Patricia de Lille

**Patricia de Lille** (ya hlahileng ka la 17 Pherekgong 1951) ke radipolotiki wa Afrika Borwa eo e leng Letona la hajwale la Mesebetsi ya Setjhaba le Methati le moetapele wa mokga wa dipolotiki o motle . Pele e ne e le ramotse wa Motse Kapa ho tloha 2011 ho fihlela 2018, le Letona la Ntshetsopele ya Setereke sa Kapa Bophirima ho tloha 2010 ho fihlela 2011. O thehile mme a etella pele Independent Democrats (ID), mokete wa dipolotiki oo a o thehileng ka 2003 nakong ya fensetere e tshelang marang-rang, kamora hore a kgaohane le Pan Africanist Congress (PAC). Ka Phato 2010, ID e ile ya kopana le Democratic Alliance, kganyetso ya semmuso ya Afrika Borwa,  mme mokga o fedisitswe ka molao ka 2014. Ho tloha ka 2015 ho fihlela ka 2017, e ne e le Moetapele wa Porofense wa Democratic Alliance Kapa Bophirima. 

De Lille o ile a kgethwa ho ba mokgethwa wa ramotse wa DA, Motse Kapa, a hlola Dan Plato ya neng a le teng pele ho dikgetho tsa mmuso wa lehae wa 2011, moo a kgethilweng e le ramotse. O ile a kgethwa hape hore e be ramotse dikgethong tsa mmuso wa lehae wa 2016 .  

De Lille o ile a voutelwa ho ba palong ya 22 ho MaAforika borwa a 100 a Mahodimo, mme o tsejwa ka karolo ya hae dipatlisisong mabapi le nyewe ya Arms Deal e nang le dikgang.  

Ka la 8 Mmesa 2018, Motsamaisi wa Tsamaiso ya DA o ile a emisa setho sa mokga wa De Lille, ka hona a mo tlosa jwalo ka ramotse wa DA e laolwang ke toropo.   Lekgotla le Phahameng la Kapa Bophirima le ile la emisa ho tloswa ha hae ka nakwana.  Ka la 5 Phato 2018, De Lille o phatlaladitse morero wa hae wa ho itokolla mosebetsing jwalo ka ramotse wa Cape Town. O ile a itokolla mosebetsing wa ho ba ramotse mme a emisa ho ba setho sa mokga wa DA ka la 31 Mphalane 2018. 

Ka lebaka leo, o thehile Setho se Kgabane ka Pherekhong 2018, mme a phatlalatswa e le mokgethwa wa Tonakgolo ya Western Cape ka Pherekgong 2019.   O ile a kgethwa Palamenteng ka Motsheanong 2019 mme a nka boemo ba ho ba setho ka la 22 Motsheanong 2019. Ka la 29 Motsheanong 2019, De Lille o ile a khethwa ke Mopresidente Cyril Ramaphosa jwalo ka Letona la Mesebetsi ya Setjhaba le Dintlafatso . 

De Lille o hlahile ka 1951 Beaufort West, mme a ya Bastiaanse Hoërskool.  Ka 1974 e ile ya eba lefapha la mahlale lefapheng la difektheri. O ile a dula a sebedisana le khamphani e le nngwe ho fihlela 1990.  Ka nako ena, o ile a kenella ho South African Chemical Workers Union, a qala ho ba motsamaisi wa mabenkele mme ya eba mongodi wa debatwa, pele a kgethwa ho ba setho sa National Executive ka 1983.  Ka 1988, o ile a kgethwa jwaloka Motlatsi wa Mopresidente wa National Council of Trade Unions (NACTU), boemo bo phahameng ka ho fetisisa ho mosadi mokgatlong wa basebetsi ka nako eo.  

## Mosebetsi wa dipolotiki
Ka 1989, De Lille o ile a kgethwa ho ba National Executive Committee of the Pan Africanist Movement (PAM). O etelletse pele moifo dipuisanong tsa molao wa motheo tse ileng tsa etella pele dikgetho tsa pele tsa demokrasi ya Afrika  ka 1994, mme kamora ho kgethwa ha hae e le setho sa Palamente ya Pan Africanist Congress (PAC),  o ile a kgethwa e le modulasetulo wa Komiti ya Palamente ya Dipalangwang ho tloha 1994 ho fihlela ka 1999 . O boetse a sebeletsa dikomiting tse fapaneng tsa dipapatso tse kenyeletsang Bophelo, Diminerale le Matla, Kgwebo le indasteri, Puisano, Komiti ya Melao le Khoutu ya Boitshwaro.  

Ka 2003, De Lille o ile a sebedisa fensetere ya ho tshela ka tlase ho arohana le PAC, yaba o theha mokete wa hae, Independent Democrats .  

