Manokwari

**Manokwari** nyaéta ibu kota Provinsi Papua Kulon anu aya di Kabupatén Manokwari. Ieu kota téh mangrupa salah sahiji tempat nu loba sajarahna pikeun masarakat Kristen Protestan. Dina 5 Pébruari taun 1855 aya dua urang *penginjil* nu datang ka Pulo Mansinam. Éta penginjil téh datang sangkan nyebarkeun agama Kristen Protestan ka suku-suku nu loba kajadian-kajadian, contona gelut. 

Kota ieu ogé ngabogaan kaéndahan alam, kaasup psisisr pantai éndah, tutuwuhan nu rimbun, nu mangurpa daya tarik pikeun wisatawan ngadatangan wewengkon ieu.

## Sacara Géografis 
Sacara Gégografis, ieu wewengkon téh miboga topografi ku ayana lembah, dataran handap, ogé pagunungan. Lega na Manokwari nyaéta 125,46 km² jeung ogé populssi masarakatna kurang leuwih 106.672 jiwa (2019). Di dieu aya ogé sebaran masarakat na kana 52 jiwa/km². Sacara géografis wawatesan wilayah ti mimiti di kalér aya Saamudra Pasifik, di wétan aya Kabupatén Teluk Wondama, di kidul aya Kabupatén Teluk Bintuni, jeung di kulon aya Kabupatén Sorong Kidul. 

Masarakat nu nyicingan wewengkon basisir jeung pulo miboga mata pencaharian kana lauk atanapi jadi pamayang. Nu di padalaman deukeut kana walungan ranca, situ jeung lebak ogé di suku gunung miboga mata pencaharian nu umumna moro jeung ngumpulkeun hasil ti leuweung. Aya nu cicing di dataran luhur biasana ngebon jeung nernak sato.

Kelompok pribumi di Papua diwangun ku 193 suku kalawan 193 basa anu béda. Suku nu aya di Manokwari nyaéta suku Arfak.Kabudayaan suku Arfak tina segi gaya hirup, suku Arfak mangrupa suku anu reueus kana jati diri sukuna. Nalika urang Arfak kaluar ti wewengkonna, maranéhna teu weléh ngaku-ngaku anggota suku Arfak gedé, pakarang suku Arfak jeung opat suku anakna sarua, nyaéta panah jeung parang. Parang jeung panah mangrupa salah sahiji  pakakas lengkep pikeun Suku Arfak.

## Sajarah Manokwari 
Manokwari munggaran kapanggih ku urang Éropa dina 1828, nalika hiji penjelajah Walanda ngaranna Jan Carstenszoon badarat di wewengkon ieu. Anjeunna méré ngaran teluk "Cabo Tormentoso" nu hartina "Tanjung dahsyat". Taun 1898, mubaligh Walanda, Hermanus Hubrecht, ngadegkeun pos misi di Manokwari. ina tanggal 8 Nopémber 1898, diparengan ku adegkeunna pos pamaréntahan munggaran di Manokwari, ku Pamaréntah Hindia Walanda, nalika Residen Ternate, Dr. D. W. Horst Gubernur Jenderal Hindia Walanda ngaresmikeun Mr. L. A. Van Oosterzee dina Salasa 8 Nopémber 1898.

Dina awal abad ka-20, Manokwari jadi bagian ti Hindia Walanda. Wewengkon ieu penting lantaran posisina strategis di basisir kalér Papua Kulon. Dina mangsa kolonialisme, Walanda ngawangun infrastruktur di Manokwari, kaasup palabuhan, sakola jeung gereja.

Sanggeus Proklamasi kamerdékaan Indonésia taun 1945, perjuangan pikeun ngahijikeun Papua Kulon kana wilayah Indonésia dimimitian.Taun 1949, sanggeus Konferensi Meja Bundar (KMB), Walanda sapuk pikeun masrahkeun kakawasaan Papua Kulon ka Indonésia, sanajan pamaréntahan Papua Barat tacan otonom sapinuhna.

Dina 15 Agustus 1962, Walanda nyerahkeun Manokwari ka Indonésia luyu jeung Perjanjian New York. Ieu mangrupikeun léngkah munggaran pikeun ngahijikeun Papua Kulon kana wilayah Indonésia. Taun 1963, Indonésia ngawasa pinuh ku Papua Kulon.

Taun 2003, Propinsi Papua Barat diadegkeun, kalawan ibukota Manokwari. Ieu léngkah penting pikeun méré otonomi gedé ka masarakat Papua Barat. Ti saprak éta, Manokwari mekar salaku puseur administrasi, ékonomi jeung budaya di Papua Kulon. Kota ieu ogé ngabogaan kaéndahan alam stunning, kaasup pantai geulis tur rainforest padet, nu mangrupa daya tarik pikeun wisatawan ngadatangan wewengkon ieu.

## Adat jeung Kasenian 
* Tari Tumbu Tanah Tari Tumbu Tanah atawa Tari Tumbu Tana nyaéta tarian tradisional khas masarakat Arfak anu cicing di Manokwari. Tari ieu dipirig ku puisi anu nyaritakeun ngeunaan tatangkalan, cara ngebon, sajarah suku Arfak, ti ​​mimiti kayakinan nepi ka perang anu geus kajadian.
* Tari Magasa   Tari Magasa mineng disebut tari oray nujul kana formasi jeung wangun tari anu ngabengkokkeun awak kawas oray kalayan gerakan-gerakan nuturkeun puisi lagu anu ditembangkeun. Tari Magasa dilaksanakeun ngan dina upacara kawinan, saméméh usum panén, sarta nalika ngabagéakeun tamu penting.
* Tari Buah Merah   Tari Buah Merah ngan dipintonkeun ku nonoman Arfak. Tari ieu ngagambarkeun kaéndahan ahéng Papua nu kudu ditangtayungan jeung dilestarikan. Jeung bisa disebutkeun yén maranéhna mah ahli ubar tradisional di wewengkon Pagunungan Arfak jeung Rumah Adat Suku Arfak disebut Rumah Adat Lgkojei.

## Referensi