open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Amaranthaceae

**Amaranthaceae**; babayeman; nyaéta tutuwuhan anu kembangan sabangsaning bayem .
Dina  golongan ieu kaasup di jerona anggota-anggota Chenopodiaceae *sensu* Cronquist, anu dina sistim APG II henteu aya dina  takson, tapi dijadikeun salaku  anak suku *Chenopodioidae* di sajeroeun  *Amaranthaceae*, sabadana dikurangan sababaraha anggotana.

## Ciri mandiri 
Kagolongkeun kana tutuwuhan hérba anu umurna 1 tahun, tangkalna ajeg, jangkung  0,4-1 m, remen katempo   dahanna loba sarta carucukan. Daun buleud endog ngawujud  *lanset*, panjang 5-8 cm, kalawan puhuna méncos ari tungtung daun rata. 
Kembangna aya dina tukal, rapet, bijil handapeun kélék, anu luhurna ngumpul ngawujud kumpulan kembang.  Wujudna  bulir aya ogé  anu nyagak puhuna. Bulir palebah tungtungna kalolobaan jaluna,  henteu cucukan. 
Tempat hirupna/Habitus loba katempo hirup di buruan imah, rungkun, kebon, jeung sisi jalan; 1-1.400 m. 
Mibanda 64 marga tur 850 jinis tutuwuhan. Anggota-anggotana anu remen dimangpaatkeun kayaning: bayem jeung  bit daun (sayuran jeung sisikian), bit gula (tutuwuhan anu ngahasilkeun gula), kinoa (sabangsaning serealia semu), jeung  jawér kotok (*Celosia cristata*) (tutuwuhan hias).

*, Polycnemoideae]]
*]]

### Buah jeung siki
Dina narékahan atawa ngarintahkeu, ieu golongan tutuwuhan ngagunakeun siki jeung  buah, Siki ilaharna  paburencay tina buahna.  Sakapeung malahan bracteoles atanapi bracteoles tiasa janten diaspora.  Langkung jarang buahna nyaéta ngurilingan kapsul atanapi berry.  Sikina horizontal atanapi vértikal sering ngagaduhan cangkang siki kandel.  Embrio héjo atanapi bodas boh sacara spiral (sareng tanpa *perisperm*) atanapi *annular* (jarang lempeng).

## *Photosynthesis pathway*
Sanaos seuseueurna kulawarga nganggo anu langkung umum photosynthesis jalur, kurang leuwih 800 spésiés are plants. Asal-usul sababaraha photosintésis  di Amaranthaceae dianggap réspon épolusiér pikeun turunnatingkat atmosfir , ditambah ku kakirangan permanén dina kasadiaa cai ogé suhu anu luhur.  Spésiés kalayan épisiénsi dina kabutuhan kana cai, ngagaduhan kaunggulan selektif anu langkung saé sareng  tiasa sumebar ka habitat garing.

## Dicutat tina 
* Steenis, C.G.G.J. van, 1949. *Flora voor de Scholen in Indonesia*. Noordhoff - Kolff N.V; Batavia"
Bobonténgan

**Bobonténgan**; *Bryonia*;  nyaéta hiji tutuwuhan anu asalna tina kulawarga *Cucurbitaceae*. Buahna beureum, buleud laleutik, rasana sarua kawas bonténg.

## Ékologi 
Bobonténgan ilaharna hirup liar, arang langka ngahaja dipelak. Sababaraha spésiés dimangpaatkeun pikeun bahan ubar hérbal.

## Spésiés
Dua belas spésiés ayeuna dicatet ku USDA:
Sapuluh tina ieu dirojong dina analisis *molekular-filogénetik*:
Hiji-hijina spésiés di Inggris , *B. dioica* **(white bryony)**, hirup di hedgerows dugi ka kalér Yorkshire.

* *Bryonia acuta* Desf. (formerly sometimes included in *B. cretica*)
* *Bryonia alba* L. &ndash; white bryony
* *Bryonia aspera* Steven ex Ledeb.
* *Bryonia cretica* L. &ndash; Cretan bryony
* *Bryonia dioica* Jacq. &ndash; white or red bryony (formerly sometimes included in *B. cretica*)
* *Bryonia lappifolia* Vassilcz.
* *Bryonia marmorata* E.M.A.Petit
* *Bryonia melanocarpa* Nabiev
* *Bryonia monoica* Aitch. & Hemsl.
* *Bryonia multiflora* Boiss. & Heldr.
* *Bryonia syriaca* Boiss.
* *Bryonia verrucosa* Aiton

File:Bryonia dioica kz06.jpg | meleték sirungan
File:Bryonia dioica kz09.jpg | Bijil daun
File:Bryonia verrucosa seedling, by Omar Hoftun.jpg|Mimiti ngarambat
File:Bryonia verrucosa 0600.jpg|Ngarambat kana tangkal séjén]]
File:20180827Bryonia dioica2.jpg|Kembangan
File:20160812Bryonia dioica2.jpg|Buah ngora
File:20160812Bryonia dioica1.jpg|Buahna anu kolot (beureum)

## Dicutat tina 
## Tempo ogé
*  (2009): Germplasm Resources Information Network &ndash; *Bryonia*. Version of 2009-MAY-15. Retrieved 2010-APR-15.
*  2009. Phylogeography of the ancient Eurasian medicinal plant genus *Bryonia* (Cucurbitaceae) inferred from nuclear and chloroplast sequences. Taxon 58(2): 550-560.
*  Dioscorides's *Bruonia melaina* is *Bryonia alba*, not *Tamus communis*, and an illustration labeled *Bruonia melaina* in the Codex Vindobonensis is *Humulus lupulus* not *Bryonia dioica*. pp.&nbsp;273–280. In: Pitrat, M., ed., Cucurbitaceae 2008, https://w3.avignon.inra.fr/dspace/handle/2174/218 
* *Bryonopsis* (meaning "looks like bryony"), a now-invalid genus currently assigned to close (*Diplocyclos*) and somewhat more distant (*Kedrostis*) relatives of *Bryonia*

## Tutumbu ka luar 
* Medicinal uses of *Bryonia alba* - **Note**: This is a historical document from the 1930s and may not be medically accurate today.
* Bryonia cretica  Flowers in Israel
Upas

**Upas** (***Antiaris toxicaria***) nyaéta hiji tutuwuhan anu asalna tina kulawarga *Moraceae*. Ieu tutuwuhan kasohor dina mangsa baheula, alatan geutahna ngandung racun anu matih.  Ieu racun dimangpaatkeun pikeun  ngolésan mata panah (Gr. *toxicon*: racun panah), salian ti geutah  tangkal upas ogé di arah kulitna pikeun dijieun bahan pakéan dina mangsa baheula.

## Ngaran séjén 
Tangkal upas mibanda sebutan anu béda-béda di unggal daérah kayaning :  *tengis, tatai, ketatai* (Mly.); *ancar, upas* (Jw.); *pancar, balung* (Md.); *ipo* (Mak., Bug.); *gado* (Gal.).

## Ciri mandiri 
jmpl|kiri|180px|Pelat botani dari Gilg & Schumann (1900an)
Tangkal ukuran sedeng nepika gedé; jangkung bisa nepi ka (45-60) m, tangkal anu heunteu aya dahanna nepika 23 méter kalayan *gemang*/buleudan tangkalna bisa nepi ka 180 cm; sakapeung  *banir* heureut nepi ka  3 m

Kembang jaluna aya dina  pendul kentob mibanda garis tengahna  lk. 1,25&nbsp;cm, cupatna 0,8&nbsp;cm, aya 2-4 pendul. Kembang bikangna teuaya dina pendulna tapi ngumpul dina kélékna. 
Buah wujudna  pir, garis tengah lk. 1,25&nbsp;cm, beureum tuluy robah semu hideung mangsa geus kolot. Sikina nunggal..

Geutah anu dihasilkeunana, dina salah sahiji *forma* ngandung racun anu mantih, tapi dina  *forma* séjén kurang matih malahan henteu aya racunan sama sakali. Baheula, geutah upas ieu dianggo salaku panah racun dina perang, atanapi salaku sumpit racun kanggo moro. Tapi, geutah anu dihasilkeun tina akar upas  masih dianggo di pedalaman Kalimantan Barat pikeun ngaracun lauk. 

