open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
The Life of a Showgirl

***The Life of a Showgirl*** nyaéta album studio ka-12 ku panyanyi-penulis lagu asal Amérika, Taylor Swift. Album ieu dirilis tanggal 3 Oktober 2025 ngaliwatan Republic Records. Swift ngarékam album ieu di Swedia babarengan jeung produser Max Martin jeung Shellback, nalika leg Éropa tina The Eras Tour dina pertengahan 2024. Diinspirasi ku tur éta jeung hubungan romantisna jeung pamaén bal Travis Kelce, Swift ngawangun album ieu jadi karya anu hirup, warna-warni, sarta ngagambarkeun kaayaan dirina anu keur jaya.

Sacara musikal, *The Life of a Showgirl* mangrupa album *soft pop* jeung *soft rock* anu nyaritakeun ngeunaan kasohoran Swift jeung kabagjaan dina cinta. Lagu judulna nampilkeun vokal tamu ti panyanyi Sabrina Carpenter. Dina arah visualna, Swift ngagunakeun gaya flamboyan anu diinspirasi ku showgirl, sarta gawé bareng jeung fotografer mode Mert Alas jeung Marcus Piggott. Para jurnalis nyebut ieu minangka estetika visual anu paling provokatif jeung glamor dina karirna.

Swift ngumumkeun album ieu dina *podcast* New Heights tanggal 13 Agustus 2025. Anjeunna ngamajukeun album ieu ngaliwatan wawancara dina acara talk show jeung program radio, sarta ngarilis pilem promosi The Official Release Party of a Showgirl, anu ngahasilkeun leuwih ti $50 juta sacara global. Tilu single dirilis, nyaéta lagu nomer hiji dina Billboard Hot 100, “The Fate of Ophelia” jeung “Opalite”, sarta lagu anu asup tilu besar, “Elizabeth Taylor”. Album ieu nampa réaksi anu campuran ti kritikus musik; aya nu muji sora anu enteng jeung lirik anu santai, tapi aya ogé anu nyebut éta minangka léngkah mundur dibandingkeun karya-karya Swift saméméhna.

The Life of a Showgirl ngahontal posisi puncak dina rupa-rupa tangga lagu sarta meunang sertifikasi multi-platinum di Amérika, Éropa, jeung Asia-Pasifik. Di Amérika Sarikat, album ieu jadi album panggancangna laku dina sajarah, kalayan leuwih ti 4 juta unit dina minggu kahiji. Ieu ogé jadi album nomer hiji ka-15 Swift dina tangga lagu Billboard 200—rekor panglobana pikeun artis solo—sarta nangtung di puncak salila 12 minggu. Lagu-lagu dina album ieu ngeusian sakabéh 12 posisi luhur tangga lagu single di Australia, Kanada, jeung Amérika Sarikat. The Life of a Showgirl ogé jadi album panglarisna di dunya taun 2025.

## Rujukan
Chlorophyta

**Chlorophyta** nyaéta salasahiji divisi tina kelompok alga héjo anu ngawengku rupa-rupa organisme fotosintétik eukariotik, ti mimiti anu sél tunggal (uniselulér) dugi ka anu miboga struktur kompleks (multiselulér) . Ieu divisi téh kacida jembarna, miboga leuwih ti 4.000 spésiés anu sumebar di sakuliah dunya . Lolobana anggota Chlorophyta hirup di cai tawar, nanging aya ogé anu hirup di laut sarta di darat anu tempatna jemlék .

## Étimologi 
Ngaran **Chlorophyta** dicandak tina basa Yunani *chloros* (χλωρός) anu hartina "héjo" sarta *phyton* (φυτόн) anu hartina "tutuwuhan" . Ieu nami nujul kana warna kloroplasna anu héjo seger margi miboga klorofil a sarta b dina jumlah anu loba .

## Ciri Has 
Organisme dina divisi Chlorophyta miboga ciri-ciri anu mandiri:
* **Kloroplas:** Miboga kloroplas anu dibungkus ku dua lapis mémbran sarta ngandung pirénoid pikeun sintésis pati .
* **Dinding Sél:** Umumna diwangun ku selulosa, nanging aya sababaraha jinis anu miboga dinding sél tina glikoprotéin atanapi bahkan teu miboga dinding sél .
* **Alat Gerak:** Seueur spésiésna anu miboga flagéla (bulu pecut) pikeun ngojay di jero cai .

## Mangpaat 
Dina kahirupan manusa sarta ékosistem, Chlorophyta miboga peran anu penting:
# **Sumber Pangan:** Jinis saperti *Chlorella* dipaké pikeun suplemén kadaharan margi loba kandungan gijina .
# **Produksi Oksigén:** Salaku produsén primér, Chlorophyta ngahasilkeun oksigén anu diperlukeun ku mahluk hirup cai sanésna .
# **Panalungtikan:** Organisme saperti *Chlamydomonas* sering dianggo salaku modél dina studi genetika sarta biomolekulér .
# **Bahan Industri:** Sababaraha jinis alga laut dipaké pikeun bahan industri kosmétik sarta farmasi .

## Rujukan
Pembongkaran imah adat Toraja

**Pembongkaran imah adat Toraja** nyaéta hiji kajadian sengketa lahan anu lumangsung di Kecamatan Kurra, Kabupaten Tana Toraja, Sulawesi Kidul. Pembongkaran éta dilaksanakeun minangka tindak lanjut tina putusan Pangadilan Negeri Makale dina perkara perdata Nomor 184/Pd.tG/209/PN Mak Jo. 268/PDT/2020/PT MKS Jo. 1749 K/Pdt/2021 Jo. 613 PK/Pdt/2022.

Pembongkaran anu kajadian dina 5 Désémber 2025 ngancurkeun 11 wangunan, anu diwangun ku genep lumbung paré (alang), dua imah Toraja, dua imah semi permanén, sarta hiji imah adat Tongkonan Ka'pun anu umurna leuwih ti 300 taun.

Sengketa anu nyababkeun pembongkaran ieu dimimitian tina paselisihan kapamilikan lahan antara kulawarga Tongkonan Ka'pun jeung pihak Sarra cs. Dumasar kana putusan Pangadilan Negeri Makale anu ngaluarkeun surat éksekusi Nomor W22-U10/10180/HDPT/12/2025, lahan éta ditetepkeun jadi hak Sarra cs.

## Bentrokan antara aparat jeung warga 
Usaha éksekusi lahan anu dilaksanakeun ku pihak aparat meunang perlawanan ti warga anu ngarojong Tongkonan Ka'pun sarta nolak putusan pangadilan. Maranéhna ngagunakeun bom molotov, busur panah, jeung petasan, ogé ngalakukeun blokade jalan ku batang kai, ranting, jeung ban urut sangkan alat beurat teu bisa nepi ka lokasi.

Kaayaan beuki memanas ku datangna ratusan personil aparat gabungan ti pulisi, Brimob Parepare, TNI, jeung Satpol PP.

Tongkonan ngalangkungan harti imah biasa dina struktur sosial masarakat Toraja. Imah adat ieu miboga fungsi minangka wadah mémori koléktif anu nangtukeun jati diri Suku Toraja. Kaunikan utama Tongkonan aya dina hateupna anu melengkung siga haluan parahu, hiji gambaran historis anu jadi identitas visual anu ikonik. Pikeun masarakat Toraja, ngajaga Tongkonan sarua jeung miara puseur asal-usul jeung kahormatan kulawarga gedé anu geus diwariskeun sacara turun-temurun.

