open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Propinsi Nuristan

:*Artikel ieu ngeunaan hiji propinsi di Apganistan. Nuristan ogé mangrupa ngaran nu diajukeun pikeun Propinsi Khyber-Pakhtunkhwa di Pakistan.*

**Nuristān** (Basa Pérsia:**نورستان**), ogé diéjah **Nurestān** atanapi **Nooristan**, nyaéta hiji propinsi di Apganistan. Puseur administratifna nyaéta Parun. Baheulana, wewengkon ieu kawanoh salaku "Kafiristan" ("lemahna nu teu percaya [kafir]") nepi ka pangeusina ngagem Islam dina 1896, sarta teras ku kituna jadi kawanoh salaku "Nuristan" ("Lemah Cahya").

## Dina budaya populér
*Nuristan mangrupa subjék buku *A Short Walk in the Hindu Kush* beunangna Eric Newby.
*Nuristan mangrupa lokasi 3 misi dina *Hitman 2: Silent Assassin*.
*Carita pondok Rudyard Kipling, *The Man Who Would Be King* sarta pilemna kainspirasi ku Nuristan jeung boga latar dina Nuristan pra-Islam.

## Sumber luar
Linguistics and ethnography of Nuristân and neighboring regions, collected and analyzed by Richard F. Strand 

## Rujukan
* Dupree, Nancy Hatch (1977): *An Historical Guide to Afghanistan*. 1st Edition: 1970. 2nd Edition. Revised and Enlarged. Afghan Tourist Organization. LINK
* Richard F. Strand. (1997-present) ''Richard Strand's Nuristan Site'' LINK. The most accurate and comprehensive source on Nuristan, by the world's léading scholar on the languages and ethnic groups of Nuristan.
* M. Klimburg.   NURISTAN dina *Encyclopedia Iranica*.  LINK 

## Tingali ogé
*Urang Nuristan
Propinsi Parwan

**Parwān** (Basa Pérsia: پروان), ogé diéjah **Parvān**, pernah ogé jadi ngaran ti hiji kota kuna di pagunungan Hindu Kush, nyaéta ayeuna mangrupa hiji propinsi administratif di Apganistan beulah kalér. Ibu kotana nyaéta Charikar.

## Rujukan
Propinsi Panjshir

**Panjshir** (, harpiahna "Lima Singa", ogé diéjah **Panjsher**) nyaéta salah sahiji ti 34 propinsi di Apganistan.

## Rujukan 
## Tumbu kaluar 
*Naval Postgraduate School - Panjshir Province
Propinsi Samangan

**Samangan** () nyaéta salah sahiji ti 34 propinsi di Apganistan. Propinsi ieu ngawengku  sarta miboga populasi kira-kira 313.211 jiwa (2006).

## Rujukan
## Tumbu kaluar
* Dupree, Nancy Hatch (1977): *An Historical Guide to Afghanistan*. 1st Edition: 1970. 2nd Edition. Revised and Enlarged. Afghan Tourist Organization. http://www.zharov.com/dupree/index.html
Propinsi Sar-e Pol

**Sar-e Pol**, ogé diéjah **Sari Pul** (), nyaéta salah sahiji ti 34 propinsi di Apganistan. Propinsi ieu aya di beulah kalér nagara.

## Rujukan
## Tumbu kaluar
*Naval Postgraduate School, Program for Culture and Conflict Studies, Afghanistan, Sar-e Pol Province
*Afghanistan Research and Evaluation Unit (AREU), Afghanistan Livelihood Trajectories: Evidence from Sar-i-Pul 
*Voice of Sangcharak
Propinsi Zabul

**Zabul** () () nyaéta salah sahiji propinsi di Apganistan.

## Rujukan 
## Tingali ogé 
* Zabulistan
* Jayapala
* Abu Ali Lawik
* Zabol
Propinsi di Apganistan

**Propinsi-propinsi Apganistan** nyaéta babagian administratif utami Apganistan. Sakumaha dina 2004, aya 34 propinsi (ولايت *wilayat*). Unggal propinsi teras dibagi kana distrik.

Pamaréntahan propinsi diluluguan ku saurang gubernur. Unggal propinsi diwakilkeun dina pamaréntah Apganistan ku 2 anggota dina Majelis Sesepuh. Hiji dipilih ku déwan propinsi pikeun jabatan 4 taun samentwis nu hiji deui dipilih ku déwan distrik pikeun jabatan 3 taun. Pawakilan dina Majelis Rahayat mangrupa langsung ti distrik-distrik, sanajan dina propinsi, 2 ti wakil-wakil kedah awéwé. Aranjeunna ditunjuk ku Présidén Apganistan.

## Propinsi di Apganistan
]]

# Badakhshan
# Badghis
# Baghlan
# Balkh
# Bamyan
# Daykundi
# Farah
# Faryab
# Ghazni
# Ghor
# Helmand
# Herat
# Jowzjan
# Kabul
# Kandahar
# Kapisa
# Khost
# Konar
# Kunduz
# Laghman
# Logar
# Nangarhar
# Nimruz
# Nurestan
# Oruzgan
# Paktia
# Paktika
# Panjshir
# Parvan
# Samangan
# Sare Pol
# Takhar
# Wardak
# Zabol

## Propinsi historis 
## Tingali ogé 
*Daptar gubernur propinsi ayeuna di Apganistan
*Distrik di Apganistan

## Rujukan 
## Tumbu kaluar 
*Afghanistan Information Management Services (AIMS) 
*USAID-Afghanistan: Activities by Province
*Gubernur Propinsi
Distrik di Apganistan

Propinsi-propinsi Apganistan dibagi kana *Wuleswali* ( *wuləswāləi*; ) atanapi distrik. Jumlah distrik di Apganistan geus robah-robih. Saméméh 1979, aya 325 distrik. Jumlah éta naék ka 329 sarta, dina 2004, jumlahna nepi ka 397. Sakumaha dina Juni 2005, Kamentrian Jero Nagri Apganistan ngakuan 398 distrik, nu kasebar dina 34 propinsi.
Daptar Présidén Apganistan

Ieu nyaéta daptar pupuhu nagara Apganistan. Apganistan ngan sakeudeung-sakeudeung mangrupa hiji républik - antawis 1973–1992 sarta ti 2001 - dina wayah nu lian diparéntah ku rupa-rupa raja, émir, jeung (dina rézim mujahidin sareng Taliban dina 1990-an) pangawasa Islam.

Konstitusi Apganistan ayeuna masihan présidén kakawasaan nu lega kana aspék militér jeung hubungan législatif. Présidén nu ayeuna, Hamid Karzai, janten pupuhu nagara Apganistan nu dipilih kalawan démokratis kahiji, dina 7 Désémber 2004.

## Pupuhu nagara
(Kaping nu miring nunjukkeun kalanjutan ngajabat *de facto*)

## Catetan
## Tingali ogé
*Présidén Apganistan
*Daptar raja/ratu Apganistan
*Perdana Mentri Apganistan

## Rujukan
## Tumbu kaluar
* Kaprésidénan Apganistan
Antoine Laurent Lavoisier

**Antoine Laurent Lavoisiser** () nyaéta ÉlmuwanPerancis anu méré kontribusi dina widang kimia. ANjeunna nyaéta tokoh anu méré ngaran kana salah sahiji unsur anu disebut *oksigén*. Salian ti éta Lavoisier anu ngarecah komposisi kimia dina cai, medarkeun perkara komposisi kimia dina hawa, jeung nyieun daptar periodikunsur-unsur kimia.

## Référénsi
* Biografi Antoine Laurent Lavoisier (diaksés tanggal 27 Pébruari 2012)
Wakil Présidén Apganistan

**Wakil Présidén Apganistan** nyaéta jabatan pulitis pangluhuruna kadua di Apganistan. Hiji kandidat présidén milih 2 kandidat pikeun Wakil Présidén saméméh pamilu. DIna Pamaréntahan Interim Apganistan jeung Pamaréntahan Trasisional Apganistan nalika Loya Jirga can nunjuk hiji Konstitusi anyar, aya leuwih ti 2 wakli présidén. Wakil Présidén nu ayeuna nyaéta Mohammad Qasim Fahim (kahiji) jeung Karim Khalili (kadua).

