulama di Candung.

Dina taun 1881, anjeuna diajar al-Qur'an ka Syékh Abdurrahman jeung Syékh Muhammad Arsyad di Batuhampar. Dua taun saterusna, anjeuna ngarantau ka Biaro pikeun diajar basa Arab ka Syekh Abdussamad Tuanku Samiak. Waktu Tuanku Samiak teu ngajar sabab indit haji, Sulaiman ngajarkeun ka Syékh Muhammad Ali Tuanku Kolok, Syékh Muhammad Salim Sungai Dareh, jeung Syékh Abdussalam Banuhampu. Dina taun 1890, anjeuna diajar fikih, usul fikih, tafsir al-Qur'an, tauhid, jeung sajabana ka Syékh Abdullah di Halaban, tuluy ngajar di surau guruna ti taun 1896.

Dina taun 1902, Sulaiman balik ka Canduang pikeun ngajar di ditu nepi ka angkat haji dina taun 1903. Di Mekah, manéhna diajar ka sababaraha ulama di ditu salila opat taun. Sababaraha ulama anu jadi guru Sulaiman di antarana Syékh Ahmad Khatib al-Minankabawi, Syékh Mukhtar Atarid al-Bughuri, Syékh Umar Bajunaid al-Hadrami, Syékh Ahmad Syata al-Makki, Syékh Ali al-Kalantani, Syékh Usman as-Sarawaqi, Syékh Said al-Yamani, jeung Syékh Ahmad al-Fatani.

Saenggeus nyorang ilmu di Mekah, Syékh Sulaiman balik deui ka Minangkabau tuluy muka halaqah di Surau Baru, Candung dina taun 1908. Dina taun 1923, anejuna balik deui ka Batuhampar pikeun bersuluk di handapeun bimbingan Syékh Muhammad Arsyad. Ti Syékh Arsyad, Syékh Sulaiman meunang ijazah mursyid Naqsyabandiyah.
6666 Peternakan

ka|jmpl| Lumbung beureum tina 6666 Ranch di National Ranching Heritage Center di Lubbock, Texas
The **Four Sixes Ranch**, stylized salaku **6666 Ranch**, mangrupikeun ranch di King County, Texas, ogé Carson County sareng Hutchinson County.

## Lokasi 
Bagian utama ranch perenahna caket kota Guthrie di King County, Texas.   Ieu ngawengku 350,000 acres (550 sq kuring; 140.000 ha) tanah.  Imah ranch utama pareum US Highway 82 .  Bagian Dixon Creek ngalegaan 108,000 acres (169 sq kuring; 44.000 ha) lahan di Carson sareng Hutchinson county. Katerangan nyatakeun yén anjeunna meunang ranch tina kaulinan kartu, dimana anjeunna ngoleksi opat genep.

Lukisan ngagambarkeun porsi ranch geus dicét ku Tom Ryan jeung Mondel Rogers.  Lumbung ti ranch geus dipindahkeun ka National Ranching Warisan Center di Lubbock, Texas . Tanda ranch ogé bisa nempo dina serial drama *Landman* .

## Aub dina Olahraga 
6666 Ranch geus disponsoran mobil 23 pikeun Ryan Hunter-Reay, nyetir pikeun Dreyer &amp;amp; Reinbold Racing, dina 2024 NTT IndyCar Series .
ᮆᮛᮧᮕ