Nyatana, racun anu asalna tina akar upas henteu seueur *toksik*/matih. Nalika dianggo pikeun ngala lauk lauk,  Kusabab saatos lauk katewak, lauk dikumbah langsung sateuacan dituang.  Pamaréntah Kalimantan Kulon ayeuna parantos ngalarang panggunaan upas pikeun ngaracun lauk.

Pepagan/kulit upas  ngahasilkeun hiji  bahan pikeun nyieun kelir. Kitu deui kulit tangkalna anu masih ngora kénéh diarah harambay/rambatan pikeun dijieun kawas lawon *linen* kasar.

Buahna tiasa didahar.  Sikina sareng bagian sanés ieu ti tutuwuhan dianggo salaku bahan  ubar tradisional;  siki upas dijantenkeun anti-disentri.

## Ékologi jeung sebaranna 
jmpl|kiri|180px|kulit jeung trubusan
Upas mah  kaasup tangkal leuweung gerotan/primer tapi arang langka kapanggih hirup nepika palebah  1.500 méter dpl. Sakapeung kapanggih hirup di tegalan ogé daérah luhur anu aya di sisi basisir. Di Afrika, upas ogé hirup di daérah *semi-arid*.

Tutuwuhan ieu loba kapanggih hirup di wewengkon Afrika Kulon, Madagaskar, India, Srilanka, Tiongkok kidul, Indochina, ngaliwatan Nusantara nepi ka Pasifik (kapuloan  Fiji jeung Tonga) ogé Australia kaler.

## Catatan taksonomis 
*Antiaris* adalah marga monotipik.

## Dicutat tina 
## Tutumbu ka luar 
*  ICRAF AgroForestryTree Database: *Antiaris toxicaria* Lesch. 
*  ProtaBase: *Antiaris toxicaria* Lesch. 
*  PROTA4U Record display: *Antiaris toxicaria* Lesch. 
*  PNGTreesKey: *Antiaris toxicaria* (Pers.) Lesch. var. *macrophylla* (R.Br.) Corner
*  Commercial Timber: *Antiaris* Lesch.  (kayu)
*  MatBase: *Antiaris* Lesch.  (kayu)
*  Henriette’s Herbal: *Antiaris toxicaria*, Leschinault.—Antsjar or Upas.
Gurun Taklamakan

**Gurun Taklamakan** atawa **Taklimakan** (Tionghoa: **塔克拉玛干沙漠**, *Takelamagan Shamo*; Uighur: **تەكلىماكان قۇملۇقى**) nyaéta gurun di Asia Tengah, di Républik Rahayat Tiongkok. Gurun ieu wawatesan jeung Pagunungan Kunlun di kidul jeung Pagunungan Pamir jeung Tian Shan (Gunung Imeon kuna) di kulon jeung kalér.

## Étimologi
Loba panalungtik anu satuju yén kecap *makan* téh asalna tina basa Pérsia anu ngandung harti tempat, sedengkeun *Takla* mah hartina can jelas. Aya kamungkinan kecap éta mangrupa kecap injeuman Uyghur tina basa Persia, hartina "ninggalkeun sorangan / kaluar / tinggaleun, ngaleupaskeun, ninggalkeun" + *makan*.  Pajéntréan séjén anu leuwih asup akal nunjukkeun yén kecap éta asalna tina basa Turki, *taqlar makan*, anu hartina "tempat runtagan". Panalungtik Cina Wang Guowei jeung Huang Wenbi matalikeun ngaran éta jeung Tocharians, jelema légendaris di Lebak Tarim, migawé harti "*Taklamakan*" sarua jeung "*Tocharistan*".

Sedengkeun ceuk étimologi tradisional, mibanda harti "Tempat Tanpa Balik", leuwih ilahar dihartikeun salaku "nalika Anjeun asup, mangka Anjeun ti bisa kaluar" atawa sarupaning éta.

## Tumbu kaluar 
* Photos of area in China
* Satellite Images from China 
* Personal experiences 
* Photos of mummies
Vaséktomi

jmpl|Operasi Vaséktomi.
**Vaséktomi** nyaéta salah sahiji program kulawarga berencana (KB) keur lalaki sangkan pasanganana henteu ngandeg. Ieu prosedur mangrupa konsép kontrasépsi anu permanén ngan lalaki masih bisa kénéh orgasmeu jeung ngaluarkeun spérma. Vaséktomi dilakukeun ku cara ngeureut *vas dererence* anu mangrupa wangun tabung leutik dina skrotum anu ngalantarankeun spérma ka luar tina kanjut. Biasana dokter meredih ngalakukeun pamariksaan salila 8-16 minggu keur ngalakukeun obsérvasi sanggeus operasi. Ieu hal miboga udagan sangkan euweuh deui spérma anu nyésa dina jero kanjut. Sanajan kitu, masih bisa kénéh ngabalukarkeun ngandeg lamum spérma can beresih pisan. Ku kituna, sanggeus vaséktomi diperedih ngagunakeun alat kontrasépsi séjén keur ngahalangan kahéngkéran hasil operasi. 
## Wanda
*Dibelék, biasana ieu pamarekan bakal ngalakukeun belékan dina dua sisi skrotum nyaéta bagian luhur skrotum jeung bagian handapeun kanjut. Tuluy vas deference bakal dileungitkeun, ditalian nepi ka diaktérisasi. Urut tatu diberesihan tuluy diberesihan tina urut jaitan salaku tahap ahir.

## Rujukan
Kendall Jenner

**Kendall Nicole Jenner** () mangrupikeun modél Amérika, sosialisasi sareng aktris. Kendall dipikanyaho sacara umum dina séri éta anu ditayangkan E! Acara kanyataanana anu judulna *Keeping Up with the Kardashians*.

## Rujukan 
## Tumbu luar 
* 
*
Hauméa (planét katé)

**Hauméa** (simbol: ), resmina katelah **(136108) Hauméa** atawa landihan saheulaanana **(136108) 2003 EL61** nyaéta planét katé di beubeur Kuiper, ceuk itungan kasarna mah massana téh kira kira sapertiluna massa Pluto, kapanggih ku tim-na Mike Brown di Caltech di Amérika Sarikat atawa J. L. Ortiz et al. ti *Instituto de Astrofísica de Andalucía* di Obsérvatorium Sierra Nevada di Spanyol (keur disawalakeun kénéh). Ngan ari Minor Planet Center mah, netepkeun tim-na si Ortiz nu manggihna téh, ku sabab manéhna jelema anu mimiti ngabéwarakeun éta objek. Dina tanggal 17 Séptémber 2008, Hauméa diklasifikasikeun salaku planét katé ku IAU. Hauméa dikurilingan ku dua satelit alami anu dibéré ngaran Namaka jeung Hi'iaka, duanana mangrupa astéroid anu kakurung ku médan gravitasi Hauméa. Hauméa kaasup planet katé anu samanéa, ku sabab wangunna élips. Hauméa dikira-kira mibanda lega permukaan aya kana 2×10^7 km2 atawa 20,000,000 km2 anu hartina Hauméa lega beungeut taneuhna leuwih badag saeutik ti batan Nagara Rusia.

## Ngaran 
Ngaran **Hauméa** asalna tina salah sahiji ngaran déwi dina mitologi Hawaii

## Référénsi 
## Tumbu luar 
* NASA visualization of the orbit
* Updated data
* *Space.com* story: Large new world discovered beyond Neptune
* *New Scientist* story: New world found in outer solar system
* *BBC* story: Distant object found orbiting Sun
* Astronomers Discover "10th Planet"  - Sky & Telescope article describing the discovery of  and 136199 Eris.
* Michael Brown's webpage
* *New Scientist* story: Distant solar system body may be cigar-shaped
* *BBC* story: Record spin rate for cosmic body
* *news @ nature.com* story: Cosmic 'cigar' spins at astonishing pace; Pluto's neighbour has a very unexpected shape, September 9, 2005.
* *New York Times* story: "One find, two astronomers", September 13, 2005.
* S.C. Tegler, W. Grundy, W. Romanishin, G. Consolmagno, K. Mogren, F. Vilas: *Optical Spectroscopy of the Large Kuiper Belt Objects 136472 (2005 FY9) and 136108 (2003 EL61).* Preprint
Caltech

jmpl|Cap Institut Téhnologi California
**California Institute of Technology** (basa Sunda: **Institut Téhnologi California**), biasana dipikawanoh salaku **Caltech**, nyaéta salah sahiji universitas swasta anu ditujukeun pikeun lalaki jeung awéwé anu perenahna aya di Pasadena, California, di Amérika Sarikat.

