Kabupatén Tapanuli Tengah

**Tapanuli Tengah** (Surat Batak: ) nyaéta hiji kabupatén anu perenahna di provinsi Sumatera Kalér, anu puseur dayeuhna di Pandan anu perenahna di wates jeung Kota Sibolga.

Kabupatén Tapanuli Tengah salaku Daérah Otonom anu ditegeskeun ku Pamaréntah kalayan Undang-undang Nomor 7 taun 1956 ngeunaan ngadegna Daérah Otonom kabupatén-kabupatén sajeroning  lingkungan Daérah Provinsi Sumatera Kalér. Dumasar kana Paraturan Daérah Kabupatén Tapanuli Tengah Nomer 19 Taun 2007 kukituna ditetepkeun poé Jadina Kabupatén Tapanuli Tengah tayalian kaping 24 Agustus 1945.

## Géografis 
Kabupatén Tapanuli Tengah sacara administraif mangrupakeun salah sahiji daérah di wewengkon basisir kulon Sumatera Kalér. Perenahna aya di palebah kalér Danau Toba. Panjang basisir di Kabupatén Tapanuli Tengah tayalian 200&nbsp;km jeung wilayahna kalolobaan aya di daratan Pulau Sumatra jeung sawaréhna di pulo-pulo leutik jeung lega wilayahna  2.188&nbsp;km².

### Wates wilayah 
### Topografi 
Topografi Kabupatén Tapanuli Tengah kalolobaana pasir–pasir kalawan jangkungna 0 – 1.266 metér di luhureun beungeut cai laut. Ti sakabéh wewengkon Tapanuli Tengah, 43,90% ngawujud pasir jeung tunun naék.

### Klimatologi 
Sabagian gedé wewengkon kacamatan di Kabupatén Tapanuli Tengah watesna langsung jeung laut ieu méré pangaruh kana suhu hawa jeung mibanda iklim tropis. Rata-rata suhu hawa di Kabupatén Tapanuli Tengah taun 2005 aya dina 26,09&nbsp;°C. Sajeroeun bulan  Januari – Désémber taun 2006, suhu hawa pang panasna nepi ka 31,53&nbsp;°C sarta suhu pang tirisna nepi ka  21,72&nbsp;°C. Dina taun 2006, turuna hujan rata-rata 4.925,9&nbsp;mm, poé hujan 226,0 poé, gelebugna angin rata-rata 6,7 knot sarta panguapan rata-rata 4,6&nbsp;mm. Kajemlékan  hawa rata-rata 84,58%.

## Pamaréntahan 
### Bupati katut Wakil 
Bupati Tapanuli Tengah téh pamingpin pang luhurna di lingkungan pamarétahan Kabupatén Tapanuli Tengah. Bupati Tapanuli Tengah tanggung jawabna ka gubernur propinsi Sumatera Utara. ‘’Pemilihan umum Bupati Tapanuli Tengah 2017’’, dimeunangkeun ku pasangan Bakhtiar Ahmad Sibarani jeung Darwin Sitompul. Duanana diistrénan ku gubernur Sumatera Kalér, Tengku Erry Nuradi, dina 22 Méi 2017 di Kota Médan, pikeun masa jabatan 2017-2022. 

Sabada  masa tugas réngsé dina taun 22 Mei 2022, pangjabat bupati Tapanuli Tengah dipasrahkeun ka Yetty Sembiring, anu saméméhna  sekretaris daérah Tapanuli Tengah. Anjeuna tugas tisaprak 24 Méi 2022 nepika 14 Novémber 2022. Salajengna, posisi pangjabat bupati digantikeun ku  Elfin Elyas Nainggolan. Elfin diistrénan ku gubernur Sumatera Kalér, Edy Rahmayadi, dina kaping 14 Novémber 2022 di Aula Tengku Rizal Nurdin, Kota Médan. Salajengna, Sugeng Riyanta diistrenan ngajadi pajabat bupati Tapanuli Tengah, tisaprak 15 Novémber 2023.

