Skäddel

**Skäddel** (oolde Skrieuwwiese: *Schäddel*) is n Täärp in dät Seelterlound mäd 2442 Ienwoonere (2006). Skäddel waas fröier dät maast suudelke Täärp fon Seelterlound, eer in'n Begin fon't 19. Jierhunnert ju Buurskup Seeidelsbierich äntstuude, ju sik gau tou een groot Täärp äntwikkelde. Tou Skäddel heere do Buurskuppe Bäätholt, Heeselbierich, Näiwal, Loanghoarst, Knülke un Skäddelerdom.

## Etymologie
Tou dän Noome *Skäddel* is tou ferglieken dät alleweegense foarkuumende *Scharrel, Scharlo* mäd Gruundwoud (twäide Lid) *la*, Hoochdüütsk *Loh* ' Woold af eepene Steede deeroun', wät in fuul Noomen apträt. As Bestimmengswoud is tou ferglieken dät Ooldhoochdüütske *scar* 'Plouchscheede', Iesloundsk *sker* 'Klippe'. Dät kon waiwiese ap ne staile Kaante so as bie Skäddel dät uur 6 m. hooge *Halkoouger*. Also 'Woold mäd staile Kaante'.

## Geografie
Gans fröier waas Skäddel dät maast suudelke Täärp fon Seelterlound, däälich is dät Seedelsbierich. Noudelk fon Skäddel lait Roomelse. Truch Skäddel fljut ju Seelter Äi. Bie Skäddel lääse die Maiglöckchenwoold un die Maiglöckchensee. Die Seelter-Äi-Paad lapt truch Skäddel.

## Geskichte
Dät eerste Moal in ju Geskichte heere wie wät uut Seelterlound in n Uurkunde fon 1319. Ounnuumen wäd ne Besiedelenge uut dät Noude wai in dät leete 13. Jierhunnert.

Uut 1613 is deer n Dokument, dät die Pestoor do Bäidene Unnnergjucht rakt. Siet dän 1. Nov. 1657 wieren deer 2 Jesuiten in't Seelterlound un deer wuuden two Skoulen iengjucht, een in Roomelse un een in Skäddel. Ju eerste Skoule wuud 1658 baud, die eerste Koaster waas Hermann Kiep.

Ju katoolske Säärke 'St. Peter un Paul' wuud fon 1858-1860 truch dän Säärkebaumeester Bernhard Hensen uut Suugel baud.

Bie ju Gebietsreform fon 1974 wuuden Skäddel un Seedelsbierich mäd do Meenten Roomelse un Strukelje tou ju Meente Seelterlound touhoopefoatet.

In 2011 kreech Skäddel ju Unnerskeedenge "Gouldtäärp 2011 fon dän Loundkring Kloppenbuurich".

## Kultuur
### Seelterfräisk
In Skäddel stoant dät Seelterfräiske Kulturhuus, dät Fereensbauwierk fon dän Seelter Buund, dät is die oolde Boanhoaf. Deer is uk n Radiostudio, wier Fräiwilligere dät seelter Program 'Middeeges' foar Ems-Vechte-Welle seende. Et rakt deer uk n Biblioteek mäd Bouke in ju seelterfräiske Sproake.

### Bauwierke
*Ju katoolske Säärke 'St. Peter un Paul'.
*Die oolde Boanhoaf, däälich dät Seelterfräiske Kulturhuus  fon dän Seelter Buund un Station fon ju Museumsiersenboan Ammerlound-Seelterlound MAS.
*Wiendmäälne in ju Määlnesträite.
* Ju oolde Skäddeler Ticheläi