## Rujukan
Unjuk rasa jeung karusuhan di Indonésia Agustus–Séptémber 2025

Dina tanggal 25 Agustus nepi ka awal Séptémber 2025, unjuk rasa anu dibarengan ku karusuhan kajadian di rupa-rupa wilayah di Indonésia. Unjuk rasa ieu mimiti dipicu ku protes kana ayana tunjangan anyar pikeun anggota Dewan Pangwakil Rahayat Republik Indonésia, nyaéta dina wangun tunjangan perumahan. Sajaba ti éta, ogé didorong ku naékna pajeg bumi jeung wangunan di sababaraha wilayah, sarta teu puasna masarakat kana kinerja pamaréntah dina ngungkulan kasenjangan ékonomi jeung naékna biaya hirup.

Unjuk rasa tuluy ngalegaan jadi bentrokan anu leuwih gedé sanggeus saurang pangemudi ojek daring, Affan Kurniawan, katabrak sarta kalindes ku kendaraan lapis baja pulisi anu nyobaan nembus massa nalika karicuhan kajadian di Jalan Penjernihan I, Bendungan Hilir, Tanah Abang, Jakarta Puseur. Pupusna Affan micu gelombang protes ti masarakat, hususna ti sasama pangemudi ojek daring jeung mahasiswa.

## Rujukan
Charophyta

**Charophyta** nyaéta salasahiji divisi tina alga héjo anu ngawengku kelompok anu kacida deukeutna sacara genetik sareng tutuwuhan darat . Ieu divisi téh unik margi miboga ciri-ciri biokimia sarta struktur sél anu henteu kapanggih dina alga héjo sanésna (Chlorophyta), nanging kapanggih dina tutuwuhan lumut sarta tutuwuhan miboga pembuluh . Lolobana anggota Charophyta hirup di cai tawar .

## Étimologi 
Ngaran **Charophyta** dicandak tina genus utamana, nyaéta *Chara* . Kecap *Chara* asalna tina basa Yunani *chara* (χαρά) anu hartina "kabungahan" atanapi "kaéndahan", nujul kana wangunna anu éndah nalika tumuwuh di jero cai .

## Hubungan Évolusi 
Charophyta sarta tutuwuhan darat ngawangun hiji kelompok ageung anu disebut Streptophyta . Sababaraha ciri anu ngahijikeunana nyaéta:
* **Fragmoplas:** Prosés meulahna sél (sitokinesis) ngagunakeun struktur fragmoplas, sarua jeung tutuwuhan tingkat luhur .
* **Énzim:** Miboga énzim husus saperti koréksi oksigén (photorespiration) anu sarua jeung tutuwuhan darat .
* **Spermatozoid:** Wangun sél spérmana miboga struktur anu mirip sareng sél spérma dina lumut sarta paku-pakuan .

## Klasifikasi 
Divisi ieu ngawengku sababaraha kelas anu penting:
# **Charophyceae:** Alga anu bentukna mirip tutuwuhan luhur, sering disebut "stoneworts" margi miboga lapisan kapur .
# **Zygnematophyceae:** Ngawengku alga saperti *Spirogyra* anu kawéntar ku kloroplasna anu ngawangun spiral .
# **Coleochaetophyceae:** Alga anu bentukna jiga piringan leutik anu napel dina tutuwuhan cai sanésna .

## Rujukan
Cyanobacteria

**Cyanobacteria** (basa Sunda: **Sianobaktéri**), anu ogé katelah ku ngaran **alga héjo-biru**, nyaéta hiji filum baktéri anu miboga kamampuh pikeun ngalakukeun fotosintésis sarta ngahasilkeun oksigén . Sanajan mindeng disebut "alga", sacara struktur sél mah Cyanobacteria téh asup kana kelompok prokariotik (teu miboga mémbran inti sél), bénten sareng alga héjo sanésna anu eukariotik .

## Étimologi 
Ngaran **Cyanobacteria** asalna tina basa Yunani *kyanos* (κυανός) anu hartina "biru poék" atanapi "sian", nujul kana pigmén warna biru anu aya dina jero sélna . Istilah ieu sacara resmi dianggo dina klasifikasi modérn saprak taun 1974 pikeun ngabédakeunana tina kelompok alga sajati .

## Ciri Has 
Cyanobacteria miboga sababaraha ciri morfologi sarta fisiologi anu unik:
* **Pigmén:** Salian ti miboga klorofil a, Cyanobacteria miboga pigmén husus anu disebut fikobilin (fikosianin sarta fikoeritin) anu méré warna biru sarta beureum .
* **Struktur:** Bisa hirup sacara mandiri (uniselulér) atanapi ngawangun koloni mangrupa ranté panjang (filamén) .
* **Fiksasi Nitrogén:** Sababaraha jinisna, saperti *Anabaena*, miboga sél husus nu disebut *héterosista* anu tiasa ngiket nitrogén langsung tina hawa .

## Mangpaat 
Dina kahirupan manusa sarta ékosistem, Cyanobacteria miboga peran anu kacida jembarna:
# **Kaséhatan:** Jinis *Spirulina* (Arthrospira) mindeng dipaké salaku suplemén kadaharan (superfood) margi loba kandungan protéin sarta vitaminna .
# **Tatanén:** Cyanobacteria anu ngiket nitrogén sering dipaké salaku pupuk alami pikeun lahan paré supados taneuhna subur .
# **Oksigén:** Mangrupakeun organisme munggaran anu ngarobah atmosfir bumi janten euyeub ku oksigén dina jaman purba .

## Rujukan
No Na

**No Na** (ditulis dina hurup leutik sadayana) nyaéta grup awéwé asal Indonésia anu dibentuk jeung dikontrak ku 88rising, diwangun ku anggota Christy Gardena, Esther Geraldine, Baila Fauri, jeung Shazfa Adesya.

## Karir 
### Kagiatan saméméh debut jeung kabentukna grup 
No Na diwangun ku anggota anu miboga latar tukang dina nari jeung nyanyi. Christy geus latihan balét profésional ti leutik, ogé nari ballroom. Dina taun 2019, manéhna ilubiung dina International Dance Asia Competition dina kategori Duo sarta meunang posisi juara katilu. Esther ngarilis rékaman kahijina dina umur 16 taun. Manéhna ogé ilubiung dina Indonesian Idol musim ka-10 sarta réngsé dina posisi ka-17. Singelna di antarana "Rarity" jeung "Keep It Hush" (bareng Dipha Barus jeung Afgan). Dina umur 13 taun, Baila ilubiung dina musim kahiji Indonesian Idol Junior sarta meunang posisi kagenep. Popularitasna terus ningkat ngaliwatan cover lagu dina Instagram jeung YouTube, ogé ngarilis singel saperti "Eye 2 Eye" jeung "3 Dots." Shazfa ngamimitian tampil bareng grup cover dance K-pop asal Australia, Dulcét jeung EUTONE, nalika keur kuliah di Unipérsitas New South Wales.

### 2025–kiwari 
Dina tanggal 29 April 2025, 88rising ngumumkeun yén maranéhna bakal ngadebutkeun grup awéwé asal Indonésia, No Na, kalayan anggota anu asalna ti Jakarta, Lombok, jeung Bali dina 2 Mei 2025. Anggota-anggota na diungkabkeun hiji-hiji ti 30 April nepi ka 1 Mei 2025. Anggota kahiji anu diwanohkeun nyaéta Esther, dituturkeun ku Christy, Baila, jeung Shaz. Ngaran grup ieu asalna tina kecap basa Indonésia “nona,” anu hartina “awéwé ngora” atawa “nona,” anu ngagambarkeun akar budaya jeung jati diri maranéhna.

Dina 2 Mei 2025, No Na ngarilis singel debutna, “Shoot.” Lagu pop anu kakeueum ku gaya R&B ieu ngahontal jutaan stream sarta ngabantu ngangkat popularitas grup. Sanggeus éta, maranéhna ogé ngarilis “Superstitious” jeung “Falling in Love.”

