open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pocong

**Pocong** nyaéta hiji jurig anu wujudna pocong, atawa di Malaysia ieu jurig téh kasohor ogé salaku jurig bungkus sabab awakna buni ku lawon bodas. Ngan ayeuna gambaran pocong téh geus rupa-rupa variasina, aya nu ngomongkeun yén pocong miboga beungeut nu pulas héjo jeung panonna euweuh hihideungan.

## Gambaran dina Film
Ieu hal bisa dipikaharti ku masarakat nu lalajo film pocong, sebab di film-film nu maén jadi pocong henteu bisa ngomé sukuna nepi ka leumpangna kudu luluncatan. Ieu kaayaan ogé anu ngayakeun hiji sawangan anu bisa dipaké pikeun ngabédakeun pocong asli jeung pocong palsu di masarakat. Kapercayaan bakal ayana pocong ngan mekarna di Indonésia, utamana di Jawa jeung Sumatera. Sanajan gambaranana ngilu kana tradisi muslim, umat agama séjén ogé geningan bisa ngiluan *eksistensi* ieu jurig.

## Referensi
Kerepus

right|150px|thumb|Kerepus nu dipaké Pa Soekarnoright|150px|thumb|Rupa-rupa kerepus
**Kerepus** atawa *péci* nyaéta nyaéta panutup sirah warna hideung nu jadi simbol umat Islam. Kerepus diwanohkeun ku para pedagang ti Arab, nu ogé nyebarkeun agama Islam. Dina wanci nu sarua, dipikawanoh ogé sorban, serban atawa turban. Ngan, sorban mah ilaharna dipaké ku inohong muslim atawa ulama, lain jelema biasa. Dina wangun luhureun peci mibanda lipetan jaitan nu leuwih jeger dibandingkeun jeung tutup sirah ti nagara-nagara arab. Ku sabab kitu, aya nu nyebut yén péci téh hasil *modifikasi* blangkon Jawa jeung sorban Arab.

## Sajarah
Pelopor péci di Indonésia nyaéta Ir. Soekarno, ti mangsa perjuangan kénéh Ir. Soekarno geus ngiberkeun yén péci mangrupa salah sahiji wangun pajoangan bangsa Indonésia.
Anton Chekhov

[thumb|250px|right| Anton Chekhov dina taun [1901]]

**Anton Pavlovich Chekhov** (Анто́н Па́влович Че́хов) nyaéta pangarang kahot ti Rusia kawentar utamana ngaliwatan karya-karyana dina wangun carita pondok jeung drama. Lahir di Taganrog, Laut Azov, 17 Januari 1860. Bapana tukang dagang di toko leutik. Akina budak beulian. Ti leuleutik Chekhov kudu ngalaman digawé beurat. Dina umur 16 taun néangan kipayah sorangan, sawatara kitu bapana kabur ti Moskow nyingkahan bui. Sanggeus namatkeun sakola di kota asalna, Chekhov meunang beasiswa tur nuluykeun sakola ka paguron luhur di Moskow jurusan *kedokteran*. Pikeun mantuan ékonomi kulawargana, inyana ngalalanyahan nulis carita-carita, lulucon, jeung artikel. Taun 1884 kuliahna tamat, Chekhov boga gelar dokter, tapi jigana leuwih kairut ku dunya kapangarangan, tur éta téh dijadikeun pacarian.

Réputasi kasusatraanana mekar nalika bukuna *Motley Stories* medal taun 1886. Dina taun 1888 kasinugrahan hadiah Pushkin Prize pikeun bukuna *In the Twilight*. Satuluyna Chekhov ngahasilkeun drama panjang anu daria, Ivanov. Taun 1901 kawin ka artis ngaranna Olga Knipper. Chekhov katarajang panyakit TBC nepi ka palastra tanggal 2 Juli 1904.

Carpon-carpon Chekhov dianggap minangka apothéosis tina wangun dramana, sok sanajan ngan saeutik anu dianggap gedé pangaruhna kana literatur jeung pintonan drama.
Ti Chekhov, loba pangarang drama kontemporer anu diajar kumaha ngamangpaatkeun suasana haté. Hal-hal anu katémbongna taya hartina jeung *inaksi* (ngaraga meneng) pikeun neuleuman jero-jerona psikologis batin tokoh-tokohna. Opat drama utama Chekhov: *The Seagull*, *Uncle Vanya*, *Three Sisters*, jeung *The Cherry Orchard* mindeng dipintonkeun dina pintonan-pintonan drama modéren.

## Référénsi
Hermann von Helmholtz

**Hermann von Helmholtz** (1821-1894) ilubiung dina dua pamekaran anu pangpentingna dina élmu pangaweruh fisika jeung falsafah dina abad ka-19. Bukti yén géométri Euclidean teu ngajelaskeun ruang anu bisa ditingali jeung fisikna ukur mungkin jeung ngésérna ina fisika dumasar kalakuan antara partikel dina jarak pikeun téori médan. Tuluy, cahaya nuturkeun jalur anu sarua kaluar tina panon sabari asup deui kana pupil. Kalawan maké éta optalmoskop darurat, Helmotz bisa nempatkeun panonna di jalur sinar cahaya anu asup jeung ninggalkeun panon pasien, nu antukna ngamungkinkeun retina pasien bisa ditingali.

Helmholtz téh lain jelema mimiti anu bisa ningali retina hirup atawa jelema munggaran anu nyiptakeun alat pikeun ningalina.   Johannes Purkinje geus nyieun timuan dina taun 1832 jeung optalmoskp kuno jieunan Charles babbage méh sarupa jeung désain Helmholtz taun 1847.

## Sumber
OSIS

**OSIS** wancahan tina Organisasi Siswa Intra Sekolah nyaéta  hiji-hijina wadah kagiatan parasiswa di sakola anu babarengan jeung jalur apingan nu lianna pikeun ngarojong kahontalna tujuan apingan kasiswaan.
Ku sabab kitu OSIS salaku wadah/ wahana, teu weléh kudu babarengan jeung jalur séjénna nyaéta latihan kapamingpinan, ékstrakurikulér, jeung wawasan wiyatamandala.
# Apingan katakwaan ka Gusti nu Maha Tunggal;
# Apingan kahirupan bangsa jeung nagara;
# Apingan lalanyahan béla nagara;
# Apingan kapribadian jeung budi pekerti  luhur;
# Atikan pulitik jeung kapamingpinan;
# Kaparigelan jeung kawiraswastaan;
# Kaséhatan jasmani jeung daya kréasi siswa;
# Persépsi, aprésiasi, jeung kréasi seni.

## Référénsi
Hendrik Antoon Lorentz

**Hendrik Antoon Lorentz** (1853-1928) nyaéta fisikawan Walanda anu meunang panglélér Nobel dina widan fisika bareng jeung Pieter Zeeman dina taun 1902.

Lahir di Arnhem, Walanda. Dina hiji risalah anu lega dina ngajelaskeun kasalahan jeung masalah-masalah anu muncul di sagédéngeun éta, anjeunna nuturkeun hipotésis AJ Frensel ngeunaan ayana éter teu gerak, anu sacara bébas nembus sakumna awak. Éta asumsi téh ngawangun wangun dasar tina hiji téori umum ngeunaan fénoména listrik jeung optik awak gerak. 

## Sumber
Pénisilin

**Penisilin** (Inggris:*Penicillin* atau **PCN**) nyaéta hiji kelompok antibiotik β-laktam anu digunakeun dina penyembuhan panyakit nu disebabkeun ku inféksi baktéri, anu biasana digolongkeun kana baktéri Gram positif. Penisilin bekerja ku ngahambat kabentukna dinding sel baktéri, ku ngahambat ngagabungna asam N-asetilmuramat non esensial ka struktur mukopeptida anu biasana nyieun sel leuwih kuat. Cara kerja ieu hartina penisilin ngan aktif dina satuan patogen anu keur aktif tumbuh.  *Penicillium notatum*, jeung *Penicillium chrysogenum*, nu matih keur ngubaran panyakit nu dilantarankeun ku baktéri. Ieu téh salah sahiji ti kéajaiban-kéajaiban alam sorangan. Pénisilin nyaéta ngaran anu dibikeun kana zat anu pohara kuat anu merangan baktéri sarta anu dimekarkeun ku jamur-jamur nu tangtu. Zat éta téh "antibiotik", anu hartina hiji zat anu dihasilkeun ku organisma hirup sarta anu numpes organisma-organisma atawa baktéri-baktéri anu ngabahayakeun.