## Tumbu kaluar
*Wakil Présidén Apganistan 
* Wakil Présidén dina 2004
Propinsi Badakhshan

**Badakhshan** ( - *Badakhshān*) nyaéta salah sahiji ti 34 propinsi di Apganistan, miboga 28 distrik.

## Ibu kota
Fayzabad, ibu kota Badakhshan, aya di deukeutna Walungan Kokcha sarta miboga populasi kira-kira 50.000 jiwa.

## Bacaan salajengna
*Burhanuddin Kushkaki. Rāhnamā-yi Qaṭaghan va Badakhshān. Kabul: Vizarat-i Ḥarbiyah, 1923.
* Jan-Heeren Grevemeyer: *Herrschaft, Raub und Gegenseitigkeit: Die politische Geschichte Badakhshans 1500-1883*, Otto Harrassowitz, Wiesbaden 1982
* Wolfgang Holzwarth: *Segmentation und Staatsbildung in Afghanistan: Traditionale sozio-politische Organisation in Badakhshan, Wakhan und Sheghnan* In: Berliner Institut für vergleichende Sozialforschung [Red.: Kurt Greussing u. Jan-Heeren Grevemeyer] (Hrsg.): *Revolution in Iran und Afghanistan - mardom nameh - Jahrbuch zur Geschichte und Gesellschaft des Mittleren Orients* Syndikat, Frankfurt am Main 1980, ISBN 3-8108-0147-X.

## Rujukan
## Galeri
## Tumbu kaluar
* USAID
Afghani Apganistan

**Afghani** (lambang: **Afs**;

### Lembar
Dina 2002, uang lembaranna dipikawanohkeun dina pecahan 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100, 500, jeung 1000 Afghani. Pecahan 1, 2, jeung 5 Afghani diganti ku koinna dina 2005.

## Tingali ogé
* Ekonomi Apganistan

## Rujukan
*

## Tumbu kaluar
*Uang Kertas Apganistan 
*Kamentrian Kaunagan, Apganistan
Madrasah

**Madrasah** téh mangrupa kecap dina basa Arab nu hartina sakola.  Asal kecapna tina *darasa* (baca: darosa) nu hartina 'ngajar'. Di Indonésia, madrasah dihususkeun minangka sakola anu kurikulumna ngandung pangajaran-pangajaran kaislaman. Madrasah Ibtidaiyah (MI) satata jeung Sekolah Dasar (SD), Madrasah Tsanawiyah (MTs) satata jeung Sekolah Menengah Pertama (SMP), jeung Madrasah Aliyah (MA) satata jeung Sekolah Menengah Atas (SMA).

Madrasah nu mimiti ngadeg dina sajarah Islam mah nyaéta imah Abu Abdillah al-Arqam bin Abi al-Arqam, nu dijadikeun tempat tolab nyiar élmu pangaweruh jeung amal soléh. Guru nu mimiti nyaéta Kangjeng Nabi Muhammad Rasulallah. tempat ilmu pengetahuan dan amal saleh diajarkan secara terpadu oleh sang guru pertama, Muhammad Rasulallah.

## Catetan
Propinsi Maidan Wardak

**Propinsi Maidan Wardak** (ogé diéjah **Maidan Wardag**, atanapi **Maidan Vardak**,  , ) nyaéta salah sahiji ti 34 propinsi di Apganistan. Propinsi ieu aya di wewengkon tengah-wétan nagara. Ibu kotana nyaéta Maidan Shar.

## Rujukan 
## Tumbu kaluar
*http://www.mwardag.gov.af
Mohammad Qasim Fahim

Marsekal Lapangan **Mohammad Qasim Fahim** (Basa Pérsia: محمد قسيم فهيم; kawanoh ogé salaku "Marsekal Fahim Khan") nyaéta saurang komandan militér Apganistan, pulitikeus, sarta Wakil Présidén Kahiji saprak Nopémber 2009. Anjeunna salaku Mentri Patahanan dina Pamaréntahan Transisional Apganistan, mimiti taun 2002 sarta salaku Wakil Présidén ti bulan Juni 2002 nepi ka Désémber 2004. Marsekal Fahim digentos ku Abdul Rahim Wardak, nu ditunjuk salaku mentri patahanan ku Présidén Hamid Karzai dina 23 Désémber 2004 nalika pamaréntahan transisi robah ka pamaréntahan nu kapilih. Marsekal Fahim nyaéta saurang Tajik. Anjeunna ogé pernah narima Medali Ahmad Shah Baba.
## Rujukan 
## Tumbu kaluar 
* Biografi Online Apganistan  Mohammed Qasim Fahim
* globalsecurity.org - Afghanistan Politics: Mohammed Qasim Fahim
* Azadi Radio, Wawancara Karzai 
* Biografi resmi salaku anggota sénat Apganistan
Tashkurgan

**Tashkurgan** bisa ngarah ka:

#County Otonom Tajik Tashkurgan, county di Sinjiang, Cina
#Tashkurgan, Sinjiang, kota di County Otonom Tajik Tashkurgan
#Kholm, Apganistan, baheulana kawanoh salaku Tashkurgan, hiji kota di Apganistan kalér
#Tash-Kurgan, Kirgizstan, hiji kota di Kirgizstan kidul-kulon
#Tashkurgan, Tajikistan, hiji désa di deukeut Walungan Bartang, Tajikistan.
County Otonom Tajik Tashkurgan

**County Otonom Tajik Tashkurgan** (kadang diéjah **Tashkorgan**, **Taxkorgan**, *Taj Qurghan*, jsb.) nyaéta salah sahiji county di Préféktur Kashgar di Sinjiang beulah kulon.

## Iklim
Tashkurgan miboga iklim sagara keusik tiis (Köppen *BWk*), dipangaruhan ku kaluhuran nu luhur, kalawan usum tiis nu panjang jeung tiis pisan, sarta usum panasa nu haneut.

## Désa utami 
## Transportasi 
County ieu dilayanan ku Jalan Raya Karakoram, nu ngaliwatan Kota Tashkurgan.

## Tumbu kaluar
*Loka resmi pamaréntah County Otonom Tajik Tashkurgan , 

## Catetan suku
## Rujukan
* Hill, John E. (2009) *Through the Jade Gate to Rome: A Study of the Silk Routes during the Later Han Dynasty, 1st to 2nd Centuries CE*. BookSurge, Charleston, South Carolina. ISBN 978-1-4392-2134-1.
Asosiasi Asia Kidul keur Sabilulungan Régional

**Asosiasi Asia Kidul keur Sabilulungan Régional**, (, **SAARC**) nyaéta organisasi ti nagara-nagara Asia Kidul, diwangun dina Désémber 1985 ku Ziaur Rahman sarta ditujukeun pikeun pamekaran ékonomi, téhnologi, sosial, jeung kabudayaan utamina dina kapercayaan sorangan koléktif. 7 anggota pawangunna nyaéta Sri Lanka, Bhutan, India, Maladéwa, Nepal, Pakistan, sarta Bangladesh. Apganistan gabung dina 2005. panglawungan para pupuhu nagara biasana dijadwalkeun taunan; panglawungan sékrétaris asing, 2 kali sataun. Markasna aya di Kathmandu, Nepal.

16 widang gawé bareng nyaéta tatanén jeung padésaan, biotéhnologi, budaya, énergi, lingkungan, ékonomi jeung padagangan, kauangan, mékanisme biaya, pamekaran sumber daya manusa, pangirangan kamiskinan, hubungan masarakat jeung masarakat, perkawis kaamanan, pamekaran sosial, sains jeung téhnologi; komunikasi, pariwisata.

