1834

## Foarfaale

* 1. Januoar: 18 düütske Fürstenduume treede, unner Uutsluut fon Aastriek, dän Düütsken Tolfereen bie. Foaraaln wollen jo deermäd roakje, dät die Honnel twiske do düütske Stoaten eenfacher wäd. Dät kumt tou een wirtskuppelke Ferbeeterenge fon aal do bedeeligede Stoaten.
* 27. Januoar: Fertreedere fon do liberoale Swaitser Kantone Luzern, Bern, Zug, Solothurn, Basel-Loundskup, St. Gallen, Aargau un Thurgau besluute in Baden do *[[Badener Artikkele]]*. Ju Roomsk-Katoolske Säärke sät sik deer strääwich juun. Dät is dät Kiensel fon dän leeteren Sunnerbuundskriech in't Jier 1847.
* 6. Meerte: Dät foarige York, Haudstääd fon ju britiske Provinz Bupperkanada oun ju Noudkuste fon dän Ontariosee, wäd in Toronto uumebenaamd. Ap dän 27. Meerte wäd William Lyon Mackenzie eersten Buurmääster fon ju Stääd.
* April: Die in 1832 mäd do Seminolen sleetene Ferdraach fon Payne’s Landing wäd fon dän US-Kongress ratifizierd.
* 9. April: In Liyon (arpitoansk, frantöösken Noome: *Lyon*) rebellierje Sieden-Weeuwere un aaskje republikoanske Ferhooldnisse.
* 15. April: Die Apstound fon do Sieden-Weeuwere in Liyon (fr. Lyon) wäd fon Suldoaten blouderch deelsloain. Moor as 600 Ljuude ferljoose hier Lieuwend.
* 24. Moai: Do Fereende Stoaten sluute dän Ferdraach fon Washington mäd do Chickasaw.
* 26. Moai: Die portugiesiske Usurpator Michael I. fertichtet tou Gunst fon sien Bruurs Dochter Maria II. ap dän Troon. Deermäd eendet die Miguelistenkriech.
* 31. Juli: Georg Büchner sien revolutsjoonäre Striedskrift *[[Der Hessische Landbote]]*, ju uur do sosjoale Misstounde in dän Foarmeerte Begjucht rakt, wäd stilkens in't Grootheertoachdum Hessen ferdeeld. Hie hiede dät al in'n Meerte ferfoatet un in'n Moai hiede dät Friedrich Ludwig Weidnig uuroarbaided. Ju Heerskup ferfoulget dät fluks.
* Georg Büchner gruunded ju stilkene „Sälskup fon do Moanskengjuchte“.
* 1. August: Die in't Jier toufoarne ferfoatede Slavery Abolition Act wäd gultich, wiermäd in do maaste Kolonien fon't britiske Waareldriek ju Skloueräi ferbeeden wäd.
* 28. Oktober: Bie dät Massaker fon Pinjarra brange Dreguuner-Troppen fon ju britiske Kolonioalmoacht bit tou trüütich Aborigines uume, deerbie uk Bäidene.

## Tou Waareld keemen
* 14. Januoar: Anton Birlinger, düütsken kathoolsken (eerste roomsk-, dan oold-kathoolsken) Pestoor, Theologe un Germanist
* 23. Februoar: Gustav Nachtigal, düütsken Afrikoa-Foarsker.
* 17. Meerte: Gottlieb Daimler, düütsken Ingenieur, Konstrukteur un Industriellen
* 16. Juli: Franz Adolf Eduard Lüderitz, düütsken Groot-Koopmon, Begruunder fon ju Kolonie Düütsk-Suudwäästafrikoa (däälich: Namibia.
* 19. Juli: Edgar Degas, frantsöösken Moaler un Bieldehauer.
* 23. Juli: James Gibbons, Äärtsbiskop fon Baltimore (USA) un Kardinoal
* 2. August: Frédéric-Auguste Bartholdi, frantsöösken Bieldehauer, die ju Fräiegaids-Stoatue moaked häd.
* 15. Dezember: Joseph Ignaz von Ah, Swaitser Pestoor un Skrieuwer

## Stuurwen
* 12. Februoar: Friedrich Schleiermacher, protestantisken Theologe un Philosoph
* 20. August: Johann Jakob Humann, Biskop fon Mainz
* 22. August: Jacob Georg Christian Adler, Orientoalist un Theologe
* 4. September: Peter Erasmus Müller, deensken Biskop, Historiker un Sprokfoarsker