Ahéngna, sakabéh gagasan ngeunaan pénisilin lain gagasan anu anyar. Jauh dina taun 1877, kakuatan antibiotik kapanggih ku Louis Pasteur, sarta sagala rupa zat antibiotik anu dipaké pikeun ngubaran inféksi-inféksi. Sabenerna jamur-jamur sarta fungi sorangan dipaké pikeun ngubaran infeksi-infeksi sarta pohara meureun yén jamur anu ngahasilkeun pénisilin dipaké pikeun numpes infeksi mangtaun-taun anu tuluy, tapi henteu saurangpun nu nyaho naon pénisilin téh.

Dina taun 1928, Sir Alexander Fleming nyaéta jelema kahiji anu ngécéskeun sarta nanamkeun zat anu ahéng ieu, "pénisilin". Pénisilin kapanggih ampir sacara kabeneran, tapi kalayan gancang jadi jejer studi anu intensif. Kapanggih yén jamur-jamur nu tangtu ngahasilkeun zat ieu anu miboga éfék anu pohara kuat sarta déstruktif ka sawatara baktéri anu umum anu matak keuna ka manusa, samentara éta, zat éta henteu miboga éfék ka bakteri-bakteri séjénna. Hiji hal anu pohara penting ngeunaan pénisilin geus kapanggih. Sanajan zat éta bisa ngalawan baktéri kalayan pohara kuat, zat éta henteu miboga éfék anu ngabahayakeun ka sél-sél manusa. Ieu téh penting alatan kabéh zat antiseptik séjén dina pamakéan umum miboga éfék anu leuwih badag ka sél-sél manusa tinimbang ka baktéri-baktéri anu ngabahayakeun.

Pénisilin pohara seléktif dina kakuatanana. Ieu hartina yén zat éta miboga éfék anu pohara kuat ka sawatara baktéri sarta saeutik atawa henteuna ka baktéri-baktéri séjénna. Ieu lain ubar serbaguna anu bisa dipaké pikeun maéhan kabéh jenis baktéri, sakumaha pamadegan masarakat. Pénisilin miboga tilu jenis éfék anu béda ka baktéri-baktéri. Pénisilin boga sipat "baktériostatis", anu hartina zat éta ngeureunkeun tumuwuhna baktéri-baktéri. Pénisilin boga sipat "bactéricidal", anu hartosna zat éta maéhan baktéri-baktéri. Sarta dina sawatara hal, pénisilin larut jeung baktéri-baktéri.

## Rujukan
Kuntilanak

**Kuntilanak** dina basa Malayu hartina *puntianak*, *pontianak* nyaéta awéwé nu keur kakandungan tuluy maot saacan ngalahirkeun. Kuntilanak digambarkeun salaku awéwé anu geulis jeung bolong tonggongna biasana sok nyingsieunan masarakat, ciri ayana kuntilanak téh ngambeu bau kembang samoja, cenah lalaki-lalaki anu teu ati-ati bisa dipaéhan sanggeus éta kuntilanak ngarobah wujudna jadi awéwé nu nyedot getih. Béda jeung kuntilanak nu aya di Malaysia nu ngagambarkeun yén kuntilanak téh bolong tonggongna, ari di Indonésia mah hususna di Sunda kuntilanak téh digambarkeun henteu bolong tonggongna tapi rata biasa, jurig anu bolong tonggongna di Indonésia mah disebutna jurig Sundel bolong. Kuntilanak paling resep cicing dina tangkal gedé contona waé tangkal waru anu wangunna beurat sabeulah ka gigir (*condong*) umumna ieu tangkal téh disebut *Waru Doyong*. Dina tradisi jeung kapercayaan masarakat Jawa, kuntilanak moal ngaganggu awéwé nu keur kakandungan lamun awéwé éta mawa barang-barang anu seukeut, saperti paku, péso, jeung gunting lamun rék indit-inditan ka mana-mana.

## Cara Ngalawan
Ku ayana barang-barang anu seukeut sabangsaning paku, péso, jeung gunting dipercaya ku masarakat Jawa jeung Sunda bisa ngajagaan orok (ku jalan éta barang saréa'at ayana pitulung Gusti) ti gangguan kuntilanak. Béda halna jeung kapercayaan masarakat Melayu (Malaysia), barang-barang anu seukeut saperti anu tadi disebutkeun di luhur yén bisa dipaké ngalawan kuntilanak, nalika kuntilanak datang ngaheureuyan, paku ditanjebkeun kana liang anu aya ditukangeun beuheungna kuntilanak. Ari kapercayaan di Indonésia mah tempat nancebkeun paku ngalawan kuntilanak téh pas dina embun-embunanana.

## Tumbu luar
* [Gambaran kuntilanak anu diperankeun ku Suzanna(https://su.wikipedia.org/wiki/Suzanna) dina sababaraha pilem]  (diakses 20 Januari 2016)

## Referensi
Tuyul

**Tuyul** nyaéta hiji budak leutik anu kira-kira umurna 2-3 taun, kulitna hideung péot jiga kolot, kotor pisan jeung buligir, najan maké papakéan ogé ngan maké calana hungkul. Dina sababaraha daérah di Indonésia pernah diramékeun ku ayana kajadian *penampakan* tuyul, contona di jalan bambu kuning daérah bekasi timur, atawa di daérah sawojajar Malang dina taun 1992. Lolobana masarakat percaya yén tuyul téh asalna tina roh janin manusa anu maotna teu wajar (biasana aborsi) tuluy dimanfaatkeun ku ngagunakeun *ilmu hitam*. Biasana ieu jurig bisa katingali ku nu bogana jeung hiji jalma nu ahli supranatural saperti dukun, ajengan jeung sajabana. Cara meunangkeun ieu jurig nyaéta ku ngayakeun kontrak atawa perjanjian antara dukun jeung manusa nu hayang boga tuyul éta. Kontrak dilakukeun ku ngalaksanakeun sababaraha sarat nu geus ditangtukeun ku dukun saperti méré duit atawa méré barang nu tangtu ka éta dukun, méréan sasajén sacara rutin dina ruangan nu tangtu, nyadiakeun *tumbal* atawa ngalakukeun *semédi* (tapa) ditempat nu sakral atawa *keramat*. Tuyul dimanfaatkeun pikeun meunang kabeungharan sacara *instan* jeung ulah dipigawé sarua jeung *munjung* ka sétan satuluyna jadi *musrik*. Salian ti kudu nyadiakeun sasajén dina poé-poé nu tangtu, tuyul ogé kudu disusuan ku awéwé ti anggota kulawarga jalma nu nginguna, najan ieun hal bakal mangaruhan kana kaséhatan jeung ieu jurig bisa diturunkeun atawa diwariskeun ka anak incu nepi ka tujuh turunan.

## Cara néwak 
Nurutkeun salah saurang ahli supranatural ayana tuyul mindeng kajadian nalika hujan ti peuting, sabab ieu jurig dipercaya resep ulin ngomé cai jeung sato yuyu (sabangsaning *ketam* cai dina kulah). Néwak tuyul kudu ku ahli supranatural, jeung dipancing dibibita ku kaulinan anu dipikaresepna. Kaulinan nu dipikaresep ku tuyul sarua jeung kaulinan budak umumna, contona saperti maén kaléci. Satuluyna lamun tuyul geus katéwak kudu diasupkeun kana jero wadah nu aya tutupan saperti botol atawa kéler. Salian ti éta aya sababaraha cara pikeun ngaantisipasi jurig tuyul ngarah henteu babari maok duit nyaéta ku cara ngagulungkeun duit terus dibeungkeut  ku karét, nunda kaca di luhureun éta duit atawa tunda di luhur panto jeung hareupeun panto hareup, atawa nunda kangkalung bawang bodas di luhur panto.

