open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Manila (kota)

**Manila** atawa **Kota Manila** nyaéta ibu kota nagara Filipina sakaligus kota kadua  pang padatna di éta nagara saenggeus Kota Quezon. Catetan sensus dina taun 2020 ngungkabkeun yén jumlah penduduk anu nyicingan Manila nepi ka 1.846.513 jalma. Ieu kota lokasina aya di Pulau Luzoan, deukeut basisir wétan Teluk Manila. Tingkat kapadatan di ieu wewengkon nepi ka 43.611,5 jalma/km². Manila kaasupna kana salah sahiji kota kalawan kapadatan penduduk pang tinggina di dunya.

## Rujukan
Basa Tagalog

jmpl|Basa Tagalog
**Basa Tagalog** nyaéta basa anu loba dipaké di Pilipina. Ieu basa masih kénéh aya hubungan kulawarga jeung basa di Indonésia (Kalimantan jeung Gorontalo - Sulawesi Kalér, utamana basa Mongondow) jeung Malaysia (Sabah). Basa Tagalog ieu abus kana kulawarga basa Austronésia, babarengan jeung basa Maori, Indonésia, Malayu, Hawaii, jeung basa suku di Taiwan . Kasaruaan jeung basa Indonésia téh aya dina lobana sasaruaan kosa kata saperti anak, mahal, murah, kambing, ako, ikaw, jeung réa-réa deui.

## Jumlah panyatur 
Tagalog téh salah sahiji dialék tina basa resmi nagara Pilipina. Basa ieu dipaké salaku basa indung ku kira-kira 21 juta jelema, jeung sakitar 50 juta deui maké éta basa minangka basa kadua. Kusabab jumlah panyaturna kacida lobana, loba urang Indonésia nyangka yén Tagalog téh basa resmi. Panyatur asli basa Tagalog lolobana cicing di sababaraha propinsi kawas Bulacan, Bataan, Aurora, Batangas, Cavite, Laguna, Metro Manila, Nueva Ecija, Quezon, jeung Rizal. Salian ti éta, di luar Pulo Luzon, basa Tagalog ogé dipaké di Kapuloan Lubang, Marinduque, jeung bagian kalér jeung wétan Pulo Mindoro.

## Rujukan
Lana Del Rey

**Elizabeth Woolridge Grant** (lahir 21 Juni 1985), dikenal secara profesional sebagai **Lana Del Rey**, adalah seorang penyanyi dan penulis lagu berkebangsaan Amerika Serikat. Musiknya telah ditandai oleh para kritikus karena gaya kualitas sinematiknya, keasyikan musik dengan tema-tema dari romansa tragis, kemewahan, dan melankolis. Referensi musiknya berasal dari budaya pop, terutama yang berkaitan dengan Amerika Serikat pada tahun 1950-an dan 1960-an.

Dibesarkan di Upstate New York, Lana Del Rey pindah ke Kota New York pada tahun 2005 untuk mengejar karier musiknya. Mengikuti beberapa proyek di bawah album studio debutnya dan album yang tidak dirilis berjudul *Sirens*, terobosan Lana Del Rey datang setelah kesuksesan viral atas single-nya yang berjudul "Video Games" pada tahun 2011. Dia kemudian dikontrak oleh Interscope dan Polydor pada tahun berikutnya. Album debutnya di bawah naungan perusahaan rekaman yang berjudul *Born to Die* (2012) mendapat kesuksesan internasional dan memperoleh single sepuluh-besar pertamanya di *Billboard* Hot 100 dengan remix dari Cedric Gervais untuk lagu "Summertime Sadness". Sejak saat itu, Lana Del Rey telah merilis album nomor-satu di *Billboard* 200 AS yang berjudul *Ultraviolence* (2014) dan *Lust for Life* (2017), bersama dengan album sepuluh besar yang berjudul *Paradise* (2012) dan *Honeymoon* (2015). Dia telah menerima nominasi sebagai Grammy Award for Best Pop Vocal Album untuk album *Paradise* dan *Lust for Life*.

Lana Del Rey telah berkontribusi di berbagai lagu latar untuk film, paling dikenal dengan "Young and Beautiful" dalam *The Great Gatsby* (2013) dan *Big Eyes* untuk film *Big Eyes* (2014), yang membuatnya mendapatkan sebuah nominasi Grammy dan Golden Globe, masing-masing. Lana Del Rey berperan di film musikal berjudul *Tropico* (2013) dan di film pendek yang termasuk video musik lagunya seperti *Ride* (2012), *National Anthem* (2012), dan *Freak* (2015), yang mana semuanya dia tulis sendiri.

Per tahun 2018, Del Rey telah menjual lebih dari 15 juta album di seluruh dunia.
Walungan Irawadi

**Walungan Irawadi** atawa **Ciirawadi** (Basa Myanmar: ဧရာဝတီမ္ရစ္, dilaténkeun jadi **Ayeyarwady**) mangrupa walungan pangpanjangna (2.170&nbsp;km) nu ngalir ngaliwatan Myanmar. Ieu walungan mangrupa patempatan nu pangdipikabutuhna di Myanmar, dina pasualan dagang (jalur walungan), jeung ngawengku Daérah Aliran Walungan aya kana 411.000&nbsp;km².

## Tutumbu kaluar 
* Irrawaddy Flotilla Company 
* NASA Earth Observatory
Musieum Pagadéan

**Musieum Pagadéan** nyaéta salah sahiji musieum anu aya di Kota Sukabumi, Jawa Kulon. Musieum ieu maparkeun sajarah jeung koléksi ngeunaan Pagadéan ti awal diadegkeun di taun 1901. Musieum ieu jadi musieum hiji-hijina anu ngoléksi rupi-rupi sajarah jeung aktipitas gadé di Indonésia.

## Sajarah 
Dina mangsa pamaréntahan Hindia-Walanda, diadegkeun Bank van Leening di Sukabumi, anu mangrupa cabang Bank van Leening di Walanda. Bank ieu diadegkeun keur ngabantu para pagawé kebon di Sukabumi keur nginjeum duit ku cara ngagadékeun barang.

Dina tanggal 1 April 2010, Diréktur Utama Pagadéan, ngaresmikeun wangunan ieu jadi Musieum Pagadéan. Musieum Pagadéan dirénovasi jeung dirévitalisasi di taun 2019, terus diresmikeun deui jadi ¨The New Museum Pegadaian". Peresmian Musieum Pagadéan ieu dihadiran ku Wakil Walikota Sukabumi jeung Komisaris Utama PT Pegadaian.

## Eusi jeung Koléksi 
Musieum Pagadéan ngabogaan tilu ruangan kalawan rupi-rupi koleksi, utamana anu pakait dina sajarah aktipitas gadé di Indonésia. Koléksi saperti nota gadé, sapéda dinas, jeung bende atawa goong keur ngabéwarakeun kagiatan lélang di balai warga. Salian ti éta aya ogé alat-alat anu biasa dipaké keur aktipitas gadé di dieu. Koléksi nu aya di Musieum Pagadéan teu ngan sakur ti Pagadéan Sukabumi, aya ogé barang bersejarah lainna ti Pagadéan Jawa Kulon atawa Jawa Tengah.

Di ruang lainna, aya infografis badag anu ngajelaskeun sajarah Pagadéan ti mangsa Hindia-Walanda nepi ka ayeuna jadi BUMN. Sanggeus ayana rénovasi jeung révitalisasi musieum, Musieum Pagadéan ngabogaan layar interaktif dina témbok ¨The Golden Journey", anu midangkeun sajarah Pagadéan anu lengkep.

## Rujukan
Musieum Perbendaharaan

jmpl|Tampak hareup Musieum Perbendaharaan.
**Musieum Perbendaharaan** nyaéta Musieum anu perenahna di lingkungan Kantor Wilayah Direktorat Jenderal Perbendaharaan, Kementerian Keuangan Republik Indonesia. Pangwangunan musieum ieu dilaksanakeun salila sataun jeung diréngsékeun dina 21 Nopémber 2015. Peresmian sarta dibukana musieum pikeun umum lumangsung dina 26 Séptémber 2017. Lokasi musieum téh tempatna di Gedong Dwi Warna, anu saméméhna dipaké pikeun pangambilan dana pensiun pagawé di sakuliah Indonesia ti taun 1938. Gedong ieu ogé kungsi jadi tempat Sekretariat Konférénsi Asia-Afrika kahiji taun 1955 sarta engkéna dipaké pikeun kantor pusat pensiun pagawé jeung Kantor Wilayah Direktorat Jenderal Perbendaharaan Jawa Barat.

Musieum Perbendaharaan mangrupikeun tempat palestarian sareng pamekaran élmu ngeunaan sejarah keuangan di Indonesia. Musieum ieu diadegkeun pikeun nunjukkeun évolusi sistem fiskal nagara ti jaman kolonial dugi ka ayeuna, kalebet rupa-rupa kebijakan perbendaharaan sareng dokumén sajarah nu patali jeung sistem keuangan. Musieum ieu perenahna di Bandung, salah sahiji kota penting dina perkembangan administrasi keuangan di Indonesia. Kalayan tujuan edukatif, tempat ieu nyayogikeun koleksi dokumén, artefak, sarta téhnologi nu dipaké dina manajemén keuangan nagara. Pangunjung tiasa ningali evolusi sistem fiskal, peran para tokoh dina sektor perbendaharaan, sareng kontribusi strategis dina pamekaran ekonomi nasional. Salaku bagian tina inisiatif palestarian sajarah keuangan, Musieum Perbendaharaan Bandung ogé ngadukung kajian akademis sarta edukasi ku cara ngadokumentasikeun dokumén penting sareng nyayogikeun inpormasi ka publik. Musieum ieu mangrupa tempat penting pikeun nalungtik sakabéh aspek administrasi keuangan nagara.