Universitas ieu mangrupa salah sahiji universitas pangkasohorna dina hal risét. Caltech nekenkeun dina élmu alam jeung téhnik. Caltech mibanda jeung ngoperasikeun sawatara pangapungan luar angkasa "autonomous" anu mingpin di dunia dipikawanoh kalawan Jet Propulsion Laboratory. JPS ngajeueung diséin jeung operasi tina loba pajejekan luar angkasa NASA; henteu siga "National Laboratories" (Laboratorium Nasional AS) jeung Puseur Luar Angkasa NASA séjénna, fasilitas JPS ngan dina jero kontrak ka pamaréntah.

## Tumbu luar 
* Sajarah Caltech
* Undergraduate Computer Science Laboratory 
* Caltech Nobel Laureate Biographies
* *Crippling Depression*  — a satirical comic strip serialized in *California Tech*, the Caltech student newspaper
* The Great Rose Bowl Hoax
* Honor Code 
* Ditch Days: 2000, 2001, 2002, 2003, 2004
Bobojong

ka|jmpl| Florida, conto samenanjung, poto anu dipotrét nalika STS-95
[ka|jmpl| Semenanjung Fennoscandian, Maret 2002, dipoto ku Spectroradiometer ( MODIS ), ngalayang numpak Terra satelit [NASA ]]
**Bobojong** atawa **Jojontor** ( asalna tina kecap '** "ampir" jeung **' "pulau") mangrupa sawaréh tina banua anu lolobana dikurilingan ku cai di sisi-sisina. Pacaian di sabudeureunna téh biasana mah nerus (*kontinu*), ngan teu bisa sagawayah dianggap pacaianna ngan ukur hiji hungkul. Bobojong kadang tara disebut bobojong, aya ogé nu nyebutna jadi ancol.  Hiji titik umumna dianggap sapotong tapering tina proyéksi kana awak cai anu kurang nonjol tibatan tanjung.  Walungan anu ngalir ngaliwatan jalan anu meulit pisan ogé kadang-kadang cenah ngawangun "semenanjung" dina gelung cai (ampir katutup).

Salah sahiji wangun samenanjung nyaéta tanjung  jeung ciduh khususna sempit  anu parantos dikumbah. Lamun semenanjung tempatna dina badan cai (danau, walungan) daratan ogé disebut salaku "semenanjung daratan".

* Samenanjung panghalang
* Daptar peninsulas
* Isthmus

## Rujukan
Supa hoé

***Supa hoé***; Clitocybe nyaéta hiji supa tina  genus.* Clitocybe * téh hartosna * sirah dengdek *. Ieu supa dicirikeun ku kelirna bodas, bodas kakonéng-konéngan,sareng krém. Ieu supa utamina saprotrophic,tayalian nguraikeun kotoran taneuh leuweung.Ieu genus ditaksir aya kana kurang leuwih 300 spésiés anu sumebar.

Sababaraha supa anggota genus ieu dianggap tiasa didahar; tapi loba anu séjéna matak weureu/ngandung racun, anu disebut muscarine. Ngabédakeun ungal spésiés*Cli1tocybe* kudu ku ahlina, ulah sagawayah, alatan meryogikeun analisa karakter *mikroskopis*. Kajaba sababaraha anggota anu tiasa katempo béda tina ciri-cirina, *Clitocybe* supa ieu jarang diarah/dikumpulkeun kanggo dikonsumsi.

## Taxonomy
*Clitocybe*asalna diusulkeun ku Elias Fries dina taun 1821  kulawarga tina genus *Agaricus*. Friedrich Staude ngangkat kana status generik di 1857.
**Clitocybe eccentrica*
**Clitocybe entoloma*
**Clitocybe eucalyptorum*
**Clitocybe fennica*
**Clitocybe fragrans* – fragrant funnel
**Clitocybe geotropa* – trooping funnel, monk's head agaric, now classified as *Infundibulicybe geotropa*
**Clitocybe gilvaoides*
**Clitocybe glacialis*
**Clitocybe globispora*
**Clitocybe glutiniceps*
**Clitocybe lohjaensis*
**Clitocybe marginella*
**Clitocybe maxima* - giant clitocybe - edible, now commercially grown in China.
**Clitocybe menthiodora*
**Clitocybe nebularis* – clouded agaric – considered edible by some, though causes gastric upset in many people
**Clitocybe nuda* – wood blewit – a common edible distinguished in part by its lilac hue, now *Lepista nuda*
**Clitocybe odora* – aniseed toadstool; grows near birch trees, but can be easily mistaken for poisonous ones mainly because of its appearance
**Clitocybe paraditopa* – Australia
**Clitocybe parasitica*
**Clitocybe rivulosa* – fool's funnel (Europe, North America)
**Clitocybe ruderalis*
**Clitocybe sclerotoidea*
**Clitocybe strigosa*
**Clitocybe subcordispora*
**Clitocybe tarda*
**Clitocybe truncicola*
**Clitocybe vibecina*

The bioluminescent jack o'lantern mushroom (*Omphalotus olearius*) was formerly placed in this genus as *Clitocybe illudens*.

## Tempo ogé 
*List of Tricholomataceae genera
* Mushroom hunting
* Mushroom poisoning

## Dicutat tina 
## Tutumbu ka luar 
* *Clitocybe* at Mushroom Expert.com


Kategori :Agaricales genera
Kategori : suung
Masker N95

ka|jmpl|200x200px| Masker n95
**Masker N95** mangrupa alat keur nyalindungan baham jeung irung anu aya saringan partikel luyu jeung standar N95 ti *National Institute for Health Occupational Safety and Health* (NIOSH) filtrasi hawa Amérika Serikat. Masker N95 bisa nyaring 95 persén partikel anu ngapung dina hawa, tapi teu tahan ku minyak saperti P95.  Masker N95 jadi alat pelindung anu umum keur nyaring partikel.  Masker N95 ngajaga napas tina partikel anu ngabahayakeun, tapi ku gas jeung uap mah angger bisa tembus. 

Masker N95 miboga mangpaat anu sarua jeung masker FFP2 ti Uni Éropa jeung masker KN95 ti ￼￼Cina￼￼. Ngan, aya sababaraha bédana dina kriteria keur mastikeun kamampuh (efisiensi filter, agén tés, tingkat aliran hawa jeunh bédana tekenan hawa).  

Masker N95 mikabutuh serat tina polimér sintétik anu dipikawanoh salaku *nonwoven polipropilén*,  anu dihasilkeun tina melt blowing keur ngabentuk saringan bagian jero keur nyaring partikel anu ngabahayakeun.  Ieu masker bentukna satengah buleud disaluyukeun jeung lekuk irung jeung baham jalma anu geus sawawa. Pamakéan ieu masker kudu bener-bener ketat sangkan euweuh lolongkrang keur asupna hawa. Ieu kaayaan bisa nyababkeun nu maké ieu masker eungap, hareudang jeung teu genah lamun dipaké lila-lila teuing.  Salain ti dipaké pikeun pencegahan Covid-19, ieu masker gunana keur nyegah polusi hawa asup ngaliwatan baham atawa irung. 