## Sajarah
Konsép SAARC kahiji diadopsi ku Bangladés dina 1977, dina pamaréntahan Présidén Ziaur Rahman. Dina ahir 1970-an, nagara-nagara SAARC satuju dina dijieunna blok dagang nu ngawengku nagara-nagara Asia Kidul.
Pamikiran ngeunaan sabilulungan régional di Asia Kidul disawalakeun deui dina Méi 1980. Sékrétaris asing ti 7 nagara-nagara éta patepang ngariung dina kahiji wayahna di Kolombo, April 1981. Wewengkon sabilulungan nu anyar ditambihkeun dina taun-taun saparantosna.

## Kaanggotaan 
### Anggota nu ayeuna
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Nu lian
* geus pernah milu dina panglawungan.

## Sékrétaris Jéndral 
## Tingali ogé
* Dialog Sabilulungan Asia
* BIMSTEC
* Gawé Bareng Mekong-Ganga
* Uni Ékonomi Asia Kidul
* Pasatujuan Padagangan Bébas Asia Kidul
* Féderasi Maén Bal Asia Kidul

## Rujukan
SAARC Youth - http://www.saarc-sec.org/areaofcooperation/detail.php?activity_id=9 

## Tumbu kaluar
* Loka resmi
* Atlas Digital SAARC ku oopslite technologies 
* SAARC Youth
Basa Romani

**Romani** atanapi **Romany**,  **Gypsy**  atanapi **Gipsy** () nyaéta sadaya ti sababaraha basa nu dipaké ku utamina urang Romani. Basa-basa éta mangrupa basa Indik, kadang dikelompokkeun dina zona "Tengah" atanapi "Kalér-Kulon", kadang gé dipertimbangkeun salaku cabang sorangan.

Dumasar kana Ethnologue, 7 varian Basa Romani geus cekap bédana pikeun nyieun basa sorangan. Nu panggedéna nyaéta Romani Vlax (kira-kira 900.000 panyatur), Romani Balkan (700.000), Romani Karpatia (500.000), sarta Romani Sinti (300.000).

## Tingali ogé
* Ortografi Romani
* Caló atanapi Ibero-Romani
* Basa Romano-Sérbia
* Romani Bohémia
* Basa Angloromani
* Romani Baltik
* Basa Domari
* Romani Laiuse
* Basa Lomavren
* Romani Kalér Tengah
* Romani Balkan
* Basa Romani Vlax
* Basa Romani Wales
* Skandoromani
* Basa Romani Kalo Finlandia

## Catetan jeung rujukan
* Bakker Peter et al. 2000. *What is the Romani language?* Hatfield: University of Hertfordshire Press.
* Hancock, Ian. 2001. *Ame sam e rromane džene / We are the Romani People.* The Open Society Institute, New York.
* Lee, Ronald. 2005. *Learn Romani Das-dúma Rromanes* Hatfield: University of Hertfordshire Press
* Lee, Ronald. 2010. *Romani Dictionary: Kalderash-English* Magoria Books. ISBN 978-098-116264-5
* Masica, Colin. 1991. *The Indo-Aryan Languages.* Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 9780521234207
* Matras, Yaron. 2002. *Romani: A linguistic introduction.* Cambridge: Cambridge University Press, 2002, ISBN 0-521-63165-3
* Sarău, Ghéorghe. 1997. *Rromii, India şi limba rromani.* Bucureşti.
* Sarău, Ghéorghe. 2000. *Dicţionar rrom-român / Dikcionaro rromano-rumunikano.* Dacia, Cluj-Napoca. ISBN 973-35-0987-6.

## Tumbu kaluar
* 
* Proyék Romani dina Universitas Manchester, kalawan koléksi dokumén ngeunaan basa Romani sarta tutumbu ka média Romani
* ROMLEX Lexical Database ngeunaan dialék-dialék Romani
Indosfér

**Indosfér** nyaéta hiji grup ti rungkun basa Tibeto-Burma sakumaha diterangkeun ku linguistikawan, James Matisoff, nu mana ngawengku basa-basa nu sacara winangun sarta morfologisna deukeut ka basa Indo-Arya.

## Tumbu kaluar
* Language diversity: Sinosphere vs. Indosphere 
* Himalayan Languages Project 
* Rethinking Tibeto-Burman -- Lessons from Indosphere 
* Areal linguistics and Mainland Southeast Asia
Rungkun basa Indo-Arya

**Rungkun Basa Indo-Arya** (dina kontéks Panalungtikan Indo-Éropa ogé **Indik**) ngawengku hiji bagian ti rungkun basa Indo-Iran, nu mana mangrupa bagian ti rungkun basa Indo-Éropa. Panyatur Indo-Arya ngawangun kira-kira saparo (kira-kira 1,5 triliun) ti sadaya panyatur Indo-Éropa (kira-kira 3 triliun). Indo-Arya ogé miboga leuwih ti saparo ti sadaya basa Indo-Éropa nu diakuan, numutkeun kana Ethnologue.

Basa nu boga panyatur tulén panglobana nyaéta Hindustan (Hindi-Urdu) (kira-kira 240 yuta), Bengali (kira-kira 230 yuta), Punjab (kira-kira 90 yuta), Marathi (kira-kira 70 yuta), Gujarat (kira-kira 45 yuta), Oriya (kira-kira 30 yuta), Sindhi (kira-kira 20 yuta), Nepali (kira-kira 14 yuta), Sinhala (kira-kira 16 yuta), Saraiki (kira-kira 14 yuta), sarta Assam (kira-kira 13 yuta) kalawan jumlah total panyatur tulén leuwih ti 900 yuta.

## Tingali ogé
*Daptar basa Indo-Arya
*Urang Indo-Arya
*Urang Indo-Iran
*Migrasi Indo-Arya
*Kalanjutan Proto-Weda
*Rungkun aksara Brahma
*Sajarah linguistika India

## Rujukan
*John Beames, *A comparative grammar of the modern Aryan languages of India: to wit, Hindi, Panjabi, Sindhi, Gujarati, Marathi, Oriya, and Bangali*. Londinii: Trübner, 1872-1879. 3 vols.
*.
*Madhav Deshpande (1979). *Sociolinguistic attitudes in India: An historical reconstruction*. Ann Arbor: Karoma Publishers. ISBN 0-89720-007-1, ISBN 0-89720-008-X (pbk).
*Chakrabarti,Byomkes (1994). *A comparative study of Santali and Bengali*. Calcutta: K.P. Bagchi & Co. ISBN 8170741289
*Erdosy, Géorge. (1995). *The Indo-Aryans of ancient South Asia: Language, material culture and ethnicity*. Berlin: Walter de Gruyter. ISBN 3-11-014447-6.
*Kobayashi, Masato.; & George Cardona (2004). *Historical phonology of old Indo-Aryan consonants*. Tokyo: Reséarch Institute for Languages and Cultures of Asia and Africa, Tokyo University of Foreign Studies. ISBN 4-87297-894-3.
*.
*Misra, Satya Swarup. (1980). *Fresh light on Indo-European classification and chronology*. Varanasi: Ashutosh Prakashan Sansthan.
*Misra, Satya Swarup. (1991–1993). *The Old-Indo-Aryan, a historical & comparative grammar* (Vols. 1-2). Varanasi: Ashutosh Prakashan Sansthan.
*Sen, Sukumar. (1995). *Syntactic studies of Indo-Aryan languages*. Tokyo: Institute for the Study of Languages and Foreign Cultures of Asia and Africa, Tokyo University of Foreign Studies.
*Vacek, Jaroslav. (1976). *The sibilants in Old Indo-Aryan: A contribution to the history of a linguistic area*. Prague: Charles University.