## Reperensi
Musieum Uang Sumatera

**Musieum Uang Sumatera** (id:'''''') nyaéta musieum uang pang mimitina di Sumatera anu lokasina aya di Kota Médan. Ieu musieum diadeugkeun taun 2017 hususna kanggo koléksi uang di Indonésia anu boga nilai sajarah sarta banda-banda anu penting.

## Ringkesan 
Musieum Uang Sumatera didirikeun ku Saparudin Barus salaku koléktor uang di Indonésia. Diresmikeunana dina 2 Mei 2017. Wangunan ieu musieum alamatna nyaéta di Gedung Juang 45 Sumatera Kalér, Jalan Pemuda No. 17, Kel. AUR, Kec. Médan Maimun.

## Rujukan 
## Pranala luar 
*
Musieum Bank Rakyat Indonesia

**Musieum Bank Rakyat Indonesia** (**Musieum BRI**) téh nyaéta musieum anu perenahna di Purwokerto, Kabupatén Banyumas, Jawa Tengah, Indonésia. Musieum ieu diadegkeun salaku panghormatan ka para pangadeg Bank Rakyat Indonesia (BRI) sarta janten tempat pelestarian rupa-rupa benda peninggalan nu patali jeung kagiatan operasional bank.
jmpl|tampak hareup wangunan Musieum Bank Rakyat Indonesia
Koleksi Musieum BRI ngawengku dokumén, alat, jeung potret nu nunjukkeun perkembangan perbankan di Indonesia ti jaman kolonial Belanda, pendudukan Jepang, kamerdékaan Indonesia, nepi ka jaman kiwari. Musieum ieu dibuka ti Minggu nepi ka Kemis, sarta pangunjung bisa datang haratis.

## Reperensi
Stegosaurus

**Stegosaurus** (lit.  'kadal hateup') nyaéta genus herbivora, suku opat, dinosaurus lapis baja ti Ahir Jurassik, dicirikeun ku lempengan tegak anu ngawangun langlayangan di sapanjang tonggong sareng paku dina buntutna. Fosil genus geus kapanggih di Amérika Serikat bagian kulon jeung di Portugal, dimana aranjeunna kapanggih dina Kimmeridgian- nepi ka lapisan umur Tithonian, dating mun antara 155 jeung 145 juta taun ka tukang.
Musieum Tsunami Acéh

jmpl|Musieum Tsunami Acéh
**Musieum Tsunami Acéh** nyaéta musieum anu aya di Banda Acéh ieu dirancang pikeun jadi monumen simbolis pikeun nginget kajadian gempa jeung tsunami Samudra Hindia taun 2004. Salian ti éta, musieum ieu ogé boga fungsi minangka puseur atikan ngeunaan bencana sarta tempat évakuasi darurat lamun aya tsunami deui. Musieum ieu diresmikeun ku Présidén Susilo Bambang Yudhoyono dina taun 2009, sarta mimiti dibuka pikeun umum dina taun 2011.

## Rarancang jeung struktur 
Musieum Tsunami anu perenahna di Banda Acéh dirancang ku arsiték asal Bandung, Jawa Kulon, Ridwan Kamil. Rarancang ieu hasil tina kompetisi internasional taun 2007 pikeun nginget musibah tsunami 2004, bari ogé ngajarkeun ngeunaan bencana alam, pentingna mitigasi, sarta kesiapan dina nyanghareupan bencana. Rarancang musieum ieu ngagunakeun konsép *rumoh Acéh*, lokasina di tempat anu luhur pikeun jalur évakuasi, sarta dumasar kana nilai-nilai Islam, kabudayaan lokal, jeung gambaran abstrak tina tsunami. Wangunan ieu mibanda opat lanté jeung lega 2.500 m², kalayan témbok anu ngagulung sarta dihias ku rélief géometris.

## Koléksi 
jmpl|Koléksi musieum
Pameran di musieum ieu nyangking simulasi éléktronik ngeunaan kajadian gempa jeung tsunami Samudra Hindia taun 2004, sarta nembongkeun rupa-rupa foto korban jeung carita ti jalma-jalma anu salamet tina musibah éta. Sajaba ti éta, aya ogé diorama anu ngagambarkeun kajadian tsunami dina tanggal 26 Désémber 2004, jeung sababaraha barang anu kapanggih atawa kabawa ku gelombang tsunami di Acéh ogé dipajang di ditu.

Musieum Tsunami nyimpen kira-kira 6.038 koleksi anu kagolongkeun kana sababaraha jinis, di antarana koléksi étnografika, arkéologika, biologika, téknologika, keramonologika, seni rupa, numismatika jeung héraldika, géologika, filologika, ogé koléksi nu patali jeung sajarah jeung audio visual.
jmpl|Lorong *"The light of God"*
Sakabéh koléksi ieu henteu dipajang sakaligus. Sababaraha di antarana dipintonkeun dina paméran temporér, jadi pengunjung bisa datang deui pikeun ningali koléksi séjén. Pengelola musieum ogé rutin ngalakukeun rotasi koléksi unggal genep bulan sakali. Dina hiji paméran, biasana aya sakitar 1.300 koléksi anu disebar dina tilu lokasi: Rumah Acéh, paméran temporér, jeung rohangan paméran tetep.

## Lokasi jeung operasional 
Musieum Tsunami Acéh perenahna di Jalan Sultan Iskandar Muda No 3, Gampongan Sukaramai, Kecamatan Baiturrahman, Banda Acéh. Posisina teu jauh ti Masjid Baiturrahman, kira-kira 11 menit upama leumpang jeung 1 menit maké motor jeung pagigir-gigir di Komplék Makam Belanda (Kerkhof).

Pikeun abus Museum Tsunami Acéh aya biaya anu jadi  Pendapat Asli Daerah (PAD). Harga tiket keur budak, pelajar, jeung mahasiswa Rp3.000, Rp5.000 pikeun umum jeung dewasa, jeung Rp15.000 pikeun turis mancanegara/asing. Musieum beroperasi unggal poé (iwal Jumaah) dimimitian ti jam 09.00-16.00 WIB.

## Rujukan
ᮞᮥᮔ᮪ᮓ

**ᮞᮥᮔ᮪ᮓ**ᮘᮞ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ￼
## ᮆᮞ᮪ᮔᮊ᮪
ᮇᮀ ᮃᮘ᮪ᮓᮤ ᮜᮙᮧ ᮓᮦᮮᮥ ᮉᮊᮧ ᮆᮞᮦ ᮗᮘᮥᮄ ᮎᮄᮥ ᮆᮁᮜᮦ ᮞᮑᮡᮦᮜᮤ ᮔᮥᮄ ᮊᮔᮦᮨᮏᮥᮒᮨᮏ᮪ ᮕᮏᮓᮨ ᮏᮓᮥ ᮊᮆᮁᮜᮄᮀ ᮕᮇᮊ᮪ᮙᮥ ᮑᮥᮕᮨᮕᮨ ᮓᮘᮥᮒᮦ ᮒᮊᮣᮦᮓᮨ ᮒᮧᮊᮣᮓᮨ ᮜᮙᮥ ᮊᮏᮥᮜᮀ ᮘᮋᮥ ᮐᮤᮊᮞ᮪ᮜᮥᮋ᮪ ᮑᮥᮔᮤᮋᮣᮧᮑᮦ ᮜᮐᮛᮥ ᮖᮊᮨ ᮗ᮪ᮜᮦᮑᮨ ᮏᮥᮜᮦᮓᮥ ᮜᮐᮥ ᮗᮅᮀᮔ ᮞᮐᮥ ᮛᮟᮜᮧ ᮑᮕᮑᮨ ᮖᮓᮩ ᮓᮚᮥ ᮚ᮪ᮒᮥᮕᮨ ᮓᮑᮝᮥ ᮟᮒᮖᮦ ᮔᮦᮊᮣᮧ ᮕᮐᮥ ᮔᮤᮜᮥᮏᮋᮨ ᮏᮎᮥᮙ᮪

-----------------------------------ᮘᮞ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ

jmpl

ᮇᮀ ᮃᮘ᮪ᮓᮤ ᮜᮙᮧ ᮓᮦᮮᮥ ᮉᮊᮧ ᮆᮞᮦ ᮗᮘᮥᮄ ᮎᮄᮥ ᮆᮁᮜᮦ ᮞᮑᮡᮦᮜᮤ ᮔᮥᮄ ᮊᮔᮦᮨᮏᮥᮒᮨᮏ᮪ ᮕᮏᮓᮨ ᮏᮓᮥ ᮊᮆᮁᮜᮄᮀ ᮕᮇᮊ᮪ᮙᮥ ᮑᮥᮕᮨᮕᮨ ᮓᮘᮥᮒᮦ ᮒᮊᮣᮦᮓᮨ ᮒᮧᮊᮣᮓᮨ ᮜᮙᮥ ᮊᮏᮥᮜᮀ ᮘᮋᮥ ᮐᮤᮊᮞ᮪ᮜᮥᮋ᮪ ᮑᮥᮔᮤᮋᮣᮧᮑᮦ ᮜᮐᮛᮥ ᮖᮊᮨ ᮗ᮪ᮜᮦᮑᮨ ᮏᮥᮜᮦᮓᮥ ᮜᮐᮥ ᮗᮅᮀᮔ ᮞᮐᮥ ᮛᮟᮜᮧ ᮑᮕᮑᮨ ᮖᮓᮩ ᮓᮚᮥ ᮚ᮪ᮒᮥᮕᮨ ᮓᮑᮝᮥ ᮟᮒᮖᮦ ᮔᮦᮊᮣᮧ ᮕᮐᮥ ᮔᮤᮜᮥᮏᮋᮨ ᮏᮎᮥᮙ᮪
Sunda ABA Gja
```abl
Unicode chart
```