## Rujukan
Irving Langmuir

**Irving  Langmuir** (1881-1957 nyaéta saurang kimiawan asal Brooklyn, New York ngahiji jeung asosiasi laboratorium panalungtikan General Electric Company. Anjeunna ngawanohkeun atom hidrogén-las, nimukeun lampu tungsten anu dieusian gas, jeung alatan karyana dina vakum anu luhur matak méré kontribusi gedé kana kamekaran radio tabung vakum.

Hobi Dr. Langmuir téh nyaéta naék gunung, ski, ngapung jeung anu pangdipikaresepna téh nyaéta pikeun maham kana mékanisme fénoména alam anu basajan jeung akrab. anjeunna nikah jeung Marion Merseréau dina taun 1912. Anjeunna bgoa saurang putra, Kenneth, jeung saurang putrid, Barbara. Sabada gering wales, anjeunna tilar dunya tanggal 16 Agustus 1957.

## Sumber
Tuvalu

**Tuvalu**, baheula katelah salaku **Kapuloan Ellice**, mangrupa hiji nagara kapuloan Polinésia, aya di Samudra Pasifik. Tatanggina nu pangdeukeutan nyaéta Kiribati, Nauru, Samoa, jeung Fiji. Nagara ieu ngawengku opat kapuloan karang jeung lima atol sajati.

## Tempo ogé 
*Komunikasi di Tuvalu
*ISO 3166-2:TV
*Asosiasi Pramuka Tuvalu

## Réferénsi 
## Bacaan salajengna 
* Bennetts, Peter and Tony Wheeler, *Time & Tide: The Islands of Tuvalu*, Lonely Planet (2001)
* Besnier, Niko, *Literacy, Emotion and Authority: Reading and Writing on a Polynesian Atoll*, Cambridge University Press, (1995)
* Ells, Philip *Where the Hell is Tuvalu?*, Virgin Books, (2008)
* Macdonald, Barrie *Cinderellas of the Empire: towards a history of Kiribati and Tuvalu*, Institute of Pacific Studies, University of the South Pacific, Suva, Fiji, (2001). ISBN 982-02-0335-X (Australian National University Press, first published 1982)
* Watling, Dick, *A Guide to the Birds of Fiji and Western Polynesia: Including American Samoa, Niue, Samoa, Tokelau, Tonga, Tuvalu and Wallis and Futuna*, Environmental Consultants (Fiji) Ltd; 2nd edition, (2003)

; Kabiasaan jeung Tradisi
* Brady, Ivan, *Kinship Reciprocity in the Ellice Islands*, Journal of Polynesian Society 81:3 (1972), 290-316
* Brady, Ivan, *Land Tenure in the Ellice Islands*, in Henry P. Lundsaarde (ed). Land Tenure in Océania, Honolulu, University Press of Hawaii (1974)
* Koch, Gerd, *Die Materielle Kulture der Ellice-Inseln*, Berlin: muséum fur Volkerkunde (1961)

; Musik jeung Tarian
* Christensen, Dieter, *Old Musical Styles in the Ellice Islands*, Western Polynesia, Ethnomusicology, 8:1 (1964), 34-40
* Christensen, Dieter and Gerd Koch, *Die Musik der Ellice-Inseln*, Berlin: muséum fur Volkerkunde (1964)
* Linkels, Ad, *The Real Music of Paradise*. In Broughton, Simon and Ellingham, Mark with McConnachie, James and Duane, Orla (Ed.) *Rough Guides* (2000)

## Tumbu kaluar 
*Tuvalu Islands
*Alofa Tuvalu (français /english)
*Klima Tuvalu (français / english / norsk) 
*van de voetbalbond van Tuvalu (nederlands) 
*The Luaseuta Foundation 

; Informasi umum
*
*Tuvalu ti *UCB Libraries GovPubs*
*
*

; Pelesir
*Timeless Tuvalu
*
Kapal silem

thumb|160px|Kapal silem Nuklir

**Kapal silem** nyaéta kapal nu bangunna saperti sulutu, bisa jalan di jero atawa di luhur laut. Kapal silem kaasup kapal perang, ari parabotna torpedo. Kapal silem anu pang modérenna miboga dua lambung, atawa awak. Balas cai ditunda antara lambung bagian jero sarta lambung bagian luar, anu bisa dianggap sarua jeung "carangka".

Sabot kapal silem siap pikeun neuleuman laut, katup-katup badag anu dipikawanoh minangka "kingstons", nu perenahna di dasar tangki balas, dibuka pikeun ngantepna asup ka laut. Hawa di jero tangki kaluar ngaliwatan katup-katup dina bagian luhur, anu dipikawanoh minangka "liang-liang angin". Kapal silem éta asup kana cai. Sabot kapal silem siap pikeun muncul ka permukaan, liang-liang angin ditutup sarta tekanan hawa di dorong asup kana tangki-tangki. Hal ieu jadi niup cai ngaliwatan deui kingstons, sarta kapal silem éta naék.

Supaya kapal silem bisa neuleuman laut sarta muncul ka permukaan, aya kemudi-kemudi horisontal nu dipasang dina lambung kapal. Pikeun ngemudikeun kapal silem sabot usik ka luhur, aya hiji kemudi anu sarua kawas dina kapal-kapal biasa. Kapal silem dibagi ku dinding-dinding pemisah anu nyilang jadi kompartemen-kompartemen. Pikeun kaluar ti hiji kompartemen ka kompartemen séjén, hiji jalma kudu ngaliwatan panto-panto kedapcai, anu bisa nutupan kalayan gancang. Kabéh kapal silem miboga liang-liang palka sarta paru-paru pengaman pikeun dipaké dina kaayaan darurat.

## Rujukan
James Chadwick

**James Chadwick** (1891-1974) nyaéa saurang élmuwan asal Inggris. Dididik di Universitas Menchester, jeung gawé bareng ngeunaan pamancaran sinar gamma diaping ku Ernest Rutherford.  Sabab neutron teu boga muatan listrik, unggal neutron anu ditémbakkeun ti hiji sumber boga kamampuh pikeun liwat ngaliwatan lapisan dina bahan jeun gpikeun asup ka inti atom target. Sabada digawé, Chadwick  sakumna élmuwan dunya mimiti nyieun bon tina sakumna jenis bahan kalawan maké neutron. Nalika kapanggih yén uranium téh targétna, fisi nuklir téh jadi mungkin, ngahasilkeun sanjata nuklir jeung pembangkit énérgi listrik tanaga nuklir.

## Sumber
Adam Levine

[thumb|250px|Adam Levine di [Washington, 2005]]
**Adam Noah Levine** atawa anu kasohor Adam Levine nyaéta gitaris katut vokalis grup musik pop rock Maroon 5. Adam lahir di Los Angeles, Amerika Serikat tanggal 18 Maret 1979 ti pasangan Fred Levine jeung Patsy Noah. Salian ti ahli maénkeun gitarna, ieu musisi ogé kasohor salaku penulis lagu nu ngadegkeun Maroon 5.

Adam Levine mulai maén musik jeung babaturan jaman SMP anu harita ngabentuk grup musik Kara's Flowers, di antarana gitaris Jesse Carmichael, bassis Mickey Madden jeung Ryan Dusick dina drum. Tapi nalika Levine jeung Carmichael neruskeun sakolana ka *Five Towns College* di Long Island, ieu grup musik jadi *hiatus* (leungit status). Nalika di Ditu, Adam meunang loba pangalaman musik nu anyar saperti hip-hop, soul, gospel, jeung R&B nu ngarobah oriéntasi penulisan lagu Adam. Levine jeung Carmichael balik deui ka Kalifornia terus nepungan sésa personil grup musik Kara's Flowers.