Rupa-rupa panalungtikan ékspérimén geus ngalaporkeun yén masker N95 ngajaga tina sababaraha inféksi atawa kamungkinan nyebarkeun inféksi. Ieu hasil katempo konsisten, nepi ka bisa dipaké ku tanaga médis keur nyalindungan diri tina inféksi pernapasan. Masker bisa ngajagaan diri tina droplét anu leuwih kasar jeung pangiriman aerosol anu leuwih lemes, réspirator N95 leuwih épéktip ngalawan aerosol anu leuwih lemes, panginten langkung saé pikeun nyegah panularan titiran ogé. Analisis-meta studi dina panyadia kasihatan séhat nunjukkeun kakuatan nilai pelindung ngalawan inféksi viral klinis sareng pernapasan pikeun réspirator N95. 

## Cara maké 
Cara ngagunakeun masker N95 anu bener.

* Pastikeun yén leungeun anjeun steril atawa dikumbah heula nepi ka beresih.
* Pasangkeun *nose klip* dina palebah irung nepi ka ngarasa pageuh jeung euweuh lolongkrang anu bakal asup hawa.
* Cekel dua tali tuluy pasangkan kana ceuli katuhu jeung kénca. Aya ogé masker N95 anu ngagunakeun tali dikurilingkeun kana sirah. 
* Pariksa sareng tutup masker supaya rapet kan gado .
* Pastikeun masker N95 pageuh kana kulit jeung euweuh lolongkrang anu kabuka.
* Masker ulah kahalangan ku janggot. Kusabab lamun keuna bisa nyababkeun masker bocor jeung  muka saluran hawa anu kotor. 

## Mangpaat 
Masker N95 miboga fungsi jeung kagunaan khusus. Ieu sababaraha kauntungan masker N95 lamun dipakéna bener. 

* Nyaring 95% partikel anu leutik pisan.
* Nyaring virus, baktéri, jamur, alergénis jeung kekebul.
* Nyaring partikel padet.
* Ngaleungitkeun partikel non-minyak cair, saperti anti serangga jeung minyak seungit.
* Mantuan napas leuwih genah balukar tina polusi.

## Rujukan
Indochina Prancis

**Indochina Prancis** (, ) nyaéta federasi protektorat kakaisaran Prancis di wewengkon Indochina di Asia Kidul Ngétan, kabagi jadi Vietnam (anu baheulana kabagi deui jadi Cochinchina, Tonkin, jeung Annam), Kamboja, jeung Laos. Ibu kota Indochina Prancis nyaéta Hanoi.

Indochina Prancis diadegkeun dina Oktober 1887 ti wewengkon Annam, Tonkin, Cochinchina dan Kamboja. Mangsa ngadegna, federasi ieu teu acan nyangkingan Laos. Laos sorangan nempé diasupkeun taun 1893 sabada Perang Prancis-Siam 1893.

Dina 1941, sakabéh wewewngkon Indochina Prancis ragrag ka cangkingan Jepang nepi ka Jepang nyerah dina 1945 sabada Hiroshima jeung Nagasaki dibom atom ku Sekutu.

Federasi ieu ngadeg nepi taun 1954. Dina oapt protektorat, Prancis sacara resmi ninggalkeun kakawasaan ke pangageung lokal, anu mangrupa Kaisar Vietnam, Raja Kamboja tumekaning Raja Luang Prabang. Antukna, culcil nagara di Indochina Prancis silih merdika janten 4 nagara nagara anu papisah taun 1954, nyaéta Vietnam Kalér

eung j

j

a

dtulonan, sareng a Kamboja dan Laos.

## Lihat pula 
* Indochina
* Perang Indochina

## Pranala luar 
* Peta Indochina 
* Parallel and Divergent Aspects of British Rule in the Raj, French Rule in Indochina, Dutch Rule in the Netherlands East Indies (Indonesia), and American Rule in the Philippines
Supa kalakay

***Supa kalakay***; *Marasmius* nyaéta hiji supa anu asalna tina kulawarga  Marasmiaceae.
Ieu genus supa ngawengku leuwih ti 500 spésiés tina agarics, anu mana taun 1838 digolongkeun *spored*- bodas *agarics* ngabogaan  puseur tangkal/stipe anu kuat di jerona, ieu taxon  aranjeunna marcescent, tayalian upami aranjeunna garing tapi engké tiasa hirupkeun deui nalika beueus. Pikeun Fries, *marcescence* &mdash; leuwih jéntré &mdash; éta karakter penting pikeun ngagolongkeun, anu anjeunna biasa misahkeun grup ieu sareng jinis *Collybia* (anu ayeuna parantos kabagi kana seueur genera anu langkung énggal).  Ngaran *Marasmius* sorangan asalna tina kecap Yunani  *marasmos*, hartosna "garing".  Mycologist modéren henteu merhatikeun deui bédana *marcescence* / *putrescence* salaku kriteria anu tiasa dipercaya pikeun taksonomi, alatan pedaran Fries ngeunaan genus ieu masih kasarna pikeun dilarapkeun.

## Spésiés 
Ieu mangrupikeun daptar spésiés anu langkung kawéntar (pikeun daptar lengkep tingali List of *Marasmius* species).  Catet yén sababaraha anggota anu dipiwanoh di *Marasmius,* sapertos *M. alliaceus*, parantos ngalih kana genus énggal *Mycetinis*; sawaréhna geus digolongkeun  salaku *Rhizomarasmius* atawa *Gloiocephala*.  Tilas *M. androsaceus* ayeuna dianggap kaasup kana jinisna *Gymnopus*.

**M. amazonicus*
**M. anomalus*
**M. atrocastaneus*
**M. auklandicus*
**M. aurantiobasalis*
**M. bambusinus*
**M. bellus*
**M. bulliardii*
**M. buxi* - box parachute
**M. caperatus*
**M. capillaris*
**M. caricis*
**M. chordalis*
**M. cladophyllus*
**M. cohaerens*
**M. collinus*
**M. corbariensis*
**M. crinis-equi*
**M. croceus*
**M. curranii*
**M. curreyi*
**M. cylindraceocampanulatus*
**M. delicatus*
**M. delectans*
**M. elegans* - velvet parachute
**M. epiphylloides*
**M. epiphyllus* - leaf parachute
**M. exocarpi*
**M. exustoides*
**M. favrei*
**M. fishii*
**M. fulvoferrugineus*
**M. funalis*
**M. galbinus*
**M. gelatinosipes*
**M. graminum*
**M. haematocephalus*
**M. hudsonii* - holly parachute
**M. indopurpureostriatus* 
**M. insititius*
**M. kanukaneus*
**M. koae*
**M. kroumirensis*
**M. limosus*
**M. masonii*
**M. meridionalis*
**M. micraster*
**M. midnapurensis*
**M. minutus*
**M. nigripes*
**M. oreades* - fairy ring mushroom
**M. otagensis*
**M. pallenticeps*
**M. palmivorus*
**M. perforans*
**M. perpusillus*
**M. phalaricola*
**M. podocarpicola*
**M. prasiosmus*
**M. pulcherripes*
**M. pyrrhocephalus*
**M. pusillissimus*
**M. pusio*
**M. quercophilus*
**M. resinosus*
**M. rhombisporus*
**M. rhopalostylidis*
**M. rimuphilus*
**M. rosulatus*
**M. rotula* - collared parachute or pinwheel mushroom
**M. sacchari*
**M. saccharinus*
**M. sasicola*
**M. semiustus*
**M. setosus*
**M. siccus*
**M. spaniophyllus*
**M. splachnoides*
**M. subsupinus*
**M. stenophyllus*
**M. strictipes* (edible)
**M. sullivantii*
**M. tageticolor*
**M. tenuiparietalis*
**M. tenuissimus*
**M. tinctorius*
**M. torquescens*
**M. unilamellatus*
**M. wettsteinii*
**M. wynneae* - pearly parachute

## Tempo ogé 
* List of Marasmiaceae genera

## Dicutat tina 
## Tutumbu ka luar 
*
*Genus *Marasmius*  at Mushroom Expert.com

Kategori :Supa
Kategori :Marasmiaceae
Artika Sari Devi

**Artika Sari Devi Kusmayadi** langkung dikenal salaku **Artika Sari Devi** () nyaéta saurang aktris Indonésia.

## Pilem 
* *Perjanjian dengan Iblis* (2019)

## Rujukan 
*
Supa odéng

***Supa odeng***; *Trametes*; nyaéta hiji supa anu asalna tina kulawarga *Polyporaceae*, supa tina genus ieu mibanda wujud anu béda pisan jeung supa anu séjén. 
Tangkalna/*pileus* wujudna némprak kawas kipas.  Supa ieu mibanda kurang leuwih lima puluh spésiés . Anu diguar ku  Elias Magnus Fries dina taun 1836.