thumb|250px|right|ᮕᮨᮛᮨᮔᮂ ᮘᮥᮝᮔ ᮆᮛᮧᮕ ᮓᮤᮔ ᮦᮕᮒ ᮓᮥᮑ

**ᮆᮛᮧᮕ** ᮑᮆᮒ ᮞᮜᮞᮠᮤᮏᮤ ᮒᮤᮔ ᮒᮥᮏᮥ᮪ ᮘᮥᮝᮔ ᮒᮢᮓᮤᮞᮤᮚᮧᮔᮜ᮪ ᮓᮤ ᮙᮁᮎᮕᮓ. ᮞᮎᮛ ᮖᮤᮞᮤᮊ᮪ ᮏᮩᮀ ᮦᮌᮚᮧᮜᮧᮌᮤᮞ᮪, ᮆᮛᮧᮕ ᮙᮀᮛᮥᮕ ᮞᮤᮙᮤᮔᮔ᮪ᮏᮥᮀ ᮕᮀᮊᮥᮜᮧᮔ᮪ᮔ ᮒᮤᮔ ᮆᮛᮞᮤᮚ, ᮓᮤ ᮊᮥᮜᮧᮔᮩᮔ᮪ ᮃᮞᮤᮚ.  ᮆᮛᮧᮕ ᮓᮤᮝᮒᮨᮞᮔ᮪ ᮊᮥ ᮞᮙᮥᮓᮢ ᮃᮁᮊ᮪ᮒᮤᮊ᮪ ᮓᮤ ᮘᮨᮜᮂ ᮊᮦᮜᮛᮩᮔ, ᮞᮙᮥᮓᮢ ᮃᮒ᮪ᮜᮔ᮪ᮒᮤᮊ᮪ ᮓᮤ ᮊᮥᮜᮧᮦᮔᮩᮔ, ᮜᮅᮒ᮪ ᮦᮙᮓᮤᮒᮨᮛᮔᮤᮚ ᮓᮤ ᮊᮤᮓᮥᮜᮩᮔ, ᮞᮁᮒ ᮓᮤ ᮦᮝᮒᮔ᮪ ᮊᮤᮓᮥᮜ᮪ᮔ ᮊᮥ ᮏᮜᮔ᮪ ᮎᮄ ᮔᮥ ᮍᮠᮥᮘᮥᮀᮊᮩᮔ᮪ ᮦᮙᮓᮤᮒᮨᮛᮔᮤᮚ ᮊᮔ ᮏᮩᮀ ᮊᮃᮞᮥᮕ᮪ ᮜᮅᮒ᮪ ᮠᮤᮓᮩᮀ ᮏᮩᮀ ᮕᮌᮥᮔᮥᮍᮔ᮪ ᮊᮅᮊᮞᮥᮞ᮪. ᮓᮤ ᮘᮨᮠᮂ ᮦᮝᮒᮔ᮪ᮔ, ᮆᮛᮧᮕ ᮊᮕᮤᮞᮂᮊᮩᮔ᮪ ᮒᮤ ᮃᮞᮤᮚ ᮊᮥ ᮘᮘᮌᮔ᮪ ᮎᮄ ᮕᮌᮥᮔᮥᮍᮔ᮪ ᮅᮛᮜ᮪ ᮏᮩᮀ ᮜᮅᮒ᮪ ᮊᮞ᮪ᮕᮤᮚ.

ᮔᮥᮙᮥᮒ᮪ᮊᮩᮔ᮪ ᮜᮨᮌᮔ, ᮆᮛᮧᮕ ᮦᮒᮂ ᮙᮤᮔᮀᮊ ᮘᮥᮝᮔ ᮕᮀᮜᮩᮒᮤᮊ᮪ᮔ ᮊᮓᮥᮝ ᮞᮀᮌᮩᮞ᮪ ᮃᮅᮞ᮪ᮒᮢᮜᮤᮚ, ᮍᮝᮨᮀᮊᮥ |᮱᮰᮴᮰᮰᮰᮰᮰| ᮊᮤᮜᮧᮦᮙᮒᮨᮁ ᮕᮞᮌᮤ ᮃᮒᮝ |᮲,᮰|% ᮒᮤᮔ ᮃᮙ᮪ᮘᮥᮜ᮪ ᮘᮥᮙᮤ. ᮔᮥᮙᮥᮒ᮪ᮊᮩᮔ᮪ ᮕᮧᮕᮥᮜᮞᮤᮔ, ᮄᮉ ᮘᮥᮝᮔ ᮦᮒᮂ ᮊᮒᮤᮜᮥ ᮕᮀᮘᮓᮌ᮪ᮔ (ᮞᮀᮌᮩᮞ᮪ ᮃᮞᮤᮚ ᮏᮩᮀ ᮃᮖᮢᮤᮊ) ᮊᮜᮝᮔ᮪ ᮕᮧᮕᮥᮜᮞᮤ |᮷᮱᮰| ᮏᮥᮒ ᮃᮒᮝ ᮊᮤᮛ |᮱᮱|% ᮒᮤ ᮕᮧᮜᮥᮜᮞᮤ ᮞᮓᮥᮑ.
Bisri Mustofa

**K.H. Bisri Mustofa** mangrupAkeun hiji tokoh Nahdlatul Ulama, salah sahiji ulama Nusantara anu lahir di Kampung Sawahan Gang Palen, Rembang, Jawa Tengah dina taun 1915. Bapana nyaéta hiji padagang beunghar anu ngaranna Haji Zainal Mustofa (Djojo Mustopo) bin H. Yahya (Podjojo), anu dipikawanoh rajin dina ngalaksanakeun agama sarta kacida nyaahna ka para Kiai. Indungna ngaranna Hajjah Chodijah binti E. Zajjadi bin E. Sjamsuddin anu asalna ti Makassar.