\mathbf㏂ 

ᮇᮀ ᮃᮘ᮪ᮓᮤ ᮜᮙᮧ ᮓᮦᮮᮥ ᮉᮊᮧ ᮆᮞᮦ ᮗᮘᮥᮄ ᮎᮄᮥ ᮆᮁᮜᮦ ᮞᮑᮡᮦᮜᮤ ᮔᮥᮄ ᮊᮔᮦᮨᮏᮥᮒᮨᮏ᮪ ᮕᮏᮓᮨ ᮏᮓᮥ ᮊᮆᮁᮜᮄᮀ ᮕᮇᮊ᮪ᮙᮥ ᮑᮥᮕᮨᮕᮨ ᮓᮘᮥᮒᮦ ᮒᮊᮣᮦᮓᮨ ᮒᮧᮊᮣᮓᮨ ᮜᮙᮥ ᮊᮏᮥᮜᮀ ᮘᮋᮥ ᮐᮤᮊᮞ᮪ᮜᮥᮋ᮪ ᮑᮥᮔᮤᮋᮣᮧᮑᮦ ᮜᮐᮛᮥ ᮖᮊᮨ ᮗ᮪ᮜᮦᮑᮨ ᮏᮥᮜᮦᮓᮥ ᮜᮐᮥ ᮗᮅᮀᮔ ᮞᮐᮥ ᮛᮟᮜᮧ ᮑᮕᮑᮨ ᮖᮓᮩ ᮓᮚᮥ ᮚ᮪ᮒᮥᮕᮨ ᮓᮑᮝᮥ ᮟᮒᮖᮦ ᮔᮦᮊᮣᮧ ᮕᮐᮥ ᮔᮤᮜᮥᮏᮋᮨ ᮏᮎᮥᮙ᮪

Gambar:AksaraSunda-Vokalisasi.png|ᮇᮀ ᮃᮘ᮪ᮓᮤ ᮜᮙᮧ ᮓᮦᮮᮥ ᮉᮊᮧ ᮆᮞᮦ ᮗᮘᮥᮄ ᮎᮄᮥ ᮆᮁᮜᮦ ᮞᮑᮡᮦᮜᮤ ᮔᮥᮄ ᮊᮔᮦᮨᮏᮥᮒᮨᮏ᮪ ᮕᮏᮓᮨ ᮏᮓᮥ ᮊᮆᮁᮜᮄᮀ ᮕᮇᮊ᮪ᮙᮥ ᮑᮥᮕᮨᮕᮨ ᮓᮘᮥᮒᮦ ᮒᮊᮣᮦᮓᮨ ᮒᮧᮊᮣᮓᮨ ᮜᮙᮥ ᮊᮏᮥᮜᮀ ᮘᮋᮥ ᮐᮤᮊᮞ᮪ᮜᮥᮋ᮪ ᮑᮥᮔᮤᮋᮣᮧᮑᮦ ᮜᮐᮛᮥ ᮖᮊᮨ ᮗ᮪ᮜᮦᮑᮨ ᮏᮥᮜᮦᮓᮥ ᮜᮐᮥ ᮗᮅᮀᮔ ᮞᮐᮥ ᮛᮟᮜᮧ ᮑᮕᮑᮨ ᮖᮓᮩ ᮓᮚᮥ ᮚ᮪ᮒᮥᮕᮨ ᮓᮑᮝᮥ ᮟᮒᮖᮦ ᮔᮦᮊᮣᮧ ᮕᮐᮥ ᮔᮤᮜᮥᮏᮋᮨ ᮏᮎᮥᮙ᮪
Gambar:AksaraSunda-Angka.png|ᮇᮀ ᮃᮘ᮪ᮓᮤ ᮜᮙᮧ ᮓᮦᮮᮥ ᮉᮊᮧ ᮆᮞᮦ ᮗᮘᮥᮄ ᮎᮄᮥ ᮆᮁᮜᮦ ᮞᮑᮡᮦᮜᮤ ᮔᮥᮄ ᮊᮔᮦᮨᮏᮥᮒᮨᮏ᮪ ᮕᮏᮓᮨ ᮏᮓᮥ ᮊᮆᮁᮜᮄᮀ ᮕᮇᮊ᮪ᮙᮥ ᮑᮥᮕᮨᮕᮨ ᮓᮘᮥᮒᮦ ᮒᮊᮣᮦᮓᮨ ᮒᮧᮊᮣᮓᮨ ᮜᮙᮥ ᮊᮏᮥᮜᮀ ᮘᮋᮥ ᮐᮤᮊᮞ᮪ᮜᮥᮋ᮪ ᮑᮥᮔᮤᮋᮣᮧᮑᮦ ᮜᮐᮛᮥ ᮖᮊᮨ ᮗ᮪ᮜᮦᮑᮨ ᮏᮥᮜᮦᮓᮥ ᮜᮐᮥ ᮗᮅᮀᮔ ᮞᮐᮥ ᮛᮟᮜᮧ ᮑᮕᮑᮨ ᮖᮓᮩ ᮓᮚᮥ ᮚ᮪ᮒᮥᮕᮨ ᮓᮑᮝᮥ ᮟᮒᮖᮦ ᮔᮦᮊᮣᮧ ᮕᮐᮥ ᮔᮤᮜᮥᮏᮋᮨ ᮏᮎᮥᮙ᮪
Gambar:AksaraSunda-Ngalagena.png|ᮇᮀ ᮃᮘ᮪ᮓᮤ ᮜᮙᮧ ᮓᮦᮮᮥ ᮉᮊᮧ ᮆᮞᮦ ᮗᮘᮥᮄ ᮎᮄᮥ ᮆᮁᮜᮦ ᮞᮑᮡᮦᮜᮤ ᮔᮥᮄ ᮊᮔᮦᮨᮏᮥᮒᮨᮏ᮪ ᮕᮏᮓᮨ ᮏᮓᮥ ᮊᮆᮁᮜᮄᮀ ᮕᮇᮊ᮪ᮙᮥ ᮑᮥᮕᮨᮕᮨ ᮓᮘᮥᮒᮦ ᮒᮊᮣᮦᮓᮨ ᮒᮧᮊᮣᮓᮨ ᮜᮙᮥ ᮊᮏᮥᮜᮀ ᮘᮋᮥ ᮐᮤᮊᮞ᮪ᮜᮥᮋ᮪ ᮑᮥᮔᮤᮋᮣᮧᮑᮦ ᮜᮐᮛᮥ ᮖᮊᮨ ᮗ᮪ᮜᮦᮑᮨ ᮏᮥᮜᮦᮓᮥ ᮜᮐᮥ ᮗᮅᮀᮔ ᮞᮐᮥ ᮛᮟᮜᮧ ᮑᮕᮑᮨ ᮖᮓᮩ ᮓᮚᮥ ᮚ᮪ᮒᮥᮕᮨ ᮓᮑᮝᮥ ᮟᮒᮖᮦ ᮔᮦᮊᮣᮧ ᮕᮐᮥ ᮔᮤᮜᮥᮏᮋᮨ ᮏᮎᮥᮙ᮪
Gambar:AksaraSunda-Vokal.png|ᮇᮀ ᮃᮘ᮪ᮓᮤ ᮜᮙᮧ ᮓᮦᮮᮥ ᮉᮊᮧ ᮆᮞᮦ ᮗᮘᮥᮄ ᮎᮄᮥ ᮆᮁᮜᮦ ᮞᮑᮡᮦᮜᮤ ᮔᮥᮄ ᮊᮔᮦᮨᮏᮥᮒᮨᮏ᮪ ᮕᮏᮓᮨ ᮏᮓᮥ ᮊᮆᮁᮜᮄᮀ ᮕᮇᮊ᮪ᮙᮥ ᮑᮥᮕᮨᮕᮨ ᮓᮘᮥᮒᮦ ᮒᮊᮣᮦᮓᮨ ᮒᮧᮊᮣᮓᮨ ᮜᮙᮥ ᮊᮏᮥᮜᮀ ᮘᮋᮥ ᮐᮤᮊᮞ᮪ᮜᮥᮋ᮪ ᮑᮥᮔᮤᮋᮣᮧᮑᮦ ᮜᮐᮛᮥ ᮖᮊᮨ ᮗ᮪ᮜᮦᮑᮨ ᮏᮥᮜᮦᮓᮥ ᮜᮐᮥ ᮗᮅᮀᮔ ᮞᮐᮥ ᮛᮟᮜᮧ ᮑᮕᮑᮨ ᮖᮓᮩ ᮓᮚᮥ ᮚ᮪ᮒᮥᮕᮨ ᮓᮑᮝᮥ ᮟᮒᮖᮦ ᮔᮦᮊᮣᮧ ᮕᮐᮥ ᮔᮤᮜᮥᮏᮋᮨ ᮏᮎᮥᮙ᮪