Sabada gitaris anyar, James Valentine asup (mindahkeun posisi Carmichael ka keyboard) terus nyieun kontrak jeung *Octone Records*, Maroon 5 resmi dibentuk. Levine mulai nyieun lagu anu kainspirasi ti hubunganna anu gagal. Levine pernah boga hubungan husus jeung Jane anu jadi ispirasina ina niptakeun debut albumna anu judulna *Songs About Jane*. Ieu album meunang platinum taun 2004 jeung single-singlena meunang 2 panglélér *Grammy*.

## Référénsi
Ragi

thumb|160px|Ragi keur Roti
**Ragi** nyaéta tutuwuhan sél hiji anu leutik ku kituna henteu bisa ditempo tanpa ngagunakeun mikroskop. Tapi ragi bisa katempo alatan ragi tumuwuh jadi kelompok-kelompok, anu diwangun ti loba tumbuhan ragi anu tumuwuh babarengan.

Ragi bisa disebut panghaseuman, sabab jadina peuyeum téh lantaran asal haseum, nu matak rasana peuyeum rada haseum jeung amis. Ragi oncom, atawa ragi témpé asalna tina bungkil biasa, nyaéta bungkil lain beunang ngeueum. Ragi peuyeum ketan atawa ragi sampeu, asalna tina tipung béas dicampuran bawang bodas jeung jahé. Ragi apem, sésa adonan apem. Nyieun apem adonan ayeuna dicampur jeung sésa adonan ti heula, nu matak dina unggal-unggal nyieun apem kudu baé adonanana disésakeun atawa ditinggalkeun saeutik keur nyampuran adonan sabadana minangka ragina.

## Rujukan
Pulo Norfolk

**Pulo Norfolk** (; basa Norfuk: *Norfuk Ailen* ) mangrupa hiji pulo leutik di Samudra Pasifik aya antara Australia, Selandia Anyar, jeung Kaledonia Anyar. Pulo ieu mangrupa bagian ti Pasamakmuran Australia, tapi mioga kawasa pamaréntahan sorangan nu gedé.

## Tempo ogé
*Daptar pulo di Australia

## Réferénsi
* Anderson, Atholl J., *The Prehistoric Archaeology of Norfolk Island, Southwest Pacific*, Canberra, Australian National muséum, 2001.
* Andrew Kippis, *The Life and Voyages of Captain James Cook*, Westminster 1788, Reprint London and New York 1904, pp.&nbsp;246 ff
* Nobbs, Raymond, *Norfolk Island and its Third Settlement: The First Hundred Years 1856-1956* Sydney, Library of Australian History, 2006.
History of penal settlements:
* Clark, Manning, *A History of Australia*, Vols. I–III, Melbourne, Melbourne University Press, 1962, 1968, 1973.
* Clarke, Marcus, *For the Term of his Natural Life* (novel).
* Hazzard, Margaret, *Punishment Short of Death: a history of the penal settlement at Norfolk Island*, Melbourne, Hyland, 1984. (ISBN 0-908090-64-1).
* Hughes, Robert, *The Fatal Shore*, London, Pan, 1988. (ISBN 0-330-29892-5).
* Wright, R., ''The Forgotten Generation of Norfolk Island and Van Diemen's Land*, Sydney, Library of Australian History, 1986.

## Catetan
## Bacaan salajengna
*Hoare, Merval. *Norfolk Island, an outline of its history 1774-1987.'' 4th edition. St. Lucia, Queensland: University of Queensland Press, 1988. ISBN 0702221007

## Tumbu kaluar
; Pamaréntah
* Loka resmi pamaréntah 
; Informasi umum
* 
* 
* 
; Pelesir
* 
* The Guides to Norfolk Island
Usum halodo

**Usum Halodo** nyaéta robahna iklim di Bumi tina usum hujan ka usum halodo , atawa ka hawa anu baseuh ka hawa anu garing.
di Indonésia usum halodo biasana datang dina antara bulan April nepi ka Séptémber.
Akibat séjén ti usum halodo pohara mangaruhan kana sektor tatanén.
Taneuh tatanén baris ngalaman garing ku kituna ngaréwong prosés tumuwuh sarta jadi bangbalu pikeun prosés metabolisme pepelakan tatanén.
Ku kituna usum panén henteu maksimal.
Henteu ngan éta kabérésihan cai henteu kajamin karen sawatara wewengkon anu tingkat kesuburan caina kawates sarta ngabalukarkeun garing.
Ogé usum halodo pohara mangaruhan pisan ayana titik‐titk seuneu anu ngabalukarkeun sagala rupa  kabakaran leuweung di Indonésia.

## Rujukan
Gilang Ramadhan

200px|right|Gilang Ramadhan
**Gilang Ramadhan** nyaéta salah sahiji *drummer* jeung musisi Indonesia. Lahir di Bandung tanggal 30 Mei 1963. Taun 1981-1984 Gilang ogé diajar di Los Angeles City College (LACC) jurusan perkusi. Kungsi ngagabung jeung sawatara band Amerika kayaning LACC Big Band aliran *mainstream jazz* taun 1983.   
Taun 1985 Gilang ngagabung jeung Indra Lesmana dina grup Nebula. Taun 1986 kungsi ngagabung jeung Karimata aliran pop.
Bareng jeung Indra Lesmana nyieun Indra Lesmana’s Group dina taun 1987 nu aliranana *progressive jazz* tur nyieun ogé album *new age*. Salian ti éta, Gilang ogé gabung jeung grup-grup lianna saperti Java Jazz, PIG, jeung Nera.
Kungsi ancrub dina kelompok musik Krakatau Band bareng jeung Trie Utami, Indra Lesmana, Dwiki Dharmawan jeung sajabana. 
Gilang Ramadan hiji-hijina pamaén drum di Indonésia nu disponsoran ku Zildjian, perusahaan simbal di Amerika Serikat jeung Yamaha, perusahaan drum panggedéna di Jepang.

## Referensi
Béngsin

**Bénsin** atawa béngsin nyaéta minyak nu saperti cai fungsina pikeun ngahirupan jeung ngajalankeun mobil, motor, jeung sajabana. Bensin asalna tina minyak tanah. Bensin nyaéta campuran tina hidrokarbon, nyaéta sanyawa anu diwangun tina karbon sarta hidrogen. Ngaran **gasoline** (bénsin), asalna tina "gas". Bénsin dipaké alatan bénsin éncér, jadi gampang dirobah jadi gas di jero silinder. Sanggeus bénsin dibeuleum, zat éta ngabeuleum ampir sacara tuntas sarta ninggalkeun saeutik pisan limbah. Dina ngabeuleumna, bénsin ngahasilkeun leuwih loba panas ti bahan beuleum éncér séjénna dina jumlah anu sarua.

Bensin asalna ti sawatara hal, tapi anu pangpentingna nyaéta minyak alam nu atah, atawa minyak taneuh, anu kapanggih di jero cadangan-cadangan di handapeun taneuh. Bénsin dipisahkeun tina minyak tanah ku hiji prosés anu dingaranan distilasi. Minyak éncér disimpen di jero tempat-tempat badag, anu dingaranan "still", sarta dipanaskeun nepi ka suhu kira-kira 400 derajat Fahrenheit. Panas ieu cukup keur nguapkeun kira-kira saparapat minyak taneuh anu ngandung hidrokarbon-hidrokarbon anu ngagolak dina suhu anu panghandapna.

