Fertälstere

In Seelterlound wuude altied fuul fertäld un bit däälich heert me dät noch wäil. Fuul fon do **Fertälstere** of Dööntjene (dt. *Volkserzählungen, Sagen*) sunt apteekend wuuden un so bewoard blieuwen. Do hääbe maast Motive do der uur gans Europa foarkuumen dwo, man bietiede sunt do in Seelterlound ap ne apaate Wiese uutoarbaided.

Wie liestje do hier ap ätter do Apteekenere:

## [[Johann Friedrich Minssen|Minssen]]
3. Beend ätter Siedenummer.

* 10 **Fon n Machannelboom**, wieroun ju läipe Stäifmuur stroafed wäd, ju dän litje Bruur unner n Machannelboom begreeuwen hiede.  (uursät ätt Grimm)
* 19 **Die Buur un sin Iesel**. Die Iesel wäd dän beseepene Buur stäälen un dan nimt aan fon do Däiwe dän Toom in de Muule un moaket dät Buur wies dät hie in n Iesel ferwonsked weesen waas!
* 21 **Knäppele uut n Säk**. Die äärme Bruur kricht fon dän Düüwel n Hoone die der Jäild schit, n Disk die sik däkket un Knäppele do der slo. Die rieke Bruur wol dät aal uk hääbe un kricht dät uk, wan wäd dan läip fon sien oaine Knäppele ferhauen.
* 32 **Die Käärel in e Moune**. Dät schäl n deerwai ferwonskeden Gaudäif weese.
* 32 '''Fon n Knächt die in e Moune weese hiede'''. 
* 38 **Die Wänt mäd sien träi Huunde**. Die tuuskede tjo Skäipe foar träi Huunde, do him truch groote Ääwentüüre toun Swiegersuun fon dän Köönich moakeden.
* 46 **Fon dän Köönichssuun, die der fljoogen leerd hiede**. Die hilkede uk n Köönichsdochter.
* 50 **Fon dän Wänt, die nit bong waas**. Uk nit fon wonnerjenden Dooden, dät n Groaf waas, die him dän Koai tou n Kiste mäd Jäild roate.
* 55 **Dokter Alwieten**. So naamde sik Jan, as hie  meende dät hie uk wäil n Rezept schrieuwe kuude. Dan lööst hie toufällich ne Däiweräi un wäd goud beloond.
* 57 Die Pastoor ferdrift dän **Düüwel** uut n Mon in n Bulle oun, die sik ferdrinkt in dät Bullemeer.  			
* 58 Die Pastoor läit n **Wiergunger** ätter dät Bullemeer brange, wier hie Heede tälle schäl.
* 59 Aan die der altied Jäild nouch häd, un neemens weet wierhäär, die schäl n **Oalruun** hääbe.
* 60 Fertält wo me n Spächt n **Springwuttel** hoalje läite kon, wiermäd me alles eepenkricht.
* 60 So kon me uk n Rouk n **Kuugel** hoalje läite, **die der uunsichtboar moaket**.
* 61 So kricht me n **Lucht, wierbie neemens apwoaket**.
* 62 **Die Pastoor un sin Koaster**. Die Koaster nimt bielitjen dän Pastoor sien Swien, sien Brood, sin Okse un sin Kool. 
* 69 **Fon t Koolich, dät n Käärel apfreeten hiede**. N Mon meende, hie hied n Koolich kriegen, un do büülde hie uut. Man hie hiede fon de Galge n poor Stöäwele mädsamt do Beene meenuumen un do meenden jo, dät Koolich hied dän Käärel apfreeten.

