Edwin Thabo Mofutsanyana

**Edwin Thabo Mofutsanyana** (1899&nbsp;– 1995) o hlahetse sebakeng sa Witsieshoek,, e leng Qwaqwa kajeno,profensing ya  Foreistata . E ne e le muosuwe, moepong le moqolotsi wa ditaba. Mofutsanyana e ile ya e-ba setho se mafolofolo sa Mokha oa Bokomonisi wa Afrika Borwa le African National Congress . O ithutile Sekolong sa Lenin Moscow dilemong tsa bo-1930 moo a ileng a matlafatsa tsebo ya hae ya dipolotiki. Masepala wa setereke o ka botjhabela ho Free State oa Afrika Borwa o rehilwe lebitso ho mo hlompha.

## Bophelo ba bonyaneng
Thabo Edwin Mofutsanyana o hlahile ka selemo sa 1899 Witsieshoek ka botjhabela ho Foreistata . O qetile sekolo sa hae sa pele Witsieshoek. Ka nako eo, dikolo di ne di nyolohela ho Kereiti ya botshelela feela ha baithuti ba fihla dilemong tse ka bang leshome le metso e mmedi kapa leshome le metso e meraro.  Mosebetsi wa pele wa Mofutsanyana e ne e le fekthering

Ntate oa Mofutsanyana e ne e le morekisi wa dirapa. Nakong ea Ntwa ya Bobedi ya Maburu le Manyesemane Afrika Borwa, o ile a tšoaroa ke Mabrithani kaha ba ne ba lumela hore o ne a ameha ka lehlakoreng la Maburu . O ile a romeloa kampong ea chankana Pietermaritzburg mme hamorao a romeloa chankaneng e Sehlekehlekeng sa St Helena - lebopong le ka bophirima la Afrika. O ile a bolokwa moo ho fihlela qetellong ea ntoa ka 1902. 

Ha a le dilemo di 17, Mofutsanyana o ile a ya batla mosebetsi Johannesburg e le hore a lefelle thuto ya hae. Mosebetsi wa hae wa pele e ne e le molebedi fekthering e neng e etsa dibolo tsa kgauta. Mohiri wa hae, Monghadi Bush, o ile a etsa setswalle le yena mme a tsamaya le Mofutsanyana ha a fallela Cape Town . Leha ho le jwalo, ho dula moo ho ile ha nka nako e kgutshwane ha Bush a ipolaya. 

## Mosebetsi wa dipolotiki
wMofutsanyana o ile a kenela South African Native National Congress ka 1921 mme hamorao a tlohela mosebetsi wa hae jwalo ka moepo ho ya sebetsa nako e tletseng mokgatlong. Mofutsanyana o ne a susumeditswe ho kenela SANNC kamora ketsahalo e amanang le motswalle wa hae, Jacob Majoro. Majoro le banna ba bang ba babedi ba ile ba leka ho palama terene hang ka mora hore e nyolohe empa ka phoso ba hula mokhanni wa terene ka hara kariki ha ba leka ho palama. Majoro o ile a qoswa ka ketsahalo ena mme Mofutsanyana o ile a halefa kaha ho ne ho bonahala e le kotlo e qoswang ka morabe. 

Mofutsanyana o ile a ikopanya le Mokga wa Bokomonisi wa Afrika Borwa (CPSA) ka 1929 kamora ho mamela puo ya Jimmy Shields (moqolotsi wa ditaba) eo e neng e le lekgotla la bokomonisi le letjha le tswang Scotland . Shields o ne a kopile sehlopha sa basebetsi, haholoholo Maafrika Borwa a Batsho, ho lwanela ditokelo tsa bona tsa ho busa.  Nakwana ka mora moo, ka la 16 Tshitwe 1929, Mofutsanyana o ile a hlophisa mokoloko wa boipelaetso Potchefstroom kgahlanong le melao ya dipasa . Boipelaetso bo ile ba hlaselwa ke baipelaetsi ba basweu ba ileng ba tshosetsa Mofutsanyana ka ho mosupa ka sethunya.

Hamorao Mofutsanyana o ile a kena sekolo sa bosiu se tsamaisoang ke CPSA. Ho e mngwe ea lipuo tsa hae moo, Mofutsanyana o ile a qotswa a re "Ho lwantsha sera sa hao, o tlameha ho tseba puo ya sona". 

Ka 1932, CPSA e ile ea tshwara seboka Martindale, Johannesburg moo Mofutsanyana a ileng a bua le basebetsi. O ile a ba bolella hore ba lokela ho hana ho lefa makgetho haeba bahiri ba bona ba hana ho ba fa lijo, liaparo le metsi a hlwekileng. Mofutsanyana e ne e se e le mongoli-kakaretso oa Mokhatlo oa Machaba oa Basebetsi wa Afrika (AFTU) o neng o kopanya mekhatlo e fapaneng ea basebetsi ka nako eo 'me o ile a khothalletsa basebetsi ho theha sehlopha se kgethehileng le ho kenela AFTU. Beke hamorao, Mofutsanyana o ile a etella pele mokoloko oa basebetsi ba sa sebetseng ho ya diofising tsa Johannesburg tsa George Ballended, ea neng a okametse Toropo (Afrika Borwa) moo batho ba batsho ba neng ba dula teng, ho ya batla maemo a bophelo a ntlafetseng. [ 8 ]

## Lenyalo
Mofutsanyana o ile a nyalana le Josie Palmer ka 1930 eo le yena a neng a sebetsa ho CPSA. Ba ne ba phela bofutsaneng bo itseng ka phapusing e ka morao ho ntlo ya nkgono wa Palmer. Palmer o ne a fumana tjhelete e eketsehileng ka ho hlatswa diaparo bakeng sa malapa a Makgowa. Ka 1954, o ile a thusa ho theheng Mokgatlo wa Basadi ba Afrika Borwa (FEDSAW) mmoho le Lillian Ngoyi, Helen Joseph, Rahima Moosa le ba bang ba bangata. 