Saab dialirkeun ngaliwatan pipa-pipa anu ditiiskeun ti luar ku kituna jadi cairan deui (dipadatkan). Distilasi diulang, sarta bénsin dimurnikeun atawa disuling. Nilai bénsin gumantung dina hasilna, nyaéta sabaraha mil jarak anu ditempuh mobil pér galon bénsin atawa sabaraha mil jarak anu ditempuh kapal udara dina kecepatan luhur. Ku bénsin basajan nu geus disuling, kadéngé sora ngetok-ngetok di jero mesin. Lamun bénsin ngabalukarkeun sora ngetrokan, hasilna goréng, alatan bénsin éta ngabeuleum kalayan goréng. Jadi unsur-unsur "anti ketok" nu tangtu ditambahkeun sangkan sora mesin jadi leuwih alus. Hal éta dingaranan bénsin "oktan luhur". Kiwari, geus dihasilkeun tingkat-tingkat bénsin oktan luhur anu beuki alus sangkan mobil urang bisa leumpang kalayan leuwih alus.

## Rujukan
Agum Gumelar

**Agum Gumelar** (lahir di Tasikmalaya, Jawa Barat, 17 Desember 1945) nyaéta mantan Menteri Perhubungan dina Kabinet Gotong Royong (2001-2004). Saméméh jadi Menteri Perhubungan, Agung kungsi jadi Menteri Koordinator Politik, Sosial dan Keamanan Kabinet Persatuan Nasional (2001), Menteri Perhubungan dan Telekomunikasi Kabinet Persatuan Nasional (1999-2003).

## Latar Belakang 
### Atikan 
Agung nyuprih élmu ti SD nepi ka SMA di Bandung, sanggeus lulus kungsi kuliah di Fakultas Kedokteran Universitas Padjadjaran salila sataun. Tuluy asup ka Akademi Militer Nasional (AMN) di Magelang taun 1968. Agum ogé lulusan ti Sekolah Staf dan Komando TNI Angkatan Darat (Seskoad) taun 1985, Sesko ABRI taun 1991, sarta kungsi meunangkeun gelar *Master of Science* (MSc) dina widang manajemen ti American University dina taun 1998. 

### Karir Politik jeung Militér 
Sapanjang karirna di dunya militér, Agum kungsi jadi Staf Kopkamtib dan Bakin (1973-1976). Agum milu dina operasi panumpesan barontakna PGRS/Paraku di Kalimantan Barat, Operasi Seroja di Timor Timur, jeung Operasi Penumpasan GPK di Acéh sarta Irian Jaya.  Salian ti éta, Agung kungsi nyangking kalungguhan jadi Wakil Asinten Kopassus (1987-1988), Asisten Intelijen Kopassus (1988-1990), Asisten Intelijen I Kasdam Jaya (1991-1992), Komandan Korem 043/Garuda Hitam Lampung (1992-1993), Direktur A Badan Intelijen dan Strategis (Bais) ABRI (1993-1994), Komandan Kopassus ka-13 (1993-1994), Kepala Staf Kodam I Bukit Barisan (1994-1996), staf ahli Panglima ABRI widang Polkam (1996), Panglima Kodam VII Wirabuana (Agustus 1996-1998), jeung Gubernur Lemhannas (1998). Agum pangsiun tanggal 10 November 2000 kalawan pangkat pamungkasna nyaéta jenderal kehormatan. Dina Pilkada Gubernur Jawa Barat taun 2008, Agum maju nyalonkeun diri jeung Nu'man Abdul Hakim (Wakil Gubernur Jawa Barat 2003 – 2008). 
Dina Pilpres 2004, Agum dicalonkeun ku PPP salaku calon wakil présidén sarta Hamzah Haz salaku calon présidén, di puteran kahiji, éta pasangan meunang 3,01% tina total jumlah sora. Agum ogé nyalonkeun diri dina Pilkada DKI 2007.
Agum kungsi nyangking kalungguhan jadi Honorary Chairman Media Nusantara Citra. Taun 2011, Agum Gumelar dipercaya ku FIFA jadi Ketua Komite Normalisiasi.

## Referensi
Céline Dion

thumb|200px|right|Céline Dion

**Céline Marie Claudette Dion** atawa anu dipikawanoh ku ngaran **Céline Dion** ( nyaéta penyanyi asal Kanada. Dina karirna, manéhna kungsi meunang *Canadian Grammy* jeung *The Juno Awards*. Ngaran Céline kungsi dipaké minangka salah sahiji judul lagu penyanyi Perancis, Hugues Aufray, dua taun saméméh Dion tepang taun. Dion jeung dulur sakandungana ogé mindeng nyanyi babarengan dipirig ku hiji piano bar.

Nalika umur 12 taun, Dion berkolaborasi jeung indung sarta kaka iparna, Jacques dina lagu kahijina nyaéta ''Ce n'était qu'un rêve* ("It Was Only a Dream"). Tuluy lagu éta dikirimkeun ku Michel Dondalinger (lanceuk Céline Dion) ka René Angelil, saurang manajer label rékaman (anu kiwari jadi salakina). Sora Dion ngirut parhatian Angelil nepi ka ceurik, saprak harita, Angelil mutuskeun sangkan Dion kudu jadi artis.

Taun 1981, Dion ngarékam lagu kahijina, *La voix du bon Dieu* anu jadi lagu hit sarta ngangkat reputasi Dion salaku artis lokal Quebec. Popularitas Dion ditandaan ku meunangna  penghargaan di sagala rupa féstival dunya saperti *Yamaha World Popular Song Festival*, Tokyo, jadi *Top Performer* dina *Musician Award* jeung *Best Song* pikeun lagu *Tellement j'ai d'amour pour toi''.

## Rujukan
Gula beureum

300px|jempol|right|Gula Beureum
**Gula beureum** nyaéta sebutan umum pikeun gula kawung jeung gula kalapa, alatan bahan dijieunna ieu gula, boh kembang kalapa boh kembang kawung. Ieu gula beureum gé dipikawanoh ku sebutan gula Jawa. Warnana coklat semu beureum, biasana leuwih mindeng dipaké pikeun samara. Unggal poé, pankréas anu normal sanggup ngarobah 90 gram (kira-kira 9 séndok dahar) gula beureum jadi énergi. Lamun dibandingkeun, gula beureum mangrupa gula anu leuwih hadé pikeun kaséhatan lamun dibandingkeun jeung gula bodas atawa gula batu.

Nurutkeun élmu kadokteran Tiongkok, gula beureum sipatna haneut, rasana amis, mibanda éfék nambahan darah, nguatkeun limpa, ngahaneutkeun lambung, ngurangan nyeri, ngaktifkeunn perédaran darah. Serapan pikeun manula nu geus kolot pikeun multivitamin sarta mikronutrién lila-kalilaan ngurangan, leuwih hadé sapopoé dipinuhan dina kadaharan, pikeun ngajaga pungsi métabolisme sarta ngalambatkeun penuaan. 
 
Gula beureum cocog pikeun kabéh jelema. Gula beureum nyaéta gula kasar anu acan dilemeskeun, loba ngandung vitamin sarta mineral. Umumna jalma-jalma miboga anggapan, gula beureum cocog pikeun wanoja anu kakara ngababarkeun sarta ménstruasi anu henteu nangtu. Tapi, sabenerna gula beureum leuwih cocog pikeun kolot, utamana kolot anu geus rémpo utamana anu hudang geuring komo tina gering parna.