### Wiendmäälne un Määlnemuseum
* Ap *Läiwerkekomp* hieden do Skäddeler un Roomelster fröier ne Määlne mädnunner.
* Fluks noudaastelk fon Skäddel häd ne Määlne steen ap dän *Määlnbält* buppe dät Loundstuk *Määlnäkker*.
* Ju Skäddeler Määlne "*Hanekamps Wiedmäälne*" mäd n Heimatmuseum un Woainremise is ne Galeriehollounder-Wiendmäälne fon 1870 un stoant däälich ap de *Tonge* in ju Määlnesträite. Oainer is siet 1980 ju Meente Seelterlound. Ju wuud 1985 renoviert un is noch ful betriebsbereit. Ju ganse Holtkonstruktion is siet dät Jiehr 1870 noch uunferannert. In  t Innern fon ju Määlne sunt masse oolde loundwirtskuppelke Reewen uutstoalt. Geläägentlik sunt hier uk Uuustaalenge mäd Bielden fon einheimische Künstler tou sjoon. In ju Määlne kon siet n poor Jiere uk hilked wäide. Ju Määlne kon alle two Wieken suundais besichtiged wäide. Dät wäid organisierd fon dän Skäddeler Määlnefereen.

### Kultuurelle Fereene
* Seelter Buund
* Seelter Dons- un Drachtenkoppel
* Bäidensdonsgruppe "Tanzalarm"
* Skäddeler Määlnefereen 
* Spälkoppel Skäddel
* Baier- un Böllerfereen Skäddel

### Sport
*Turnhalle un deer is n Skutsfereen "Hubertus". 
*Sportverein Scharrel von 1923 e.V.

## Bedrieuwe
* Gebr. Bruns Heizungskesselbau GmbH
* Nikko-Wierk, Näiwal
* Claassen-Maschinenbau GmbH Skäddel - Moaket Metaldeele
* Eedwierk Brinkmann, Skäddel

## Bädden in ju Meente Skäddel
*Theo Deddens
*Theo Griep, Loanghorst
*Wilhelm Awick (litje Wüllm)
* Wilhelm Awick-Meyer, Bäätholt
* Hermann Tellmann, Fäärmesound
* Hermann Knelangen, Seedelsbierich 
* Heinrich Kröger
* Adelheid Pörschke

Bielde:Awick.jpg| Wilhelm Awick (litje Wülm)
Bielde:Griep.jpg| Theo Griep, 1958
Bielde:Deddens.jpg| Theo Deddens


## Buurmästere fon Skäddel bit tou 1974
* 1946 - 1961 Wilhelm Awick-Meyer
* 1961 - 1968 Hermann Tellmann
* 1968 - 1972 Hermann Knelangen
* 1972 - 1974 Heinrich Kröger

## Sjuch uk
*Geskichte fon do Skäddeler Skoulen

## Ferbiendenge ätter buuten

*Websiede fon dän Burgerfereen
*Oolde Bielden fon Skäddel uut dät Archiv fon Theo Deddens
* Scharrel - Zahlen, Daten und Fakten
* Skäddeler Määlne "Hanekamps Windmühle
* Bielde: Besäik fon Christian Wulff in Skäddel (NWZ 25.6.2010)
* Websiede Litje Skoule Skäddel
* LOUND UN NOOMEN ap Sieden 43-44.


Bielde:Gemeinde-alt.jpg|Dät eerste Skäddeler Meentehus
Bielde:GemeindeScharrel.jpg|Skäddeler Meentehus, 1970er Jiere
Bielde:Scharrel-Mühle.jpg|Gebiet bie ju Määlne fröier
Bielde:Ziegelei1954.jpg|Ju oolde Skäddeler Ticheläi mäd dan hooltenen Bäidenstuun, 1954
Bielde:Scharrel-60er.jpg|Skäddel uum 1960
Bielde:Scharrel-Schule.jpg| Ju Skäddeler Foulksskoule 1950er Jiere - links die Ounbau fon ju evangeelske Foulksskoule
Bielde:Scharrel-KircheAlt.jpg| Ju Skäddeler Säärke mäd Säärkhof 
Bielde:ScharrelKirche.jpg|Bie ju Skäddeler Säärke mäd Poute fon dän Säärkhof, 1950er Jiere
Bielde:Scharrel-Dorf.jpg|Dät Täärp in do 1950er-Jiere
Bielde:Scharrel-Fortmann.jpg|Winkel fon Franz Fortmann, 1950er Jiere