Dina 10 Juli 2025, No Na ngarilis extended play (EP) debutna, *Orchids (Lullabies)*. EP ieu diwangun ku opat lagu solo anu dibawakeun ku masing-masing anggota, sarta ngawengku lagu “Bleach” anu geus dirilis saméméhna. Saterusna, maranéhna ogé ngarilis sababaraha singel séjén saperti “Sad Face :(,” “The One,” jeung “Work.”

## Kagiatan séjén 
### Endorsement 
Dina Juli 2025, No Na diumumkeun jadi bagian tina Team Galaxy pikeun Samsung Indonésia, sarta jadi wajah pikeun Galaxy Z Fold7 jeung Z Flip7. Dina Agustus 2025, No Na jeung Rich Brian ilubiung dina kampanye kolaborasi antara 88rising jeung BAPE pikeun miéling ulang taun ka-10 88rising. Dina Januari 2026, No Na gawé bareng jeung Mobile Legends: Bang Bang pikeun ngarilis lagu téma pikeun M7 anu judulna “Sizzle.”

## Anggota 
* Christy Gardena
* Esther Geraldine
* Baila Fauri
* Shazfa “Shaz” Adesya

## Rujukan
Archaeplastida

**Archaeplastida** (basa Sunda: **Arképlastida**) nyaéta salasahiji kelompok gedé (supergroup) eukariota anu diwangun ku alga beureum (Rhodophyta), alga héjo, sarta tutuwuhan darat (Embryophyta) . Ciri utama tina ieu kelompok nyaéta miboga kloroplas anu dikurilingan ku dua lapis mémbran, anu asalna tina prosés *endosimbiosis* primér sareng Cyanobacteria .

## Étimologi 
Ngaran **Archaeplastida** dicandak tina basa Yunani *archaios* (ἀρχαῖος) anu hartina "kuna" atanapi "mimitian", sarta kecap *plastid* anu nujul kana organél fotosintésis . Nami ieu nujul kana téori yén kelompok ieu téh mangrupakeun katurunan munggaran anu miboga plastida langsung tina baktéri .
# **Viridiplantae:** Kelompok "tutuwuhan héjo" anu ngawengku sakumna alga héjo sarta sakuliah tutuwuhan darat anu aya di dunya .

## Rujukan
Perang 12 Poé Iran-Israél

**Perang Iran-Israél** atawa anu leuwih dipikawanoh sangkan **Perang 12 Poé** nyaéta konflik bersenjata skala badag nu lumangsung ti 13 Juni nepi ka 24 Juni 2025. Dimimitian ku serangan Israél ka pasilitas militér jeung nuklir Iran, anu ngabalukarkeun maotna ilmuwan nuklir jeung komandan militér Iran. Sawatara 610 warga Iran sarta 28 warga Israél jadi korban jiwa dina perang ieu.

## Kasang tukang 
Perang 12 Poé ieu mangrupakeun bentuk nyaan tina 45 taun perjoangan proksi anu robah jadi konfrontasi langsung. Leuwih ti 4 dékadé, Iran jeung Israél geus jadi saingan boh dina segi idéologi jeung kompetisi stratégis. Ti saprak Revolusi Islam 1979, Républik Islam Iran geus ngawangun idéntitas jeung légitimasi anu berlawanan ka Israél, ngarojong kamerdikaan Paléstina, ngarojong kelompok bersenjata saperti Hezbollah jeung Hamas, sarta sumpah jang ngahapuskeun réjim Zionis. Berlawanan ti éta, Israél ogé ngusahakeun jang nahan pangaruh régional Iran sarta ambisi nuklirna ngaliwatan operasi rahasia, pembunuhan anu terarah, jeung serangan ka asét-asét Iran sabuderen Timur Tengah.

Salila taun 2024, Iran jeung Israél kungsi silih bales serangan skala leutik, nu mana Téhran ngirimkeun misil jeung *drone* ka Israél, jeung Tel Aviv ngirimkeun jét tempur nargétkeun peluncur misil jeung pertahanan udara Iran*.*

## Rujukan
Rhodophyta

**Rhodophyta** (basa Sunda: **Rodofita**) atanapi langkung kawéntar ku nami **alga beureum** nyaéta salasahiji divisi tina Archaeplastida anu diwangun ku leuwih ti 7.000 spésiés, anu sabagian ageungna hirup di laut . Warna beureumna asalna tina pigmén aksesori anu disebut fikoératrin . Kelompok ieu mangrupakeun salasahiji garis katurunan eukariota anu pangkolotna di dunya . Dina basa Sunda, ieu organisme sering disebut alga beureum dumasar kana warna morfologina.

## Ciri Has 
Alga beureum miboga ciri-ciri biologis anu bénten pisan sareng alga héjo:
* **Pigmén:** Miboga klorofil a, nanging warnana ditutupan ku fikobiliprotéin (fikoératrin sarta fikosianin) anu ngamungkinkeun alga ieu hirup dina cai anu leuwih jero .
* **Cadangan Kadaharan:** Neundeun énergi dina wangun **aci floridéa** (floridean starch) anu diteundeun dina sitoplasma .

## Mangpaat 
Dina kahirupan sapopoé, Rhodophyta miboga nilai ékonomi anu kacida luhurna:
# **Pangan:** Jinis saperti *Eucheuma* sarta *Gracilaria* mangrupakeun bahan utama pikeun nyieun agar-agar sarta karaginan .
# **Industri:** Karaginan tina alga beureum dipaké salaku bahan pangalusan (stabilizer) dina és krim, odol, sarta kosmétik .
# **Ékosistem:** Alga koralin (coralline algae) miboga peran penting dina ngawangun sarta ngajaga struktur terumbu karang .

## Rujukan
Krisis tapel wates Thailand-Kamboja

**Krisis tapel wates Thailand-Kamboja** nyaéta kondisi katéngténgan antara Thailand jeung Kamboja sanggeus béntrokan singget nu lumangsung di tapel wates dina 28 Méi 2025, anu tuluy miparah jadi konflik bersenjata. Pacéngkédan tapel wates anu geus lumangsung sa-abad antara nagara-nagara di Asia Kidul Wétan ieu nambah parah sanggeus aya serangan rokét Kamboja ka Thailand dina 24 Juli 2025, anu tuluy diturutan ku serangan udara ti Thailand. Sawatara 48 urang tilar dunya jadi korban, sarta rébuan séjénna diungsikeun salila lima poé patempuran.

## Kasang tukang 
Thailand jeung Kamboja geus miboga sajarah pacéngkadan panjang nu pakait jeung tapel wates leuwih ti 800 kilométer. Parebutan pangakuan téritorial ieu dimimitian ku peta taun 1907, nalika Kamboja handapeun pamaréntah kolonial Perancis, anu digugat ku Thailand sangkan peta éta téh teu bener. Mahkamah Keadilan Internasional tuluy méré kadaulatan ka Kamboja di taun 1962 di aréa éta, kaasup kuil Preah Vihear, anu umurna 1000 taun, anu jadi pamicu benduna urang Thailand.

## Rujukan
Excavata

**Excavata** (basa Sunda: **Ékskavata**) nyaéta salasahiji kelompok gedé (supergroup) eukariota uniselulér anu miboga rupa-rupa wangun hirup, ti mimiti organisme anu hirup bébas di cai dugi ka parasit anu bahaya pikeun manusa . Ieu kelompok munggaran diusulkeun ku ahli biologi Thomas Cavalier-Smith dina taun 2002 dumasar kana ciri morfologi sélna .

## Étimologi 
Ngaran **Excavata** asalna tina basa Latén *excavare* anu hartina "ngali" atanapi "nyieun suak". Nami ieu nujul kana ciri has dina sélna, nyaéta ayana suak sitostoma (*feeding groove*) anu dipaké pikeun nyoco sarta néwak partikel kadaharan .