## Tumbu kaluar 
*The Indo Aryan languages, 10-25-2009
*Alih Aksara Basa & Aksara Indik  (Anthony Stone)
Azerbaijan (disambiguasi)

**Azerbaijan** bisa ngarah ka:

## Géografi 
* **Républik Azerbaijan** — hiji nagara di Eurasia, baheulana:
** Républik Sosialis Soviét Azerbaijan — hiji républik Soviét (1936–1991).
** Républik Démokratik Azerbaijan — hiji républik (1918–1920).
** Azerbaijan Kulon (konsép pulitis) — an konsép iridéntis Républik Azerbaijan.
* **Azerbaijan (Iran)**  — hiji wewengkon baheula di Iran kalér
** Propinsi Azerbaijan Wétan — 1 ti 4 propinsi di Iran.
** Propinsi Azerbaijan Kulon — 1 ti 4 propinsi di Iran. 
** Pamaréntahan Rahayat Azerbaijan — nagara bonéka Soviét nalika panjajahanna di Iran (1945–1946).
** Atropatene — ngaran heubeul wewengkon Iran Azerbaijan.
** Aturpatakan — ngaran heubeul wewengkon Iran Azerbaijan.

## Rupa-rupa 
* Azerbaijan — tarian.
* Azerbaijan — majalah.
* Azerbaijan — hiji désa di Azerbaijan.

## Universitas 
* Universitas Internasional Azerbaijan
* Universitas Kaséhatan Azerbaijan
* Universitas Basa Azerbaijan
* Akademi Tatanén Nagri Azerbaijan
* Universitas Téhnik Azerbaijan
* Universitas Tarbiat Mualim Azerbaijan, Tabriz, Iran

## Tingali ogé 
*Sajarah ngaran Azerbaijan
Éropa Wétan

[right|thumb|250px|Wewengkon-wewengkon nu dipaké pikeun tujuan prosés statistik ku [Bagian Statistik Pasarikatan Bangsa-Bangsa (Éropa Wétan dibeureuman) :

]]
[right|thumb|250px|[CIA World Factbook

]]
**Éropa Wétan** nyaéta bagian wétan ti Éropa. Hiji définisi nerangkeun Éropa Wétan salaku hiji éntitas budaya (jeung ékono-kultural): wewengkon nu aya di Éropa kalawan ciri-ciri utami ngawengku Bizantium, Ortodoks, sarta pangaruh Ottoman nu leutik jeung kawatesan.

## Tingali ogé 
*Éropa Tengah
*Éropa Wétan-Tengah
*Éropa Tenggara
*Éropa Kulon
*Éropa Slavia
*Ngalegana Uni Éropa
*Géografi Uni Soviét

## Catetan 
## Bacaan salajengna 
* Susan Gal and Gail Kligman, The Politics of Gender After Socialism, Princeton: Princeton University Press, 2000.
* Kristen Ghodsee, Muslim Lives in éastern Europe: Gender, Ethnicity and the Transformation of Islam in Postsocialist Bulgaria.  Princeton: Princeton University Press, 2009
* Katherine Verdery, What Was Socialism and What Comes Next? Princeton: Princeton University Press, 1996
* 

## Tumbu kaluar 
*Eastern Europe Economy Watch
*Eastern Europe Economic Data
Kapangurusan Bareng Kasenian jeung Budaya Turk

**Kapangurusan Bareng Kasenian jeung Budaya Turk** (Basa Turki: ''*Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı* - **Türksoy**) nyaéta hiji organisasi kabudayaan internasional nagara-nagara kalawan populasi Turk, maké basa nu asup ka rungkun basa Turk.

## Sajarah 
Organisasi ieu miboga asalna ti panglawungan-panglawungan dina 1992 di Baku jeung Istanbul, di mana mentri-mentri kabudayaan ti Azerbaijan, Kazakhstan, Kirgizstan, Uzbékistan, Turki, jeung Turkménistan ngadéklarasikeun komitmenna pikeun gawé bareng dina hiji rangka kabudayaan bareng. TÜRKSOY saterasna diadegkeun ku hiji pasatujuan nu ditandatanganan dina 12 Juli 1993 di Almaty.

Dina 1996, hiji gawé bareng resmi antara TÜRKSOY jeung UNESCO diwangun, mimilukeun konsultasi bareng sarta hubungan pawakilan bulak-balik.

Dibéwarakeun yén TÜRKSOY bakal diintegrasikeun ka Déwan Turk, hiji organisasi nagara-nagara Turk nu diadegkeun dina 2009.

## Anggota 
Ayeuna TÜRKSOY miboga 14 anggota, kaasup nagar daulat jeung subjék féderal atanapi wewengkon otonom ti hiji nagara.

## Rujukan
## Tumbu kaluar 
*   Ramatloka TÜRKSOY
Déwan Turk

, Nursultan Nazarbayev, Ilham Aliyev*]]

**Déwan Turk** (, , , , ) nyaéta hiji organisasi internasional nu eusina nagara-nagara Turk. Organisasi ieu diadegkeun dina 3 Oktober 2009 di Nakhchivan. Sékrétariat Jéndral aya di İstanbul, Turki. Nagara anggotana nyaéta Azerbaijan, Kazakhstan, Kirgizstan, jeung Turki. Dua nagara Turk sésana, Turkménistan jeung Uzbékistan, kiwari teu kaasup kana anggota resmi ieu déwan. Tapi, ku lantaran sipat nétralna, nagara-nagara éta milu dina hubungan internasional sarta miboga kamungkinan anu gedé sangkan jagana jadi anggota ti ieu déwan. Ide ngawangun déwan sabilulungan ieu ditaratas ku Présidén Kazakhstan, Nursultan Nazarbayev, dina taun 2006.

## Sajarah 
Saprak 1992, *Pangalawungan Nagara-Nagara nu Maké Basa Turk* geus ngorganisasikeun nagara-nagara Turk. Dina 3 Oktober 2009, 4 ti nagara-nagarana nandatanganan Pasatujuan Nahcivan.

Puseur organisasina aya di İstanbul, Turki. Tambahanana, *Kapangurusan Bareng Kasenian jeung Budaya Turk* diadegkeun di Almaty, Kazakhstan dina 1992 sarta *Majelis Parlemén Nagara-Nagara Turk'' diadegkeun di Baku, Azerbaijan dina 1998. Sakabéh organisasi ieu digawébarengkeun jeung Déwan Turk.

## Nagara
* 
* 
* 
* 
* 

## Rujukan
## Tumbu kaluar
*   Loka resmi
Lambang Azerbaijan

**Lambang Nagara Azerbaijan** nyampurkeun simbul tradisional jeung modérn. Titik fokus dina lambang ieu nyaéta simbul seuneuna. Simbul ieu datang ti fakta yén Azerbaijan miboga loba seuneu abadi nu ogé méré ngaran "lemah seunenu abadi".

Dina bagian handapna aya gandum, perlambang hasil tatanén utami nagara. Tutuwuhan lian nu digambarkeun nyaéta ék.

## Pamakéan
Lambang Azerbaijan ditémbongkeun di:

*Padumukan jeung kantor pribados Présidén Républik Azerbaijan;
*Wangunan Parlemén Républik Azerbaijan, aula konferénsina jeung kantor pribados luluhur parlemén;
*Sadaya pangadilan, wangunan pangadilan militér, aula majelis yudisial; kantor pribados luluhur Mahkamah Ageung jeung Mahakamah Konstitusi Républik Azerbaijan;
*Wangunan lembaga nagara dina katetepan sistem législatif Républik Azerbaijan;
*Wangunan diplomatik jeung pawakilan dagang jeung konsulat Républik Azerbaijan

## Tingali ogé 
* Lambang RSS Azerbaijan
* Bandéra Azerbaijan

## Rujukan
Nagara kahijian

Hiji **nagara kahijian** nyaéta hiji nagara nu diparéntahan salaku kahijian tunggal di mana pamaréntah puseur aya dina tingkat pangluhurna sarta sadaya babagian administratif (unit sub-nasional) ngalaksanakeun kakawasaan ngan nu ditunjuk ti pamaréntah puseurna. Raloba nagara di dunya miboga sistim pamaréntahan kahijian.