## Mofutsanyana ha a le Moscow
Lilemong tsa bo-1930, Maafrika Borwa a Matšo a ile a fofa ho ea Moscow ka nako ya dilemo tse peli ho ea ithuta ka bokomonisi le litsela tsa ho loantša bokhapitaliste. Baetapele ba bararo ba pele e ne e le Mofutsanyana, Albert Nzula le Gana Makabeni. Mofutsanyana o tlohile Afrika Boroa bohareng ba 1932 a tšela moeli oa Mozambique. O qetile libeke tse mmaloa karolong ea Lourenço Marques, eo hona jwale e tsejwang e le Maputo . Eaba o palama sekepe ho ea Italy moo a ileng a batla a fumanoa ke Moemeli oa Brithani ea neng a lemositsoe ke mmuso wa Afrika Boroa ka mokomonisi oa Motšo ea neng a le ka sekepeng. O ile a khona ho buisana ka tsela ea ho tsoa khohlanong kaha bahlanka ba ne ba se na bopaki ba hore ke eena monna e Motšo eo ba neng ba mo batla.

Ka 1933, Mofutsanyana o ile a ingodisa Sekolong sa Machaba sa Lenin mme a bewa karolong ya MaNegro hammoho le baithuti ba bang ba Batsho ba tswang dinaheng tse ding. Dithuto tsa bona di ne di akaretsa bokgoni ba ho hlophisa mokgatlo wa basebetsi, saense ya sesole le bokomonisi. O ile a kgutlela Afrika Borwa ka 1934 kamora ho qeta dithuto tsa hae. [ 12 ]

## Ho kgutlela ha hae  Afrika Borwa
Ka Tshitwe 1935, Mofutsanyana o ile a ya Kopanong ya Maafrika Ohle (mokga o hlophisitsoeng o neng o ikemiseditse ho kgothaletsa ditokelo tsa Maafrika ka ho thibela) moo a ileng a kgethwa ho ba karolo ya phethahatso ya yona. 

Ka 1937, Mofutsanyana o ile a ikopanya le JB Marks le ba bang ho leka ho tsosolosa African National Congress . Tlasa Alfred Bitini Xuma, Mofutsanyana o ne a sebeletsa Komiting ea Phethahatso ea Naha ya ANC e le moeletsi ditabeng tse amanang le basebetsi. 

Ka 1937, 1942 le 1948, Mofutsanyana o ile a iketela ho ba mokgethwa wa bokomonisi bakeng sa ho kgethwoa Lekgotleng la Baemedi ba Matswalloa empa ha ho mohla a kileng a hlola dikgetho. 

Ka 1943, Mofutsanyana le Radebe ba ile ba hlophisa kopano eo ho yona ho ileng ha thehwa Mokgatlo wa Basebetsi ba Merafo ya Afrika (AMWU) mme JB Marks ya eba mopresidente wa wona wa pele. Mokgatlo ona o thehilwe ka lebaka la mathata a ileng a hlahela basebetsi ba batsho ba neng ba ntse ba sebetsa le mekgatlo ya basebetsi ba basweu ho fihlela jwale. Baetapele bana ba batsho ba ne ba batla ho theha mokgatlo wa bona o tsamaiswang ke batho ba batsho. 

Ha CPSA e ne e thibelwa ka 1950, Mofutsanyana o ne a ntse a sebeletsa komiting ea eona ea phethahatso mme o ne a boetse a le ka pele ha Mokha oa Bokomonisi oa Afrika Boroa o thehwa.

## Ho lelekwa naheng
Ka 1959, Mofutsanyana o ile a etsa qeto ea ho baleha mahloriso a tsoang mmusong wa Afrika Borwa mme a balehela Lesotho . O ile a fumana chelete ka ho thaepa mangolo a tsoang ho basebetsi ba merafong ba Lesotho ba neng ba batla mosebetsi Afrika Borwa . O ile a lula botlamuweng ka dilemo tse 30. 

## Lefu
Mofutsanyana o hlokahetse motseng wa habo wa Phuthaditjhaba ka 1995. O ile a kgona ho kgetha Afrika Borwa e ntjha ya demokrasi ka Mmesa 1994.  Govan Mbeki o ile a phatlalatsa hore o rehile mora wa hae Thabo Mbeki lebitso la Mofutsanyana kaha e ne e le metswalle e haufi haholo. 

Masepala wa Setereke sa Thabo Mofutsanyana o rehilwe ho mo hlompha.

## Bona hape

* Mokhatlo oa Mekhatlo ea Basebetsi e seng ea Europe
* Mokga wa Bokomonisi wa Afrika Borwa
* Mokgatlo oa Basebetsi ba Diindasteri le Khoebo
* Mokga wa Makomonisi wa Afrika Borwa

## Mehlodi