Kiai Bisri Mustofa wafat dina umur 63 taun, dina tanggal 16 Pébruari 1977. Waktu harita, masarakat Indonésia keur nyanghareupan Pemilu 1977 dina jaman Orde Anyar. Anjeunna ogé mangrupakeun Anggota Konstituante RI anu ngawakilan Nahdlatul Ulama.

## Catatan ahir 
### Rujukan 
## Daftar Pustaka 
* 
* 

## Biografi lainnya 
*
Aminah binti Wahb

**Aminah binti Wahb** ( basa Arab : آمنة بنت وهب ; *ʾĀminah binti Wahb* ', wafat 577 M) nyaéta indung Nabi Muhammad SAW.

## Kalahiran & Kahirupan Kulawarga 
Amina lahir di Mekah. Bapana Aminah nyaéta pamingpin Bani Zuhrah , anu ngaranna Wahb bin Abdi Manaf bin Zuhrah bin Kilab bin Murrah bin Ka'ab bin Lu'ay bin Ghalib bin Fihr.  Sedengkeun indung Aminah nyaéta Labirah binti Abdil 'Uzza bin Utsman bin Abd ad-Dar bin Qushay bin Kilab bin Murrah bin Ka'ab bin Lu'ay bin Ghalib bin Fihr.

Dilahirkeun dina pertengahan abad ka-6 Masehi ti kulawarga anu dianggap suku anu paling terhormat sarta boga silsilah anu mulya, nepi ka Nabi saw. sakali ngomong:

*"Gusti terus mindahkeun kuring tina iga alus ka rahim suci, dipilih, tur dididik. Teu aya jalan anu forcks dua, iwal kuring dina jalan pangalusna".*

Rupa-rupa sumber nyebutkeun yén Aminah éta awéwé Quraisy pangalusna, mimitian ti nasab jeung kalungguhan. Anjeunna ibu anu salawasna diberkahan sarta salawasna dikurilingan ku warta alus sabab ngaranna bakal langgeng.

## Perkawinan 
Aminah binti Wahb nikah ka dulurna Abdullah bin Abdul Mutthallib. Dina waktos éta, Aminah mangrupikeun awéwé anu paling mulya di kalangan Quraisy boh tina segi nasab sareng jabatan di masarakat. Tina kamulyaan éta, Aminah dianggap mampuh ngumpulkeun atawa ngahijikeun dua kamulyaan ti turunan Abdi Manaf anu baris diturunkeun ka anakna engké, nyaéta ti turunan Abdi Manaf bin Zuhrah bin Kilab, jeung Abdi Manaf bin Qushai bin Kilab.  Ieu ngabuktikeun yén Nabi Muhammad téh jalma mulya anu turunan jalma mulya anu geus dipilih ku Allah. Sakumaha dawuhan Nabi SAW dina hadits shahih:“Saéstuna Alloh SWT geus milih Kianah ti turunan Ismail, jeung milih Quraisy ti Kinanah, jeung milih Bani Hasyim ti Quraisy, jeung milih kuring ti Bani Hasyim”.Aminah kenal ka Abdullah ti leuleutik sabab kulawarga Bani Hasyim mangrupa kulawarga anu pangdeukeutna jeung Bani Zuhrah. Tina lobana lalaki anu datang ngalamar Aminah, salah sahijina nyaéta Abdullah bin Abdul Mutthallib. Waktu harita teu aya deui jalmi anu langkung mulya ti batan Abdullah boh dina hal katurunan boh kaluhuran kapamingpinan di masarakat.
Muamalah

**Fikih muamalah** nyaéta salah sahiji cabang ilmu fikih dina Islam anu ngatur sagala aspék interaksi jeung hubungan sosial-ékonomi jeung jalma séjén. Sacara harfiah, “muamalah” miboga harti transaksi atawa interaksi, jeung dina kontéks ieu, ngawengku sagala rupa transaksi ékonomi, perjanjian, jual meuli, jeung kontrak anu dilakukeun ku umat Islam. Fikih Muamalah penting pisan dina mastikeun yén kagiatan ékonomi jeung sosial anu dilakukeun ku umat Islam luyu jeung hukum syariah. Tujuan utama fikih muamalah nyaéta pikeun mastikeun unggal transaksi luyu jeung prinsip kaadilan sarta teu ngandung unsur riba, *gharar* (kahenteupastian), atawa *maysir* (judi).