## Tempo ogé 
* Gula kawung
* Gula kalapa

## Rujukan
Kacang héjo

**Kacang héjo** salah sahiji rupa polong-polongan anu alus tumuwuh di daerah anu miboga iklim tropis. Kacang héjo téh asalna ti India sarta dipelak di sakumna benua Asia. Urang China purba ngamangpaatkeun kacang héjo pikeun bahan kadaharan jeung ubar pikeun nurunkeun panas sarta ngaluarkeun racun dina awak. Kaonjoyan kacang héjo upama dibandingkeun jeung bahan kadaharan nu séjén nyaéta sanajan dikulubna lila (nepi ka ancur) khasiat kacang héjo henteu ngurangan, sarta henteu kapangaruhan ku panas. Béda jeung bahan kadaharan anu séjén kawas sayur, bungbuahan, sarta ramuan tradisional séjénna anu saumpama di kulub lila teuing baris nurunkeun khasiat ubarna.
kiri|jmpl|Kembang kacang hejo
Kandungan anu aya dina kacang héjo nyaéta protéin (nguatkeun daya tahan awak), kalsium jeung fosfor (nguatkeun tulang), vitamin B1 (mantuan prosés tumuwuh sarta ngahasilkeun énergi), vitamin B2 (mantuan nyerepna protéin dina awak), vitamin E (mantuan ngaronjatkeun kasuburan), zat beusi (mantuan pembentukan sél getih beureum), magnesium (ngajaga fungsi otot jeung syaraf) jeung lemak. Kacang héjo ogé ngandung antioksidan anu méré mangpaat pikeun awak nyaéta nyegah *penuaan dini* sarta nyegah sumebarna sél kanker, ngajaga *keasaman* lambung, sarta mantuan ngalancarkeun *pencernaan*.
 
## Referensi
Kacang polong

**Kacang polong** atawa ércis nyaéta ngaran salah sahiji jenis kacang anu wangunna buleud siga leunca warnana hejo. Saban 100 gram kacang polong beunang ngulub ngandung 8 gram protéin, ku kituna mangrupa asal protéin nabati anu alus dikonsumsi pikeun nyumponan kaperluan protéin urang sapopoé. Sajaba ti éta kacang polong miboga skor asam amino anu luhur nyaéta 102, éta skor nuduhkeun yén kacang polong ngandung protein kalayan asam amino anu pepek, anu hartina protéin dina kacang polong mangrupa protéin nu miboga kualitas anu luhung.

## Referensi
Amirmachmud

thumb|200px|right|Amirmachmud
**Jenderal TNI (Purnawirawan) Amir Machmud** nyaéta inohong militér Indonesia. Lahir di Cimahi Jawa Barat tanggal 21 Pébruari 1923 – ngantunkeun di Cimahi tanggal 21 April 1995. Dina taun 1960, Amirmachmud dikirim ka Bandung pikeun ngaluuhan Seskoad. di dinya Amir diajar ngeunaan pulitik jeung ékonomi nu mangrupa élmu pangpentingna pikeun prajurit Angkatan Darat. Sanggeus réngsé kursus Seskoadna, Amirmachmud diangkat jadi Wakil Kepala Staf Caduad. Caduad nu mangrupa dasar tina kostrad mangrupa hiji kakuatan stratégis nu dirarancang salila kasus darurat nasional. 
Dina taun 1962, Presiden Soekarno méré posisi Kepala Staf Operasional ka Amirmachmud dina usaha ngabébaskeun Irian Barat. 
Dina taun 1948 Amirmachmud jeung pasukanana ilubiung dina panumpesan Partai Komunis Indonesia (PKI) di Madiun. Taun 1949 Amirmachmud saparakanca balik daeui ka Bandung. Amirmachmud kungsi nyangking kalungguhan jadi Batalyon Komandan di Tasikmalaya jeung Garut saméméh diangkat jadi Résimén Kepala Staf di Bogor. Tuluy dingkat jadi Kepala Staf KODAM VI/Siliwangi.

## Referensi
Susi Susanti

thumb|200px|right|Susi Susanti
**Lucia Francisca Susi Susanti** atawa nu leuwih kasohor ku sebutan **Susi Susanti** nyaéta salah sahiji pamaén badminton nu geus kasohor ka sakuliah dunya. Lahir di Tasikmalaya Jawa Barat tanggal 11 Februari 1971. Karesepna kana badminton geus aya ti jaman di SD kénéh. Ngamimitian karir dina widang badminton di klub mamangna, PB Tunas Tasikmalaya. Sanggeus latihan salila 7 taun, Susi jadi pinunjul badminton tingkat junior. Taun 1985 pindah ka Jakarta sarta sakola di sakola husus atlét.  
Dina awal karirna taun 1989 Susi geus jadi jawara di Indonesia Open. ti saprak harita, Susi tuluy meunangkeun sawatara kompetisi badminton kayaning jadi jawara All England (1990, 1991, 1993, 1994) tug nepi ka jadi Juara Dunia dina taun 1993. Puluhan gelar kungsi dicangking ku Susi Susanti sapanjang karirna dina widang badminton. 
Sanggeus pangsiun ti dunya badminton, Susi jeung salakina Alan Budikusuma nyieun Olympic Badminton Hall di Kelapa Gading minangka gedung pusat pelatihan badminton sarta nyieun rékét kalawan merék **Astec** (Alan-Susi Technology) dina taun 2002. 
Bulan Méi 2004 *International Badminton Federation* (kiwari *Badminton World Federation*) méré panglélér *Hall Of Fame* ka Susi Susanti.

## Préstasi
# Hall of Fame ti International Badminton Federation (IBF), Mei 2004.
# Herbert Scheele Trophy taun 2002.
# Medali Emas Olimpiade Barcelona taun 1992.
# Medali Perunggu Olimpiade Atlanta taun 1996.
# Jawara Dunia pada World Championship taun 1993.
# Jawara All England 4 kali (1990, 1991, 1993, 1994).
# Jawara Piala Uber bareng jeung tim Uber Indonesia 2 kali (1994 jeung 1996).
# Jawara Piala Sudirman bareng jeung tim nasional Indonésia taun 1989.
# Jawara World Badminton Grand Prix 6 kali (1990, 1991, 1992, 1993, 1994 jeung 1996).
# Jawara Indonesia Open 6 kali (1989, 1991, 1994, 1995, 1996, jeung 1997).
# Jawara Malaysia Open 4 kali (1993, 1994, 1995, jeung 1997).
# Jawara Japan Open 3 kali (1992, 1994, jeung 1995).
# Jawara Thailand Open 4 kali (1991, 1992, 1993, jeung 1994).
# Jawara Denmark Open 2 kali (1991 jeung 1992).
# Jawara China Taipei Open 2 kali (1991 jeung 1994).
# Jawara Korea Open taun 1995.
# Jawara Dutch Open taun 1993.
# Jawara Swedish Open taun 1991.

## Panglélér
Tanda Kehormatan Républik Indonésia Bintang Jasa Utama taun 1992.

## Referensi
Tom DeLonge

[thumb|250px|Tom DeLonge ([2004)]]
**Thomas Matthew DeLonge, Jr** atawa anu leuwih kasohor Tom DeLonge nyaéta vokalis katut gitaris dina grup musik Angels & Airwaves jeung Blink-182 anu kamari nembé reuni deui taun 2009. Tom lahir di Poway, Kalifornia, Amerika Serikat tanggal 13 Désémber 1975 ti pasangan Thomas DeLong, Sr jeung Connie. Tom boga lanceuk lalaki, ngaranna Shon jeung adi awéwé, ngaranna Kari. Tom dihadiahan gitar ku babaturanna nlika milangkala nu ka 15, harita Tom geus mulai kapangaruhan ku musik-musik punk rock saperti NOFX, Descendents, Screeching Weasel, Jimmy Eat World jeung The Queers. Nalika sakola di SMA Rancho Bernardo, Tom diwanohkeun ka Mark Hoppus ku adina Mark, Anne Hoppus. Sedengkeun Scott Raynor papanggih jeung Tom nalika *Battle of the Bands*, terus maranéhna sapuk pikeun nyieun grup musik Blink-182.

DeLonge milih ninggalkeun Blink-182, diduga alatan ayana konflik internal jeung goréngna komunikasi antar personil, terus Blink-182 dinyatakeun vakum dina taun 2005, sedengkeun DeLonge nyieun proyék anyar nyaéta ngabentuk grup musik Angels & Airwaves. Tapi di Taun 2009, Blink-182 ngumpul deui, terus ngalaksanakeun tur.

Blink-182 toured across the United States along with Weezer, Panic at the Disco, Chester French, Asher Roth, All American Rejects, Taking Back Sunday, and Fall Out Boy, they're planning to reléase their newest album around late 2010.