## Ciri Has 
Excavata miboga ciri biologis anu ngabédakeunana ti supergroup eukariota sanésna:
* **Suak Nyoco (Feeding Groove):** Sabagian ageung miboga struktur cekung dina sélna anu dipaké pikeun néwak baktéri .
* **Flagéla:** Umumna miboga dua atanapi langkung flagéla pikeun gerak sarta mantuan nyoco .
* **Mitokondria Unik:** Sababaraha kelompok saperti Metamonada teu miboga mitokondria normal, nanging miboga organél sésa anu disebut mitosom atanapi hidrogénosom .

## Klasifikasi sarta Évolusi 
Klasifikasi Excavata masih janten bahan sawala di antawis para ahli biologi. Sababaraha panalungtikan filogenétika nunjukkeun yén Excavata mangrupakeun kelompok anu kacida kolotna dina silsilah eukariota.

## Babandingan Kelompok Utama 
Pikeun ngabédakeun garis katurunan utama dina Excavata, tiasa ditingal tina tabel di handap ieu:

## Papasingan 
Dumasar kana sistem klasifikasi modérn, Excavata dibagi kana tilu kelompok utama:
# **Discoba:** Ngawengku Euglenozoa anu bisa fotosintésis sarta Kinetoplastida anu bisa ngabalukarkeun panyakit (saperti panyakit saré) .
# **Metamonada:** Kelompok organisme anu hirup dina lingkungan tanpa oksigén sarta mindeng janten parasit dina usus manusa .
# **Malawimonadida:** Kelompok leutik flagélata anu hirup bébas sarta dianggap salaku salah sahiji katurunan eukariota paling primitiu .

## Rujukan
Rhizaria

**Rhizaria** (basa Sunda: **Rizaria**) nyaéta salasahiji kelompok gedé (supergroup) eukariota uniselulér anu lolobana hirup di lingkungan cai, boh cai tawar boh cai laut . Ieu kelompok munggaran diusulkeun ku ahli biologi molekulér Thomas Cavalier-Smith dina taun 2002 dumasar kana hasil panalungtikan filogenétika molekulér .

## Étimologi 
Ngaran **Rhizaria** dicandak tina basa Yunani *rhiza* (ῥίζα) anu hartina "akar", nujul kana wangun pseudopodia (suku semu) anu ngaranggeum sarta nyagak jiga akar tutuwuhan . Nami ieu dipilih ku Cavalier-Smith pikeun ngagambarkeun ciri fisik anu paling dominan dina ieu kelompok .

## Ciri Has 
Rhizaria miboga ciri morfologi sarta genetik anu unik:
* **Pseudopodia Ipis:** Suku semu anu ipis pisan, mindeng disebut filopodia atanapi rétikulopodia, anu dipaké pikeun néwak dahareun sarta gerak .
* **Cangkang (Test):** Loba anggota Rhizaria, saperti Foraminifera, anu miboga cangkang keras tina kalsium karbonat, sedengkeun Radiolaria miboga cangkang tina silika .
* **Mitokondria:** Miboga mitokondria anu strukturna tubular (jiga tabung leutik) .

## Klasifikasi sarta Évolusi 
Dumasar kana panalungtikan filogenétika molekulér panganyarna, **Rhizaria** mangrupakeun bagian tina kelompok anu langkung ageung anu disebut supergroup **SAR** (singgetan tina Stramenopiles, Alveolata, sarta Rhizaria) . Sanajan sacara morfologi kacida bénténa, tilu kelompok ieu miboga kasaruaan dina struktur DNA sarta évolusi organél sélna.

## Babandingan Kelompok Utama 
Pikeun ngabédakeun tilu garis katurunan utama dina Rhizaria, tiasa ditingal tina tabel di handap ieu:

## Papasingan 
Dumasar kana klasifikasi modérn, Rhizaria dibagi kana tilu kelompok utama:
# **Cercozoa:** Kelompok amoeboid sarta flagélata anu rupa-rupa, saperti *Euglypha* .
# **Foraminifera:** Organisme laut anu penting pisan dina widang géologi margi fosilna tiasa nuduhkeun umur lapisan bumi sarta sumber minyak bumi .
# **Radiolaria:** Protista laut anu simétris sarta miboga cangkang silika anu éndah .

## Rujukan
Glaucophyta

**Glaucophyta** (basa Sunda: **Glaukofita**) nyaéta salasahiji divisi leutik tina alga cai tawar eukariotik anu asup kana kelompok Archaeplastida . Ieu alga téh kacida pentingna dina studi évolusi, margi dianggap salaku "fosil hirup" anu némbongkeun prosés awal kumaha baktéri robah janten organél kloroplas .

## Étimologi 
Ngaran **Glaucophyta** dicandak tina basa Yunani *glaukos* (γλαukός) anu hartina "biru-héjo" atanapi "abu-abu kabiruan", sarta *phyton* (φυτόν) anu hartina "tutuwuhan" . Nami ieu nujul kana warna plastidana anu unik, anu bénten sareng alga héjo atanapi alga beureum .

## Ciri Has 
Glaucophyta miboga ciri-ciri anu henteu dipiboga ku kelompok eukariota sanésna:
* **Cyanelles:** Kloroplasna disebut *cyanelles* margi masih miboga lapisan peptidoglikan di antara dua mémbranna, ciri has anu ngan aya dina Cyanobacteria .
* **Pigmén:** Miboga klorofil a sarta pigmén fikosianin anu masihan warna biru-héjo mandiri .
* **Habitat:** Sacara éksklusif ngan hirup di lingkungan cai tawar, sarta jumlahna kacida saeutikna di alam .

## Pentingna sacara Ilmiah 
Dina dunya biologi, Glaucophyta miboga peran anu kacida krusialna:
# **Bukti Endosimbiosis:** Ayana peptidoglikan dina kloroplasna janten bukti pangkuatna yén kloroplas téh asalna tina baktéri anu hirup di jero sél eukariota .
# **Modél Panalungtikan:** Genus *Cyanophora* sering dipaké salaku organisme modél pikeun nalungtik kumaha sél tutuwuhan mimiti kabentuk dina jaman purba .

## Rujukan
Chromista

**Chromista** (basa Sunda: **Kromista**) nyaéta salasahiji karajaan (kingdom) eukariota uniselulér sarta multiselulér anu sabagian ageungna hirup di cai . Ieu kelompok diwangun ku rupa-rupa organisme saperti alga coklat, diatom, sarta sababaraha jenis parasit tutuwuhan. Karajaan ieu munggaran diusulkeun ku ahli biologi Thomas Cavalier-Smith dina taun 1981 pikeun ngabédakeunana tina tutuwuhan (Plantae) sarta sato (Animalia) .

## Étimologi 
Ngaran **Chromista** asalna tina basa Yunani *chroma* (χρῶμα) anu hartina "warna" . Nami ieu dipilih margi seueur anggota kelompok ieu anu miboga kloroplas kalawan pigmén tambahan saperti klorofil c sarta fikosantin, anu masihan warna coklat, konéng, atanapi emas .

## Rujukan
Alveolata

**Alveolata** (basa Sunda: **Alvéolata**) nyaéta salasahiji kelompok gedé eukariota uniselulér anu miboga ciri has mangrupa ayana kantong mémbran leutik anu disebut **alveoli** di handapeun mémbran sélna . Ieu kelompok diwangun ku organisme anu rupa-rupa pisan, kaasup parasit sato, organisme fotosintétik laut, sarta predator uniselulér .

## Étimologi 
Ngaran **Alveolata** asalna tina basa Latén *alveolus* anu hartina "liang leutik" atanapi "kantong leutik" . Nami ieu dipilih ku Thomas Cavalier-Smith dina taun 1991 pikeun ngagambarkeun struktur mémbran anu janten ciri utama ieu kelompok .