## Prinsip dasar 
Prinsip utama dina fikih muamalah nyaéta kaadilan ('''adl*), kajujuran (*ṣidq*), jeung silih ridha (*tarāḍin''). Al-Qur'an jeung Hadis jadi sumber utama dina fikih ieu, saperti anu ditegeskeun dina Al-Qur'an Surah Al-Baqarah ayat 282, anu nuduhkeun pentingna nyatet hutang-piutang pikeun nyingkahan konflik. Salian ti éta, prinsip larangan riba diterangkeun dina Surah Al-Baqarah ayat 275–279, anu nyebut yén riba téh ngaliwat ka étiq Islam sabab miboga sipat nganyenyeri.

## Ruang lingkup 
Ruang lingkup fikih muamalah ngawengku rupa-rupa jinis transaksi saperti:

### Jual beuli (*bai*') 
Transaksi anu ngalibetkeun silih tuker barang atawa jasa kalayan imbalan nu tangtu. Dina Islam, jual beuli kudu bébas tina unsur tipu daya atawa *gharar*.

### Nyéwa-ményéwa (*ijarah)* 
Pasatujuan pikeun ngamangpaatkeun jasa atawa barang dina jangka waktu anu disatujuan.

### Gawé bareng usaha (*syirkah)* 
Ngawengku dua pihak atawa leuwih anu ngahiji modal pikeun tujuan usaha babarengan, saperti *mudharabah* (bagi hasil).

### Nginjeum-nginjeum (*qardh*) 
Nginjeuman anu dibéré tanpa syarat tambahan atawa kauntungan pikeun anu maparin hutang.

## Rujukan
Istanbul

**Istanbul** saméméhna katelah **Konstantinopel**  (    ;   ), nyaéta kota panggedéna di Turki, janten pusat ékonomi, budaya, sareng sajarah nagara. Kota ieu dikurilingan ku Selat Bosphorus, ayana di antara buana Éropa jeung Asia, sarta ngabogaan populasi leuwih ti 15 juta jiwa, atawa sarua jeung 19% tina populasi Turki .  Istanbul mangrupikeun salah sahiji kota anu pangpadetna di Éropa,  ogé janten kota panggedéna ka-15 di dunya .

Kota ieu mimitina diadegkeun salaku puseur ibukota Bizantium (   ,  ) dina abad ka-7 ku padumuk Yunani ti Megara .  Lajeng dina 330, Kaisar Bizantium - Konstantin Agung - ngajadikeun kota ieu ibukota kakaisaranna, mimitina kota ieu dingaranan New Rome (   ,  ;   )  sarta engké robah jadi Konstantinopel dina mémori tina pangadeg Bizantium. 

Langkung ti 13.4 juta pangunjung asing sumping ka Istanbul dina 2018, dalapan taun saatos namina Ibukota Budaya Éropah, janten kota anu kadalapan anu paling sering dilongok di dunya.
Kurikulum Merdeka

Kurikulum Merdeka mangrupa kurikulum anu dimekarkeun pikeun ngarojong visi pendidikan jeung pamulihan diajar Indonésia. Ieu kurikulum museur kana mekarkeun karakter jeung kompeténsi siswa, ogé matéri penting. 
Kurikulum Merdéka mibanda sababaraha ciri, nya éta: Pembelajaran berbasis kompeténsi, fleksible, dumasar kana karakter Pancasila, eusina rupa-rupa, nyadiakeun waktu anu cukup pikeun ngaguar konsép jeung nguatan kompeténsi. 
Kurikulum Merdeka munggaran bakal diluncurkeun dina 2022 sareng pilihan. Ieu kurikulum geus disusun ti taun 2020, tuluy dilaksanakeun jeung diévaluasi sacara bertahap ti taun 2021. 
Kurikulum Merdéka muka rohangan pikeun diajar basa daérah, kaasup basa Sunda. Basa Sunda mangrupa mata pelajaran muatan lokal anu diajarkeun di wewengkon Jawa Barat ti mimiti tingkat SD. Tujuanana sangkan siswa ngajaga, mekarkeun jeung mekarkeun kaparigelan basa Sunda.
Akar camaka

***Akar camaka*** atawa (*Dianella ensifolia*) *Rumput siak siak*  nyaéta hiji tutuwuhan anu kembangan asalna tina kulawarga Asphodelaceae . Tutuwuhan ieu pituin ti Tiongkok beulah kidul, India, Jepang, Madagaskar, Malaysia, Kapuloan Pasifik, Singapura, Sri Lanka, Taiwan,  jeung Asia tropis.