### Déwan Perwakilan 
### Kacamatan 
Wilayah administrasi Kabupatén Tapanuli Tengah dibagi menjadi 20 kacamatan, perenahna  disapanjang basisir Barat propinsi Sumtara Kalér;

* Andam Dewi
* Badiri
* Barus
* Barus Utara
* Kolang
* Lumut
* Manduamas
* Pandan (**Ibukota**)
* Pasaribu Tobing
* Pinangsori
* Sarudik
* Sibabangun
* Sirandorung
* Sitahuis
* Sorkam
* Sorkam Barat
* Sosor Gadong
* Suka Bangun
* Tapian Nauli
* Tukka

## Démografi 
, kalawan raksukan adat kawit ti  Sumatera Kalér. Masarakat Tapanuli Tengah anu di satukangeunna ‘’multiétnis’’  jeung agama.]]

### Penduduk 
Masarakat Tapanuli Tengah taun 2010 masarakatna kurang leuwih 311.232 jiwa kalawan kapadetan masarakat 136 jiwa unggal km². ‘’Laju pertumbuhan penduduk’’ période taun 2005-2010 gedena  1,86% unggal taun. Jeung dina taun 2021 pangeusi Tapanuli Tengah lobana 365.177 jiwa, kalwan ‘’komposisi’’ pangeusina téh lalaki lobana 183.814 jeung awéwé 181.365 jiwa (49,80%). Agama Kristen Protéstan jeung Katolik loba dipuhit ku Suku Batak Toba, Suku Batak Karo, Batak Dairi, Batak Simalungun, sarta Nias, ogé sawaréh étnis Batak Angkola atawa Mandailing, jeung Tionghoa. Sagigireun éta agama Islam di Tapanuli Tengah ilaharna dipuhit  ku Suku Batak Angkola, Batak Mandailing, sawaréh Batak Toba, sabagéan Suku Batak Dairi (Pakpak), Minangkabau, jeung Suku Melayu.

### Organisasi/Komunitas/Film 
, salah sahiji tempat diputerna film *King Kong* taun 2005 ku Peter Jackson]]

Tapanuli Tengah téh kabupatén anu euyeub ku kaunggulan mimiti ti éndahna alam, Cagar budaya, jeung réa-réa deui. Tapanuli Tengah ogé kungsi jadi ‘’lokasi syuting film’’ Hollywood tayalian King Kong tur jadi tempat ‘’lokasi syuting’’ Film Mursala anu ieu sakaligus ‘’memperkenalkan’’ Tapanuli Tengah. Di Tapanuli Tengah loba kapanggih organisasi, naha  itu Partai Pulitik, Karang Taruna, ‘’Forum Anak Horas Tapteng’’, KNPI jeung réa-réa deui.

## Ékonomi 
Pangwangunan Kabupatén Tapanuli Tengah dilaksanakeun kalawan konsép pangwangunan *Tapanuli Growth* tayalian  sinérgi kabupatén/kota ngalimpudan Wewengkon Kulon Sumatera Kalér, Acéh Singkil  jeung  Simeulue (propinsi Acéh) pikeun ngawangun hiji pola ngaronjatna wewengkon anu ‘’kompetitif’’ kalawan Wewengkon ‘’Industri Terpadu’’ Labuan Angin. Kabupatén Tapanuli Tengah kiwari jadi puseur koléksi (*hub*) ‘’komoditas’’ unggulan daérah.

Pasoalan anu disingareupan masarakat Tapanuli Tengah, kawas wewengkon sejen di kulon Sumatera Kalér sacara ékonomi salila ieu tayalian kamiskinan jeung kurangna lapangan pagawéan/pangangguran. Aya ogé kakurangan anu dirandapan ieu henteu lésot tina kaayaan topografi wewengkon Tapanuli Tengah anu pasir-pasir sebut waé (Bukit Barisan), sumber daya manusa, ngokolakeun sumber daya alam, ‘’infrastruktur’’, aksés ‘’informasi’’ jeung golontorna modal. Pameréntah Kabupatén Tapanuli Tengah satékah polah pikeun nyingareupan  pasualan anu bieu disebut ngayakeun ‘’akselerasi’’  pangwangunan jeung ngaronjatkeun ékonomi daérah utamana ngaliwatan invéstasi, naha invéstasi pamaréntah anapon swasta kalayan konsép pangwangunan *Tapanuli Growth*.

## Dicutat tina 
## Pranala luar 
* Situs resmi pemerintahan kabupaten Tapanuli Tengah