*Supa odéng* mangrupikeun kadaharan tina rupi-rupi hileud utamina  Lepidoptera, kana spésiés supa odéng *Triaxomera parasitella*.

## Biotéhnologi
Sababaraha spésiés tina *Trametes* parantos ditalungtik pikeun aplikasi biotéhnologi na *lignin-degrading enzymes (particularly laccase* katut  manganese peroxidase) pikeun mikanyaho kagunaan sarta pamangpaatan, dina widang industri atanapi lingkungan.

## spésiés anu geus ditalungtik 
**Trametes gibbosa* – *Lumpy bracke*t
**Trametes hirsuta* – *Hairy bracket*
**Trametes nivosa*
**Trametes pubescens*
**Trametes versicolor* – *Turkey tail*

## Dicutat tina
## Baca ogé 
*Zmitrovich I.V., Malysheva V.F. (2013). Towards a phylogeny of *Trametes* alliance (Basidiomycota, Polyporales).  Mikologiya i fitopatologiya. Vol. 47, N 6. P. 358–380 (http://media.wix.com/ugd/b65817_d1162add57d74fe08e46f728018208ac.pdf).

## Rujukan 
Kategori :Polyporaceae
Kategori :Tutuwuhan
Kategori :Supa
Paku sayur

**Paku sayur**; Paku leuheur  *(Diplazium esculentum)* nyaéta tangkal paku anu asalna tina kulawarga *Athyriaceae*. Paku ieu mangrupikeun jenis paku / pakis anu biasa didahar pucukna, disayagikeun salaku sayuran ku penduduk Asia Tenggara sareng kapuloan di Samudra Pasipik . Paku ieu biasana tumuh di sisi walungan atanapi dina gawir beueus sareng hieum. Ari diasakanna ilaharna di sayur gulé, atanapi didamel lalab  saatos dikulub saméméhna. Konsumsi atahna henteu disarankeun sabab ngandung *asam shikimic* anu ngaganggu padaharan manusa. Paku leuheur henteu dibudidayakeun, anu ngadagangkeun ilaharna ngundeur ka walungan atawa kebon pikeun jualeun.

## Gallery 

File:Yam phak khut.jpg|
File:Vegetable fern at Abe Restaurant, Manila.jpg|
Image:DiplaziumEsculentumCoorg.jpg|Habitat

## Dicutat tina
Bibitungan

**Bibitungan***; Equisetum dedile* nyaéta hiji tutuwuhan anu asalna tina kulawarga Equisetaceae.

## Habitat
Hirup kalayan subur di wewengkon anu perenahna 100 ~ 2700 mdpl, loba kapanggih hirup di sisi susukan, balong, situ, sirah cai, jeung sajabana tempat-tempat anu taneuhna jemlek tur negrak.

## Dicutat tina
Paku cai

**Paku cai**; Paku rawa; (*Ceratopteris thalictroides*) nyaéta hiji tutuwuhan paku anu asalna tina kulawarga Pteridaceae. Ieu paku salah sahiji jinis anu bisa hirup di jero cai anapon di darat.  Daun jeung tangkalna bisa dimangpaatkeun pikeun ubar, paku ieu habitatna dina cai anu palidna ngeuyeumbeu tur hérang. Ieu paku sok disebut ogé paku roman jeung paku téspong.

## Kagunaan 
Paku ieu sagigireun bisa dituang, ogé mibanda hasiat  pikeun ubar. Bisa ogé dimangpaatekun pikeun tutuwuhan hiasan di burusn atawa di jero akuarium.  Spésiés *Ceratopteris*, kalebet *Ceratopteris thalictroides*, dipelak salaku hiasan di jero akuarium, anu kawentar disebut 'sprite cai'. *Ceratopteris* *thalictroides* sareng khususna ogé *Ceratopteris richardii Brongn*. janten tutuwuhan modél dina biologi pamekaran sareng panalitian molekular. Éta gunana pikeun panilitian sabab ngagaduhan *fase* kahirupan bébas *loid* sareng *diploid*, siklus hirup anu pondok, *sistem genetik* anu saderhana, sareng baranahan ku spora *haploid* sél *gle*.  Sipat Alkaloid, *arbutin* sareng *tannin* parantos kapendak dina bagéan héjo *Ceratop teris thalictroides*.  Botani Akuatik atanapi semi - pakis cai. 

## Ciri mandiri
Paku cai jangkung dugi  ka 1 méter, ngambang atanapi akaran dina taneuh, kalayan pondok, ajeg *rhizome* sareng *rosette* - sapertos buntelan daun.  Daun *dimorphous*;  daun steril nganggo *sukcu* panjangna 5-50 cm, jarang *scaly* ku timbangan coklat lega, bulak, ngeusi saluran hawa, lamina tina daun steril 1-3 - pinnate, dugi ka 20 cm x 40 cm, mémbran, *glabrous*, kalayan evi  urat anastomosos dent, sering disayogikeun sareng kuncup adventitious dina axils pinnate, ngawujud tulang daun/*pinnae* henteu rapih, *lobus* pamungkas *linier*.

## Dicutat tina 
Kategori :Tutuwuhan tropis 
Kategori :Tutuwuhan ubar
Paku duduitan

***Paku duduitan*** ; *Pyrrosia piloselloides* nyaéta hiji tutuwuhan paku anu asalna tina kulawarga  Polypodiaceae. Ieu paku kagolongkeun tutuwuhan épifit dipiwanoh ogé ngarana ku:  ***sisik naga***, **duduitan**, atawa **daun picisan**. Tutuwuhan ieu bisa hirup di daérah anu *elevasina* kasebut landeuh nepika tonggoheunna, hirup ngarambat dina  tangkal jeung  dahan malahan dina témbok wangunan anu teu dipiara ieu tutuwuhan remen katempo hirup. *P. piloselloides* mibanda sistim  *fotosintesis* anu mandiri dipibanda ku tutuwuhan  épifit sarta kuat nyingareupan halodo anu pohara panas, tayalian  *Crassulacean Acid Metabolism* (CAM).

## Hasiat jeung Kagunaan
Paku duduitan mibanda rasa amis, tiis, sakapeung aya rasa pait. Daunna bisa dimangpaatkeun pikeun ngubaran gondongeun (*parotitis*), TBC kulit kalayan risiko *pembesaran kelenjar getah bening (skrofuloderma)*, gering konéng (*jaundice*), hésé miceun, nyeri beuteung, disentri, batuk, *abses* paru-paru, TB paru anu dituturkeun ku batuk getih, reumatik, jeung *kangker payudara*.

## Dicutat Tina
Aturan L'Hôpital

jmpl|Conto palarapan aturan L'Hopital pikeun fungsi  jeung . Fungsi  teu kadéfinisi dina , namung bisa dijieun jadi hiji fungsi kontinyu dina unggal  ku cara ngadéfinisikeun .
Dina kalkulus, '''Aturan L'Hôpital''' mangrupa hiji téhnik dérivatip (turunan) anu aya gunana pikeun nangtukeun niléy limit anu ngalibatkeun bentuk teu tangtu. Palarapan (atawa palarapan deudeuieun) aturan ieu bakal ngarobah bentuk teu tangtu jadi bentuk tangtu. Ku cara éta, niléy hiji limit bisa babari ditangtukeun.

Dina bentuk anu pangbasajanna, dawuhan l’Hôpital nyatakeun yén pikeun fungsi ƒ jeung g anu bisa diturunkeun dina heuleut kabuka , bisa jadi nyampak hiji titik  dina heuleut  anu teu kadéfinisi. Lamun

\lim_{x\to c}f(x)=\lim_{x\to c}g(x)=0 \text{ atau } \pm\infty, g'(x)\ne 0 pikeun sakur  di  kalawan ,

jeung

\lim_{x\to c}\frac{f'(x)}{g'(x)} aya,

mangka

\lim_{x\to c}\frac{f(x)}{g(x)} = \lim_{x\to c}\frac{f'(x)}{g'(x)}.