## Ngaran daérah
Ieu tutuwuhan disebut: *Siek-siek* (Minangkabau), Tegari (Pulo Bangka), Jamaka/ Sulinga (Sunda), *Teghari* (Madura), Dewangga (Bali), Kajulungan, Kurambil (Banjar).

## Pedaran 
Habitat alami *Dianella ensifolia* téh teréstrial, sareng tiasa hirup di tegalan, atanapi di leuweung hujan di daérah tropis. Anatomi ieu tutuwuhan diwangun ku beuti anu ngarancabang, kembangna bijil tina tungtung tangkalna kembangan, jangkungna bisa ngahontal kana dua méter. Daunna maréncoas ti puhu nepika tungtung. Nalika kembangan ngahasilkeun sirung kurang leuwih panjangna 60&nbsp;cm (23.6 di). Kembangna mibanda kelir bodas, kalawan kepala sari kelirna oranye/konéng. Sabadana ieu kembang ‘’diserbuki’’ ku bantuan gegeremet, engkéna baris jadi buah anu mibanda kelir  paul nepika paul kolot, gedéna kurang leuwih 1,5&nbsp;cm (0,59 di). Buah beri ieu mibanda 3-6 siki, anu remen jadi kahakanan manuk.

## Mangpaat ubar 
Ieu tutuwuhan dipikanyaho  mibanda sanyawa ‘’naphthoquinone, napthalane, plumbagin, stypandrol, alkaloid, polifenol, jeung saponin’’ ogé mibanda  aktivitas ‘’antikanker’’.

Masayakat lokal di Sentani ngamangpaatkeun daun jeung akarna pikeun ubar kujalan dibebek/dirieus satuluyna ditaplokeun dina palebah awak anu raheut, nyeri, kitu deui bagéan akarna meunang meresihan  di godog  sarta diinum cai godoganna pikeun ngubaran kasakit di jero awak.

Hiji panalungtikan anu dilaksanakeun taun 2010, sari pati/ékstrak tina  ieu tutuwuhan  dipikanyaho mibanda kandungan antioksidan, sarta netepkeun yén ékstrak tina ‘’Dianella ensifolia’’ mangrupikeun  antioksidan anu kuat, ogé mangrupikeun hiji agén anu bisa dimangpaatkeun pikeun  ngurangan *hiperpigmentasi* kulit, ékstrak *Dianella ensifolia*,* 1-(2,4-dihydrophenyl)-3-(2,4-dimethoxy-3-methylphenyl) propane (DP)*, dipikayaho bisa dimangpaatkeun pikeun ngurangan akibat tina ayana radikal bébas, anu patali sareng *hiperpigmentasi*, sarta sinar ultraviolét. -C *nginduksi oksidasi lipid*, ékstrak tina ieu tutuwuhan satuluyna dilakukakeun pangujian kana ieu dua ubar (topikal farmasi). Kasimpulanna cenah ékstrak tutuwuhan ieu mibanda kaayaan leuwih gancang la’as dibandingkeun jeung panaluntikan séjén anu mibanda *hidrokarbon*

## Dicutat tina
Hasri Ainun Besari

**Hasri Ainun Besari** atawa Hasri Ainun Habibie (11 Agustus 1937 – 22 Mei 2010) nyaéta saurang dokter ti Indonésia jeung garwa ti tilas Présidén B. J. Habibie. Anjeunna ngajabat minangka Ibu Nagara Indonésia ti taun 1998 nepi ka 1999.

## Kahirupan mimiti 
Ainun lahir dina tanggal 11 Agustus 1937 di Semarang tina pasangan R. Mohamad Besari, saurang dosén Opat tina salapan operasi éta mangrupakeun operasi utama, sedengkeun sisana mangrupa operasi éksplorasi.

Dina tanggal 22 Méi 2010 kira-kira jam 17.35 CEST di München, Jerman, Ainun wafat saenggeus ngaliwatan masa kritis salila hiji poé, anu hirupna disokong ku alat. Layon Hasri Ainun Habibie dikirim tanggal 24 Méi 2010 ti Jérman jeung nepi di Jakarta dina tanggal 25 Méi 2010, lajeng dimakamkeun di Taman Makam Pahlawan Nasional Utama Kalibata dina poé anu sarua.