### Sebetsa sa dibetsa
De Lille o ile a etella pele pitso ya hore ho etswe dipatlisiso mabapi le boshodu ba ho reka dibetsa tsa Afrika Borwa ka theko ya didolara tse 4bn ho tswa ho baqapi ba Borithane le ba bang ba Europe (theko eo e nyolohile motheong wa tjhelete ya kantle ho naha e wela ho feta ditshenyehelo tsa yona tsa pele le ha e le Ranta le ditefiso tsa phapanyetsano ya $ hona jwale di fokoditse ditshenyehelo ho batla di lekana le ditshenyehelo tsa pele. ). Mmuso o hanne dikopo tsa De Lille tsa hore patlisiso e ikemetseng e etelletswe pele ke Moahlodi Willem Heath . De Lille o re o qoswa ka ho se tsotelle le ho hlabisa naha dihlong ka lebaka la maiteko a hae a ho etsa dipatlisiso ka Arms Deal. "  

Ka la 5 Mmesa 2009, Ma-Democrats a Ikemetseng a tiisitse ho ba teng ha De Lille a bitswa phatlalatsong ya Lekgotla la Tshireletso ya Naha ka letsatsi le hlahlamang mabapi le qeto ya lona ya ho lahla kapa ho boloka nyewe ya hae kgahlanong le Mopresidente wa ANC, Jacob Zuma, ya neng a tshwarehile ho Arms Deal. Lenaneong la makasine wa *The Sunday Times*, De Lille o boletse esale pele hore diqoso di tla tlohellwa:  Ke halefile? Ehlile ke halefile. Ke halefisitswe ke hore boholo ba batho ba rona ha ba bone matshwao a lemoso a tswang ho ANC, mokga wa tokoloho o sa hlompheng Molao wa Motheo le molao wa ditokelo mme o ikemiseditse ho senya mabaka ka bobedi hore monna a le mong a fetohe moetapele wa naha ya rona.  Ka ho tlohela mamenemene ana a ANC re etsa phoso hobane re romella molaetsa o fosahetseng ho batho ba rona. Mmuso o re ho na le tsela ya ho tswa bakeng sa ba tlolang molao.   Hoseng ha phatlalatso e neng e emetswe e bitswa ya NPA, De Lille o ile a kgeloha dinyewe, a bolellwa hore, kaha e le setho sa setjhaba, o tla tlameha ho fumana seteishene sa thelevishene.  Moetapele wa Democratic Alliance Helen Zille le yena o bile le koduwa e tshwanang.  

De Lille o ile a fuwa Tokoloho ya Motse wa Birmingham, Alabama, mme ka 2004 a fuwa tlotla ya ho ba e mong wa Basadi ba bahlano ba Phahameng ka Mebuso le Dikhamphani tsa Mmuso.  O ile a fuwa kgau ya 2004 Old Mutual South African Leadership Award Sehlopheng sa Boetapele ba Basadi.  

Ka Phupu 2006 e bile mosadi wa pele wa ho tsejwa e le Motlotlehi wa Colonel wa Setsi sa Matshwao a 84 Sesoleng sa Naha sa Tshireletso ya Setjhaba sa Afrika Borwa .  Ka Phato 2006 o ile a amohela kgau ya News Press le Rapport Newspaper e le e mong wa basadi ba leshome ba phahameng ka ho fetisisa Afrika Borwa.  

Ka la 13 Phato 2010, kamora dikopano le mookameli wa DA le ID, ho ile ha etswa qeto ya hore kannete ID e tla ikopanya le DA. Ka la 15 Phato 2010, De Lille le Moetapele wa DA, Helen Zille ba phatlaladitse setjhabeng hore ID e tla kena ho DA.     

## Moetapele wa mmuso o motle le wa naha
Ha De Lille a itokolla mosebetsing e le ramotse wa Cape Town, o boletse hore o tla tlosa dibeke tse pedi bophelong ba setjhaba, ha a ntse a ngola buka ya hae le ho lekola dikgetho tsa hae. Ho ne ho belaelwa hore de Lille o tla tsosa mokga wa hae wa kgale wa dipolotiki, Independent Democrats, kapa a kene sethong sa African National Congress kapa Economic Freedom Fighters . 

Ka la 18 Pudungwana 2018, De Lille o ile a tsebisa mokgatlo wa dipolotiki eo e leng tsamao ya "For Good" le saete ya teng inthaneteng. O boletse ha ba le ketsahalong ya hore o tla theha mokga o motjha wa dipolotiki.    

Ka la 2 Tshitwe 2018, De Lille o phatlaladitse hore otla tlisa mokga o motjha wa dipolotiki o bitswang, Good . Ditho tse ding tse neng di swabile tsa mehleng ya Democratic Alliance, tse kang Brett Herron le Shaun August, di ne di le teng ketsahalong eo. O boetse a re mokga wa dipolotiki o ngodisitswe le IEC mme o tla hlola dikgetho tsa kakaretso tsa 2019.   

De Lille o phatlaladitswe e le mokgethwa wa Tonakgolo ya ditho tse Kgabane tsa Kapa Bophirima ka la 10 Hlakubele 2019.  Ka la 16 Pherekgong 2019, o ile a tsebisa semmuso jwaloka "Aunty Pat bakeng sa Tonakgolo ya Tonakgolo" Wesbank pela Delft kantle ho Motse Kapa.  

Kamora dikgetho tse akaretsang tsa Motsheanong 2019, De Lille o ile a kgethwa ho kopano ya naha ya Afrika Borwa, mme a kgethwa ho ba Letona la Mesebetsi ya Setjhaba le dintlafatso ke Mopresidente Cyril Ramaphosa .

## Lihokela tsa kantle
* Motlatsi wa Meya wa Motse wa kgweding ya Motsheanong 2013 
* People by Patricia de Lille

## References