ᮇᮀ ᮃᮘ᮪ᮓᮤ ᮜᮙᮧ ᮓᮦᮮᮥ ᮉᮊᮧ ᮆᮞᮦ ᮗᮘᮥᮄ ᮎᮄᮥ ᮆᮁᮜᮦ ᮞᮑᮡᮦᮜᮤ ᮔᮥᮄ ᮊᮔᮦᮨᮏᮥᮒᮨᮏ᮪ ᮕᮏᮓᮨ ᮏᮓᮥ ᮊᮆᮁᮜᮄᮀ ᮕᮇᮊ᮪ᮙᮥ ᮑᮥᮕᮨᮕᮨ ᮓᮘᮥᮒᮦ ᮒᮊᮣᮦᮓᮨ ᮒᮧᮊᮣᮓᮨ ᮜᮙᮥ ᮊᮏᮥᮜᮀ ᮘᮋᮥ ᮐᮤᮊᮞ᮪ᮜᮥᮋ᮪ ᮑᮥᮔᮤᮋᮣᮧᮑᮦ ᮜᮐᮛᮥ ᮖᮊᮨ ᮗ᮪ᮜᮦᮑᮨ ᮏᮥᮜᮦᮓᮥ ᮜᮐᮥ ᮗᮅᮀᮔ ᮞᮐᮥ ᮛᮟᮜᮧ ᮑᮕᮑᮨ ᮖᮓᮩ ᮓᮚᮥ ᮚ᮪ᮒᮥᮕᮨ ᮓᮑᮝᮥ ᮟᮒᮖᮦ ᮔᮦᮊᮣᮧ ᮕᮐᮥ ᮔᮤᮜᮥᮏᮋᮨ ᮏᮎᮥᮙ᮪

Gambar:A Famous Javanese Swear Word, "Asu", Written in Javanese Script.jpg
Image:ᮘᮞ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ
Gambar:"Ici Ni San, Nya~ Arigato!" written in Javanese Script.jpg
Gambar:Wikipedia-logo-v2-jv.svg
Gambar:A Famous Javanese Swear Word, "Asu", Written in Javanese Script.jpg

ᮇᮀ ᮃᮘ᮪ᮓᮤ ᮜᮙᮧ ᮓᮦᮮᮥ ᮉᮊᮧ ᮆᮞᮦ ᮗᮘᮥᮄ ᮎᮄᮥ ᮆᮁᮜᮦ ᮞᮑᮡᮦᮜᮤ ᮔᮥᮄ ᮊᮔᮦᮨᮏᮥᮒᮨᮏ᮪ ᮕᮏᮓᮨ ᮏᮓᮥ ᮊᮆᮁᮜᮄᮀ ᮕᮇᮊ᮪ᮙᮥ ᮑᮥᮕᮨᮕᮨ ᮓᮘᮥᮒᮦ ᮒᮊᮣᮦᮓᮨ ᮒᮧᮊᮣᮓᮨ ᮜᮙᮥ ᮊᮏᮥᮜᮀ ᮘᮋᮥ ᮐᮤᮊᮞ᮪ᮜᮥᮋ᮪ ᮑᮥᮔᮤᮋᮣᮧᮑᮦ ᮜᮐᮛᮥ ᮖᮊᮨ ᮗ᮪ᮜᮦᮑᮨ ᮏᮥᮜᮦᮓᮥ ᮜᮐᮥ ᮗᮅᮀᮔ ᮞᮐᮥ ᮛᮟᮜᮧ ᮑᮕᮑᮨ ᮖᮓᮩ ᮓᮚᮥ ᮚ᮪ᮒᮥᮕᮨ ᮓᮑᮝᮥ ᮟᮒᮖᮦ ᮔᮦᮊᮣᮧ ᮕᮐᮥ ᮔᮤᮜᮥᮏᮋᮨ ᮏᮎᮥᮙ᮪
Monumén Pérs Nasional

**Monumén Pérs Nasional** nyaéta museum husus média massa (pérs) anu aya di Surakarta, Jawa Tengah. Musieum ieu ngabogaan rupa-rupa koléksi anu pakait jeung sajarah pérs di Indonésia. Musieum ieu aya di Jalan Gajahmada No. 59, Surakarta, Jawa Tengah.

## Sajarah 
Wangunan Monumén Pérs Nasional baheula boga ngaran Societeit Sasana Soeka anu diwangun dina taun 1918 dina prakarsa KGPAA Sri Mangkuenara VII, anu didésain ku arsitek Wonosobo, Mas Aboekasan Atmodirono. Societeit Sasana Soeka awalna dipaké jadi balai pertemuan kulawargi Pura Mangkunegaran. Dina mangsa pamaréntahan Kolonial Jepang, gedung ieu difungsikeun jadi klinik ngarawat tentara. 

## Rujukan
Musieum Batik Pekalongan

**Musieum Pekalongan Batik** mangrupakeun musieum batik anu lokasina aya di Pekalongan, Jawa Tengah, Indonésia.

## Sajarah
Baheulana ieu wangunan nyaéta urut gedong kantor administrasi keuangan pabrik gula taun 1906. Lokasina deukeut jeung area Karasidénan Pekalongan. Ayeuna, ieu musieum diurus ku pamarentah satempat.

## Koléksi
Musieum Batik Pekalongan miboga koléksi batik kolot nepika modérn. Ieu koléksi asalna ti basisir, pedalaman jeung wewengkon Jawa nu séjén, batik ti Sumatera, Kalimantan, nepika Papua, jeung kain batik ti mancanagara. Ieu musieum ogé jadi pusat pembelajaran jeung pelatihan membatik.

## Rujukan
Musieum Katédral

**Musieum Katédral** nyaéta musieum husus anu aya di bagéan balkon jero Gereja Katédral Jakarta anu biasana dianggo misa. Musieum ieu nyimpen kira-kira 400 koléksi benda-benda liturgi umat katolik di Indonésia. Sanajan musieum ieu aya di jero geréja, musieum ieu dibuka kanggo kalangan umum.
jmpl|Musieum Katedral Jakarta

## Koléksi 
Musieum ieu miboga wangun dua tingkat, anu dibagi jadi salapan rohang atawa zona.

**Zona mimiti,** nyaéta Zona Ruang Penerima, eusina ngeunaan inohong Pastor Rudlphus Kurris nyaéta pangadeg Musieum Katédral sakaligus kepala paroki Gereja Katédral Jakarta anu mimiti. Di ruangan ieu, pangunjung bisa ningali titinggal anjeunna dina jero étalaseu, sarupa jubah sarta mesin tik.

**Zona kadua,** nyaéta Zona Panorama Sejarah. Di ruangan ieu, pengunjung bisa nyaksikeun tontonan singkat salila 11 menit ngeunaan carita pangadegan geréja katolik sarta kumaha agama Katolik bisa asup dibawa ku misionaris ka Indonesia nepi ka jaman kauskupan poé ieu.

**Zona katilu,** nyaéta Zona Gereja Bawah Tanah anu nyaritakeun zaman saacan aya pamingpin jamaat, anu ngabalukarkeun ayana ibadah susumputan ti VOC anu ngawasa di jaman éta anu ngabawa agama Protéstan. Perusahaan dagang Walanda éta téh ngalarang aya prakték ibadah agama Katolik di kabéh wewengkon kakuasaanna.

**Zona kaopat,** nyaéta Zona Prefektorat, Vikariat, jeung Épiskopat anu nyartakeun foto-foto pamingpin tilu periode kasebut sarta kasang tukang kahirupanna.

**Zona kalima,** nyaéta Zona Koléksi Katédral, anu nyaritakeun sacara husus pangwangunan Geréja Katédral Jakarta anu yuswana geus leuwih ti 120 taun, ngamimitian tinu sajarahna, buku baptis mimiti, sarta buku pemberkatan nikah mimiti.

## Référénsi
Musieum Karaton Solo

jmpl|**Karaton Kasunanan Surakarta Hadiningrat**
**Musium Karaton Solo** atawa Musieum Karaton Surakarta Hadiningrat  téh mangrupa musieum husus nu ngumpulkeun banda-banda budaya titinggal Karaton Kasunanan Surakarta Hadiningrat. Musieum Karaton kabagi jadi dua wangunan utama di bagian kulon jeung wétan. Dua wangunan éta miboga rohangan-rohangan nu dieusian ku hasil kriya ti Karaton Surakarta.

Di hareupeun musieum, aya rohangan nu ngaranna Sasana Sumewa, nu di jerona aya hiji meriem tina perunggu nu dingaranan Kyai Rancawara. Wangunan anu baheulana dipaké pikeun Paséwakan Agung, nyaéta pasamoan antara raja jeung para abdina.

Sajaba ti éta, aya ogé karéta kancana, topi kebesaran Pakubuwana VI, Pakubuwana VII, jeung Pakubuwana X. Wangunan musieum baheula dipaké minangka gedong kantor. Unggal rohangan tuluy dipugar jadi rohangan paméran musieum. Pamugaran musieum pangahirna dilakukeun dina taun 2003.

Ti dinya, tuturkeun jalan, tuluy méngkol ka arah Jalan Bangka sapanjang walungan Pépé. Terus méngkol ka katuhu ka Jalan Saharjo, tuluy ka katuhu deui ka Jalan Arifin, terus nepi ka Jalan Jenderal Sudirman. Sanggeus éta, méngkol ka kénca asup ka Jalan Pakoe Boewono, Jalan Alun-alun Utara, Jalan Supit-Urang, jeung Jalan Kamandungan.

Arsiték karaton ieu téh nyaéta Pangeran Mangkubumi, karuhun ti Susuhunan (raja Surakarta) nu engkéna barontak sarta hasil ngadegkeun Kasultanan Yogyakarta kalayan gelar Sultan Hamengku Buwana I. Ku kituna, henteu anéh lamun wangunan dua karaton téh mibanda loba sasaruaan. Sanggeus pangwangunan réngsé, karaton anyar nu dingaranan Karaton Surakarta Hadiningrat resmi dipaké ku raja dina tanggal 17 Pébruari 1745.

Lamun rék ngadatangan karaton ieu, pangunjung kudu nurut kana sababaraha aturan, saperti teu meunang maké topi, kacamata hideung, calana pondok, sendal, jeung jaket. Lamun geus kadung maké calana pondok, bisa nyéwa atawa minjam lawon bawahan pikeun dipaké salila ngider ka lingkungan karaton.