Pikeun ngahormat Habibie sareng Ainun, Pamaréntah Kota Paréparé ngadegkeun Monumén Cinta Sajati Habibie-Ainun di tengah kota. Monumén ieu diresmikeun ku B. J. Habibie dina kunjunganana ka Paréparé dina tanggal 12 Méi 2015.

## Rujukan
ᮃᮞᮤᮚ

thumb|300px|ᮜᮧᮊᮞᮤ ᮘᮥᮝᮔ ᮃᮞᮤᮚ
ᮘᮥᮝᮔ **ᮃᮞᮤᮚ** ᮓᮤᮝᮒᮨᮞᮔ᮪ ᮊᮥ ᮍᮘᮍᮤ ᮆᮛᮧᮕ ᮏᮩᮀ ᮃᮖᮢᮤᮊ ᮒᮤᮔ ᮓᮛᮒᮔ᮪ ᮃᮖᮢᮤᮊ-ᮚᮥᮛᮞᮤᮚ ᮔᮥ ᮞᮊᮤᮒᮥ ᮜᮨᮌᮔ. ᮝᮒᮨᮞ᮪ᮔ ᮒᮩ ᮕᮒᮤ ᮆᮦᮎᮞ᮪, ᮊᮧᮙᮧ ᮓᮤ ᮜᮨᮘᮂ ᮃᮞᮤᮚ ᮏᮩᮀ ᮆᮛᮧᮕ ᮙᮂ: ᮃᮞᮤᮚ ᮏᮩᮀ ᮃᮖᮢᮤᮊ ᮒᮨᮕᮥᮀ ᮓᮩᮊᮩᮒ᮪ ᮒᮨᮛᮥᮞᮔ᮪ ᮞᮥᮦᮝᮐ᮪, ᮞᮨᮓᮤᮀᮊᮩᮔ᮪ ᮏᮩᮀ ᮆᮛᮧᮕ ᮃᮚ ᮓᮤ ᮞᮕᮔ᮪ᮏᮀ ᮓᮁᮔᮦᮜ, ᮜᮅᮒ᮪ ᮙᮁᮙᮛ, ᮘᮧᮞ᮪ᮕᮧᮛᮥᮞ᮪, ᮜᮅᮒ᮪ ᮠᮤᮓᮩᮀ, ᮕᮍᮥᮔᮥᮍᮔ᮪ ᮊᮅᮊᮞᮥᮞ᮪, ᮜᮅᮞ᮪ ᮊᮞ᮪ᮕᮤᮚ, ᮝᮜᮥᮍᮔ᮪ ᮅᮛᮜ᮪. ᮊᮤᮛ |᮶᮰|% ᮒᮤ ᮕᮧᮕᮥᮜᮞᮤ ᮞᮓᮥᮑ ᮃᮚ ᮓᮤ ᮃᮞᮤᮚ. ᮦᮒᮙ᮪ᮕᮧ ᮇᮦᮌ ᮚᮥᮛᮞᮤᮚ.

ᮝᮨᮝᮨᮀᮊᮧᮔ᮪ **ᮃᮞᮤᮚ** ᮍᮝᮨᮀᮊᮥ ᮘᮥᮝᮔ ᮃᮞᮤᮚ ᮏᮩᮀ ᮞᮘᮘᮛᮠ ᮕᮥᮜᮧ ᮞᮘᮥᮓᮩᮛᮩᮔᮔ ᮓᮤ ᮞᮙᮥᮓᮨᮛ ᮄᮔ᮪ᮓᮧᮦᮔᮞᮤᮘ ᮏᮩᮀ ᮕᮞᮤᮖᮤᮊ᮪.
## ᮞᮥᮘ᮪ᮝᮤᮜᮚᮂ 
300px|thumb|ᮦᮕᮒ ᮃᮒᮤᮚ