## Ciri Has 
Alveolata miboga ciri biologis anu unik:
* **Alveoli Kortikal:** Kantong-kantong mémbran anu perenahna di handapeun mémbran plasma, fungsina pikeun ngarojong struktur sél sarta ngatur transportasi ion .
* **Mitochondria:** Miboga mitokondria anu strukturna tubular (jiga tabung) atanapi ampular .
* **Kloroplas/Plastida:** Sababaraha anggota (saperti Dinoflagelata) miboga kloroplas hasil endosimbiosis sekunder, sedengkeun kelompok Apicomplexa miboga plastida anu geus teu fungsi fotosintésis (disebut apikoplas) .

## Papasingan 
Alveolata dibagi kana tilu filum utama:
# **Ciliophora (Siliata):** Organisme anu miboga rambut geter (silia) pikeun gerak sarta néwak dahareun, conto: *Paramecium* .
# **Apicomplexa:** Kelompok parasit uniselulér anu miboga "kompléks apikal" pikeun nembus sél inang, conto: *Plasmodium* (nu nyababkeun malaria) .
# **Dinoflagellata:** Alga uniselulér laut anu miboga dua flagéla sarta cangkang tina selulosa (téka) .

## Babandingan Kelompok 
## Rujukan
Heterokonta

**Heterokonta** (basa Sunda: **Héterokonta**), anu ogé katelah ku nami **Stramenopiles**, nyaéta salah sahiji garis katurunan utama eukariota anu diwangun ku rupa-rupa organisme, ti mimiti alga raksasa (kelp) nepi ka parasit tutuwuhan . Karakteristik utama ieu kelompok nyaéta ayana dua flagéla anu béda wangunna dina hiji sél .

## Étimologi 
Ngaran **Heterokonta** asalna tina basa Yunani *heteros* (ἕτερος) anu hartina "béda" sarta *kontos* (κοντός) anu hartina "galah" atawa "flagéla" . Nami ieu nujul kana sél motil (nu bisa gerak) anu miboga dua flagéla kalawan struktur anu teu sarua .

## Ciri Has 
Heterokonta miboga ciri biologis anu unik:
* **Flagéla Héterokon:** Miboga hiji flagéla anu panjang sarta miboga "rambut" (mastigonema) jiga sikat, sarta hiji deui flagéla anu pondok tur mulus .
* **Pigmén:** Seueur anggotana anu miboga kloroplas kalawan klorofil a, c, sarta fikosantin anu méré warna coklat atawa emas .
* **Mitosom/Hidrogénosom:** Sababaraha kelompok anu hirup tanpa oksigén (anaérob) geus kaleungitan mitokondria normalna.

## Babandingan Kelompok Utama 
Dina jero infra-karajaan Heterokonta, aya rupa-rupa organisme anu béda pisan fungsina:

## Peran Ékologi 
Heterokonta miboga peran anu kacida krusialna pikeun biosfir:
# **Produsén Oksigén:** Diatom di laut ngahasilkeun sawatara badag oksigén anu urang seuseup .
# **Hama Tutuwuhan:** Sababaraha anggota Oomycota dipikawanoh salaku panyabab panyakit tutuwuhan anu parna, saperti hawar daun dina kentang .

## Rujukan
Bacillariophyceae

**Bacillariophyceae** (basa Sunda: **Basilariofisé**) nyaéta kelas pangbadagna tina alga anu katelah ku nami **Diatom** . Karakteristik anu paling utama tina ieu kelas nyaéta sélna dibungkus ku dinding sél tina silika ($SiO_2$) anu disebut *frustula*, anu miboga pola hiasan anu kacida rupa-rupa sarta simétris .

## Étimologi 
Ngaran **Bacillariophyceae** asalna tina basa Latén *bacillum* anu hartina "iteuk leutik" sarta basa Yunani *phykos* (φῦκος) anu hartina "alga" . Nami ieu nujul kana wangun umum sababaraha jenis diatom anu manjang jiga iteuk atanapi jarum .

## Ciri Biologis 
Anggota Bacillariophyceae miboga ciri anu ngabédakeunana tina alga séjénna:
* **Frustula Silika:** Dinding sélna teuas jiga kaca sarta diwangun ku dua bagian (katup) anu tumpang tindih (epiteka sarta hipoteka) .
* **Pigmén Fotosintétik:** Ngandung klorofil a, c, sarta pigmén fikosantin anu masihan warna coklat kaemasan .
* **Gerakan:** Sababaraha diatom tina kelompok Pennales tiasa gerak ngarayap dina substrat nganggo struktur anu disebut *raphe* .

## Klasifikasi 
Secara tradisional, Bacillariophyceae dibagi dumasar kana wangun simétrina:
# **Centrales (Centric):** Miboga simétri radial (buleud, jiga roda atanapi segitiga). Ilaharna hirup salaku plankton di laut.
# **Pennales (Pennate):** Miboga simétri bilateral (manjang jiga daun atanapi parahu). Seueur kapendak di cai tawar sarta miboga kamampuh pikeun gerak .

## Mangpaat Ékologi 
Bacillariophyceae miboga peran *vital* dina ranté kadaharan di laut sarta cai tawar. Salaku produsén primér, ieu kelompok ngahasilkeun sanyawa organik sarta oksigén anu diperlukeun ku organisme séjénna .

## Rujukan
Euglenid

**Euglenid** (basa Sunda: **Éuglénid**) nyaéta salasahiji kelompok protista flagélata anu paling kawéntar, kaasup kana filum Euglenozoa dina supergroup Excavata . Sabagian ageung Euglenid hirup di cai tawar, utamana di tempat anu euyeub ku bahan organik, sarta miboga ciri has mangrupa struktur sél anu fléksibel sarta bintik panon (stigma) .

## Étimologi 
Ngaran **Euglenid** asalna tina basa Yunani *eu* (εὖ) anu hartina "alus/sajati" sarta *glene* (γλήνη) anu hartina "panon" . Nami ieu nujul kana organél stigma (bintik panon) anu kacida jéntréna, anu fungsina pikeun ngarasakeun cahaya .

## Ciri Has 
Euglenid miboga ciri biologis anu mandiri:
* **Pélikel (Pellicle):** Gantina dinding sél tina selulosa, Euglenid miboga lapisan protéin di handapeun mémbran sél anu disebut pélikel. Ieu ngabalukarkeun sélna tiasa robah wangun (gerakan méataboli) .
* **Miksotrof:** Sababaraha genus saperti *Euglena* tiasa ngalakukeun fotosintésis nalika aya cahaya, nanging tiasa ogé ngahakan bahan organik nalika kaayaan poék .
* **Paramilon:** Cadangan kadaharan diteundeun dina wangun karbohidrat unik anu disebut paramilon, lain aci (pati) jiga tutuwuhan umumna .

## Klasifikasi sarta Morfologi 
Dumasar kana cara hirupna, Euglenid tiasa dibagi janten tilu kelompok utama:

## Struktur Sél 
Struktur sél Euglenid kawilang kompléks, miboga hiji atanapi dua flagéla anu kaluar tina kantong jero (reservoir), sarta vakuola kontraktil pikeun ngatur kadar cai dina jero sélna .

## Rujukan 
Oategori: biologi
Bolidomonas

**Bolidomonas** (basa Sunda: **Bolidomonas**) nyaéta salasahiji genus alga laut uniselulér leutik (pikoplanton) anu kaasup kana kelas Bolidophyceae dina infra-karajaan Heterokonta . Genus ieu kacida pentingna dina dunya biologi molekulér margi dianggap salaku baraya pangcaketna (sister group) tina Diatom (Bacillariophyceae) .