## Tingali ogé 
* Nagara féderal
* Nagara régional

## Rujukan 
* Open University&nbsp;– UK & Unitary state
* Open University&nbsp;– The UK model of devolution
* Open University&nbsp;– Devolution in Scotland
Basa Azerbaijan

**Basa Azerbaijan** atanapi **Turk Azerbaijan** (*Azərbaycan dili*, *Azərbaycanca*, *Azərbaycan Türkcəsi*) nyaéta hiji basa ti rungkun basa Turk, dipaké utamina di Asia kidul-kulon ku urang Azerbaijan, utamina di Azerbaijan jeung Iran beulah kalér-kulon. Basa Azerbaijan mangrupa anggota ti Oghuz, bagian ti rungkun basa Turk sarta deukeut jeung Basa Turki, Qashqai, jeung Turkmén.

## Aksara 
thumb|200px|Alfabét Latin Azerbaijan
Di Azerbaijan, Basa Azerbaijan Kalér ayuena sacara resmi ngagunakeun aksara Latin, tapi aksara Kiril masih ogé dipaké, samentara di Iran, Basa Azerbaijan Kidul ngagunakeun aksara Pérso-Arab. Di handap nyaéta babandingan antara aksar-aksarana:

|valign="top"|

|valign="top"|

|valign="top"|

|}

Saméméh 1929, Basa Azerbaijan diserat ngan maké aksara Pérso-Arab. Dina 1929–1938, aksara Latin dipaké pikeun Basa Azerbaijan Kalér (sanajan nu dipaké basa keur éta béda jeung nu ayeuna), ti 1938 nepi ka 1991, aksara Kiril dipaké, sarta dina 1991, aksara Latin nu ayeuna dipikawanohkeun, sanajan prosés parobihanna katempo laun.

Panyatur Basa Azerbaijan Kidul di Iran tetep ngalajengkeun pamakéan aksara Pérso-Arab, sanajn éjahan jeung ortografina tacan distandarkeun.

## Conto 
### Angka 
## Tingali ogé 
*Urang Azerbaijan

## Rujukan 
## Tumbu kaluar 
* AZERI.org
* Basa Azeri dina Ethnologue
* Basa Azerbaijan, aksara jeung palapalan dina omniglot.com
GUAM Organisasi keur Démokrasi jeung Pamekaran Ékonomi

**GUAM Organisasi keur Démokrasi jeung Pamekaran Ékonomi** (; ; ; ) nyaéta hiji organisasi régional ti 4 nagara urut Uni Soviét: Géorgia, Ukraina, Azerbaijan, jeung Moldova.

Piagam GUAM ditandatanganan dina hiji patepungan di Yalta dina 6 Juni nepi ka 7 Juni 2001 ku 4 nagara anggota nu ayeuna sarta Uzbékistan, nu mana engké kaluar. Kaayaan Pasamakmuran Nagara-Nagara Merdika nu dipingpin ku Rusia, di Rusia, GUAM kadang katémbong salaku cara pikeun ngalawan pangaruh Rusia di wewengkon-wewengkon éta, sarta salaku bagian ti hiji strategi nu disokong ku Amérika Sarikat.

## Anggota
* Ayeuna:
**  (1997) (G)
**  (1997) (U)
**  (1997) (A)
**  (1997)(M)
* Urut:
**  (1999; kaluar 2005)
*Panénjo:
** 
** 

## Tingali ogé
* Pasamakmuran Nagara-Nagara Merdika
* Organisasi Sabilulungan Shanghai
* Komunitas keur Démokrasi jeung Hak Asasi Manusa
* Forum Laut Hideung

## Rujukan
## Tumbu kaluar

*  
* 
* 
* 
* GUAM News  (subscribers only)
* Baku Today 
* 
*  
*  
* 
*
Bandéra Azerbaijan

**Bandéra Azerbaijan** () nyaéta bandéra nasional Azerbaijan. Bandéra ieu miboga susunan triwarna horisontal paul, beureum, jeung héjo, kalawan hiji bulan sabit jeung hiji béntang sagi dalapan bodas di tengahna bagian beureum. Warna paul nandaan warisan Turk nagara, the red stands for progress, sarta warna héjona ngagambarkeun Islam. Warna jeung ukuran resmina ditetepkeun dina 5 Pébruari 1991. Saprak éta, bandéra ieu didasarkeun dina Konstitusi sarta disebut 2 kali dina lagu kabangsaan. Dina 17 Nopémber 2009, hiji dékrit présidén ngadéklarasikeun 9 Nopémber salaku Poé Bandéra nasional.

## Pamakéan
Dumasar kana Hukum no. 683 Républik Azerbaijan, kaping 8 Juni 2004 (diamandemén dina 1 Séptémber 2005), bandéra nasional kedahna dikibarkeunnana dumasar sarat-sarat di handap:

Badéra nasional kedah dikibarkeun dina wangunan-wangunan, pangadilan militér, sarta markas unit militér jeung kapal angkatan laut Angkatan Pakarang Républik Azerbaijan dina situasi-situasi ieu:
#Nalika poé peré umum
#Nalika panyandakan supata militér
#Dina panganugrahan unit militér atanapi pangadilan militér
#Nalika hiji unit militér atanapi kapal militér ata di wewengkon nagara lian

## Tingali ogé
*Lambang Azerbaijan
*Daptar bandéra Azerbaijan

## Rujukan 
## Tumbu kaluar 
*
Majelis Umum Pasarikatan Bangsa-Bangsa

**Kaanggotaan**
Tingali:
* Anggota Majelis Umum
* Panénjo Majelis Umum

**Majelis Umum Pasarikatan Bangsa-Bangsa** (; **UNGA/GA**) nyaéta salsahiji ti 5 badan di handapeun Pasarikatan Bangsa-Bangsa sarta sahiji-hijina di antara nu séjénna di mana sadaya nagara anggota miboga pawakilan dina kasaruaan. Kakawasaanna nyaéta ngawasan anggaran Pasarikatan Bangsa-Bangsa, nunjuk anggota Déwan Kaamanan teu tetep, narima laporan ti bagian lian ti Pasarikatan Bangsa-Bangsa, sarta nyieun saran dina wangun Résoulsi Majelis Umum.

## Catetan
## Tumbu kaluar
* Majelis Umum PBB
* UN Democracy: hyperlinked transcripts of the United Nations General Assembly and the Security Council
* Majelis Umum PBB – Séntra Dokuméntasi
Réog

thumb|300px|right|Réog
**Réog** nyaéta salah sahiji kasenian budaya anu asalna ti Jawa Wétan  sarta Ponorogo dianggap minangka dayeuh asal Réog anu sabenerna.
Réog mangrupa salah sahiji budaya wewengkon di Indonésia anu masih kentel kana hal-hal anu mistik sarta élmu kebatinan anu kuat.
Dalang nyekel Kendang atawa Dogdog anu ukuranana 20&nbsp;cm anu disebut Dogdog Tilingtingtit, wawakil Dalang nyekel Kendang anu ukuranana 25&nbsp;cm atawa anu disebut *Panempas* sarta pamaén katilu ngagunakeun Dogdog ukuran 30–35&nbsp;cm sarta disebut Bangbrang sarta pamaén kaopat nyekel Dogdog ukuran 45&nbsp;cm anu disebut ogé Badublag.
Pamaén katilu sarta kaopat biasana jadi tukang bodor sedengkeun pamaén kahiji sarta kadua ngadalikeun jalan carita.
Lila pintonan réog antara sajam nepi ka sajam satengah sarta pikeun mirig *lagu-lagu*na minangka selingan atawa panglengkep aya Nayaga kalayan waditrana saperti; dua Saron, Kendang, Rebab, Goong, Gambang.
## Referensi
Albania Kaukasus

:*Kadé kaliru jeung nagara kiwari, Albania*

**Albania Kaukasus** (Latin: ''*, Yunani: , Basa Azerbaijan:  *Albaniya* dina Basa Arménia Kuna:  *Ałuankʿ*, Basa Parthia:  *Ardhan*, Pérsia Tengah: *Arran*; biasana disebut **Albania Kaukasus** pikeun ngabédakeunana jeung nagara modérn Albania; ngaran aslina tau kawanoh) nyaéta hiji ngaran pikeun wewengkon kuna di Kaukasus wétan, nu aya di wewengkon Azerbaijan, Arménia, kiwari sarta sabagian kidul Dagéstan. Nami ieu mangrupa exonym (nami ti luar) anu dianggo ku urang Yunani Kuno sarta Latin, sarta teu aya patulana sacara étnis atanapi basa sareng nagara Albania modern anu aya di wilayah Balkan.