### Ferbiendengen



## [[Strackerjan]] 1
1. Beend (Stukke mäd Fermäärk Saterld. of Handschriftl. (HS) a.d. Saterlande).

* 101 Däiwe fäästbanne, dät jo stounde as n Stok.
* 104 N Frau wieren Tuffelke stäälen ...
* 131 Tou Bookeläsk häd n oolden Böädler n Woain sunner Hoangste truch de Klaasterbusk fieren blouked. [Iersenboan].
* 132 Fon Fräislound häär däd truch Strukelje n groot Heer kuume...
* 132 N Dooden däd wiergunge, wan me nit ...
* 184 Twäin Bruure in Seelterlound hieden een Wucht ljo...
* 190 In dät Loangholter Meer bie Strukelje gungt n Mon wier.
* 230 Tou Bookeläsk haalt sik n wieten Hoangst ap.
* 235 Dät schrauende Ding fiert truch de Luft.
* 242 N Hilgedom schutset juun dän Düüwel.
* 254 Aan waas fon dän Düüwel beseeten.
* 254 In oolden Tieden, as die Düüwel noch loos waas.
* 255 In dän Busk bie Bookeläsk schäl die Düüwel huusje.
* 260 Die fjuurige Droake drächt Gould un Säälwer in dän Knät fon sin Stäit.
* 273 Träi Timmerljuude hieden dän babylonisken Touden tou bauen ounnuumen.	
* 274 N Buur hiede ne Säärke tou bauen uurnuumen.
* 276 N Weersmon bedrooch dän Düüwel.
* 282 Die Strukeljer Pastoor ferjoaget do Schippere.
* 283 Die Strukeljer Pastoor brangt n Wucht hier stäälen goulden Kjuus wier.
* 290 In Seelterlound waas n Foar, fon dän kweeden wuude, dät er unner do Fräimüürkere waas.
* 295 Ju hiere Oolden Häksen weesen sunt, wäd tou Häkse bädden.
* 295 Wan me Häkse wäide wol, dan...
* 296 Dät Wucht kwad n uur Gebääd.
* 296 Ju kuud al Muuse moakje.
* 297 Die Pastoor un die in n Rouk ferannerde Wänt.
* 307 N Buur stoorf aal sien Fäi ou.
* 307 N oold Wieuwmoanske kuud nit lieuwje noch stierwe.
* 308 Gestalten in n Kääsen.
* 312f Steeden wier do Häkse touhoopekuume: Huddenjeboom bie Baalenje un Buddenjepoul bie Hollen.
* 316 Two flugge Wieuwljuude fräigje n Seelter in Köln, of Huddenjeboom noch stoant...
* 321 Unnerwains träfte Wuchtere sunt Häksen!
* 333 Dät Ruur ferseekede!
* 337 Bie Lindebiergsmeer bie Skäddel koomen wäl two froamde Wieuwljuude...
* 339 N Mon ferbaadent ne Pudde. Un dät waas sien Moanske!
* 341 Die Mon däd, as wan er Häksjen leere wol.
* 356 Bie Määlnkjuus bie Skäddel schoot die Knächt ap donsjende Katte...
* 369 Die Woainjeeger rit in stoarmske Noachte ap n wieten Hoangst truch Foan un Mäide.
* 370 Die Woainjeeger rit in tjuusterge Noachte mäd bliekjene Huunde truch de Luft.
* 371 Dät Soogengestiern honget touhoope mäd dän Woainjeeger (wüülde Jeeger).
* 371 Die Woainjeeger is ferwonsked, eewig tou jeegerjen.
* 375 Ju Wäilriederske gungt släipende Ljuude ap de Brust sitte.  
* 378 Dät Wucht waas schiendood...
* 378 Do Wäilrüüdersken foare ap ne Teemse fon Änglound häär, mäd n Schullerblääd as Ruur.
* 379 Jo sunt deerbie fon n Tweerfloage uumroat.
* 380 Wäl ferstatte ju Teemse un kreech n Fät mäd Gouldstukke deerfoar, wät leeter Schiete waas!
* 385 Wäl in Roomelse laide sik ne Hietsele ap de Brust toun Ouweer...
* 386 Aan Mon wüül ju Wäilriederske fange. 
* 387 In Roomelse wüül wäl hier dän Hoals ousniede.
* 387, 389 In Strukelje ferstoppeden jo dät Gjoomegat, so dät ju nit wier ruut kuude. 
* 390 In Seelterlound schruuwet me älken Äiwend dät Wäil ou, so dät ju Wäilriederske deer nit ap spinne kon.
* 390 Me kon ne Wäilriederske in n Brommelbäiestruuk fääst wonskje.
* 390 Bäidene wäide uut dät Roagefäild heelden truch Truujen mäd dän Weerwulf.
* 391 Aan fon do Mäddere waas n Weerwulf.
* 394 Die Klabautermon kumt uut waarmere Geegenden mäd do Schiepe hääruur.
* 396 Alruunen sunt Gäistere, do n Moanske Gluk, besunners Jäild brange.
* 411 Do Hüünen hieden ne Ticheläi in de Leemdoabe bie Skäddel.
* 416 Beekmans Wille holp n jungen Bootjer.
* 417 Beekmans Wille, fon Strackerjan ap Seeltersk apskrieuwen
* 419 Die Buusekäärel lukt litje Bäidene in t Woater.
* 419 N Bootjer wüül in n Dullert Seewiefkene fange.
* 420 N Seewiefken lukt ne Matrose in t Woater.