## Étimologi 
Ngaran **Bolidomonas** asalna tina basa Latén *bolis* anu hartina "meteor" atanapi "peluru", sarta basa Yunani *monas* (μονάς) anu hartina "uniselulér" atanapi "unit" .

## Rujukan
Axodine

**Axodine** (basa Sunda: **Aksodin**) nyaéta salasahiji kelompok utama eukariota dina infra-karajaan Heterokonta anu ngawengku rupa-rupa organisme, ti mimiti alga fotosintétik dugi ka predator uniselulér . Ieu kelompok diusulkeun ku Patterson dina taun 1994 pikeun ngahijikeun organisme anu miboga ciri morfologi sél anu mirup sarta ditalungtik sacara filogenétika molekulér .

## Étimologi 
Ngaran **Axodine** asalna tina gabungan kecap "axon" (poros/jarum) sarta "dino" (pusaran/flagéla). Nami ieu nujul kana ayana struktur mikrotubulus anu kaku dina jero sélna (axopodia) sarta sering miboga flagéla pikeun gerak .

## Ciri Has 
Anggota Axodine miboga sababaraha ciri biologis anu mandiri:
* **Axopodia:** Pseudopodia anu kaku sarta dirojong ku mikrotubulus, dipaké pikeun néwak baktéri atanapi protista leutik sanésna .
* **Flagéla:** Umumna miboga dua flagéla anu béda wangunna (héterokon), ciri has tina sakabéh anggota Stramenopiles .
* **Kloroplas:** Sabagian anggotana miboga kloroplas warna coklat-emas anu ngandung klorofil a sarta c .

## Papasingan 
Kelompok Axodine dibagi kana sababaraha garis katurunan utama:
# **Actinophryid:** Amoeboid anu hirup di cai tawar, kawéntar ku nami "heliozoa" margi wangunna jiga panonpoé kalawan jarum-jarum anu nyebrot kaluar .
# **Dictyochophyceae:** Alga uniselulér anu miboga rangka silika éksternal anu éndah (silicoflagellates) .
# **Pelagophyceae:** Alga laut anu hirup salaku plankton sarta miboga peran penting dina ékosistem samudra.

## Rujukan
Eustigmatophyceae

**Eustigmatophyceae** (basa Sunda: **Éustigmatofisé**) nyaéta salasahiji kelas leutik tina alga uniselulér dina infra-karajaan Heterokonta anu hirup di cai tawar, taneuh, sarta laut . Ieu kelas munggaran dipisahkeun tina Xanthophyceae dina taun 1971 dumasar kana bédana struktur sél sarta bintik panonna .

## Étimologi 
Ngaran **Eustigmatophyceae** asalna tina basa Yunani *eu* (εὖ) anu hartina "sajati/alus", *stigma* (στίγμα) anu hartina "tanda/panon", sarta *phykos* (φῦκος) anu hartina "alga" . Nami ieu nujul kana ayana bintik panon (stigma) anu kacida jéntréna dina sélna.

## Ciri Has 
Anggota Eustigmatophyceae miboga ciri biologis anu unik:
* **Bintik Panon (Stigma):** Bénten sareng alga sanésna, bintik panon dina kelas ieu perenahna di luar kloroplas, tepatna di bagian hareup sél sarta teu aya hubunganana sareng flagéla .
* **Cadangan Kadaharan:** Neundeun énergi dina wangun minyak sarta polisakarida sanésna, tapi henteu neundeun aci (pati) dina jero kloroplas .

## Klasifikasi 
Eustigmatophyceae sacara filogenétik deukeut patalina sareng kelas Chrysophyceae (alga emas). Ieu kelas dibagi kana sababaraha ordo sarta genus utama:

* **Ordo Eustigmatales:** Ngawengku sabagéan ageung anggota anu hirup di cai tawar sarta taneuh.
** *Eustigmatos*: Genus anu janten pola dasar (tipe) ieu kelas.
** *Vischeria*: Alga uniselulér anu miboga kloroplas anu ngarancabang .
* **Ordo Goniochloridales:**
** *Pseudostaurastrum*: Miboga wangun sél anu simétris sarta kaku.
* **Kelompok Industri:**
** *Nannochloropsis*: Genus laut anu kacida pentingna dina biotehnologi, dianggo salaku sumber Omega-3 (EPA) sarta bahan baku biodiesel margi kandungan lipidna anu luhur .

## Rujukan
Phaeophyceae

**Phaeophyceae** (basa Sunda: **Péofisé**), atanapi langkung kawéntar ku nami **alga coklat**, nyaéta kelas pangbadagna tina alga multiselulér dina infra-karajaan Heterokonta anu ampir sadayana hirup di lingkungan laut . Alga ieu miboga peran penting dina ékosistem basisir salaku tempat nyalindung sarta sumber kadaharan pikeun rupa-rupa organisme laut .

## Étimologi 
Ngaran **Phaeophyceae** asalna tina basa Yunani *phaios* (φαιός) anu hartina "coklat" sarta *phykos* (φῦκος) anu hartina "alga" . Nami ieu nujul kana warna talusna anu semu coklat atanapi zaitun.

## Ciri Has 
Phaeophyceae miboga ciri biologis anu ngabédakeunana tina alga sanésna:
* **Pigmén:** Warna coklatna asalna tina pigmén *karotenoid* anu disebut **fikosantin**, anu nutupan warna héjo tina klorofil a sarta c .
* **Struktur Talus:** Wangun awakna (talus) rupa-rupa pisan, ti mimiti filamén leutik dugi ka struktur kompléks anu miboga bagian mirip akar (holdfast), gagang (stipe), sarta daun (blade) .
* **Kandungan Sél:** Dinding sélna ngandung asam alginat sarta selulosa. Alginat ieu kacida pentingna pikeun industri dahareun sarta farmasi .

## Klasifikasi 
Kelas Phaeophyceae dibagi kana sababaraha ordo utama dumasar kana siklus hirupna:
# **Laminariales:** Ngawengku alga raksasa anu disebut Kelp.
# **Fucales:** Ngawengku alga basisir saperti *Fucus* sarta *Sargassum*.
# **Dictyotales:** Alga coklat anu miboga wangun talus jiga kipas.

## Mangpaat pikeun Manusa 
Alga coklat parantos lami dimangpaatkeun ku manusa, diantarana:
* **Sumber Alginat:** Dipaké salaku bahan pangentel (stabilizer) dina és krim, kosmétik, sarta tékstila .
* **Pupuk Organik:** Kusabab kandungan mineralna anu luhur, alga coklat sering dianggo pikeun pupuk di daérah basisir.
* **Bahan Kadaharan:** Sababaraha jenis saperti *Laminaria* (Kombu) sarta *Undaria* (Wakame) mangrupakeun bahan kadaharan utama di sababaraha nagara .

## Rujukan
Chrysophyceae

**Chrysophyceae** (basa Sunda: **Krisofisé**), atanapi langkung kawéntar ku nami **alga emas**, nyaéta salah sahiji kelas alga dina infra-karajaan Heterokonta anu sabagéan ageung hirup di cai tawar . Nami ieu nujul kana warna sélna anu konéng semu coklat atanapi emas jalaran ayana pigmén fikosantin dina jumlah anu seueur .

## Étimologi 
Ngaran **Chrysophyceae** asalna tina basa Yunani *chrysos* (χρυσός) anu hartina "emas" sarta *phykos* (φῦκος) anu hartina "alga" .