## Sajarah 
Karajaan Albania Kaukasus mimiti kasebat dina catetan sajarah nalika pasukan Alexander Agung perang ngalawan Kakaisaran Akéméniyah dina abad ka-4 SM. Wilayah ieu miboga posisi strategis salaku panto gerbang antara wilayah Asia Tengah sareng Éropa, sahingga janten rebutan antara Kakaisaran Romawi sarta Pérsia.

Dina abad ka-4 Maséhi, Raja Urnayr sacara resmi ngagem agama Kristen salaku agama nagara, anu ngajantenkeun Albania Kaukasus salah sahiji nagara Kristen pangheulana di dunya saatos Arménia sarta Géorgia.

## Budaya 
Pangeusi Albania Kaukasus diwangun ku rupa-rupa sélér bangsa anu nyarita dina rupa-rupa basa ti kulawarga basa Kaukasus Kalér. Aranjeunna miboga sistem tulisan sorangan anu disebut aksara Albania Kaukasus, anu dipaké pikeun kaperluan administrasi sarta kaagamaan sateuacan wilayah ieu kawengku ku pangaruh budaya Islam dina abad ka-7 Maséhi.

## Tingali ogé 
* Shirvan
* Artsakh

## Catetan
## Rujukan 
* Marco Bais *Albania caucasica: ethnos, storia, territorio attraverso le fonti greche, latine e armene*. Mimesis Edizioni. Roma, 2001 ISBN 88-87231-95-8
* Movses Kalankatuatsi. *The History of Aluank*. Translated from Old Armenian (Grabar) by Sh.V.Smbatian, Yerevan, 1984.
* Koriun, *The Life of Mashtots*, translated from Old Armenian (Grabar) by Bedros Norehad.
* Movses Kalankatuatsi. *History of Albania*. Translated by L. Davlianidze-Tatishvili, Tbilisi, 1985.
* Movses Khorenatsi *The History of Armenia*. Translated from Old Armenian (Grabar) by Gagik Sargsyan, Yerevan, 1990.
* Ilia Abuladze. *About the discovery of the alphabet of the Caucasian Albanians''. - "Bulletin of the Institute of Language, History and Material Culture (ENIMK)", Vol. 4, Ch. I, Tbilisi, 1938.

## Tumbu kaluar 
* Encyclopedia Iranica. Albania, Ancient country in Caucasus, by M. Chaumont 
* About the Caucasian Albania
* About the Caucasian Albania (section 10)
* Wolfgang Schulze (Munich): Caucasian Albanian
* Caucasian History
Organisasi keur Palarangan Pakarang Kimia

**Organisasi keur Palarangan Pakarang Kimia** (; OPCW) nyaéta hiji organisasi antarpamaréntah, markasna aya di Dén Hag, Walanda. Organisasi ieu majukeun sarta mariksaan kataatan kana Konvénsi Pakarang Kimia nu ngalarang pamakéan pakarang kimia sarta méntaan pangancurannana.

## Markas
Dén Hag dipilih salaku lokasi markas oragnisasi ieu sanggeus lobi ti pamaréntah Walanda, ngalawan Wina jeung Jénéwa. Markasna sacara resmi dibuka ku Ratu Beatrix ti Walanda dina 20 Méi 1998.

## Pupuhu 
Organisasi ieu diluluguan ku Diréktur Jéndral, nu mana ditunjuk langsung ku konferénsi. 

## Tingali ogé
*Konvémsi Pakarang Kimia
* Nagara anggota Organisasi keur Palarangan Pakarang Kimia

## Rujukan
## Tumbu kaluar
*opcw.org
Bayawak batik

**Bayawak batik** (*Varanus ornatus*) nyaéta hiji spésiés bayawak, pituin Afrika Kulon. Habitatna aya di leuweung hujan dataran handap. Sato ieu kaasup ka sub-marga *Polydaedalus* bareng jeung bayawak Nil, bayawak sabana, sarta bayawak lian.

## Kahakanan
Kahakananna kapiting, serangga, babakaur, sarta rodént leutik.

## Rujukan
*Mampam.com
Urang Pérsia

**Urang Pérsia** nyaéta bagian ti masarakat Iran nu nyaturkeun basa Pérsia modérn sarta dialék jeung basa Iran nu sarungkun. Asalna étnis urang Iran/Persia bisa ditulusuran kana Urang Iran Kuna, nu mana nyaéta bagian ti masarakat Indo-Iran kuna ti rungkun basa Indo-Éropa.

Sesebutan "(Urang) Pérsia" bisa ditarjamahkeun ka "ti Pérsis", hiji wewengkon kaléreun Teluk Pérsia, aya di Pars, Iran. Ti wewengkon ieu Cyrus nu Ageung, nu ngawangun Kakaisaran Achaemenid, ngahijikeun sadaya kakaisaran Iran séjénna (kawas Medes jeung Elamites), sarta ngalegakeun pangaruh kabudayaan jeung sosial Pérsia ku cara ngawengku Kakaisaran Babylonia, jeung Kakaisaran Lydia. Sanajan sanés kakaisaran Iran nu kahiji, Kakaisaran Achaemenid nyaéta kakaisaran Pérsia kahiji nu diakuan bener ku sajarawan Yunani jeung Pérsia pikeun pangaruh budaya, militér, jeung sosialna nu lega sajauh Aténa, Mesir, jeung Libya.

## Tingali ogé
* Bangsa Iran
* Pérsianisasi
* Turko-Pérsia
* Parsi ti Pakistan & India

## Rujukan
## Tumbu kaluar
* persiandna.com
*Pamanggihan sarta kontribusi urang Iran/Pérsia pikeun peradaban manusa
Afrika Kulon

**Afrika Kulon** nyaéta wewengkon pangkulonna ti buana Afrika.

## Tingali ogé
*Kakaisaran Ghana
*Kakisaran Mali
*Kakaisaran Ashanti
*Kakaisaran Songhai
Déwan Hak Asasi Manusa Pasarikatan Bangsa-Bangsa

**Déwan Hak Asasi Manusa Pasarikatan Bangsa-Bangsa** (; **UNHRC**) nyaéta hiji lembaga antarpamaréntah dina Sistim Pasarikatan Bangsa-Bangsa. UNHRC nyaéta panerus Komisi Hak Asasi Manusa Pasarikatan Bangsa-Bangsa, sarta mangrupa hiji lembaga handapeun Majelis Umum Pasarikatan Bangsa-Bangsa.

Majelis Umum ngadegkeun UNHRC ku cara mngaresmikeun hiji résolusi (A/RES/60/251) dina 15 Maret 2006, sangkan ngagantian CHR, nu mana geus dikritik ku lantaran ngijinkeun nagara nu jujutan hak asasi manusana goréng, jadi anggota.