ᮞᮊᮥᮙᮠ ᮔᮥ ᮌᮩᮞ᮪ ᮓᮤᮞᮨᮘᮥᮒ᮪ᮊᮩᮔ᮪ ᮦᮚᮔ᮪ ᮃᮞᮤᮚ ᮘᮤᮞ ᮓᮤᮃᮀᮌᮕ᮪ ᮞᮜᮊᮥ ᮞᮥᮘ᮪ᮝᮤᮜᮚᮂ ᮚᮥᮛᮞᮤᮚ ᮔᮥ ᮜᮩᮝᮤᮂ ᮌᮨᮦᮓ. ᮕᮤᮊᮩᮔ᮪ ᮘᮘᮌᮤᮚᮔ᮪ ᮔᮥᮛᮥᮒ᮪ᮊᮩᮔ᮪ ᮄᮞ᮪ᮒᮨᮜᮂ ᮄᮉ, ᮦᮒᮙ᮪ᮕᮧ ᮚᮥᮛᮞᮤᮚ ᮊᮜᮦᮁ ᮏᮩᮀ ᮚᮥᮛᮞᮤᮚ ᮒᮨᮍᮂ.

ᮃᮞᮤᮚ ᮙᮤᮔ᮪ᮓᮨᮀ ᮓᮤᮘᮌᮤ ᮏᮓᮤ ᮞᮘᮘᮛᮠ ᮞᮥᮘ᮪ᮝᮤᮜᮚᮂ:
### ᮃᮞᮤᮚ ᮊᮜᮦᮁ
* 
### ᮃᮞᮤᮚ ᮒᮨᮍᮂ 
*  ᮊᮐᮞ᮪ᮒᮔ᮪
*  ᮊᮤᮁᮌᮤᮞ᮪ᮒᮔ᮪ 
*  ᮒᮏᮤᮊᮤᮞ᮪ᮒᮔ᮪
*  ᮒᮥᮁᮊ᮪ᮦᮙᮔᮤᮞ᮪ᮒᮔ᮪
*  ᮅᮐ᮪ᮦᮘᮊᮤᮞ᮪ᮒᮔ᮪
*  ᮟᮤᮔ᮪ᮏᮤᮚᮀ (ᮎᮤᮔ)
*  ᮒᮤᮘᮦᮒ᮪ (ᮎᮤᮔ)
*  ᮋᮤᮀᮠᮄ (ᮎᮤᮔ)
### ᮃᮞᮤᮚ ᮝᮦᮒᮔ᮪ 
*  ᮎᮤᮔ
*  ᮏᮨᮕᮀ
*  ᮙᮧᮍᮧᮜᮤᮚ
*  ᮊᮧᮛᮦᮚ ᮊᮜᮦᮁ
*  ᮊᮧᮛᮦᮚ ᮊᮤᮓᮥᮜ᮪
*  ᮒᮄᮝᮔ᮪
*  ᮠᮧᮀ ᮊᮧᮀ (ᮎᮤᮔ)
*  ᮙᮊᮅ (ᮎᮤᮔ)

### ᮃᮞᮤᮚ ᮒᮨᮀᮌᮛ 
*  ᮘᮢᮥᮔᮦᮄ
*  ᮊᮙ᮪ᮘᮧᮏ
*  ᮄᮔ᮪ᮓᮧᮔᮦᮞᮤᮚ
*  ᮜᮇᮞ᮪
*  ᮙᮜᮄᮞᮤᮚ
*  ᮙᮡᮔ᮪ᮙᮁ
*  ᮖᮤᮜᮤᮕᮤᮔ
*  ᮞᮤᮍᮕᮥᮛ
*  ᮙᮥᮝᮀᮒᮄ
*  ᮒᮤᮙᮧᮁ ᮝᮦᮒᮔ᮪
*  ᮗᮤᮚᮦᮒ᮪ᮔᮙ᮪
*  ᮕᮥᮜᮧ ᮔᮒᮜ᮪ (ᮃᮇᮞ᮪ᮒᮢᮜᮤᮚ)
*  ᮊᮕᮥᮜᮂᮝᮔ᮪ ᮊᮧᮊᮧᮞ᮪ (ᮃᮔᮞ᮪ᮒᮢᮜᮤᮚ)
*  ᮊᮕᮥᮜᮧᮝᮔ᮪ ᮃᮔ᮪ᮓᮙᮔ᮪ ᮏᮨᮀ ᮔᮤᮊᮧᮘᮁ (ᮄᮔ᮪ᮓᮤᮚ)