## Ciri Has 
Chrysophyceae miboga ciri biologis anu mandiri:
* **Pigmén:** Ngandung klorofil a sarta c, tapi warna utamana asalna tina pigmén **fikosantin** .
* **Miksotrof:** Seueur anggotana anu tiasa ngalakukeun fotosintésis sakaligus ngahakan baktéri atanapi partikel organik sanésna (miksotrof) upami cahaya panonpoé kirang .
* **Statospora:** Dina kaayaan lingkungan anu goréng, alga emas tiasa ngabentuk kista sésés (dormant) anu disebut statospora, anu dindingna diwangun ku silika .
* **Alat Gerak:** Ilaharna miboga dua flagéla anu teu sarua panjangna (héterokon) .

## Klasifikasi 
Kelas Chrysophyceae dibagi kana sababaraha ordo, di antarana:
# **Chromulinales:** Ngawengku alga emas anu uniselulér sarta miboga flagéla.
# **Hibberdiales:** Kelompok anu miboga struktur sél anu langkung spésifik.
# **Hydrurales:** Alga emas anu ngabentuk koloni jiga gelatin di walungan anu caina tiis.

## Ékologi 
Alga emas miboga peran penting salaku produsén primér dina ékosistem danau sarta cai tawar. Sanajan kitu, sababaraha jinis tiasa nyababkeun "blooming" anu ngahasilkeun bau sarta rasa anu kirang saé dina cai nginum .

## Rujukan
Raphidophyceae

**Raphidophyceae** (basa Sunda: **Rafidofisé**), atanapi kawéntar ogé ku nami **Chloromonadophyceae**, nyaéta salah sahiji kelas leutik tina alga eukariota uniselulér dina infra-karajaan Heterokonta . Ieu kelompok diwangun ku spésiés anu hirup di cai tawar sarta laut, anu miboga ciri has sélna leuleus (teu aya dinding sél anu kaku) .

## Étimologi 
Ngaran **Raphidophyceae** asalna tina basa Yunani *rhaphis* (ῥαφίς) anu hartina "jarum" sarta *phykos* (φῦκος) anu hartina "alga" . Nami ieu nujul kana ayana struktur jiga jarum anu disebut trikista atanapi mukokista dina sélna.

## Ciri Has 
Anggota Raphidophyceae miboga ciri biologis anu unik:
* **Tanpa Dinding Sél:** Sélna ngan ukur dibungkus ku mémbran plasma, antukna wangun sélna gampang robah-robah (fleksibel) .
* **Flagéla:** Miboga dua flagéla anu perenahna di bagian hareup (apikal). Hiji flagéla "tinsel" anu miboga rambut sarta hiji flagéla mulus .
* **Pigmén:** Anggota cai tawar (saperti *Gonyostomum*) miboga kloroplas warna héjo caang, sedengkeun anggota laut miboga kloroplas warna coklat-emas jalaran ayana pigmén fikosantin .
* **Trikista:** Organél leutik di handapeun mémbran anu tiasa némbakkeun lendir atanapi struktur jiga jarum nalika sélna meunang tekanan atanapi gangguan .

## Klasifikasi 
Kelas ieu dibagi dumasar kana habitatna:
# **Kelompok Cai Tawar:** Contona genus *Gonyostomum* sarta *Vacuolaria*.
# **Kelompok Laut:** Contona genus *Chattonella* sarta *Heterosigma*, anu sababaraha jenisna tiasa nyababkeun fenomena "red tide" anu bahaya pikeun lauk .

## Rujukan
Xanthophyceae

**Xanthophyceae** (basa Sunda: **Xantofisé**), atanapi kawéntar ogé ku nami **alga héjo-konéng**, nyaéta salah sahiji kelas alga dina infra-karajaan Heterokonta anu sabagéan ageung hirup di cai tawar sarta taneuh anu jemlék . Warna héjo-konéng ieu asalna tina pigmén karoténoid anu leuwih *dominan* dibandingkeun klorofil .

## Étimologi 
Ngaran **Xanthophyceae** asalna tina basa Yunani *xanthos* (ξανθός) anu hartina "konéng" sarta *phykos* (φῦκος) anu hartina "alga" .

## Ciri Has 
Xanthophyceae miboga ciri biologis anu ngabédakeunana tina alga sanésna:
* **Pigmén:** Ngandung klorofil a sarta c (kadangkala c1/c2), nanging teu miboga *fikosantin* jiga alga coklat. Pigmén tambahanana nyaéta *vaucheriaxantin* sarta *heteroxantin* .
* **Dinding Sél:** Umumna diwangun ku selulosa sarta pétin. Dina sababaraha jinis jiga *Tribonema*, dinding sélna miboga wangun jiga hurup "H" anu tumpang tindih .
* **Cadangan Kadaharan:** Neundeun énergi dina wangun minyak atanapi krisolaminarin, nanging henteu neundeun aci (pati) .
* **Wangun Awak:** Rupa-rupa pisan, ti mimiti sél tunggal (uniselulér), koloni, dugi ka filamén panjang anu teu miboga sékat sél (sifonous) jiga dina genus *Vaucheria* .

## Klasifikasi 
Kelas Xanthophyceae dibagi kana sababaraha ordo utama dumasar kana wangun awakna:
# **Vaucheriales:** Alga sifonous anu miboga filamén panjang tanpa sékat.
# **Tribonematales:** Alga filamén anu miboga sékat sarta dinding sél tipe hurup "H".
# **Botrydiales:** Alga anu wangunna jiga gelembung leutik di luhur taneuh jemlék.

## Rujukan
Synurophyceae

**Synurophyceae** (basa Sunda: **Sinurofisé**) nyaéta salah sahiji kelas alga uniselulér dina infra-karajaan Heterokonta anu ampir sadayana hirup di cai tawar . Ieu kelas munggaran dipisahkeun tina Chrysophyceae dina taun 1987 dumasar kana bédana struktur sél sarta susunan flagélana .

## Étimologi 
Ngaran **Synurophyceae** asalna tina nami genus tipe *Synura*, anu dicandak tina basa Yunani *syn* (σύν) anu hartina "babarengan" sarta *oura* (οὐρά) anu hartina "buntut" . Nami ieu nujul kana wangun koloni sababaraha spésiésna anu katingal jiga buntut anu ngahiji.

## Ciri Has 
Synurophyceae miboga ciri biologis anu kacida mandiri:
* **Sisit Silika:** Sélna dibungkus ku sisit-sisit silika ($SiO_2$) anu disusun sacara rapih sarta tumpang tindih. Wangun sisit ieu kacida kompléksna sarta sering dianggo ku para élmuwan pikeun ngabédakeun spésiésna .
* **Flagéla:** Miboga dua flagéla anu perenahna di bagian hareup. Flagélana paralel sarta miboga arah gerak anu sarua, bénten sareng alga Heterokonta sanésna .
* **Pigmén:** Ngandung klorofil a sarta c1, sarta miboga pigmén fikosantin anu masihan warna konéng-emas .
* **Tanpa Bintik Panon:** Bénten sareng *Chrysophyceae*, anggota kelas ieu umumna henteu miboga bintik panon (stigma) .

## Klasifikasi 
Kelas ieu diwangun ku dua genus anu paling kawéntar:
# **Synura:** Alga anu hirup ngabentuk *koloni* buleud anu tiasa ngojay gancang dina cai.
# **Mallomonas:** Alga uniselulér tunggal anu sélna katutupan ku sisit silika anu sering miboga jarum panjang *(spina)* pikeun nyalindung tina prédator.

## Rujukan
Cryptophyta

**Cryptophyta** (basa Sunda: **Kriptofita**), atanapi kawéntar ogé ku nami **kriptomonad**, nyaéta sakelompok alga uniselulér anu sabagéan ageung hirup di cai tawar sarta laut . Ieu organisme miboga ciri has mangrupa sél anu wangunna jiga asimétris (jiga sendok) sarta miboga saluran jero (gullet) anu dilapis ku organél némbak anu disebut éktisoma .

