Bobby Shabangu

**Bobby Michael Shabangu** ke setsebi sa Wikimedia sa Afrika Borwa, mohlophisi wa setjhaba le motshehetsi wa mefuta-futa wa dipuo mererong ya Wikimedia. O **sebeditse** e le **moporesidente** wa Wikimedia Afrika **Borwa, mme** o **kgothalleditse ditaba** tsa **dipuo** tsa Afrika **Borwa** le ho hlophisa **diketsahalo** tsa ho fihlela le ho **kwetlisa** sebakeng seo.   Ke Moafrika **wa** pele ho **kgethwa** ho Boto **ya** Batsamaisi ba Wikimedia Foundation ho tloha ha e **thewa** ka 2004.  

## Bophelo ba pele le semelo
Bobby Shabangu o hlahetse mme a hola motsaneng wa mahaeng profenseng ya Mpumalanga, ka botjhabela ho Afrika Borwa . Puo ya hae ya lapeng ke Siswati (Swati), empa o boetse o bua Seafrikanse, Senyesemane, Setswana, le Sebahasa Indonesia, kaha o ithutile puo ya morao tjena Indonesia ka dilemo tse pedi. O nkile karolo ho Wikipedia ka lekgetlo la pele ka selemo sa 2011 ha a ntse a etsa dipatlisiso bakeng sa lenaneo la seyalemoya la puo ya Seswati, le ileng la hlahiswa ho hlophiswa ke Dumisani Ndubane, eo e neng e le moithuti mmoho wa Wikipedia.  Ho elella bofelong ba 2012, o ne a ntse a hlophisa ka mafolofolo di-Wikipedia tsa Siswati le tsa Senyesemane, a susumetswa ke tumelo ya hore "haeba ke sa hlophise, ha ho motho ya tla hlophisa." 

## Mosebetsi
Kantle ho Wikipedia, Shabangu o **sebeditse** e le setsebi sa puisano.  O ithutile puisano mme a fumana lengolo la Bachelor of Science ka Univesithi ya Afrika Borwa . O bile le mesebetsi mekgatlong ea Afrika Borwa le mekhatlong e seng ea phaello, haholo-holo a sebeletsa e le setsebi sa puisano bakeng sa Lenaneo la Ntshetsopele la Matjhaba a Kopaneng (UNDP) Afrika Boroa.  Boemong boo o ne a ameha ditabeng tsa **setjhaba** le **dikamanong** tsa **metjha** **ya** **ditaba** bakeng sa merero ya UNDP.

Mosebetsi wa Shabangu e le moithaopi le mohlophisi wa Wikimedia o shebane le ho eketsa ho phatlalatsoa ha **dihlooho** tsa Afrika **Borwa** le ho khothaletsa lipuo tse nyane le tse sa emeloang hantle ho Wikipedia. E bile moetapele kapa monkakarolo ya mafolofolo mererong e mengata ea ho fihlella batho, ho hlophisa le ho sebedisana 'moho le litsi tsa thuto le tsa setso ho pholletsa le Afrika Borwa le sebaka se seholo sa Afrika. 

Lipuisanong le liprofaeleng tsa morao tjena tsa mecha ea litaba o hlalositse mosebetsi oa hae oa ho koetlisa baithuti le litho tsa sechaba ho kenya letsoho ho Wikipedia, le ho buella boemeli bo boholo ba puo le kaho ya bokgoni ka hara mokhatlo oa Wikimedia Afrika .  

Shabangu o bile le seabo diketsahalong tsa Wikimedia tsa dibaka le tsa matjhaba (ho kenyeletsoa WikiIndaba le Wikimania ), mme a nka karolo dipuisanong tsa phatlalatsa mabapi le ho kenyeletsoa ha dijithale le ntshetsopele ea tsebo bakeng sa bahlophisi ba Maafrika.  

## Mokgatlo wa Wikimedia
Shabangu o hlophisa dikgatiso tse ngata tsa Wikipedia ka dipuo (ho kenyeletswa Senyesemane, Siswati, Sezulu, Sexhosa le Setswana), mme o kenya letsoho ho Wikimedia Commons le Wikidata . O sebeditse dihloohong tse tlohang nalaneng ya lehae ho isa ntshetsopeleng ya puo mme o nkile karolo ditherisanong tsa motsamao tse kang dipuisano tse mabapi le Molao wa Boitshwaro wa Lefatshe Lohle.  

Shabangu o bile mafolofolo mererong le diketsahalong tsa sechaba. O ithaopela ho sebetsa le Jo'burgpediA, e leng morero wa Wikimedia South Africa ho ntlafatsa litaba tsa Johannesburg . Morerong ona, o thusa ho hlophisa diketsahalo tsa ho hlophisa le ditsi tsa lehae mme o kgothaletsa baithuti ho kenya letsoho tlhahisoleseling ka dipuo tsa bona tsa matsoalloa. 