### Ferbiendengen



## [[Strackerjan]] 2
2. Beend.

* 10 Bie dän Waareldeend kumt die Antichrist mäd sien Hälpershälpere.
* 10 Tjo Sustere koomen an ju Heemelsdoore.
* 90 Köönich Salomo hied n Kat...
* 94 Die Springpoage siet unner ne Brääch.
* 95 Du spräkst as n Käärel.
* 103 As die ljoowe God in Stierwen liech.
* 106 Do Fuugele wüülen n Köönich hääbe.
* 108 Aan reed truch n Woold.
* 109 Naan Dokter wiste wät him schielde.
* 109 Aan foont n grooten Bält mäd Needere.
* 109 Mäd Foanwoater kreech hie Needer-Oaiere binne.
* 120 As die Päst in Seelterlound waas.
* 123 Fon dän Poater Husoar.
* 124 Ap do Leekene fon n Uutstjuur wäide Boomkelättere stikked.
* 125, 126 (Hochtiedsbruuke)
* 126 Gebuurtsbruuke
* 128-135 uur Bruuke
* 224 Fertälstere uur dän Uursproang fon dän Noome Saterland.
* 225 Seelter Doore in ju Säärke fon Bokeloh bie Meppen.
* 225 Insen wieren träi fon do foarniemste Ienwoonere fon Seelterlound gefangen.
* 225 Foar loange Jieren koomen do Noormänkene in Seelterlound.
* 226 Do tjo Famieljen Awick, Block un Kerkhof roakeden moal in Stried mädnunner.
* 226 Foar 240 Jiere (in 1867!) moakeden do Mansfäildere oafte n Uutfal ätter Seelterlound.
* 227 Bie Skäddel in de Woarsene lait ju Kräätseldobbe... wieroun die Düüwel n Schats bewoart.
* 229 An dän Aiterdom bie Skäddel stoant n Kjuus, wier dät spoukent.
* 229 In dät Holt bie Skäddel lait n Bierich, wier n Lucht baadende. 
* 229 Fröier stuud ne Määlne ap Läiwerkekoamp.
* 230 Ju Slacht twiske Skäddeler un Loorper in dät Jier 1550 uum de Swotte Foan.
* 229-231, 233 Flurnoomen un uur Noomen
* 231 Ju roomelster Klokke stäälen.
* 231 Fon dän Pällebierich bie Hollen gungt n Spouk.
* 231 Ap de Hämmekoamp twiske Roomelse un Strukelje schäl n Slos steen hääbe.
* 231 Foar nit loange Tied schäl in Roomelse wäl ätter sin Dood wierkeemen weese.
* 233 Bie Baalenje schäl die Hüünenköönich begreeuwen lääse. (Uurswäkke kweede, dät is die Fräisenköönich).
* 233 Bie Seerik bie Strukelje schällen do Roomske mäd hiere Flotte fäästsitten blieuwen weese.
* 233 In Ubbehuusen stuud domoals dät Fiskerhuus fon do [Johanniter]riedere.
* 234 As do Johanniter fon Bookeläsk uumebroacht wieren...
* 297 Dät Hoagebööken Evangelium.
* 301 Bruder Lustig.
* 302 Petrus un Paulus wieren eenmoal ap de Raise.
* 306 Do Lieuwendsbloumen.
* 308 Die tonkboare Doode.
* 312 Disk däkke die.
* 348 Dokter Alwieten.
* 364 Do tjo Dochtere, do der Bescheed wisten.
* 365 Noord-inn.

### Ferbiendengen



## [[Julius Bröring|Bröring]]
2. Beend

* 283 Do bee Rouke.
* 288 Dän Köonich sin Köierd.
* 291 Do tjo Köönichsdochtere.
* 300 Dät klouke Wieuw.
* 304 Die driesterge Schouster.