Ti arah hareup, Karaton Surakarta bisa katempo dina susunan kota heubeul khas Jawa: hiji wangunan karaton nu dikurilingan ku alun-alun, Pasar Klewer, jeung Kagungandalem Masjid Ageng Surakarta. Asup ka bagian hareup karaton, aya wangunan nu ngaranna Sasana Sumewa sarta hiji meriam tina perunggu nu ngaranna Kyai Rancawara. Wangunan ieu baheula dipaké pikeun Pasewakan Agung, nyaéta pasamoan antara Raja jeung para bawahanana. Di tempat ieu ogé, pangunjung masih bisa nempo Dhampar Kencana (singgasana raja) nu perenahna di Siti Hinggil Lor. Pangunjung henteu meunang naék ka tempat éta lantaran kacida dipihormatna sarta dianggap kekeramatan.

Ti Siti Hinggil, pangunjung bakal asup ngaliwatan Kori Renteng, Kori Mangu, jeung Kori Brojonolo. Jalma-jalma nu ngaliwatan panto ieu dipiharep pikeun negeskeun haté, miceun ragu, jeung matokkeun pikiran supaya salawasna waspada. Sanggeus éta, pangunjung bakal nepi ka buruan Kamandungan Lor, tuluy ka Sri Manganti, sarta ahirna nepi ka musieum karaton nu dingaranan Musieum Karaton Surakarta Hadiningrat.

## Rujukan
Musieum Pembéla Tanah Air

**Musieum Pembéla Tanah Air** aya dijalan Jend Sudirman No 35, Bogor, Jawa Barat., nyaeta musieum nu diwangun kanggo ngahéngkeun panghargaan urut prajurit PETA kanggo kontribusina dina ngadegna bangsa jeung nagara.Salian ti éta, musieum anu aya di Bogor ieu ogé diadegkeun pikeun méré gambaran ngeunaan perjuangan Indonesia pikeun kamerdékaan jeung persiapan pikeun ngeusiaan kamerdékaan.

## Sajarah 
Wangunan anu boga fungsi minangka musieum ieu diwangun taun 1745 ku tentara KNIL kalawan gaya arsitektur Éropa (Inggris).Taun 1943 gedong ieu dijadikeun puseur palatihan pasukan NKRI (sanajan masih aya dina kakawasaan Jepang) Pangwangunan Musieum PETA dimimitian dina tanggal 14 Nopémber 1993 kalayan peletakan batu munggaran ku Wakil Présidén RI anu ogé sesepuh YAPETA, Umar Wirahadikusumah.

## Referensi
Musieum Prabu Siliwangi

= Musieum Prabu Siliwangi =
**Musieum Prabu Siliwangi** musieum nu aya di kota Sukabumi, di jero Komplek Pesantren Dzikir Al Fath, Perum Gading Kencana Asri, Jl.Merbabu Kel.Karang Tengah, Kec Gunung Puyuh, Kota Sukabumi. Musieum ieu maparkeun koleksi ngeunaan ti Zaman Pajajaran, nepika koleksi Zaman Nabi jeung Kasultanan Ustmaniyah. Musieum ieu dijieun ku Muhammad Fajar Laksana SE, CQM, MM, nyaeta salah sahiji pancakaki ka 17 Prabu Siliwangi jeung pimpinan Pondok Pesantren Dzikir Al-Fath. Musieum Prabu Siliwangi parantos diresmikeun dina tanggal 04 Mei  2011 ku Gubernur Jawa Barat basa eta Ahmad Heryawan, bareng jeung ngaresmikeun Kawasan  Qoryah Thoyyibah Mubarokah Wisata Pendidikan Islam Pesantren Modern Dzikir Al-Fath Sukabumi Jawa Barat.

## Sajarah 
Di jero Musieum Prabu Siliwangi hampir 70% mangrupa Warisan ti Keluarga Besar Rd. Sumawinata, nyaeta Aki ti Pendiri Musieum anu mangrupa pancakaki ka 15 ti Prabu Siliwangi. Nami-nami pancakaki  Prabu Siliwangi tos kacatet  sacara rapih di Musieum Prabu Siliwangi jeung dapat dibuktikeun ku Ijazah Sakola Lembur di Tahun 1910. Musieum Prabu Siliwangi parantos sah jadi anggota Musieum Indonesia anu ka-175. Yayasan Musieum Prabu Siliwangi parantos diresmikeun ku Gubernur Jawa Barat H.M Ridwan Kamil ST.M.U.D  dina tanggal 05 Februari 2019. Dina dinten 16 November 2016, inohong Arkéologi ti Universitas Padjajaran anu ngaranna Dr. Tony Djubiantoro., D.E.A  di Sukabumi, Anjeunna atos ngalakukeun ngapakeun terkait Seminar Arkéologi, Musieum Prabu Siliwangi ngahéngkeun pamadegan nyaeta saloba  60% objek-objek nu aya di Musieum Prabu Siliwangi boga tanda sajarah jeung tiasa dikatégorikeun salaku Objék Warisan Budaya. Ahli Sajarah anu ngaranna Prof. Mansur Surya Negara dina ngalakonan Seminar Nasional Bedah Buku anu temana Api Sejarah masihan pamadegan yén sajarah masuk islam Prabu Siliwangi anu didukung oleh Buku Api Sejarah Karya Prof. Mansur Surya Negara, nu ngomong yén Prabu Siliwangi abus Islam ku Syekh Quro. Sabab, nami Museum Prabu Siliwangi nyandak dina Kitab Suwasit anu ngajelaskeun menjelaskan ngenaan Sajarah Prabu Siliwangi anu jadi dasar dari méré nami Musieum eta.

## Kumpulan Musieum 
Musieum Prabu Siliwangi kabagi jadi tilu ruangan. Ruangan kahiji nyimpeun kumpulan sajarah umum. Ruangan kadua nyimpen kumpulan warisan zaman Prabu Siliwangi. Ruangan katilu nyimpeun kumpulan Agama Islam.

## Rujukan
TPA Saniter

**TPA**  mangrupakeun salah sahiji metode miceun runtah . Ieu mangrupikeun bentuk miceun runtah anu panglamina dipaké sareng paling umum, ngurung runtah ka tempat anu volume  sa leutik mungkin, terus runtah dipadetkeun pikeun ngurangan volume 

Runtah anu dikempelkeun di TPA kaasup kana runtah teu bahaya (*non-hazardou*s), runtah sapopoé**,** jeung limbah saukuran partikel anu sarupi jeung serbuk awi anu di ragaji

# 

Fasilitas-fasilitas ieu mimiti diwanohkeun dina awal abad ka-20, tapi dianggo sacara ilahar dina taun 1960-an sareng 1970-an,pikeun ngurangan metode anu teu saniter. . TPA Saniter dimaksudkeun salaku réaktor biologis nu mikroba bakal ngarecah runtah organik kompléks jadi sanyawa basajan, jeung ngurangan kana sifat beracunna. Réaktor ieu kedah dirarancang sareng dioperasikeun dumasar kana standar pangaturan sareng tungtunan anu dipegang ku widang rékayasa lingkungan .

Proses dekomposisi lumangsung dina sababaraha tahap. Mimitina runtah di degradasi (diuraikeun) tina ukuran molekul ageung ka alit. saterasna molekul anu alit leyur kana cai ngabentuk lindi, dituturkeun ku hidrolisis. salajengna sabagaean sampah transformasi jeung volatilisasi ngabentuk karbon dioksida jeung metana
Musieum Basoeki Abdullah

**Musieum Basoeki Abdullah** nyimpen rupa-rupa lukisan jeung koléksi pribadi ti Basoeki Abdullah, di antarana arca, topéng, wayang, jeung pakarang. Musieum ieu perenahna di Jakarta Kidul sarta dikokolakeun ku Musieum jeung Cagar Budaya dina naungan Departemen Kabudayaan Republik Indonesia.

Sajaba ti dipaké pikeun paméran, musieum ieu ogé dipaké pikeun ngayakeun rupa-rupa kagiatan saperti seminar, panalungtikan, lokakarya, jeung medarkeun publikasi dina rupa katalog, biografi, kumpulan artikel, jeung hasil panalungtikan. Sateuacanna, musieum ieu mangrupakeun bumi pribadi Basoeki Abdullah.

## Sajarah 
Musieum Basoeki Abdullah diadegkeun dina tanggal 25 Séptémber 2001 jeung diresmikeun ku Menteri Kabudayaan jeung Pariwisata waktu harita, I Gedé Ardika. Musieum ieu dijieun nurutkeun wasiat ti Basoeki Abdullah, anu maot dina tanggal 5 Nopémber 1993. Dina wasiatna, Basoeki Abdullah miharep sangkan sakabéh lukisan, koléksi pribadi, barang seni, jeung tempat padumukanana disumbangkeun ka Pamaréntah Républik Indonésia.

Dina taun 1998, imahna anu perenahna di Jalan Keuangan Raya No. 19, Cilandak Kulon, Jakarta Kidul, dipasrahkeun ka pamaréntah ngalangkungan Direktorat Jénderal Kabudayaan. Wangunan imah dua lanté nu miboga legana sakitar 600 m² jeung 450 m² ieu tuluy direnovasi pikeun dijadikeun musieum.