## Sajarah 
Guillaume de l'Hôpital (ditulis ogé l'Hospital) ngapublikasikeun aturan ieu dina bukuna anu dipedalkeun taun 1696 anu judulna ''Analyse des Infiniment Petits pour l'Intelligence des Lignes Courbes* (basa Sunda: *Analisis anu Leutik Teu Kawates pikeun Mahaman Gurat Bingkeng''), buku téks kahiji dina cabang élmu kalkulus diferensial. Sanajan kitu, aturan ieu dianggap mimiti kapanggih ku matematikawan ti Swiss anu ngarana Johann Bernoulli.

## Bentuk ilahar 
Bentuk ilahar aturan L'hopital bisa dipaké pikeun ngaréngsékeun loba kasus. Misal  jeung  mangrupa wilangan riil anu dilegakeun (wilangan rill, teu katepi positip, atawa teu katepi négatip) tur  mangrupa heuleut kabuka anu mibanda  atawa heuleut kabuka kalawan ahiran  (pikeun limit sapihak atawa limit di teu katepi jeung  teu katepi). Fungsi  jeung  diasumsikeun bisa diturunkeun dina , ngan kamungkinan teu bisa diturunkeun dina , jeung g'(x)\ne 0 dina  ngan kamungkinan henteu dina . Diasumsikeun ogé yén \lim_{x\to c}\frac{f'(x)}{g'(x)} = L. Ku cara kitu, aturan ieu bisa dilarapkeun nalika rasio turunan mibanda jumlah katepi atawa teu katepi, ngan henteu nalika rasio turunan ngalaman fluktuasi permanen sabot  beuki ngadeukeutan ka .

Lamun

: \lim_{x\to c}f(x) = \lim_{x\to c}g(x) = 0

atawa

: \lim_{x\to c}|f(x)| = \lim_{x\to c}|g(x)| = \infty,

mangka

: \lim_{x\to c}\frac{f(x)}{g(x)}=L.

Sanajan ku urang ditulis *x*&nbsp;&#x2192; *c*, limit di luhur bisa waé mangrupa limit sapihak (*x*&nbsp;&#x2192; *c*+ atau *x*&nbsp;&#x2192; *c*&#x2212;).

## Cutatan 
## Référénsi 
## Bacaan satuluyna 
*  

## Tumbu kaluar 
* l'Hôpital's rule at PlanetMath
Paku andam

**Paku andam**; **resam**, atawa **paku payung**; (*Dicranopteris linearis* syn. *Gleichenia linearis*) nyaéta hiji tutuwuhan paku anu asalna tina kulawarga Gleicheniaceae. Remen katempo hirup dina gawir di sisi jalan utamana daérah pigunungan, tutuwuhan ieu gampil dipiwanoh utamana tina daunna anu katempo nyirip dua jajar sarta gagangna nyagak dua  (dikotom). Dina basa Jawa disebutna branjangan, kiwari ieu tutuwuhan loba ngahaja dipelak malahan dijual beulikeun salaku tutuwuhan hias kalayan mibanda niléy ékonomi anu  luhur. 

Paku payung mangrupa tutuwuhan  invasi, di sababaraha tempat katempo hirup leuwih loba nutupan taneuh tibatan tutuwuhan séjéna. 
Ieu paku katempo hirup méh di sakuliah wewengkon tropis , ogé subtropis di Asia jeung Pasifik . Habitatna tayalian gawir anu iuh sarta taneuhna beueus, penenahna ti mimiti 200 m nepika 1500 m mdpl, ieu tutuwuhan bisa dimangpaatkun akar jeung tangkalna pikeun ubar. Tangkalna ogé baheula remen dimangpaatkeun pikeun nyieun alat paranti nulis. 

## Dicutat tina 
Kategori :Tumbuhan Ubar
Paku hata diuk

**Paku hata diuk**; *Acrostichum aureum* paku laut  ; nyaéta hiji tutuwuhan paku anu asalna tina kulawarga Polypodiaceae. Paku hata kagolongkeun jinis  tutuwuhan sabangsaning paku anu mibanda ukuran gedé, ieu paku remen katempo hirup dina taneuh anu kaiuhan ku tangkal-tangkal babakoan sanajan kitu  aya ogé dina lahan séjén anu negrak tapi  taneuhna jemlék. *Acrostichum aureum* loba kapanggih hirup di daérah tropis ogé ugahari di unggal nagara, pon kitu deui di Indonesia.

## Ngaran séjén 
Paku atawa pakis ieu dipiwanoh ku ngaran anu béda-béda saperti:  paku larat, papah, **piai** (Mal.: *piai raya*), *paku hata diuk* (Sunda), *warakas, krakas, kakakeok* (Jawa), jeung *rewayang* (Halmahera). Nama-namanya dalam bahasa Inggris di antaranya *golden leather fern*, *swamp fern*, dan *mangrove fern*.

## Ciri mandiri 
Paku hata diuk  ngawujud rungkun atawa dapuran anu gedé, jangkung bisa nepika 4 m, dan lebar rumpun yang kurang lebih sama. Tangkalna pondok tur seseg, ajeg, ditutupan ku sisit-sisit kelirna coklat.

Daun-daunna  majemuk ngawujud cucuk lauk, panjangna bisa nepi ka 3 meter, tapi jumlahna henteu leuwih ti 30 pasang anak daun anu  perenahna henteu ngentep,sakapeung paanggang, sakapeung rekep. Sababaraha pasang (ilaharna 5 pasang atawa leuwih) anak daun di tungtungna remen fertil (pibiniheun) kelirna semu coklat kawas tihiangan, kalayan palebah handapna dipinuhan ku sporangia anu baradag. Anak-anak daun anu steril (mandul) aya dipalebah handap, leuwih panjang sarta *tungtungna bulenek henteu mencos*.

## Ékologi 
 di rawa deukat basisir]]
Hirup nahun, dina lingkungan leuweung babakoan, rawa basisir, tambak, sarta di sisi susukan, kamalir sarta wahangan anu deukeut ka laut. Sanajan kitu, *Acrostichum aureum* teu bisa hirup umpama kakeueum ku cai laut mah sarta teu mikaresep taneuh anu salinitas luhur atawa loba ngandung cai uyah; beda jeung , *A. speciosum*. Malahan ieu paku bisa hirup kalawan subur sarta menginvasi lahan-lahan abu teu dimangpaatkeun nepika ngababadeg jadi leuweung paku hata anu lega.

## Manfaat 
Daun-daun paku hata bisa digaringkeun pikeun nyieun hateup. Pucukna anu ngora kénéh di sababaraha daérah dimangpaatkeun pikeun bahan sayureun. *A. danaefolium* henteu kapanggih hirup di Nusantara.

## Dicutat tina
## Tutumbu ka uar 
* Piai raya, pada Guide of the Mangroves of Singapore

Kategori :Tutuwuhan
Hoé simpay

**Hoé simpay**; *Korthalsia ferox* nyaéta tutuwuhan hoé anu asalna tina kulawarga *Arecaceae*.
K. ferox mangrupikeun salah sahiji spésiés hoé anu panggedéna dina  genus Korthalsia, habitatna di leuweung handap dugika palebah  tonggoha anu perenahna  300-800 mdpl.

## Ciri mandiri
Hoé simpay mibanda tangkal anu liat sarta panjang, nyampay dina tutuwuhan séjéna ngahieuman taneuh leuweung di sabudeureunna. Buleudan tangkalna  2&nbsp;cm nepika  4&nbsp;cm, panjang buku bukuna rata-rata 30&nbsp;cm. kulitna katempo héjo kusem, cucukna coklat, *caducous*, palapah daunna coklat, daun panjang ipis ngawujud pita, robah 2,5 m panjang dugi ka 1 m; kelirna palebah luhurna héjo caang ari palebah handapna leuwih ngora. *Inflorescent* ngahasilkeun keun tina dugi ka 5 poin, ajeg, dugi ka 50&nbsp;cm, kalayan seueur rachillae anu pendal dugi ka 10 × 1,2&nbsp;cm, semu-coklat semu beureum coklat.