### ᮃᮞᮤᮚ ᮊᮤᮓᮥᮜ᮪ 
*  ᮃᮖ᮪ᮌᮔᮤᮞ᮪ᮒᮔ᮪
*  ᮘᮍᮣᮓᮦᮞ᮪
*  ᮘᮥᮒᮔ᮪
*  ᮄᮔ᮪ᮓᮤᮚ
*  ᮙᮜᮓᮦᮝ
*  ᮔᮦᮕᮜ᮪
*  ᮕᮊᮤᮞ᮪ᮒᮔ᮪
*  ᮞᮢᮤᮜᮀᮊ
*  ᮝᮤᮜᮚᮂ ᮞᮙᮥᮓᮢ ᮠᮤᮔ᮪ᮓᮤᮚ ᮘᮢᮤᮒᮔᮤᮚ (ᮘᮢᮤᮒᮔᮤᮚ)
### ᮃᮞᮤᮚ ᮊᮥᮜᮧᮔ᮪ 
*  ᮒᮥᮁᮊᮤ
*  ᮞᮥᮛᮤᮚᮂ
*  ᮄᮞᮢᮆᮜ᮪
*  ᮏᮧᮁᮓᮔᮤᮚ
*  ᮕᮜᮦᮞ᮪ᮒᮤᮔ
*  ᮜᮤᮘᮔᮧᮔ᮪
*  ᮄᮛᮊ᮪
*  ᮞᮅᮓᮤ ᮃᮛᮘᮤᮚ
*  ᮅᮔᮤ ᮆᮙᮤᮛᮒ᮪ ᮃᮛᮘ᮪
*  ᮘᮂᮛᮄᮔ᮪
*  ᮋᮒᮁ
*  ᮇᮙᮔ᮪
*  ᮚᮙᮔ᮪
*  ᮊᮥᮝᮄᮒ᮪
*  ᮏᮧᮁᮏᮤᮚ
*  ᮃᮐᮨᮁᮘᮄᮏᮔ᮪
*  ᮃᮁᮙᮦᮔᮤᮚ
*  ᮄᮛᮔ᮪
*  ᮞᮤᮕᮢᮥᮞ᮪
*  ᮃᮊᮢᮧᮒᮤᮛᮤ ᮏᮩᮀ ᮓᮨᮊᮨᮜᮤᮚ (ᮘᮢᮤᮒᮔᮤᮚ)
*  ᮞᮤᮔᮄ ᮊᮜᮦᮁ (ᮙᮨᮞᮤᮁ)
*  ᮞᮤᮔᮄ ᮊᮤᮓᮥᮜ᮪ (ᮙᮨᮞᮤᮁ)
Claudia Pulchra

**Claudia Pulchra** (14 SM – AD 26) ( *PIR 2* C 1116) nyaéta awéwé Patrician Roma Kuno anu hirup dina mangsa pamaréntahan Kaisar Romawi Augustus jeung Tiberius.

## Biografi 
### Kahirupan mimiti 
Anjeunna putri Claudia Marcella Minor sareng konsul Romawi 12 SM, Marcus Valerius Messalla Appianus .  Nini indungna nyaéta Octavia the Younger, adina Augustus.  Aya sababaraha spekulasi diantara sejarawan kayaning George Patrick Goold  yén bapana sabenerna geus Publius Claudius Pulcher (putra Clodius ) tapi batur kayaning Ronald Syme geus ditolak proposal ieu.

### Nikahan 
Manéhna jadi pamajikan katilu jenderal Romawi sarta politikus Publius Quinctilius Varus .  Pulchra ngababarkeun putra Varus, anu dingaranan Publius Quinctilius Varus .  Salakina bunuh diri dina Séptémber 9 Masehi nalika Patempuran Leuweung Teutoburg, Germania Inferior  sareng anjeunna henteu kantos nikah deui.

### Kahirupan engké 
Pulchra sok babaturan deukeut jeung misan kadua nya Agrippina the Elder. Ngaliwatan silaturahim nya jeung Agrippina, Pulchra jadi korban tina intrigues pakait sareng sidang panghianatan of Sejanus dina 26 Masehi.  Gnaeus Domitius Afer nuduh dirina tina usaha pikeun racun Tiberius, casting magic jeung immorality. Manehna maot di pengasingan .  Sejarawan Romawi Tacitus nganggap sidang éta serangan pulitik teu langsung ngalawan Agrippina.

Anakna jadi jegud ngaliwatan warisan kadua kolotna. Dina 27, nu ngora Varus kapanggih dirina nyanghareupan tuduhan panghianatan sarta ampir dikutuk. Sidang na parantos dikaitkeun kana paningkatan kapercayaan Tiberius sareng manipulasi Sejanus.