Lian ti éta , Tom ogé anu ngarahkeun nalika nyieun vidio klip lagu Taking Back Sunday, *This Photograph is Proof*, taun 2004. Tom ogé nyieun website personal anu dingaranan *modlife*. Tom boga perusahaan sapatu anu kasoshor nyaéta Macbeth. Tom nikah jeung Jen Jenkins tanggal 26 Méi 2001 anu saacanna kungsi panggih dina pésta kurang leuwih 5-6 taun ka Tukang. Tina ieu hubungan, Tom boga 2 anak, di antarana Ava Elizabeth anu lahir tanggal 15 Juli 2002 jeung Jonas Rocket anu lahir tanggal 16 Agustus 2006.

## Référénsi
Léak

**Léak** (Aksara Bali: ᬮᬾᬬᬓ᭄, léak) mangrupa salah sahiji ajaran élmu kabatinan nu aya di Bali. Sabenerna mah ajaran léak Bali téh hiji ajaran nu tujuanana pikeun nulungan jalma nu keur susah. Dina waktu-waktu nu tangtu maranéhna ogé bisa silih gelut pikeun nguji kakuatan. dina ieu waktu, éta gelut bisa katingali ti luhur langit ti peuting, katingalina mirip seuneu anu buburicakan.

## Cara ngalawan
Anu pangsayunina nu bisa ngarasakeun ayana ieu léak nyaéta orok. Orok bakal ceurik di waktu peuting atawa gantina beurang kapeuting wanci sareupna lamun aya jurig léak leumpang ngaliwat ka imah éta orok. Orok ogé sayuni pisan lamun dibawa ka luar imah kudu mamawa bawang beureum, jeung dina taarna kudu diusapkeun areng dapur urut tina hawu. Ieu hal dipercaya bisa ngalawan kakuatan négatif anu rék ngadeukeutan éta orok.

## Rujukan
Méter pasagi

**Méter pasagi** (disingket **m2**) mangrupa satuan aréa ukuran panjang 1 méter jeung lébar 1 méter.

### Tempo ogé 
* Suku pasagi
Suku (satuan panjang)

**Suku** (basa Inggris: *foot*, jamak: *feet*) mangrupa satuan panjang non-SI nu ilahar dipaké di Britania Raya jeung Amérika Sarikat. 1 suku nyaéta kira-kira sapertilu méter atawa pasna 0,3048 m. 1 suku ogé sarua jeung 12 inci. 3 suku sarua jeung 1 yard. Simbol internasional keur suku nyaéta **ft**.

**Suku pasagi** mangrupkauen satuan aréa pikeun **suku**. 1&nbsp;ft² (dibaca: 1 suku pasagi) sarua jeung hiji daérah winangun pasaga nu panjang gigirna 1 **suku**.
Alexandre Dumas

thumb|250px|Alexander Dumas (Pére)

**Alexandre Dumas** *Pére* (senior) lahir di Villers Cotterets, Perancis tanggal 24 Juli 1802.. Akina ti golongan ménak, ninina urang négro ti Santo Domingo.. Karya nu séjénna *The Three Muskeeter* ogé ditarjamahkeun ku Nur Sutan Iskandar kana basa Indonésia (1925). Dina taun 2011 aya vérsi anyarna nu modéren anu ngalalakonkeun para pangawal Raja Perancis.

Ieu lalakon *masketir* dina mangsa Barok sakira abad ka-17 téh munggaran medal dina wangun serial dina surat kabar *Le Siecle*, Maret nepi ka Juli 1844.

*The Three Musketeers* atawa *Les Trois Mousquetaires* dina basa Perancis midangkeun palaku utama hiji pamuda ngaran d'Artagnan anu ngagabung jeung tilu *masketir* manten: Athos, Porthos, jeung Aramis. Arinyana dina lalakonna ngagagalkeun kudeta ku Kardinal Richelieu anu hayang ngaruntagkeun pamaréntahan Raja Louis ka-13.

## Référensi
Cécép Burdansyah

[thumb|right|250px| Ripal Nurhidayat (tengah) sastrawan, wartawan jeung [Hadi AKS (kénca), sarua papada satrawan, nganjrek di Bandung]]

**Rehan septian wijaya**, lahir di Cidulang, 23 Séptémber 1963 mimiti ngarang ti keur di MTS PUI Cikining.  Karya-karyana dina périodeuu awal dimuat dina SKM *Giwangkara* jeung *Mingguan Pelajar*. 
Sanajan lulus ti Fakultas Hukum Universitas Islam Nusantara (Uninus), tapi Cécép leuwih loba icikibung dina dunya *jurnalistik*. Ti  taun 2003, kungsi jadi koordinator liputan surat kabar *Metro Bandung*, malah ayeuna mah geus jadi Pemimpin Redaksi Tribun Jabar. Cécép remen katungkulkeun ku pagaawéanana, tepi ka   nalika cuti gé masih kénéh sok ngantor.  "Hayang jadi wartawan profésional" pokna mah.

## Référénsi
Mil pasagi

**Mil pasagi** atawa **mil kuadrat** (disingket mi²) mangrupa satuan aréa ti unit impérial jeung United States customary units nu sarua jeung aréa pasagi nu panjang rusukna hiji mil. Satuan ieu béda jeung **pasagi mil** (*miles square*), nu ngarujuk ka ukuran mil dina saban gigir nu dikuadratkeun. Misalna, 20 pasagi mil (20×20 mil) sarua jeung 400 mil pasagi.

## Réferénsi
Chris Wolstenholme

**Christoper Tony Wolstenholme** atawa leuwih kasohor Chris Wolstenhole nyaéta bassis grup musik Muse. Chris lahir di Rotherham, Yorkshire, Inggris tanggal 2 Désémber 1978, terus pindah ka Devon nalika umur 11 taun. Chris boga minat diajar alat musik, mimitana mah diajar gitar, terus pindah ka drum. Chris jadi drummer grup musik lokal Fixed Penalty, tapi teu meunang kasuksésan, terus Chris pindah ka alat musik bass sabada diajakan ku Matthew Bellamy jeung Dominic Howard pikeun asup ka Rocket Baby Dolls anu engkéna jadi Muse.

Sanajan Christoper henteu pernah maén bass, tapi Chris terus diajar pikeun jadi bassis anu pangalusna dina Industri musik. Christoper jadi ahli maénkeun bass sakumaha pangalaman anu karandapan ku manéhna, malah mah Chris bisa maénken bass éléktrik ganda dina lagu *Unintended, Falling Down*, jeung *Hoodoo*. Chris nikah jeung Kelly, terus ayeuna hirup di Teignmouth jeung istrina. Chris boga tilu anak, di antarana Alfie, Ava Joe jeung Frankie. Chris resep pisan kana olahraga *football* jeung jalan-jalan jeung kulawargana. Awak Chris pinuh ku tato désain Jepang, *Pergelangan* leungeun Chris pernah potong nalika maén football anu ngabalikarkeun dibatalkeunana konsér Muse.

## Référénsi
Spa

thumb|Spa di luar negri
**Spa** nyaéta prosés nyaimbangkeun jiwa, raga jeung sukma pikeun ngahontal tujuan nu tangtu. Spa modérn perenahna di kota-kota kuno kasohor ayana kakuatan pikeun nyagerkeun tina cai mineral jeung cai panas.

## **Mangpaat Spa**
Mangpaat spa di antarana ngalemeskeun, mengkeurkeun kulit, ngabodaskeun jeung méré nutrisi kulit, ngendorkeun tegangna otot, *detoksifikasi* awak pikeun ngaronjatkeun sitem kakebalan awak, ngaleungitkeun rasa hariwang, ambek atawa depresi, nyingkahan alérgi, tanda-tanda diabétes.