## Rujukan
Busan I'Park

The Busan I'Park Football Club nyaéta tim divisi kadua anu berbasis di Busan Didirikeun dina 22 Nopémber 1979, sarta ilubiung dina musim K-League 1983, sarta dina 3 Désémber 1983, dirobah jadi tim Maén Bal profésional katilu di Koréa., Koréa Kidul, sarta geus meunang AFC Asian Club Championship pikeun kahiji kalina di Asia Wétan, kahiji kalina dina K League 1 (1984, 1987, 1991 jeung 1997), kahiji kalina dina Piala Korea (2004), katilu kalina dina Piala Liga 1997 (1997 Piala Adidas, Piala Adidas 1997). 1998 Philippe Morris Korea Cup), sarta kahiji kalina dina AFC Afro Asian Club Championship. Ayeuna, Stadion Gudeok di Busan dijadikeun stadion kandang.
Ptérosaurus

**Pterosaurs** mangrupakeun grup archosaurs ngalayang punah. Aranjeunna hirup ti ahir Triasik nepi ka ahir jaman Cretaceous jaman Mesozoic. Perwakilan terakhir aya dina kajadian kapunahan Cretaceous–Paleogene, kira-kira 66.043 juta taun ka tukang. Pterosaurs nyaéta vertebrata pangheubeulna anu geus miboga kamampuh évolusionér pikeun flapping hiber.
Liang rejang

**Liang rêjang** atawa **liang cacing** (Sunda: ᮜᮤᮃᮀ ᮛᮨᮏᮀ) mangrupakeun hiji struktur hipotétis dina bentuk liang anu sacara rejang ngahubungkeun sababaraha tempat dina rohangan sareng waktos anu babéda. Téori ieu diusulkeun ku dua urang élmuwan fisika, nyaéta Albert Einstein sareng Nathan Rosen, tina hipotésis ngeunaan iinditan jauh di jagitada, tapi langkung gancang, ku ngadamel misal tina kertas anu dilipetkeun.

Konsep liang rejang éta sajajar sareng konsep téori rélativitas umum, tapi kusabab kurangna bukti anu tiasa nunjukkeun wujudna, liang éta teu dipikanyaho persis dimana sareng iraha kaayaanna, bahkan sababaraha élmuwan parantos nyatakeun yén éta henteu aya. Tina hal éta, loba élmuwan anu sanés nyatakeun yén liang rejang éta téh sahiji ukur proyéksi tina diménsi rohangan kaopat, salaku barang dua diménsi tiasa diletakkeun dina sagala rupa wilayah tilu diménsi. 

Dina taun 1995 anu silam, Matt Visser ngusulkeun pendapatna lamun meureun aya loba liang éta di jagitada lamun benang kosmik jeung massa négatip dihasilkeun dina semesta anu mimiti. Di sisi séjén, sababaraha élmuwan kayaning Kip Thorne sareng anu sanésna geus ngusulkeun sababaraha laba cara keur nyieun lagucitra ti liang rejang éta sacara sintétis.

## Sumber
Aedes aegypti

***Aedes aegypti*** (tina basa Yunani *aedés*, αηδής 'hate' jeung tina basa Latin, hartina 'Mesir'), sok disebut reungit Mesir, reungit dengue atawa reungit demam konéng, nyaéta reungit nu nyebarkeun panyakit kawas demam berdarah, demam konéng, jeung chikungunya. Reungit tiasa dikenal ku tanda hideung bodas dina sukuna sareng tanda dina bentuk lir dina permukaan luhur toraksna. Reungit ieu asalna di Afrika, tapi kiwari mangrupa spésiés invasif umum nu geus sumebar ka wewengkon tropis, subtropis, jeung sedeng sakuliah dunya.
Coccinella septempunctata

***Coccinella septempunctata***, **kumbang umum**, **kumbang tujuh titik**, nyaéta kumbang karnivora pituin Éropa, Afrika jeung Asia Wétan. Éta parantos diwanohkeun ka Amérika Kalér sareng tiasa dipendakan di seueur daérah kalayan iklim sedeng. Elytrana warnana beureum, tapi masing-masing diselingi ku tilu bintik hideung, sareng hiji bintik deui sumebar dina simpang dua, janten jumlahna aya tujuh bintik.
Cucurbita

**Cucurbita** (Latin pikeun 'gourd') nyaéta genus bungbuahan herbaceous dina kulawarga Cucurbitaceae (ogé katelah cucurbits atanapi cucurbi), asalna ti Andes jeung Mesoamerica. Lima spésiés anu tiasa didahar ditumbuh sareng dikonsumsi pikeun daging sareng sikina. Éta rupa-rupa katelah squash, waluh, atawa gourd, gumantung kana spésiés, variétas, jeung parlance lokal. Gourd jenis séjén, disebut oge botol-gourd, asalna ti Afrika sarta kagolong kana genus *Lagenaria*, nu aya dina kulawarga sarua jeung subfamili *Cucurbita*, tapi dina suku béda; buah ngora maranéhanana didahar teuing kawas spésiés *Cucurbita*.

## Spésies
* *Cucurbita digitata* 
* *Cucurbita ficifolia* 
* *Cucurbita foetidissima* -
* *Cucurbita maxima* 
* *Cucurbita mixta* 
* *Cucurbita moschata* 
* *Cucurbita okeechobeensis*
* *Cucurbita palmata*
* *Cucurbita pepo*
Helianthus

***Helianthus*** mangrupikeun genus anu diwangun ku sakitar 70 spésiés pepelakan kembangan taunan sareng taunan dina kulawarga Asteraceae anu biasa katelah kembang matahari. Iwal tilu spésiés Amérika Kidul, spésiés *Helianthus* téh pituin Amérika Kalér jeung Amérika Tengah. Spésiés anu paling kawéntar nyaéta Kembang Matahari (*Helianthus annuus*). Ieu jeung spésiés séjénna, utamana Jerusalem artichoke (*H. tuberosus*), dibudidayakeun di wewengkon sedeng jeung sababaraha wewengkon tropis, minangka pepelakan pangan pikeun manusa, sapi, jeung unggas, sarta minangka pepelakan hias. Spésiés *H. annuus* ilaharna tumuwuh salila usum panas jeung kana awal ragrag, jeung usum tumuwuh puncak keur pertengahan usum panas.

## Galeri

File:Sunflower_Kamand_DSC_2856.jpg|Tutup-up tina sirah sunflower
File:Helianthus decapetalus 'Plenus'.jpg|*Helianthus decapetalus*"Plenus"
File:Helianthus petiolaris (7161930155).jpg|Prairie sunflower(*H. petiolaris*)
File:Helianthus giganteus.jpg|Giant sunflower(*H. giganteus*)
File:HelianthusTuberosus.jpg|Jerusalem artichoke(*H. tuberosus*)
File:Helianthus x laetiflorus 001.JPG|*H. laetiflorus*
File:Helianthus orgyalis0.jpg|Willowleaf sunflower(*H. salicifolius*)
File:Helianthus annuus - flower view 01.jpg|*H. annuus*
File:Red sunflower.jpg|Hiji kembang panonpoé oranyeu-beureum
File:Redeed.jpg|A kultivar sunflower beureum poék 
File:Sunflower "Strawberry Blonde" (3931552086).jpg|*Helianthus*'Strawberry Blonde'
File:Flower bud of Sunflower - Helianthus.JPG|Sunflower bud
File:Side rear view of Sunflower head- Helianthus.JPG|Témbongkeun pungkur tina sirah sunflower

File:Sunflower Leaf- Helianthus.JPG|Daun tutuwuhan sunflower
File:Sunflower leaf structure.jpg|Struktur daun sunflower
File:Семечко подсолнечника.jpg|Bibit handapeun mikroskop
ᮨᮝᮚᮥ

**ᮨᮝᮚᮥ** ᮇᮀ ᮃᮘ᮪ᮓᮤ ᮜᮙᮧ ᮓᮦᮮᮥ ᮉᮊᮧ ᮆᮞᮦ ᮗᮘᮥᮄ ᮎᮄᮥ ᮆᮁᮜᮦ ᮞᮑᮡᮦᮜᮤ ᮔᮥᮄ ᮊᮔᮦᮨᮏᮥᮒᮨᮏ᮪ ᮕᮏᮓᮨ ᮏᮓᮥ ᮊᮆᮁᮜᮄᮀ ᮕᮇᮊ᮪ᮙᮥ ᮑᮥᮕᮨᮕᮨ ᮓᮘᮥᮒᮦ ᮒᮊᮣᮦᮓᮨ ᮒᮧᮊᮣᮓᮨ ᮜᮙᮥ ᮊᮏᮥᮜᮀ ᮘᮋᮥ ᮐᮤᮊᮞ᮪ᮜᮥᮋ᮪ ᮑᮥᮔᮤᮋᮣᮧᮑᮦ ᮜᮐᮛᮥ ᮖᮊᮨ ᮗ᮪ᮜᮦᮑᮨ ᮏᮥᮜᮦᮓᮥ ᮜᮐᮥ ᮗᮅᮀᮔ ᮞᮐᮥ ᮛᮟᮜᮧ ᮑᮕᮑᮨ ᮖᮓᮩ ᮓᮚᮥ ᮚ᮪ᮒᮥᮕᮨ ᮓᮑᮝᮥ ᮟᮒᮖᮦ ᮔᮦᮊᮣᮧ ᮕᮐᮥ ᮔᮤᮜᮥᮏᮋᮨ ᮏᮎᮥᮙ᮪
Artocarpus

***Artocarpus*** nyaéta genus kira-kira 60 tangkal sareng semak asal Asia Kidul Wétan sareng Pasifik, milik kulawarga Moraceae. Kalolobaan spésiés *Artocarpus* diwatesan di Asia Tenggara; sababaraha spésiés budidaya anu disebarkeun leuwih lega, utamana *A. altilis* (sukun) jeung *A. heterophyllus* (nangka), nu dibudidayakan sakuliah wewengkon tropis.