## Tingali ogé
* Komunitas Démokrasi
* Déklarasi Wina jeung Program Pagerakan
* UN Watch

## Rujukan
## Tumbu kaluar
* UN Human Rights Council – official website

* Inhuman Rights, *City Journal,* Spring 2009 
* UN Watch A NGO based in Geneva monitoring the work of the Human Rights Council
* UN Resolution 60/251 establishing the Human Rights council
* Special Procedures of the UN Human Rights Council
* 
* UN Human Rights Council legal news and resources 
* Report on election of Human Rights Council members from InnerCityPress.com accredited media at UN
*  Includes voting results
* UN: Rights Council Disappoints Again, Human Rights Watch, 6 October 2006
* UN is human rights nightmare,
* The must-see speech at the Human Rights Council,
* The Human Rights Machine  Photo-documentary on the UN Human Rights machinery by photographer Wim Klerkx, 2005–'07.
* HRC Elections .
* Cambodia Human Rights Portal (Sithi)
* Cambodian Center for Human Rights (CCHR)
* UPR Info, website dedicated to promote and to provide information about the UPR mechanism
Kakaisaran Yunani

**Kakaisaran Yunani** bisa ngarah ka:

## Yunani Klasik
* Kakaisaran Aténa (Liga Delia)
* Kakaisaran Makédonia

## Peradaban Yunani
Dina Jaman Helenistik, Kakaisaran Yunani bisa ngarah ka nanaon atanapi sadayana ti nagara panerus Diadochi:
* Dinasti Seleucid
* Dinasti Antigonid
* Dinasti Ptolemaic

## Jaman Patengahan
Dina Abad Patengahan, Kakaisaran Yunani bisa ngarah ka:
* Kakaisaran Bizantium

Kakaisaran Yunani bisa ogé ngarah ka sadaya nagara panerus Bizantium nu diwangun sanggeus kalabuhan kahiji Konstantinopel dina 1204:
* Kakaisaran Trebizond
* Kalaliman Epirus
* Kakaisaran Nicaea
Kakaisaran Romawi

**Kakaisaran Romawi** () nyaéta jaman pasca-Républik ti peradaban Romawi kuna, dicirian ku wangun pamaréntahan otokrasi sarta kakawasaan wewengkon nu lega di Éropa jeung sadeukeuteun Méditérania.

Dina ahir abad ka-3 Maséhi, Diocletian ngadegkeun sarta mraktékkeun babagian kakawasaan antawis 4 kaisar (kawanoh salaku katétraan) sangkan leuwih alus ngamankeun wewengkonna nu lega, ngahirkeun Krisis Abad KAtilu. Nalika dékade sanggeusna, Kakaisaran remen dibagi kana poros Wétan/Kulon. Sanggeus pupusna Theodosius&nbsp;I dina 395, kakaisaran dibagi pikeun nu pangahirna.

Kakaisaran Romawi Kulon ngahir dina 476 basa Romulus Augustus dipaksa turn tahta pikeun raja perang Jérmanik, Odoacer. Romawi Wétan atanapi Kakaisaran Bizantium ngahir dina 1453 nalika pupusna Konstantin&nbsp;XI sarta labuhna Konstantinopel ka Mehmed II, pamingpin Turki Ottoman.

## Kiwari 
Wewengkon Kakaisaran Romawi ayeuna mangrupa bagian ti nagara:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Catean jeung rujukan 
* 
* John Bagnell Bury, *A History of the Roman Empire from its Foundation to the death of Marcus Aurelius*, 1913, ISBN 978-1-4367-3416-5
* Winston Churchill, *A History of the English-Speaking Peoples*, Cassell, 1998, ISBN 0-304-34912-7
* J. A. Crook, *Law and Life of Rome, 90 BC–AD 212*, 1967, ISBN 0-8014-9273-4
* Donald R. Dudley, *The Civilization of Rome*, 2nd ed., 1985, ISBN 0-452-01016-0
* Arther Ferrill, *The Fall of the Roman Empire: The Military Explanation*, Thames and Hudson, 1988, ISBN 0-500-27495-9
* 
* Edward Gibbon, *The History of the Decline and Fall of the Roman Empire*, 1776–1789
* Goldsworthy, Adrian. *The Punic Wars*, Cassell & Co, 2000, ISBN 0-304-35284-5
* Goldsworthy, Adrian. *In the Name of Rome: The Men Who Won the Roman Empire*, Weidenfield and Nicholson, 2003, ISBN 0-297-84666-3
* Goldsworthy, Adrian. *The Complete Roman Army*, Thames and Hudson, 2003, ISBN 0-500-05124-0
* Michael Grant, *The History of Rome*, Faber and Faber, 1993, ISBN 0-571-11461-X
* Benjamin Isaac, "The Limits of Empire: the Roman Army in the East" Oxford University Press, 1992, ISBN 0-19-814926-3
* Andrew Lintott, *Imperium Romanum: Politics and administration*, 1993, ISBN 0-415-09375-9
* Edward Luttwak, *The Grand Strategy of the Roman Empire*, Johns Hopkins University Press, ISBN 0-8018-2158-4
*  
* Antonio Santosuosso, *Storming the Heavens: Soldiers, Emperors and Civilians in the Roman Empire*, Westview Press, 2001, ISBN 0-8133-3523-X

## Tumbu kaluar 
* Adena, L. The 'Jesus Cult' and the Roman State in the Third Century , Clio History Journal, 2008.
* Roman battlefield unearthed deep inside Germany
* BBC Romans for Children
* Classics Unveiled 
* Complete map of the Roman Empire in year 100 
* Detailed history of the Roman Empire
* Historical Atlas (Swedish)
* Roman Numismatic Gallery 
* The Celts and Romans
* The Roman Empire
* The Roman Empire in the First Century from PBS
* UNRV Roman History
* The Romans
Urang Arab

**Urang Arab** (, *ʿarab*), nyaéta hiji pan-étnisitas nu utamina hirup di wewengkon Dunya Arab, nu aya di Asia Kulon jeung Afrika Kalér. Liga Arab, hiji organisasi kawewengkonan tina nagara-nagara dunya Arab, nerangkeun saurang Arab salaku:

## Rujukan 
;Pustaka

* 
* 
* Touma, Habib Hassan. *The Music of the Arabs*. Portland, Oregon: Amadeus P, 1996. ISBN 0-931340-88-8.
* Lipinski, Edward. *Semitic Languages: Outlines of a Comparative Grammar*, 2nd ed., Orientalia Lovanensia Analecta: Leuven 2001
* Kees Versteegh, *The Arabic Language*, Edinburgh University Press (1997)
* The Catholic Encyclopedia, Robert Appleton Company, 1907, Online Edition, K. Night 2003: article Arabia
* History of Arabic language (1894), Jelsoft Enterprises Ltd.
* The Arabic language, National Institute for Technology and Liberal Education web page (2006)
* 
* Hooker, Richard. "Pre-Islamic Arabic Culture." WSU Web Site. 6 June 1999. Washington State University.
* Owen, Roger. "State Power and Politics in the Making of the Modern Middle East 3rd Ed" Page 57 ISBN 0-415-29714-1
* 

## Tumbu kaluar 
* Liga Arab
Mannai

**Mannai** (ngaran nagara biasana **Mannéa**; Basa Akkadia: *Mannai*) nyaéta hiji masarakat kuna nu hirup di wewengkon nu ayeuna bagian ti Iran jeung Azerbaijan, kira-kira abad ka-10 SM nepi ka abad ka-7 SM. Dina jamanna, mangrupa tatanggana kakaisaran Assyria jeung Urartu, ogé sababaraha nagara leutik di antarana Musasir jeung Zikirta. Karajaanna aya di wétaneun jeung kiduleun Dano Urmia, kira-kira ayeuna di wewengkon kota Orumiyeh di wewengkon Azerbaijan Iran.

## Tingali ogé
*Sajarah Iran
*Sajarah Azerbaijan
*Kakaisaran Media

## Rujukan
## Tumbu kaluar
*Kasenian Mannai
*Karajaan Mannai , Regnal Chronologies
*Mannaean glazed bricks from Bukan 
*سرزمین مانائیها  نوشته منصور حمدالله زاده]
Urang Mongol

**Mongol** (basa Mongolia: ), *Mongolchuud*) nyaéta hiji grup étnis Asia Tengah-Wétan nu ngeusian utamina nagara Mongolia, Cina, jeung Rusia. Ku sabab perang jeung migrasi, Mongol kapanggih ogé di sababraha nagara Asia Tengah kawas Kazakhstan. Di Cina, étnis Mongol bisa dipanggih utamina di wewengkon tengah kalér nagara saperti di Mongolia Jero. Buryat, cabang ti étnis Mongol bisa dipanggih di républik otonom Buryatia, di Rusia. Etnis ieu nyaturkeun basa nu kaasup rungkun basa Mongolik. Kira-kira totalna aya 10 juta jiwa étnis Mongol.