## Dicutat tina
Supergugus

**Supergugus** (Basa Inggris: *Supercluster*) nyaéta hiji struktur alam semesta anu kajieun tina sababaraha gugusan galaksi jeung grup galaksi, masing-masing supergugus mibanda massa kira-kira 1013 - 1014 Massa panonpoé jeung bisa mibanda ukuran mangyuta-yuta Taun cahya. Misalna, supergugus Hydra anu ukuranna 100 yuta Taun Cahya jeung supergugus perseus-pisces. grup Lokal di mana Galaksi Bima Sakti nyampak mangrupa bagéan tina supergugus Virgo bareng jeung sawatara grup galaksi jeung gugus galaksi séjénna.

## Tumbu kaluar 
* NASA-Imagine the universe
* Atlas Alam Semesta
Supergugus Laniakéa

**Supergugus Laniakéa** atawa **Supergugus Lokal** nyaéta supergugus anu dipikanyaho salaku tempat cicingna galaksi jeung tempat perenahna planét Marcapada anu mangkuk di Galaksi Bima Sakti

Supergugus ieu dipastikeun kaayaanna bulan Séptémber 2014 sabot para astronom anu diluluguan ku R. Brent Tully ti Universitas Hawaii ku cara nyiptakeun cara anyar pikeun nangtukeun supergugus, nyaéta ku cara ngukur kacepetan relatip galaksi-galaksi anu aya. Supergugus lokal anyar ieu ngagantikeun supergugus lokal saméméhna, nyaéta supergugus Virgo, anu kabukti mangrupa bagéan leutik ti supergugus Laniakea.

## Lokasi 
Supergugus anu deukeut jeung supergugus Laniakéa nyaéta:

* Supergugus Shapley
* Supergugus Hercules
* Supergugus Coma, jeung
* Supergugus Perseus-Pisces.

Gigiran supergugus-supergugus ieu jeung supergugus Laniakéa acan dipikanyaho kalawan jelas sabot supergugus Laniakéa dipastikeun kaayaanna.

## Etimologi 
Ngaran *Laniakea* hartina "langit anu kacida legana" dina basa Hawaii tina kecap "lani" (langit) jeung "akea" (lega atawa lega pisan). Ngaran ieu disugéstikeun ku Nawa'a Napoleon, dosén pembantu jurusan basa Hawaii di Kapiolani Community College. Ngaran ieu dibéré pikeun ngaajénan para panyorang Polinésia anu ngamangpaatkeun pangaweruh langit maranéhna sabot ngajelajahan Samudra Pasifik.

## Lihat pula 
## Référénsi 
## Bacaan satuluyna 
* 

## Tumbu kaluar 
*  Vimeo, "Laniakea Supercluster", Daniel Pomaréde, 1 September 2014—video representation of the findings of the discovery paper
*  Youtube, "Laniakea: Our Home Supercluster", Nature Video, 3 September 2014—Redrawing the boundaries of the cosmic map, they redefine our home supercluster and name it Laniakea.
Kasumba

jmpl|*Carthamus tinctorius*

**Kasumba** (*Carthamus tinctorius*) nyaéta hiji tutuwuhan anu asalna tina kulawarga Asteraceae. Kasumba tutuwuhan pituin ti  Mediterania,  Mesir. Tutuwuhan ieu baheula mibanda hasiat kawas tarum (*Indigofera sumatrana*), anu ngahaja dipelak pikeun diarah geutahna. Nalika zaman Mesir Kuno, geutah ieu dipaké pikeun kuburan Tutankhamun. Ceuk  John Chadwick cenah ngaran Yunani pikeun Kasumba aya dua rupa anu béda  Linear B, tayalian : Kasumba bodas, anu  diukur, sarta kasumba beureum anu ditimbang. "unjul kana hasil anu dimangpaatkeun, tayalian; sikinaanu geus diberesihan sarta kembangna/*floret* beureum ."

Kasumba ogé dimangpaatekun pikeun *kartamin* (*carthamine*) nalika abad ke-18.

## Dicutat tina
Paku cacing

***Paku cacing ***; *Microsorum scolopendria; Pleopeltis Phymatodes* nyaéta hiji tutuwuhan paku anu asalna ti kulawarga *Polypodiaceae*.  Dina basa Inggris tutuwuhan paku ieu disebut ogé *monarch fern*, *musk fern*, *maile-scented fern*, *breadfruit fern*,  or *wart fern* taya lian tina sabangsaning paku/pakis. 

Ieu tutuwuhan diwanohkeun di Hawaii dina akhir taun 1910-an tuluy hirup alamiah kalayan gancang di sadaya pulo utama.  Ngaran ilmiah * M.  scolopendria * sok salah dilarapkeun  pikeun  *Microsorum grossum* (sareng sinonimna*Phymatosorus*).

## Kagunaan 
Mangsa dirieus atawa dipecéh,  ngaluarkeun seungit kawas kembang "maile : Alyxia stellata" . sakapeung sok diuntun jeung daun pandan pikeun seuseungitan. Ieu tutuwuhan ogé sok dipaké keur nyeungitan kaén kapa.

## Dicutat tina 
;Bibliography

* 
* 

 

## Tutumbu kaluar
* Gustafson, Robert, 1939- **Hawaiian plant life : vegetation and flora**  Honolulu : University of Hawaiʻi Press, 2014. 
* Valier, Kathy, 1953- **Ferns of Hawai`i** Honolulu : University of Hawaii Press, 1995 
* http://digicoll.manoa.hawaii.edu/hawaiiflowers/Pages/viewtext.php?s=browse&tid=252 Plants for Hawaiian lei: Laua'e

Kategori : Polypodiaceae
Kategori : Tutuwuhan tropis
Supa paré

**Supa paré**; *Volvariella volvacea*; *Jamur merang*; nyaéta hiji supa anu asalna tina kulawarga *Pluteaceae*. Ieu supa anu paling loba dibudidayakeun utamana di wewengkon  Asia Wétan jeung  Asia Tenggara anu mibanda iklim  tropis aya ogé  subtropis.

Disebut supa  paré , pangaruh tina   basa Tionghoa *cǎogū* (Hanzi:草菇) hartina supa paré. Ieu supa mibanda ngaran latin (*Volvariella volvacea*, sinonim: *Volvaria volvacea*, *Agaricus volvaceus*, *Amanita virgata* atawa  *Vaginata virgata*) ogé  *kulat jumpung* dina basa  basa Acéh, dina basa Inggris disebut ogé *Chinese mushroom (straw mushroom).* 

## Ciri mandiri 
Supa paré anu masih kénéh ngora tacan ligar, wujudna kawas endog baruleud, kelirna coklat aya ogé anu kulawu. Mangsa geus ligar, *pileus*/topina  mangkak kawas aseupan nangkub kelirna coklat kolot nepika kulawu.  Palebah tangkalna *(stape)* mibanda kelir coklat ngora. Supa paré anu loba dijual dipasar pikeun di  konsumsi ilaharna masih kénéh kudu/tacan mangkak ligar.

Niléy gizi jeung kandungan séjéna  dina supa paré : 
*Cai : 93.3%
*Kalsium : 30 mg/g
*Fosfat : 37 mg/g
*Zat Beusi : 0.9 mg/g
*Tiamin (Vit B) : 0.03 mg/g
*Riboflavin (Vit. B12) : 0.01 mg/g
*Niasin : 1.7 mg/g
*Vitamin C : 1.7 mg/g
*Kalori : 24 mg/gProtein 1.8%
*Lemak : 0.3%, 
*Karbohidrat : 12-48%.
 
## Budidaya
Hirup supa paré sarua jeung supa-supa séjén dimimitian tina spora *(basidiospora)*, ieu bakal sirungan ngawujud hifa tayalian kawas ramabat leutik.