## catetan
Agnéz Mo

**Agnés Monica Muljoto** leuwih dipikawanohna **Agnés Monica** atawa **Agnéz Mo** () nyaéta salah saurang panyanyi asal Indonesia anu geus ngadunya. Agnés Monica anak ti Jenny Siswono jeung Suprapto.

### Sumber
Niue

, 1896. (poto ku Thomas Andrew (1855-1939)]]
**Niue** (basa Niue: **Niuē**), mangrupa hiji nagara kapuloan di Samudra Pasifik Kidul. Niue ilaharna katelah ogé salaku "Batu Polinésia" (Rock of Polynesia). Niue aya 2.400&nbsp;km kalér-wétaneun Selandia Anyar dina hiji sagitilu antara Tonga, Samoa, jeung Kapuloan Cook.

Sanajan maréntah sorangan, Niue aya dina asosiasi bébas jeung Selandia Anyar, jeung kirang kadaulatan pinuh. Sadaya urang Niue mangrupa rahayat Selandia Anyar jeung Ratu Elizabeth II mangrupa pupuhu nagara Niue dina kapasitasna salaku Ratu Selandia Anyar.

Dina 2003, Niue jadi "bangsa WiFi" nu kahijina di dunya, nu mana aksés Internét nirkabel gratis disadiakeun di saantéro nagri ku Masarakat Pamaké Internét-Niue.

## Olahraga
]]
Rugby union mangrupa hiji olahraga nu populér, dimaénkeun boh ku lalaki atawa awéwé; Niue mangrupa juara FORU Oceania Cup 2008.  Netball dimaénkeun ngan ku awéwé. Aya tempat golf salapan liang di Fonuakula. Aya bowling jukut héjo dina pawangunan. Asosiasi méngbal populér dibuktikeun ku Turnamén Méngbal Niue.

## Tempo ogé
*Komunikasi di Niue
*Géografi Niue
*Musik Niue
*Transportasi Niue

## Bacaan salajengna
*Hekau, Maihetoe & al., *Niue: A History of the Island*, Suva: Institute of Pacific Studies (USP) & the government of Niue, 1982 [no ISBN]
*Tregear, Edward, "Niue: or Savage Island" , *The Journal of the Polynesian Society*, vol.2, March 1893, pp.&nbsp;11–16

## Réferénsi
## Tumbu kaluar
; Pamaréntah
*gov.nu
; Informasi umum
*
*Niue ti *UCB Libraries GovPubs*
*
*
; Pelesir
*Kantor Pariwisata Niue
*
; Nu séjén
*Komisi Pélem Niue 
*Niue Island.nu
Bayah

thumb|Bayah
**Bayah** bagian eusi awak jelema anu gawéna pikeun milu ngabersihan getih jero jajantung jeung ayana di jero dada, hawa nu diseuseup ku urang asupna ka jero sarta dikaluarkeunana ogé ti dinya, sok disebut **gagambos** atwa **kakapes**. perenahna aya dina jero rongga dada manusa sabelah katuhu jeung kénca anu dibulen ku tulang rusuk.

## Kagunaan Bayah
Bayah mangrupa organ anu *vital* pikeun kahirupan manusa ku sabab lamun euweuh bayah manusa boal bisa hirup. Dina sistim ékskresi, bayah miboga pungsi pikeun ngaluarkeun karbondioksida (CO2) jeung uap cai (H2O).

## Rujukan
Jean-Baptiste Biot

**Jéan-Baptiste Biot** Lahir tanggal 21 Maret 1768 di Auxere, Perancis. Anak saurang tukang jait, ti istri kadua anu méré anjeunna salosin anak. Joseph nyaéta anak ka salapan. Sabada nimukeun ieu hukum, anjeunna maké éta hukum pikeun nganalisis solusi sakarin maké alat anu disebut polariméter anu diciptakeun ku anjeun. Pikeun ieu pagawéan dina polarisasi cahaya ngaliwatan larutan kimia anjeunna dilélér Medali Rumford ti Royal Society of London dina taun 1840. Anjeunna dipilih jadi anggota asing ti Royal Society taun 1815.

## Sumber
Afgan Syahreza

jmpl|Afgan_In_2025.png
**Afgan** nyaéta panyanyi rumaja ti Indonesia anu geus kawentar ka mana-mana. Afgan sorangan mangrupa anak ka dua tina opatan hasil buah cinta pasangan Lola Purnama jeung Loyd Yahya.

Karir solo Afgan nu beuki naék ditandaan ku sababaraha prestasi anu dibeunangkeunna di musik Indonesia. Dina kompetisi Anugerah Musik Indonésia 2009, Afgan meunang pangajén salaku Panyanyi Pria Solo Terbaik ngaliwatan lagu *Terima Kasih Cinta*.

## Sumber
Bams Samson

**Bambang Reguna Bukit** atawa biasa dipikawanoh Bams Samson nyaéta salah saurang personel grup musik Samson.  Samson sorangan diwangun ku lima urang personel di antarana nyaéta, Bams, Aldri, Erik, Konde jeung Irfan, anu album kahijina nyaéta NALURI LELAKI anu medal taun 2005.

## Sumber
Johannes Diderik van der Waals

**Johannes Diderik van der Waals** (23 Nopémber 1837 – 8 Maret 1923) nyaéta saurang élmuwan Walanda anu kawentar alatan karyana dina persamaan gas cairan, nu antukna anjeunna meunang panglélér Nobel dina widang fisika taun 1910.  Van der Waal nyaéta anu mimiti sadar yén pohara perluna nginget yén volume molekul jeung gaya antarmolekul (kiwari disebut gaya van der Waals) dina ngadegkeun hubungan antara tekenan, volume, jeung suhu gas jeung cairan. Ieu istilah téh mimitina mah ngarujuk kana sakumna jenis gaya antar molekuk jeung nepika kiwarikadang-kadang masih dipaké dina harti anu kitu, tapi kiwari mah leuwih umum ngarujuk kana gaya-gaya anu timbul tina polarisasi molekul jadi dipol. 

## Sumber
Dédén Abdul Aziz

**Dédén Abdul Aziz**, lahir di Cianjur, 28 Agustus  1972. Dédén téh pangarang Sunda entragan anyar, tapi karangan-karanganana méré nuansa béda dina pakumbuhan sastra Sunda. Nulis sajak, carita pondok, éséy, jeung novel. Karya-karyana dimuat dina *Manglé* jeung *Galura*.  Dédén gé sok nulis dina basa Indonésia deuih, dimuat dina *Pikiran Rakyat*, *Republika*, *Media Indonesia*, *Suara Pembaharuan* jeung majalah sastra *Horison*.
Kungsi ngaji di pasantrén An-Nur, Cibeber, nu diasuh ku aki jeung emangna. Dédén mimiti kataji ku puisi sanggeusna ancrub kuliah.
Dédén kungsi jadi wartawan *Manglé*, terus pindah ka *Métro Bandung*.  Tapi ari ngarang mah henteu nepi ka kateug.
Dédén kawin ka Éndah Dinda Jenura nalika keur kuliah kénéh taun 1995. Mas kawinna kaitung ahéng, nyaéta puisi judulna "Sagagang Simpé".
Dédén kungsi disandera ku massa anu marawa pakarang mangsa arék ngaliput warta ngeunaan dukun santét di Cianjur kidul taun 2000 lantaran malah Dédén dicuriga disangka dukun santét.
Sawatara Karangan Dédén kungsi meunang panglélér hadiah D.K. Ardiwinata, LBSS, jeung Carpon Pinilih Manglé.  *Pangantén*, buku Dédén nu munggaran dina basa Sunda. 

## Riwayat Atikan
Dédén nyuprih élmu munggaran di SD Negeri Cangkring III Ciparay Bandung, pindah ka SD Negeri Cimanggu I, Cianjur, neruskeun ka SMP Negeri Cibeber Cianjur, laju ka SPG Negeri Cianjur, tingkat paguron luhur di Jurusan Pendidikan Bahasa dan Sastra Indonesia IKIP Bandung, ayeuna (UPI).

## Rujukan