Spésiés *Artocarpus* nyaéta tangkal laticiferous atawa shrubs anu diwangun ku daun, dahan jeung batang sanggup ngahasilkeun geutah susu. Jenis flora monoecious sarta ngahasilkeun kembang unisexual; Saterusna, duanana sexes hadir dina tutuwuhan sarua. Tutuwuhan ngahasilkeun leutik, greenish, kembang bikang nu tumuwuh dina pondok, paku fleshy. Saatos pembuahan, kembang tumuwuh jadi buah syncarpous, sarta ieu sanggup tumuwuh kana ukuran anu kacida gedéna. Daun anu ditetepkeun rupa-rupa ti leutik sareng sadayana (*Artocarpus integer*) dugi ka ageung sareng lobed (*Artocarpus altilis*), kalayan daun cordate spésiés *A. altilis* ditungtungan ku ujung anu panjang sareng seukeut.
Integral tikel

Dina matematika (komo dina cabang kalkulus multivariabel), **integral tikel** mangrupa integral tangtu tina fungsi variabel real loba, contona kawas  atawa . Integral tina fungsi dua variabel dina daérah di bidang wilangan real (\mathbb{R}^2) disebut **integral tikel dua**, jeung integral tina fungsi tilu variabel dina daérah di rohang tilu diménsi wilangan real (\mathbb{R}^3) disebut **integral tikel tilu**. 

## Référénsi 
## Tutumbu kaluar 
* 
*
Musieum Nasional Sejarah Alam Indonesia

**Museum Nasional Sejarah Alam Indonésia (Munasain)** atawa anu baheula miboga ngaran **Museum Étnobotani Indonesia** nyaéta musieum anu aya di kota Bogor, anu nyimpen koléksi sarta pangaweruh ngeunaan tutuwuhan sarta étnografi di wewengkon Indonesia. Alamat resmi musieum ieu aya di Jalan Ir. H. Juanda No. 22-24 RT02/RW 08, Paledang, Bogor Tengah, Kota Bogor.
jmpl|**Museum Nasional Sejarah Alam Indonesia (Munasain)**

## Sajarah jeung Kasang Tukang 
Musieum ieu mimiti diinisiasi taun 1962 Prof. Sarwono Prawirohardjo anu jaman éta ngajabat salaku Ketua Majelis Ilmu Pengetahuan Indonésia (anu tuluy jadi Lembaga Ilmu Pengetahuan Indonésia). Musieum ieu nyadiakeun informasi ngeunaan hasil risét étnobotani, mangrupa kabudayaan masarakat lokal nu aya di Indonesia, kaasup di antarana aktivitas manusa jeung lingkunganna.

Taun 1973, Direktur Lembaga Biologi Nasional (anu ayeuna jadi Pusat Penelitian Biologi), ngadegkeun gagasan ngeunaan Musieum Étnobotani ku ngondang inohong permusieuman, ahli élmu sosial, antropologi, sarta panalungtik botani Indonésia. 

Munasain miboga koléksi ngamimitian ti pakakas rumah tangga, bahan sandang, pangan, obat-obatan tradisional, rupa-rupa karajinan, alat musik, artéfak, sarta nu paling utama nyaéta rupa-rupa tutuwuhan. Koléksi di musieum ieu ditempatkeun dumasar daérah sarta jaman.

## Rujukan
Bangkong emas

**Bangkong emas** (*Incilius periglenes*) mangrupa spésiés bangkong nu geus punah. Baheulana loba dipanggihan dina wewengkon leutik, wewengkon kaléreun kota Monteverde, Kosta Rika. Éta éndemik leuweung awan elfin. Disebut oge **bangkong Monte Verde**, **bangkong Alajuela** jeung bangkong jeruk, biasana dianggap "anak poster" pikeun krisis turunna amfibi. bangkong ieu munggaran digambarkeun dina 1966 ku herpetologist Jay Savage. Panungtungan katémbong bangkong emas jalu tunggal nyaéta dina 15 Méi 1989, sarta saprak éta geus digolongkeun punah ku International Union for Conservation of Nature (IUCN).
Psidium

***Psidium*** mangrupikeun genus tatangkalan sareng semak tina kulawarga Myrtaceae. Éta pituin bagian anu langkung haneut di Hémisfér Kulon (Méksiko, Amérika Tengah sareng Kidul, Hindia Kulon kapuloan Galápagos). Seueur spésiés ngahasilkeun buah anu tiasa didahar, sareng ku sabab kitu sababaraha dibudidaya sacara komersil. Spésiés anu paling populér dibudidayakeun nyaéta jambu biji, *Psidium guajava*.

## Spésies
## Rujukan
Araucaria

***Araucaria*** mangrupakeun genus tangkal coniferous evergreen dina kulawarga Araucariaceae. Samentawis ayeuna aranjeunna umumna dipasrahkeun ka Hémisfér Kidul, salami Jurassic sareng Cretaceous aranjeunna disebarkeun sacara global. Aya 20 spésiés masih aya di Kalédonia Anyar (dimana 14 spésiés éndemik, tingali New Caledonian Araucaria), Australia wétan (kaasup Pulo Norfolk), Nugini, Argentina, Brazil, Chili jeung Uruguay.

Genus ieu wawuh ka seueur jalma salaku genus pinus Chilean atanapi tangkal teka-teki monyét (*Araucaria araucana*). Henteu aya nami vernakular anu béda pikeun genus. Seueur anu disebat "pinus", sanaos aranjeunna ngan ukur aya hubunganana sareng pinus leres, dina genus *Pinus*.

## Spésies
# *Araucaria angustifolia* (Bertol.) Kuntze
# *Araucaria araucana* (Molina) K.Koch
# *Araucaria bernieri* J.Buchholz
# *Araucaria bidwillii* Hook.
# *Araucaria biramulata* J.Buchholz
# *Araucaria columnaris* (G.Forst.) Hook.
# *Araucaria cunninghamii* Mudie
# *Araucaria goroensis* R.R.Mill & Ruhsam
# *Araucaria heterophylla* (Salisb.) Franco
# *Araucaria humboldtensis* J.Buchholz
# *Araucaria hunsteinii* K.Schum.
# *Araucaria laubenfelsii* Corbasson
# *Araucaria luxurians* (Brongn. & Gris) de Laub.
# *Araucaria montana* Brongn. & Gris
# *Araucaria muelleri* (Carrière) Brongn. & Gris
# *Araucaria nemorosa* de Laub.
# *Araucaria rulei* F.Muell.
# *Araucaria schmidii* de Laub.
# *Araucaria scopulorum* de Laub.
# *Araucaria subulata* Vieill.
Basiliscus

***Basiliscus*** mangrupikeun genus kadal corytophanid ageung, anu endemik di Mexico kidul, Amérika Tengah, sareng Amérika Kidul kalér. Genus ngandung opat spésiés, alatan kamampuhna ngajalankeun sakuliah cai pikeun jarak signifikan saméméh tilelep alatan aréa permukaan badag suku maranéhanana.
Artemisia

***Artemisia*** mangrupikeun genus pepelakan anu ageung sareng rupa-rupa milik kulawarga Asteraceae, kalayan ampir 500 spésiés. Ngaran umum pikeun sababaraha spésiés dina genus kalebet **mugwort**, **wormwood**, sareng **sagebrush**.

## Spésies
* *Artemisia abaensis*
* *Artemisia abrotanum* L.  
* *Artemisia absinthium* L.
* *Artemisia adamsii*  
* *Artemisia alba* Turra  
* *Artemisia annua* L.  
* *Artemisia arborescens* L.  
* *Artemisia atrata* Lam.  
* *Artemisia biennis* Willd.  
* *Artemisia caerulescens* L.  
* *Artemisia campestris*  L.  
* *Artemisia capillaris* Thunb.  
* *Artemisia chamaemelifolia* Vill.  
* *Artemisia dracunculus* L.  
* *Artemisia eriantha* Ten.  
* *Artemisia genipi* Weber  
* *Artemisia glacialis* L.  
* *Artemisia herba-alba* Asso  
* *Artemisia insipida* Vill.  
* *Artemisia ludoviciana* Nutt.  
* *Artemisia maritima* L.  
* *Artemisia molinieri* Quézel, M.Barbero & R.J.Loisel  
* *Artemisia pontica* L.  
* *Artemisia umbelliformis* Lam.  
* *Artemisia vallesiaca* All.  
* *Artemisia verlotiorum* Lamotte  
* *Artemisia vulgaris*  L.
Hotel Tjimahi

## Sajarah Hotel 
**Hotel Tjimahi** Mimitina diwangun kalayan ngarana Wisma Pensiun lajeng Losmen Tjimahi, ngabogaan sajarah panjang dieusian ku kajadian penting, utamana dina mangsa perjuangan Indonésia**.** Hotél ieu diwangun ku Nyi Radén Fatimah Singawinata taun 1927, anu mimitina ngarobah villa pribadi na jadi panginepan. Hotel Tjimahi geus tilu kali ganti ngaran, dimimitian ngarana Hotel Pension (Wisma Pension), Penginapan Tjimahi, sareng ayeuna katelah Hotel Tjimahi. Nyi Fatimah nu asalna ti kulawarga Dalem Singayuda nikah opat kali, jeung salakina  nu katilu namina Veen asalna ti Belanda nu ngamimitian pangwangunan Hotél Tjimahi, nu terakhir nikah jeung orang Perancis namina G.A. Fornier, nyaeta orang perhotélan Hotél Tjimahi  pernah ngalaman turun di antara taun 1966 sareng 1972. Numutkeun sajarah sareng catetan, teu boga penghasilan hotél dugi ka 1972. Ieu waktos anu sesah pisan, sareng ti taun 1973 dugi ka 1976, kaayaanna parah dugi ka seueurna jukut di sakitar hotél. Hotél Tjimahi mimiti pulih nalika pabrik rokok nyéwa pikeun nampung tim promosi anu intensif.
jmpl|Wangunan Hotel Tjimahi

## Hotél anu dipikaresep ku TNI 
Salah sahiji kulawarga perwira TNI anu mondok di Hotél Tjimahi nya éta Komandan Resimen Parakomando Angkatan Darat (RPKAD) Sarwo Edhi Wibowo, bapana Kristiani Herrawati, anu katelah Ibu Ani, Ibu Negara Republik Indonesia sarta pamajikan Presiden RI ka-6, Susilo Bambang Yudhoyono.