## Étimologi 
Ngaran **Cryptophyta** asalna tina basa Yunani *kryptos* (κρυπτός) anu hartina "nyumput" sarta *phyton* (φυτόν) anu hartina "tutuwuhan" . Nami ieu nujul kana ukuranana anu leutik sarta sipatna anu sakapeung hésé ditéwak dina conto cai.

## Ciri Has 
Cryptophyta miboga struktur sél anu kacida kompléksna:
* **Nukléomorf:** Ieu mangrupikeun sésa inti sél ti alga beureum anu hirup di jero sél kriptomonad. Ieu bukti yén Cryptophyta kawangun tina prosés éndosimbiosis sekunder .
* **Périplas:** Sélna teu miboga dinding sél selulosa, tapi dibungkus ku lapisan protéin anu disebut périplas, anu méré wangun sél anu kaku tapi fléksibel .
* **Éjéktrisoma:** Organél unik anu tiasa némbakkeun gulungan pita protéin nalika sélna kaganggu, fungsina pikeun nyingkahan prédator .
* **Pigmén:** Warna sélna rupa-rupa (héjo, coklat, beureum, atanapi biru) gumantung kana pigmén fikosianin atanapi fikoéritrin anu aya dina jero kloroplasna .

## Klasifikasi 
Filum ieu dibagi kana dua kelompok utama:
# **Cryptomonadales:** Kelompok anu miboga kloroplas pikeun fotosintésis.
# **Goniomonadales:** Kelompok anu henteu miboga kloroplas (héterotrof) sarta hirup ku cara ngahakan baktéri.

## Rujukan
Dinoflagellata

**Dinoflagellata** (basa Sunda: **Dinoflagélata**) nyaéta salasahiji *filum* tina protista uniselulér anu sabagéan ageung hirup salaku plankton di laut sarta cai tawar . Nami ieu nujul kana cara ngojayna anu muter jiga gasing, anu dirojong ku ayana dua flagéla anu béda perenahna .

## Étimologi 
Ngaran **Dinoflagellata** asalna tina basa Yunani *dinos* (δῖνος) anu hartina "muter" atanapi "pusaran", sarta basa Latén *flagellum* anu hartina "pecut" atanapi "buntut" .

## Ciri Has 
Dinoflagellata miboga sababaraha ciri biologis anu unik:
* **Flagéla:** Miboga dua flagéla; hiji flagéla transversál anu ngurilingan awakna (dina alur anu disebut cingulum) sarta hiji flagéla longitudinál anu manjang ka tukang .
* **Téka:** Seueur anggotana anu miboga "baju beusi" tina lempengan selulosa anu disebut téka .
* **Mesokarion:** Inti sélna unik margi kromosomna tetep padet sarta katingal sanajan sélna henteu nuju meulah diri .
* **Bioluminesénsi:** Sababaraha spésiés tiasa ngahasilkeun cahaya kimiawi anu éndah nalika cai laut kaganggu dina peuting .

## Dampak Ékologi 
Salian ti janten produsén primér, dinoflagellata ogé tiasa mangaruhan lingkungan:
* **Pasang Beureum (Red Tide):** Ledakan populasi (blooming) sababaraha genus saperti *Gonyaulax* tiasa ngarobah warna cai janten beureum sarta ngahasilkeun racun (neurotoxin) anu bahaya pikeun lauk sarta manusa .
* **Simbiose:** Kelompok Zooxanthellae hirup simbiose di jero jaringan terumbu karang, anu méré warna sarta énergi pikeun kamekaran karang .

## Rujukan
Chlorarachniophyta

**Chlorarachniophyta** (basa Sunda: **Klorarakniofita**) nyaéta sakelompok alga laut anu miboga ciri has mangrupa kloroplas warna héjo sarta hirup salaku bagian tina filum Cercozoa dina supergroup Rhizaria . Organisme ieu kawéntar dina dunya biologi molekulér margi miboga **nukléomorf**, nyaéta sésa inti sél alga héjo anu hirup di jero sélna .

## Étimologi 
Ngaran **Chlorarachniophyta** asalna tina basa Yunani *chloros* (χλωρός) anu hartina "héjo" sarta *arachne* (ἀράχνη) anu hartina "laba-laba" . Nami ieu nujul kana warna kloroplasna anu héjo sarta wangun sélna anu miboga pseudopodia nyagak jiga ramat laba-laba .

## Ciri Has 
Chlorarachniophyta miboga struktur sél anu kacida kompléksna:
* **Nukléomorf:** Organél unik anu perenahna di antara mémbran kloroplas, mangrupakeun bukti nyata tina endosimbiosis sekunder tina alga héjo .
* **Morfologi:** Tiasa mangrupa amoeba (uniselulér), kista, atanapi ngawangun jaringan jaring (plasmodium) .
* **Pigmén:** Miboga klorofil a sarta b, sami sareng tutuwuhan darat sarta alga héjo .

## Klasifikasi 
Ieu kelompok munggaran didéskripsikeun ku Hibberd sarta Norris dina taun 1984. Sanajan miboga kloroplas jiga tutuwuhan, dumasar kana data DNA, Chlorarachniophyta leuwih deukeut patalina sareng amoeba dina kelompok Rhizaria .

## Babandingan Genus Utama 
Pikeun ngabédakeun sababaraha genus dina kelompok ieu:

## Rujukan
Siklon Tropis Senyar

**Siklon Tropis Senyar** nyaéta angin ribut ékuatorial kakuatan badag nu mimitina tina angin tekanan handap, anu kawilang langka kajadian di latitud anu tenang saperti Selat Malaka jeung sabudeureunna. November 2025, Siklon Senyar narajang wilayah Selat Malaka anu tuluy mawa hujan badag anu ngabalukarkeun caah di wewengkon anu lega, kaasup bagéan wewengkon Indonésia, Malaysia, jeung Thailand.

## Perkembangan 
Siklon Senyar dimimitian tina Bibit Siklon 95B di Selat Malaka, bagéan wétan Acéh, anu tuluy ngagedéan. Tanggal 26 Nopémber 2025, hasil pantauan Badan Météorologi, Klimatologi, dan Géofisika nunjukkeun yén siklon ieu maju ka belah kulon ngadeukeutan ka wewengkon darat Acéh sagancang 10 km/jam. Pergerakan ieu bisa ngabalukarkeun hujan badag nepi ékstrém dibarengan ku angin ribut di wewengkon sabudeurenna.

## Rujukan
Pencemaran Radioaktif Cikandé

**Pencemaran Radioaktif Cikandé** mangrupakeun kajadian kontaminasi bahan radioaktif Cesium-137 (Cs-137) anu dipanggihan di Kawasan Industri Modérn Cikandé, Kabupaten Sérang, Banten. Pendakan ieu mimiti meunang perhatian ti saprak otoritas Amérika Serikat manggih zat radioaktif dina udang jeung cengkéh anu dikirim ti Indonésia.

## Kronologi 
Sanggeus dilaksanakeun panalungtikan ngeunaan sumber cemaran radiasi, pamaréntah anu kaasup Kementerian Lingkungan Hidup dibarengan ku Badan Pengawas Tenaga Nuklir (Bapeten), Badan Riset dan Inovasi Nasional (BRIN), jeung Gegana Polri, kanyahoan yén radiasi téh asalna ti pabrik peleburan logam PT Metal Technology (PMT). Saloba 22 perusahaan di kawasan industri Cikandé kadétéksi miboga tapak Cesium-137, sarta aya 10 titik kontaminasi di lapak rongsokan sarta taneuh kosong.

Salaku usaha antisipasi, dilaksanakeun dekontaminasi di 33 lokasi anu tujuanna pikeun mastikeun yén zat radioaktif téh geus teu mencemari lingkungan jeung masarakat.

## Rujukan