Hape o etella pele ho fihlella batho thutong: ho tloha mathoasong a bo-2020 o etella pele projeke ea SWiP, a isa koetliso ea Wikipedia liunivesithing naheng ka bophara ho ruta litsebi le baithuti mokhoa oa ho hlophisa le ho phahamisa tlhokomeliso ea likheo tse teng ka har'a ditaba tsa Afrika.  Ka SWiP le boiteko bo tšoanang, o thusitse ho hlahisa lihlooho tse makholo tse ncha tsa Wikipedia ka lipuo tse sa emeloang hantle. Mohlala, kopanong ya Wikipedia ea isiNdebele ka 2024, Shabangu o hlokometse hore "kakaretso ya dihlooho tse 65 di hlahile kopanong ea matsatsi a mabedi ... ho bontša hore puo e 'nileng ea hlokomolohuoa nako e telele e labalabela ho ananeloa."  Ka SWiP, isiNdebele e ile ea khona ho tsoa ka har'a sehokelo.

Shabangu o qotsitsoe mecheng ea litaba ea naha, jwalo ka *Bloem Express*, a totobatsa boitlamo ba khaolo ea ho ntlafatsa boemedi ba dipuo tsa Afrika Boroa ho Wikipedia.  O bile le seabo mererong ea ho koala sekheo sa bong ho Wikipedia. Ha a bua le Africa-Press Rwanda ka 2022, o ile a totobatsa tshebelisano-'moho le mekhatlo ea basali ho khothaletsa lihlooho tse buang ka basali ba Afrika Borwa.  Kgatisong ya Kgwoeli ya Basadi bakeng sa IOL, o ile a totobatsa hore bahlophisi ba Wikipedia ba ka tlase ho 20% ke basali, ka 18.3% feela ea litaba tse buang ka basali, 'me a ipiletsa ho mehato e mafolofolo ea ho rarolla ho se leka-lekane hona. 

## Boetapele le kananelo
Shabangu o sebeleditse maemong a boetapele ka hare ho Wikimedia South Africa (Wikimedia ZA), ho kenyeletswa le ho ba mopresidente wa kgaolo. O buella dipuo tsa Maafrika le mosebetsi wa ho aha setjhaba.  

O ile a ema jwalo ka mokhethoa wa setjhaba kgethong ya Boto ya Batsamaisi ya Wikimedia Foundation 2024 mme a phatlalatsa polelo ya mokgethwa le video e le karolo ya letsholo leo.  

## Ditaba tse kgethilweng tsa metjha ya  ditaba

* *Wikimedia Foundation* — pale ya profil mabapi le mosebetsi wa Shabangu wa ho hlophisa le ho fihlela batho ba bang ka dipuo tse ngata. 
* PrimediaPlus — tshobotsi: "Kamoo Bobby Shabangu a emelang Afrika kateng ho Wikipedia" (Phato 7, 2025). 
* Radio 702 / Omny — puisano: "Moetapele oa Wikipedia oa Afrika Borwa o tlisa mefuta-futa ya dipuo ho Wikipedia" (Phato 2025).
* KBC Digital — ho akaretsa mehala ho eketsa menehelo ya Maafrika ho Wikipedia (Phato 2025).
* Phapang (blog ya motsamao wa Wikimedia) — puisano mabapi le Molao ya Boitshwaro wa Lefatshe ka Bophara le tlhophiso ya setjhaba (2020).

## Bona hape

* Lethathamo la batho ba Wikipedia
* Heather Ford
* Felix Nartey

## Mehlodi

## Early life and background

Bobby Shabangu o hlahile a ba a holela motseng o monyenyane oa mahaeng profinseng ya Mpumalanga, ka bochabela ho Afrika Borwa. Puo ya hae ya mme wa hae ka ya  Siswati (Swati), empa o boetse o bua Se-Afrikaans, Senyesemane, SeTswana le Bahasa Indonesia, kaha o ithutile ea morao-rao Indonesia ka lilemo tse peli. O ile a kopana le Wikipedia ka lekhetlo la pele ka 2011 ha a ntse a etsa lipatlisiso bakeng sa lenaneo la seea-le-moea la puo ea Seswati, le hlahisitsoeng ho hlophisa ke Wikipedia-'moho le eena Dumisani Ndubane.  Qetellong ea 2012, o ne a hlophisa ka mafolofolo li-Wikipedias tsa Seswati le Senyesemane, a susumetsoa ke tumelo ea hore "haeba ke sa hlophise, ha ho motho ea tla hlophisa".