Aya ogé kulawarga perwira anu putrana Létnan Jenderal Doni Monardo, Kepala Badan Nasional Penanggulangan Bencana (BNPB).

## Sajarah Tempat Pelarian 
Hotél ieu ogé nyepeng carita poék patali jeung Westerling, saurang penjahat perang anu mondok di hotél ieu bari kabur sanggeus kajadian APRA di Bandung taun 1950. Di rohangan anu sarua, barang-barang milik Westerling masih kénéh diteundeun, kaasup ranjang jati anu jadi ranjang kulawarga Yudhoyono.  Barang-barang Westerling dialungkeun kana sumur katutupan. Dina mangsa éta oge, tos aya mata-mata rada canggih, sabab  Westerling kapanggih aya di dinya. Waktos diserbu ku militér, anjeunna parantos angkat ka Jakarta, sareng pihak hotel anu diinterogasi ku tentara.

## Referensi
Rumah Penjara Militér Poncol

**Lembaga Pemasyarakatan Militér (Lemasmil) II** mangrupakeun salah sahiji wangunan cagar budaya di Kota Cimahi. Diwangun taun 1886, salah sahiji bagéan wangunan ieu pernah miboga pungsi jadi penjara anu dipikawanoh sangkan ngaran **Rumah Penjara Militér Poncol** nalika jaman pamaréntah Walanda. Wangunan ieu persisna aya di tukangeun Lapangan Rajawali, daérah Pasir Kumeli, Jalan Raya Gatot Subroto, Kota Cimahi. Wangunan ieu ogé anu jadi salah sahiji alesan yén Cimahi dipikawanoh sangkan jadi kota militer.

## Tata Rohangan 
Lemasmil Poncol diwangun di luhur lahan anu legan 4,7 ha. Di jerona aya rohangan anu pungsina jang kantor staf jeung Kalémasmil. Tuluy aya opat blok pikeun tahanan jeung hiji blok pikeun karantina. Blok karantina dipungsikeun pikeun tempat singgah samentara tahanan-tahanan anu datang jang adaptasi, anu tuluy ditempatkeun di blok-blok anu sadia.jmpl|Rumah Penjara Militér Poncol

## Sajarah 
Taun 1885, Pamaréntah Walanda ngarancanakeun ngawangun Rumah Penjara Militér di Cimahi sangkan ngangantikeun penjara di Semarang anu aya di Jalan Poncol. Penjara di Cimahi ieu ngahaja disaruakeun persis jeung nu aya di Semarang. *Militaire Huis van Arrest* alias rumah tahanan alias penjara militer Poncol tuluy disebut ku ngaran *Militaire Strafgevangenis* ku Walanda.

Tahun 1886, satengah ti Batalyon Infantéri 4 jeung tahanan penjara militer Bénténg Pendem Ambarawa Semarang dipindahkeun ka kamp anyar di Cimahi, nyaéta di Rumah Penjara Militér Poncol nganggo kapal laut pinuju ka Tanjung Priok, tuluy dibawa ka Cimahi nganggo karéta api anu tuluy nepi dina tanggal 9 Oktober. Ti saprak éta Rumah Penjara Militér Poncol mimitian dioperasikeun sangkan penjara militér.

## Rujukan
Masjid Agung Sang Cipta Rasa

**Masjid Agung Sang Cipta Rasa** atawa leuwih dipikawanoh ku ngaran Masjid Agung Cirebon nyaéta salah sahiji masjid nu aya di komplék Karaton Kasepuhan, Kota Cirebon, Jawa Kulon. Lokasina aya di belah kulon alun-alun Cirebon. Masjid ieu diwangun ku Sunan Gunung Jati jeung mangrupa karya arsiték Sunan Kalijaga. 

## Légénda 
Jaman baheula, masjid ieu mangrupa salah sahiji masjid pangkolotna di Cirebon, nyaéta diwangun sakitar taun 1480 Masehi, atawa  nalika Wali songo nyebarkeun agama Islam di tanah Jawa. Ngaran masjid ieu dumasar tina 2 kecap, nyaéta kecap "sang" nu miboga harti kaagungan, jeung kecap "cipta" nu hartina dipaké. Diwangunna masjid ieu kulantaran aya usul ti istri Sunan Gunung Jati, nyaéta Nyi Mas Ratu Pakungwati. Nu baheulana, ngan aya hiji masjid leutik di Cirebon, nyaéta Tajug Pejlagrahan. Sanajan kitu, dibarengan ku ngaronjatna jumlah jalma di Cirebon nu asup agama Islam, Nyi Mas Ratu Pakungwati sadar sangkan perlu ayana wangunan anu leuwih gedé pikeun ngumpulkeun jamaah. Pangwangunan masjid dimimitian taun 1480. Bahan nu dipaké pikeun pondasi masjid dijieun tina kai jati ti wewengkon Jatitujuh, wates Majaléngka-Indramayu.

## Galeri 

File:Moskee Pakoengwati te Cheribon, KITLV 162761.tiff|"Masjid Pakungwati" pada akhir abad ke-19
File:Moskee bij kraton Kasepoehan te Cheribon, KITLV 99161.tiff|Masjid Agung Cirebon pada sekitar 1911
File:KITLV A728 - Moskee te Cheribon, KITLV 89427.tiff|Masjid Agung Cirebon pada sektiar 1915
File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Moskee Cheribon TMnr 60005173.jpg|Masjid Agung Cirebon antara tahun 1920 dan 1933
The Great Mosque of Cirebon.jpg|Pintu gerbang
File:Masjid Agung Sang Cipta Rasa 01.jpg|Masjid Agung Sang Cipta Rasa tahun 2025
File:Masjid Agung Sang Cipta Rasa 03.jpg|Masjid Agung Sang Cipta Rasa tahun 2025
File:Masjid Agung Sang Cipta Rasa tampak samping 01.jpg|Masjid Agung Sang Cipta Rasa tampak samping tahun 2025
File:Masjid Agung Sang Cipta Rasa tampak bagian dalam.jpg|Masjid Agung Sang Cipta Rasa tampak bagian dalam tahun 2025
File:Masjid Agung Sang Cipta Rasa bagian langit-langit.jpg|Masjid Agung Sang Cipta Rasa bagian langit-langit 2025

## Rujukan
Geréja Kristen Pasundan Cirebon

jmpl|GKP Cirebon
**Geréja Kristen Pasundan** nyaeta salah sahiji gereja di kota Cirebon anu diadegkeun dina taun 1788, gereja eta kaasup wangunan cagar budaya.Gereja ieu aya dina pojok jalan Yos Sudarso No 10, gigireun Gedong Cipta Niaga Cirebon.

## Sajarah 
Geréja ieu diresmikeun dina kaping 14 Nopember 1934 ku Majelis Ageung kahiji anu dipingpin ku Panginjil J. Iken ti Nederlandse Zendelings Vereeniging (NZV) Belanda, penulis D. Abednego, jeung  Tan Goan Tjong.

## Rujukan
Masjid Mérah Panjunan

jmpl|Wangunan masjid ti beulah hareup
**Masjid Mérah Panjunan** mangrupakeun salah sahiji masjid di Kota Cirebon. Masjid ieu mangruapkeun paninggalan Syékh Syarif Abdurrahman. Masjid ieu adég di téngah-téngah padumukan masarakat anu leuwih dipikawanoh ku ngaran Kampung Arab di Jalan Panjunan, Kacamatan Lemahwunguk, Kota Cirebon. Wangunan masjid ieu abus kana wangunan anu ngandung unsur sajarah jeung abus kana daptar wangunan cagar budaya.

## Sajarah 
Masjid ieu diwangun dina taun 1480 M ku Syékh Syarif Abdurrahman anu katelah Pangeran Panjunan. Mimitina Pangéran Panjunan ngadegkeun tajug anu arsitéktur Arab jeung Cina. Tajug ngahaja diwangun ku Syarif Abdurrahman minangka tempat ibadah turunan Arab anu datang ka Cirebon pikeun dakwah atawa dagang. Lila-lila, rohang solat robah jadi masjid anu warnana dominan beureum. Ku sabab kitu, sok disebut Masjid Beureum Panjunan.

Masjid ieu disebut Masjid Mérah lantaran témbokna dijieun tina bata beureum, sedengkeun kecap Panjunan ngarujuk kana kampung tempat masjid éta ayana. Kecap Panjunan asalna tina kecap “anjun”, hartina daérah tempat wargana nyuprih hirup ku jalan nyieun gerabah tina taneuh liat.

Masjid Mérah ieu mangrupakeun masjid kadua di Cirebon sanggeus Masjid Pejlagrahan anu diadegkeun ku Pangéran Cakrabuwana. Dina taun 1549, nalika Karajaan Cirebon diparéntah ku Panembahan Ratu, buruan Masjid Mérah dipager ku kuta kosod, sarta panto asupna diwangun maké wangun candi béntar jeung daun panto tina kai jati anu diukiran.

## Référénsi