Asunción

**Asunción** is ju Haudstääd un mäd moor as 544.000 Ienwoonere (Stound 2010) tougliek ju grootste Stääd fon dän Stoat Paraguay in Suud-Amerikoa. Die Noome fon ju Stääd, spoansk foar "Heemelfoart", "Apstich", stoant foar Mariä Heemelfoart, hieren fullen Noome ludt *La Muy Noble y Leal Ciudad de Nuestra Señora Santa Maria de la Asunción*. Ju Baalengsruumte fon Asunción häd sowät 1,9 Millionen Ienwoonere. Ap Guaraní hat ju Stääd **Paraguaŷ** (nit tou ferwikseljen mäd *Paraguái*, dän Noome fon dät Lound ap Guaraní).

## Geskichte
Ju Fäästenge Asunción wuude ap dän 15. August 1537 fon *[[Juan de Salazar y Espinosa]] de los Monteros* (uk *de Espinoza*) ap Befeel fon Pedro de Mendoza gruunded. Ap dän 16. September 1541 wäd dät as Stääd anärkoand.

Asunción is een fon do ooldste spoanske Stääde fon Suud-Amerikoa. Ju Steede, wier dät lait, wuude fermoudelk fon *Juan de Ayolas* foar't eerste Moal besoacht. Gruundengsnoome is *La muy noble y leal ciudad de Nuestra Señora Santa María de la Asunción* („Ju aiske eerwöidige un tjoue Stääd fon uus Hillige Frou Maria fon ju Heemelfoart*, meend is [[Mariä Apnoame in dän Heemel|Mariä Heemelfoart]]. Düssen Noome is bit däälich die amtelke Noome fon Asunción.

Asunción wäd as "Madre de Ciudades" ("Stäädemuur") beteekent. Düt kumt deerfon, dät in't 16. un 17. Jierhunnert fon Asunción uutgungend, masse Expeditsjoonen un Stäädgruundengen truchfierd wuuden. As Biespil skäl ju twäide Gruundenge fon [[Buenos Aires]] naamd wäide, dät däälich ju Haudstääd fon [[Argentinien]] is.

In [[1731]] roate dät unner dän [[Uruguay]]er [[José de Antequera y Castro]] dän eersten Apstound unner ju [[Spanien|spoanske]] Kolonioal-Häärskup. Die wuude as *"Recolución de los comuneros"* beteekend. (Nit tou ferwikseljen mäd dän glieknoomigen *spoansken* Apstound fon do [[Comuneros]]).

Paraguay roakede sien stoatelke Uunouhongegaid fon ju spoanske Kroune ap dän [[15. Moai]] [[1811]]. Kuute Tied ätters, wilst ju Diktoatuur fon [[José Gaspar Rodríguez de Francia]], wäd die uurspröängelke Kääden fon ju Stääd dän Äidboudem gliek moaked. Ju näie Bebauenge wuude in dät kolonioaltypiske [[Schachbräädmuster]] anlaid.

In dän Dezember [[1864]] begon die paraguayiske Diktoator [[Francisco Solano López]] aan Ärooberengs-Kriech juun [[Brasilien]], uum Tougong tou ju See tou kriegen. Ap n [[1. Moai]] [[1865]] slooten sik Brasilien, [[Argentinien]] un [[Uruguay]] juun Paraguay as sonaamde Tripel-Allianz touhoope. Wilst düssen [[Tripel-Allianz-Kriech]], die noch bit [[1870]] duurde, wuude Asunción fon [[Brasilien]] besät. Ju Besättenge duurde bit [[1876]] tou. Die Honnelsferkier, die flöörich weesen hiede, sänt in [[1858]] die [[Río Paraguay]] foar ju [[Skipfoart]] fräiroat wuuden waas, wuude truch ju Uunraue fon dän Kriech läip touräächsloain.

In't Jier 1884 ferteekende Asunción 20.000 Ienwoonere, do mäd [[Leeder]], [[Tebak]], [[Sukker]], [[Maniok]], [[Äitnuute]]n, [[Rum]] un [[Mate-Tee|Mate]] ("Paraguaytee") honnelden.

Juun Eende fon't 19. Jierhunnert wuude Asunción fermoord fon europäiske Uutwonnerere (foaraalen uut [[Spanien]], [[Italien]] un [[Düütsklound]] besiedeld. Tou Begin fon't 20. Jierhunnert roate dät een twäide Wooge fon Ienwonnerenge uut [[Faander-Asien]], (besunners ju [[Turkäi]], [[Syrien]] un dän [[Libanon]]).

In [[1927]] roate dät truch aan [[Dweerelgen Stoarm|dweerelgen Stoarm]] 300 Doode. Bie ju [[Broundkatastrophe fon Asunción]] ap dän [[1. August]] [[2004]] wuude dät groote Koophuus fon ju *Ycua Bolaños''-Gruppe fernäild, 396 Ljuude stoorwen un fieuwhunnerd wuuden ferseerd.