## Tingali ogé 
* Altan Telgey
* Mongolia Raya
* Daptar suku jeung marga Mongol jaman patengahan
* Daptar inohong Mongolia

## Rujukan 
## Tumbu kaluar
* Downloadable article: "Evidence that a West-East admixed population lived in the Tarim Basin as early as the early Bronze Age" Li et al. *BMC Biology* 2010, 8:15. http://www.biomedcentral.com/content/pdf/1741-7007-8-15.pdf
* Peta étnis Mongolia
Satrap

**Satrap** () nyaéta gelar gubernur propinsi dina Kakaisaran Média jeung Kakaisaran Akéméniyah sarta sababaraha panerusna, saperti Kakaisaran Sassaniyah jeung kakaisran Hellenik.

## Tingali ogé
*Dinasti Orontid

## Bacaaan salajengna
*A. T. Olmstéad, *History of the Persian Empire,* 1948.
*Pauly-Wissowa (comprehensive encyclopaedia on Antiquity; in German).
*Robert Dick Wilson. *The Book of Daniel: A Discussion of the Historical Questions*, 1917. Available on home.éarthlink.net.
*Rüdiger Schmitt, "Der Titel 'Satrap'", in *Studies Palmer* ed. Meid (1976), 373&ndash;390.
*.
*Cormac McCarthy, *All the Pretty Horses,* 1992.

## Tumbu kaluar 
* Livius.org: Satraps and satrapies
Paederinae

**Paederinae** nyaéta hiji sato anu sok reusepueun  kana kadaharan anu, jeung néangan daharna ogé tara sorangan sok rombongan wae,upafamili ti kumbang rove (Staphylinidae). Paederinae ngawengku 2 marga, Paederini jeung Pinophilini.

## Rujukan
Kakaisaran Akéméniyah

**Kakaisaran Akéméniyah** (Basa Pérsia Kuna: *Parsa*) (+ 550–330 SM), dipikawanoh ogé minangka **Kakaisaran Pérsia Kahiji**, nyaéta hiji kakaisaran di Asia Kidul-Kulon, ngadeg dina abad ka-6 SM ku Cyrus nu Ageung anu ngéléhkeun konféderasi Média. Kakaisaran ieu ngalega nepi ka ahirna ngawasaan sabagian gedé dina dunya baheula nu mana kira-kira dina taun 500 SM ngalintang ti Lebak Indus di wétan, nepi ka Thracia jeung Makédon dina wates kalér-wétan Yunani.

## Tingali ogé
*Daptar raja-raja Pérsia
*Pohon kulawargi Akéméniyah
*Purim, parayaan Yahudi nu patali jeung Kakaisaran Akéméniyah

## Catetan jeung rujukan

* 
*
* 
*
* 
*Stronach, David "Darius at Pasargadae: A Neglected Source for the History of Early Persia," Topoi
*Stronach, David "Anshan and Parsa: Early Achaemenid History, Art and Architecture on the Iranian Plateau". In: John Curtis, ed., Mesopotamia and Iran in the Persian Period: Conquest and Imperialism 539–331, 35–53. London: British muséum Press 1997.

*

## Bacaan salajengna
*  There have been a number of editions since 1996.
*  A collection of articles by different authors.
**From Cyrus to Alexander: A History of the Persian Empire*, Pierre Briant, Eisenbrauns: 2002, ISBN 978-1-57506-0316
**The Greco-Persian Wars*, Peter Green
**The Greek and Persian Wars 499–386 BC*, Volume 36 of Essential histories. Philip De Souza. Osprey Publishing, 2003, ISBN 1841763586, 9781841763583
**The Heritage of Persia*, Richard N. Frye
**History of the Persian Empire*, A.T. Olmstéad
**The Persian Empire*, Lindsay Allen
**The Persian Empire*, J.M. Cook
**Persian Fire: The First World Empire and the Battle for the West*, Tom Holland
**Pictorial History of Iran: Ancient Persia Before Islam 15000 B.C.–625 A.D.*, Amini Sam
**Timelife Persians: Masters of the Empire (Lost Civilizations)*
* Dandamaev, M.A. *A Political History of the Achaemenid Empire*. Leiden: Brill Academic Publishers, 1989 (ISBN 90-04-09172-6).
*Hallock, R., *Persepolis Fortification Tablets *

## Tumbu kaluar
*Sajarh Pérsia
*Livius.org dina Achaemenids
*ČIŠPIŠ
*Prasasti Behistun 
*Livius.org dina Achaemenid Royal Inscriptions
Wewengkon Paléstina

:*Tingali ogé: Otoritas Nasional Paléstina

**Wewengkon Paléstina** ngawengku Sisi Kulon jeung Jalur Gaza, sacara pulitisna aya dina yurisdiksi Otoritas Nasional Paléstina jeung Pamaréntahan Hamas di Gaza. Saprak Déklarasi Kamerdikaan Paléstina dina 1988, wewengkonna ayeuna diakuan ku 3 per 4 nagara-nagara dunya salaku bagian ti Nagara Paléstina, sanajan status ieu teu diakuan ku Pasarikatan Bangsa-Bangsa, Israél, sarta sababaraha nagara-nagara Kulon, kaasup Amérika Sarikat. Bagian Sisi Kulon éféktifna diparéntahan ku Otoritas Nasional Paléstina, samentawis bagian lian diparéntahan ku otoritas militér Israél, nu mana PBB jeung lembaga-lembaga resmi internasional mindeng nyebutanna salaku *Wewengkon Paléstina nu Kajajah*. Jalur Gaza aya dina kakawasaan ku Pamaréntahan Paléstina Hamas.

## Tingali ogé
* Rasisme dina wewengkon Paléstina
* Solusi nagara tunggal
* Bandéra Paléstina

## Rujukan
## Tumbu kaluar
* Statistical Atlas of Palestine  - Badan Puseur Statistik Paléstina
*
*
*Palestine ti *UCB Libraries GovPubs''
*
* Pamaréntahan Lokal di Paléstina , dipedalkeun ku Agence Française de Développement, Oktober 2010.
Urang Azerbaijan

**Urang Azerbaijan** (,  آذری  لر ) atanapi **Azarbaijan** sarta miboga jujutan kabudayaan campuran kaasup tina unsur Turk, Iranik, jeung Kaukasus. Sanggeus Perang Ruso-Pérsia 1813 jeung 1828, wewengkon Kakaisaran Pérsia Qajar di Kaukasus dipasihan ka Kakaisaran Rusia sarta Pajangjian Gulistan dina 1813 sareng Pajangjian Turkmenchay dina 1828 nyusun wates-wates antara Czar Rusia jeung Qajar Iran.

## Tingali ogé
* Ngaran Azerbaijan
* Daptar inohong Azerbaijan

## Catetan jeung rujukan
## Tumbu kaluar
* BBC News: Azerbaijan country profile
* BBC Azeri 
* Azeri.net
* Azerbaijan International
Média (étnisitas)

**Média** (ti Basa Pérsia Kuna * Māda-*) nyaéta hiji masarakat Iran kuna nu hirup di Iran dina hiji wewengkon nu kawanoh salaku Média sarta nyaturkeun hiji basa Iran Kalér-Kulon nu kawanoh salaku basa Média. Kadatanganna ka wewengkonna dipatalikeun jeung gelombang kahiji séké Iran dina ahir milénium ka-2 SM (Ngahandapna Jaman Perunggu) nepi ka awal milénium ka-1 SM.

## Tingali ogé
*Kakaisaran Achaemenid
*Madai
*Pérsia Raya
*Qanat, sistim pangaturan cai

## Rujukan, catetan, jeung sumber
* 
* 
* 
*
*
*
* 
*
* 
* 
*  
*
*
*
*
*
*

## Bacaan salajengna
* "Mede." *Encyclopædia Britannica*. 2008. Encyclopædia Britannica Online. 16 January 2008.
* 
* 
* 
*  

## Tumbu kaluar
* Artikel Median Empire  ti Iran Chamber Society.