Supa paré anu ngahaja dibudidayakeun ilaharna ditempatkeun dina rohangan husus anu diesebut  kumbung.
Sarua jeung ngaranna ieu supa bisa hirup kalawan subur dina média jarami/ meranganu dikomposkeun saméméhna. Tapi ka dieunakeun, ieu supa loba ogé anu dipelak dina media tina kompos runtah kertas, manggar/popongkol buah salak minyak, kompos tangkal cau , jeung  kompos *bio massa* séjéna. Numutkeun panalungtikan, runtah  kapas mangrupa media tanam anu pang alusna boh dina tempat hirup anapon hasilna. Supa paré dipiwanoh ogé *warm mushroom*, alatan bisa hirup dina kaayaan suhu rohangan anu lumayan panas, kurang leuwih 30-38&nbsp;°C kalayan suhu anu merenah dina 35&nbsp;°C.

## Tutumbu kaluar 
* Hal ihwal jamur: waspada lebih baik daripada keracunan 

## Dicutat tina
Basa Budak

**Basa Budak** atawa disebut ogé salaku **Basa Lemes keur Budak** nyaéta cabang tina basa Sunda anu dipaké ku kolot nalika nyarita jeung budakna atawa sabalikna. Harti kecap "budak" dina basa Indonésia nyaéta *anak,* anu disebut budak téh nyaléta anak jelema, rék lalaki rék awéwé, anu can balég atawa anu acan ngangkat begér. Budak basa lemesna murangkalih. Basa ieu dipaké ku budak anu keur diajar nyarita, balélol kénéh, cadél kénéh jeung can béntés ngucapkeun kecap-kecap anu paranjang dina basa Sunda.

## Pamakéan 
Basa budak dipaké pikeun gunem catur antara budak jeung kolotna, contona nalika budak hayang dahar, biasana maranéhna bakal ngagunakeun kecap "emam" pikeun ngaganti kecap "dahar" tibatan kecap "neda" sakumaha anu diatur dina basa Sunda Hormat Keur Sorangan. Pamakéan basa Budak biasana dicampurkeun jeung basa Sunda Hormat anu diucapkeun maké gaya bubudakeun, contona ku cara ngaleungitkeun hurup "r" atawa diganti ku hurup "l", ngaganti hurup "s" ku hurup "c", ngaleungitkeun sababaraha hurup di awal jeung tungtung kecap, ogé ku cara ngagunakeun kecap nénéh*,* nyaéta kecap *manis* atawa deudeuh.

Sawadina atawa sakuduna, jelema anu geus déwasa atawa anu geus henteu disebut budak deui ulah diajak nyarita maké basa budak atawa ulah sina nyarita maké basa Budak, tapi ayeuna sababaraha kekecapan dina basa Budak geus umum atawa geus prah dilarapkeun boh ka budak boh ka kolot di luar kontéks pamakéan basa Budak.

### Conto babandingan kalimah: 
#### 1 
* Basa Loma: *Manéh ulah dahar sabar nangtung*.
* Basa Hormat: Anjeun *teu tinggaleun tuang sabar nangtung*.
* Basa Budak: *Hidep enging emam sabar tatih*.

#### 2 
*Basa Loma: *Sanggeus dahar, urang langsung nginum.*
* Basa Hormat: *Saparantos neda, abdi langsung ngaleueut.*
* Basa Budak: *Saentos emam, abi langsung eueut.*

## Cutatan 
## Rujukan 
## Tumbu kaluar 
* Kamus Sunda-Indonésia tur Indonésia-Sunda Diarsipkeun 
* Papagon Éjahan Basa Sunda Anu Disampurnakeun: Séri Panyuluhan 6 
* [https://www.youtube.com/watch?v=4KqbQ4Am9ng ]
* *Sora basa Sunda (UDHR, Wilangan, Frasa & Pasémon* )
Supa kincir

***Supa kincir***; *Lentinus*; nyaéta hiji supa anu asalna tina kulawarga Polyporaceae. Supa ieu loba kapanggih hirup di daérah subtropical, kalawan mibanda spésiésanu loba. 
**L. levis* (Berk. & M.A.Curtis) Murrill (1915) (edible when young)
**L. lividus* Beeli (1928)
**L. luteoapplanatus* Beeli (1928)
**L. macgregorii* P.W.Graff (1913)
**L. martianoffianus* Kalchbr. (1877)
**L. megacystidiatus* Karun., K.D.Hyde & Zhu L.Yang (2011)
**L. melzeri* Velen. (1920)
**L. metatensis* Bacc. (1917)
**L. mitissimus* Bigeard & H.Guill. (1913)
**L. mollipes* Pat. (1917)
**L. nigro-osseus* Pilát (1936)
**L. nigroglaber* Lloyd (1923)
**L. nigroglabrus* Lloyd (1923)
**L. ochraceus* Lloyd (1920)
**L. ochroleucus* Beeli (1928)
**L. omphalopsis* Reichert (1921)
**L. orizabensis* Murrill (1915)
**L. palauensis* Imazeki (1941)
**L. palmeri* (Earle) Sacc. & Traverso (1911)
**L. panziensis* Singer (1973)
**L. papillatus* (Henn.) Henn. (1905)
**L. pertenuis* Lloyd (1922)
**L. phillipsii* Van der Byl (1926)
**L. pholiotaeformis* Velen. (1939)
**L. pilososquamulosus* Lj.N.Vassiljeva (1973)
**L. piperatus* Beeli (1928)
**L. polychrous* Lév. (1844)
**L. prancei* Singer (1981)
**L. prolifer* (Pat. & Har.) D.A.Reid (1977)
**L. pulcherrimus* Sumst. (1907)
**L. ramosii* Lloyd (1923)
**L. ramosipes* Har. & Pat. (1909)
**L. retinervis* Pegler (1983)
**L. roseus* Karun., K.D.Hyde & Zhu L.Yang (2011)
**L. rubescens* Velen. (1939)
**L. sajor-caju* (Fr.) Fr. (1838)
**L. samarensis* Pilát (1941)
**L. sayanus* Singer (1952)
**L. sclerogenus* Sacc. (1916)
**L. scleropus* (Pers.) Fr. (1836)
**L. sibiricus* Pilát (1936)
**L. similans* (Earle) Sacc. & Traverso (1911)
**L. squamosus* Quél. (1888)
**L. squarrosulus* Mont. (1842)
**L. striatulus* Lév. (1846)
**L. stuppeus* Klotzsch (1833)
**L. subdulcis* Berk. (1851)
**L. subscyphoides* Murrill (1911)
**L. swartzii* Berk. (1843)
**L. terrestris* Lloyd (1925)
**L. thomensis* Cout. (1925)
**L. tigrinoides* Corner (1981)
**L. tigrinus* (Bull.) Fr. (1825)
**L. tuber-regium* (Fr.) Fr. (1836)
**L. umbrinus* Reichardt (1866)
**L. velutinus* Fr. (1830)
**L. vestidus* (Earle) Sacc. & Traverso (1912)
**L. villosus* Klotzsch (1833)
**L. zelandicus* Sacc. & Cub. (1887)
**L. zenkerianus* Henn. (1905)
**L. zeyheri* Berk. (1843)

Panalungtikan molecular yén sababaraha  *Polyporus* spésiés di handap ieu kagolongkeun *Lentinus*-*radiation*.

## Dicutat tina 
Kategori :Supa
Kategori :Tutuwuhan subtropis
Kategori :Polyporaceae
Planet yaksa

[jmpl|280x280px|Planet yaksa di [Surya Mandala (saluyu jeung skala)]]
]]
**Planet yaksa** nyaéta planét anu ukuranna jauh leuwih gedé tibatan Marcapada. Planét-planét ieu ilaharna kajieun tina zat anu mibanda titik golak handap (gas atawa és) lain mah zat padet. Namung, planét yaksa padet ogé bisa aya. Aya opat planét yaksa di Surya Mandala: Jupiter, Saturnus, Uranus, jeung Néptunus. Loba planét luar surya yaksa anu geus dipikawanoh ngorbit béntang séjén.

## Jinis 
* Yaksa gas
* Yaksa és
* Planét yaksa padet
* Planét superbareuh

## Tempo ogé 
* Sistim kaplanétan
* Planét kamarcapadaan
* Planét chthonia
* Planet Kasalapan
* Tyche (planét hipotetis)